Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
Yer munosabatlarida tenglik va shaffoflikni taʼminlash, yerga boʻlgan huquqlarni ishonchli himoya qilish va ularni bozor aktiviga aylantirish tizimi takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida
Qonunchilik palatasi tomonidan 2022-yil 26-aprelda qabul qilingan
Senat tomonidan 2022-yil 28-mayda maʼqullangan
Senat tomonidan 2022-yil 28-mayda maʼqullangan
1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1993-yil 2-sentabrda qabul qilingan “Mahalliy davlat hokimiyati toʻgʻrisida”gi 913-XII-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1993-yil, № 9, 320-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-yil, № 9, 241-modda; 1999-yil, № 1, 20-modda; 2005-yil, № 1, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 12, 418-modda; 2007-yil, № 4, 163-modda, № 9, 420-modda; 2008-yil, № 12, 640-modda; 2013-yil, № 12, 350-modda; 2014-yil, № 4, 86-modda, № 5, 130-modda; 2015-yil, № 6, 228-modda; 2017-yil, № 6, 300-modda, № 8, 383-modda, № 9, 510-modda, № 12, 772-modda; 2018-yil, № 7, 431-modda; 2019-yil, № 1, 1-modda, № 11, 792-modda, № 12, 891-modda; 2020-yil, № 9, 537-modda; 2021-yil, № 1, 3, 7, 13-moddalar, 4-songa ilova, № 8, 800-modda, № 12, 1198-modda; 2022-yil, № 3, 213-modda) 10-moddasining matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Qonunda nazarda tutilgan hollarda, viloyat va Toshkent shahar hokimi yer uchastkalarini doimiy foydalanishga berishga, yerga egalik qilish va undan foydalanish huquqini bekor qilishga haqli.
Qonunda nazarda tutilgan hollarda, tuman, shahar hokimi jismoniy va yuridik shaxslar bilan yer uchastkalarini ijaraga berish shartnomasini tuzadi.
Qonunda nazarda tutilgan hollarda, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlari yer uchastkasini yoki uning bir qismini kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish toʻgʻrisida qarorlar qabul qiladi.
Xalq deputatlari Kengashi, hokim qonunchilikka muvofiq yer munosabatlari sohasidagi boshqa masalalarni ham hal qiladi”.
2-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1993-yil 2-sentabrda qabul qilingan “Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari toʻgʻrisida”gi 915-XII-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasining 2013-yil 22-aprelda qabul qilingan OʻRQ-350-sonli Qonuni tahririda) (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2013-yil, № 4, 96-modda; 2016-yil, № 4, 125-modda, № 12, 383-modda; 2017-yil, № 9, 510-modda; 2018-yil, № 7, 431-modda, № 10, 674-modda, № 12, 781-modda; 2019-yil, № 9, 588, 591-moddalar; 2021-yil, 4-songa ilova, № 12, 1194-modda; 2022-yil, № 3, 213-modda) 11-moddasining birinchi qismiga quyidagi oʻzgartishlar kiritilsin:
yigirma uchinchi xatboshi chiqarib tashlansin;
yigirma toʻrtinchi — yigirma toʻqqizinchi xatboshilar tegishincha yigirma uchinchi — yigirma sakkizinchi xatboshilar deb hisoblansin.
