Avtotransport vositalari konstruksiyasining yoʻl
‎harakati xavfsizligiga
taʼsir qiluvchi tarkibiy
‎qismlari va qoʻshimcha
‎ jihozlari‎

Xavfsizlikning asosiy omil va koʻrsatkichlari‎

Avtotransport vositalari konstruksiyasining tarkibiy qismlari va qoʻshimcha jihozlarining yoʻl-transport hodisalarini bartaraf etishga ‎moʻljallangan omil va koʻrsatkichlari yigʻindisi. ‎

Standart boʻyicha gabarit oʻlchamlar, toʻla vazn va uning oʻqlar boʻyicha taqsimlanishi. Tashqi ‎gʻildirak izi boʻylab minimal burilish radiusi, ‎burilish radiusining minimal gabarit oʻlchami, ‎aylanada belgilangan minimal radius boʻyicha ‎ harakatlanishda harakat yoʻlagining gabarit eni, ‎yoʻlning harakat qismida harakatga xalaqit bermasdan ‎burilish va qayrilib olishni taʼminlashi. ‎

Yuqori va quyi uzatmalarda maksimal tezlikni, ‎ tezlanishni, maksimal koʻtarilishni (shatakka ‎olish sharoitda) taʼminlaydigan nisbiy quvvat ‎ va dvigatel quvvati.‎

Rul boshqaruvining kinematik uzatish nisbati ‎boshqariladigan gʻildiraklarning burilish burchagi ‎nol boʻlgan paytidagi eng katta konstruktiv lyuft ‎(eyilish), avtotransport vositalarini yengil ‎ boshqarishni va belgilangan sharoitda belgilangan ‎yoʻnalishdan chiqmasdan harakatlanishni, haydovchining ‎meʼyordan ortiq toliqmaslikni taʼminlovchi, rul
‎gʻildiragiga qoʻyiladigan eng katta kuch. ‎

4. Tormoz tizimlari. Ishchi, zaxira (avariynaya), toʻxtab turish uchun moʻljallangan.
‎‎
‎Ishchi tormoz tizimi ishlamay qolganligi haqida signal beruvchi qurilma.‎

Tormozlanishning samaradorligi, mavjudligi, ‎tormoz kuchlarining oʻqlar boʻyicha va bir oʻqdagi ‎ gʻildiraklar boʻyicha taqsimlanishi. Toʻliq ogʻirligini ‎hisobga olgan holda baʼzi turdagi tirkamalarda tormoz‎ tizimi boʻlishi shart emas deb topilgan. Mavjudligi,‎ sozligi. ‎

Gʻildiraklarning ishonchli mahkamlanganligi.
‎ Avtotransport vositasining turi, rusumi va‎ vazniga mosligi. Qatnov qismining holati va ‎har qanday qoplama turidan qatʼi nazar, shinalar‎ bilan maksimal ishqalanish koeffitsenti.‎

6. Tashqi yoritish anjomlari va yorugʻlik qaytaruvchilar‎

Chiroqlar soni, rangi, oʻlcham koʻrsatkichlari va‎ avtotransport vositasida joylashuvi, belgilangan‎ burchaklarda koʻrishni taʼminlash, transport vositasi harakatlanayotganda yoʻlning old qismini yetarli darajada ‎yoritishi va koʻzni qamashtiruvchi taʼsiri mavjud emasligi.‎

Tirkama va yarim tirkamalarni shatakka olish uchun ‎qurilma, tirkamaning avtomobil-tyagach orqasidan ‎belgilangan dinamik yoʻlak sharoitida harakatlanishini‎ taʼminlash, tirkamaning oʻz-oʻzidan chiqib ketishining‎ oldini olish. ‎

Narsalarning hech qanday toʻsiqlarsiz, oʻzgartirmasdan‎ aniq koʻrinishini taʼminlash.‎

