Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишOʻZBEKISTON RESPUBLIKASI MOLIYA VAZIRIning
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbuyrugʻi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi auditorlik faoliyati milliy standarti (24-son AFMS) “Moliya hisobotida xatolar aniqlanganda auditorlik tashkilotining harakatlari”ni tasdiqlash toʻgʻrisida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2001yil 30-iyunda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 1045]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LexUZ sharhiMazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi moliya vazirining 2021-yil 2-iyuldagi 43-sonli “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan qabul qilingan ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarni oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisida”gi buyrugʻiga (roʻyxat raqami 3316, 30.07.2021-y.) asosan oʻz kuchini yoʻqotgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasining “Auditorlik faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuni asosida va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2000-yil 22-sentabrdagi “Auditorlik faoliyatini takomillashtirish va Auditorlik tekshirishlari rolini oshirish toʻgʻrisida” 365-son qarori, Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq buyuraman:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ilova qilinayotgan “Moliya hisobotida xatolar aniqlanganda auditorlik tashkilotining harakatlari” Oʻzbekiston Respubltikasi auditorlik faoliyati milliy standarti (24-son AFMS) tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgach kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMoliya vaziri M. NURMURATOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2001-yil 31-may,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш49-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan 2001-yil 31-mayda 49-son bilan
“TASDIQLANGAN”
“TASDIQLANGAN”
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi Auditorlik faoliyatining milliy standarti 24-sonli AFMS
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMoliyaviy hisobotda buzilishlar aniqlanganda auditorlik tashkilotining harakati
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur Standart Oʻzbekiston Respublikasining “Auditorlik faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuni, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2000-yil 22-sentabrdagi 365-son “Auditorlik faoliyatini takomillashtirish va auditorlik tekshirishlarining ahamiyatini oshirish toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq ishlab chiqilgan va Oʻzbekiston Respublikasida auditorlik faoliyatini normativ tartibga solish elementi hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш§ 1. UMUMIY QOIDALAR
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Mazkur Standartning maqsadi auditorlik tekshiruvi chogʻida moliyaviy hisobotda buzilishlar aniqlangan hollarda auditorlik tashkilotining harakatlarini belgilab berish hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Mazkur Standart talablari auditorlik faoliyatini amalga oshirishda barcha auditorlik tashkilotlari uchun majburiy hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Moliyaviy hisobotning buzilishi deb xoʻjalik yurituvchi subyekt xodimlari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida belgilangan buxgalteriya hisobini tashkil etish va yuritish, moliyaviy hisobotni tuzish qoidalarini hamda soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlarni hisoblash tartibini buzish oqibatida moliyaviy hisobotda maʼlumotlarni notoʻgʻri aks ettirish va taqdim etish hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan buxgalteriya hisobini yuritish va moliyaviy hisobotni tuzish qoidalaridan chetlanishlarga yoʻl qoʻyish mumkin boʻlgan hollarda, agar ular asoslangan boʻlsa va hisob siyosatida va yillik moliyaviy hisobotga tushuntirish xatida belgilangan tartibda aks ettirilgan boʻlsa, auditor tomonidan moliyaviy hisobotlarning buzilishi deb qaralmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш§ 2. MOLIYAVIY HISOBOTDAGI BUZILIShLARNI ANIQLASh
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Auditorlik tekshiruvini rejalashtirishda auditorlik tashkiloti tekshirilayotgan xoʻjalik yurituvchi subyektning moliyaviy hisobotida buzilishlar mavjudligini inobatga olishi kerak va shundan kelib chiqqan holda auditorlik tartib-taomillarini ishlab chiqishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Auditorlik tashkiloti auditorlik tekshiruvining tartib-taomillarini shunday tashkil etishi lozimki, bunda auditorlik tekshiruvi natijalariga koʻra moliyaviy hisobotdagi barcha muhim buzilishlarni aniqlash mumkin boʻlsin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Auditorlik tekshiruvini oʻtkazayotganda auditorlik tashkiloti moliyaviy hisobotda buzilishlar ehtimoli borligini koʻrsatadigan bir qator omillar mavjudligini inobatga olish kerak Bunday omillar quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) xoʻjalik yurituvchi subyektning moliyaviy-xoʻjalik faoliyatini samarali boshqarishni tashkil qilish masalalari