21.11.2024 yildagi 01/2-81-son
ONLINE TRANSLATE
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
buyrugʻi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.04.09-21 “Bino va inshootlarning yongʻin avtomatikasi tizimi. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2024-yil 23-dekabrda hisobga olindi, hisob raqami 323]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. SHNQ 2.04.09-21 “Bino va inshootlarning yongʻin avtomatikasi tizimi. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalari 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ayrim shaharsozlik normalari va qoidalari 2-ilovaga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi bilan kelishilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vazir v.b. Sh. XIDOYATOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 21-noyabr,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
01/2-81-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kelishildi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmita raisi B. YUSUPALIYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 17-oktabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A. ABDUXAKIMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 24-oktabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Favqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDASHEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2024-yil 22-oktabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2024-yil 21-noyabrdagi 01/2-81-son buyrugʻiga
1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.04.09-21 “Bino va inshootlarning yongʻin avtomatikasi tizimi. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) bino va inshootlarning yongʻin avtomatikasi tizimini loyihalashga oid talablarni belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu SHNQning talablari quyidagilarga nisbatan tatbiq etilmaydi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binolardan tashqarida joylashgan texnologik qurilmalarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻchma stellajlarga ega boʻlgan omborxonalarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aerozolli qadoqlarda mahsulotlarni saqlash uchun moʻljallangan omborxonalarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yuklarni 5,5 m dan ortiq boʻlgan balandlikda saqlaydigan omborxona binolariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
D sinfidagi yongʻinlarga hamda kimyoviy faol modda va materiallardan foydalanish va saqlash joylariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻt oʻchirish moddasi bilan reaksiyaga kirishib, portlashga olib keluvchi moddalardan (aluminiy-organik birikmalar, ishqor metallar) foydalanish va saqlash joylariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻt oʻchirish moddasi bilan oʻzaro taʼsirlashganda parchalanib, yonuvchan gazlarni (litiy-organik birikmalar, qoʻrgʻoshin azid, aluminiy, rux, magniy gidridlari) hosil qiluvchi moddalardan foydalanish va saqlash joylariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻt oʻchirish moddasi bilan oʻzaro taʼsir qilish oqibatida kuchli ekzotermik taʼsiriga ega (sulfat kislota, titan xloridi, termit) moddalardan foydalanish va saqlash joylariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻzidan-oʻzi yonadigan (natriy gidrosulfit) moddalardan foydalanish va saqlash joylariga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Mazkur SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar keltirilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.04.02-19 “Suv taʼminoti. Tashqi tarmoqlar va inshootlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 21.203-78 “Loyiha hujjatlarining asl nusxalarini hisobini yuritish va saqlash qoidalari” (rasmiy manba: “Sistema proyektnoy dokumentatsii dlya stroitelstva. Pravila ucheta i xraneniya podlinnikov proyektnoy dokumentatsii”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 12.1.005-88 “Ish zonasining havosiga qoʻyiladigan umumiy sanitariya-gigiyenik talablar” (rasmiy manba: “Sistema standartov bezopasnosti truda. Obshiye sanitarno-gigiyenicheskiye trebovaniya k vozduxu rabochey zoni”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 12.1.019-2017 “Elektr xavfsizligi. Umumiy talablar va himoya turlarining nomenklaturasi” (rasmiy manba: “Sistema standartov bezopasnosti truda. Elektrobezopasnost. Obshiye trebovaniya i nomenklatura vidov zashiti”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 12.1.030-81 “Elektr xavfsizligi. Yerga ulash, nollantirish” (rasmiy manba: “Sistema standartov bezopasnosti truda. Elektrobezopasnost. Zashitnoye zazemleniye, zanuleniye”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 12.2.047-86 “Yongʻin xavfsizligi texnikasi. Atamalar va talablar” (rasmiy manba: “Sistema standartov bezopasnosti truda. Pojarnaya texnika. Termini i opredeleniya”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 12.4.009-83 “Obyektlarni himoya qilish uchun yongʻin xavfsizligi texnikasi. Xavfsizlik texnikasining asosiy turlari, ularni joylashtirish va ularga xizmat koʻrsatish” (rasmiy manba: “Sistema standartov bezopasnosti truda. Pojarnaya texnika dlya zashiti obyektov. Osnovnie vidi, razmesheniye i obslujivaniye);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 28130-89 “Yongʻin oʻchirish texnikasi. Yongʻin oʻchirgichlar, yongʻin oʻchirish va yongʻin signalizatsiyasi qurilmalari. Shartli grafik belgilar” (rasmiy manba: “Pojarnaya texnika. Ognetushiteli, ustanovki pojarotusheniya i pojarnoy signalizatsii. Oboznacheniya uslovnie graficheskiye”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 3262-75 “Suv-gaz poʻlat quvurlari. Texnik shartlar” (rasmiy manba: “Trubi stalnie vodogazovie. Texnicheskiye usloviya”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 8732-78 “Issiqlik deformatsiyalangan choksiz poʻlat quvurlar” (rasmiy manba: “Trubi stalnie besshovnie goryachedeformirovannie”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 8734-75 “Sovuq deformatsiyalangan choksiz poʻlat quvurlar” (rasmiy manba: “Trubi stalnie besshovnie xolodnodeformirovannie”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 10704-91 “Elektr payvandlangan toʻgʻri chokli poʻlat quvurlar” (rasmiy manba: “Trubi stalnie elektrosvarnie pryamoshovnie”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 21130-75 “Elektrtexnik buyumlar. Yerga ulash qisqichlari va yerga ulash belgilariyu Konstruksiyasi va oʻlchamlari” (rasmiy manba: “Izdeliya elektrotexnicheskiye. Zajimi zazemlyayushiye i znaki zazemleniya. Konstruksiya i razmeri”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 27331-87 “Yongʻin oʻchirish texnikasi. Yongʻinlarning tasnifi” (rasmiy manba: “Pojarnaya texnika. Klassifikatsiya pojarov”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 30379-2017 “Qoʻriqlash, yongʻin va qoʻriqlash-yongʻin elektrmagnitli signalizatsiya texnologik vositalarining bir-biriga qoʻshiluvchanligi. Shovqinbardoshlikka va industrial radioshovqinlarga sinash talablari, normalari va usullari” (rasmiy manba: “Sovmestimost texnologicheskix sredstv oxrannoy, pojarnoy i oxranno-pojarnoy signalizatsii elektromagnitnaya. Trebovaniya, norm i metodi ispitaniya na pomexoustoychivost i industrialnix radiopomex”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
OʻzDSt 1034:2003 “Optik-elektronli yongʻin tutun xabar bergichlar. Umumiy texnik talablar. Sinov usullari” (rasmiy manba: “Izveshateli pojarnie dimovie optikoelektronnie. Obshiye texnicheskiye trebovaniya. Metodi ispitaniy”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 26952-97 “Yongʻin oʻchiradigan kukunlar. Umumiy texnik talablar va sinash usullari” (rasmiy manba: “Poroshki ognetushashiye. Obshiye texnicheskiye trebovaniya i metodi ispitaniy”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST R 53325-2012 “Yongʻin texnikasi. Yongʻin avtomatikasining texnik vositalari. Umumiy texnik talablar va sinov usullari” (rasmiy manba: “Texnika pojarnaya. Texnicheskiye sredstva pojarnoy avtomatiki. Obshiye texnicheskiye trebovaniya i metodi ispitaniy”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 5789-78 “Reaktivlar. Toluol. Texnik shartlar” (rasmiy manba: “Toluol. Texnicheskiye usloviya”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST R 53280.3-2009 “Avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari. Oʻt oʻchirish moddalari. Umumiy texnik talablar. Sinov usullari” (rasmiy manba: “Ustanovki pojarotusheniya avtomaticheskiye. ognetushashiye veshestva. Obshiye texnicheskiye trebovaniya i metodi ispitaniy”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 6016-77 “Reaktivlar. Izobutil spirti. Texnik shartlar” (rasmiy manba: “Reaktivi. Spirt izobutiloviy. Texnicheskiye usloviya”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
NRB-2006, OSPORB-2006 Radiatsion xavfsizlik normalari (RXN-2006) va radiatsion xavfsizlikni taʼminlashning asosiy sanitariya qoidalari (rasmiy manba: Normi radiatsionnoy bezopasnosti (NRB-2006) i osnovnie sanitarnie pravila obespecheniya radiatsionnoy bezopasnosti);
Oldingi tahrirga qarang.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 9941-2022 “Korroziyaga chidamli yuqori legirlangan poʻlatlardan sovuq deformatsiyalangan choksiz quvurlar. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Trubi besshovnie xolodnodeformirovannie iz korrozionno-stoykix visokolegirovannix staley. Texnicheskiye usloviya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 32598-2013 “Suv va gaz uchun yumaloq kesimli mis quvurlar. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Trubi mednie kruglogo secheniya dlya vodi i gaza. Texnicheskiye usloviya).
(1-band Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 2-apreldagi 01/2-12-sonli buyrugʻiga (hisob raqami 400, 18.05.2026-y.) asosan xatboshilar bilan toʻldirilgan)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-bob. Atamalar, taʼriflar va qisqartmalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Mazkur SHNQda quyidagi atamalar va ularning taʼriflari qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmasi — yongʻin signalizatsiyasi tizimi yoki qurilmaning oʻzida oʻrnatilgan yongʻinni inson aralashuvisiz aniqlovchi texnik vositalar orqali qabul qilingan boshqaruv signalidan soʻng oʻt oʻchirish moddasining uzatilishini (chiqarilishini) hamda yongʻin toʻgʻrisidagi signalni tashqi zanjirlarga uzatib berilishini taʼminlovchi yongʻin oʻchirish qurilmasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
alanga yongʻin xabarlagichi — alanganing yoki choʻgʻlanayotgan oʻchoqning elektromagnit nurlanishga taʼsirlanuvchi moslama;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
issiqlik yongʻin xabarlagichlari — haroratning maʼlum bir qiymatiga va (yoki) uning oʻsish tezligiga taʼsirlanadigan yongʻin xabarlagichlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin signalizatsiyasi shleyfi — yongʻin xabarlagichlardan tarqatish qutisigacha yoki yongʻin qabul-nazorat moslamasigacha tortilgan ulanish liniyalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin qabul-nazorat va boshqaruv moslamalari — yongʻin qabul qilish-nazorat moslamasi va yongʻin boshqaruv moslamasi funksiyalarini oʻzida birlashtirgan qurilmalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin signalizatsiya tizimi — yongʻinni aniqlash, yongʻinlar toʻgʻrisida signallarni, tizimning ish rejimlari haqida va boshqa maʼlumotlarni shakllantirish, yigʻish, qayta ishlash, qayd etish va ularni belgilangan shaklda uzatib berish, hamda yongʻindan himoya qilish texnik vositalari, texnologik, elektr va boshqa jihozlarga (zarur boʻlganda) boshqaruv signallarini shakllantirib berish uchun moʻljallangan, oʻzaro aloqa qiluvchi texnik vositalar toʻplami;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin oʻchirish stansiyasi — yongʻin oʻchirish qurilmasining idishlari va jihozlari joylashgan maxsus xona;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin signalizatsiyasi qurilmalari — yongʻinni aniqlash, yongʻin signalini va maxsus maʼlumotlarni qayta ishlash, ularni belgilangan shaklda uzatib berish va/yoki yongʻin oʻchirish qurilmalarni va texnik moslamalarni ishga tushirishga buyruq shakllantirib berish uchun moʻljallangan texnik vositalar toʻplami;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin oʻchirish qurilmasi — oʻt oʻchirish moddasini chiqarish orqali yongʻinni oʻchirishga moʻljallangan statsionar texnik vositalar toʻplami;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin avtomatikasi tizimi — obyektning yongʻin xavfsizligini taʼminlash uchun moʻljallangan oʻzaro aloqa qiluvchi yongʻin signalizatsiyasi, yongʻin toʻgʻrisida xabar berish, odamlarni ogohlantirish va evakuatsiya qilish, tutunga qarshi shamollatish tizimlari hamda avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari va boshqa avtomatik yongʻinga qarshi himoya texnik uskunalari majmui;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin xabarchisi — yorugʻlik, tovush, nutq signali (ularning kombinatsiyasi) yoki insonning sezgi aʼzolariga boshqa taʼsirlar orqali, odamlarga yongʻin haqida xabar berish uchun moʻljallangan texnik vosita;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin xabarlagichi — yongʻin oqibatida atrof muhit jismoniy parametrlaridagi oʻzgarishlarni kuzatish orqali yongʻinni aniqlash va (yoki) yongʻin haqida signalni shakllantirib berish uchun moʻljallangan texnik vositasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kechiktirish kamerasi — bosim signalizatori liniyasiga oʻrnatilgan va suv taʼminoti manbai bosimining keskin oʻzgarishi tufayli signal klapanining ochilishidan kelib chiqadigan soxta tashvish signallarni ehtimolini minimallashtirish uchun moʻljallangan moslama;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
modulli yongʻin oʻchirish qurilmasi — yongʻin oʻchirish vazifasini mustaqil bajara oladigan bir yoki bir necha modullardan iborat alohida obyekt (bino, binoning bir qismi va (yoki) texnologik uskuna)ni oʻchirish uchun moʻljallangan avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
naycha — oʻt oʻchirish moddasini chiqarish va tarqatish uchun moʻljallangan moslama;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suv yoki koʻpik sepish xaritalari — sprinklerli yoki drencherli purkagichlarni oʻrnatilayotgan bino va inshootlarning xonalarida joylashuv xaritalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻt oʻchirish moddasi — yonishni toʻxtatish uchun sharoit yaratishga imkon beradigan fizik-kimyoviy xususiyatlarga ega modda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoʻl yongʻin xabarlagichlari — qoʻl orqali yongʻin haqida signalni shakllantirib beradigan yongʻin xabarlagichlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ushbu SHNQda quyidagi shartli belgilanishlar va qisqartmalar qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
G-YOOʻQ — gazli yongʻin oʻchirish qurilmalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
AYOOʻQ — avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K-AYOOʻQ — kukunli avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S-AYOOʻQ — sprinklerli avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
D-AYOOʻQ — drencherli avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
YOS — yonuvchan suyuqlik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOʻOʻM — gazli oʻt oʻchirish moddasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
YEAS — yengil alangalanuvchi suyuqlik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
XBEBT — xabar berish evakuatsiyani boshqarish tizimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
TH — texnik hujjat;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
YOST — yongʻin signalizatsiya tizimlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-bob. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Avtomatik yongʻin signalizatsiyasi va yongʻin oʻchirish qurilmalari bilan himoya qilinadigan bino, inshoot, xona va jihozlarning roʻyxati mazkur SHNQning 1-ilovasiga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
AYOOʻQ va YOST orqali himoya qilinadigan bino va inshootlar hamda ularning xonalarini ishlab chiqarish jarayonining xususiyatiga koʻra oʻt oʻchirish moddalardan foydalanish imkoniyati va shartlarini hisobga olgan holda loyihalashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Havoda portlovchi muhit hosil boʻlmasa, “C” sinfidagi yongʻinlarni avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari bilan oʻchirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Yongʻin oʻchirish va yongʻin signalizatsiyasi qurilmalarining shartli grafikli belgilari GOST 28130-89 talablariga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari bir vaqtning oʻzida avtomatik yongʻin signalizatsiyasi funksiyalarini ham bajarishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmasining turi, oʻchirish usuli, oʻt oʻchirish moddasi yongʻin xavfini va ishlab chiqariladigan, saqlanadigan hamda foydalaniladigan moddalar, materiallarning fizik-kimyoviy, shuningdek himoyalanadigan jihozlarning xususiyatlarini hisobga olgan holda loyihalash topshirigʻiga asosan belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Bino va inshootlarda yongʻin oʻchirish qurilmalarini loyihalashda faqat yongʻin signalizatsiyasi talab qilinadigan alohida xonalar mavjud boʻlsa, texnik-iqtisodiy asoslar orqali bu xonalarda avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarini loyihalashga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, yongʻin oʻchiruvchi moddaning uzatish tezligini normativ deb qabul qilinishi, uning sarfi esa cheklangan boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Yongʻin oʻchirish qurilmalari ishlab ketgan holatda texnologik reglamentga yoki ushbu SHNQning talablariga muvofiq himoyalanadigan xonada texnologik jihozni oʻchirish uchun signal berilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Bino va inshootlarning avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari hamda yongʻin signalizatsiyasi tizimlari loyihalashtirish topshirigʻiga muvofiq aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-bob. Suv, past va oʻrta karralikdagi koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Suvli va koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalari GOST 28130-89 ga muvofiq bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Yongʻin oʻchirish qurilmalarining parametrlari mazkur SHNQning 2-ilovasidagi 1 — 3-jadvallarga muvofiq aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Suv, past va oʻrta karralikdagi koʻpik hosil qiluvchi hamda namlantiruvchi vosita bilan aralashgan suvli yongʻin oʻchirish qurilmalari S-AYOOʻQ va D-AYOOʻQ boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Oʻt oʻchirish moddasi sifatida suvga aralashtirib namlantiruvchi vosita qoʻllanilganda, maydon uchun hisoblanadigan qurilmalarning suv sarfi va ish vaqti mazkur SHNQning 1-jadvaliga muvofiq suvli yongʻin oʻchirish qurilmalari kabi hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Kuchlanish ostidagi ochiq izolyatsiyalanmagan elektr tokini oʻtkazuvchi qismlarga ega boʻlgan xonalar uchun suvli va koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalar oʻrnatilganda, ulardan chiqqan oʻt oʻchirish moddasi yongʻin oʻchogʻiga yetkazib berilgunga qadar, ushbu xonalarda elektr taʼminoti avtomatik tarzda oʻchirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Texnologik jihozlar va texnik maydonchalari mavjud xonalarda avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari (K-AYOOʻQ, S-AYOOʻQ va D-AYOOʻQ)ni oʻrnatishda quyidagilar inobatga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
eni yoki kesim diametri 0,75 m dan ortiq boʻlgan, yuza tekisligidan 0,7 m dan balandlikda joylashgan gorizontal va yotiq shamollatish kanallari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalariga himoya maydoniga suyuqlik, koʻpiklarni sepishiga toʻsqinlik qilsa, bunda maydoncha va quti ostiga qoʻshimcha ravishda qoʻzgʻatish tizimi bilan jihozlangan sprinkler yoki drencher purkagichlar oʻrnatish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Sprinklerli yoki drencherli purkagichlar mazkur SHNQning 1-jadvali talablariga muvofiq va ularning texnik tavsiflari hamda suv yoki koʻpik sepish xaritalarini hisobga olgan holda oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Yongʻin oʻchirish qurilmalarida qoʻllanadigan armaturalarni berkitish moslamalarining turlari (zulfinlar) holatini (“yopiq”, “ochiq”) koʻz orqali (vizual) nazorat qilish imkoniyati taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Berkitish moslamasi holatini datchiklar orqali nazorat qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Purkagichlarni oʻrnatish va ularning texnik tavsiflari, suv yoki koʻpik sepish xaritalari quyidagi 1-jadvalga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Xonalar guruhi

Sepish jadalligi, l/(sm2), kam emas

Bitta sprinkler purkagichi yoki undovchi tizimidagi issiqlik qulfi tomonidan nazorat qilinadigan maksimal maydon m2

Suv sarfini, koʻpik hosil qiluvchi moddasi hamda eritmasini hisoblash uchun maydon, m2

Suvli yongʻin oʻchirish qurilmalari ishlashining davomiyligi,

min

Sprinkler purkagichlar yoki yengil eruvchan qulflar orasidagi maksimal masofa,

m

Suv bilan

Koʻpik hosil qiluvchi modda bilan

1

0,08

-

12

120

30

4

2

0,12

0,08

12

240

60

4

3

0,24

0,12

12

240

60

4

4.1

0,3

0,15

12

360

60

4

4.2

-

0,17

9

360

60

3

5

2-jadval boʻyicha

9

180

60

3

6

2-jadval boʻyicha

9

180

60

3

7

2-jadval boʻyicha

9

180

-

3

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Xonalarni drencher qurilmalari bilan jihozlashda suv sarfining miqdori, koʻpik hosil qiluvchi modda va bir vaqtning oʻzida ishlayotgan seksiyalar sonini hisoblash uchun maydon texnologik talablarni inobatga olgan holda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Past va oʻrta karralikdagi koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalarining ishlash davomiyligini quyidagicha qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
portlab-yonish va yongʻin xavfi boʻyicha “A”, “B”, “V1” toifali xonalar uchun — 15 min;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
portlab-yonish va yongʻin xavfi boʻyicha “V2” va “V3” toifali xonalar uchun — 10 min.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Yongʻin oʻchirish qurilmalarida oʻt oʻchirish vositasi sifatida umumiy maqsadli, koʻpik hosil qiluvchi moddaga asoslangan namlovchi vosita qoʻshilgan suv ishlatilganda, suv yoki koʻpik sepish jadalligi suvli yongʻin oʻchirish qurilmalarga nisbatdan 1,5 baravar kam olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. S-AYOOʻQ lar uchun sugʻorish jadalligining hamda suv va koʻpik hosil qiluvchi moddaning sarf qilish uchun maydon qiymatlari balandligi 10 m gacha boʻlgan shuningdek, yorugʻlik fonarlarining umumiy maydonining 10 foizdan ortiq boʻlmagan maydonidagi fonarli xonalar uchun keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Fonarlarning maydoni 10 foizdan ortiq boʻlganda, ularning balandligini fonar tom qoplamasigacha olinishi kerak. Balandligi 10 m dan 20 m gacha boʻlgan xonalar uchun qurilmaning belgilangan parametrlari mazkur SHNQning 3-jadvalidan olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Suvli va koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalari bilan himoyalanadigan maydon ushbu jadvalda keltirilgan suv sarfini hisoblash maydonidan kam boʻlsa, yongʻin oʻchirish qurilmasi uchun suv yoki koʻpik hosil qiluvchi eritmasining sarfi, haqiqiy maydondan kelib chiqqan holda aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Omborxonalarda saqlanadigan materiallarni taxlanish balandliklariga koʻra suv yoki koʻpik sepish jadalliklarining koʻrsatkichlari quyidagi 2-jadvalga muvofiq olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

2-jadval

Omborxonalarda saqlanadigan materiallarni taxlanish balandligi, m

Xonalar guruhi

5

6

7

Sepish jadalligi, l /(sm2), kam emas

suv bilan

koʻpik hosil qiluvchi eritma bilan

suv bilan

koʻpik hosil qiluvchi eritma bilan

suv bilan

koʻpik hosil qiluvchi eritma bilan

1 gacha

0,08

0,04

0,16

0,08

-

0,1

1 dan yuqori

2 gacha

0,16

0,08

0,32

0,2

-

0,2

2 dan yuqori

3 gacha

0,24

0,12

0,4

0,24

-

0,3

3 dan yuqori

4 gacha

0,32

0,16

0,4

0,32

-

0,4

4 dan yuqori

5,5 gacha

0,4

0,32

0,5

0,4

-

0,4

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. 6-guruhda rezina, rezina texnik mahsulotlarni (RTM), kauchuk va smolalarni suvga aralashgan namlovchi vosita yoki past karrali koʻpik bilan oʻchirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Omborxonalarda saqlanadigan materiallarni taxlanish balandligi 5,5 m gacha va xona balandligi 10 m dan ortiq boʻlgan omborlar uchun 5 — 7 guruhlardagi suv va koʻpik hosil qiluvchi eritmasining sarfining maydoni hamda jadallik qiymatlari xona balandligining har 2 m uchun 10 foizga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Umumiy maqsadli koʻpik hosil qiluvchi eritmasi bilan suv yoki koʻpik sepish jadalligi mazkur jadvalda keltirilganidek boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. S-AYOOʻQlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Suvli va koʻpikli yongʻin oʻchirishning S-AYOOʻQ lari xonalardagi havo haroratini inobatga olib quyidagicha loyihalashtirishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suv bilan toʻldirilgan — havoning minimal harorati 5°C va undan yuqori boʻlgan xonalar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo bilan toʻldirilgan — binolarning 5°C dan past boʻlgan minimal haroratli isitilmaydigan xonalari uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Balandligi 20 m dan ortiq boʻlmagan xonalar uchun S-AYOOʻQ larni loyihalashtirish lozim (bino va inshootlar tom yopmalarining konstruktiv elementlarini himoya qilish uchun moʻljallangan qurilmalar bundan mustasno).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20 m dan ortiq boʻlgan xonalar uchun qurilmalarning parametrlarini mazkur SHNQning 1-jadvaliga muvofiq xonalarning 1-guruhi boʻyicha qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. S-AYOOʻQ ning bir seksiyasi uchun 800 tadan ortiq boʻlmagan barcha turdagi sprinklerli purkagichlar qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Havo qurilmalarining har bir seksiyasidagi quvur oʻtkazgichlarning umumiy idishi 3 m3 dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sprinkler qurilmaning har bir seksiyasi mustaqil boshqaruv ulamaga ega boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

3-jadval

Xonalarning balandligi, m

Xonalar guruhi

1

2

3

4

5

1

2

3

4

5

Sugʻorish intensivligi, l/(sm2) kam emas

suv, koʻpik hosil qiluvchi eritma sarfini hisoblash uchun maydon, m2

suv bilan

suv bilan

koʻpik hosil qiluvchi eritma bilan

suv bilan

koʻpik hosil qiluvchi eritma bilan

suv bilan

koʻpik hosil qiluvchi eritma bilan

suv bilan

koʻpik hosil qiluvchi eritma bilan

10 dan

12 gacha

0,09

0,13

0,09

0,26

0,13

0,33

0,17

-

0,20

132

264

264

396

475

12 dan yuqori

14 gacha

0,1

0,14

0,1

0,29

0,14

0,36

0,18

-

0,22

144

288

288

432

518

14 dan yuqori

16 gacha

0,11

0,16

0,11

0,31

0,16

0,39

0,2

-

0,25

156

312

312

460

552

16 dan yuqori

18 gacha

0,12

0,17

0,12

0,34

0,17

0,42

0,21

-

0,27

166

336

336

504

605

18 dan yuqori

20 gacha

0,13

0,18

0,13

0,36

0,18

0,45

0,23

-

0,30

180

360

360

540

650

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Umumiy maqsadli koʻpik hosil qiluvchi eritma bilan sepish jadalligi mazkur jadvalda keltirilganidek qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Akseleratorlar bilan jihozlangan boshqarish uzelidan foydalanilganda, havoli qurilmalardagi quvur oʻtkazgichlarning idishi 4,0 m3 gacha oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Bitta sprinklerli seksiya bilan binoning bir nechta qavatlari yoki xonalari himoya qilinganda, yongʻin chiqqan manzilni aniqlashtiruvchi signalni berish, shuningdek xabarlagich va tutunga qarshi himoya tizimlarini ishga tushirish uchun toʻydiruvchi quvur oʻtkazgichlariga suyuqlik oqimi signalizatorlarini oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi (shleyfli quvur oʻtkazgichlar bundan mustasno).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Suyuqlik oqimi signalizatoridan oldin berkitish armaturasini oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Sprinklerli purkagichlar pol sathi boʻylab bir xil suv yoki koʻpik sepishni taʼminlashi hamda yongʻin xavfliligi boʻyicha “K0” va “K1” sinfidagi toʻsinli tomyopmalari (qoplamalari) boʻlgan binolarda boʻrtib chiqadigan qismlarining balandligi 0,32 m dan, boʻrtib chiqmaganda esa 0,2 m dan ortiq boʻlganda, toʻsinlar, plitalarning qovurgʻalari va tomyopmaning (qoplamaning) boshqa boʻrtib chiqadigan elementlari orasiga oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Sprinklerli purkagichlarning rozetkasidan tomyopma (qoplama)ning tekisligigacha boʻlgan masofa 0,08 m dan 0,4 m gacha boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzining oʻqiga nisbatan gorizontal holatda oʻrnatilgan sprinkler purkagichning qaytargichidan, tomyopma (qoplama) tekisligigacha boʻlgan masofa 0,07 m dan 0,15 m gacha boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Purkagichlarni yashirin holatda yoki osma shiftlar ichiga oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Qiyaligi 1/3 dan ortiq boʻlgan, bir va ikki nishabli tomyopmalariga ega boʻlgan binolarda gorizontal boʻyicha sprinklerli purkagichlardan devorgacha va tomyopmasining eng yuqori qismigacha boʻlgan masofa yongʻin xavfliligi boʻyicha “K0” sinfidagi tomyopmalarida 1,5 m dan ortiq boʻlmasligi va qolgan yongʻin xavfi sinfiga tegishli tomyopmalarida esa 0,8 m dan oshib ketmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Mexanik shikastlanish xavfi mavjud boʻlgan joylarda sprinklerli purkagichlar maxsus himoya panjaralari bilan himoyalangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Sprinklerli purkagich rozetkalari quyidagicha oʻrnatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suv bilan toʻldirilgan qurilmalarda — vertikal yuqoriga, pastga yoki gorizontal;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo bilan toʻldirilgan qurilmalarda — vertikal yuqoriga yoki gorizontal holatda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Qurilmalarning sprinkler purkagichlari xona va jihozlarda oʻrnatilayotganda, ularni ishlab ketish hamda atrof-muhitning haroratlari mazkur SHNQning 4-jadvaliga muvofiq hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Himoyalanadigan xona ichida bir xil diametrdagi suv chiqarish ogʻziga ega boʻlgan sprinklerli purkagichlari oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

4-jadval

Atrof-muhit harorati, °S

Ishlab ketish harorati, °S

38 gacha

57

39 dan 50 gacha (50 ham kiradi)

68 — 79

51 dan 70 gacha (70 ham kiradi)

93

71 dan 100 gacha (100 ham kiradi)

141

101 dan va 140 gacha (140 ham kiradi)

182

141 dan 200 gacha (200 ham kiradi)

240

201 dan 220 gacha (220 ham kiradi)

260

221 dan 300 gacha (300 ham kiradi)