9. Oyna tozalagichlar, oyna yuvgichlar hamda oynaga havo joʻnatuvchi va qizdiruvchi moslamalar‎

Boshqaruvning asosiy tarmoqlari, nazorat-oʻlchov, ‎signal beruvchi va yoquvchi uskunalarning joylashuvi, ‎shuningdek, ularning shartli belgilanishi va ‎markirovkasi.
‎ Nazorat-oʻlchov asboblarining intensiv yoritilishini ‎ va sutkaning har qanday vaqtida ularning aniq koʻrinishi.
‎Bunda shamoldan toʻsuvchi oynada yoritilgan nazorat-oʻlchov asboblarining aksi koʻrinmasligining taʼminlanishi. ‎

Avtotranspot vositalari va ulardagi qoʻshimcha ‎jihozlar konstruksiyasi tarkibiy qismlarining ‎haydovchi, yoʻlovchi va boshqa harakat qatnashchilarining yoʻl-transport hodisasi jarayonida jarohat ‎o‎lmasliklari yoki tan jarohatini ogʻirligini
‎kamaytiruvchi koʻrsatkich va xususiyatlarining yigʻindisi. ‎

1. Yengil avtomobil va avtobuslarning kuzovi, yuk avtomobilining kabinasi‎

Toʻqnashuv va agʻdarilib ketish vaqtida haydovchi va ‎yoʻlovchilar hayotiga xavf soluvchi yoʻlochilar salonining ‎deformatsiya qiluvchi zarbaga bardoshlik va mustahkamlik xususiyati.
‎Yukning ishonchli mahkamlanganligi va yuk ‎avtomobillari qarama-qarshi toʻqnashganda yuklarni ‎siljishdan saqlovchi moslamalarning mavjudligi.
‎Tashqi tomonida oʻtkir burchak va chiqib turuvchi boʻlaklarning ‎mavjud emasligi. ‎

2. Manzarali detallar va qoʻshimcha jihozlarning chiqib turishi, orqani koʻrish oynasi.‎

Uncha katta boʻlmagan tezlikdagi toʻqnashuvda va toʻxtab ‎turish joyiga qoʻyish paytda kuzovni jarohatlanishdan ‎saqlash. Piyodalar va boshqa harakat qatnashchilarini ‎ilinib qolishining oldini oladi. Toʻqnashuv paytida ‎balandlik boʻyicha yengil avtomobillarni bufyerlar ‎ishonchli himoyalashi. Yuk avtomobillari, tirkamalar, ‎yarim tirkamalarning orqa qismiga yengil avtomobillarning ‎old qismining kirib ketishidan saqlovchi, energiyani ‎soʻndiruvchi qurilmalarning mavjudligi. ‎

Toʻqnashuv va surilib ketish, ogʻirlik taʼsirida ‎eshiklarning oʻz-oʻzidan ochilib ketishining, ‎ishlamay qolishining oldini olish. Yengil ‎avtomobillarning eshik dastaklari eshik yuzasidan ‎chuqurlikda joylashuvi. Avtobuslar eshigi yoki ‎moslamasini ochiq ekanligini bildiruvchi signal, ‎e‎shik ochiq vaqtida joyidan qoʻzgʻalishining ‎oldini olish. ‎

Zarb bilan urilganda haydovchi va yoʻlovchilarga ‎jiddiy jarohat yetkazuvchi oʻtkir qirralar va ‎siniqlar ‎paydo boʻlishining oldini olish.‎

Rul kolonkasining salonga xavfli kirishini ‎oldi olingan, toʻqnashuv paytida haydovchining jarohatlanishining oldini olish maqsadida ‎zarba quvvatini soʻndirish.‎

a) orqani koʻrish oynasi, quyosh nurlariga qarshi ayvon, dastaklar, richaglar, tugmachalar va boshqalar‎

Odam tanasi bilan zarba taʼsirida urilganda, ‎oʻtkir burchakli boʻlak va qirralar hosil qilmasdan deformatsiyalanish, pachoqlanish va sinish qobiliyati ‎yoki ularni zarba zonasidan tashqarida joylashuvi.‎

b) kuzov shipi (kabina, salon), eshiklarning ichki qoplamasi va yon ustunlar‎

v) oʻrindiqlar va ularni sozlash mexanizmlari‎

Qarama-qarshi toʻqnashuvlar va agʻdarilish ‎paytida ‎yuzaga keluvchi ogʻirlik ostida buzilish ehtimolligidan ‎holi.
‎Oʻrindiq suyanchigʻining jarohat xavfsizligi ‎(orqa oʻrindiqlardan boshqa). Yengil avtomobillarning ‎barcha oʻrindiqlarida xavfsizlik yostiqlarining ‎mavjudligi.