3-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1995-yil 21-dekabrda qabul qilingan 163-I-sonli va 1996-yil 29-avgustda qabul qilingan 256-I-sonli Qonunlari bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-yil, 2-songa ilova, № 11-12; 1997-yil, № 2, 56-modda, № 9, 241-modda; 1998-yil, № 5-6, 102-modda; 1999-yil, № 1, 20-modda, № 9, 229-modda; 2001-yil, № 1-2, 23-modda, № 9-10, 182-modda; 2002-yil, № 1, 20-modda, № 9, 165-modda; 2003-yil, № 1, 8-modda, № 5, 67-modda; 2004-yil, № 1-2, 18-modda, № 5, 90-modda, № 9, 171-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2006-yil, № 4, 154-modda, № 9, 494, 498-moddalar; 2007-yil, № 1, 3, 5-moddalar, № 4, 156, 164-moddalar, № 8, 367-modda, № 9, 416-modda, № 12, 598, 608-moddalar; 2008-yil, № 4, 192-modda, № 12, 640-modda; 2009-yil, № 9, 337-modda; 2010-yil, № 9, 335, 337, 340-moddalar; 2011-yil, № 12/2, 363, 364, 365-moddalar; 2012-yil, № 4, 106, 109-moddalar, № 12, 336-modda; 2013-yil, № 10, 263-modda; 2014-yil, № 5, 130-modda, № 12, 343-modda; 2015-yil, № 8, 310, 312-moddalar; 2016-yil, № 4, 125-modda; 2017-yil, № 4, 137-modda, № 9, 510-modda, № 12, 773-modda; 2018-yil, № 1, 4-modda, № 4, 224-modda, № 7, 433-modda, № 10, 673-modda; 2019-yil, № 3, 161, 166-moddalar, № 5, 267-modda, № 10, 671-modda, № 12, 880, 886-moddalar; 2020-yil, № 1, 3, 4-moddalar, № 10, 593-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 8, 801-modda, № 10, 968-modda; 2022-yil, № 2, 79-modda, № 3, 217, 218-moddalar) 1115-moddasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“1115-modda. Yer uchastkasiga boʻlgan huquqni meros qilib olish
Yer uchastkasiga boʻlgan huquqni meros qilib olish, agar qonunda boshqacha tartib belgilanmagan boʻlsa, ushbu Kodeks qoidalari bilan tartibga solinadi”.
4-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1997-yil 26-dekabrda qabul qilingan “Hayvonot dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish toʻgʻrisida”gi 545-I-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasining 2016-yil 19-sentabrda qabul qilingan OʻRQ-408-sonli Qonuni tahririda) (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2016-yil, № 9, 273-modda; 2017-yil, № 9, 510-modda; 2018-yil, № 4, 224-modda; 2019-yil, № 1, 1-modda, № 8, 470-modda; 2020-yil, № 7, 447-modda; 2021-yil, 4-songa ilova) 37-moddasining birinchi va ikkinchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Yuridik yoki jismoniy shaxslarga qonunda belgilangan tartibda berilgan, muhofaza qilishga va takror koʻpaytirishga doir tadbirlar, ov qilish va (yoki) baliq ovlash amalga oshiriladigan hudud ovchilik va (yoki) baliq ovlash xoʻjaligidir.
Ovchilik va (yoki) baliq ovlash xoʻjaligini yuritish uchun yuridik va jismoniy shaxslarga yer uchastkalari yoki suv obyektlari qonunda belgilangan tartibda berilishi mumkin”.
5-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 30-aprelda qabul qilingan 598-I-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Yer kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-yil, № 5-6, 82-modda; 2003-yil, № 9-10, 149-modda; 2004-yil, № 5, 90-modda; 2005-yil, № 1, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2007-yil, № 12, 608-modda; 2009-yil, № 1, 1-modda, № 12, 472-modda; 2011-yil, № 1, 1-modda; 2014-yil, № 1, 2-modda, № 9, 244-modda; 2015-yil, № 8, 312-modda; 2017-yil, № 9, 510-modda; 2018-yil, № 1, 1-modda, № 4, 224-modda, № 7, 432-modda, № 12, 781-modda; 2019-yil, № 1, 1-modda, № 3, 161-modda, № 4, 199-modda, № 8, 469-modda, № 11, 792-modda; 2020-yil, № 9, 540-modda; 2021-yil, № 1, 3-modda, 4-songa ilova, № 8, 800-modda) quyidagi oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilsin:
1) 5-modda birinchi qismining:
beshinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;
oltinchi — oʻninchi xatboshilari tegishincha beshinchi — toʻqqizinchi xatboshilar deb hisoblansin;
sakkizinchi xatboshisidagi “shuningdek yer uchastkasini ijaraga olish” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;
2) 9-moddaning oltinchi qismidagi “yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarni tasdiqlovchi guvohnomalarda, shartnomalarda” degan soʻzlar “koʻchmas mulk obyektlariga boʻlgan huquqlarning davlat reyestridan elektron koʻchirmalarda, yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarni tasdiqlovchi shartnomalarda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
3) 13-moddaning uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“xoʻjaliklararo yer tuzish loyihalari viloyat va Toshkent shahar hokimi tomonidan tasdiqlanadi”;
4) 20-modda birinchi qismining:
ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“shahar va posyolka quriladigan yerlarning maʼmuriy imoratlar hamda inshootlar qurilgan yerlari yoki shunday imoratlar va inshootlar qurish uchun berilgan yerlar, aholi punktlarining umumiy foydalanishdagi yerlari, shaharlardagi daraxtzorlar egallagan yerlar”;
uchinchi xatboshisidagi “koʻrsatilgan maqsadlarda foydalanish uchun yuridik shaxslarga berilgan yerlar” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;
5) 22-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Korxonaga, binoga, inshootga, koʻp yillik dov-daraxtlarga yoki boshqa koʻchmas mulkka boʻlgan mulk huquqi, xoʻjalik yuritish huquqi yoki operativ boshqaruv huquqi boshqa shaxsga oʻtgan taqdirda, ushbu obyektlar bilan birgalikda mazkur obyektlar band etgan hamda ulardan foydalanish uchun zarur boʻlgan yer uchastkasiga doimiy egalik qilish, meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish, undan doimiy foydalanish va ijara huquqi ham oʻtadi, bundan ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno.