343

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Yongʻin xavfliligi “K1” sinfidagi devorlar (toʻsiqlar) bilan sprinkler purkagichlari orasidagi masofa mazkur SHNQning 1-jadvalida keltirilgan masofaning yarmidan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin xavfliligi sinfi normalanmaydigan devorlar (toʻsiqlar) bilan sprinkler purkagichlari orasidagi masofa 1,2 m dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tekis orayopma (qoplamalar) ostida oʻrnatiladigan suvli yongʻin oʻchirish qurilmalarining sprinklerli purkagichlar orasidagi masofa 1,5 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Sprinklerli purkagichlarning nominal ishlab ketish harorati 79°C dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Purkagichlarning issiqlik qulfining nominal ishlab ketish haroratini tanlash mazkur SHNQning 27-bandiga muvofiq aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. D-AYOOʻQlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. D-AYOOʻQ larni loyihalash ishlarida ularni avtomatik ravishda ishga tushirish quyidagi texnik vositalarning turlaridan signal berish orqali amalga oshirishni inobatga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoʻzgʻatuvchi tizimlardan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin signalizatsiyasi qurilmalaridan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
texnologik jihozlar datchiklaridan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Suv yoki koʻpik hosil qiluvchi eritma bilan toʻldirilgan drencher qurilmalarining qoʻzgʻatuvchi quvurlarini loyihalashda ularni signal klapaniga nisbatan taʼminlovchi quvurdagi doimiy bosimning 1/4 qismidan ortiq boʻlmagan balandlikda (m da) oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Funksional jihatdan bogʻliq boʻlgan bir nechta parda hosil qiladigan drencher uchun bitta boshqarish ulamasi boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Drencherli pardani ishga tushirish avtomatik tarzda yoki qoʻlda (masofadan turib yoki joyidan) amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Drencherli parda purkagichlari orasidagi masofani, suv yoki koʻpik hosil qiluvchi eritmaning sarfini 1 m ochiqlik kengligi uchun 1,0 l/s hisoblash orqali aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Qoʻzgʻatuvchi tizimining issiqlik qulfidan orayopma (tomyopma) tekisligigacha boʻlgan masofa 0,08 m dan 0,4 m gacha boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Xona koʻpik bilan hajm usulida, koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmasi yordamida toʻldirilganligida, himoya qilinayotgan jihozlarning eng yuqori nuqtasidan kamida 1 m dan kam boʻlmagan balandlikda toʻldirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Himoya qilinadigan xonaning umumiy hajmi aniqlanayotganda, xonada oʻrnatilgan jihozlarning hajmi himoya qilinayotgan hajmdan chiqarib tashlanmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Qurilmalarning quvur oʻtkazgichlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Quvur oʻtkazgichlarni GOST 10704-91 muvofiq payvandli va flanetsli, payvandli, flanetsli va rezbali bogʻlamalar bilan, shuningdek ajraluvchi quvur oʻtkazgich muftalarini GOST 3262-75 muvofiq poʻlatdan tayyorlangan quvurlardan loyihalashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ajraluvchi quvur oʻtkazgich muftalarini diametri 200 mm dan ortiq boʻlmagan quvurlar uchun qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yechilmaydigan osma shiftlar orqasida, yopiq shtroblarda quvur oʻtkazgichlar yotqizilganda ularni montaji payvandlash yoʻli bilan amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Keltiruvchi quvur oʻtkazgichlar (tashqi va ichki) shleyfli koʻrinishda loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boshqaruv ulamalar uch va undan kam boʻlganda, keltiruvchi quvurlarni boshi berk holatda loyihalashga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, tashqi boshi berk quvur oʻtkazgichlarning uzunligi 200 m dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Shleyfli keltiruvchi quvur oʻtkazgichlar (tashqi va ichki) zulfinlar bilan taʼmirlanadigan qismlarga ajratilishi lozim. Bunda, bitta qismdagi boshqaruv ulamalarning soni uchtadan koʻp boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Quvur uzatkichlarni gidravlik hisoblashda taʼmirlanadigan hududlarning shleyfli tarmoqlarga kiritilishi hisobga olinmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, shleyfli quvur oʻtkazgichning diametri boshqaruv ulamalariga birlashadigan quvur oʻtkazgichning diametridan kichik boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Suvli yongʻin oʻchirish qurilmalarining keltiruvchi (tashqi) va yongʻinga qarshi quvur oʻtkazgichlarining xoʻjalik-ichimlik yoki ishlab chiqarish suv taʼminoti tarmoqlarini umumiy boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. Ishlab chiqarish hamda sanitariya-texnik jihozlarni yongʻin oʻchirish qurilmalarining toʻydiruvchi quvur oʻtkazgichlariga ulashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Suv toʻldirilgan S-AYOOʻQ larda diametri 65 mm va undan ortiq boʻlgan taʼminlovchi quvurlarga SHNQ 2.04.01-22 boʻyicha oʻt oʻchirish kranlarini oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Sprinkler qurilmalarining quvur oʻtkazgichlariga ulanadigan ichki yongʻin oʻchirish kranlarini oʻrnatish SHNQ 2.04.01-22 talablariga muvofiq loyihalashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Oʻn ikki va undan ortiq yongʻin oʻchirish kranlari boʻlgan sprinkler qurilmasining seksiyasida ikkita kirish joyi boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ikki yoki undan ortiq seksiyaga ega boʻlgan sprinklerli qurilmalari uchun ikkinchi kirish zulfin bilan tutash seksiya orqali amalga oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boshqaruv tugunlari ustidagi qoʻl bilan faollashtiriluvchi zulfinlarni oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Keltiruvchi quvur oʻtkazgichlar shleyflangan va boshqaruv uzellari oʻrtasida ajratuvchi zulfinlar oʻrnatilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Qurilmalarning taqsimlovchi quvur oʻtkazgichlarining bir tarmogʻida chiqish diametri 12 mm gacha boʻlgan, oltitadan koʻp boʻlmagan purkagichlar va chiqish diametri 12 mm dan ortiq boʻlgan, toʻrttadan koʻp boʻlmagan purkagichlar oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47. Himoyalanadigan xonalar ichidagi tarqatuvchi quvur oʻtkazgichlarda bir xil turdagi purkagichlar yoki sachratkichlar oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin xavfi darajasi va yongʻin yuklamasi 181 MJ/m2 dan koʻp boʻlmagan I-guruhga hamda yongʻin xavfi darajasi va yongʻin yuklamasi 181 MJ/m2 dan 1400 MJ/m2 gacha boʻlgan II-guruhga kiritilgan xonalar uchun sprinklerli purkagich va sachratkichlarning issiqlik qulfi diametri 5 mm dan katta boʻlmagan issiqlikka sezgir kolba asosidagi sinuvchan issiqlikka sezgir element bilan bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48. Sprinklerli qurilmalarga taalluqli toʻydiruvchi va tarqatuvchi quvur oʻtkazgichlariga eshik va texnologik teshiklarni sugʻorish uchun, drencher pardalarni va toʻydiruvchi quvur oʻtkazgichlarga qoʻzgʻatuvchi tizim bilan ishga tushiradigan drencherlarni ulashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49. D-AYOOʻQ ning undovchi quvur oʻtkazgichi diametri 15 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50. Boshi berk va halqasimon taʼminot quvurlari shartli oʻtish diametri kamida 50 mm boʻlgan yuvish kranlari yoki tiqinlar bilan jihozlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Berk quvur oʻtkazgichlarda kran yoki tiqinlarni hudud oxirida, shleyfli quvur oʻtkazgichlarda esa boshqaruv ulamalaridan eng chekka nuqtasida oʻrnatish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
51. Diametri 40 mm va undan katta boʻlgan, metalldan tayyorlangan hamda quvur oʻtkazgichlarga oʻrnatilgan berkituvchi qurilmalar armaturaning ishlashi vaqtida paydo boʻladigan kuchlar uzatmalarga oʻtmasligi uchun binoning qurilish konstruksiyalariga mustahkam oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
52. Toʻydiruvchi va tarqatuvchi uzatmalarga berkituvchi armatura oʻrnatilishiga yoʻl qoʻyilmaydi (mazkur SHNQning 19, 39, 43, 45, 47-bandlarida keltirilgan holatlar bundan mustasno).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sprinklerli qurilmalar quvur oʻtkazgichlarining yuqori nuqtalarida havo chiqarish moslamalari sifatida tiqinli kranlar hamda xonaning eng uzoq va yuqori nuqtasida joylashgan purkagich oldidagi bosimni nazorat qilish uchun manometr ostiga kran oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
53. Havoli sprinkler qurilmalarining toʻydiruvchi va tarqatuvchi quvur oʻtkazgichlari boshqaruv uzeliga yoki tushish moslamalariga quyidagi teng qiyalik bilan yotqizilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tashqi diametri 57 mm dan kam boʻlgan quvurlar uchun 0,01 (100 m uchun — 1 m nishab);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tashqi diametri 57 mm va undan ortiq boʻlgan quvurlar uchun 0,005 (100 m uchun — 0,5 m nishab).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
54. Qurilmaning toʻydiruvchi quvur oʻtkazgichlarida bosimni 1,0 MPa dan oshib ketishini oldini olish choralarini koʻrish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55. Suv, past va oʻrta karralikdagi koʻpik hosil qiluvchi yongʻin oʻchirish qurilmalarini hisoblash usuli mazkur SHNQning 3-ilovasiga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-§. Quvur oʻtkazgichlarni mahkamlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
56. Quvur oʻtkazgichlarni mahkamlash va jihozlarni oʻrnatish QMQ 2.04.04-97, SHNQ 2.04.11-22 hamda QR 05.05-23 talablariga muvofiq amalga oshirish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
57. Quvur oʻtkazgichlar tutqichlar bilan bevosita qurilish konstruksiyalariga mahkamlanishi, ulardan boshqa konstruksiyalar uchun tayanch sifatida foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
58. Quvuroʻtkazgichlarni binolardagi texnologik qurilmalar konstruksiyalariga faqat alohida hollardagina mahkamlashga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, texnologik qurilmalar konstruksiyalariga tushadigan yuklama mahkamlash elementlari uchun hisoblangan yuklamadan kamida ikki barobar koʻp boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
59. Quvurlarni mahkamlash tugunlari 4 m dan ortiq boʻlmagan masofada ketma-ketlikda oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Shartli oʻtish diametri 50 mm dan ortiq boʻlgan quvurlar uchun mahkamlash tugunlari orasidagi masofani 6 m gacha oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60. Uzunligi 1 m dan ortiq boʻlgan tarqatuvchi quvur oʻtkazgichlarida tik (egri) quvurlar qoʻshimcha tutqichlar bilan mahkamlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tutqichdan tik (egri) quvurlardagi purkagichgacha boʻlgan masofa 0,15 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
61. Shartli oʻtish diametri 25 mm va undan kam boʻlgan quvur uchun taqsimlovchi quvur uzatkichdagi ushlagichdan oxirgi purkagichgacha boʻlgan masofa 0,9 m dan, diametri 25 mm dan ortiq boʻlsa 1,2 m dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
62. Qurilish konstruksiyasining gilzalari va tiqinlari orqali quvur oʻtkazgichlarni yotqizishda, qoʻshimcha mahkamlagichlarsiz tayanch nuqtalari orasidagi masofa 6 m dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-§. Boshqaruv uzellari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63. Boshqaruv uzellarini loyihalashda quyidagilarni inobatga olgan holda amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boshqaruv uzellarining ishga tushishi haqidagi signalni tekshirishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boshqaruv uzellaridan oldin va keyin bosimni oʻlchashni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
64. Boshqaruv uzellarining qurilmalarini boshqaruv ulamalari havo harorati 5°C va undan yuqori boʻlgan va texnik xizmat koʻrsatuvchi xodimlarning erkin kirishini taʼminlaydigan nasos stansiyalari, yongʻin postlari hamda himoyalanadigan xonalarga joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Himoyalanadigan xonada joylashgan boshqaruv ulamalari ushbu xonalardan olovbardoshlilik chegarasi kamida “REI 45” boʻlgan yongʻinga qarshi toʻsiqlar va orayopmalar hamda olovbardoshlilik chegarasi “EI 30” dan kam boʻlmagan eshiklar bilan ajratilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Himoyalanadigan xonalardan tashqarida joylashgan boshqaruv ulamalar oynali yoki toʻrsimon toʻsiqlar bilan ajratilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
65. Suv bilan toʻldirilgan sprinkler qurilmalarining boshqaruv tugunlarida (yongʻin haqida) yolgʻon ishlab ketish signallarini oldini olish maqsadida, bosim signalizatori oldidan kechiktirish kamerasini oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
66. Koʻpikli S-AYOOʻQ larni boshqaruv uzellariga burama ochish (zulfin)ni boshqaruv uzelidan yuqorida oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-§. Suv va koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalarining suv taʼminoti
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
67. Turli vazifalarni bajaruvchi suvoʻtkazgichlaridan suvli yongʻin oʻchirish qurilmalarini suv bilan taʼminlash manbai sifatida foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suv uzatmasining gidravlik parametrlari (bosim kuchi, suv sarfi) qurilmaning hisoblangan parametrlarini taʼminlamasa, bunda bosimni oshirish uchun nasosli stansiya loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalarining suv taʼminoti manbai ichimlik suvi boʻlmagan maqsadlar uchun moʻljallangan suv quvurlari boʻlishi lozim. Bunda, suvning sifati qoʻllaniladigan koʻpik hosil qiluvchi moddalarga oid texnik talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suv olish paytida oqimning uzilishini taʼminlovchi qurilma mavjud boʻlganda, ichimlik suvi quvuridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
68. Suvli yongʻin oʻchirish qurilmalari uchun suvning hisobiy miqdori suvoʻtkazgichlarning quvur oʻtkazgichlari idishlarida saqlanishi, bunda ulardagi suv boshqa ehtiyojlar uchun sarflanishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
69. Suvli yongʻin oʻchirish qurilmalari uchun quvur oʻtkazgichlar idishining hajmini aniqlashda, yongʻinni oʻchirishning butun vaqti davomida ularni avtomatik ravishda suv bilan toʻldirish imkoniyatini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
70. Suvning hajmi 1000 m3 yoki undan kam boʻlganda, suvni bitta idishda saqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
71. Koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalari uchun koʻpik hosil qiluvchi moddaning 100 foiz zaxirasi (hisoblangandan tashqari) boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
72. Koʻpik hosil qiluvchi moddaning saqlash sharoitlari mahsulotning texnik yoʻriqnomasi talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
73. Koʻpik hosil qiluvchi moddaning tayyor aralashmasini aralashtirish uchun idishda saqlashda, uning perimetri boʻylab undagi hisoblangan suv sathidan 0,1 m pastroqda yotqizilgan teshikli quvur uzatkich boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
74. Koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalari uchun koʻpik hosil qiluvchi moddaning miqdorini aniqlashda yongʻin oʻchirish qurilmasi quvur oʻtkazgichlarining idishlari sonini ham hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
75. Suvli va koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalari uchun oʻt oʻchirish moddasining hisobiy miqdori uchun maksimal tiklanish muddati SHNQ 2.04.02-19 talablariga muvofiq olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
76. Sprinkler va drencher qurilmalarida avtomatik suv toʻydiruvchi suv (kamida 0,5 m3 ) va siqilgan havo bilan toʻldirilgan idish boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Avtomatik suv toʻyintiruvchi sifatida quyidagicha suv quvurlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hajmi kamida 40 l boʻlgan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oraliq membrana idishiga ega boʻlgan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
taʼminlab turuvchi nasos yoki turli maqsadlar uchun moʻljallangan boshqaruv uzellarini ishga tushirishni taʼminlovchi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kafolatlangan bosimga ega boʻlgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
77. Qoʻlda ishga tushiriladigan, ichki yonuv dvigatelidan ishlaydigan hamda ehtiyot zaxirasidagi yongʻin nasosi boʻlgan yongʻin oʻchirish qurilmalarida 10 min davomida oʻt oʻchirish moddasining hisobiy isteʼmoli (sarfi) bilan qurilmaning ishlashini taʼminlash uchun avtomatik suv toʻyintiruvchi uskuna boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
78. Asosiy nasoslar yoqilganda avtomatik suv toʻyintiruvchi oʻchirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
79. Balandligi 30 m dan ortiq boʻlgan binolarda yordamchi suv toʻyintiruvchini yuqori texnik qavatlarga joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
80. Yer osti inshootlarida yongʻin sodir boʻlganda, suvni chiqarib tashlash uchun uskunalar boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
81. Koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalarida ularni sinab koʻrishda yoki quvur oʻtkazgichlarni taʼmirlashda, ulardan koʻpik hosil qiluvchi moddani maxsus idishga toʻplash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-§. Yongʻin oʻchirish nasos stansiyalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
82. SHNQ 2.04.02-19 talablariga muvofiq avtomatik yongʻin oʻchirish nasos stansiyalarining suv uzatishni taʼminlanganlik darajasi boʻyicha 1-toifaga tegishli boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
83. Yongʻin oʻchirish nasos stansiyalari binolarning (turar joy obyektlari bundan mustasno) alohida xonalarida birinchi, yarim yertoʻla (sokol) yoki yertoʻla qavatlarida joylashtirilishi hamda alohida tashqariga chiqish yoʻliga yoki tashqariga olib chiquvchi zina katagiga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
84. Yongʻin oʻchirish nasos stansiyalarini alohida yoki qoʻshimcha (yonma-yonma qurilgan) binolarda joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin oʻchirish nasos stansiyalarining xonasi boshqa xonalardan olovbardoshlilik chegarasi “REI 45” boʻlgan yongʻinga qarshi orayopmalar va toʻsiqlar bilan ajratilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin oʻchirish nasos stansiyalarining xonalarida havo harorati 5 dan 35°C gacha, nisbiy namligi esa 25°C da 80 foizdan yuqori boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ishchi va favqulodda yoritish SHNQ 2.01.05-24 talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin oʻchirish nasos stansiyalari xonasi telefon aloqasi vositalari bilan jihozlangan yongʻin nazorati posti xonasiga ulangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin oʻchirish nasos stansiyalari xonasiga kirish joyining tepasida “Yongʻinni oʻchirish nasos stansiyasi” deb yozilgan nurli (elektron) tablo oʻrnatilishi va favqulodda yoritish tarmogʻiga ulanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
85. Yongʻin oʻchirish nasos stansiyalari xonalarida jihozlarni joylashtirish SHNQ 2.04.02-19 talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
86. Yongʻin oʻchirish nasos stansiyalari koʻchma yongʻin oʻchirish texnikasiga ulash uchun nasos stansiyasi xonasidan tashqariga chiqarilgan quvur oʻtkazgichlarning tashqi qismi ulash kallaklari bilan jihozlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Quvur oʻtkazgichlar yongʻin oʻchirish qurilmalarining yetakchi seksiyalarini eng katta hisoblangan sarf bilan taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tashqaridagi ulash kallaklari bir vaqtning oʻzida kamida ikkita yongʻin-qutqaruv texnikalarini ulash imkoniyatini hisobga olgan holda joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
87. Yongʻin oʻchirish nasos stansiyasida kamida ikkita yongʻin oʻchirish, dozator nasoslari (bitta zaxira) boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
88. Idishni oʻt oʻchiruvchi modda bilan toʻldirib turuvchi quvur oʻtkazgichlarga oʻrnatiladigan zulfinlar nasos stansiyasi xonasida oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
89. Idishlarda (idishlarda) oʻt oʻchirish moddasining darajasini koʻz bilan (vizual) nazorat qilish uchun oʻlchov tayogʻi boʻlgan nazorat-oʻlchash uskunalari nasos stansiyasi xonasida joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-bob. Yuqori karrali koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Qurilmalarning tasniflari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
90. Yuqori karrali koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalari GOST 27331-87 ga muvofiq “A2” va “V” sinfidagi hajmli va mahalliy (lokal) yongʻinlarni oʻchirish uchun qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
91. Yuqori karrali koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalari xonalarni toʻliq himoya qilishda, qurilmalardan foydalanish texnik jihatdan imkonsiz yoki iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq boʻlmagan hollarda alohida agregatlar yoki jihozlardagi yongʻinlarini oʻchirish uchun oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
92. Himoya qilinayotgan binolarga taʼsiri boʻyicha yuqori karrali koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalari quyidagi tasniflarga boʻlinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hajm boʻyicha yongʻin oʻchirish qurilmalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hajm boʻyicha mahalliy yongʻin oʻchirish qurilmalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hajm boʻyicha yongʻin oʻchirish qurilmalari quyidagicha joylashtirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
generatorlar xona shiftining orqasiga uning yuzasi boʻyicha bir tekis taqsimlanib, toʻsilgan joylarni ham kiritgan holda xona butun hajmining koʻpik bilan toʻldirilishini taʼminlagan holda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
generatorlar xonaning bevosita himoya qilinayotgan hududi yoki texnologik birlik ustiga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hajm boʻyicha yongʻin oʻchirish qurilmalarini hisoblash va loyihalash uchun dastlabki maʼlumotlar quyidagilardan tashkil topishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin oʻchirish qurilmasi bilan himoyalanishi kerak boʻlgan xonalar roʻyxati, asosiy pol sathining ustiga oʻrnatiladigan mustahkam asosli qoʻshimcha pol qoplama (falshpol)lar va osma shiftlar boʻshliqlarining mavjudligi toʻgʻrisidagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bir vaqtning oʻzida yongʻin oʻchirish qurilmasi bilan himoyalanishi kerak boʻlgan xonalar (yoʻnalishlar) soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xonaning geometrik parametrlari (xona konfiguratsiyasi, toʻsuvchi konstruksiyalarning uzunligi, kengligi va balandligi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
orayopmalarining tuzilishi va muhandislik kommunikatsiyalarining joylashuvi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻsuvchi konstruksiyalarda doimo ochiq boʻlgan teshiklar maydoni va ularning joylashuvi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
himoyalanadigan xonadagi ruxsat etilgan maksimal bosim toʻgʻrisidagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
himoyalanadigan xonada va qurilmaning tarkibiy qismlari joylashgan xonadagi harorat, bosim va namlik diapazoni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xonadagi moddalar va materiallarning yongʻin xavfi roʻyxati, koʻrsatkichlari va GOST 27331-87 boʻyicha tegishli yongʻin sinfi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin yukini taqsimlash turi, hajmi va sxemasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shamollatish, konditsionerlash, havo isitish tizimlarining mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
texnologik jihozlarning tavsiflari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xonalar toifasi — elektr qurilmalarni oʻrnatish qoidalari boʻyicha tasdiqlangan normalar va zonalar sinflari boʻyicha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xonadagi odamlarning mavjudligi va ularni evakuatsiya qilish yoʻllari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
93. Hajm boʻyicha mahalliy yongʻin oʻchirish qurilmalari hajmi boʻyicha yongʻin oʻchirish qurilmalaridan foydalanish texnik jihatdan imkonsiz yoki iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq boʻlmagan hollarda alohida agregatlar yoki uskunalarning yongʻinini oʻchirish uchun ishlatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
94. Hajm boʻyicha mahalliy yongʻinni oʻchirishning hisobiy hajmi himoyalanadigan agregat yoki uskunaning balandligini pol yuzasidagi proyeksiya maydoniga koʻpaytirish orqali aniqlanishi, bunda agregat yoki uskunaning barcha hisobiy oʻlchamlari (uzunligi, kengligi va balandligi) 1 m ga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
95. Hajm boʻyicha mahalliy yongʻinni oʻchirish uchun karbonat angidriddan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
96. Karbonat angidrid bilan hajm boʻyicha mahalliy yongʻinni oʻchirishda normativ massali yongʻin oʻchirish konsentratsiyasi 6 kg/m3 tashkil etishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
97. Hajm boʻyicha mahalliy yongʻin oʻchirishda GOʻOʻMni yetkazib berish vaqti 30 s dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Yuqori karrali koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalarini loyihalashtirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
98. Yuqori karrali koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalarida faqat yuqori karralikdagi koʻpiklarni olish uchun moʻljallangan maxsus koʻpik hosil qiluvchi moddalardan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
99. Yuqori karrali koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalari himoya qilinayotgan hajmni, uning eng baland nuqtasidan kamida 1 m dan oshadigan balandlikkacha 10 min dan koʻp boʻlmagan vaqt davomida koʻpik bilan toʻldirilishini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
100. Yuqori karrali koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalarining inersionligi 180 s dan oshmasligi shartidan kelib chiqib jihoz hamda quvur oʻtkazgichlarni uzunligi va diametrini tanlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
101. Yuqori karrali koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalarining koʻpik hosil qiluvchi moddasining miqdori himoya qilinayotgan xonalarning hisobiy hajmidan kelib chiqqan holda mazkur SHNQning 4-ilovasiga muvofiq aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar qurilma bir necha xonalarda qoʻllanilayotgan boʻlsa, himoya qilish uchun eng katta miqdordagi koʻpik hosil qiluvchi moddani talab qiladigan xona hisobiy xona sifatida qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
102. Hajm boʻyicha mahalliy (lokal) yongʻin oʻchirish uchun qurilmalarni qoʻllashda himoya qilinayotgan agregatlar yoki uskunalar katakchasining oʻlchami 5 mm dan kichik boʻlmagan metall toʻr bilan toʻsilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻsuvchi konstruksiyaning balandligi himoya qilinayotgan agregat yoki jihozning balandligidan kamida 1 m ga balandroq boʻlishi va undan 0,5 m dan kam boʻlmagan masofada joylashishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
103. Hajm boʻyicha mahalliy (lokal) yongʻin oʻchirish hajmi agregatni yoki uskunani toʻsuvchi konstruksiya asosining yuzasini shu konstruksiya balandligiga koʻpaytirish bilan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻinni mahalliy (lokal) oʻchirishda himoya qilinayotgan hajmni toʻldirish vaqti 3 min dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
104. Yuqori karrali koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalarini taʼminlovchi quvur oʻtkazgichlarga purkagichdan oldinda oʻrnatiladigan filtrlovchi elementlar bilan jihozlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Filtrlovchi katakchaning oʻlchami purkagichdagi oqizish kanalining minimal oʻlchamidan kichik boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
105. Bitta xonada faqat bir xil turdagi va konstruksiyadagi koʻpikli generatorlardan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻpik generatorlari soni hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi hamda kamida ikkita qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
106. Koʻpik generatorlari mexanik shikastlanish mumkin boʻlgan joylarda oʻrnatilgan boʻlsa, ularning himoyasi koʻzda tutilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
107. Yuqori karrali koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalarida hisoblangan miqdorga qoʻshimcha ravishda koʻpik hosil qiluvchi moddaning 100 foizli zaxirasi boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
108. Nasos stansiyalarini, yuqori karrali koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalarning suv taʼminotini, quvur oʻtkazgichlarni loyihalash va ularni mahkamlashda mazkur SHNQning 6-ilovasi talablariga amal qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Quvur oʻtkazgichlarni GOST 3262-75 ga muvofiq ruh qoplangan poʻlat quvurlardan loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Havoni majburiy ravishda uzatuvchi generatorlarga ega boʻlgan qurilmalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
109. Koʻpik generatorlari nasos stansiyasida yoki bevosita himoyalanadigan xonada joylashtirilishi, bunda koʻpik himoyalanadigan xonaga toʻgʻridan-toʻgʻri generatorning chiqish qisqa quvuridan (patrubkasidan) yoki diametri generatorning chiqish qisqa quvurining diametridan kam boʻlmagan, uzunligi esa 10 m dan oshmaydigan maxsus kanallar orqali uzatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
110. Koʻpikni yetkazib berish kanallari yongʻin xavfliligi boʻyicha “K0” sinfiga mos kelishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
111. Koʻpik kelib tushganda himoya qilinadigan xonalarning yuqori qismida havoni chiqarib yuborish moslamasi boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
112. Himoyalanadigan xonalarning maydoni 400 m2 dan oshsa, koʻpikni xonalarning qarama-qarshi qismlarida joylashgan kamida ikkita joydan amalga oshirish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-bob. Mayda purkalanadigan suvli yongʻin oʻchirish qurilmalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
113. Mayda purkalanadigan suvli yongʻin oʻchirish qurilmalari GOST 27331-87 ga muvofiq “A”, “V” sinfidagi yongʻin oʻchogʻlarini yuza boʻyicha hajmli va mahalliy (lokal) oʻchirish uchun qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
114. Qurilmalarning bajarilishi texnik yoʻriqnomalarga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
115. Choʻkindilar hosil qiladigan yoki uzoq muddat saqlanganda fazalarga ajralib ketadigan qoʻshimchalar qoʻshilgan suv ishlatilganda, qurilmalarda uni aralashtirish uchun maxsus moslamalar boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
116. Purkagichlarning chiqish joylari ichki va tashqi muhitning ifloslantiruvchi omillaridan himoyalangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Himoya choralari, uskunalar, moslamalar (ichki yuzalarga ishlov berish, filtrlar, toʻrlar, dekorativ qobiqlar, qopqoqlar) qurilmaning ishlash parametrlarini buzmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
117. Mayda purkalanadigan suvli yongʻin oʻchirish qurilmalarining quvur oʻtkazgichlari ruxlangan va zanglamaydigan poʻlatdan tayyorlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
118. Mayda purkalanadigan suvli yongʻin oʻchirish qurilmalarini hisoblash va loyihalash ishlarida ishlab chiqaruvchi korxonaning texnik tavsiyalarini inobatga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-bob. G-YOOʻQ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
119. G-YOOʻQ lar GOST 27331-87 ga muvofiq “A”, “V”, “C” sinflarining va elektr jihozlari (ishlatiladigan GOʻOʻM uchun THda keltirilganidan oshmaydigan kuchlanishli elektr qurilmalari)ning yongʻinlarini bartaraf etish uchun ishlatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, G-YOOʻQ lardan quyidagi yongʻinlarni oʻchirishda foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
moddaning hajmi ichida oʻz-oʻzidan yonishi va tutashga moyil boʻlgan tolali, sochiluvchan, gʻovakli va boshqa yonuvchan materiallar (yogʻoch qipiqlari, paxta);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kimyoviy moddalar va ularning aralashmalari, havo taʼsirisiz yonish va tutashga moyil boʻlgan polimer materiallar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
metall gidridlari va pirofor moddalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
metall kukunlari (natriy, kaliy, magniy, titan) yongʻinlarini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
120. Hajm boʻyicha yongʻinni oʻchirish qurilmalari (azotli va argonli yongʻinni oʻchirish qurilmalari bundan mustasno) ushbu SHNQning 5-ilovasidagi 12-jadvalida keltirilgan qiymatlardan oshmaydigan germetiklik parametriga ega boʻlgan statsionar toʻsiq konstruksiyali xonalarni (jihozlarni) himoya qilish uchun qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Azotli va argonli yongʻin oʻchirish qurilmalari uchun germetik boʻlmagan parametri 0,001 m-1 dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
121. Himoyalanadigan xonaning hajmini tutash zonalarga (falshpol, falshshift va boshqalar) boʻlishda, germetik boʻlmagan parametri har bir zona uchun belgilangan qiymatlardan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Germetik boʻlmagan parametri agar bir vaqtning oʻzida gazli oʻt oʻchirish moddalarini yetkazib berishni taʼminlasa, tutash zonalar orasidagi toʻsuvchi yuzalardagi teshiklarni hisobga olmasdan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
122. Germetik boʻlmagan parametrining katta qiymatlari boʻlgan xonalarni himoya qilish uchun hajm boʻyicha yongʻin oʻchirish qurilmalarini loyihalash maʼlum bir bino-inshoot uchun ishlab chiqilgan texnik talablarga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Gazli yongʻin oʻchirish qurilmalarning tasnifi va tarkibi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
123. Gazli yongʻin oʻchirish qurilmalari quyidagi usullar boʻyicha ajratilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻchirish usuli boʻyicha: hajmliy oʻchirish, hajmi boʻyicha mahalliy oʻchirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gazli oʻt oʻchirish moddasini saqlash usuli boʻyicha: markazlashgan, modulli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishga tushirish impulsidan yoqish usuli boʻyicha: elektr, pnevmatik, mexanik ishga tushirish yoki ularning kombinatsiyasi bilan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
124. G-YOOʻQ uchun yoqish (ishga tushirish)ning quyidagi turlari nazarda tutilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avtomatik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
masofaviy;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mahalliy.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
125. Gazli yongʻin oʻchirish qurilmalarning texnologik qismi gazli oʻt oʻchirish moddasi bilan toʻldirilgan idishlar, quvur oʻtkazgichlar va naychalar hamda qurilmaning texnologik qismini qoʻzgʻatish tizimlarini oʻz ichiga olishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
126. Gazli yongʻin oʻchirish qurilmalarida mazkur SHNQning 6-jadvalida keltirilgan GOʻOʻMlar qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
127. Siqib chiqaruvchi gaz sifatida havo yoki azotdan foydalanilish lozim. Bunda, oʻsish nuqtasi minus 40ºC dan yuqori boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

6-jadval

Suyultirilgan gazlar

Siqilgan gazlar

Karbon dioksidi (CO2)

Azot (N2)

Xladon 23 (SF3N)

Argon (Ar)

Xladon 125 (S2F5N)

Inergen:

Xladon 218 (S3F8)

Azot — 52 foiz (umumiy)

Xladon 227ea (S3F7N)

Argon — 40 foiz (umumiy)

Xladon 318S (S4F8S)

Uglerod ikki oksidi — 8 foiz (umumiy)