III. Avtofalokatdan keyingi xavfsizlik

Yoʻl-transport hodisasi sodir boʻlganda haydovchi ‎va yoʻlovchilarni tezda evakuatsiyasini taʼminlovchi, avtotranspot vositalari va ulardagi qoʻshimcha jihozlar konstruksiyasi tarkibiy qismlarining koʻrsatkichlari va xususiyatlarining yigʻindisi.‎

1. Avtotransport vositasi yaxlit holatda‎

Har qanday yoʻl-transport hodisasi yoki yongʻin ‎s‎odir ‎ boʻlganda shikstlangan transport vositasidan ‎haydovchi va yoʻlovchilarni tezda evakuatsiya qilish ‎imkoniyati.
‎ Oʻt oʻchiruvchi moslama, tibbiy quticha va avariya holati belgilarini joylashtirish hamda olish uchun qulay joy mavjudligi. ‎

2. Eshiklarning yopiluvchi mexanizmlari, dastagi va osmalari‎

3. Falokatdagi (eshiklar, oynalar, lyuklar) ‎

Falokat paytida chiqish yoʻllarining soni, ‎oʻlchamlari va joylashuvi har qanday yoʻl-transport ‎hodisasi yoki yongʻin sodir boʻlganda ichki va tashqi ‎tomondan ochish imkoniyatini taʼminlashi kerak.‎

Yoʻl-transport hodisasida yongʻinning oldini olish, ‎toʻxtatish uchun av�otransport vositalari va ulardagi ‎qoʻshimcha jihozlar konstruksiyasi tarkibiy qismlarining koʻrsatkich va xususiyatlarining yigʻindisi. ‎

1. Avtotransport vositasi yaxlit holatda‎

Haydovchi joyidan elektroenergiya manbaini ‎oʻchirish moslamasining mavjudligi. Kabina va ‎yoʻlovchi salonida akkumulyator batareyasining joylanmasligi. Oʻt oʻchiruvchi moslamaning ‎olish uchun qulay joyga ishonchli mahkamlangan ‎tarzda oʻrnatilishi.‎

Yoʻl-transport hodisalari sodir boʻlganda ‎boʻlaklanib ketishdan, mexanik jarohatlanishdan himoyalangan va germetik holati taʼminlangan.‎

Manzil uchun joy‎

‎Transport vositalarining konstruksiyalarida
‎yoʻl harakat xavfsizligini taʼminlash boʻyicha
‎ qoida, meʼyor va standartlar talablariga rioya
‎qilinishi toʻgʻrisida
‎KOʻRSATMA ‎‎
‎

‎‎____________________________________________________________________
‎ ^{(qoida, meʼyor va standartlarning bajarilmaganligi,}

‎‎____________________________________________________________________
‎ ^{ularning nomlari hamda bajarilmagan} ‎

‎‎__________________________________________________________ aniqlandi.
^{‎aniq ‎koʻrsatkichlar sanab oʻtiladi)}

^{(unvoni, imzosi, F.I.Sh.) ‎‎}

‎‎Texnik topshiriq, texnik loyiha va texnik
‎ shartlar loyihalarining muqovasiga kelishuv
‎ haqidagi kiritiladigan yozuv namunasi
‎
‎ “K E L I Sh I L G A N”
‎

‎‎Oʻzbekiston Respublikasi IIV
‎ YHX Bosh boshqarmasi boshligʻi
‎___________________________
‎‎ ^{(unvoni, F.I.Sh. imzosi)} ‎

200__ yil “___”_____________
‎
‎Imzo gerbli muhr bilan tasdiqlanadi.