Uy-joyga, koʻp yillik dov-daraxtlarga boʻlgan mulk huquqi (sotib olish, hadya qilish yoki meros boʻyicha olish va boshqa hollarda) ushbu obyektlarga boʻlgan mulk huquqi bilan birgalikda boshqa shaxslarga oʻtayotganda uy-joy, koʻp yillik dov-daraxtlar joylashgan barcha yer uchastkasiga meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqi ham oʻtadi.
Uy-joy, korxona, bino, inshoot, koʻp yillik dov-daraxtlar yoki boshqa koʻchmas mulk band etgan yer uchastkasiga doimiy egalik qilish, meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish, undan doimiy foydalanish va ijara huquqining boshqa shaxsga oʻtishi mulkdorlarning yoki ular vakolat bergan organlar hamda shaxslarning tegishli shartnomalari, qarorlari asosida Koʻchmas mulk obyektlariga boʻlgan huquqlarning davlat reyestriga yerning yangi egasi yoki yerdan yangi foydalanuvchi yoxud yangi ijaraga oluvchi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni kiritish hamda yer uchastkasiga doimiy egalik qilish, undan doimiy foydalanish, ijara (ijara shartnomasining amal qilish muddatiga) yoki yer uchastkasiga meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqini belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkazish yoʻli bilan rasmiylashtiriladi.
Uy-joyning, korxonaning, binoning, inshootning, koʻp yillik dov-daraxtlarning yoki boshqa koʻchmas mulkning bir qismiga boʻlgan mulk huquqi, xoʻjalik yuritish huquqi, operativ boshqaruv huquqi yangi mulkdorga yoki boshqa ashyoviy huquqlarning egasiga oʻtgan taqdirda, unga yer uchastkasining uy-joyning, korxonaning, binoning, inshootning, koʻp yillik dov-daraxtlarning yoki boshqa koʻchmas mulkning ulushiga mutanosib boʻlgan qismiga doimiy egalik qilish, meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish, undan doimiy foydalanish va ijara huquqi oʻtadi.
Ushbu moddada nazarda tutilgan hollarda yer uchastkasining boʻlinishi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligining Davlat kadastrlari palatasi boʻlinmalari tomonidan mazkur Kodeks 10, 21 va 62-moddalarining talablariga muvofiq amalga oshirilib, keyinchalik yer uchastkasiga boʻlgan huquq davlat roʻyxatiga olinadi hamda Koʻchmas mulk obyektlariga boʻlgan huquqlarning davlat reyestridan tegishli elektron koʻchirmalar beriladi. Ushbu masalalar boʻyicha nizolar sud tartibida hal etiladi”;
6) 23-modda ikkinchi qismining 3-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“3) ijaraga berish — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan, shuningdek ochiq elektron tanlov va elektron onlayn-auksion vositasida”;
7) 24-modda ikkinchi qismining 1-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“1) ochiq elektron tanlov natijalari asosida — jismoniy va yuridik shaxslarga”;
8) 33-moddaning:
birinchi qismidagi “Yer uchastkasiga boʻlgan huquqni davlat roʻyxatiga olish toʻgʻrisidagi guvohnoma” degan soʻzlar “Koʻchmas mulk obyektlariga boʻlgan huquqlarning davlat reyestridan elektron koʻchirma” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Koʻchmas mulk obyektlariga boʻlgan huquqlarning davlat reyestridan elektron koʻchirma yer uchastkasiga boʻlgan mulk huquqini beruvchi davlat orderi, viloyat va Toshkent shahar hokimining yer uchastkasini doimiy foydalanishga berish toʻgʻrisidagi qarori, ijara shartnomasi, yer uchastkasi berilgan (ajratilgan) paytdagi qonunchilikka muvofiq yer uchastkasini berish (ajratish) vakolatiga ega boʻlgan tashkilotlar va mansabdor shaxslarning hujjatlari, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligining Davlat kadastrlari palatasi boʻlinmalarining yer uchastkasini boʻlish haqidagi hujjatlari, sud qarori, oldi-sotdi shartnomasi, mulkdorlarning yoki ular vakolat bergan shaxslarning qarori asosida beriladi”;