Olti ftorli oltingugurt (SF6)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. Boshqa GOʻOʻMlardan foydalanish (suyultirilgan azot yoki argon hamda mazkur SHNQning 6-jadvalida keltirilganlar)ni maʼlum bir bino uchun ishlab chiqilgan texnik talablarga muvofiq amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
128. Gazli yongʻin oʻchirish qurilmalari va ularning tarkibiga kiritilgan uskunalarni loyihalash ularning ishlash boʻyicha texnik talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
129. Gazli yongʻin oʻchirish qurilmalarining texnologik qismini loyihalashda quyidagi hisob-kitoblar amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin oʻchirish qurilmasidagi GOʻOʻM ning massalarini hisoblash (GOʻOʻM ning massalari ushbu SHNQning 6-ilovasiga, massani hisoblash uchun dastlabki maʼlumotlar esa mazkur SHNQning 5-ilovasiga muvofiq olinishi kerak);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gazli yongʻin oʻchirish qurilma quvur oʻtkazgichlarining diametri, naychalarning turi va soni, GOʻOʻMni yetkazib berish vaqtini gidravlik hisoblash ishlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
izotermik idishni oʻz ichiga olgan karbonat angidrid qurilmasi uchun hisoblash (mazkur SHNQning 7-ilovasiga muvofiq amalga oshirilishi kerak);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gazli oʻt oʻchirish moddasi uzatilganda, himoyalanadigan xonada ortiqcha bosimni bartaraf etish uchun ochiq maydonlarni hisoblash (mazkur SHNQning 8-ilovasiga muvofiq bajarilishi kerak).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Gazli oʻt oʻchirish moddasining miqdori
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
130. Qurilmadagi GOʻOʻMlarning hisobiy miqdori himoyalanadigan xonada yoki bir vaqtning oʻzida himoyalanadigan xonalar guruhida normativ oʻt oʻchiruvchi konsentratsiyasini taʼminlash uchun yetarli boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
131. Markazlashgan qurilmalar, GOʻOʻMning hisobiy miqdoridan tashqari, uning 100 foiz zaxirasiga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Markazlashgan qurilmalar reversivli (ikki yoʻnalishli) yuritmaga ega boʻlgan qulflash va ishga tushirish qurilmasi hamda uni boshqarish uchun texnik vositalar bilan jihozlangan boʻlsa, GOʻOʻMning hisobiy miqdori va zaxirasini izotermik idishda birgalikda saqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
132. Modulli yongʻin oʻchirish qurilmalari GOʻOʻMning hisobiy miqdoridan tashqari, uning 100 foiz oʻt oʻchirish moddasi zaxirasiga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bino va inshoot (xona)da bir nechta modulli qurilmalarni loyihalashda, uning himoyalangan xonalaridan istalganda ishga tushgan qurilmalarning ishlash qobiliyatini tiklash uchun yetarli miqdorda zaxira koʻzda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Zaxirali modullar yongʻin oʻchirish qurilmalariga xizmat koʻrsatadigan alohida omborlarda saqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
133. Modulli yongʻin oʻchirish qurilmasini sinovdan oʻtkazish zarur boʻlsa, keltirilgan sinovlarni oʻtkazish uchun GOʻOʻM zaxirasi boshqa talablar boʻlmasa, eng kichik hajmdagi xonani himoya qilish shartidan kelib chiqqan holda qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
134. Modulli yongʻin oʻchirish qurilmalari uchun siqib chiqaruvchi vosita sifatida havo, inert gazlari, “CO2”, “H2” dan foydalanilishi, bunda oʻt oʻchirish moddasining siqib chiqaruvchi vositalar sifatida qoʻllaniladigan siqilgan gazlar qurilmaning ishlash parametrlarini buzmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
135. Oʻt oʻchirish moddasini siqib chiqarish uchun qurilmalarda sanoat sinovlaridan oʻtgan va yongʻinga qarshi uskunalarda foydalanish uchun tavsiya etilgan gaz hosil qiluvchi elementlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gaz ishlab chiqaruvchi elementning tuzilishi uning har qanday boʻlaklarini oʻt oʻchirish moddasiga tushmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
136. Madaniy boyliklarni himoya qilishda gaz hosil qiluvchi elementlardan oʻt oʻchiruvchi moddasi sifatida foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Vaqtinchalik tavsiflar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
137. Gazli yongʻin oʻchirish qurilmasini loyihalashda quyidagilarni taʼminlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilma xonada evakuatsiya haqida xabar beruvchi moslamalar ishga tushgan paytdan boshlab 10 s dan kechiktirmasdan odamlarni xonadan evakuatsiya qilish uchun zarur boʻlgan vaqt davomida, avtomatik va masofadan ishga tushirish paytida himoyalanadigan xonaga gazli oʻt oʻchirish moddasini chiqarishni kechiktirishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shamollatish (konditsiyalashni) tizimlarini oʻchirishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻsma qopqoqlarni (yongʻinga qarshi klapanlar) yopishni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Himoyalanadigan xonadagi shamollatish tizimlarining havo uzatkichlarida klapanlarni toʻliq yopish vaqti ushbu xonaga belgilangan kechikish vaqtidan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
138. Yongʻinni oʻchirishda himoyalanadigan xonada texnologik jarayonning xavfsizligini taʼminlaydigan shamollatish qurilmalarini oʻchirmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, qurilmani hisoblash himoyalanadigan xonaning individual xususiyatlarini hisobga olgan holda maxsus usul boʻyicha amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
139. Gazli yongʻin oʻchirish qurilmasi 15 s dan koʻp boʻlmagan inersiyani taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
140. Gazli yongʻin oʻchirish qurilmasi himoyalanadigan xonada normativ oʻt oʻchirish konsentratsiyasini yaratish uchun zarur boʻlgan gazli oʻt oʻchirish modda massasini quyida oshmaydigan vaqt oraligʻi uchun kamida 95 foizini yetkazib berishni taʼminlashi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOʻOʻM sifatida siqilgan gazlar (karbonat angidriddan tashqari) ishlatiladigan modulli qurilmalar uchun — 10 s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOʻOʻM sifatida siqilgan gazlar (karbonat angidrid bundan mustasno) ishlatiladigan markazlashtirilgan qurilmalar uchun 15 s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOʻOʻM sifatida karbonat angidrid yoki siqilgan gazlar ishlatiladigan modulli va markazlashtirilgan qurilmalar uchun 60 s.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vaqt oraligʻining nominal qiymati GOʻOʻM solingan idishni 20°C haroratda saqlash orqali aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-§. Gazli yongʻin oʻchirish moddasi uchun idishlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
141. Gazli yongʻin oʻchirish qurilmalarida quyidagilar qoʻllanilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gazli yongʻin oʻchirish modullari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gazli yongʻin oʻchirish batareyalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
izotermik idishlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Markazlashgan qurilmalarga tegishli idishlarni yongʻin oʻchirish stansiyalariga joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Modulli qurilmalardagi modullarni himoyalanadigan xonaning oʻzida uning tashqarisida, unga yaqin joyda joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gazli yongʻin oʻchirish moddasi uchun idishlardan issiqlik manbalari (isitish moslamalari)gacha boʻlgan masofa kamida 1 m boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tarqatish qurilmalari yongʻin oʻchirish stansiyasining xonalariga joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
142. Markazlashgan va modulli yongʻin oʻchirish qurilmalarining texnologik jihozlarini joylashtirish ularga texnik xizmat koʻrsatish imkoniyatini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
143. Gazli yongʻin oʻchirish moddasi uchun idishlar himoyalanadigan xonalarga yaqinroq joylashtirilishi, bunda idishlarni ularga yongʻin (portlash)ning xavfli omillari taʼsir qilishi mumkin boʻlgan joylarga, mexanik, kimyoviy yoki boshqa turdagi shikastlanishlar roʻy berishi, quyosh nurlarining toʻgʻridan-toʻgʻri tushishi mumkin boʻlgan joylarga joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
144. Qurilmada bir xil oʻlchamdagi modullar uchun GOʻOʻM va siqib chiqaruvchi gazni toʻldirish uchun hisobiy qiymatlar bir xil boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
145. Ikki yoki undan ortiq modulni kollektorga ulashda suyultirilgan gaz GOʻOʻM sifatida va siqilgan gaz GOʻOʻM sifatida foydalanilganda, quyidagi bir xil oʻlchamdagi modullardan foydalanish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bir xil GOʻOʻM toʻldirish va siqib chiqaruvchi gaz bosimi bilan, agar suyultirilgan gaz GOʻOʻM sifatida ishlatilsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bir xil GOʻOʻM bosimi bilan, agar siqilgan gaz GOʻOʻM sifatida ishlatilsa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Modullarni kollektorga ulash teskari (qaytish) klapani orqali amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
146. Gazli yongʻin oʻchirish qurilmalari algoritmi umumiy kollektorga ulangan barcha modullardan bir vaqtning oʻzida yetkazib berishni nazarda tutsa, ularni kollektorga ulash uchun qaytish klapanlarini oʻrnatmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, modullarni uzishda kollektorni germetizatsiyalash (zich berkitish) uchun zulfinlar boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
147. Gazli yongʻin oʻchirish qurilmaning bir qismi sifatida gazli yongʻin oʻchirish moddasi uchun idishlar ular uchun foydalanish qoidalariga muvofiq mahkamlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
148. Siqilgan gazlar GOʻOʻM sifatida qoʻllaniladigan qurilmalarda modullar yoki izotermik idishlar uchun texnik hujjatlariga muvofiq, GOʻOʻM massasini nazorat qilishni taʼminlaydigan texnik vositalar koʻzda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
149. GOʻOʻM — siqib chiqaruvchi gazi boʻlmagan siqilgan gazlarni oʻz ichiga olgan modulli qurilmalarni loyihalash jarayonida uning massasini nazorat qilish uchun moslamalar bilan jihozlashni hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Siqilgan gazni GOʻOʻM hamda siqib chiqaruvchi gaz sifatida ishlatilganda, gazli yongʻin oʻchirish moddasi uchun idishlar bosimni nazorat qilish moslamalari bilan taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-§. Quvur oʻtkazgichlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
150. Gazli yongʻin oʻchirish qurilmalarning quvur oʻtkazgichlari GOST 8732-78 yoki GOST 8734-75 boʻyicha poʻlat quvurlardan, shuningdek latun yoki zanglamaydigan poʻlatli quvurlardan, undash quvur oʻtkazgichlari esa GOST 10704-91 boʻyicha poʻlat quvurlardan tayyorlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Quvurlarni rezba orqali ulash uchun poʻlat va latun materiallaridan tayyorlangan fitinglaridan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
151. Yongʻinni oʻchirish qurilmalaridagi quvurlarning birikmalari payvandlangan, rezbali, flanesli yoki kavsharlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
152. Quvur oʻtkazgichlarning tuzilishi gidravlik sinovdan yoki toʻplangan kondensatni toʻkishdan soʻng suvni olib tashlash uchun tozalash imkoniyatini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
153. Quvur oʻtkazgichlar ishonchli tarzda mahkamlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Quvur oʻtkazgichlar bilan devor orasidagi oraliq masofa 2 cm dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
154. Quvur oʻtkazgichlar va ularning ulanishlari 1,25 Rish ga teng bosimda mustahkamlikni taʼminlashi va foydalanish sharoitida idishdagi GOʻOʻM ning maksimal bosimiga teng bosimda 5 min davomida germetiklikni taʼminlashi kerak (bu yerda Rish — foydalanish sharoitida idishdagi GOʻOʻM ning maksimal bosimi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
155. Qurilmalarning quvur oʻtkazgichlari yerlantirilgan (nollashtirilgan) boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yerlantirish belgisi va joyi — GOST 21130-75 boʻyicha aniqlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
156. Modullarni quvur oʻtkazgichlar bilan ulash uchun egiluvchan ulagichlardan (masalan, yuqori bosimli yenglar) yoki kamida 1,5 Rish bosim ostida mustahkamligini taʼminlab beradigan mis quvur oʻtkazgichlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
157. Tarqatish quvur oʻtkazgichlari tizimi simmetrik holatda boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
158. Quvur oʻtkazgichlarning ichki hajmi 20°C haroratda GOʻOʻMning hisobiy miqdorining suyuq fazasi hajmining 80 foizdan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-§. Qoʻzgʻatuvchi tizimlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
159. Qoʻzgʻatuvchi tizimlarning haroratga sezgir elementlarini himoyalanadigan xonalarda joylashtirish mazkur SHNQning 8-bandi talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
160. Qoʻzgʻatuvchi quvur oʻtkazgichlarning shartli oʻtkazish diametri 15 mm ga teng boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
161. Qoʻzgʻatuvchi quvur oʻtkazgichlar va ularning qurilmalardagi ulangan joylari 1,25 R bosimdagi mustahkamlikni va kamida undovchi tizimdagi gaz (havo) yoki suyuqlikning maksimal bosimdagi germetiklikni (zichlikni) taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
162. Gazli yongʻin oʻchirish qurilmasini masofadan ishga tushirish moslamalari 1,7 m dan ortiq boʻlmagan balandlikda joylashgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-§. Naychalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
163. Naychalar turini tanlash ularning maʼlum bir GOʻOʻM uchun texnik xususiyatlari bilan belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
164. Naychalar himoyalanayotgan xonaning geometriyasini hisobga olgan holda joylashtirilishi va xonaning butun hajmi boʻylab normativ darajadan past boʻlmagan konsentratsiyada GOʻOʻM tarqalishini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
165. Normal sharoitlarda zichligi havo zichligidan katta boʻlgan GOʻOʻMni yetkazib berish uchun quvur oʻtkazgich ajratishlariga oʻrnatilgan naychalar himoyalanadigan xonaning orayopmasi (shift, osma shift, falshshift)dan 0,5 m dan ortiq boʻlmagan masofada joylashgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
166. Bitta tarqatuvchi quvur oʻtkazgichdagi ikki eng oxirgi naychalar orasidagi GOʻOʻMning sarfidagi farq 20 foizdan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
167. Diametri 3 mm dan oshmaydigan, individual chiqish teshiklari boʻlgan naychaning kirish qismida filtrlar oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
168. Bir xonada (himoyalanadigan hajmda) faqat bir xil oʻlchamdagi naychalarni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
169. 1,25 Rish bosimda naychalarning mustahkamligi taʼminlangan boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Naychalarning chiqish teshiklarining yuzasi korroziyaga chidamli materialdan tayyorlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
170. Naychalarning chiqish teshiklari toʻgʻridan-toʻgʻri GOʻOʻM oqimlari himoyalanadigan xonaning ochiq maydonlariga yoʻnaltirilmagan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
171. Naychalar mexanik shikastlanish yoki tiqilib qolishi mumkin boʻlgan joylarda joylashtirilganda, ular mexanik taʼsirlardan himoyalangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-§. Yongʻin oʻchirish stansiyasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
172. Yongʻin oʻchirish stansiyalarining xonalari boshqa xonalardan 1-turdagi yongʻinga qarshi toʻsiqlar va 3-turdagi orayopmalar bilan ajratilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin oʻchirish stansiyasi xonalarini “A” va “B” toifalardagi (portlash xavfi mavjud) xonalarning ostida va tepasida joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin oʻchirish stansiyalarining xonalari binolarning yertoʻlasida, yarim yertoʻla (sokol) qavatida yoki birinchi qavatida joylashgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin oʻchirish stansiyasini birinchi qavatdan yuqorida joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, yongʻin oʻchirish stansiyasi bino va inshootlardagi koʻtarish-tashish uskunalari, qurilmalarni oʻrnatish joyiga yetkazib berish va foydalanish ishlarini bajarish imkoniyatini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin oʻchirish stansiyasi joylashgan xonadan tashqariga chiqish joyiga ega zinapoya katagi, vestibyul yoki yoʻlakka chiqish joyi quyidagi hollarda nazarda tutilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin oʻchirish stansiyasining chiqish joyidan zinapoya katagigacha boʻlgan masofa 25 m dan oshmasa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ushbu yoʻlakka “A” va “B” toifadagi xonalardan chiqish joylari mavjud boʻlmasa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
173. Izotermik idishlar yongʻin oʻchirish stansiyasi binosidan tashqarida yogʻingarchilik va quyosh nurlaridan himoya qilish uchun soyabon bilan, hududning perimetri atrofida esa toʻsiq bilan oʻrnatilishi lozim. Bunda, quyidagilarga amal qilish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
izotermik idishlarni oʻrnatish joyida favqulodda yoritishni taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
izotermik idishlarga hamda uni boshqarish (ishga tushirish) tugunlari va taqsimlash moslamalariga odamlarning ruxsatsiz kirishni maksimal (yuqori) darajada istisno qilishni hisobga olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
izotermik idishlarga kirish yoʻllarini taʼminlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
174. Yongʻin oʻchirish stansiyasi xonasining balandligi modullar yoki batareyalar ishlatiladigan qurilmalar uchun kamida 2,5 m boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izotermik idishlardan foydalanganda, xonaning minimal balandligi undan kamida 1 m shiftgacha boʻlgan masofani taʼminlashi hamda idishlarning balandligi bilan belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
175. Yongʻin oʻchirish stansiyalarining xonalarida harorat 5 dan 35°C gacha boʻlishi, 25°C da nisbiy havo namligi 80 foizdan oshmasligi, yoritilganlik — lyuminessent lampalar bilan kamida 100 lk yoki choʻgʻlanma lampalar bilan kamida 75 lk boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
176. Favqulodda yoritish SHNQ 2.01.05-24 ning talablariga muvofiq boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
177. Yongʻin oʻchirish stansiyalari kamida ikkita havo almashinuviga ega tortish-chiqarish shamollatish jihozlariga, shuningdek telefon aloqasi bilan taʼminlangan kecha-kunduz navbatchilik qiluvchi xodimlarning xonasiga ega boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kirish eshigi yongʻin oʻchirish stansiyasining xonalariga odamlarning ruxsatsiz kirishini maksimal (yuqori) darajada istisno qiladigan qulflash moslamasiga ega boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
178. Yongʻin oʻchirish stansiyasining xonalarida moslama va jihozlarni joylashtirish ularga xizmat koʻrsatish imkoniyatini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10-§. Gazli yongʻin oʻchirish qurilmalarini mahalliy ishga tushirish moslamalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
179. Markazlashgan qurilmalar mahalliy ishga tushirish moslamalari bilan jihozlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
180. Modullari himoyalanadigan xonada joylashgan modulli qurilmalardan qurilmalarni mahalliy ishga tushirishda foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Modullarda ishga tushirish elementlari mavjud boʻlsa, ular bloklanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
181. Modullari himoyalanadigan xonalardan tashqarida joylashgan modulli yongʻin oʻchirish qurilmalarini mahalliy ishga tushirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qurilmalarni mahalliy ishga tushirishda foydalanishga ishga tushirish elementlari quyidagi shartlarga javob bergandagina yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
himoyalanadigan xonalardan tashqarida yongʻin omillari taʼsiridan xavfsiz joyda joylashgan boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
odamlarning ruxsatsiz kirishini maksimal (yuqori) darajada istisno qiladigan qulflash moslamasiga ega boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilmaning barcha ishga tushirish elementlarini (yaʼni modullarni) bir vaqtning oʻzida ishga tushirishni taʼminlashi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
182. Gazli yongʻin oʻchirish qurilmalarini mahalliy ishga tushirish moslamalarining ishga tushirish elementlari poldan 1,7 m dan ortiq boʻlmagan balandlikda joylashgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
183. GOʻOʻMni yetkazib berish uchun bir nechta yoʻnalishlar mavjud boʻlsa, batareyalar (modullar) va tarqatish qurilmalari mahalliy ishga tushirish moslamalarining ishga tushirish elementlari himoyalanadigan xonaning yoʻnalishini koʻrsatuvchi taxtachalarga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11-§. Himoyalangan xonalarga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
184. Himoyalangan xonalarning germetik boʻlmagan parametri mazkur SHNQda keltirilgan qiymatlardan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Texnologik asossiz teshiklarni bartaraf etish choralarini koʻrish, deraza va eshiklarni yopish moslamalarini oʻrnatish, kabel oʻtkazmalarini zich holatda yopish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
185. Xona, uning zarurligi mazkur SHNQning 8-ilovasida keltirilgan usul boʻyicha hisoblangan boʻlsa, bosimni kamaytirish uchun doimiy ochiq teshik GOʻOʻM yetkazib berilganda, teshigi ochiladigan qurilma boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
186. Umumiy almashinuv, shamollatish, havo isitish va himoyalanadigan xonalarni konditsiyalash havo uzatkichlari tizimlarida yongʻin aniqlanganda, avtomatik ravishda yopiladigan havo toʻsiqlari (toʻsma qopqoqlar yoki yongʻinga qarshi klapanlar) boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Himoyalanadigan xonada texnologik jarayonning xavfsizligini taʼminlaydigan shamollatish moslamalarini qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Quyidagi hollarda havo oʻtkazgichlarga avtomatik tarzda ochilib-yopiladigan mexanizmlarni oʻrnatmaslikka yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gazli yongʻin oʻchirish qurilmalarini loyihalashtirish jarayonida shamollatish oraliqlari har doim ochiq turadigan oraliqlar sifatida inobatga olingan boʻlsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shamollatish oqimlarining toʻxtalishi GOʻOʻMni bergunga qadar amalga oshirilsa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
187. Yongʻin oʻchirilgandan keyin GOʻOʻMlarni olib tashlash uchun bino-inshootlar va xonalarning umumiy almashinuv shamollatishdan foydalanilishi, bunda koʻchma shamollatish qurilmalari boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12-§. Xavfsizlik talablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
188. Qurilmalarni loyihalash ushbu turdagi qurilmalar uchun texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarda belgilangan qurilmani oʻrnatish, ishga tushirish, qabul qilish va ishlatish vaqtida xavfsizlik talablariga javob berish imkoniyatini hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
189. Gazli yongʻin oʻchirish qurilmasini qoʻlda ishga tushirish moslamalari (yongʻin oʻchirish stansiyasining xonalarida oʻrnatilgan mahalliy yoki yongʻin postlarini masofadan ishga tushirish moslamalari bundan mustasno) tasodifiy ishga tushirish yoki mexanik shikastlanishdan himoyalangan va muhrlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
190. GOʻOʻM (gaz)ni chiqarib yuborish uchun saqlash moslamalari ishga tushirilganda, xodimlarning shikastlanishiga yoʻl qoʻymaydigan tarzda joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
191. Gazni xavfsiz hududga olib tashlash uchun drenaj quvur oʻtkazgichlari izotermik idishlarning saqlash moslamalarini chiqish tugunlariga ulanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
192. Suyultirilgan GOʻOʻM uchun berk boʻshliqlar klapanlar oʻrtasida hosil boʻlishi mumkin boʻlgan quvur oʻtkazgichlari hududlaridagi qurilmalarda GOʻOʻMni xavfsiz tushirish uchun saqlash moslamalari boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
193. Gazli yongʻin oʻchirish qurilmalarining asbob va uskunalarini yerlantirish hamda nollashtirish elektr qurilmalarni oʻrnatish qoidalariga muvofiq amalga oshirilishi va uskunaning texnik yoʻriqnomalariga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
194. Qurilmalardan foydalanish, texnik xizmat koʻrsatish, sinovdan oʻtkazish va taʼmirlash vaqtida oʻt oʻchirish moddalari uchun qoʻyilgan texnik talablarga amal qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-bob. Modul turidagi kukunli avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
195. “A”, “V”, “C” sinflari va elektr jihozlari (kuchlanish ostidagi elektr qurilmalari)ning yongʻinlarini tarqalishini cheklash va bartaraf etish uchun K-AYOOʻQ dan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
196. Portlab-yonish va yongʻin xavfi toifasiga mansub xonalarni himoyalashda, (SHNQ 2.01.19-22 ga muvofiq “A” va “B” toifalari va elektr qurilmalarni oʻrnatish qoidalari boʻyicha portlovchi zonalar) qurilma tarkibiga kiruvchi asbob-uskunalar himoyalanayotgan xonaga joylashtirilganda, portlashdan himoyalangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
197. Qurilmalarni himoyalanadigan hududdagi yongʻin tarqalishini cheklash yoki uni oʻchirish, hududning yoki hajmning bir qismini mahalliy oʻchirish hamda butun himoyalanadigan hajmni oʻchirishda mazkur SHNQning 209, 210-bandlari talablarini hisobga olgan holda ishlatilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
198. Odamlar gavjum boʻladigan joylar (kino va teatrlar, savdo markazlari zallari hamda xonalari)da qurilmalar mazkur SHNQning 236 — 239, 246 — 249-bandlari talablariga muvofiq bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
199. Oʻt oʻchirish kukunlari GOST 26952-97 talablariga muvofiq boʻlishi, bunda kukunli yongʻin oʻchirishning impuls modullari uchun teshib oʻtuvchi kuchlanish parametrini hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
200. Yongʻin yuklamasi 1000 MJ/m2 dan, oʻchirish zonasida havo oqimlarining tezligi 1,5 m/s dan oshmaydigan, odamlarning doimiy boʻlishi nazarda tutilmagan hamda vaqti-vaqti bilan tashrif buyuriladigan (ishlab chiqarish zaruratiga koʻra hajmi 100 m3 dan oshmaydigan) xonalarni, elektr shkaflari, kabel inshootlari himoya qilish uchun faqat yongʻinni aniqlash va oʻchirish vazifalarini bajaradigan, shuningdek yongʻin signalini uzatuvchi qurilmalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
201. Quyidagi yongʻinlarni oʻchirishda modul turidagi K-AYOOʻQ dan foydalanmaslik kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
moddaning hajmida oʻz-oʻzidan yonishga va tutashga moyil boʻlgan yonuvchan materiallar (yogʻoch qipiqlari, paxta);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kimyoviy moddalar va ularning aralashmalari, havo kirishisiz tutashga va yonib ketishga moyil piroforik va polimerik materiallar yongʻinlarini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Modul turidagi kukunli avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarini loyihalash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
202. Modul turidagi K-AYOOʻQ uchun loyiha hujjatlari texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
203. Kukunli yongʻin oʻchirish modulining tuzilishiga bogʻliq holda qurilmalar taqsimlovchi quvur oʻtkazgichlarga ega boʻlishi yoki ega boʻlmasligiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
204. Kukunli yongʻin oʻchirish idishlarida siqib chiqaruvchi gazni saqlash usuliga koʻra quyidagilarga boʻlinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dam beriluvchiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gaz hosil qiluvchi elementga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
siqilgan yoki suyultirilgan gaz balloniga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
205. Kukunli yongʻin oʻchirish idishlarni himoyalanadigan xonaga joylashtirishda mahalliy qoʻlda ishga tushirishni hisobga olmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
206. Himoyalanadigan xonalarning hajmini hisoblashda agar asbob-uskunalar va qurilish konstruksiyalari yonmaydigan materiallardan tayyorlangan boʻlsa, ularning hajmini xonalarning hisobiy hajmidan olib tashlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
207. Alohida ishlab chiqarish maydonlari, hududlari, agregatlari va uskunalarini mahalliy himoya qilish havo oqimi tezligi 1,5 m/s dan oshmaydigan yoki kukunli yongʻin oʻchirish moduli uchun texnik hujjatlarda (TH) koʻrsatilgan parametrlarga ega boʻlgan xonalarda olib borilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
208. Mahalliy yongʻin oʻchirishning nazorat zonasini hisob-kitobi sifatida 10 foizga oshirilgan himoyalangan maydon oʻlchami 15 foizga oshirilgan himoyalangan hajm oʻlchami qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
209. Germetik boʻlmaganlik darajasi 1,5 foizgacha boʻlgan xonalarda ularning butun himoyalanadigan hajmini oʻchirishni taʼminlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
210. Hajmi 400 m3 dan ortiq boʻlgan xonalarda maydoni (hajmi) boʻyicha yoki butun maydon boʻyicha mahalliy yongʻinni oʻchirish usullari qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
211. K-AYOOʻQ (kukunli avtomatik yongʻin oʻchirish qurilma)laridagi quvur ulanishlari payvandlangan, gardishli yoki rezbali (burama tishli) boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
212. Quvur oʻtkazgichlar va ularning yongʻin oʻchirish qurilmalaridagi ulanishlari Rish. ga teng boʻlgan sinov bosimida germetiklikni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
213. K-AYOOʻQlardagi quvur oʻtkazgichlar va ularning ulanishlari 1,25 Rish sinov bosimida mustahkamlikni taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
214. Kukunli yongʻin oʻchirish idishlari va sachratgich naychalar modullar uchun texnik hujjatlarga muvofiq himoyalanadigan hududga joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
215. Sachratgich naychalari bilan modulli uskunalar yoki quvur oʻtkazgichlarni oʻrnatish uchun ishlatiladigan konstruksiyalar oʻrnatiladigan elementlar ogʻirligining besh baravariga teng boʻlgan yuk taʼsiriga bardosh berishi va ularning saqlanishini hamda tasodifiy shikastlanishlardan himoyalanishini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
216. K-AYOOʻQlarning sachratgich naychalarini tiqilib qolish ehtimolini istisno qilish uchun choralar koʻrilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
217. Eng katta xona yoki hududni himoya qiluvchi qurilma uchun butlovchi qismlar, qayta quvvatlanmaydigan modulli uskunalar va almashtirish kukuni zaxirasining 100 foiz miqdori koʻzda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bir bino-inshoot (xona)da turli oʻlchamdagi bir nechta modulli uskunalar ishlatilsa, zaxira har bir oʻlchamdagi modulli uskunalar bilan qurilmalarning ishlash qobiliyatini tiklashni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
218. Zaxira obyekt omborida saqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
219. Kukunli yongʻin oʻchirish modullari foydalanish harorati oraligʻini hisobga olgan holda joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
220. Tarqatish quvur oʻtkazgichlari boʻlgan modullarni quyidagi xonalarda joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
himoyalanadigan xonaning oʻzida (moʻljallangan yonish zonasidan uzoqda) va uning tashqarisida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
himoyalanadigan xonaga bevosita yaqin joyda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
maxsus toʻsib olingan joyda, alohida xonada.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
221. Yongʻinni oʻchirish uchun zarur boʻlgan modullar sonini hisoblash himoyalanadigan hajmni oʻt oʻchirish kukuni bilan bir xilda toʻldirishni yoki mazkur SHNQning 9-ilovasiga muvofiq purkash diagrammalarini (modul uchun THda berilgan) hisobga olgan holda, hududga bir xilda suv sepishni taʼminlash sharti bilan amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
222. Sachratgich naychalarning joylashishi modul uchun THga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Himoyalanuvchi xonaning balandligi naychalar oʻrnatilishining maksimal balandligidan yuqori boʻlsa, bunda ularni joylashtirish purkash diagrammalarini hisobga olgan holda, qatlamlarda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
223. K-AYOOʻQdan foydalanishda (loyihada asoslangan holda) zaxiralashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, modulli uskunalarning umumiy soni hisoblanganiga nisbatan ikki barobar koʻpaytirilishi va modulli uskunalarni ikki bosqichli ishga tushirish amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ikkinchi bosqichni yoqish uchun masofadan boshqarish tizimini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Himoyalanadigan xonalarga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
224. Hajmi boʻyicha oʻchirish paytida xonaning germetik boʻlmaganlik darajasi texnik koʻrsatkichlari qiymatlaridan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda, germetik boʻlmaganlik darajasi mazkur SHNQning 209-bandiga muvofiq olinishi va “K4” ni hisoblash mazkur SHNQning 9-ilovasiga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
225. Butun himoya qilinadigan hajmni oʻchirish koʻzda tutilgan xonalarni loyihalashda quyidagilarga yoʻl qoʻyilmaydi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asosiz ochiq oraliqlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻz-oʻzidan ochilib ketadigan eshiklarning boʻlishiga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
226. Himoyalangan xonalarning umumiy almashinuv ventilyatsiyasi, havo bilan isitish va havoni konditsiyalash tizimlarining havo oʻtkazgichlarida havo toʻsiqlari yoki yongʻinga qarshi klapanlar oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Himoyalangan xonalarni loyihalash ishlarida K-AYOOʻQ oʻchirilgandan soʻng yonish mahsulotlari va havoda muallaq holatdagi kukunni yoʻqotish maqsadida, umumiy almashinuv ventilyatsiyasi nazarda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, koʻchma ventilyatsiya qurilmalaridan foydalanishni ham hisobga olishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Choʻkkan kukun changyutgich yordamida yoki nam tozalash orqali olib tashlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Xavfsizlik talablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
227. Qurilmalarni loyihalash GOST 12.1.019-2017, GOST 12.3.046-91, GOST 12.4.009-83, GOST 12.1.005-88, GOST 28130-89, EOʻQ talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
228. Qurilmani qoʻlda masofadan va mahalliy ishga tushirish uchun moslamalar muhrlangan boʻlishi lozim (yongʻin postlari xonalarida oʻrnatilgan qoʻlda ishga tushirish moslamalari bundan mustasno).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
229. K-AYOOʻQ himoya qilinayotgan xonadan odamlarni evakuatsiya qilish, shamollatishni (konditsionerlash) oʻchirish, toʻsma qopqoqlarni (yongʻinga qarshi klapanlar) yopish uchun zarur boʻlgan vaqt davomida, biroq evakuatsiya toʻgʻrisida xabar berish qurilmalaring ulanish vaqtida 10 s dan kam boʻlmagan vaqt davomida kukun chiqarilishini ushlab turishni taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-bob. Mustaqil (avtonom) yongʻin oʻchirish qurilmalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
230. Mustaqil (avtonom) yongʻin oʻchirish qurilmalari (YOQ) ishlatmasdan avtomatik tarzda yongʻinni aniqlash va oʻchirish funksiyalarini bajaradigan quyidagi qurilmalarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tashqi quvvat manbalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bir vaqtning oʻzida yongʻin haqida xabarlashlarni bajaradigan yongʻin oʻchirish qurilmalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandislik tizimlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ijro etuvchi (masofadan boshqarish pultlari, qisqa tutashuv nazorati va izolyatsiya qurilmalari, rele modullari hamda ovozli va yorugʻlik signalli ogohlantiruvchi) moslamalarning bir vaqtning oʻzida ishlab ketishi uchun signal va buyruq impulslarini beruvchi boshqarish va nazorat qilish tizimlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
231. Mustaqil (avtonom) qurilmalar oʻt oʻchirish moddasi aerozolli, suvli, koʻpikli, gazli, kukunli va kombinatsiyalashgan turlarga boʻlinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
232. K-AYOOʻQlarga ishlab chiqarish zaruriyatidan kelib chiqqan holda texnik xizmat koʻrsatish, taʼmirlashlarni bajarishda, odamlar xavfsizligini taʼminlash uchun texnik va tashkiliy choralar koʻrilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
233. Mustaqil (avtonom) aerozolli yongʻin oʻchirish qurilmalari faqat hajmi 5 m3 gacha boʻlgan elektr uskuna jihozlarining (40 kv gacha kuchlanish ostidagi elektr shitlari) cheklangan joylarida qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
234. Hajmli usulda aerozolli yongʻin oʻchirish qurilmalarini quyidagi xonalarda oʻrnatilgan elektr qurilmalarida qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
generatorning tashqi yuzasidan 150 mm masofada joylashgan zona tashqarisida 400 °C dan yuqori haroratga ega boʻlgan yongʻin oʻchiruvchi aerozol generatorlaridan foydalangan holda, III va undan past darajadagi olovbardoshlilik darajasidagi bino va inshootlar xonalarida, shuningdek aerozolni masofadan uzatish quvurlaridan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ish oʻrinlari mavjud boʻlganda va odamlar boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“A” va “B” toifalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
modda qatlami (hajmi) ichida oʻz-oʻzidan yonib ketishga va (yoki) chirib ketishga moyil boʻlgan tolali, sochiluvchan, gʻovakli va boshqa yonuvchi materiallar (yogʻoch qipigʻi, paxta, oʻt uni);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo kirmasdan chirish va yonishga moyil boʻlgan kimyoviy moddalar va ularning aralashmalari, polimer materiallar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
metallar va pirofor moddalarining gidridlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
metallar kukunlari (magniy, titan, sirkoniy);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
generatorlar ishlay boshlagunga qadar odamlar chiqib ketishi mumkin boʻlmagan xonalarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mustaqil (avtonom) aerozolli yongʻin oʻchirish qurilmalaridan foydalanganda, yonuvchan materiallar va jihozlarning aerozolli yongʻin oʻchirish qurilmasining xavfli yuqori haroratli zonalari bilan aloqa qilish imkoniyatini istisno qilish uchun ishlab chiqaruvchi korxonasining THda keltirilgan tegishli konstruktiv choralari (himoya ekranlari, toʻsiqlar) taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
235. Har bir turdagi mustaqil avtonom yongʻin oʻchirish qurilmalari uchun oʻt oʻchirish tarkibi miqdorini hisoblash avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmasining oʻt oʻchirish tarkibi turiga mos kelishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
236. Mustaqil (avtonom) qurilmalarning tarkibiga quyidagilar kiritilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻt oʻchirish moddasini saqlash va yetkazib berish funksiyalarini bajaradigan qurilmalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin oʻchoqlarini aniqlash qurilmalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avtomatik ishga tushirishni taʼminlaydigan qurilmalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mustaqil (avtonom) yongʻin oʻchirish qurilmalari oʻrnatilgan bino va inshootlar hamda xonalar yongʻin signalizatsiyasi texnik vositalari bilan jihozlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10-bob. Yongʻin oʻchirish qurilmalarini boshqaruv uskunalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Avtomatik suvli, koʻpikli, gazli, kukunli va yupqa purkaladigan suvli yongʻin oʻchirish qurilmalarini boshqaruv uskunalariga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
237. Yongʻin oʻchirish qurilmalarining boshqaruv uskunalarini loyihalash jarayonida quyidagilar koʻzda tutilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilmalarni oʻchirish va ularni avtomatik ishga tushirish rejimini qayta tiklash oʻrnatmalarini navbatchi post xonasiga yoki sutka davomida navbatchilikni olib boruvchi xodim oʻtiradigan boshqa xonaga joylashtirishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
odamlarning ruxsatsiz kirishini maksimal (yuqori) darajada istisno qilish tizimi mavjud boʻlsa, avtomatik ishga tushirishni tiklash moslamalarni himoyalanadigan xonalarning kirish joylariga joylashtirilishni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
238. Umumiy talablardan tashqari suvli va koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalarini boshqarish uskunalari quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishlaydigan nasoslarni avtomatik tarzda ishga tushirish (yongʻin va oʻlchash nasoslari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishga tushirilmagan yoki ishlovchi nasoslar belgilangan muddatda rejimga yetib bormaganda, zaxira nasoslarni (yongʻin va dozator nasoslarini) avtomatik tarzda ishga tushirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yopib-ochadigan moslamaning elektr uzatmalarini avtomatik tarzda yoqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
drenaj nasosini avtomatik ishga tushirish va oʻchirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nasoslarni mahalliy va masofadan ishga tushirish va oʻchirish (sprinkler tizimlari bundan mustasno);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
quvur oʻtkazgichlar va gidropnevmatik (atmosferaga nisbatan yopiq, gaz va suyuq muhitlarni ajratib turadigan elastik membranali) idishlardan oʻt oʻchirish moddasini va siqilgan havo oqishini qoplash uchun uskunalarni avtomatik va mahalliy boshqarish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uskunalarni avtomatik nazorat qilish quyidagilarni taʼminlashi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uzilishi uchun elektr uzatmasiga ega boʻlgan qulflash moslamalarining elektr zanjirlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin nasoslarini va uzilish va qisqa tutashuvlar uchun oʻlchash nasoslarini avtomatik ravishda yoqish buyrugʻini shakllantirish, boshqaruv tugunlarining ishga tushishini roʻyxatdan oʻtkazuvchi qurilmalarning elektr zanjirlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
alohida saqlash vaqtida gidropnevmatik (atmosferaga nisbatan yopiq, gaz va suyuq muhitlarni ajratib turadigan elastik membranali) idishdagi, drenaj chuqurida, koʻpik hosil qiluvchi bilan idishdagi favqulodda darajani;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gidropnevmatik idishdagi bosimni avtomatik nazorat qilishni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
239. Odamlar boʻlishi mumkin boʻlgan va himoyalanadigan xonalar uchun hajmiy yongʻin nazorati posti xonasida joylashgan koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalarida avtomatik ishga tushirishni oʻchirish uchun yorugʻlik va ovozli signallarni berish yoʻli bilan mazkur qurilmani avtomatik ishga tushirishni masofadan boshqarishga oʻtkazish uchun moslamalar boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
240. Nasos stansiyasining xonasiga quyidagi qurilmalar joylashtirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nasoslarni mahalliy ishga tushirish va toʻxtatish (navbatchi post xonasidan yongʻin nasoslarini ishga tushirish va toʻxtatishga yoʻl qoʻyiladi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kompressorni mahalliy ishga tushirish va toʻxtatish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
241. Avtomatik gazli va kukunli yongʻinni oʻchirish qurilmalarini loyihalash jarayonida mazkur qurilmalar uchun boshqaruv uskunalari quyidagilarni taʼminlab berishi hisobga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilmani masofadan ishga tushirishni (himoyalanadigan xonalarga kirishda, yongʻin nazorati posti xonasida);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishga tushirish moslamalarini boshqarish uchun elektr zanjirlari va ishga tushirish moslamalarining uzilishi uchun zanjirlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avtomatik gazli yongʻin oʻchirish qurilmalari uchun ishga tushirish idishlari va qoʻzgʻatiluvchi quvur oʻtkazgichlardagi bosimlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
himoyalanadigan xonaga eshiklarni ochishda oʻchirilgan holatni koʻrsatgan holda qurilmani avtomatik va masofadan ishga tushirishni oʻchirishni avtomatik nazorat qilishni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
242. Avtomatik gazli va kukunli yongʻin oʻchirish qurilmalarni masofadan ishga tushirish uchun moslamalar himoyalanadigan xonalardan tashqarida, favqulodda chiqish joylariga joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu qurilmalar GOST 12.4.009-83 ga muvofiq himoyalangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Masofadan ishga tushirish moslamalarini yongʻin nazorati postining xonalarida yoki sutkalik navbatchilik qiladigan xodimlar joylashgan boshqa xonalarda joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
243. Himoyalanadigan xonalarning eshiklarida ular ochilganda qurilmani avtomatik ishga tushirishni oʻchirish uchun signal beradigan moslamalarni taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Odamlar ommaviy tarzda toʻplanmaydigan va yongʻin yuklamasi 1000 MJ/m2 dan oshmaydigan, hajmi 100 m3 dan ortiq boʻlmagan xonalarni, shuningdek elektr shkaflari, kabel inshootlarini hamda kukunli yongʻin oʻchirish qurilmalarini avtomatik ishga tushirishni oʻchirib qoʻyadigan moslamalar bilan jihozlamaslikka, ruxsatsiz kirishdan himoyalangan avtomatik ishga tushirishni tiklash moslamalari himoyalanadigan xonalarning kirish qismida oʻrnatilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
