Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Kengashining
qarori
Xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlari tomonidan qonunlarni koʻrib chiqish va muhokama qilish toʻgʻrisidagi namunaviy nizomni tasdiqlash haqida
“Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati toʻgʻrisida”gi Konstitutsiyaviy Qonunning 16-moddasiga, “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Reglamenti toʻgʻrisida”gi Qonunning 6-moddasiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Kengashi qaror qiladi:
1. Xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlari tomonidan qonunlarni koʻrib chiqish va muhokama qilish toʻgʻrisidagi namunaviy nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Xalq deputatlari viloyat, tuman, shahar Kengashlariga oʻn kunlik muddatda Xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlari tomonidan qonunlarni koʻrib chiqish va muhokama qilish toʻgʻrisidagi namunaviy nizomni oʻz sessiyalarida muhokama qilish va tegishli nizomni tasdiqlash tavsiya etilsin.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati devonining Hududiy vakillik organlari faoliyatini oʻrganish markazi ushbu Qaror ijrosini taʼminlashda xalq deputatlari viloyat, tuman, shahar Kengashlari va ularning kotibiyatlariga amaliy yordam koʻrsatib borsin.
4. Mazkur Qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Raisining birinchi oʻrinbosari S. Safoyev zimmasiga yuklansin.
5. Ushbu Qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Raisi T. NARBAYEVA
Toshkent sh.,
2024-yil 11-dekabr,
KQ-19-V-son
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Kengashining 2024-yil 11-dekabrdagi KQ-19-V-sonli qaroriga
ILOVA
ILOVA
Xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlari tomonidan qonunlarni koʻrib chiqish va muhokama qilish toʻgʻrisida
NAMUNAVIY NIZOM
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Namunaviy nizom (bundan buyon matnda Nizom deb yuritiladi) Senatda dastlabki tarzda koʻrib chiqilayotgan qonunni (bundan buyon matnda qonun deb yuritiladi) xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlari (bundan buyon matnda mahalliy Kengash deb yuritiladi) tomonidan koʻrib chiqish, muhokama qilish, shuningdek qonun yuzasidan takliflar ishlab chiqishga doir masalalarni tartibga soladi.
2. Nizom Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga, “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati toʻgʻrisida”gi Konstitutsiyaviy Qonunga, “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Reglamenti toʻgʻrisida”gi, “Mahalliy davlat hokimiyati toʻgʻrisida”gi qonunlarga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Reglamentiga va boshqa qonun hujjatlariga muvofiq ishlab chiqilgan.
2-bob. Qonunlarni mahalliy Kengashga yuborish
3. Qonun Qonunchilik palatasi tomonidan qabul qilinganidan keyin oʻn kundan kechiktirmay Senatga yuboriladi va Senatga kiritilganidan boshlab oltmish kun ichida koʻrib chiqiladi.
4. Senatga kelib tushgandan soʻng Senat Raisi qonunni dastlabki tarzda koʻrib chiquvchi Senatning masʼul qoʻmitasini (yoki qoʻmitalarini) belgilaydi.
5. Qonunni masʼul qoʻmita tomonidan dastlabki tarzda koʻrib chiqish muddati qonun qoʻmitaga kelib tushgan sanadan boshlab oʻn besh kundan oshmasligi kerak.
6. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatida qonunlarni koʻrib chiqish tartibi Senat Kengashi qarori bilan tartibga solinadi.
7. Qonunni dastlabki tarzda koʻrib chiqish uchun masʼul etib belgilangan qoʻmita kotibiyati qonun Qoʻmitaga kelib tushishi bilan umumdavlat va hududiy manfaatlar mutanosibligini taʼminlash maqsadida qonunning oʻrganilishini tashkil qilish, shuningdek hududiy manfaatlarni hisobga olish va ular boʻyicha takliflarni toʻplash uchun qonunni mahalliy Kengashga yuboradi.
8. Qonunni mahalliy Kengashga yuborish yuzasidan tayyorlangan xatlar masʼul qoʻmita raisi yoki uning oʻrinbosari (oʻrinbosar doimiy asosda faoliyat yuritmagan hollarda mazkur qoʻmitada doimiy asosda ishlovchi senator) tomonidan imzolanadi.
9. Qonun mahalliy Kengashning kotibiyati tomonidan roʻyxatga olinadi va shu kundan boshlab mahalliy Kengashga kiritilgan hisoblanadi.