‎____Guvohnomaning raqamlangan kseronusxasi ishlab chiqaruvchi‎ korxona
‎tomonidan har bir transport vositasiga beriladi ‎va u yoʻl harakati xavfsizligi idoralari tomonidan roʻyxatga‎ olish uchun asos boʻlgan hujjatlardan biri sifatida qabul ‎qilinadi.‎‎
‎

‎‎Avtotransport vositasining yoki uning biror
‎ qismining konstruksiyasi yoʻl harakati
‎xavfsizligi talablariga mosligi haqida
‎
‎ G U V O H N O M A № _______
‎

____IIV YHXBB boshligʻi

^{(imzosi, F.I.Sh.)‎}

200__ yil “____” ___________ ‎

____M.Oʻ.‎

№№
‎t/r‎

Tadbirlarning
‎ nomi‎

Ish hajmi
‎ (kishi/min)‎

Jihoz va
‎uskunalar‎

Meʼyoriy
‎talablar‎

‎
‎
‎
‎
‎
‎
‎
‎

‎
‎‎
‎
‎
‎
‎
‎
‎
‎
‎

‎

‎

‎

‎‎DYHXX diagnostika
‎stansiyasi burchak shtampi

‎‎Diagnostika kartasi

‎‎____________________________________________________________________
^{‎ (transport vositasining turi, rusumi, davlat raqam belgisi)}

‎‎Tegishliligi ________________________________________________________ ^{(tashkilotning nomi, egasining F.I.Sh.)}

‎‎____________________________________________________________________
‎^{(hududiy YHXB nomi)}

____________________________________________________________________‎‎

‎‎Boshlangan 200__ y “___” _____________
‎Tugallangan 200__ y “__” ______________

Jurnal beti‎

^{(inventar raqami)
‎}

^{(jihoz, asbob nomi) ‎
‎}

^{(turi, rusumi)‎
‎}

^{‎‎(tayyorlovchi-zavod)
‎}

^{(zavod raqami) ‎
‎}

^{(turi, rusumi)‎
‎}

Oʻrnatilgan joyi‎‏
‎

‎‏Oʻrnatilgan yili
‎

Taʼmirlash ishlari‎‎‎

Sana‎

Taʼmir turi‎

‎_____‎‎_______________________________________________________________
‎ ^{(berildi (hisobdan chiqarildi): sana, qayerga, asos)}

^‎‎____________________________________________________________________

“‎‎TASDIQLAYMAN”
‎DYHXX diagnostika stansiyasi
‎boshligʻi _____________________________________
^{‎ (IIB nomi)}

^‎‎_____________________________________

‎‎‎ <sup>(unvoni, imzosi, F.I.Sh.)

‎</sup>

200___ yil “____” ____________________ ‎‎

‎‎‎200_ yilda diagnostika jihozlari va
‎ nazorat-oʻlchov asboblariga xizmat
‎ koʻrsatish va taʼmirlash
‎JADVALI

Tartib №‎‏
‎

Inventar №‎‏
‎

Diagnostika jihozlari va nazorat-oʻlchov asboblarining nomi‎‏
‎

Xizmat koʻrsatish turi va ularning davomiyligi (soatlarda)‎‎

yanvar‎

fevral‎

mart‎

aprel‎

may‎

iyun‎

iyul‎

avgust‎

sentyabr‎

oktyabr‎

noyabr‎

dekabr‎

^{‎‎(imzosi, F.I.Sh)}

‎“TASDIQLAYMAN”‎ ‎

^{(hududiy YHXXB nomi)‎‎}

‎‎_______________________________________

‎‎^{(hududiy YHXXB nomi)}

‎‎diagnostika jihozlari va nazorat-oʻlchov
‎asboblarini foydalanishga topshirish
‎
‎DALOLATNOMASI № ________ __________________________________________________________________
^{‎ (lavozimi, unvoni, F.I.Sh.)}

‎‎__________________________________________________________________

_______________________________________________________ ishtirokida‎‎

^{‎‎(jihoz yoki asbob nomi)}

‎‎^{(diagnostika stansiyasining nomi)‎}‎‎

‎‎Toʻgʻri oʻrnatilganligi va sozligi tekshirildi __________________________ __________________________________________________________________

^{‎‎(sinov turi koʻrsatiladi)
‎}

‎‎____________________________
‎____________________________
‎