244. Yupqa purkalgan suvli avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarini boshqaruv uskunalari quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yupqa purkalgan suvli avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmani masofadan ishga tushirish (himoyalanadigan xonalarga kirish oldida);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishga tushirish moslamalarini boshqarish uchun elektr zanjirlarini va ularning zanjirlarini uzilishi uchun avtomatik nazorat qilishni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
245. Yupqa purkalgan suvli avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarini masofadan ishga tushirish moslamalari himoyalanadigan xonadan tashqarida, evakuatsiya chiqish joylariga joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
246. Ushbu qurilmalar GOST 12.4.009-83 ga muvofiq himoyalangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
247. Masofadan ishga tushirish moslamalarini yongʻin nazorati posti xonalarida yoki kecha-kunduz navbatchilik qiladigan xodimlar boʻlgan boshqa xonalarda joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Avtomatik suvli, koʻpikli, gazli, kukunli va yupqa purkaladigan suvli yongʻin oʻchirish qurilmalarini boshqaruv uskunalarining signalizatsiyasiga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
248. Navbatchi post xonasi yoki sutka davomida navbatchilikni olib boruvchi xodim oʻtiradigan boshqa xonalarda yorugʻlikli va ovozli signalizatsiyalar boʻlishi lozim.
Oldingi tahrirga qarang.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻp kvartirali turar joy binolarida oʻrnatilgan avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarining signallari parallel ravishda koʻp kvartirali uylarni boshqarish organlarining avariya-dispetcherlik xizmatiga uzatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Odamlar ommaviy boʻladigan, qavat maydoni 1500 m2 dan ortiq va qavatlari soni ikki qavatdan koʻp boʻlgan savdo hamda savdo-koʻngilochar majmualarda, shuningdek barcha baland binolarda oʻrnatilgan avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarining signallari parallel ravishda eng yaqin yongʻin-qutqaruv qismining dispetcherlik xizmatiga uzatilishi kerak.
(248-band Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 2-apreldagi 01/2-12-sonli buyrugʻiga (hisob raqami 400, 18.05.2026-y.) asosan xatboshilar bilan toʻldirilgan)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
249. Ovozli signalizatsiyalarni loyihalash va ularni joylashtirishda quyidagilarni taʼminlashini hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin roʻy berganligi haqida yongʻin signalizatsiyasining manzilli tizimlarini qoʻllagan holda yoʻnalishlar yoki xonalar boʻyicha batafsil sharhlash yoʻli (rasshifrovka) bilan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin roʻy bergandan soʻng, qurilmalarni ishlaganligi toʻgʻrisida yoʻnalishlar yoki xonalar boʻyicha batafsil sharhlash yoʻli (rasshifrovka) bilan xabar berishni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
250. Yorugʻlikli signalizatsiyalarni loyihalash va ularni joylashtirishda quyidagilarni taʼminlashini hisobga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
elektr taʼminotining kirish va zaxiraviy kirish joylarida kuchlanish mavjudligi toʻgʻrisida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin haqida xabar beruvchi ovozli signalizatsiyaning oʻchirilganligi toʻgʻrisida (signalizatsiyaning avtomatik qayta tiklanishi mavjud boʻlmaganda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nosozliklar haqida ovozli signalizatsiyaning oʻchirilganligi toʻgʻrisida xabar berishni (signalizatsiyaning avtomatik qayta tiklanishi mavjud boʻlmaganda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
251. Yongʻin haqidagi signal qurilmaning nosozligi va uning ishlab ketganligi toʻgʻrisidagi signaldan impulsligi yoki ovozning tavsifi farq qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
252. Hajmiy koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalari bilan himoyalanadigan xonalar va ularning kirishlari oldida hamda ular orqali kirish mumkin boʻlgan qoʻshni xonalarda GOST 12.4.009-83 ga muvofiq yongʻin signalizatsiya va qurilmani avtomatik ishga tushirishni oʻchirish haqida yorugʻlik signalizatsiyasi tizimi loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
253. Yongʻin nazorati posti xonasida yoki sutkalik navbatchilikni olib boradigan xodimlar joylashgan boshqa xonalarda quyidagicha signalizatsiyalar bilan taʼminlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yorugʻlik va tovush signalizatsiyasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nasoslarni ishga tushirish haqida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻt oʻchirish moddasini yetkazib berish yoʻnalishlarini koʻrsatgan holda qurilma ishlashining boshlanishi haqida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nasoslar va qurilmalarni avtomatik ishga tushirishni oʻchirish toʻgʻrisida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mazkur SHNQning 237-bandi beshinchi xatboshisi, 238-bandning sakkizinchi, oʻninchi xatboshilari boʻyicha qurilmaning nosozligi, qurilmaning asosiy va zaxira elektr taʼminoti kirish joylarida kuchlanishning yoʻqolishi, ochish buyrugʻi berilganda elektr yuritmali qulflash qurilmalarining toʻliq ochilmasligi, qulflash qurilmalarining elektr boshqaruv zanjirlarining nosozligi, suv sathi va havo bosimining ruxsat etilgan darajadan pasayib ketishi haqida (umumiy ovozli signal);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin idishidagi favqulodda daraja toʻgʻrisida, drenaj chuquridagi koʻpik hosil qiluvchi bilan idish (umumiy signal) haqida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
elektr uzatma (ochiq, yopiq) bilan eshik surilma qopqoqlarining holatini yorugʻlik signalizatsiyasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
254. Nasos stansiyasining xonalarini loyihalash ishlarida yorugʻlik signalizatsiyasi quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asosiy va zaxira elektr taʼminoti kirishlarida kuchlanish mavjudligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin, oʻlchash, drenaj nasoslarini avtomatik ishga tushirish va oʻchirishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boshqaruv tugunlarining ishlashini roʻyxatdan oʻtkazadigan va qurilma hamda qulflash moslamalarini yoqish buyrugʻini beruvchi uskunalarning elektr zanjirlarining notoʻgʻri ishlashi (yoʻnalishlar boʻyicha batafsil sharhlash yoʻli bilan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qulflash moslamalarining surilma qopqoqlarini elektr uzatma bilan boshqarish uchun elektr zanjirlarining notoʻgʻri ishlashi (yoʻnalishlar boʻyicha batafsil sharhlash yoʻli bilan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
elektr uzatma bilan qulflash moslamalarining surilma qopqoqlarini ochish uchun buyruq berish rejimida (yoʻnalishlar boʻyicha rasshifrovka qilish bilan) toʻliq ochilishi yoʻqligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin idishidagi favqulodda daraja toʻgʻrisida, drenaj chuquridagi koʻpik hosil qiluvchi bilan idish (umumiy signal) toʻgʻrisida xabar berishni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nasos stansiyasining xonalarida elektr surilma qopqoqlari oʻrnatilmagan boʻlsa, bunda ushbu bandning beshinchi va oltinchi xatboshilarida keltirilgan signallar elektr surilma qopqoqlari oʻrnatilgan joyda berilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
255. Yongʻin nazorati posti xonalarida yoki sutka davomida navbatchilik qiladigan xodimlar boʻlgan boshqa xonalari quyidagi signalizatsiya turlari bilan taʼminlangan boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mazkur SHNQning 237-bandining beshinchi xatboshisi va 238-bandning uchinchi xatboshilariga muvofiq oʻrnatishning notoʻgʻri ishlashi toʻgʻrisida yorugʻlik va ovozli signalizatsiya, elektr taʼminotining asosiy va zaxira kirishlarida kuchlanishning yoʻqolishi haqida umumiy ovozli signal;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avtomatik ishga tushirishni oʻchirish uchun yorugʻlik signalizatsiyasi (himoyalanadigan yoʻnalishlar yoki xonalar boʻyicha batafsil sharhlash yoʻli bilan).
Oldingi tahrirga qarang.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
101-bob. Oshxona jihozlari uchun avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2551. Odamlar ommaviy yigʻiladigan koʻp funksiyali binolar va majmualarda joylashgan umumiy ovqatlanish korxonalarida (restoranlar, kafeteriylar, fud-kortlar, oshxonalar va oziq-ovqat mahsulotlarini tayyorlash xonalarida), shuningdek mehmonxonalar, baland binolar hamda koʻp qavatli turar joy binolarining noturar qismlarida joylashgan oshxona (bundan buyon matnda oshxona deb yuritiladi) bloklarida ochiq alanga yoki qizdirilgan yogʻdan foydalaniladigan quyidagi texnologik jihozlar oʻrnatilganda hamda ushbu jihozlarning umumiy issiqlik quvvati 20 kVtdan ortiq boʻlgan hollarda avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari nazarda tutilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
pishirish va qovurish plitalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qizdirilgan yogʻda qovurish uskunalari (frityurnitsalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
grillar, mangallar, pechlar hamda shunga oʻxshash issiqlik hosil qiluvchi uskunalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2552. Oshxona jihozlarining quyidagi qismlari avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari bilan himoyalangan boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oshxona jihozlarining yuzalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo tortish (soʻrish) zontlarining ichki hajmi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yogʻ ajratuvchi (yigʻuvchi) filtrlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
birinchi yongʻinga qarshi toʻsiqqacha boʻlgan havo tortish (soʻrish) quvurlarining ichki boʻshligʻi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2553. Oshxona jihozlarining umumiy issiqlik quvvati mazkur SHNQning 91-ilovasiga muvofiq aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Oshxona jihozlari uchun avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarining turlari va oʻt oʻchirish moddalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2554. Oshxona jihozlari uchun avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarining turi va soni oshxona jihozlarining turi, quvvati, miqdori, shuningdek atrof-muhit sharoitlarini hisobga olgan holda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2555. Oshxona jihozlari uchun moʻljallangan har bir avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmasi faqat bitta himoyalanadigan maydonni yongʻindan himoya qilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2556. Bitta himoyalanadigan maydonni yongʻindan himoya qilish uchun bir nechta avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmasi talab etilganda, ularning bir vaqtda ishga tushirilishi taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2557. Oshxona jihozlari zonasida qizdirilgan yogʻ va moylar bilan aloqada boʻlishi mumkin boʻlgan suvli avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarini qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2558. Oshxona jihozlari uchun quyidagi turdagi avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
moylarni oʻchirish uchun moʻljallangan suyuq modda asosidagi yongʻin oʻchirish qurilmalarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
maxsus maqsadlar uchun moʻljallangan koʻpikli qurilmalarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2559. Yongʻinni oʻchirish moddalari odamlar va asbob-uskunalar uchun xavfsiz boʻlishi, shuningdek ishga tushganda zaharli moddalar hosil qilmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Oshxona jihozlari uchun avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarining qismlarini loyihalash va joylashtirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25510. Oshxona jihozlari uchun avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarida avtomatik hamda qoʻlda (mexanik) ishga tushirish imkoniyati boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25511. Oshxona jihozlari uchun avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarining elementlari oshxona jihozlarining normal ishlashiga toʻsqinlik qilmasligi hamda shamollatish tizimining bevosita havo oqimi taʼsir zonasida joylashtirilmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25512. Oshxona jihozlari uchun avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari ishga tushirilganda, oshxona jihozlariga gaz (suyuq yoqilgʻi) uzatishni toʻsuvchi klapan hamda elektr taʼminoti avtomatik ravishda yopilishi (oʻchirilishi) lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25513. Oshxona jihozlari uchun avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarining boshqaruv, xabarlash hamda qoʻlda ishga tushirish jihozlari ulardan foydalanish, nazorat qilish va texnik xizmat koʻrsatish ishlarini bajarish uchun qulay joylashtirilgan boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25514. Oshxona jihozlari uchun avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarining boshqaruv qurilmalari yongʻin oʻchirish qurilmasining ishchi holatini toʻliq aks ettirishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25515. Barcha ishga tushirish qurilmalari mexanik, atrof-muhit hamda boshqa taʼsirlar natijasida tizimning tasodifiy ishga tushishiga yoʻl qoʻymaydigan tarzda loyihalanishi, joylashtirilishi va himoyalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25516. Yongʻin oʻchirish tizimining qoʻlda ishga tushirish qurilmalari va ajratuvchi klapanlari joylashgan joylarda aniq hamda yaxshi koʻrinadigan belgilar oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Purkagichlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25517. Purkagichlarning soni, turi va joylashuvi quyidagilarni hisobga olgan holda qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oshxona jihozlarining oʻlchamlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻrnatish balandligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
soʻrib olinadigan havo oqimining jadalligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
himoya qilinadigan zonaning toʻliq qamrab olinishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25518. Oshxona jihozlari uchun avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari ishga tushirilganda, bitta himoyalanadigan maydon doirasida joylashgan barcha purkagichlar yongʻin oʻchirish moddasining bir vaqtda berilishini hamda himoyalanadigan yuzaga bir tekis purkalishini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25519. Havo tortish (soʻrish) zontini himoya qilish uchun purkagichlar yogʻ tutuvchi filtrlarning yuqori qismida joylashtirilishi, bunda gorizontal purkash usulini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25520. Har bir dudburonning zontga ulanish joyining ichki qismida kamida bitta purkagich oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25521. Dudburon vertikal yoʻnalishda joylashgan boʻlsa, uning ichki qismini himoya qilish uchun purkagich zontning eng yaqin kirish joyidan dudburon ichkarisiga koʻra kamida 6 m masofada yoʻnaltirilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25522. Purkagichlar oʻrnatilgandan soʻng ularning turi, texnik xususiyatlari, oʻrnatish joyi hamda purkash teshiklarining yoʻnalishi loyiha talablariga muvofiq tekshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25523. Purkagichlarni oʻrnatishda ularning zichlovchi elementlari va ichki qismlariga begona jismlar tushishining oldini olish choralari koʻrilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25524. Purkagichlarning purkovchi teshiklari chang yoki moy bilan tiqilib qolishini oldini olish uchun ular himoya qopqoqchalar bilan jihozlanishi hamda oʻt oʻchirish moddasi berilganda ular avtomatik tarzda ochilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-§. Qoʻzgʻatuvchi tizim
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25525. Qoʻzgʻatuvchi tizim quyidagi vazifalarni taʼminlashi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin sodir boʻlganda oshxona jihozlari uchun avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari avtomatik ishga tushirilishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xodimlar tomonidan oshxona jihozlari uchun avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarini qoʻlda ishga tushirish imkoniyatini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilmaning ishga tushganligi toʻgʻrisidagi signallar uzatilishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
himoyalanadigan uskunalarning elektr energiyasi va yoqilgʻi manbalarini oʻchirish boʻyicha buyruqlar shakllantirilishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binodagi boshqa muhandislik tizimlari hamda yongʻin signalizatsiyasi tizimlari bilan oʻzaro aloqani.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25526. Qoʻlda va avtomatik qoʻzgʻatish zanjirlari funksional jihatdan mustaqil boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25527. Qoʻzgʻatuvchi tizim elementlari quyidagi taʼsirlardan himoyalangan boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mexanik shikastlanishlardan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yuqori harorat, namlik hamda yogʻ qatlamlari taʼsiridan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xodimlar tomonidan tizimning tasodifiy yoki qasddan oʻchirilishidan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25528. Qoʻzgʻatuvchi tizim va binodagi boshqa tizimlarning holatidan qatʼi nazar ishchi qobiliyatini saqlab qolishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-§. Avtomatik tarzda ishga tushirish (qoʻzgʻatish)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25529. Oshxona jihozlari uchun avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarining avtomatik ishga tushirilishi issiqlikni aniqlash vositalari orqali taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25530. Issiqlikni aniqlash vositalari oshxonaning xonalariga mos boʻlgan yogʻ tutuni, bugʻ hamda yuqori namlik taʼsiriga chidamli boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25531. Avtomatik issiqlikni aniqlash vositalari sifatida quyidagilarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
chiziqli issiqlik xabarlagichlari (termokabellar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
issiqlikka sezgir elementlar (yengil eruvchi qulflar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oshxona jihozlari uchun avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari tarkibiga kiruvchi boshqa issiqlik xabarlagichlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25532. Avtomatik issiqlikni aniqlash vositalari quyidagi joylarda oʻrnatilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tutun soʻruvchi zont ostida himoyalanadigan zona boʻylab toʻliq uzunligi boʻyicha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo soʻruvchi kanallarning kirish zonasida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
himoyalanadigan har bir oshxona jihozi ustida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25533. Avtomatik ishga tushirish elementlarining ishga tushish harorati oshxona jihozlarining normal ish haroratlarini hisobga olgan holda tanlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25534. Avtomatik issiqlikni aniqlash vositalari faollashganda, oshxona jihozlari uchun avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari darhol ishga tushirilishini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-§. Qoʻlda ishga tushirish (qoʻzgʻatish)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25535. Oshxona jihozlari uchun avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari qoʻlda ishga tushirish moslamasi bilan jihozlangan boʻlishi hamda qurilmadagi avtomatik aniqlash vositalarining holatidan qatʼi nazar uni ishga tushirish imkoniyati boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25536. Qoʻlda ishga tushirish moslamasi quyidagilarga muvofiq oʻrnatilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
evakuatsiya yoʻlida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
alanga taʼsiri ehtimoli mavjud boʻlgan zonadan tashqarida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishga tushirish uchun qulay joyda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25537. Qoʻlda ishga tushirish moslamasi uning vazifasi hamda ishga tushirish tartibi koʻrsatilgan aniq belgi bilan jihozlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25538. Qoʻlda ishga tushirish moslamasi faollashtirilganda quyidagilar taʼminlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin oʻchirish qurilmasining ishga tushirilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
elektr taʼminoti hamda gaz yoqilgʻisi manbalarining uzilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilmaning ishga tushganligi toʻgʻrisidagi signallarning shakllantirilishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25539. Qoʻzgʻatuvchi tizimning avtomatik qismi ishdan chiqqanda qoʻlda ishga tushirish moslamasi oʻz ishchanlik qobiliyatini saqlab qolishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-§. Signalizatsiya va indikatsiya
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25540. Oshxona jihozlari uchun avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari oʻrnatilgan xona “Yongʻin oʻchirish qurilmasini ishga tushirish” yozuvli yorugʻlik tablolari, tovushli hamda yorugʻlik xabarchilari bilan taʼminlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25541. Oshxona jihozlari uchun avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarining boshqaruv jihozlari quyidagilarga signallarni uzatishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yorugʻlik va (yoki) tovushli xabarchilariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binoning umumiy yongʻin signalizatsiyasi tizimiga yoki dispetcherlik punktiga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-§. Oshxona jihozlari uchun avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarini loyihalashtirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25542. Oshxona jihozlari uchun avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarining himoya maydoni, himoya qilinayotgan jihozning geometrik oʻlchamlaridan kelib chiqqan holda belgilanishi hamda quyidagilar inobatga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oshxona jihozlari uchun himoya doirasi ularning maksimal gorizontal proyeksiya maydoniga koʻra aniqlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo tortish (soʻrish) zontlar uchun himoya doirasi ularning yogʻ tutuvchi filtrlarining yuzasiga koʻra belgilanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo tortish (soʻrish) kanallari uchun himoya doirasi himoyalanadigan kanallarning ichki maydonidan kelib chiqib aniqlanishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25543. Himoyalanadigan zona uchun talab etiladigan purkagichlar sonini hisoblash usuli ushbu SHNQning 92-ilovasida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10-§. Oʻt oʻchirish moddasini saqlash sigʻimlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25544. Yongʻin oʻchirish moddasini saqlash sigʻimlari himoyalanadigan oshxona jihozlariga yaqin joyda joylashtirilishi hamda korroziyadan himoyalangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25545. Yongʻin oʻchirish moddasini saqlash sigʻimlari joylashgan hududdagi muhit harorati 4 °C dan 55 °C gacha boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25546. Yongʻin oʻchirish moddasini saqlash sigʻimlarining joylashuvi ularni koʻrikdan oʻtkazish va texnik xizmat koʻrsatish imkonini taʼminlashi, shuningdek moy bugʻlari hamda issiqlik manbalari taʼsiridan holi boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25547. Ishchi (siqib chiqaruvchi) gaz sifatida inert gazdan foydalanilishi, bunda sigʻimdagi ishchi gaz bosimi 6,0 MPa dan yoki ishlab chiqaruvchining texnik hujjatlarida belgilangan bosim qiymatidan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25548. Yongʻin oʻchirish moddasini saqlash sigʻimlari ishonchli tarzda oʻrnatilishi va mahkamlanishi, shuningdek loyiha hujjatlarida nazarda tutilgan yechimlarga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11-§. Quvur armaturasi va fitinglar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25549. Quvur oʻtkazgichlar, armatura va fitinglar mazkur SHNQda keltirilgan atrof-muhit harorati oraligʻida ishchi bosimga bardosh berishini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25550. Yongʻin oʻchirish moddasini saqlash sigʻimlaridan tashqarida joylashgan, yongʻin oʻchirish moddasini uzatishga moʻljallangan quvurlar zanglamaydigan poʻlatdan tayyorlangan choksiz quvurlardan iborat boʻlishi lozim. Bunda ularning sifati GOST 9941-2022 ga muvofiq boʻlishi tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uglerodli poʻlat va kompozit quvurlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25551. Ishchi gazni yetkazib beruvchi quvurlar mis quvurlardan yoki yuqori bosimga moʻljallangan shlanglardan tayyorlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mis quvurlar qoʻllanilganda ularning sifati GOST 32598-2013 ga muvofiq boʻlishi tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25552. Quvurlar diametri oʻzgarganda oʻtkazgichlardan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25553. Quvurlar doimiy (statsionar) tayanchlar va osmalar bilan jihozlanishi, bunda tayanchlar hamda osmalar orasidagi masofa 2,5 m dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25554. Polimer quvurlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25555. Quvurlar ishonchli tarzda mahkamlanishi, tayanchlar va osmalar orasidagi masofa loyiha talablariga mos kelishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25556. Quvurlar konstruksiyasi gidravlik sinovlar oʻtkazish va havo bilan purkash imkoniyatini taʼminlashi kerak.
(101-bob Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 2-apreldagi 01/2-12-sonli buyrugʻiga (hisob raqami 400, 18.05.2026-y.) asosan kiritilgan)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11-bob. Yongʻin signalizatsiyasi tizimlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Himoyalanadigan obyekt uchun yongʻin xabarlagichlari turlarini tanlashda umumiy talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
256. Nuqtali tutunni sezib ishlaydigan yongʻin xabarlagichi turini tanlash GOST R 53325-2012 boʻyicha aniqlanishi mumkin boʻlgan turli xil tutun turlarini aniqlash qobiliyatiga muvofiq amalga oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
257. Quyidagi yongʻin rivojlanishining yuqori tezligi hollarida alanga yongʻin xabarlagichlaridan foydalanish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dastlabki bosqichda yongʻin sodir boʻlganida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nazorat zonasida ochiq alanga yoki qizib ketgan yuzalar (600°C dan yuqori) paydo boʻlishi kutilsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
alangali yonish mavjud boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xonaning balandligi tutun yoki issiqlik xabarlagichlarini ishlatish qiymatlaridan oshib ketganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boshqa turdagi xabarlagichlar tomonidan yongʻinni aniqlash vaqti odamlar va moddiy boyliklarni olib chiqish vazifalarini bajarishga imkon bermasa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
258. Alanga yongʻin xabarlagichning spektral sezgirligi xabarlagichning nazorat zonasida joylashgan yonuvchi materiallar alangasining nurlanish spektriga mos kelishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
259. Issiqlik yongʻin xabarlagichlaridan quyidagi hollarda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nazorat zonasida yongʻinning dastlabki bosqichida issiqlik chiqishi (sezilarli darajada) kutilganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin boʻlmagan holatlarda boshqa turdagi xabarlagichlarning notoʻgʻri ishga tushishiga olib keladigan omillar mavjud boʻlganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
260. Nazorat hududida yongʻin bilan bogʻliq boʻlmagan va bu turdagi xabarlagichlar ishga tushishiga sabab boʻlishi mumkin boʻlgan harorat oʻzgarishlari kutilmasa, differensial va maksimal-differensial issiqlik yongʻin xabarlagichlari yongʻin oʻchogʻini aniqlash uchun qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin paytida havo harorati xabarlagichlarning haroratiga yetib bormasligi yoki qabul qilib boʻlmaydigan darajada uzoqroq vaqtdan keyin yetib boradigan xonalarda maksimal issiqlik yongʻin xabarlagichlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
261. Issiqlik yongʻin xabarlagichlarini tanlashda maksimal va maksimal-differensial xabarlagichlarning ishlash harorati xonada ruxsat etilgan maksimal havo haroratidan kamida 20°C yuqori boʻlishini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
262. Nazorat zonasida yongʻinning boshlangʻich bosqichida yongʻin sodir boʻlganda maʼlum turdagi gazlarning konsentratsiyalarda ajralib chiqishi taxmin qilinayotgan boʻlsa, gazli yongʻin xabarlagichlaridan foydalanish (xabarlagichlarning ishga tushishiga olib kelishi)ga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gazli yongʻin xabarlagichlarini yongʻin boʻlmaganda xabarlagichlarning ishga tushishiga olib keladigan konsentratsiyadagi gazlar paydo boʻlishi mumkin boʻlgan xonalarda qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
263. Nazorat zonasida ustunlik qiluvchi yongʻin omili aniqlanmagan boʻlsa, turli xil yongʻin omillariga javob beradigan yongʻin xabarlagichlarini yoki kombinatsiyalangan yongʻin xabarlagichlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
264. Himoyalanadigan xonalarning maqsadi va yongʻin yuklamasining turiga koʻra yongʻin xabarlagichlarining turlarini tanlash mazkur SHNQning 10-ilovasiga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
265. Xabarlagichlarning turi va parametrlari ularning joylashgan joylarida iqlimiy, mexanik, elektromagnit, optik, radiatsiya va boshqa atrof-muhit omillari taʼsiriga chidamliligini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
266. AYOOʻQ, tutunni olib tashlash, yongʻin signalizatsiyasini boshqarish maqsadida xabar berish uchun moʻljallangan yongʻin xabarlagichlari GOST 30379-2017 boʻyicha ikkinchisidan past boʻlmagan qattiqlik darajasi bilan elektromagnit shovqinlarga chidamli boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
267. Yongʻin signalizatsiyasi shleyfi orqali taʼminlanadigan va oʻrnatilgan tovushli xabarlagichga ega tutunli yongʻin xabarlagichlarini bir vaqtning oʻzida quyidagi shartlar bajariladigan xonalarda tezkor, mahalliy xabar berish va yongʻin joyini aniqlash uchun qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dastlabki bosqichda yongʻin oʻchogʻi paydo boʻlishining asosiy omili tutun paydo boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
himoyalanadigan xonalarda odamlarning mavjudligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
268. Tovushli xabarlagichga ega boʻlgan tutunli yongʻin xabarlagichlarni mehmonxonalar, tibbiyot muassasalari, muzeylarning koʻrgazma zallari, sanʼat galereyalari, kutubxonalarning oʻqish zallari, savdo binolari, axborot markazlarida qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
269. Tovushli xabarlagichga ega boʻlgan tutunli yongʻin xabarlagichlardan foydalanish mazkur SHNQning 12-ilovasiga muvofiq xonaning xabarlash tizimi bilan jihozlanishini istisno qilmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Yongʻin signalizatsiyasini nazorat qilish zonalarini tashkil etishga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
270. Manzilli boʻlmagan yongʻin xabarlagichlari bilan jihozlangan yongʻin signalizatsiyasining bitta shleyfi quyidagilarni oʻz ichiga olgan nazorat zonasini jihozlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
umumiy maydoni 300 m2 va undan kam boʻlgan, bir-biri bilan bogʻlangan 2 qavatdan oshmaydigan xonalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binoning bir qavatida joylashgan, umumiy maydoni 1600 m2 dan oshmaydigan oʻntagacha alohida va tutash xonalar, (alohida xonalar umumiy yoʻlak, xoll, vestibyulga chiqish imkoniyatiga ega boʻlishi lozim);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binoning bir qavatida joylashgan, umumiy maydoni 1600 m2 dan oshmaydigan yigirmatagacha alohida va tutash xonalar (alohida xonalar umumiy yoʻlak, xoll, vestibyulga chiqish imkoniyatiga ega boʻlishi, shuningdek har bir nazorat qilinadigan xonaga kirish joyida yongʻin xabarlagichlarining ishlashi haqida tashqi yorugʻlik signalizatsiyasi mavjud boʻlishi zarur);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin signalizatsiyasining manzilli boʻlmagan shleyflari xonalarni ularning himoya zonalariga boʻlinishiga muvofiq birlashtirishiga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin signalizatsiyasi shleyflari xonalarni navbatchi xodimlar tomonidan yarim avtomatik boshqarishda yongʻin sodir boʻlgan joyni aniqlash vaqti, odamlarni xavfsiz evakuatsiya qilish va yongʻinni oʻchirish mumkin boʻlgan vaqtning 1/5 qismidan oshmasligini hisobga olgan holda birlashtirishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin sodir boʻlgan joyni aniqlashda odamlarni xavfsiz evakuatsiya qilish va yongʻinni oʻchirish mumkin boʻlgan vaqt keltirilgan qiymatdan oshsa, boshqaruv avtomatik boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Signalizatsiya shleyfi orqali taʼminlanadigan manzilli boʻlmagan yongʻin xabarlagichlarining maksimal miqdori, qoʻllaniladigan qabul-nazorat qurilmasida koʻzda tutilgan barcha xabarlarni roʻyxatga olishni taʼminlashi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
271. Manzilli yongʻin xabarlagichlari oʻrnatilgan bitta shleyfli yoki radial shleyfda himoyalanadigan xonalarning maksimal soni va maydoni qabul-nazorat qurilmasining texnik imkoniyatlari hamda shleyfga ulanadigan xabarlagichlarning texnik xususiyatlari xonalarning binodagi joylashuviga bogʻliq boʻlmagan holda belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin signalizatsiyasining manzilli shleyflariga quyidagilar kiritilishiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
manzilli yongʻin xabarlagichlari bilan bir qatorda kiritish/chiqarishning manzilli qurilmalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
manzilsiz shleyflarga ulangan manzilsiz yongʻin xabarlagichlarini nazorat qiluvchi manzilli modullar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qisqa tutashuv separatorlari va manzilli ijro qurilmalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Manzilli qurilmalarni manzilli shleyfga kiritish imkoniyati va ularning soni ishlab chiqaruvchining texnik hujjatlarida keltirilgan foydalanilayotgan uskunaning texnik xususiyatlari bilan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qabul-nazorat qilish uskunalarining manzil chiziqlariga manzilli qoʻriqlash xabarnomalarini yoki manzil qurilmalari orqali manzilsiz qoʻriqlash xabarnomalarini, yongʻindan himoya va qoʻriqlash tizimlarining zarur ishlash algoritmlarini taʼminlash sharti bilan ulashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Yongʻin xabarlagichlarini joylashtirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
272. Avtomatik yongʻin xabarlagichlari soni xonalarning nazorat qilinadigan hududlarida sodir boʻlishi mumkin boʻlgan yonishlarni aniqlash zarurati bilan va alanga xabarlagichlari soni esa jihozning nazorat qilinadigan maydoni bilan belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
273. Har bir himoyalanadigan xonada ikkitadan kam boʻlmagan yongʻin xabarlagichi oʻrnatilishi va ular “YOKI” mantiqiy sxemasiga muvofiq yoqilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
274. Aspiratsion tutunli yongʻin xabarlagich qoʻllanilganda bitta nuqtaviy (manzilli boʻlmagan) yongʻin xabarlagichi sifatida bitta havo soʻrish teshigini hisobga olinishi, bunda xabarlagich havo soʻrish quvuridagi havo oqimi sarfi ishchi parametri sifatida belgilangan boshlangʻich qiymatidan 20 foiz miqdorga oʻzgarganda nosozlik signalini hosil qilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
275. Quyidagi shartlar bir vaqtning oʻzida bajarilgan boʻlsa, himoyalanadigan xonada (hududda) bitta yongʻin xabarlagichini oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xonaning maydoni uning texnik hujjatlarida keltirilgan yongʻin xabarlagichi tomonidan himoyalanadigan maydondan va mazkur SHNQning 5-, 8-jadvallarida keltirilgan oʻrtacha maydondan koʻp boʻlmaganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin xabarlagichining ishlashini avtomatik nazorat qilish taʼminlanganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uning funksiyalarini bajarishini qabul-nazorat qilish moslamasiga nosozlik haqida xabar berish orqali aniqlanganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qabul-nazorat qilish moslamasi tomonidan nosoz xabarlagichni aniqlash taʼminlanganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin xabarlagichining signaliga koʻra, mazkur SHNQning 12-ilovasiga muvofiq avtomatik yongʻin oʻchirish va tutun tortish qurilmalarini, shuningdek 5-toifali yongʻin haqida xabar berish tizimlarini ishga tushiruvchi boshqaruv qurilmasini ishga tushirish uchun signal shakllantirilmaganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
276. Nuqtali yongʻin xabarlagichlari alanga xabarlagichlaridan tashqari, ustma-ust oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xabarlagichlarni bevosita tom ostida oʻrnatish imkoni boʻlmaganda, ularni devorlarga, ustunlarga va boshqa yuk koʻtaruvchi qurilish konstruksiyalariga oʻrnatishga, shuningdek troslarga mahkamlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tomyopma ostidagi yongʻin xabarlagichlarni oʻrnatishda, ular devorlardan kamida 0,1 m masofada joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Devorlarga nuqtali yongʻin xabarlagichlarni oʻrnatishda, ular devorlarning burchagidan 0,5 m kam boʻlmagan masofada va tomyopmadan 0,1 m dan 0,3 m gacha boʻlgan masofada, shuningdek xabarlagichning oʻlchamlarini hisobga olgan holda joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xabarlagichlarni poʻlat arqonga osishda ularning barqaror holati va fazodagi yoʻnalishi taʼminlanishi lozim. Bunda, tomyopmadan xabarlagichning eng quyi nuqtasigacha boʻlgan masofa 0,3 m dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Aspiratsion tutunli yongʻin xabarlagichlaridan foydalanilganda, gorizontal va vertikal tekislikda havo olish quvurlarini oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin xabarlagichlari 6 m dan baland joylashtirilganda, ularga xizmat koʻrsatish va taʼmirlash uchun kirish imkoniyatini taʼminlaydigan usul aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
277. Tik tomlari boʻlgan, diagonal, ikki nishabli, toʻrt qiyalik, chodirsimon, tishli, qiyaliklari 10º dan yuqori boʻlgan xonalarda xabarlagichlarning bir qismi tom tizmasining vertikal tekisligiga yoki binoning eng yuqori qismiga oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tomlarning yuqori qismlariga oʻrnatilgan bitta xabarlagich bilan himoyalanadigan maydon 20 foizga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
278. Tomyopma tekisligi turli xil qiyaliklarga ega boʻlsa, bunda xabarlagichlar kichikroq qiyaliklarga ega boʻlgan tomyopma yuzalariga oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
279. Nuqtali, issiqlik va tutun yongʻin xabarlagichlarini joylashtirish himoyalanadigan xonada yetkazib berish yoki tortib olish ventilyatsiyasi natijasida yuzaga keladigan havo oqimlarini hisobga olgan holda amalga oshirilishi, bunda xabarlagichdan shamollatish tuynugigacha boʻlgan masofa 1 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Aspiratsion tutunli yongʻin xabarlagichlari qoʻllanilganda, teshikli havo olish quvuridan ventilyatsiya teshigigacha boʻlgan masofa xabarlagichning texnik hujjatlariga muvofiq, ushbu turdagi xabarlagichlar uchun ruxsat etilgan havo oqimi miqdori bilan belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xabarlagichlardan yaqin atrofdagi jihoz, qurilma va elektr lampalargacha boʻlgan gorizontal va vertikal masofa 0,5 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin xabarlagichlarini quyidagicha joylashtirish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yaqin atrofdagi jihoz va qurilmalar (quvurlar, havo oʻtkazgichlari, asbob-uskunalar) yongʻin omillarining xabarlagichlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yorugʻlik nurlanish manbalariga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
elektromagnit shovqinlar xabarlagichning ishlash qobiliyatini saqlashga taʼsir qilmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
280. Shiftning har bir boʻlinmasida 0,75 m va undan ortiq kenglikdagi tutun hamda issiqlik yongʻin xabalargichlari oʻrnatilib, ular 0,4 m dan ortiq masofada shiftdan chiqib turgan qurilish konstruksiyalari (nurlar, tayanchlar, ustunlar, plitalarning qovurgʻalari) bilan chegaralangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qurilish konstruksiyalari shiftdan 0,4 m va undan koʻproq masofada chiqib turgan va ularni tashkil etuvchi boʻlmalarining kengligi 0,75 m dan kam boʻlsa, mazkur SHNQning 7 hamda 9-jadvallarida keltirilgan yongʻin xabarlagichlari tomonidan nazorat qilinadigan maydon 40 foizga kamaytirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qurilish konstruksiyalari shiftdan 0,08 m dan 0,4 m gacha boʻrtib chiqib turgan xonalarda mazkur SHNQning 5 va 8-jadvallarida keltirilgan yongʻin xabarlagichlarining nazorat maydoni 25 foizgacha kamaytirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qutilar kengligi 0,75 m va undan ortiq, yaxlit tuzilishga ega boʻlgan hamda shiftdan pastki belgi boʻylab 0,4 m dan ortiq va pol tekisligidan 1,3 m dan kam boʻlmagan masofada joylashgan texnologik maydonchalar mavjud boʻlgan nazorat qilinadigan xonalarida texnologik maydonchalar ostida qoʻshimcha yongʻin xabarlagichlar oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
281. Nuqtali, chiziqli, tutunli va issiqlik yongʻin xabarlagichlari, shuningdek aspiratsion tutunli yongʻin xabarlagichlar materiallarning taxlamlari, tokchalar, asbob-uskunalar va materiallar uyumlari bilan hosil qilingan xonaning har bir boʻlmasiga oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ularning yuqori chetlari shipdan 0,6 m va undan kam masofada joylashgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
282. Kengligi 3 m dan kam boʻlgan xonalarda, asosiy pol sathining ustiga oʻrnatiladigan mustahkam asosli qoʻshimcha pol qoplama (falshpol) ostida yoki falshshiftdan yuqorida balandligi 1,7 m dan kam boʻlgan boshqa joylarda nuqtali tutun xabarlagichlarini oʻrnatishda ushbu SHNQning 5-jadvalida keltirilgan xabarlagichlar orasidagi masofa 1,5 barobarga oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
283. Yongʻin xabarlagichlarini asosiy pol sathining ustiga oʻrnatiladigan mustahkam asosli qoʻshimcha pol qoplama (falshpol) ostida, falshshift ostida va koʻrish imkoni boʻlmagan boshqa joylarda oʻrnatish (loyihalash) ishlari quyidagilarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishga tushirilgan xabarlagichning joylashishini aniqlash imkoniyati boʻlishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ular manzilli qurilmaga ega boʻlishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ular mustaqil yongʻin signalizatsiya shleyflariga ulangan yoki masofaviy optik koʻrsatkichga ega boʻlishini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
284. Yongʻin xabarlagichlarini oʻrnatish ularning texnik hujjatlar talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
285. Xabarlagichga mexanik shikastlanish xavfi mavjud boʻlgan joylarda uning ishlash qobiliyatini va alangani aniqlash samaradorligini buzmaydigan himoya tuzilishi taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
286. Bir nazorat hududida turli xil yongʻin xabarlagichlari oʻrnatilganda, ularni joylashtirish har bir turdagi xabarlagich uchun ushbu SHNQning talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
287. Ustunlik qiluvchi yongʻin omili aniqlanmagan boʻlsa, kombinatsiyalangan (tutunli va/yoki issiqlik) yongʻin xabarlagichlarini oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, xabarlagichlarni joylashtirish mazkur SHNQning 10-jadvaliga muvofiq bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tutun yongʻinning asosiy omili sifatida qabul qilinganda, xabarlagichlarni joylashtirish mazkur SHNQning 5 yoki 9-jadvallariga muvofiq amalga oshirilishi, bunda xabarlagichlar sonini aniqlashda birlashtirilgan xabarlagich bitta xabarlagich sifatida qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
288. Quyidagi shartlar bir vaqtning oʻzida bajarilsa, tomyopmaga oʻrnatilgan xabarlagichlarni teshilgan falshshift ostidagi maydonni himoya qilish maqsadida ishlatishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
teshilish davriy tuzilishga ega va uning maydoni yuzaning 40 foizdan oshganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
har qanday kesimdagi har bir teshilishning minimal oʻlchami kamida 10 mm boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
falshshiftning qalinligi teshilish katakchasining minimal oʻlchamidan uch baravardan ortiq boʻlmaganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu talablardan kamida bittasi bajarilmaganda, xabarlagichlar asosiy xonaning falshshiftiga oʻrnatilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
289. Osma shift ortidagi boʻshliqni himoya qilish zarur boʻlgan hollarda esa qoʻshimcha xabarlagichlar asosiy shiftga oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
290. Xabarlagichlar joylashtirishda indikatorlar xonadan chiqishga olib boruvchi eshik tomon yoʻnaltirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Nuqtali tutun yongʻin xabarlagichlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
291. Bitta nuqtaviy tutunli yongʻin xabarlagichi tomonidan nazorat qilinadigan maydon, xabarlagichlar va devor orasidagi maksimal masofa mazkur SHNQning 7-jadvali boʻyicha aniqlanishi, bunda maydon va masofalar qiymati texnik shartlar va muayyan turdagi xabarlagichlarning texnik tavsiflarida keltirilgan miqdorlardan oshmasligi (ushbu SHNQning 282-bandida keltirilgan hollar bundan mustasno) lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