9) 35-modda:
ikkinchi qismining birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatiga olish yer uchastkalari joylashgan yerda amalga oshiriladi. Koʻchmas mulk obyektlariga boʻlgan huquqlarning davlat reyestriga quyidagilar kiritiladi”;
toʻrtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Yer uchastkalariga boʻlgan huquqlar davlat roʻyxatiga olinganligi toʻgʻrisida Koʻchmas mulk obyektlariga boʻlgan huquqlarning davlat reyestridan elektron koʻchirma beriladi”;
10) 38-modda:
birinchi qismidagi “yer uchastkasini bergan organga”, “Yer uchastkasini bergan organ” degan soʻzlar tegishincha “tuman, shahar hokimiga”, “Tuman, shahar hokimi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin:
“Ushbu Kodeks 36-moddasi birinchi qismining 6-bandida nazarda tutilgan hollarda, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligi organlari yer egasini yoki yerdan foydalanuvchini oldindan xabardor qilgandan keyin yer uchastkasiga boʻlgan huquqni bekor qilish haqida sudga daʼvo arizasi kiritadi”;
11) 46-moddaning:
birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar ijara huquqi asosida quyidagilarga beriladi”;
2-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“2) tajriba-ishlab chiqarish, oʻquv, oʻquv-tajriba va oʻquv-ishlab chiqarish xoʻjaliklari hamda boshqa davlat ilmiy-tadqiqot va taʼlim muassasalariga — qishloq xoʻjaligi sohasida ilmiy-tadqiqot hamda tajriba-sinov ishlarini bajarish uchun”;
12) 49-moddaning:
toʻrtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Qishloq xoʻjaligi kooperativlariga (shirkat xoʻjaliklariga) va boshqa qishloq xoʻjaligi korxonalari, muassasalari hamda tashkilotlariga qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishini yuritish maqsadida yer uchastkalari beriladi, mazkur yer uchastkalaridan oqilona va samarali foydalanilgan taqdirda esa ular ijaraga qoʻshimcha yer uchastkalari olishi mumkin”;
oltinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar qishloq xoʻjaligi kooperativlariga (shirkat xoʻjaliklariga), qishloq xoʻjaligi korxonalari, muassasalari va tashkilotlariga ochiq elektron tanlov orqali beriladi. Yer uchastkasining ijara shartnomasi qishloq xoʻjaligi kooperativi (shirkat xoʻjaligi) raisi, boshqa qishloq xoʻjaligi korxonasi, muassasasi, tashkiloti rahbari bilan tuman hokimi oʻrtasida tuziladi. Yer uchastkalarini olgan qishloq xoʻjaligi korxonalari, muassasalari va tashkilotlariga Koʻchmas mulk obyektlariga boʻlgan huquqlarning davlat reyestridan elektron koʻchirma beriladi”;
13) 491-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“491-modda. Tajriba-ishlab chiqarish, oʻquv, oʻquv-tajriba va oʻquv-ishlab chiqarish xoʻjaliklariga hamda boshqa davlat ilmiy-tadqiqot va taʼlim muassasalariga yer uchastkalarini berish
Tajriba-ishlab chiqarish, oʻquv, oʻquv-tajriba va oʻquv-ishlab chiqarish xoʻjaliklariga hamda boshqa davlat ilmiy-tadqiqot va taʼlim muassasalariga qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkalari belgilangan tartibda qishloq xoʻjaligi sohasida ilmiy-tadqiqot va tajriba-sinov ishlarini amalga oshirish, taʼlim maqsadlari, tovar qishloq xoʻjaligini yuritish hamda ilgʻor tajribani targʻib qilish uchun beriladi.