boʻyicha rahbariyatning layoqatliligiga shubha bilan qarash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) auditorning soʻrovnomalariga xodimlarning toʻla asoslanmagan javoblar berishi yoki javob berishdan qochishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) xoʻjalik yurituvchi subyektning tarkibiy tuzilmasiga yoki faoliyat turiga xos boʻlmagan operatsiyalarning mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg) hisob siyosatidagi tez-tez va toʻliq asoslanmagan oʻzgarishlarning boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd) buxgalteriya xodimlari tarkibining tez-tez oʻzgarishi (kadrlar qoʻnimsizligining yuqoriligi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишe) kerakli auditorlik dalillarini olishdagi muammolarning paydo boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишj) boshlangʻich hujjat maʼlumotlari va hisob registrlari maʼlumotlarning (kompyuter maʼlumotlarining) nomuvofiqligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишz) hisob registrlari maʼlumotlari (kompyuter maʼlumotlari) va moliyaviy hisobot maʼlumotlarining nomuvofiqligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Auditorlik tashkiloti moliyaviy hisobotda buzilishlarni aniqlagan hollarda, ularning tekshirilayotgan hisobotning ishonchligiga taʼsirini baholashi kerak. Agarda auditorlik tashkiloti buzilish faktlari moliyaviy hisobotning ishonchligiga sezilarli tarzda taʼsir etadi deb hisoblasa, u holda auditorlik tashkiloti tomonidan oʻz fikriga ishonch hosil qilishi uchun qoʻshimcha tartib-taomillar oʻtkazadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQoʻshimcha tartib-taomillar, tekshirilayotgan masalaning mohiyatidan kelib chiqqan holda auditorlik tashkiloti tomonidan belgilanadi va auditorning professional layoqatidan tashqarida boʻlishi mumkin emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgarda qoʻshimcha tartib-taomillar moliyaviy hisobotdagi buzilish faktlarining mavjudligini tasdiqlasa, auditorlik tashkiloti buzilish faktlarining tegishli auditorlik xulosasini tayyorlashga taʼsirini har tomonlama tahlil qilib chiqishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Moliyaviy hisobotda muhim buzilishlar aniqlanganda, auditorlik tashkiloti amaldagi ichki nazorat tizimining xoʻjalik yurituvchi subyekt moliyaviy hisobotida buzilishlarning yuzaga kelishiga olib keladigan turli qoidabuzarliklarning paydo boʻlishiga qanchalik qarshilik koʻrsatishi boʻyicha samarali ishlayotganligini baholashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar auditorlik tashkiloti moliyaviy hisobotda buzilishlar paydo boʻlishining oldini olishga ichki nazorat tizimining imkoniyati past degan xulosaga kelsa, auditorlik tashkiloti tomonidan auditorlik hisobotida ichki nazorat tizimidagi kamchiliklar bilan birga, uni takomillashtirish boʻyicha tavsiyalar ham aks ettiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. MOLIYAVIY HISOBOTLARDAGI BUZILIShLAR HAQIDA XABAR BERISh
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Auditorlik tashkiloti xoʻjalik yurituvchi subyektning rahbariyatini, moliyaviy hisobotda aniqlangan buzilish faktlari toʻgʻrisida iloji boricha tezroq xabardor etishi kerak, agarda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbuxgalteriya hisobi va ichki nazorat tizimi aktivlarni saqlab qolish uchun shart-sharoitlar yaratishga va moliyaviy hisobotlarni buzib koʻrsatishga qarshilik qilishga qodir emasligi aniqlansa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxoʻjalik yurituvchi subyektga uning xodimlari tomonidan yetkazilgan zararlar toʻgʻrisida aniq guvohlik beradigan faktlar aniqlansa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Auditorlik tekshiruvi davomida aniqlangan moliyaviy hisobotning buzilish faktlari va ularni bartaraf etish boʻyicha tavsiyalar auditorlik tashkiloti tomonidan auditorlik hisobotida aks ettirishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш§ 4. TOMONLARNING JAVOBGARLIGI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Xoʻjalik yurituvchi subyekt auditorlik tekshiruvi davomida aniqlangan moliyaviy hisobotdagi buzilishlarni bartaraf etmaganligi uchun qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Auditorlik tashkiloti qonun hujjatlarida belgilangan tartibda quyidagilar uchun javobgardir:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmoliyaviy hisobotda buzilishlar mavjudligi toʻgʻrisidagi oʻz xulosasining asoslanganligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxoʻjalik yurituvchi subyektning rahbariga xoʻjalik yurituvchi subyektga yetkazilgan zararni aniq koʻrsatuvchi faktlar toʻgʻrisida xabar bermaganligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишauditorlik hisobotida va auditorlik xulosasida aks ettirilgan maʼlumotlarning toʻlaligi va toʻgʻriligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxoʻjalik yurituvchi subyektning yozma roziligisiz moliyaviy hisobotda aniqlangan buzilish faktlarini boshqa shaxslarga oshkor qilganligi.
(Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qoʻmitalari va idoralarining meʼyoriy hujjatlari axborotnomasi, 2001-y., 12-son)