7-jadval

Himoyalanadigan xonaning balandligi, m

Bitta xabarlagich tomonidan nazorat qiladigan oʻrtacha maydon, m2

Maksimal masofa, m

xabarlagichlar orasida

xabarlagichdan devorgacha

3,5 — gacha

85 gacha

9,0

4,5

3,5 — dan 6,0 — gacha

70 gacha

8,5

4,0

6,0 dan 10,0 gacha

65 gacha

8,0

4,0

10,5 dan 12,0 gacha

55 gacha

7,5

3,5

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-§. Chiziqli tutunli yongʻin xabarlagichlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
292. Chiziqli tutunli yongʻin xabarlagichining nur tarqatgichi va qabul qiluvchisi (qabul qilgich-uzatgich va qaytargich) devorlar, toʻsiqlar, ustunlar va boshqa konstruksiyalarga mustahkam oʻrnatilishi, bunda ularning optik oʻqi orayopma sathidan kamida 0,1 m va koʻpi bilan 0,6 m masofada oʻtishini taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
293. Aniqlash vaqti yongʻinga qarshi himoya vazifalarini bajarish uchun yetarli boʻlsa, asoslangan hisob-kitoblar orqali xabarlagichlarni orayopma sathidan 0,6 m dan pastroqqa oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
294. Chiziqli tutunli yongʻin xabarlagichining nur tarqatgichi va qabul qiluvchisi (qabul qilgich-uzatkich va qaytargich)ni xonaning qurilish konstruksiyalariga joylashtirishda xabarlagich ishlagan vaqtida turli xil obyektlar yongʻinni aniqlash zonasiga tushmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nur tarqatgich va qabul qiluvchi yoki xabarlagich va qaytargich oʻrtasidagi minimal va maksimal masofa xabarlagichlarning texnik tavsiflarida keltirilgan maʼlumotlar asosida qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
295. Balandligi 12 m gacha boʻlgan xonalarda ikki yoki undan ortiq chiziqli tutun yongʻin xabarlagichlari bilan himoyalanadigan hududni nazorat qilishda ularning parallel optik oʻqlari orasidagi maksimal masofa 9,0 m dan, optik oʻq va devorgacha boʻlgan maksimal masofa esa 4,5 m dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
296. Balandligi 12 m dan 21 m gacha boʻlgan xonalarda chiziqli xabarlagichlar, mazkur SHNQning 8-jadvaliga muvofiq ikki qavatda (yarusda) quyidagicha joylashtirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xabarlagichlarning birinchi qavati yongʻin yuklamasining yuqori sathidan 1,5 — 2 m masofada, biroq pol tekisligidan kamida 4 m masofada;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xabarlagichlarning ikkinchi qavati tomyopma sathidan 0,8 m dan oshmaydigan masofada.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

 

8-jadval

Himoyalanayotgan xonaning balandligi

Qavat

(yarus)

Xabarlagichni oʻrnatish balandligi

Maksimal masofa

Chiziqli tutun yongʻin xabarlagichi optik oʻqlar orasida

Chiziqli tutun yongʻin xabarlagichi optik oʻqdan devorgacha

12 m dan 21 m gacha

1

1,5 — 2 yongʻin yuklamasidan, 4 m pol yuzasigacha

9 m

4,5 m

2

tom qoplamadan 0,8 m gacha

9 m

4,5 m

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
297. Chiziqli tutun yongʻin xabarlagichlarni oʻrnatishda uning optik oʻqidan devor va atrofdagi jihozlargacha boʻlgan minimal masofalar 0,5 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Chiziqli tutun yongʻin xabarlagichlarning optik oʻqlari orasidagi minimal masofa optik oʻqlardan devor va atrofdagi jihozlargacha boʻlgan oʻzaro shovqinlarni oldini olish xabarlagichlarning texnik tavsiflarida keltirilgan maʼlumotlarga muvofiq belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-§. Nuqtali issiqlik yongʻin xabarlagichlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
298. Bitta nuqtali issiqlik yongʻin xabarlagichlarini loyihalashda ular tomonidan nazorat qilinadigan maydon, shuningdek xabarlagichlar hamda xabarlagichlar va devor oʻrtasidagi maksimal masofa mazkur SHNQning 9-jadvali boʻyicha aniqlanishi (ushbu SHNQning 280-bandida keltirilgan hollar bundan mustasno) kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

9-jadval

Himoyalanadigan xonaning balandligi, m

Bitta nuqtali issiqlik yongʻin xabarlagichi tomonidan nazorat qilinadigan oʻrtacha maydon, m2

Maksimal masofa, m

nuqtali issiqlik yongʻin xabarlagichlar orasida

nuqtali issiqlik yongʻin xabarlagichdan devorgacha

3,5 gacha

25 gacha

5,0

2,5

3,5 dan 6,0 gacha

20 gacha

4,5

2,0

6,0 dan 9,0 gacha

15 gacha

4,0

2,0

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
299. Nuqtali issiqlik yongʻin xabarlagichlari ularga yongʻin bilan bogʻliq boʻlmagan issiqlik taʼsirining istisno qilishni hisobga olgan holda loyihalashtirilishi va joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-§. Chiziqli issiqlik yongʻin xabarlagichlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
300. Chiziqli va koʻp nuqtali issiqlik yongʻin xabarlagichlarining sezgir elementi orayoma ostida yoki yongʻin yuklamasining bevosita ustiga joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
301. Chiziqli issiqlik yongʻin xabarlagichlarini mazkur SHNQning 9-jadvalidagi hollardagina yongʻin yuklamasi ustidagi orayopma ostida oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, ushbu SHNQning 9-jadvalida keltirilgan kattaliklarning qiymatlari ishlab chiqaruvchining texnik hujjatlarida keltirilgan kattaliklarning qiymatlaridan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Chiziqli issiqlik yongʻin xabarlagichning sezgir elementidan orayopmagacha boʻlgan masofa kamida 25 mm boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Materiallarni tokchalarda saqlashda chiziqli issiqlik yongʻin xabarlagichlarning sezgir elementini qavat (yarus)lar va tokchalarning ustki qismiga oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-§. Alanga yongʻin xabarlagichlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
302. Alanga yongʻin xabarlagichlari bino va inshootlarning orayopmalari, devorlari qurilish konstruksiyalariga, shuningdek texnologik uskunalarga oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻinning dastlabki bosqichida tutun chiqishi mumkin boʻlsa, alanga yongʻin xabarlagichdan orayopmagacha boʻlgan masofa kamida 0,8 m boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
303. Alanga yongʻin xabarlagichlarini oʻrnatishda, ularni optik shovqinlarning ehtimoliy taʼsiridan himoyalashni hisobga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin oʻchogʻining yonish maydoni 3 s ichida xabarlagichning nazorat zonasi maydonidan oshib ketadigan boʻlsa, pulsatsiya turidagi alanga yongʻin xabarlagichlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
304. Nazorat zonasi ikkitadan kam boʻlmagan alanga yongʻin xabarlagichlari tomonidan nazorat qilinishi, bunda alanga yongʻin xabarlagichlarning joylashuvi himoyalanadigan yuzani qarama-qarshi tomonlardan nazorat qilishni taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bir vaqtning oʻzida xabarlagich butun maydonni nazorat qilishi mumkin boʻlsa va ushbu SHNQning 275-bandining shartlari bajarilsa, nazorat zonasida bitta yongʻin xabarlagichidan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
305. Alanga yongʻin xabarlagichi tomonidan nazorat qilishda xona yoki jihozning maydoni quyidagicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
alanga yongʻin xabarlagichning nazorat qilish burchagi qiymati va GOST R 53325-2012 boʻyicha belgilangan sinfiga muvofiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
texnik hujjatlarida keltirilgan yonuvchan materialning olovga sezgirligi asosida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-§. Qoʻl yongʻin xabarlagichlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
306. Qoʻl yongʻin xabarlagichlarini devor va konstruksiyalarga yer yoki pol sathidan boshqaruv qismigacha (tutqich, tugma va boshqalargacha) 1,5 m balandlikda loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qoʻl yongʻin xabarlagich qurilmalarini oʻrnatish joylari mazkur SHNQning 11-ilovasiga muvofiq aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
307. Qoʻl yongʻin xabarlagichlari elektromagnit, doimiy magnit va boshqa qurilmalardan uzoqda joylashgan joylarda quyidagicha masofada joylashtirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binolar ichida bir-biridan 50 m gacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binolar tashqarisida bir-biridan 150 m gacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoʻl yongʻin xabarlagichga erkin kirishga toʻsqinlik qiladigan boshqa boshqaruv elementlari va predmetlardan kamida 0,75 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
308. Qoʻl yongʻin xabarlagichi oʻrnatish joyidagi yorugʻlik ushbu turdagi xonalar uchun SHNQ 2.01.05-24 ga belgilangan qiymatlaridan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10-§. Gaz yongʻin xabarlagichlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
309. Bino va inshootlarning shifti, devori va boshqa qurilish konstruksiyalari joylashgan xonalarga gaz yongʻin xabarlagichlarini oʻrnatish mazkur SHNQning 8-jadvaliga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11-§. Aspiratsion tutunli yongʻin xabarlagichlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
310. ATYOX sezgirlik sinfiga bogʻliq holda quyidagi 10-jadvalga muvofiq oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

10-jadval

GOST R 53325-2012 ga muvofiq aspiratsion tutunli yongʻin xabarlagichning sezgirlik sinfi