Tajriba-ishlab chiqarish, oʻquv, oʻquv-tajriba va oʻquv-ishlab chiqarish xoʻjaliklariga hamda boshqa davlat ilmiy-tadqiqot va taʼlim muassasalari yer uchastkalarini ijaraga yoki ikkilamchi ijaraga berish huquqiga ega emas.
Tajriba-ishlab chiqarish, oʻquv, oʻquv-tajriba va oʻquv-ishlab chiqarish xoʻjaliklariga hamda boshqa davlat ilmiy-tadqiqot va taʼlim muassasalariga berilgan, qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarda imoratlar va inshootlar qurishga mazkur yerlarning toifasi ushbu Kodeksning 9-moddasida nazarda tutilgan tartibda oʻzgartirilganidan keyin yoʻl qoʻyiladi”;
14) 53-moddaning:
ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Boʻsh turgan, qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkalari fermer xoʻjaligini yuritish uchun ochiq elektron tanlov orqali beriladi”;
toʻrtinchi va beshinchi qismlari chiqarib tashlansin;
oltinchi — toʻqqizinchi qismlari tegishincha toʻrtinchi — yettinchi qismlar deb hisoblansin;
15) 55-modda:
nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“55-modda. Dehqon xoʻjaligini yuritish, shuningdek yakka tartibdagi bogʻdorchilik, polizchilik va chorvachilik uchun fuqarolarga yer uchastkalarini berish”;
quyidagi mazmundagi uchinchi qism bilan toʻldirilsin:
“Dehqon xoʻjaligini yuritish uchun fuqarolarga yer uchastkalarini berish tartibi fuqarolarga yakka tartibdagi bogʻdorchilik, polizchilik va chorvachilik uchun yer uchastkalarini ajratishga nisbatan ham tatbiq etiladi”;
16) 58-moddaning:
nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“58-modda. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni qishloq xoʻjaligi va boshqa yoʻnalishdagi korxonalar, muassasalar hamda tashkilotlarga berish”;
birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar qishloq xoʻjaligi korxonalari, muassasalari hamda tashkilotlariga ushbu Kodeksning 24-moddasida belgilangan tartibda beriladi”;
ikkinchi qismi chiqarib tashlansin;
uchinchi va toʻrtinchi qismlari tegishincha ikkinchi va uchinchi qismlar deb hisoblansin;
17) 61-moddaning:
nomi “yer uchastkalarini berish” degan soʻzlardan keyin “(realizatsiya qilish)” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;
birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Shaharlar va posyolkalarda yer uchastkalarini berish (realizatsiya qilish) ushbu Kodeksning 23-moddasida belgilangan tartibda amalga oshiriladi”;
ikkinchi qismi chiqarib tashlansin;
uchinchi, toʻrtinchi va beshinchi qismlari tegishincha ikkinchi, uchinchi va toʻrtinchi qismlar deb hisoblansin;
uchinchi qismidagi “tuman, shahar va viloyat hokimining qarorlari bilan tasdiqlanadi” degan soʻzlar “amalga oshiriladi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
18) 62-moddaning uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Shahar va posyolkaning qurilish uchun ajratilgan, lekin vaqtincha shu maqsadda foydalanilmayotgan yerlari yengil turdagi obyektlar (savdo chodirlari, doʻkonchalar, reklama konstruksiyalari va shu kabilar) qurish va oʻzga ehtiyojlar uchun elektron onlayn-auksion vositasida qisqa muddatli ijaraga berilishi mumkin”;
19) 64-moddaning:
ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Aholi punktlarining umumiy foydalanishdagi yerlari ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan obyektlarni saqlash vazifalari oʻz zimmasiga yuklatilgan davlat organlari, muassasalari va korxonalariga, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga doimiy foydalanishga beriladi, bunday obyektlar mavjud boʻlmagan taqdirda esa aholi punktlarining umumiy foydalanishdagi yerlari davlat mulki sifatida shahar, tuman davlat hokimiyati organlarining bevosita tasarrufida boʻladi”;
beshinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Yoʻllar va ariq tarmoqlari egallagan yerlardan tashqari umumiy foydalanishdagi yer uchastkalari ushbu moddaning ikkinchi qismida koʻrsatilgan tashkilotlar tomonidan yuridik shaxslarga va fuqarolarga yengil turdagi obyektlar (savdo chodirlari, doʻkonchalar, reklama konstruksiyalari va shu kabilar) qurish uchun elektron onlayn-auksion vositasida qisqa muddatli ijaraga berilishi mumkin”;