10. Qonun bilan birga mahalliy Kengashga quyidagi hujjatlar yuborilishi mumkin:
Qonunchilik palatasining qonun qabul qilinganligi toʻgʻrisidagi qarori;
qonun konsepsiyasi bayon etilgan qonunga doir tushuntirish xati;
qonun qabul qilinishi munosabati bilan qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisidagi, shuningdek qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisidagi qonun;
oʻzgartirilishi, qoʻshimcha kiritilishi, oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilishi yoki qabul qilinishi lozim boʻlgan qonun osti hujjatlarining roʻyxati;
moddiy xarajatlar talab etuvchi qonunlar uchun — moliyaviy-iqtisodiy asos;
davlat daromadlarining qisqartirilishini yoki davlat xarajatlarining koʻpaytirilishini, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetining moddalari boʻyicha oʻzgartishlarni nazarda tutuvchi qonunlar yuzasidan Vazirlar Mahkamasining xulosasi;
xalqaro hujjatlar va xorijiy mamlakatlar qonun hujjatlari prinsiplari, qoidalari va tariflarining tayyorlangan aniq tahlili keltirilgan qiyosiy jadval;
qonunchilik tashabbusi huquqi subyekti tomonidan qonun loyihasi bilan birga Qonunchilik palatasiga taqdim etilgan materiallar.
11. Qonun, qoida tariqasida, elektron tarzda mahalliy Kengashning elektron pochta manziliga yuboriladi. Qonun va unga ilova qilingan materiallar qogʻoz nusxada ham yuborilishi mumkin.
3-bob. Qonunlarni doimiy komissiyaga taqdim etish
12. Kelib tushgan qonun va unga ilova qilingan materiallar mahalliy Kengash kotibiyati mudiri tomonidan shu kunning oʻzida mahalliy Kengash raisiga taqdim etiladi.
13. Mahalliy Kengash raisi qonunni koʻrib chiquvchi doimiy komissiyani (yoki doimiy komissiyalarni) belgilash boʻyicha rezolyutsiya loyihasini imzolaydi.
14. Mahalliy Kengash raisining rezolyutsiyasiga koʻra qonunni qabul qilib olgan doimiy komissiya oʻz vazifalaridan kelib chiqqan holda rezolyutsiyada hamda ushbu Nizomda belgilangan muddatlarda tegishli vazifa va funksiyalarni amalga oshiradi.
4-bob. Mahalliy Kengash doimiy komissiyasining qonunni koʻrib chiqishdagi asosiy vazifa va funksiyalari
15. Mahalliy Kengash doimiy komissiyasi tomonidan qonunni koʻrib chiqish bosqichlari quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
qonunni koʻrib chiqish;
kelib tushgan barcha taklif va fikr-mulohazalarni, shu jumladan qonunning toʻliq muhokamasini tashkil qilish uchun doimiy komissiya majlislarini oʻtkazish;
qonun yuzasidan doimiy komissiya tavsiyaviy xulosasini shakllantirish;
qonunni koʻrib chiqish natijasida shakllantirilgan umumiy axborotni Senatga yuborish.
16. Mahalliy Kengash doimiy komissiyasi tomonidan qonunni koʻrib chiqish muddati qonun kelib tushgan sanadan boshlab olti kundan oshmasligi kerak.
17. Qonunni koʻrib chiqish davomida mahalliy Kengash doimiy komissiyasi quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi:
qonun kelib tushgandan soʻng ikki kun ichida qonunni koʻrib chiqish uchun deputatlar, davlat organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari, ilmiy muassasalar va fuqarolik jamiyati institutlari vakillari, xoʻjalik yurituvchi subyektlar, ommaviy axborot vositalari vakillari, shuningdek mutaxassislar, ekspertlar va olimlarni jalb etadi;
zaruratga koʻra davlat organlari va boshqa tashkilotlardan, mansabdor shaxslardan qonunni koʻrib chiqish uchun zarur boʻlgan hujjatlarni, ekspert xulosalari va boshqa xulosalarni, statistika maʼlumotlari va boshqa maʼlumotlarni talab qilib oladi;
qonun kelib tushgandan soʻng uch kun ichida uni hudud manfaatlarini inobatga olgan holda har tomonlama, chuqur qiyosiy tahlil qilish orqali oʻrganadi;
qonun kelib tushgandan soʻng besh kun ichida qonun yuzasidan tavsiyaviy xulosa beradi;
qonun kelib tushgandan soʻng olti kun ichida mahalliy Kengash kotibiyati bilan birgalikda qonunni koʻrib chiqish natijasi yuzasidan umumiy axborotni shakllantiradi;
qonun hujjatlariga muvofiq boshqa funksiyalarni amalga oshiradi.