Havo olish quvurlarini oʻrnatish balandligi, m

Havo olish teshiklari orasidagi maksimal masofa, m

Havo olish teshiklaridan devorgacha boʻlgan maksimal masofa, m

“S” sinfi, normada sezuvchanlik

8

9,0

4,5

“V” sinfi, oshirilgan sezuvchanlik

15

9,0

4,5

“A” sinfi, yuqori sezuvchanlik

21

9,0

4,5

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“A”, “V” sinfidagi aspiratsion tutunli yongʻin xabarlagichlaridan katta ochiq joylar, balandligi 8 m dan yuqori boʻlgan xonalar va quyidagilarni himoya qilishda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
atriumlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishlab chiqarish sexlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
omborlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
savdo zallari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoʻlovchi terminallari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sport zallari va stadionlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sirklar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muzey koʻrgazma zallari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sanʼat galereyalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
elektron uskunalarning katta konsentratsiyasi boʻlgan binolarni himoya qilish uchun server xonalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ATS;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
maʼlumotlarni qayta ishlash markazlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
311. Aspiratsion tutunli yongʻin xabarlagichining havo olish quvurlarini, havo olish teshiklariga kirishni saqlagan holda, qurilish konstruksiyasiga yoki xonaning pardozlash elementlariga joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Aspiratsion tutunli yongʻin xabarlagichning quvurlari havo olish teshigi binoning asosiy boʻshligʻiga chiqadigan falshshift/falshpol orqali oʻtadigan, oʻzgaruvchan uzunlikdagi qoʻshimcha kapillyar naychalar orqali havoni olish bilan osma shift orqasida (falshpol ostida) joylashtirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Asosiy va ajratilgan maydonda (falshshift orqasida/falshpol ostida) tutun mavjudligini nazorat qilish uchun havo qabul qilish quvuridagi teshiklardan (kapillyar naychalar orqali) foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
312. Erishish qiyin boʻlgan joylarni himoya qilish uchun, shuningdek agregatlar, mexanizmlar, ustunlarning ichki qismidan havo olish uchun oxirida (uchida) teshikli kapillyar naychalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
313. Havo olish quvurining maksimal uzunligi, shuningdek havo olish teshiklarining maksimal soni aspiratsion tutunli yongʻin xabarlagichining texnik xususiyatlariga koʻra belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
314. Aspiratsion tutunli yongʻin xabarlagichlarining quvurlarini kengligi 3 m dan kam boʻlgan xonalarda, falshpol ostida yoki falshshiftdan yuqorida va balandligi 1,7 m dan kam boʻlgan boshqa joylarda oʻrnatishda, mazkur SHNQning 10-jadvalida keltirilgan havo olish quvurlari va devor orasidagi masofalarni 1,5 barobarga koʻpaytirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12-§. Yongʻin qabul qilish-nazorat va boshqaruv moslamalari asboblari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
315. Yongʻin qabul-nazorat, boshqaruv moslamalari va boshqa jihozlarni ularning oʻrnatilgan joylaridagi iqlimiy, mexanik, elektromagnit taʼsirlarni hisobga olgan holda loyihalashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
316. Yongʻin qabul-nazorat, yongʻin boshqaruv moslamalari va yongʻinni avtomatlashtirish tizimlarida ishlaydigan boshqa jihozlar tashqi shovqinlarga nisbatan GOST 30379-2017 boʻyicha ikkinchi darajadan kam boʻlmagan chidamlikka ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
317. Xonada joylashish oʻrni maʼlum boʻlmagan yongʻin xabarlagichlari bilan ishlash uchun moʻljallangan qabul-nazorat moslamalarining shleyflar soni 10 va undan ortiq boʻlganda 10 foizni tashkil etishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
318. Yongʻin qabul-nazorat va boshqaruv moslamalarini loyihalashda quyidagilarni taʼminlangan hollarda kecha-kunduz navbatchilik qilinmaydigan xonalarga joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin haqidagi xabarlar va nosozliklar haqidagi maʼlumotlarni kecha-kunduz navbatchilik qiladigan xodimlar boʻlgan xonalarga uzatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xabarlarni uzatish kanallarini nazorat qilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, moslamalar oʻrnatilgan xona xavfsizlik va yongʻin signalizatsiyasi bilan jihozlangan hamda ruxsatsiz kirishdan himoyalangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
319. Yongʻin qabul-nazorat va boshqaruv moslamalari yonmaydigan materiallardan tayyorlangan devor, toʻsiq va konstruksiyalarga oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin qabul-nazorat va boshqaruv moslamalarini yonuvchi materiallardan tayyorlangan konstruksiyalarga oʻrnatish, ushbu konstruksiyalarni qalinligi kamida 1 mm boʻlgan poʻlat list yoki qalinligi kamida 10 mm boʻlgan boshqa yonmaydigan list materiali bilan himoyalash sharti bilan yoʻl qoʻyiladi. Bunda, list materiali oʻrnatiladigan uskuna chegarasidan kamida 100 mm ga chiqib turishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
320. Yongʻin qabul-nazorat va yongʻin boshqaruv moslamasining yuqori chetidan yonuvchan materiallardan tayyorlangan xonaning tomyopmasigacha boʻlgan masofa kamida 1 m boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
321. Bir nechta qabul-nazorat va boshqaruv uskunalarining qoʻshni joylashuvi bilan ular orasidagi masofa kamida 50 mm boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
322. Yongʻin qabul-nazorat va boshqaruv moslamalarini joylashtirishda pol sathidan ushbu moslamalarning boshqaruv elementlarigacha boʻlgan balandlik 0,8 — 1,5 m boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
323. Yongʻin oʻchirish posti xonasi yoki kecha-kunduz navbatchilik olib boruvchi xodimlar joylashgan xona binoning birinchi yoki yarim yertoʻla (sokolʼ qavati)da joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur xonani birinchi qavatdan yuqorida joylashtirishga undan chiqish vestibyulga yoki binoning tashqarisiga toʻgʻridan-toʻgʻri chiqish imkoniyatiga ega boʻlgan zinapoya katagi yonidagi yoʻlakka olib borishi sharti bilan yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
324. Yongʻin oʻchirish posti xonasining eshigidan yoki kecha-kunduz navbatchilik olib boruvchi xodimlar joylashgan xonadan tashqariga chiqadigan zinapoya katagigacha boʻlgan masofa 25 m dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
325. Yongʻin oʻchirish posti xonasi yoki kecha-kunduz navbatchilik olib boruvchi xodimlar joylashgan xona quyidagicha taʼminlangan boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
maydoni 15 m2 dan kam boʻlmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tabiiy, sunʼiy va favqulodda yoritish (tabiiy yorugʻlik 100 lk dan kam boʻlmasligi), tabiiy yoki sunʼiy shamollatish mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
150 lk kam boʻlmagan lyuminessent va 100 lk kam boʻlmagan choʻgʻlanma lampalar bilan jihozlanganligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50 lk kam boʻlmagan favqulodda yoritish bilan jihozlanganligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
obyekt yoki joyning yongʻin-qutqaruv qismi bilan telefon aloqasi mavjudligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu xonalarda belgilanganlardan tashqari, zaxira quvvatli batareyalar oʻrnatilmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
326. Kecha-kunduz navbatchilik olib boruvchi xodimlar joylashgan xonalarni loyihalash ishlarida ushbu xonalarda asosiy yoritish oʻchirilgan vaqtda favqulodda yoritish avtomatik ravishda yoqilishini hisobga olish kerak.
Oldingi tahrirga qarang.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3261. Koʻp kvartirali turar joy binolarida oʻrnatilgan yongʻin signalizatsiyasi tizimining signallari parallel ravishda koʻp kvartirali uylarni boshqarish organlarining avariya-dispetcherlik xizmatiga uzatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3262. Odamlar ommaviy boʻladigan, qavat maydoni 1500 m2 dan va qavatlari soni ikki qavatdan koʻp boʻlgan savdo va savdo-koʻngilochar majmualarda, shuningdek barcha baland binolarda oʻrnatilgan yongʻin signalizatsiyasi tizimining signallari parallel ravishda eng yaqin yongʻin-qutqaruv qismining dispetcherlik xizmatiga avtomatik uzatilishi kerak.
(3261-3262-bandlar Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 2-apreldagi 01/2-12-sonli buyrugʻiga (hisob raqami 400, 18.05.2026-y.) asosan kiritilgan)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13-§. Yongʻin signalizatsiyasining shleyflari. Yongʻin signalizatsiyalari va boshqaruv apparatlarini ulanish liniyalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
327. Yongʻin signalizatsiya tizimlarini loyihalashda ularning shleyflari va ulanish liniyalarini tashkil etish uchun simlar va kabellarni tanlash, ularni yotqizish usullari EOʻQ, SHNQ 2.05.06-22 ga muvofiq amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
328. Simli va simsiz yongʻin signalizatsiyasi shleyflari, shuningdek simli va simsiz ulanish liniyalari axborot uzatishning zarur ishonchliligini taʼminlash va ularning butun uzunligi boʻylab xizmat koʻrsatish qobiliyatini doimiy avtomatik nazorat qilish sharti bilan amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
329. Yongʻin signalizatsiya tizimining elektr simlari va ulanish liniyalarini loyihalashda ularni mis yadroli mustaqil simlar va kabellar orqali amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
330. Yongʻin signalizatsiya tizimlarining elektr simli shleyflari loyiha topshirigʻiga asosan yongʻin qabul-nazorat moslamalari uchun maxsus turdagi simlar yoki kabellardan foydalanishni nazarda tutmasa, bunda yongʻin signalizatsiya tizimlarining elektr simli shleyflari aloqa simlari bilan amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
331. Yongʻindan himoya qilish vositalarini avtomatik boshqarish mavjud boʻlmasa, maxsus aloqa liniyalaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
332. Optik va elektr boʻlmagan (pnevmatik, gidravlik) ulanish liniyalarni elektromagnit taʼsirlar katta boʻlgan zonalarda qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
333. Yongʻin avtomatikasi tizimlarining turli qismlariga ulangan simlar va kabellarning olovbardoshliligi ushbu komponentlarni oʻrnatish uchun sarflanadigan vaqtdan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
334. Obyektning kompleks aloqa tarmogʻidagi mis simli telefon kabellari orqali bajariladigan ulanish liniyalaridan quyidagi hollarda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin signalizatsiyasi tizimi obyektning avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari, xabarlash tizimlari, tutun tortish va boshqa yongʻin xavfsizligi muhandislik tizimlarini boshqarish uchun moʻljallanmaganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60 V gacha kuchlanishli radial turdagi yongʻin signalizatsiyasi shleyflarini qabul-nazorat moslamalariga ulash uchun aloqa kanallari ajratilganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, yongʻin signalizatsiyasi shleyflarini oʻrnatishda qoʻllaniladigan krossdan taqsimlash qutilargacha ajratilgan boʻsh juftliklarni har bir taqsimlash qutisi doirasida guruhlarga ajratib joylashtirish va qizil rang bilan belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
335. Telefon va nazorat kabellari bilan bajarilgan ulanish liniyalari 10 foiz dan kam boʻlmagan kabel kesim yuzalari va ulanish qutilari qisqichlarining ehtiyot zaxirasiga ega boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
336. Radial turdagi yongʻin signalizatsiyasi shleyflari ulanish qutilari va krosslar orqali yongʻin qabul-nazorat moslamalariga ulanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Moslamalarning axborot sigʻimi 20 ta shleyfdan oshmaydigan boʻlsa, radial turdagi yongʻin signalizatsiyasi shleyflarini bevosita yongʻin moslamalariga ulashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
337. Halqasimon turdagi yongʻin signalizatsiyasi shleyflari alohida simlar va aloqa kabellari yordamida amalga oshirilishi, bunda halqasimon shleyfning boshlanish va tugash nuqtalari yongʻin qabul-nazorat moslamalarining tegishli qisqichlariga ulanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
338. Mis tolali simlar va kabellarning kesim yuzalari diametri ruxsat etilgan kuchlanish pasayishini hisoblash orqali aniqlanishi, biroq 0,5 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
339. Qabul-nazorat va yongʻin boshqarish moslamalarining elektr taʼminoti liniyalari, shuningdek avtomatik yongʻinni oʻchirish, tutun tortish yoki xabarlash qurilmalari uchun ulanish liniyalari mustaqil alohida simlar va kabellar orqali bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ularni portlovchi va yongʻinga xavfli xonalar (zonalar) orqali loyihalashga, olib oʻtishga va yotqizishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elektr taʼminoti liniyalari, shuningdek avtomatik yongʻinni oʻchirish, tutun tortish yoki xabarlash qurilmalari uchun ulanish liniyalarini K0 sinfiga mansub qurilish konstruksiyalarining boʻshliqlaridan yongʻin xavfi yuqori boʻlgan xonalar (zonalar) orqali oʻtkazishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, olovbardosh simlar va kabellardan yoki GOST 3262-75 ga muvofiq poʻlat quvurlarga yotqizilgan kabellar va simlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
340. Yongʻin signalizatsiyasining shleyflari va ulanish liniyalarini 60 V gacha kuchlanishli, avtomatik yongʻin oʻchirish va xabar berish tizimlarini boshqarish liniyalarini 110 V va undan yuqori kuchlanishli liniyalar bilan bir quti, quvur, oʻram, bino konstruksiyasining yopiq kanali yoki bir lotokda birgalikda yotqizishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur liniyalarni birgalikda oʻtkazishga yonmaydigan materialdan tayyorlangan, 0,25 h yongʻinga chidamlilik chegarasiga ega boʻlgan uzluksiz boʻylama toʻsiqli quti va lotoklarning turli boʻlmalarida bajarishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
341. Parallel ochiq yotqizish bilan yongʻin signalizatsiyasi simlari hamda 60 V gacha kuchlanishli kabellardan quvvat va yoritish kabellarigacha boʻlgan masofa kamida 0,5 m dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu sim va kabellarni ular elektromagnit shovqinlardan himoyalangan boʻlsagina quvvat va yorugʻlik kabellaridan 0,5 m dan kam masofada yotqizishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin signalizatsiyasining shleyf simlari va ulanish liniyalaridan yakka yoritish simlari va nazorat kabellarigacha boʻlgan masofani tashqi taʼsirlardan himoyalanmagan holda 0,25 m gacha qisqartirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
342. Yongʻin signalizatsiyasi shleyf (shleyf)larini va ulanish liniyalarini elektromagnit shovqinlardan himoya qilish zarur boʻlganda, metall quvurlar, boʻlmalarga yotqizilgan ekranlangan (oʻz elektromagnit maydonlarining tarqalishiga toʻsqinlik qiladigan va simni tashqi taʼsirlardan himoya qiluvchi) yoki ekranlanmagan sim va kabellardan foydalanilishi, bunda sim va kabellar nollashtirilgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
343. Yongʻin signalizatsiyasi tizimlarining tashqi elektr simlari yer ostiga yoki oqova quvurlariga yotqizilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur usulda yotqizish imkoni boʻlmasa, ularni bino va inshootlarning tashqi devorlari boʻylab, soyabonlar ostida, koʻcha va yoʻllardan tashqaridagi binolar orasidagi tayanch ustunlarda EQOʻ qoidalari talablariga muvofiq yotqizishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
344. Yongʻin signalizatsiyasi tizimlarining asosiy va zaxira kabel elektr taʼminoti liniyalari nazorat qilinayotgan obyektda yongʻin chiqish holati yuz berganda, ularning bir vaqtning oʻzida ishdan chiqish ehtimolini istisno etuvchi turli yoʻnalishlar boʻylab oʻtkazilishi lozim. Bunda, liniyalarni turli kabel inshootlari orqali oʻtkazish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yorugʻlikda ular orasidagi masofa kamida 1 m boʻlganda, yongʻin signalizatsiyasi tizimlarining asosiy va zaxira kabel elektr taʼminoti liniyalarini xonalarning devorlari boʻylab parallel ravishda yotqizishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin signalizatsiyasi tizimlarining asosiy va zaxira kabel elektr taʼminoti liniyalarini ulardan kamida bittasi olovbardoshlik chegarasi 0,75 h boʻlgan yonmaydigan materiallardan bajarilgan qutiga (quvurga) yotqizilgan boʻlsa, birgalikda yotqizishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻrsatilgan liniyalarni xona devorlari boʻylab parallel ravishda oʻtkazishga, ular orasidagi ochiq masofa kamida 1 m boʻlgan holda yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻrsatilgan kabel liniyalarini birgalikda oʻtkazishga, ularning kamida bittasi 0,75 h olovga bardoshlilik chegarasiga ega boʻlgan yonmaydigan materiallardan tayyorlangan quvur ichiga joylashtirilganda yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
345. Yongʻin signalizatsiyasining shleyflarini ulash qutilari yordamida qismlarga ajratishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Shleyfning oxirida uning yoqilgan holatini koʻz bilan (vizual) kuzatishni taʼminlovchi qurilma (qizil rangdan farqli, miltillovchi chastotasi 0,1 — 0,3 Nz boʻlgan yaltiroq signalli qurilma)ni oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin signalizatsiyasi tizimining holatini baholash uchun moslamani ulash maqsadida, ulanish qutisi yoki boshqa kommutatsiya qurilmani koʻzda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu qurilmalarni qulay joy va balandlikda joylashtirish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
346. Avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarini boshqarishda radiokanal aloqa liniyalari axborot uzatishni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14-§. Yongʻin signalizatsiya tizimlarining boshqa tizimlar, bino va inshootlarning texnologik va elektrotexnik jihozlari bilan oʻzaro aloqasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
347. Obyektning xabarlash, tutun tortish qurilmalari yoki muhandislik jihozlarini avtomatik rejimda boshqarish uchun signallar shakllantirilishi evakuatsiya yoʻllarini toʻsib qoʻyish vaqtining minimal qiymati bilan yongʻin haqida xabar berilgandan keyingi evakuatsiya vaqti oʻrtasidagi farqdan oshmaydigan muddat ichida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin oʻchirish qurilmalarini avtomatik rejimda boshqarish uchun signallarni shakllantirish quyidagicha amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin oʻchogʻini rivojlanishi uchun cheklash vaqti va yongʻin oʻchirish qurilmalarining inersiyaliligi oʻrtasidagi farqdan oshmagan, biroq xavfsiz evakuatsiya qilish uchun zarur boʻlgan vaqtdan koʻp boʻlmagan vaqt davomida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻinni oʻchirish, tutun tortish, xabarlash qurilmalari yoki muhandislik jihozlarini avtomatik rejimda boshqarish uchun signallarni shakllantirish va kamida ikkita yongʻin xabarlagich yoqilganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, xabarlagichlarni joylashtirish mazkur SHNQning 7 — 9-jadvallariga muvofiq (belgilangan normaning yarmidan koʻp boʻlmagan masofada) amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
348. Mazkur SHNQning 12-ilovasiga muvofiq 1, 2, 3-turdagi xabarlash tizimlari, shuningdek yongʻin signalizatsiya tizimi tomonidan bloklangan texnologik, elektrotexnikaviy uskunalar uchun boshqaruv signallarini shakllantirishga bitta yongʻin xabarlagichni ishga tushirish orqali yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
349. Himoyalanadigan xonada yoki hududda boshqaruv buyrugʻini shakllantirish uchun kamida quyidagilar boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uchta yongʻin signalizatori — ular ikki bosqichli qurilmalarning shleyflariga yoki manzilli shleyflarga yoki bir bosqichli qurilmalarning uchta mustaqil radial shleyflariga ulangan holda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻrtta yongʻin signalizatori — ular bir bosqichli qurilmalarning ikkita shleyfiga ulangan holda, bunda har bir shleyfga ikkitadan signalizator ulanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
350. Navbatchi xodimlar kecha-kunduz boʻladigan xonadan tashqarida oʻrnatilgan nazorat va boshqaruv asboblarining, shuningdek yongʻin paytida odamlarni ogohlantirish va evakuatsiyani boshqarish texnik vositalarini nazorat qilish va boshqarish aloqa liniyalarining, tutundan himoya qilish, avtomatik yongʻin oʻchirish hamda boshqa yongʻinga qarshi himoya qurilmalari va moslamalarining nosozligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar ushbu xonaga yetkazilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
351. Sprinkler yongʻinni oʻchirish tizimi ishlatilganda, tutun tortish tizimini ishga tushirish tutun yoki gaz yongʻin xabarlagichlardan amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tutunga qarshi shamollatish tizimini yongʻin xabarlagichlari orqali ishga tushirish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avtomatik sprinkler yongʻin oʻchirish qurilmasining ishga tushish vaqti tutunga qarshi shamollatish tizimining ishlashi va xavfsiz evakuatsiyani taʼminlash uchun zarur boʻlgan vaqtdan koʻproq boʻlsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suvli yongʻin oʻchirish sprinklerli qurilmasining oʻt oʻchirish moddasi (suv) odamlarni evakuatsiya jarayonini qiyinlashtirsa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tutunga qarshi shamollatish tizimlari sprinkler yongʻin oʻchirish qurilmasi orqali yoqilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
352. Himoyalanadigan xonalarda avtomatik yongʻin oʻchirish (gazli, kukunli va aerozolli) va tutundan himoya qilish qurilmalarining bir vaqtning oʻzida ishlashiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12-bob. Yongʻin oʻchirish qurilmalari va yongʻin signalizatsiyasi tizimlarining elektr taʼminoti
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Umumiy talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
353. Elektr taʼminotining ishonchliligini taʼminlash darajasiga koʻra, avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari va yongʻin signalizatsiyasi tizimlarining elektr qabul qilgichlarini EQOʻ qoidalariga muvofiq, I toifaga mansub holda loyihalashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, elektr taʼminotining III toifasiga mansub boʻlgan kompressor elektr motorlari, drenaj va koʻpik hosil qiluvchi modda haydovchi nasoslar, shuningdek mazkur SHNQning 357 va 360-bandlarida keltirilgan holatlarni I toifaga mansub holda loyihalashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“F1.1” funksional yongʻin xavfi sinfiga mansub boʻlgan, odamlar sutka davomida tashrif buyuradigan binolarning yongʻinga qarshi himoya tizimlarini elektr bilan taʼminlash uchta mustaqil, oʻzaro zaxiralovchi taʼminot manbalaridan amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu manbalardan biri sifatida mustaqil (avtonom) elektr generatorlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
354. Elektr qabul qiluvchilarni elektr taʼminoti mazkur SHNQning 353-bandida keltirilgan talablarni hisobga olgan holda EOʻQ boʻyicha amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
355. Bitta elektr taʼminoti manbai mavjud boʻlganda (elektr taʼminoti ishonchliligining III-toifasidagi obyektlarda), mazkur SHNQning 353-bandida keltirilgan elektr qabul qiluvchilar uchun zaxira quvvat manbai sifatida akkumulyatorli batareyalar yoki uzluksiz quvvat manbalaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ular ushbu elektr qabul qiluvchilarni kutish rejimida 24 h va “Tashvish” rejimida kamida 3 h quvvat bilan taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
356. Mazkur SHNQning 353-bandida keltirilgan elektr qabul qiluvchilarni loyihalash jarayonida ikkita mustaqil manbadan quvvatlantirish imkoni boʻlmasa, elektr qabul qiluvchilarni:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bitta manbadan — ikki transformatorli podstansiyaning turli transformatorlaridan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
turli yoʻnalishlar boʻylab yotqizilgan turli xil taʼminot liniyalariga ulangan ikkita yaqin bitta transformatorli podstansiyalardan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avtomatik zaxira kiritish moslamasi bilan, past kuchlanishli tomondan yetkazib berishni koʻzda tutishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
357. Avtomatik zaxira kiritish moslamasining joylashuvi quyidagicha loyihalash orqali belgilanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari va yongʻin signalizatsiya tizimlarining elektr qabul qiluvchilarining kirish joylarida markazlashtirilgan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
elektr taʼminoti ishonchliligining I-toifasidagi elektr qabul qiluvchilarda markazlashtirilmagan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
masofaviy elektr qabul qiluvchilarga yetkazib berish liniyalarini yotqizishning oʻzaro joylashuvi va shartlari asosida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
358. Elektr taʼminotining I toifadagi ishonchliligiga ega boʻlgan, avtomatik ravishda ishga tushiriladigan texnologik zaxiraga (bitta ishchi va bitta zaxira nasos mavjud boʻlganda) ega avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarining elektr qabul qilgichlarini loyihalash ishlarida ular uchun zaxirani avtomatik ishga tushirish qurilmasi talab etilmasligi hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
359. Suv va koʻpikli yongʻinni oʻchirish qurilmalarida zaxira quvvat manbai sifatida dizel elektr stansiyalaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
360. Yongʻin oʻchirish avtomatik qurilmalari va yongʻin signalizatsiyasi tizimining elektr qabul qiluvchi qurilmalari zaxira manbasidan taʼminlanganda, zarurat tugʻilganda, obyektdagi elektr taʼminotining II va III ishonchlilik toifasidagi elektr qabul qiluvchi qurilmalarni oʻchirish orqali yongʻin oʻchirish avtomatik qurilmalari va yongʻin signalizatsiyasi tizimining elektr qabul qilgichlarining elektr taʼminotini taʼminlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
361. Avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari va yongʻin signalizatsiya tizimlarining elektr zanjirlarini himoya qilishni loyihalashtirish ishlari EOʻQga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻinni oʻchirish avtomatik qurilmalarining boshqaruv zanjirlarida yongʻin oʻchogʻiga oʻt oʻchiruvchi moddaning yetkazib berilishini toʻxtatib qoʻyilishini oldini olish maqsadida, issiqlik va maksimal himoya tizimlarini oʻrnatishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Himoyaviy yerlantirish, nollashtirish va xavfsizlik talablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
362. Avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari va yongʻin signalizatsiya tizimlarining elektr jihozlarini himoyaviy yerlantirish (nollashtirish)ni loyihalashtirish ishlari EOʻQ, SHNQ 2.05.06-22, GOST 12.1.030-81 talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
363. Avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarini mahalliy ishga tushirish uchun moslamalar tasodifiy kirishdan himoyalangan va muhrlangan boʻlishi kerak (yongʻin oʻchirish stansiyasi yoki yongʻin postlari xonalarida oʻrnatilgan mahalliy ishga tushirish moslamalari bundan mustasno).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
364. Turli maqsadlarga moʻljallangan bino va inshootlar (muzey, koʻngilochar markazlar, teatrlar, kimyo mahsulotlari saqlash omborlari)ni loyihalashtirishda radiatsiyaviy xavfsizlik talablariga rioya qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Yongʻin avtomatikasining texnik vositalarini tanlashda hisobga olinadigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
365. Yongʻin xabarlagichlari, qabul-nazorat moslamalari va boshqarish qurilmalarining turlarini tanlashda GOST 12.1.004-91 ga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
366. Yongʻinni aniqlash va boshqaruv signalini shakllantirishning texnik vositalari quyidagi boshqaruv signallarini shakllantirishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xabar berish va evakuatsiyani boshqarish vositalarini yoqish uchun — yongʻinning xavfli omillari chegaraviy qiymatlariga yetishidan oldin odamlarning xavfsiz evakuatsiyasini taʼminlaydigan vaqt davomida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻinni oʻchirish vositalarini yoqish uchun — yongʻinni oʻchirish (yoki lokalizatsiya qilish) mumkin boʻlgan vaqt davomida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tutunga qarshi himoya qilish vositalarini yoqish uchun — yongʻin xavfining chegaraviy qiymatlariga yetishidan oldin odamlarga evakuatsiya yoʻllari orqali oʻtishga yoʻl qoʻyilgan vaqt davomida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻindan himoya qilish tizimlarining ishlashiga jalb qilingan texnologik qurilmalarni texnologik reglamentda belgilangan vaqt davomida boshqarish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“Bino va inshootlarning yongʻin avtomatikasi tizimi. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Avtomatik yongʻin signalizatsiyasi va yongʻin oʻchirish qurilmalari bilan himoya qilinadigan binolar, inshootlar, xonalar va jihozlarning roʻyxati
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Mazkur SHNQning 1-ilovasi 1-jadvalida keltirilgan roʻyxat bino, inshoot, xona va uskunalarni AYOS va AYOOʻQ bilan barcha bosqichlarda himoyalash, oʻrnatish, ishlatish, taʼmirlashning tartibga soluvchi asosiy talablarni belgilab berishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Roʻyxatga kiritilmagan obyektlar, qurilish, yongʻin xavfsizligi boʻyicha texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq (QMQ, SHNQ, RH, YOXQ) hamda idoraviy qurilish normalari talablariga muvofiq AYOS va AYOOʻQ bilan jihozlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
AYOS, AYOOʻQ va yongʻinni oʻchirish vositasining turlari va koʻrsatkichlarini aniqlash himoyalanayotgan obyektlarning texnologik, konstruktiv va hajmiy-rejaviy xususiyatlarini, moddalar va materiallarning yongʻinga xavfli xususiyatlarini, uskunalarning texnik xususiyatlarini hisobga olgan holda mazkur SHNQga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mustaqil (avtonom) avtomatik yongʻinni oʻchirish qurilmalarini (AYOOʻQ) alohida yongʻin-xavfli hududlar, hajmli uskunalarni muhofaza qilishda qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Binolarning yer osti qismi mazkur SHNQga muvofiq yongʻinga qarshi devor (yongʻinga qarshi otsek)lar bilan ajratilgan binoning bir qismi sifatida qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xona maydonining koʻrsatkichi bino yoki inshootning olovbardoshlilik chegarasi “YEI 45” kam boʻlmagan toʻsiqlar hamda olovbardoshlilik chegarasi “REI 45” kam boʻlmagan yongʻinga qarshi devor va orayopmalarning bir qismi sifatida qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Quyidagi xonalardan tashqari bino va inshootlarda barcha xonalar maydonidan qatʼi nazar, AYOS va AYOOʻM bilan himoya qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nam jarayonlar bilan (dush, sanitar xonalari, sovitish kameralari, yuvish xonalari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shamollatish kameralari (“A” yoki “B” toifadagi ishlab chiqarish xonalariga xizmat qilmaydigan taʼminot, soʻruvchan, suv taʼminoti nasos stansiyalari, qozonxonalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muhandislik uskunalari uchun xonalar, yonuvchi materiallar boʻlmagan binolar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin xavfliligi boʻyicha “V4” va “D” toifali xonalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zina kataklari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari bilan jihozlanadigan xonalar maydoni bino va inshootlarning umumiy qavat maydonining 50 foizi yoki undan ortiq boʻlsa, obyektning barcha bino va inshootlari avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari bilan jihozlanishi zarur (mazkur SHNQning 1-ilovasining 3-bandida keltirilgan xonalar bundan mustasno).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Xona, bino va tashqi qurilmalarning toifasi SHNQ 2.01.19-22 ga muvofiq aniqlanishi kerak.
Oldingi tahrirga qarang.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Himoya obyekti

AYOOʻQ

AYOS

Normativ koʻrsatkichlar

I. Binolar

1. Yonuvchan izolyatsiyali yengil metall konstruksiyalaridan ishlangan turar joy, umumiy yotoqxonalar va jamoat binolari:

bir qavatli;

maydoni 500 m2 va undan katta

500 m2 gacha

ikki va undan yuqori qavatli

maydonidan qatʼi nazar

11. Koʻp kvartirali turar joy binolari

balandligi 50 m va undan baland

maydonidan qatʼiy nazar

2. Yengil alangalanuvchi va yonuvchi suyuqliklarni sotishga ixtisoslashtirilgan savdo korxonalari binolari (idishi 20 l dan oshmaydigan idishlarda qadoqlangan tovarlar bundan mustasno)

maydonidan qatʼi nazar

3. Ikki va undan ortiq qavatli mehmonxona binolari

yongʻinga qarshi boʻlma maydoni 800 m2 va undan katta boʻlganda

yongʻinga qarshi otsek maydoni 800 m2 gacha boʻlganda

4. Yongʻin xavfi boʻyicha “V” toifadagi omborlar:

balandligi ikki va undan yuqori qavatli;

5,5 m yoki undan ortiq balandlikdagi javonlarda saqlanadigan

maydonidan qatʼi nazar

5. Transport vositalarini saqlash uchun yopiq turdagi binolar:

yer ostida, qavatlar sonidan qatʼi nazar;

yer ustida, ikki yoki undan ortiq qavatli;

mexanizatsiyalashgan

maydonidan qatʼi nazar

6. Avtotransport vositalarini saqlash, texnik xizmat koʻrsatish, diagnostika va taʼmirlash binolari:

xonalarning umumiy maydoni:

olovga bardoshlilik boʻyicha I va II-darajali;

7000 m2 va undan katta

7000 m2 gacha

olovga bardoshlilik boʻyicha III-darajali;

3600 m2 va undan katta

3600 m2 gacha

olovga bardoshlilik boʻyicha IV-darajali

2000 m2 va undan katta

2000 m2 gacha

II. Xonalar

Jamoat binolaridagi (inshootlaridagi) xonalar

1. Sirklardagi bezak buyumlari, butaforiyalar, rekvizitlar omborxonalari, duradgorlik ustaxonalari, yem-xashak, inventar, xoʻjalik, reklama mahsulotlarini saqlash, ishlab chiqarish xonalari, sahnaga xizmat koʻrsatuvchi va taʼmirlashga moʻljallangan xonalar, hayvonlar uchun omborxonalar, tomoshabinlar zali gumbazi ostidagi chordoq xonalari

maydonidan qatʼi nazar

2. Jamoat binolaridagi ishlab chiqarish va omborxonalarga moʻljallangan xonalar

ishlab chiqarish, saqlash (saqlab turish) xonalariga qoʻyiladigan talablarga muvofiq

Ishlab chiqarish xonalari

3. Portlab-yonish xavfi boʻyicha “A” va “B” toifadagi xonalarda (ushbu jadvalning 8-bandida keltirilganlardan va donni qayta ishlash va saqlash bino va inshootlarida joylashgan xonalar bundan mustasno).

300 m2 va undan katta

300 m2gacha

4. Ishqoriy metallar mavjud xonalarni qavatlarga joylashtirishda:

yarim yertoʻla (sokol) qavatlarida;

300 m2 va undan katta

300 m2 gacha

yer usti qavatlarida

500 m2 va undan katta

500 m2 gacha

5. Portlab-yonish va yongʻin xavfi boʻyicha toifasi “V1” boʻlgan xonalarni qavatlarga joylashtirishda (donni qayta ishlash va saqlash bino va inshootlarda joylashgan xonalar bundan mustasno);

yarim yertoʻla (sokol) va yertoʻla qavatlarida;

maydonidan qatʼi nazar

300 m2 gacha

yer usti qavatlarida (ushbu jadvalning 8 — 15 bandlarida keltirilganlari bundan mustasno)

300 m2 va undan katta

6. Portlab-yonish xavfi boʻyicha “V2”-”V3” toifadagi xonalarni joylashtirishda (ushbu SHNQning 7 — 15-bandlarida keltirilganlardan va donni qayta ishlash va saqlash bino va inshootlarda joylashgan xonalar bundan mustasno):

yarim yertoʻla (sokol) qavati va yertoʻladan toʻgʻridan toʻgʻri tashqariga chiqish yoʻllari mavjud boʻlmaganda;

300 m2 va undan katta

300 m2 gacha

yarim yertoʻla (sokol) qavati va yertoʻladan toʻgʻridan toʻgʻri tashqariga chiqish yoʻllari mavjud boʻlganda;

700 m2 va undan katta

700 m2 gacha

yer usti qavatlarida

1000 m2 va undan katta

1000 m2 gacha

7. Yogʻ-moy yertoʻlalari

maydonidan qatʼi nazar

8. Alyumin kukuni asosida suspenziyalar, rezina yelimlarini tayyorlash xonalari, YEA va Yo suyuqliklar asosida lok, boʻyoq, yelim, surtma (mastika) va singdiruvchi aralashmalarni tayyorlash xonalari, boʻyoqlash, sintetik kauchukning polimerizatsiyalash, gaz turbinali dvigatellar oʻrnatilgan kompressor xonalari, neftni olovli qizdirgichlar xonalari, suyuq yoqilgʻida ishlovchi dvigatelli generatorlar xonalari

maydonidan qatʼi nazar

9. Yuqori voltli sinov xonalari, shuningdek yonuvchi materiallar bilan himoyalangan xonalar

maydonidan qatʼi nazar

Aloqa xonalari

10. Uzatish moslamalari quvvati 150 kW va undan yuqori boʻlgan uzatish radiostansiyalari, qabul qilish moslamalari soni 20 dan ortiq boʻlgan qabul qilish radiostansiyalari, uzatish moslamasi quvvati 1 kW dan ortiq boʻlgan doimiy kosmik aloqa stansiyalari, uzatish moslamalari quvvati 25-50 kW boʻlgan retranslatsiya televizion stansiyalari, tarmoq uzellari, shaharlararo va shahar telefon stansiyalari, telegraf stansiyalari, chekka hududlardagi kuchaytirish punktlari va tumanlar aloqa tarmoqlarining shamollatish, transformatorlar va ajratuvchi qurilmalar xonalari

maydonidan qatʼi nazar

11. Kechki va tungi smenalarsiz xizmat koʻrsatilmaydigan hamda xizmat koʻrsatiladigan:

oxirgi kuchaytirish punktlari, oraliq radiorele stansiyalari, uzatuvchi va qabul qiluvchi radiomarkazlarning texnik sexlari

maydonidan qatʼi nazar

12. Harakatdagi radioaloqa uyali tizimining tayanch stansiyalaridagi xizmat koʻrsatilmaydigan apparat xonalari hamda harakatdagi radioaloqa uyali tizimining radio-reley stansiyalaridagi apparat xonalari

24 m2 va undan katta

24 m2 gacha

13. Asosiy kassalar, oʻtkazmalarni nazorat qilish byurosi xonalari va pochta aloqa boʻlimlarining hisoblash markazlari, shahar va tuman pochta aloqa boʻlimlarining xonalari:

binoning umumiy hajmi 40 ming m3 va undan katta;

binoning umumiy hajmi 40 ming m3 gacha

24 m2 va undan katta

24 m2 gacha

14. Kvaz-elektron va elektron turdagi kommutatsiya uskunalari kompyuter bilan birgalikda oʻrnatiladigan avtomatik telefon almashuv stansiyalari, boshqaruv kompleksi sifatida ishlatiladigan, kirish-chiqish qurilmalari, elektron kommutatsiya stansiyalari xonalari, uzellar, elektr aloqa hujjatlari markazlari, hajmiga koʻra:

raqamlar, kanallar yoki ulanish joylari 10 ming va undan ortiq;

raqamlar, kanallar yoki ulanish joylari 10 mingtagacha

maydonidan qatʼi nazar

maydonidan qatʼi nazar

15. Stansiyalarning idishi boʻyicha avtomatik shaharlararo telefon stansiyalarining kompyuterlari asosida boshqariladigan qurilmalar uchun ajratilgan xonalar:

shaharlararo kanallar 10 ming va undan ortiq;

24 m2 va undan katta

24 m2 gacha

shaharlararo kanallari 10 mingtagacha

maydonidan qatʼi nazar

16. Pochta joʻnatmalarini saqlash, saralash va joʻnatishga tayyorlash xonalari

500 m2 va undan katta

500 m2 gacha

Transport vositalarini saqlash xonalari

17. Transport vositalarini boshqa maqsadlar uchun moʻljallangan binolarda saqlash xonalarida (yakka tartibdagi turar joy binolari bundan mustasno) joylashuviga koʻra:

yertoʻlalarda va yer osti qavatlarida (koʻprik ostida);

maydonidan qatʼi nazar

yarim yertoʻla (sokol) va yer ustidagi qavatlarda

3 va undan ortiq avtomobillar

3 tagacha avtomobillar

Joylashtirish va saqlash xonalari

18. Portlab-yonish xavfi boʻyicha “A” va “B” toifadagi xonalarda (donni qayta ishlash va saqlash bino va inshootlarida joylashgan xonalar bundan mustasno)

300 m2 va undan katta

300 m2 gacha

19. Kauchuk, rezina va rezinatexnik buyumlar, selluloid va selluloid buyumlari, gugurt, ishqorli metallar va pirotexnika buyumlari, moʻyna, jun, moʻyna va undan tayyorlangan buyumlar, yonadigan asosda kino-foto-audio tasmalar, qimmatbaho metallar va toshlar

maydonidan qatʼi nazar

20. Yongʻin xavfi boʻyicha “V1” toifadagi xonalarni qavatlarga joylashtirishda (ushbu jadvalning 19-bandida keltirilganlardan va donni qayta ishlash hamda saqlash bino va inshootlarda joylashgan xonalar bundan mustasno):

yarim yertoʻla (sokol) va yertoʻla qavatlarida;

maydonidan qatʼi nazar

yer usti qavatlarida.

300 m2 va undan katta

300 m2 gacha

21. Yongʻin xavfi boʻyicha “V2”-”V3” toifadagi xonalarni qavatlarda joylashtirishda (19-bandda koʻrsatilganlardan va donni qayta ishlash va saqlash bino va inshootlarda joylashgan xonalardan tashqari):

yarim yertoʻla (sokol) va yertoʻla qavatlarida;

300 m2 va undan katta

300 m2 gacha

yer usti qavatlarida

1000 m2 va undan katta

1000 m2 gacha

III. Inshootlar

1. Jamoat va sanoat binolarining kabel inshootlari*.

100 m3 va undan katta

100 m3 gacha

2. Sanoat binolari oraligʻida yotqizilgan kabel tunnellari va toʻliq yopiq galereyalar (shu jumladan kombinatsiyalangan)

50 m3 va undan katta

3. Shahar kabel kollektorlari va tunnellari (shu jumladan, boshqa kommunikatsiyalar bilan kombinatsiyalangan)

hajmi va maydonidan qatʼi nazar

4. Metall quvurlar orqali moyli kabellar yotqizilgan kabel inshootlari

hajmi va maydonidan qatʼi nazar

5. Yogʻoch materiallarini tashish uchun yopiq galereyalar, tunnellar

uzunligidan qatʼi nazar

6. Osma shiftlar yuqorisidagi boʻshliqlarda “Yo1-Yo4” alangalanish guruhiga mansub materiallardan tayyorlangan izolyatsiyali havo kanallari va quvurlarni yotqizishda, shuningdek alanga tarqatmaydigan kabellar (simlar), shu jumladan, ular birgalikda yotqizilganida**:

havo kanallari, quvurlar yoki kabellar (simlar),

shu jumladan, ular birgalikda yotqizilganida, kabellarning (simlarning) yonuvchi massasi hajmi bilan,

1 m kabel liniyasi uchun 7 va undan ortiq l boʻlganda

uzunligidan qatʼi nazar

yonadigan massaning umumiy hajmi boʻlgan yonmaydigan turdagi kabellar uchun

1 m kabel liniyasi uchun 1,5 dan 7 l gacha boʻlganda

7. Temir yoʻl va avtomobil yoʻllari tunnellari

uzunligi 2500 l va undan ortiq

uzunligi 300 l va undan ortiq

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* Kabel inshootlari — elektr kabellarini (boshqa kommunikatsiyalar bilan birgalikda) yotqizishda ishlatiladigan tunnellar, kanallar, yertoʻlalar, shaxtalar, qavatlar, ikki qavatli pollar, galereyalar va kameralar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
** 1. Kabel inshootlari, osma shiftlar va ikki qavatli pollar orasidagi boʻshliqlarni quyidagi hollarda avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalari bilan jihozlashga yoʻl qoʻyilmaydi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
poʻlatli suv va gaz quvurlariga yoki qopqoqlari butunlay ochiladigan poʻlat qutilarga (koroblarga) kabellarni (simlarni) yotqizishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yonmaydigan himoya qobiqli quvurlar va havo quvurlariga yotqizishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoritish zanjirini taʼminlash uchun yonmaydigan “YONM” turdagi yakka kabellarni (simlarni) yotqizishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yonmaydigan “YONM” va “Yo1” yonish guruhiga kiruvchi materiallardan ishlangan osma shiftlar orasidan umumiy yonuvchan massasi 1 m kabel liniyasi uchun 1,5 l dan kam boʻlgan “YONM” turidagi kabellarni (simlarni) yotqizishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Binolar (xonalar) toʻliq AYOOʻQ bilan himoyalanishi kerak boʻlgan hollarda osma shiftlar orasidagi boʻshliqlardan “Yo1” — “Yo4” yonish guruhiga kiruvchi materiallardan ishlangan himoya qobiqlari bilan oʻralgan havo kanallari va quvurlari oʻtkazilganda yoki umumiy yonuvchi massasi 1 m kabel liniyasi uchun 7 l dan koʻp boʻlgan kabellar (simlar) yotqizilganda tegishli qurilmalar bilan himoyalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Shiftdan osma shiftgacha boʻlgan oraliq 0,4 m dan oshmasa, AYOOʻQlarni oʻrnatishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Kabellarning (simlarning) himoya qobiqlarini yonuvchan massasi hajmi belgilangan tartibda usulda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Balandligi 28 m gacha boʻlgan turar joy obyektlarida oshxonalar va kvartira ichki yoʻlaklari yongʻin signalizatsiyasi tizimi bilan jihozlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Balandligi 28 m dan 50 m gacha boʻlgan turar joy obyektlarida esa kvartiralarning barcha xonalari, shuningdek qavat xollari va yoʻlaklari manzilli yongʻin signalizatsiyasi tizimi bilan jihozlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Balandligi 50 m va undan baland boʻlgan turar joy obyektlari yongʻin signalizatsiyasi tizimi bilan birga avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmasi bilan jihozlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

IV. Jihozlar

Himoya obyekti

AYOOʻQ

AYOS

Normativ koʻrsatkichlar

1. Yengil alangalanuvchi va yonuvchan suyuqliklar qoʻllanadigan boʻyash kameralari

Maydoni va turidan qatʼi nazar

2. Quritish kameralari

Maydoni va turidan qatʼi nazar

3. Yonuvchi chiqindilarni yigʻish joylari (siklon, bunkerlar)

Maydoni va turidan qatʼi nazar

4. Avtomobillar va tirkamalarga oʻrnatilgan dizel va benzinli elektr qurilmali koʻchma elektr stansiyalarining sinov stansiyalari

Maydonidan qatʼi nazar

5. Yonuvchi materiallarni va yonuvchi qadoqdagi yonmaydigan materiallarni saqlash uchun balandligi 5,5 m dan oshiq boʻlgan stellajlar

Maydonidan qatʼi nazar

6. Moy qizdirish uchun idishlar

3 m3 va undan ortiq

61. Odamlar ommaviy yigʻiladigan koʻp funksiyali binolar va majmualarda

Maydonidan qatʼi nazar

 

62. Umumiy ovqatlanish korxonalarida (restoranlar, kafeteriylar, fudkortlar, oshxonalar va oziq-ovqat mahsulotlarini tayyorlash joylari)

Maydonidan qatʼi nazar oshxona jihozlarining umumiy issiqlik quvvati 20 kVt dan oshsa

 

63. Mehmonxonalar, baland qavatli binolar, koʻp qavatli turar joy binolarining noturar qismlarida

Maydonidan qatʼi nazar

 

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. Avtomatik yongʻin oʻchirish qurilmalarini turini, oʻchirish usulini (hajmi va maydoni boʻyicha, mahalliy va boshqalar), oʻt oʻchirish moddasi turini (suv, koʻpik, kukun, gaz) tanlashda loyiha topshirigʻi asosida normativ hujjatlar talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
(1-ilova Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 2-apreldagi 01/2-12-sonli buyrugʻi (hisob raqami 400, 18.05.2026-y.) tahririda)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“Bino va inshootlarning yongʻin avtomatikasi tizimi. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yongʻin xavfi darajasi (ishlab chiqarish va texnologik jarayonlar) hamda ularning funksional maqsadi va yonuvchan materiallarning yongʻin yuklamasi boʻyicha xonalarning guruhlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Xonalar

guruhi

Funksional vazifaga ega boʻlgan xonalar, ishlab chiqarish, texnologik jarayonlar roʻyxati

1.