20) 65-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Shaharlar va posyolkalarning chegarasidagi qishloq xoʻjaligida foydalaniladigan yerlarda hamda boshqa yerlarda imoratlar va inshootlar qurishga bu yerlar ushbu Kodeksning 9-moddasiga muvofiq yer fondining boshqa toifasiga oʻtkazilganidan keyin yoʻl qoʻyiladi”;
21) 67-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Foydalanish uchun beriladigan yer uchastkasida joylashtirilishi lozim boʻlgan imoratlar va inshootlar roʻyxati yer uchastkasini berishdan oldin aniqlanadi”;
22) 69-moddaning:
birinchi qismidagi “doimiy foydalanishga” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;
ikkinchi va uchinchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Transport maqsadlariga moʻljallangan yerlar jumlasiga temir yoʻl, ichki suv transporti, avtomobil, havo va quvur transporti, kommunal xoʻjaligi korxonalari, muassasalari hamda tashkilotlariga berilgan yerlar, shu jumladan avtomobil yoʻllari va temir yoʻllar, aeroportlar, aerodromlar, aeronavigatsiya obyektlari hamda aviatexnika markazlari, temir yoʻl transporti obyektlari, koʻpriklar, metropolitenlar, tunnellar, energetika tizimlarining muhandislik obyektlari va tarmoqlari, magistral quvurlar, muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlari joylashgan yerlar, shuningdek transport obyektlaridan foydalanish, ularni saqlash, qurish, rekonstruksiya qilish, taʼmirlash, takomillashtirish (obodonlashtirish) va rivojlantirish uchun berilgan yerlar kiradi.
Aloqa maqsadlariga moʻljallangan yerlar jumlasiga aloqa liniyalarini va ularda tegishli inshootlarni joylashtirish uchun aloqa, radioeshittirish, televideniye hamda axborot korxonalari, muassasalari va tashkilotlariga berilgan yerlar, shuningdek kosmik faoliyat obyektlarini joylashtirish uchun berilgan yerlar kiradi”;
23) 70-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“70-modda. Sanoat, transport, aloqa, mudofaa va boshqa yoʻnalishdagi korxonalar, muassasalar va tashkilotlarga yer berish (realizatsiya qilish)
Sanoat, transport, aloqa, mudofaa va boshqa yoʻnalishdagi korxonalar, muassasalar va tashkilotlarga yer berish (realizatsiya qilish) ushbu Kodeksning 23-moddasida belgilangan tartibda amalga oshiriladi”;
24) 73-moddaning birinchi qismidagi “tegishli yuridik shaxslarga foydalanishga” degan soʻzlar “yuridik va jismoniy shaxslarga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
25) 74-moddaning birinchi qismidagi “doimiy foydalanishga yoki ijaraga” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;
26) 75-moddaning birinchi qismidagi “tegishli yuridik shaxslarga doimiy foydalanishga berilgan” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;
27) 76-modda uchinchi qismining birinchi jumlasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Davlat oʻrmon xoʻjaligi organlari oʻrmon fondining foydalanilmayotgan yerlarini jismoniy va yuridik shaxslarga elektron onlayn-auksion orqali ijara huquqi asosida berishi mumkin”;
28) 78-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Zaxira yerlar yer fondi toifasi oʻzgartirilmagan holda davlat mulki sifatida davlat roʻyxatidan oʻtkaziladi, tumanlar, shaharlar davlat hokimiyati organlarining tasarrufida boʻladi va ushbu Kodeksga muvofiq asosan qishloq xoʻjaligi maqsadlari uchun berishga moʻljallanadi”;
29) 85-modda birinchi qismining:
toʻrtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“aybdor mansabdor shaxslarni va fuqarolarni maʼmuriy javobgarlikka tortish, yer toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilganligi tufayli yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash, shuningdek oʻzboshimchalik bilan egallangan, ajratilgan yer uchastkasiga tutash va tutash boʻlmagan yer uchastkalarida qurilish ishlarini amalga oshirish oqibatlarini bartaraf etish boʻyicha daʼvolar taqdim etish, aybdor shaxslarni javobgarlikka tortish uchun tegishli korxonalar, muassasalar va tashkilotlarga hamda huquqni muhofaza qiluvchi organlarga taqdimnomalar yuborish”;
beshinchi xatboshisi “mahalliy davlat hokimiyati organlariga” degan soʻzlardan keyin “va sudga” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.