18. Mahalliy Kengash doimiy komissiyasi raisi qonun kelib tushgandan soʻng:
mahalliy Kengash kotibiyati orqali bir kun ichida deputatlarga qonunni, uning ilovalarini, qonunni koʻrib chiqish bilan bogʻliq materiallar va boshqa hujjatlarning yuborilishini tashkil qiladi;
besh kun ichida qonunni koʻrib chiqish bilan bogʻliq zarur materiallar tayyorlanishini tashkil qiladi, doimiy komissiya majlislarini chaqiradi va ularda raislik qiladi;
qonun yuzasidan axborot, taklif va tavsiyalarni umumlashtirilishini tashkil qiladi;
qonunni koʻrib chiqish bilan bogʻliq tegishli hujjatlar (xulosa, umumiy axborot, ekspert (ishchi) guruhlari yigʻilishlarining bayonnomalari va boshqalar) rasmiylashtirilishini tashkil qiladi;
mahalliy Kengash raisiga qonunni koʻrib chiqish bilan bogʻliq topshiriqlarning bajarilishi haqida axborot beradi;
qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.
19. Qonunni koʻrib chiqish jarayonida doimiy komissiyasi qonunning Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, qonunlarga, xalqaro prinsiplar hamda normalarga, hudud manfaatlariga muvofiqligini aniqlaydi va bu doimiy komissiya tavsiyaviy xulosasining tarkibiy qismi hisoblanadi.
20. Doimiy komissiya tavsiyaviy xulosasining loyihasida, qoida tariqasida, quyidagilar koʻrsatiladi:
qonun mahalliy Kengashga kelib tushgan sana;
qonunning maqsadi va asosiy vazifalari;
qonunni qabul qilish zaruriyati, sabablar va sharoitlar;
qonunning tuzilishi (modda, bob, boʻlimlar soni va ularning asosiy mazmuni);
qonunning ilgari amal qilgan yoki hozirgi kunda amal qilib turgan, shu sohadagi munosabatlarni tartibga soladigan qonun hujjatlaridan farqi (yangi normalar va qoidalar kiritilganligi).
21. Doimiy komissiyaning tavsiyaviy xulosasi natijasida umumiy axborot loyihasi shakllantiriladi. Umumiy axborotda qonun yuzasidan qilingan barcha ishlar yoritiladi.
22. Umumiy axborotda qonunni maʼqullash yoki rad etish haqidagi tavsiya orqali qonunga baho berilgan boʻlishi kerak. Qonunni rad etish zarurligi haqidagi xulosaga kelganda qonunni rad etish zarur deb hisoblashning asoslari bayon etilgan boʻlishi lozim.
23. Doimiy komissiyaning tavsiyaviy xulosasi aks etgan umumiy axborot loyihasi tavsiyaviy xulosa kabi doimiy komissiya majlisida muhokama etiladi va doimiy komissiya raisi tomonidan imzolanadi.
24. Oliy Majlis Senatiga yuboriladigan javob xati loyihasi va umumiy axborot mahalliy Kengash raisiga taqdim etiladi.
25. Oliy Majlis Senatiga yuboriladigan javob xatiga mahalliy Kengash doimiy komissiyasi tomonidan tasdiqlangan umumiy axborot ilova qilinadi.
26. Mahalliy Kengash raisi tomonidan imzolangan javob xatini yuborish mahalliy Kengash kotibiyati tomonidan amalga oshiriladi.
5-bob. Yakunlovchi qoidalar
27. Mahalliy Kengash qonunni koʻrib chiqish bilan bogʻliq jarayonlarni ommaviy axborot vositalari orqali, shuningdek, oʻzining rasmiy veb-saytida yoritib borishi mumkin.
28. Ushbu Nizomga oʻzgartirishlar hamda qoʻshimchalar kiritish yoki uni oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish Senat Kengashi qarori bilan tasdiqlanadi.