Kitob saqlash xonalari, kutubxonalar, sirklar, yonuvchan muzey boyliklarini saqlash joylari, omborxonalar, muzeylar va koʻrgazmalar, badiiy galereyalar, konsert zallari, elektron hisoblash uskunalari xonalari, savdo doʻkonlari, maʼmuriy binolar, mehmonxonalar, shifoxonalar

2.

Yogʻochga ishlov berish, toʻqimachilik, trikotaj, toʻqimachilik-attorlik, tamaki, poyabzal, charm, moʻyna, sellyuloza-qogʻoz va bosma ishlab chiqarish xonalari, boʻyash, shimdirish, boʻyoq tayyorlash, aralashmalar tayyorlash, yogʻsizlantirish, konservatsiyalash va konservatsiyadan chiqarish, tez alangalanuvchi va yonuvchan suyuqliklarni qoʻllagan holda detallarni yuvish, paxta, sunʼiy va plyonkali materiallar ishlab chiqarish, tikuvchilik sanoati, rezina-texnik buyumlarni qoʻllovchi ishlab chiqarishlar, avtomobillarga xizmat koʻrsatish korxonalari, garajlar va toʻxtash joylari, “V3” toifasidagi xonalar (yongʻin yuklamasi 181 — 1400 MJ/kv. m)

3.

Rezina-texnik buyumlar ishlab chiqarish xonalari

4.

Yonuvchan tabiiy va sintetik tolalarni ishlab chiqarish, boʻyash va quritish, ochiq holda boʻyash, quritish xonalari, boʻyoq, lok hamda “YEAS” va “YOS” yordamida yelim tayyorlash, “V2” toifali xonalar (yongʻin yuklamasi 1400 — 2200 MJ/ kv. m)

5.

Kompressor stansiyalarining mashina xonalari, regeneratsiya stansiyalari, gidratsiya, ekstraksiya va yonuvchi gazlarni, benzin, spirt efirlar va boshqa yengil alangalanuvchan hamda yonuvchan suyuqliklarni qayta ishlov berish xonalari, “V1” toifadagi xonalar (yongʻin yuklamasi 2200 MDj/m2 dan yuqori)

6.

Yonuvchan qadoqdagi yonmaydigan materiallar omborlari (avtomobil ehtiyot qismlari, meva-sabzavot saqlash), qiyin yonuvchan boʻlgan materiallar omborlari (qurilish materiallari saqlash, maishiy texnika omborlari)

7.

Qattiq yonadigan materiallar omborlari, shu jumladan kauchuk, rezina texnik mahsulotlar, ishqorlar

8.

Loklar, boʻyoqlar, yengil alangalanuvchan va yonuvchan suyuqliklar omborxonalari

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Xonalar guruhlari ularning funksional maqsadiga, shunga oʻxshash ishlab chiqarishni tanlash imkonsiz boʻlgan hollarda, guruh xonalar toifasiga koʻra belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Xonalari 1-guruhga taalluqli bino ichiga qurilgan omborxonalar uchun suv va koʻpikli oʻt oʻchirish moslamalarining parametrlari binolarning 2-guruhiga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“Bino va inshootlarning yongʻin avtomatikasi tizimi. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suvli, past va oʻrta karrali koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalarni hisoblash usuli
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Oʻrnatishni hisoblash uchun dastlabki maʼlumotlar mazkur SHNQning 10-bandi talablariga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Balandligi 10 m dan 20 m gacha boʻlgan balandlikdagi stellajli omborxonalarda yuklarni qabul qilish, oʻrash-joylash va joʻnatish hududlarida suv va koʻpik hosil qiluvchi eritma sarfini hisoblash uchun mazkur SHNQning 18-bandida keltirilgan 5-, 6- va 7-guruhlar boʻyicha jadallik va maydon koʻrsatkichlari har 2 m balandlik uchun 10 foiz hisobida oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Oʻrnatish quvurlarining diametrlari gidravlik hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi, quvurlardagi suv va koʻpikli moddaning harakat tezligi 10 m/s dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qurilmalarning assimilyatsiya quvurlarining diametrlari gidravlik hisoblash bilan aniqlanishi, bunda quvurlarda suvning tezligi 2,8 m/s dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Quvurlarni gidravlik hisoblash ushbu qurilmalarni faqat asosiy suv taʼminotidan suv bilan taʼminlash sharti bilan amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Boshqarish blokidagi bosim 1,0 MPa dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Sprinkler (generator) orqali koʻpikli modda Qd l.s-1 suvning taxminiy oqim tezligi quyidagi (1) formula bilan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k — purkagichning (generatorning) ishlash koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
N — sugʻorish moslamasi (generator) oldida erkin bosim, m suv.ustuni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Chiqishning shartli diametri boʻlgan purkagichlar (spreyler, suv toshqini) uchun minimal erkin bosim quyidagicha boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dy = 8...12 mm — 5 m suv. ustuni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dy = 15...20 mm — 10 m suv. ustuni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Sprinklerlar uchun yoʻl qoʻyilgan maksimal daraja (drencherli purkagich) 100 m/s boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Suv va koʻpik hosil qiluvchi eritmaning suv sarfi sugʻorish normativ intensivligining maydonga koʻpaytirish yoʻli bilan aniqlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ichki yongʻinga qarshi suv taʼminoti uchun suv sarfi avtomatik yongʻinga qarshi oʻrnatish uchun suv sarfi bilan umumlashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sprinkler va drencher qurilmalarining suv sarfini, koʻpikli moddani yigʻish zarurati texnologik talablar bilan belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. N 1, m quvurlarining hisobiy qismida bosimning yoʻqolishi quyidagi (2) formula bilan aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— suv oqimi, quvur liniyasining loyiha qismida koʻpikli modda, l·s-1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
B — quvur liniyasining xususiyati quyidagi (3) formula bilan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k1 — koeffitsiyenti mazkur SHNQning 1-jadvaliga muvofiq olinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
l — quvur liniyasining taxminiy qismining uzunligi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
H2, m, qurilmalarning boshqaruv tugunlarida bosimning yoʻqolishi quyidagi (4) formula bilan aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
e — boshqaruv blokidagi bosim yoʻqotish koeffitsiyenti, klapanlar uchun texnik hujjatlardan olinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— boshqaruv tugunlari orqali koʻpikli moddaning hisoblangan suv sarfi, l/s-1.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Koʻpik hosil hajmi 1m3 tashkil qiladi, m, hajmli yongʻinga qarshi vosita quyidagi (5) formula bilan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k2 — koʻpikni yoʻq qilish koeffitsiyenti mazkur SHNQning 2-jadvalidan olinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V — himoyalangan xonaning taxminiy hajmi, m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k3 koʻpikning karraligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Quvurlar

Shartli oʻtish diametr,

mm

Tashqi diametr,

mm

Devor qalinligi,

mm

k1 ning qiymati

Elektr payvandlangan poʻlat

(GOST 10704-91)

15

20

25

32

40

50

65

80

100

100

100

100

125

125

125

150

150

150

200

250

18

25

32

40

45

57

76

89

108

108

114

114*

133

133*

140

152

159

159*

219*

273*

2,0

2,0

2,2

2,2

2,2

2,5

2,8

2,8

2,8

3,0

2,8

3,0*

3,2

3,5*

3,2

3,2

3,2

4,0*

4,0*

4,0*

0,0755

0,75

3,44

13,97

28,7

110

572

1429

4322

4231

5872

5757

13530

13190

18070

28690

36920

34880

209900

711300

Elektr payvandlangan poʻlat

(GOST 10704-91)

300

350

325*

377*

4,0*

5,0*

1856000

4062000

Poʻlat suv va gaz quvurlari

(GOST 3262-75)

15

20

25

32

40

50

65

80

90

100

125

150

21,3

26,8

33,5

42,3

48

60

75,5

88,5

101

114

140

165

2,5

2,5

2,8

2,8

3,0

3,0

3,2

3,5

3,5

4,0

4,0

4,0

0,18

0,926

3,65

16,5

34,5

135

517

1262

2725

5205

16940

43000

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh.*Belgisi bilan belgilangan parametrlarga ega quvurlar tashqi suv taʼminoti tarmoqlarida qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-jadval

Himoyalangan ishlab chiqarishning yonuvchan materiallari

Koʻpik yoʻq qilish koeffitsiyenti k2

Oʻrnatish muddati, min

Qattiq

Suyuq

3

4

25

15

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Bir vaqtda ishlaydigan “N1” koʻpik generatorlari soni quyidagi (6) formula bilan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— koʻpikli modda vosita uchun bitta generatorning ishlashi, m3 min -1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— oʻrta karralik koʻpik bilan hosil qiluvchi qurilmaning unumdorligi, min, mazkur SHNQning 2-jadvali boʻyicha olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Qoʻlda suv yoki koʻpikli oʻt oʻchirish idishlari bilan jihozlangan va purkagich moslamasining taʼminot quvurlariga ulangan ichki yongʻin oʻchirish kranlarining ishlash muddati purkagich moslamasining ishlash vaqtiga teng boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻz-oʻzidan kirish joylaridan quvvatlanadigan koʻpikli yongʻin idishlari boʻlgan yongʻin kranlarining ishlash muddati 1 h deb qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“Bino va inshootlarning yongʻin avtomatikasi tizimi. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yuqori karrali koʻpikli yongʻin oʻchirish qurilmalarining parametrlarini hisoblash usuli
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Himoyalangan xonaning taxminiy hajmi (m3) yoki mahalliy yongʻinni oʻchirish hajmi aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Himoya qilinadigan xonaning yoki mahalliy yongʻin oʻchirish joyining hisoblangan hajmi V (m3) aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xonaning hisobiy hajmi pol maydoni bilan xonani koʻpik bilan toʻldirish balandligi koʻpaytmasi orqali aniqlanishi, bunda tutash (oʻtkazmaydigan) qurilishning yonmaydigan elementlari (ustunlar, toʻsinlar, poydevorlar) hajmini hisobga olishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Yuqori karrali koʻpik generatorining turi va markasi tanlanishi va uning ishlash vositasi koʻpikli modda bilan belgilanishi kerak (dm3 min-1).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Yuqori karrali koʻpik generatorlarining taxminiy soni quyidagi (1) formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a — koʻpik yoʻq qilish koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— bu himoyalangan xonaning hajmini koʻpik bilan toʻldirish uchun maksimal vaqt min;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K — koʻpikning koʻpligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a koeffitsiyentining qiymati quyidagi (2) formula boʻyicha hisoblanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a = K1 · K2 · K3, (2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K1 — koʻpikning qisqarishini hisobga oladigan koeffitsiyent xonaning balandligi 4 m gacha boʻlgan 1,2 ga va xonaning balandligi 10 m gacha boʻlgan 1,5 ga teng boʻlishi, xonaning balandligi 10 m dan yuqori boʻlgan holda eksperimental ravishda aniqlanishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K2 — koʻpik oqishini hisobga olishi, ochiq teshiklar boʻlmaganda 1,2 ga teng deb taxmin qilinishi va ochiq teshiklar mavjud boʻlganda, eksperimental ravishda aniqlanishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K3 — chiqindi gazlarining koʻpikni yoʻq qilishga taʼsirini hisobga olishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uglevodorod suyuqliklarining yonish mahsulotlarining taʼsirini hisobga olish uchun koeffitsiyent qiymati 1,5 deb qabul qilinishi, boshqa turdagi yongʻin yuklamasi uchun eksperimental tarzda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Himoyalangan xona hajmini koʻpik bilan toʻldirishning maksimal vaqti 10 min dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Tizimning ishlashida koʻpikli modda vosita quyidagi (3) formula boʻyicha aniqlanishi lozim, m3 · s-1:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. s, (foiz) eritmasida koʻpiklantiruvchi vositaning hajmli konsentratsiyasi oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Koʻpiklantiruvchi vositasining hisoblash miqdori quyidagi formula orqali aniqlanishi kerak, m3:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“Bino va inshootlarning yongʻin avtomatikasi tizimi. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gazli oʻt oʻchirish vositalarining massasini hisoblash uchun dastlabki maʼlumotlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Gazsimon azotning normativ hajmli oʻchirish konsentratsiyasi (H2).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
R = 101,3 kPa va T = 20 ºC da gaz zichligi 1,17 kg/·m3 ga teng boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Yonuvchan materialning nomi

GOST

Normativ hajmli oʻt oʻchirish konsentratsiya, foiz (haj)

N-geptan

34,6

Etanol

36,0

Benzin A-76

33,8

Dvigatel moyi

27,8

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Argon gazining (Ar) normativ hajmli yongʻinga qarshi konsentratsiyasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
R = 101,3 kPa va T = 20 ºC ga gaz zichligi 1,66 kg/m-3 ga teng boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-jadval

Yonuvchan materialning nomi

GOST

Normativ hajmli oʻt oʻchirish konsentratsiya, foiz (haj)

N-geptan

39,0

Etanol

46,8

Benzin A-76

44,3

Dvigatel moyi

36,1

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Karbonat angidridning (CO2) normativ hajmli yongʻinga qarshi konsentratsiyasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
R = 101,3 kPa va T = 20 ºC da bugʻ zichligi 1,88 kg/m-3 deb hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3-jadval

Yonuvchan materialning nomi

GOST

Normativ hajmli oʻt oʻchirish konsentratsiya, foiz (haj)

N-geptan

34,9

Etil spirti

O'z DSt 3490:2020

35,7

Texnik atseton

33,7

Toluol

GOST 5789-78

30,9

Izobutil spirti

GOST 6016-77

33,2

Kerosin yoritish KO-25

Oʻz DSt 3034:2015

32,6

Erituvchi 646

GOST 18188-2020

32,1

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Oltingugurt geksaftoritning normativ hajmli yongʻinga qarshi konsentratsiyasi. (SF6)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
P = 101,3 kPa va T = 20 ºC da bugʻ zichligi 6,474 kg/m-3 ni tashkil etishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

4-jadval

Yonuvchan materialning nomi

GOST

Normativ hajmli oʻt oʻchirish konsentratsiya, foiz (haj.)

N-geptan

10,0

Etanol

O'z DSt 3490:2020

14,4

Atseton

10,8

Transformator moyi

7,2

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Xladon 23 (CF3H) ning normativ hajmli yongʻinga qarshi konsentratsiyasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
R = 101,3 kPa va T = 20 C da bugʻ zichligi 2,93 kg/m-3 ni tashkil etishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

5-jadval

Yonuvchan materialning nomi

GOST

Normativ hajmli oʻt oʻchirish konsentratsiya, foiz (haj)

N-geptan

14,6

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Xladonning 125 (C2F5H) ning normativ hajmli yongʻinga qarshi konsentratsiyasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
R = 101,3 kPa va T = 20 C da bugʻ zichligi 5,208 kg/m-3 ni tashkil etishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

6-jadval

Yonuvchan materialning nomi

GOST

Normativ hajmli oʻt oʻchirish konsentratsiya, foiz (haj)

N-geptan

9,8

Etanol

O'z DSt 3490:2020

11,7

Vakuum moyi

9,5

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Xladonning 218 (C3F8) ning normativ hajmli yongʻinga qarshi konsentratsiyasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
R = 101,3 kPa va T = 20 ºC da bugʻ zichligi 7,85 kg/m-3 ni tashkil etishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

7-jadval

Yonuvchan materialning nomi

GOST

Normativ hajmli oʻt oʻchirish konsentratsiya, foiz (haj.)

N-geptan

7,2

Toluol

5,4

Benzin A-76

6,7

Erituvchi 647

6,1

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Xladon 227 va (C3F7N)normativ hajmli yongʻinga qarshi konsentratsiyasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
R = 101,3 kPa va T = 20 C da bugʻ zichligi 7,28 kg/m-3 ni tashkil etishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

8-jadval

Yonuvchan materialning nomi

GOST

Normativ hajmli oʻt oʻchirish konsentratsiya, foiz (haj)

N-geptan

7,2

Toluol

6,0

Benzin A-76

7,3

Erituvchi 647

7,3

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Freonning normativ hajmli yongʻinga qarshi konsentratsiyasi. 318 S (C4F8s).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
R = 101,3 kPa va T = 20 ºC da bugʻ zichligi 8,438 kg/m-3 ni tashkil etishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

9-jadval

Yonuvchan materialning nomi

GOST

Normativ hajmli oʻt oʻchirish konsentratsiya, foiz (haj)

N-geptan

7,8

Etanol

O'z DSt 3490:2020

7,8

Atseton

7,2

Kerosin

7,2

Toluol

5,5

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. “Inergen” tarkibining normativ hajmli oʻt oʻchirish konsentratsiyasi. [azot (H2) — 52 foiz (haj.); argon (Ar) — 40 foiz (haj.); karbonat angidridi (CO2) — 8 foiz (haj.)].
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
R = 101,3 kPa va T = 20 ºC da bugʻ zichligi 1,42 kg/m-3-ni tashkil etishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

10-jadval

Yonuvchan materialning nomi

GOST

Normativ hajmli oʻt oʻchirish konsentratsiya, foiz (haj)

N-geptan

36,5

Etanol

O'z DSt 3490:2020

36,0

Dvigatelm moyi

28,3

Texnik atseton

37,2

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. A2 sinfidagi oʻt oʻchirish uchun yuqorida sanab oʻtilgan gazli yongʻinga qarshi vositalarning normativ hajmli oʻt oʻchirish konsentratsiyasi n-geptanni oʻchirish uchun normativ hajmli oʻt oʻchirish konsentratsiyasiga teng boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Himoyalangan obyektning dengiz sathiga nisbatan balandligini hisobga oladigan tuzatish koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

11-jadval

Balandligi, m

Tuzatish koeffitsiyenti K3

0,0

1,00

300

0,96

600

0,93

900

0,89

1200

0,86

1500

0,82

1800

0,78

2100

0,75

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Oqim parametrlarining qiymatlari himoyalangan binolarning hajmiga bogʻliq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

12-jadval

Oqim parametri, ortiq emas

Himoyalangan xonaning hajmi

0,044 m-1

10 m3-gacha

0,033 m-1

10-dan 20 m3-gacha

0,028 m-1

20-dan 30 m3-gacha

0,022 m-1

30-dan 50 m3-gacha

0,018 m-1

50-dan 75 m3-gacha

0,016 m-1

75-dan 100 m3-gacha

0,014 m-1

100-dan 150 m3-gacha

0,012 m-1

150-dan 200 m3-gacha

0,011 m-1

200-dan 250 m3-gacha

0,010 m-1

250-dan 300 m3-gacha

0,009 m-1

300-dan 400 m3-gacha

0,008 m-1

400-dan 500 m3-gacha

0,007 m-1

500-dan 750 m3-gacha

0,006 m-1

750-dan 1000 m3-gacha

0,005 m-1

1000-dan 1500 m3-gacha

0,0045 m-1

1500-dan 2000 m3-gacha

0,0040 m-1

2000-dan 2500 m3-gacha

0,0037 m-1

2500-dan 3000 m3-gacha

0,0033 m-1

3000-dan 4000 m3-gacha

0,0030 m-1

4000-dan 5000 m3-gacha

0,0025 m-1

5000-dan 7500 m3-gacha

0,0022 m-1

7500-dan 10000 m3-gacha

0,001 m-1

10000 m3-dan yuqori (faqat GYOOʻAQ uchun)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“Bino va inshootlarning yongʻin avtomatikasi tizimi. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hajmli oʻchirish usulida gazli yongʻin oʻchirish qurilmalari uchun gazli oʻt oʻchirish moddasining massasini hisoblash usuli
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Qurilmaning ichida saqlanishi kerak boʻlgan GOʻOʻM massasining Mg hisoblash quyidagi (1) formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mp— sunʼiy havo ventilyatsiyasi boʻlmaganda xonaning hajmida oʻt oʻchirish konsentratsiyasini yaratish uchun moʻljallangan GOʻQM-ning massasi ushbu formulalar orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOʻOʻM uchun — uglerodni ikki oksididan tashqari siqilgan gaz:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOʻOʻM uchun — uglerodni ikki oksidi va siqilgan gaz:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vp — himoyalanadigan xonaning hisobiy hajmi, m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xonaning hisobiy hajmida xona va ventilyatsiya, konditsiyalash, havo bilan isitish (germetik klapanlar yoki qopqoqqacha) tizimining geometrik hajmi koʻrsatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xonada joylashgan jihoz hajmini hisobdan chiqarib tashlashga yoʻl qoʻyilmaydi (yaxlit oʻtkazmaydigan qurilish elementlari (ustunlar, toʻsinlar, jihozlar uchun poydevorlar) hajmi bundan mustasno).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K1 — idishlardan gazli oʻt oʻchiruvchi moddaning sizib chiqishini hisobga olinadigan koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K2 — xonaning oraligʻi (proyemi)dan gazli oʻt oʻchiruvchi moddaning yoʻqolishini hisobga olinadigan koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— minimal havo harorati TM uchun dengiz sathidan himoyalanadigan xonaning balandligini hisobga olgan holda, gazli oʻt oʻchirish moddasining zichligi, kg/m-3, quyidagi (4) formula bilan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— gazli oʻt oʻchiruvchi modda bugʻining zichligi, To = 293 K (20 ºS) vap atmosfera bosimi 101,3 kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
TM — himoyalanadigan xonaning minimal havo harorati, K;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
obyekt joylanishining dengiz sathidan balandligini nazarda tutuvchi tuzatish koeffitsiyenti va uning qiymati mazkur SHNQning 5-ilovasi 11-jadvalidan olinishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sn — konsentratsiya vaznli norma, foiz (haj).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻt oʻchiruvchi aralashmalarning Sn normativ miqdori mazkur SHNQning 4-ilovasida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
MTP, quvur oʻtkazgichlardagi GOʻOʻM qoldiqlarining massasi kg, quyidagi (5) formula yordamida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
VTP — barcha qurilma quvurining razvodkasining vazni, m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— himoyalangan xonadagi gazli oʻt oʻchiruvchi moddaning Mr massasini oqishining yakunidan soʻng quvurda mavjud boʻlgan bosimdagi GOʻOʻM qoldiqlarining zichligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— modul uchun TH tomonidan qabul qilingan moduldagi (Mb) GOʻOʻM qoldigʻining mahsuloti, kg, oʻrnatishdagi modullar soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Mazkur SHNQning 4-ilovasida keltirilmagan suyuq yonuvchi moddalar uchun barcha komponentlari normal sharoitda gaz fazasida boʻlgan GOʻOʻMning normativ hajmli oʻt oʻchirish aralashmasi, karbonat angidriddan tashqari, barcha GOʻOʻM uchun minimal hajmli oʻt oʻchirish aralashmasi va xavfsizlik koeffitsiyenti 1,2 ga teng mahsulot sifatida aniqlanishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
CO2 uchun xavfsizlik koeffitsiyenti 1,7 boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Suyuq fazada boʻlgan GOʻOʻM, shuningdek oddiy sharoitda kamida bitta tarkibiy qismi suyuq fazada boʻlgan GOʻOʻM aralashmalari uchun standart oʻt oʻchirish aralashmasi hajmli oʻt oʻchirish aralashmasini 1,2 xavfsizlik koeffitsiyentiga koʻpaytirish orqali aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vaznli oʻt oʻchiruvchi konsentratsiya va oʻt oʻchiruvchi moddaning konsentratsiyasini aniqlash usuli GOST R 53280.3-2009 talablariga muvofiq aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Tenglama koeffitsiyentini aniqlash quyidagicha amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
idishdan gazli oʻt oʻchiruvchi moddaning sizib chiqishini hisobga oluvchi koeffitsiyent:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xonaning ochiqlikdagi gazli oʻt oʻchirish moddaning yoʻqolishini hisobga olinadigan koeffitsiyent quyidagi (6) formula yordamida aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
P — himoyalangan xonaning balandligi boʻyicha ochiqliklarni joylashishini hisobga oluvchi koʻrsatkich, m0,5 ·c -1 .
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
P koʻrsatkichning raqamli qiymati quyidagicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
P = 0,65 — ochiqliklarni joylashishi xonaning bir vaqtda pastki (0 — 0,2) N va ustgi (0,8 — 1,0) N qismlarida yoki bir vaqtni oʻzida xonaning poli a shiftida shu jumladan, pastki va yuqori qismlaridagi orayopmalarning maydonlari taxminan teng va ochiqliklarning umumiy maydonining yarimini tashkil etadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
P = 0,1 — himoyalanayotgan xonaning faqat yuqori qismida joylashgan qismlarda (yoki shiftda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
P = 0,25 — himoyalanayotgan xonaning faqat pastki qismida joylashgan qismlarda (yoki polda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
P = 0,4 — oraliq (proyem) maydonining himoyalanuvchi xonaning butun balandligi boʻylab taxminan bir xil taqsimlanganida va boshqa barcha hollarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
germetik boʻlmagan xonaning parametri, m-1,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— oraliq (proyem) larning umumiy maydoni, m2 ,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
N — xonaning balandligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— himoyalangan xonaga GYOQMning normativ uzatish vaqti, s.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. A1 sinf boʻyicha yongʻin oʻchirish (mazkur SHNQning 113-bandida keltirilgan tutab yonib ketadigan materiallar bundan mustasno) germetiklanmagan koʻrsatkichi 0,001 m-1 dan koʻp boʻlmagan xonalarda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
A1 sinfidagi yongʻinlarni oʻchirish uchun Mr massa qiymati quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mr = K4 · Mr-gept,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mr-gept n-geptanni oʻchirishda meʼyoriy hajmli aralashmasi uchun Mr massasining qiymati (2) yoki (3) formula boʻyicha aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K4 — yonuvchan materialning turini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K4 koeffitsiyent qiymati teng hisobga olindi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1,3 — tahlam, rulon yoki papkalardan qogʻoz, gofralangan qogʻoz, karton, mato uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2,25 — G-AYOOʻQ ishlab tugagandan soʻng yongʻin-qutqaruvchilarga kirish taqiqlangan bir xil materiallarga ega xonalar uchun hamda K4 zaxirasi 1,3 ga teng qiymatda hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K4 qiymati 2,25 ga teng boʻlgan GOʻOʻMning asosiy zaxirasini yetkazib berish muddati 2,25 baravar oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
A1 kichik guruhidagi yongʻinlar uchun K4 qiymati 1,2 ga teng qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOʻOʻM hisobiy massasi (1) formula boʻyicha hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOʻOʻM ishlagandan keyin (yoki yongʻin-qutqaruv boʻlinmalari kelguniga qadar) 20 min ichida kirishga yoʻl qoʻyilmagan himoyalangan xonalarni ochmaslik yoki uning germetikligini boshqa yoʻl bilan buzmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“Bino va inshootlarning yongʻin avtomatikasi tizimi. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
7-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Past bosimli karbonat angidridli yongʻin oʻchirish moslamasini gidravlik hisoblash usuli
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Izotermik idishda uglerod angidridni yetkazib berish paytida oʻrtacha bosim pm, MPa, quyidagi (1) formula yordamida aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
p1 — idishda uglerod angidridini saqlashdagi bosim, MPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
p2 — hisoblangan uglerod angidrid miqdorini chiqarish oxirida idishdagi bosim, MPa, 1-rasm boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Uglerod angidridning sarfini oʻrtachasi , kg·s-1, quyidagi (2) formula orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m — uglerod angidridini hisobiy miqdori, kg;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m — uglerod angidridini normativ uzatish vaqti, s.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Taʼminot (asosiy) quvur oʻtkazgichlarining ichki diametri di,, m, quyidagi (3) formula orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K4 — koʻpaytma, jadval boʻyicha aniqlanadi: l1 — loyiha boʻyicha taʼminot (asosiy) quvurining uzunligi, m
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

pm, MPa

1,2

1,4

1,6

1,8

2,0

2,4

Koʻpaytma k4

0,68

0,79

0,85

0,92

1,0

1,09

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Himoyalanadigan xonaning kirish nuqtasida taʼminlovchi magistral quvur oʻtkazgichidagi oʻrtacha bosim quyidagi tenglama orqali hisoblanishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
l2 — izotermik Idishdan bosim aniqlanadigan nuqtagacha boʻlgan quvurlarning ekvivalent uzunligi, m quyidagi (5) formula orqali aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— quvur oʻtkazgichning fason qismlarining qarshiligining koeffitsiyentlarini yigʻindisi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Oʻrtacha bosim quyidagi (6) formula orqali aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
p3 — taʼminot quvur oʻtkazgichning (magistral) himoyalangan xonaga kirish joyidagi bosim, MPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
p4 — taʼminot quvur oʻtkazgichning (magistral) oxiridagi bosim, MPa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Naycha orqali oʻrtacha sarf Qm, kg·s-1, quyidagi (7) formula orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— uchlik orqali oʻrtacha sarf;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
A3 — uchlikning chiqish teshigi maydoni, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k5 — quyidagi (8) formula orqali aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Naychalar soni quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Taqsimlaydigan quvurning ichki diametri , m, shartlar boʻyicha quyidagi (9) formula orqali aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d — uchlik chiqish teshigi diametri, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hisobiy uglerod angidridi miqdorini chiqarish oxirida izometrik idishdagi bosimni aniqlash uchun grafik
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uglerod angidridi m4 ning nisbiy massasi quyidagi formula bilan aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, m5 —uglerod angidridining dastlabki massasi, kg.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“Bino va inshootlarning yongʻin avtomatikasi tizimi. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
8-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gazli yongʻinga qarshi qurilmalar bilan himoyalangan xonalarda ortiqcha bosimni yoʻqotish uchun proyom maydonini hisoblash usuli
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ortiqcha bosimni chiqarish uchun moʻljallangan proyom maydoni Fc, m2, quyidagi (1) formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Pnp — himoyalanadigan xonaning qurilish konstruksiyalari yoki unda joylangan jihozlarning mustahkamligini saqlash sharti bilan belgilanadigan maksimal yoʻl qoʻyilgan ortiqcha bosim, MPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Pa — atmosfera bosimi, MPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— himoyalangan xonaning ish sharoitida havoning zichligi, kg·m-3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K2 — zaxira koeffitsiyenti, 1,2 ga teng deb olinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K3 — yetkazib berishdagi bosimning oʻzgarishini hisobga oladigan koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— gidravlik hisob-kitob orqali aniqlanadigan GYOQM yetkazish vaqti, s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— xonaning orayopma konstruksiyalarida doimiy ochish proyomlar maydoni (tushirish teshigidan tashqari), m2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻlchamlarning qiymatlari mazkur SHNQning 6-ilovasiga muvofiq aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOʻOʻM — suyultirilgan gazlar uchun koeffitsiyent K3 = 1.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOʻOʻM — siqilgan gazlar uchun K3 koeffitsiyenti bir xil qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
azot uchun — 2,4;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
argon uchun — 2,66;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“Inergen” tarkibi uchun — 2,44.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tengsizlikning oʻng tomonining qiymati noldan kichik yoki teng boʻlsa, bunda ortiqcha bosimni yoʻqotish uchun ochiqliklar boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ochiqlik maydonining qiymati GOʻOʻM — suyultirilgan gazning sovitish taʼsirini hisobga olmasdan hisoblab chiqilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ochiqlik maydonining qisqarishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“Bino va inshootlarning yongʻin avtomatikasi tizimi. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
9-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Modul turidagi kukunli oʻt oʻchirish qurilmalarini hisoblash talablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Qurilmalarni hisoblash va loyihalash uchun dastlabki maʼlumotlar quyidagilardan iborat boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xonaning geometrik oʻlchamlari (hajm, orayopma ajratuvchi konstruksiyalarning maydoni, balandligi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻsuvchi konstruksiyalardagi ochiq boʻlgan ochiqliklarning maydoni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
himoyalanayotgan xonadagi ishchi harorat, bosim va namlik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xonada boʻlgan materiallar, moddalarning roʻyxati va yongʻin sinfi GOST 27331-87 ga muvofiq ularning yongʻin xavfi koʻrsatkichlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻin yuklamasini taqsimlash turi, birligi va sxemasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ventilyatsiya, havoni konditsiyalash, havoli isitish tizimlarining xususiyatlari va mavjud ekanligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
texnologik jihozlarning joylashishi va xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xonalarning SHNQ 2.01.19-22 boʻyicha toifalari va EMOʻ boʻyicha sinflari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
odamlarning mavjudligi va ularni evakuatsiya qilish yoʻllari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Qurilmalarni hisoblash quyidagilarni aniqlashni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yongʻinni oʻchirish uchun moʻljallangan modullarning soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
odamlar boʻlganda evakuatsiya vaqti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilmani ishlash vaqti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
modullar, komplektlovchilar, kukun zaxirasining miqdori;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilmaning ishlashini taʼminlash uchun ularning signal-yoqish vositalarini turi va kerakli soni (agar kerak boʻlsa), signalni ishga tushirish moslamalari, oʻrnatishni boshlash uchun quvvat manbalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Modulli kukunli yongʻinga qarshi qurilmalar uchun modullar sonini hisoblash usuli quyidagilardan iborat boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
himoyalanayotgan hajmni oʻchirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
barcha himoyalanayotgan hajmni oʻchirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xona himoyalash uchun modullar soni quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
N — xonani himoyalash uchun kerak boʻlgan modullar soni, dona;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vn — himoya qilinayotgan xonaning hajmi, m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
VH — Tanlangan turdagi bitta modulni himoyalash hajmi texnik hujjatlar boʻyicha aniqlanishi, modulga, kub. m (ishlab chiqaruvchi tomonidan koʻrsatilgan, himoyalanayotgan hajmni oʻlchami, shakli sochish geometriyasini hisobga olgan holda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k1= 11,2 — kukunni notekis sochish koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sochish modullarini maksimal yoʻl qoʻyiladi balandlik chegarasiga qoʻyishda (modul uchun hujjatlashga muvofiq) K1=1,2 yoki modul uchun hujjatlashtirish orqali qabul qilinishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k2 — Mumkin boʻlgan yongʻin manbasining toʻplanishini hisobga oladigan ortiqcha koeffitsiyenti boʻlib, S3 uskunasi tomonidan soyalangan maydonning Sy himoyalangan hudud nisbatiga koʻra va quyidagi formula asosida aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S3 — soyalash maydoni yongʻin oʻchogʻi paydo boʻlishi mumkin boʻlgan himoyalangan maydonning bir qismining maydoni sifatida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Unga kukunning purkagich naychasidan toʻgʻri chiziq boʻylab harakatlanishi chang oʻtkazmaydigan tarkibiy elementlar bilan toʻsib qoʻyish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, qoʻshimcha modullarni toʻgʻridan-toʻgʻri soyali joyga yoki soyani yoʻq qiladigan joyga oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu shart bajarilganda K2 1 ga teng deb qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k3 — himoyalangan hududdagi yonuvchi moddaga nisbatan ishlatiladigan kukunning oʻchirish samaradorligining A76 benziniga nisbatan oʻzgarishini hisobga oladigan koeffitsiyent boʻlib, mazkur ilovaning jadvali boʻyicha aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k4 — xonaning germetik boʻlmagan darajasini hisoblovchi koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k4= 1 + VFnoger , bu yerda Fnoger = F/Fxona — germetik boʻlmagan umumiy maydonning (proyomlar, yoriqlar) Gʻ xonaning umumiy yuzasiga nisbati Fxona koeffitsiyenti 2-rasm bilan belgilangan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Fnger — xonaning pastki qismidagi germetik boʻlmagan maydoni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Fyu — xonaning yuqori qismidagi germetik boʻlmagan maydoni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F — germetik boʻlmaganning umumiy maydoni (proyomlar, yoriqlar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻt oʻchirishning impulsli moslamalari uchun koeffitsiyent “V” modulga boʻlgan hujjatlash boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Hajm boʻyicha mahalliy (lokalli) yongʻin oʻchirishni hisoblash butun hajmni oʻchirish kabi amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bir modul tomonidan himoyalanadigan mahalliy hajm (Vn) modullar haqidagi hujjatlarga asosan aniqlanishi lozim (purkash geometriyasini, ishlab chiqaruvchi tomonidan koʻrsatilgan mahalliy himoyalanadigan hajmning shakli va oʻlchamlarini hisobga olgan holda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Himoyalanadigan hajm (Vz) esa obyekt hajmining 15 foizga oshirilgan miqdori sifatida belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k4 koeffitsiyentni hisoblashda V koeffitsiyentni aniqlash uchun grafik
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hajmi boʻyicha mahalliy oʻchirish K4=1,3 qabul qilinishi, modul uchun GOST R 53280.1-2010 da belgilangan K4 ning boshqa qiymatlarini olishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Himoyalanayotgan xonaning maydoni boʻyicha oʻt oʻchirish modullarining soni quyidagi (2) formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
N — modullar soni, dona;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sy — devor, ajratuvchi konstruksiyalar bilan cheklangan himoyalanayotgan xonaning maydoni, m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SH — bitta modul bilan himoyalangan maydonni ishlab chiqaruvchi bilan belgilangan himoyalanayotgan maydonni oʻlcham, sochish geometriyasini hisobga olgan holda, modulga boʻlgan hujjatlash bilan belgilash lozim, kv.m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K4 koeffitsiyentining qiymati 1,2 ga teng deb qabul qilinishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
modul uchun hujjatlarda berilgan K4 ning boshqa qiymatlarini olishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Maydon boʻyicha mahalliy yongʻin oʻchirishni hisoblash hududlar boʻyicha yongʻinni oʻchirish bilan bir xil tarzda amalga oshirilishi hamda quyidagilar qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SH — bitta modul bilan himoyalangan mahalliy maydon modul uchun hujjatlar bilan belgilanadi (ishlab chiqaruvchi tomonidan koʻrsatilgan, himoyalanayotgan hajmni oʻlchami, shakli sochish geometriyasini hisobga olgan holda), himoyalanayotgan maydon Sy esa 10 foizga koʻpaytirilgan obyekt maydonida qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Maydon boʻyicha mahalliy oʻchirish K4 = 1.3 qabul qilinadi, modul uchun loyihada asoslanganda K4 ning boshqa qiymatlarini olishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V sinf oʻchogʻining maksimal darajasi maydoni SH sifatida qabul qilinishiga yoʻl qoʻyiladi, uni oʻchirish modul tomonidan taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Modullar sonini hisoblashda kasr sonlar olinsa, oxirgi son sifatida navbatdagi eng katta butun son olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hududlar boʻyicha himoya qilishda himoyalangan obyektning loyihasi va texnologik xususiyatlarini hisobga olgan holda, himoyani taʼminlaydigan algoritmlardan foydalangan holda modullarni ishga tushirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, loyiha yechimlarida (oʻtish yoʻllari) yoki konstruktiv yechimlarida (yonmaydigan devorlar, toʻsiqlar) belgilangan maydon qismini himoyalanadigan zona sifatida qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qurilmaning ishlashi (yonuvchi materiallarning muayyan turi uchun) qurilmaning inersionligi va yongʻinning tarqalish tezligini hisobga olgan holda hisoblangan yongʻinning himoyalangan zona chegarasidan tashqariga tarqalmasligini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Turli moddalarni oʻchirishda k3 kukunlarini oʻchirish qiyosiy samaradorligi koeffitsiyenti
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

T/r

Yonuvchan modda

A ,V, S sinfidagi yongʻinlarni oʻchirish uchun kukunlar

V, S sinfidagi yongʻinlarni oʻchirish uchun kukunlar

1.

Benzin A-76

1

0,9

2.

Dizel yoqilgʻisi

0,9

0,8

3.

Transformator moyi

0,8

0,8

4.

Benzol

1,1

1

5.

Izopropanol

1,2

1,1

6.

Yogʻoch

1,0(2,0)

-

7.

Rezina

1,0(1,5)

-

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur SHNQning 200, 201-bandlari talablariga muvofiq (jadvaldagi qavslar ichida) qurilmalar uchun k3 koeffitsiyentning qiymatlari koʻrsatilishi kerak.
Oldingi tahrirga qarang.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.04.09-21 “Bino va inshootlarning yongʻin avtomatikasi tizimi. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
91-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oshxona jihozlarining umumiy issiqlik quvvatini aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oshxona jihozlarining umumiy issiqlik quvvati pasport maʼlumotlariga koʻra barcha issiqlik ishlab chiqaruvchi asboblarning issiqlik quvvatlarini jamlash orqali aniqlanadi hamda ularning ishlash rejimi va bir vaqtda ishlatilish koeffitsiyentlari hisobga olgan holda quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ni — i-uskunalarining nominal issiqlik quvvati, kVt;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ko,i — bir vaqtdagi ishlash koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kz,i — yuklanish (quvvatdan foydalanish) koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bir vaqtlilik koeffitsiyenti Ko
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Jihozlar soni

Ko

1-2

1,0

3 — 5

0,7-0,8

6 — 10

0,6-0,7

>10

0,5-0,6

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yuklanish koeffitsiyenti Kz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Jihoz turi

Kz

Elektroplitalar

0,65

Gaz plitalari

0,55

Qovurish javonlari

0,75

Ovqat pishirish qozonlari

0,7

Bugʻ konvektorlari

0,6

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gaz jihozlari va suyuq yoqilgʻida ishlaydigan oshxona jihozlar uchun gorelkalarning issiqlik quvvati, elektr jihozlari uchun esa elektr quvvati hisobga olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Masalan, hisoblash namunasi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
jihozlar: elektroplita — 12 kVt, qovurish javoni — 8 kVt, bugʻ konvektori — 10 kVt;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qabul qilinadi: Kb =0,7 va Kyu =0,6. bunda Nyigʻ=(12+8+10)×0,7×(0,65+0,75+0,6)=42 kVt.
(91-ilova Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 2-apreldagi 01/2-12-sonli buyrugʻiga (hisob raqami 400, 18.05.2026-y.) asosan kiritilgan)
Oldingi tahrirga qarang.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.04.09-21 “Bino va inshootlarning yongʻin avtomatikasi tizimi. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
92-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Himoyalanadigan zona uchun talab etiladigan purkagichlar sonini hisoblash usuli
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Himoyalangan zona doirasidagi purkagichlarning talab etiladigan soni oshxona uskunasining himoyalangan maydonidan kelib chiqib, shuningdek bitta purkagichning meʼyoriy purkash maydonini hisobga olgan holda aniqlanadi va quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
N — talab etiladigan purkagichlar soni, dona. (katta tomonga yaxlitlab qabul qilinadi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S — bir zona doirasidagi oshxona jihozlarining umumiy himoyalangan maydoni, m2. S miqdori bitta himoyalangan zonaga kiruvchi jihozlarning (plitalar, qizdirilgan yogʻda qovurish uskunalar (frityurnitsalar), grillar, qovurish yuzalari) maydonidan kelib chiqib aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S0bitta purkagich yordamida samarali himoyalanadigan meʼyoriy maydoni, m2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar jihozning shakli murakkab yoki choʻzinchoq boʻlsa, purkagichlarni bir tekisda joylashtirilgan holda bir nechta shartli maydonchalarga boʻlishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Himoyalanadigan har bir zonadagi purkagichlarning eng kam soni uning maydonidan qatʼi nazar bittadan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Oshxona jihozlari uchun yongʻin oʻchirish tizimlaridagi oʻt oʻchiruvchi moddaning hisobiy hajmi quyidagi formula asosida aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m — oshxona jihozlari uchun moʻljallangan oʻt oʻchiruvchi moddaning hisobiy hajmi (l yoki kg);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.05 ~ 1.1 — zaxira koeffitsiyenti (tizim quvurlari, armatura va texnologik yoʻqotishlarni hisobga olish uchun);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nhimoyalangan zonada zarur boʻlgan purkagichlar soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Q — bitta jihoz uchun oʻt oʻchirish moddaning meʼyoriy berilish sarfi (l/s);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
t — yongʻin oʻchirishning hisobiy davomiyligi (s). Yongʻin oʻchirishning hisobiy davomiyligi (s) ishlab chiqaruvchining texnik hujjatlariga muvofiq aniqlanadi.
(92-ilova Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 2-apreldagi 01/2-12-sonli buyrugʻiga (hisob raqami 400, 18.05.2026-y.) asosan kiritilgan)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“Bino va inshootlarning yongʻin avtomatikasi tizimi. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
10-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Himoyalangan xonaning vazifasi va yongʻin yuklamasiga bogʻliq holda yongʻin xabarlagichlarining turlarini tanlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Ishlab chiqarish, texnologik jarayonlarning xonalari roʻyxati

Yongʻin xabarlagich turlari

Ishlab chiqarish binolari:

1.

Ishlab chiqarish va saqlash bilan: sintetik smolalar, sintetik tolalar, polimer materiallar, toʻqimachilik, toʻqimachilik galanteriya, tikuvchilik, poyabzal, charm, tamaki, mexli va sellyuloza qogʻoz mahsulotlari, sellyuloza, rezinalar, rezina-texnik mahsulotlar, yonuvchan rentgen va kinofoplyonkalari, paxta

Tutunli, issiqlik, olovli

2.

Loklar, boʻyoqlar, erituvchilar, (YEAS), (YOS), moylash materiallari, kimyoviy reaktivlar, spirtli ichimliklar

Issiqlik, olovli

3.

Ishqoriy metallar, metall kukunlari

Olovli

4.

Un, omixta yem, chang ajralib chiqadigan materiallar mahsulotlar

Issiqlikli, olovli

5.

Ishlab chiqarish bilan: qogʻoz, karton, devor qogʻozi, chorvachilik va parrandachilik mahsulotlari

Tutunli, issiqlikli, olovli

6.

Saqlash bilan: yonuvchan qadoqdagi yonmaydigan materiallar, qattiq yonuvchan materiallar

Tutunli, issiqlikli, olovli

7.

Elektron hisoblash mashinalari, radio uskunalari va avtomatik telefon stansiyalari bilan jihozlangan xonalar

Tutunli

Maxsus inshootlar:

1.

Kabellarni qistirmalar, transformatorlar va taqsimlovchi uskunalar, elektr shitli xonalar

Tutunli, issiqlikli

2.

Yonuvchan suyuqliklar va moylarni uzatish uskunalari hamda quvurlari, ichki yonuv dvigatellari va yonilgʻi apparaturalarini sinash, ballonlarni yonuvchi gazlar bilan toʻldirish uchun moʻljallangan xonalar

alanga, issiqlik

3.

Korxonalarning avtomobillarga xizmat koʻrsatish xonalari

Tutunli, issiqlikli, olovli

Maʼmuriy, maishiy va jamoat bino-inshootlari

Tutunli

1.

Kuzatish, repetitsiya, maʼruza, oʻqish va konferensiya zallari, sahna ortida, foye, zallar, yoʻlaklar, kiyinish xonalari, kitob omborlari, arxivlar, osma shiftlar ortidagi joylar

2.

Badiiy, kostum, restavratsiya ustaxonalari, kino va yorugʻlik proyeksiyasi, uskuna, foto laboratoriyalar

Tutunli, issiqlikli, olovli

3.

Maʼmuriy-xoʻjalik binolari, jamoat tranportlarining boshlangʻich va oxirgi bekatlari, boshqarish pultlari, yashash xonalari

Tutunli, issiqlik

4.

Kasalxona palatalari, savdo-sotiq korxona xonalari, umumiy ovqatlanish shoxobchalarining xonalari, xizmat xonalari, mehmonxonalar va yotoqxonalarning yashash xonalari

Tutunli, issiqlikli

5.

Muzey va koʻrgazma xonalari

Tutunli, issiqlikli

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“Bino va inshootlarning yongʻin avtomatikasi tizimi. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
11-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Xonalar va binolarning maqsadiga koʻra qoʻl yongʻin xabarlagichlarini oʻrnatish joylari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Ishlab chiqarish binolari, inshootlari va xonalari (ustaxonalar, ombor)

Oʻrnatish joyi

1.

Bir qavatli

Evakuatsiya yoʻllari boʻylab, yoʻlaklarda, ustaxonalardan, omborlardan chiqishda

2.

Koʻp qavatli

Har bir qavatning zinapoyalar maydonida

3.

Kabelli tuzilmalari (tunnellar, qavatlar)

Tunnelga kirishda, qavatda, tunneldan favqulodda chiqishlarda, tarmoqlarga boʻlingan tunnellarda

4.

Maʼmuriy-maishiy va jamoat binolari

Yoʻlaklarda, zallarda, qabulxonalarda, zinapoyalar maydonida, binodan chiqishda

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“Bino va inshootlarning yongʻin avtomatikasi tizimi. Loyihalash talablari” shaharsozlik normalari va qoidalariga
12-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bino va inshootlardagi odamlar uchun yongʻindan ogohlantirish tizimlarini loyihalashga quyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Yongʻin sodir boʻlganda, odamlarni evakuatsiya qilish toʻgʻrisida xabar berish va boshqarish quyidagi usullardan biri yoki ularning kombinatsiyalari orqali amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binoning barcha xonalariga odamlarning doimiy yoki vaqtincha boʻlishlari bilan ovozli va(yoki) yorugʻlik signallarini berish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
evakuatsiya yoʻllari, harakat yoʻnalishi va odamlar xavfsizligini taʼminlashga qaratilgan boshqa harakatlar zarurligi haqidagi matnlarni translyatsiya qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tashvish va evakuatsiyani murakkablashtiradigan boshqa hodisalarning oldini olishga qaratilgan maxsus ishlab chiqilgan matnlarni translyatsiya qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
evakuatsiya yoʻllarida evakuatsiya xavfsizligi belgilarini joylashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
evakuatsiya xavfsizligi belgilarini kiritish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
evakuatsiya yoritgichini yoqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
evakuatsiya chiqish eshiklarini masofadan ochish (elektromagnit qulflar bilan jihozlangan).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Evakuatsiya rejalarini amalga oshirish uchun odamlarni ogohlantirish va evakuatsiyani boshqarish tizimi (OEBT) ishlab chiqilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
OEBT ni loyihalashda uni fuqaro muhofazasi toʻgʻrisida ogohlantirish tizimi bilan bogʻlash imkoniyati boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. OEBT avtomatik yongʻin signalizatsiyasi yoki yongʻin oʻchirish tizimi tomonidan yaratilgan buyruq pulsidan faollashtirilishi (mazkur SHNQning 12-ilovasining toʻrtinchi va oltinchi xatboshilarida keltirilgan holatlar bundan mustasno) kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ushbu turdagi binolar uchun avtomatik yongʻin oʻchirish moslamalari va avtomatik yongʻin signalizatsiyasini jihozlash talab etilmasa, OEBT ni masofaviy va mahalliy faollashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boshlangʻich elementlar qoʻlda yongʻin xabarlagichlari talablariga muvofiq amalga oshirilishi va joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Yongʻin xavfsizligi qoidalari talablariga muvofiq bitta yongʻin xabarlagichi ishga tushirilganda OEBT yoqishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. 3 — 5-turdagi OEBT alohida ogohlantirish zonalarida yarim avtomatik boshqaruvdan, shuningdek masofadan va mahalliy faollashtirishdan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boshqaruv turini tanlash yongʻin sodir boʻlganda odamlarni xavfsiz evakuatsiya qilishni taʼminlash shartlaridan kelib chiqib, binoning funksional maqsadi, tarkibiy va kosmik rejalashtirish yechimlariga koʻra loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Yongʻin sodir boʻlgan da, yongʻindan ogohlantirish zonalarining oʻlchamlari, xabar berishning maxsus tartibi va alohida zonalarda xabarnomaning boshlanish vaqti odamlarni xavfsiz evakuatsiya qilishni taʼminlash shartlari asosida belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. OEBT odamlarni binodan evakuatsiya qilishni yakunlash uchun zarur boʻlgan vaqt davomida ishlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
OEBT ulanish liniyalarining simlari va kabellari yonmaydigan materiallardan tayyorlangan qurilish konstruksiyalariga, qutilarga yoki kanallarga yotqizilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Evakuatsiya yorugʻlik koʻrsatkichlari ishchi yoritishning asosiy yoritish moslamalari bilan bir vaqtda yoqilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
OEBT tomonidan yongʻin ogohlantirishining boshlanishi va(yoki) ishchi yoritgichning favqulodda quvvat uzilishi haqida buyrugʻi qabul qilinganda, avtomatik ravishda yoqiladigan evakuatsiya yorugʻlik koʻrsatkichlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kuzatish, namoyish, koʻrgazma va boshqa zallardagi “Chiqish” yorugʻlik belgilari odamlarning qolish muddati davomida yoqilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. OEBT tovush signallari umumiy tovush darajasini, doimiy shovqinning tovush darajasini yongʻin xabarchisi tomonidan ishlab chiqarilgan barcha signallar bilan birga, yongʻin xabarchisidan 75 dBA masofada kamida 3 m, biroq himoyalangan xonaning istalgan nuqtasida 120 dBA dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Aniq eshitilishni taʼminlash uchun OEBT tovush signallari himoyalangan xonadagi doimiy shovqinning ruxsat etilgan darajasidan kamida 15 dBA yuqori tovush darajasini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻlchov pol sathidan 1,5 m balandlikda oʻtkazilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Yotoqxona xonalarida OEBT tovush signallari himoyalangan xonadagi doimiy shovqinning tovush darajasidan kamida 15 dBA, biroq kamida 70 dBA boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Devorga oʻrnatilgan tovush yongʻin xabarchisi zamin sathidan kamida 2,3 m balandlikda oʻrnatilishi, biroq shiftdan yongʻin xabarchisigacha boʻlgan masofa kamida 150 mm boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Odamlar shovqinga chidamli uskunada boʻlgan yoki shovqin balandligi 95 dBA dan yuqori boʻlgan qoʻriqlanadigan hududlarda ovozli yongʻin xabarlagichlar yengil boʻlganlar bilan birlashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yorugʻlik miltillovchi yongʻin xabarchisidan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Ovozli yongʻin xabarchilar eshitiladigan chastotalarni 200 dan 5000 Nz gacha koʻpaytirishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Qoʻriqlanadigan hududlarda radiokarnaylar va boshqa ovozli yongʻin xabarchilarni oʻrnatish aks ettirilgan tovushning konsentratsiyasi va notekis taqsimlanmasligi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Devorga oʻrnatilgan ovozli yongʻin xabarchilari yuqori qismi pol sathidan kamida 2,3 m ni, biroq shiftdan yongʻin xabarchisining yuqori qismigacha boʻlgan masofa kamida 150 mm ni boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Ovozli va nutqli yongʻin xabarchisining soni, ularning joylashishi va quvvati odamlarning doimiy yoki vaqtincha boʻlgan barcha joylarida ovoz balandligini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Yongʻin xabarchilarda ovoz balandligini boshqarish moslamalari boʻlmasligi va tarmoqqa ajraladigan qurilmalarisiz ulangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Yongʻin xabarchisining ovozli signallari ohangda boshqa maqsaddagi ovozli signallardan farq qilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. OEBT kommunikatsiyalarni binoning radio uzatish tarmogʻi bilan birgalikda loyihalashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Elektr taʼminoti, yerlantirish, nollash, kabel va uzatish simlarini OEBT tanlash talablariga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. OEBT boshqarish yongʻin stansiyasi nazorat xonasi yoki boshqa maxsus xonadan amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Binolarda yongʻin sodir boʻlganda yongʻin xabarchisi va evakuatsiyani boshqarish tizimlarining turlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Binoni xabarchisi zonalariga boʻlinishiga va quyidagi 1-jadvalda keltirilgan xususiyatlarga koʻra, OEBT besh turga ajratilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

XBEBT tavsifi

XBEBT ning har xil turlarida koʻrsatilgan tavsiflarning mavjudligi

1

2

3

4

5

1. Yongʻin xabarchisi usullari:

ovoz (sirena, tontroovkalangan signal) nutq (maxsus matnlarni uzatish)

+

+

*

*

*

nurli

-

-

+

+

+

miltillovchi yorugʻlikli koʻrsatkichlari

*

*

*

*

*

yengil yongʻin xabarchilar “Chiqish”

*

+

+

+

+

statik yoʻnalish koʻrsatkichlari

-

*

*

+

*

dinamik yoʻnalish koʻrsatkichlari

-

-

-

*

+

2. Binoning yongʻindan yongʻin xabarchisi zonalariga boʻlinishi

-

-

*

+

+

3. Yongʻin stansiyasi-dispetcher binolari bilan yongʻin xabarchisi zonalarining post-dispercheri

-

-

*

+

+

4. Har bir yongʻin xabarchisi zonasidan evakuatsiyani tashkil qilish uchun bir nechta variantlarni amalga oshirish imkoniyati

-

-

-

*

+

5. Bitta yongʻin nazorati post — dispetcheridan yongʻin sodir boʻlganda odamlarning xavfsizligini taʼminlash bilan bogʻliq barcha qurilish tizimlarini muvofiqlashtirilgan boshqarish

-

-

-

-

+

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. + talab qilinadi; * yoʻl qoʻyiladi; — talab qilinmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Alohida bildirishnoma zonalarida 3 — 5 turdagi OEBT uchun ovozli bildirishnoma usulidan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Kar va eshitish qobiliyati past odamlar joylashgan binolarda (ish, yashash, boʻsh vaqtni oʻtkazish) yorugʻlik yoki yengil miltillovchi yongʻin xabarchisidan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. OEBT 3 — 5 turi avtomatlashtirilgan tizimlarga tegishli.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Turli maqsadlardagi binolar va inshootlar uchun yongʻin sodir boʻlganda yongʻin xabarchisi va evakuatsiyani boshqarish tizimlari turlarini aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Binolar uchun OEBT turi ushbu ilovaning 2-jadvali boʻyicha belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Odamlarni xavfsiz evakuatsiya qilishni taʼminlash shartlariga rioya qilgan holda, binolar uchun yuqori turdagi OEBT dan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-jadval

Binolar, majmualar va inshootlar guruhi (norma koʻrsatkich nomi)

Normativ koʻrsatkichning qiymati

Qavatlar soni

OETB turi

Izoh

1

2

3

4

5

1. Maishiy xizmat koʻrsatish korxonalari, banklar (yongʻinga qarshi otsekning maydoni, kv. m)

800 gacha

1

+

Maydoni 200 kv. m dan ortiq boʻlgan binolar.

savdo va jamoat markazlari yoki boshqa maqsadlardagi jamoat binolarida joylashgan mustaqil yongʻin xabarchisi zonalari hisoblanadi

800-1000

2

+

1000-2500

6

+

2500 yuqori

6 yuqori

+

+

2. Sartaroshxonalar, taʼmirlash ustaxonalari (maydoni, kv. m)

300 gacha

+

300 va undan ortiq

+

3. Umumiy ovqatlanish korxonalari

50 gacha

2

talab etilmaydi

 

50 gacha

2 dan ortiq

+

50-200

+

200-1000

+

1000 dan ortiq

+

+

Yertoʻla va yarim yertoʻla (sokol)ga joylashgan

-

+

4. Sogʻlomlashtirish majmualari (oʻrindiqlar soni)

20 gacha

+

Oʻrnatilgan vannalar (saunalar) ular mustaqil zonalar deb hisoblanadi

20 va undan ortiq

+

5. Savdo korxonalari (doʻkonlar, bozorlar) (yongʻinga qarshi otsek maydoni, kv. m)

500 gacha

1

+

Maydoni 100 kv. m. dan ortiq boʻlgan savdo zallari boshqa maqsadlardagi binolarda mustaqil zonalar deb hisoblanadi

500-3500

2

+

3500 dan ortiq

5

+

Savdo zallari

Tabiiy yorugʻliksiz

+

6. Maktabgacha taʼlim tashkilotlari (oʻrinlar soni)

100 gacha

1

+

Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida faqat xizmat koʻrsatuvchi xodimlar xabardor qilinadi. Maktabgacha taʼlim tashkilotlari va boshlangʻich maktablarni (yoki) umumiy sigʻimi 50 kishidan ortiq boʻlgan xodimlar uchun yashash joylarini bitta binoga joylashtirishda ular mustaqil ogohlantirish zonalariga ajratiladi. Maktabda avval xodimlar, keyin oʻquvchilar xabardor qilinadi

100-150

2

+

150 dan ortiq

3

+

Maxsus bolalar muassasalari

-

-

+

7. Maktablar internatlarning maktablari va oʻquv binolari

(binodagi joylar soni, odamlar)

270 gacha

1

+

270-350

2

+

351-160

3

+

1600 dan ortiq

3 dan ortiq

+

+

Maxsus maktablar (koʻzi ojizlar maktabi)

+

Maktab-internatlar va boshqa mehribonlik uylarining yotoq binolari (binodagi oʻrinlar soni)

100 gacha

1

*

101-200

3

*

200 dan ortiq

4

*

8. Professional va oliy taʼlim tashkilotlarining oʻquv binolari

4 gacha

+

Auditoriyalar, majlislar zallari va 300 dan ortiq oʻrindiqli boshqa zal xonalari, shuningdek olti qavatdan yuqorida joylashgan 300 oʻrindiqdan kam boʻlganlar mustaqil ogohlantirish zonalari hisoblanadi

4-9

+

9 dan ortiq

+

+

9. Madaniyat tashkilotlari (teatrlar, sirklar va boshqalar): yil davomi

(zalning eng katta sigʻimi, odamlar)

300 gacha

1

+

300-800

2

+

800 dan ortiq

3

+

Mavsumiy harakat:

a) yopiq

600 gacha

1

+

600 va undan yuqori

1

+

b) ochiq

800 gacha

1

+

800 va undan yuqori

1

+

klublar

400 gacha

2

+

400-600

3

+

600 dan ortiq

3 dan ortiq

+

10. Jismoniy tarbiya va sport maqsadlari uchun binolar, yopiq va ochiq inshootlar (oʻrindiqlar soni)

200 gacha

3

+

200-1000

3 dan ortiq

+

1000 dan ortiq

+

+

11. Tibbiyot muassasalari (koykalar soni):

60 gacha

+

Boshqa maqsadlardagi binolarda joylashgan tibbiy, ambulatoriya va poliklinika muassasalari va dorixonalarning binolari mustaqil ogohlantirish zonalari hisoblanadi.

60 va undan yuqori

+

psixiatriya shifoxonalari,

+

ambulatoriya klinikalari (smenada tashriflar, odamlar soni)

90 gacha

+

90 va undan yuqori

+

12. Sanatoriylar, dam olish va turizm muassasalari yotoq binolarida (ovqatlanish boʻlimlari va madaniy obyektlar mavjud boʻlganda)

10 gacha

+

10 va undan yuqori

+

+

+

13. Bolalar sogʻlomlashtirish oromgohlari:

yil davomida ishlaydigan

+

Olovbardoshlilik darajasi IV, V boʻlgan yozgi

+

14. Kutubxonalar va arxivlar:

+

Oʻqish xonalari mavjud boʻlganda (oʻrindiqlar soni 50 kishidan ortiq boʻlganda)

+

Omborlar

(kitob omborlari)

+

15. Davlat boshqaruvi muassasa va tashkilotlari, loyihalash tashkilotlari, ilmiy-tadqiqot institutlari, axborot markazlari va boshqa tashkilotlarning maʼmuriy binolari

6 gacha

+

6-16

+

16. Muzeylar va koʻrgazmalar (tashrif buyuruvchilar soni)

500 gacha

3

+

500-1000

3 dan ortiq

+

1000 dan ortiq

+

+

17. Vokzallar

1

+

1 dan ortiq

+

18. Mehmonxonalar, yotoqxonalar (oʻrinlar soni)

50 gacha

3 gacha

+

50 dan ortiq

3-9

+

9 dan ortiq

+

+

19. Turar joy binolari

 

5 — 10 gacha

+

 

 

 

 

 

10 — 16 gacha

 

+

 

 

 

 

17 — 33 gacha

 

 

+

 

 

Balandligi 50 m dan 100 m gacha boʻlgan binolar

34 — 50 gacha

 

 

 

+

 

Balandligi 100 m dan 150 m gacha boʻlgan binolar

51 va undan yuqori

 

 

 

 

+

Balandligi 150 m va undan baland binolar

20. Sanoat binolari va inshootlari (qurilish toifasi)

A, B, V, G, D

1

+

OEBT ning 1-turini selektorli aloqa bilan birlashtirishga yoʻl qoʻyiladi

A, B

2-6

+

V

2-8

+

G, D

2-10

+

Portlash va yongʻin xavfi obyektlari hududlari (ishlab chiqarish obyektlari, bazalar)

+

A va B toifali binolarning OEBT texnologik yoki yongʻin avtomatikasi bilan oʻzaro bogʻlangan boʻlishi kerak

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. OEBT ning kerakli turi normativ koʻrsatkichning qiymati bilan belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qavatlar soni ushbu turdagi qavatdan koʻp boʻlsa, ushbu funksional maqsaddagi bino yoki jadvallarga kirish imkonini berishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur SHNQning 2-jadvalidagi koʻrsatgichning qiymati yoʻq boʻlsa, kerakli OEBT turi binoning qavatlari soniga qarab belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Mazkur SHNQda yongʻinga qarshi otsek maydonining meʼyoriy koʻrsatkichi yongʻinga qarshi devorlar orasidagi maydon sifatida qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Jismoniy imkoniyati cheklangan (koʻrish qobiliyati zaif, eshitish qobiliyati past) odamlar joylashgan bino va xonalarda (ish, yashash, boʻsh vaqtni oʻtkazish) OEBT yuqorida sanab oʻtilgan xususiyatlarni hisobga olishi kerak.
(2-jadval Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2026-yil 2-apreldagi 01/2-12-sonli buyrugʻi (hisob raqami 400, 18.05.2026-y.) tahririda)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2024-yil 21-noyabrdagi 01/2-81-son buyrugʻiga
2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilayotgan ayrim shaharsozlik normalari va qoidalarining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ROʻYXATI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Oʻzbekiston Respublikasi davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 2007-yil 14-martdagi 33-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan SHNQ 2.04.09-07 “Bino va inshootlarning yongʻin avtomatikasi” shaharsozlik normalari va qoidalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Oʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining 2018-yil 28-sentabrdagi 205-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan SHNQ 2.04.09-07 “Bino va inshootlarning yongʻin avtomatikasi” shaharsozlik normalari va qoidalariga kiritilgan 1-son oʻzgartirishlar.