6-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 30-aprelda qabul qilingan “Fermer xoʻjaligi toʻgʻrisida”gi 602-I-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasining 2004-yil 26-avgustda qabul qilingan 662-II-sonli Qonuni tahririda) (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2004-yil, № 9, 162-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2006-yil, № 3, 119-modda; 2007-yil, № 12, 608-modda; 2008-yil, № 12, 640-modda; 2009-yil, № 12, 472-modda; 2011-yil, № 9, 248-modda; 2012-yil, № 9/1, 238-modda; 2013-yil, № 10, 263-modda; 2015-yil, № 8, 312-modda; 2016-yil, № 12, 383, 385-moddalar; 2018-yil, № 4, 224-modda, № 12, 781-modda; 2019-yil, № 4, 199-modda, № 12, 886-modda; 2020-yil, № 1, 2-modda, № 9, 540-modda, № 11, 652-modda; 2021-yil, 4-songa ilova) quyidagi oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilsin:
1) 5-moddaning:
ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Fermer xoʻjaligiga beriladigan yer uchastkalarining eng kam oʻlchami Oʻzbekiston Respublikasining Yer kodeksi bilan belgilanadi”;
uchinchi qismi chiqarib tashlansin;
toʻrtinchi qismi uchinchi qism deb hisoblansin;
2) 11-moddaning:
birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Fermer xoʻjaliklarini yuritish uchun yer uchastkalari ochiq elektron tanlov asosida oʻttiz yil muddatga ijaraga beriladi”;
uchinchi qismi chiqarib tashlansin;
toʻrtinchi — yettinchi qismlari tegishincha uchinchi — oltinchi qismlar deb hisoblansin;
uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Yer uchastkasini ijaraga olish shartnomasi ochiq elektron tanlov gʻolibi va tuman hokimi oʻrtasida bir ish kuni ichida imzolanadi”;
toʻrtinchi qismi chiqarib tashlansin;
beshinchi va oltinchi qismlari tegishincha toʻrtinchi va beshinchi qismlar deb hisoblansin;
3) 13-moddaning:
beshinchi qismidagi “ushbu Qonunning 5-moddasida” degan soʻzlar “Oʻzbekiston Respublikasining Yer kodeksida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
sakkizinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Fermer xoʻjaligi boshligʻi pensiya yoshiga toʻlganda yoki mehnat qobiliyatini yoʻqotganda, shuningdek muddatli harbiy xizmatga chaqirilgan, oliy taʼlim muassasalariga kunduzgi oʻqishga qabul qilingan, saylab qoʻyiladigan lavozimlarga saylangan taqdirda, yer uchastkasini ijaraga olish huquqini ijara shartnomasiga oʻzgartishlar kiritish orqali ushbu Qonun 4-moddasining birinchi qismi talablariga javob beradigan oʻz oila aʼzolaridan biriga qonunchilikka muvofiq ijara shartnomasi amal qiladigan muddatga berishga haqli”;
4) 18-moddaning ikkinchi qismi “ochiq” degan soʻzdan keyin “elektron” degan soʻz bilan toʻldirilsin;
5) 31-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Koʻp tarmoqli fermer xoʻjaligining yer uchastkalarini ijaraga olish huquqi qonunchilikda belgilangan tartibda bekor qilinganda koʻp tarmoqli fermer xoʻjaligi oʻz rahbari tomonidan uning tashkiliy-huquqiy shaklini oʻzgartirish orqali qayta tashkil etilishi mumkin”;
6) 32-moddaning:
ikkinchi xatboshisi “ochiq” degan soʻzdan keyin “elektron” degan soʻz bilan toʻldirilsin;
yettinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“fermer xoʻjaligining yer uchastkalarini ijaraga olish huquqi qonunchilikda belgilangan tartibda bekor qilinganda, bundan koʻp tarmoqli fermer xoʻjaligi oʻz rahbari tomonidan fermer xoʻjaligining tashkiliy-huquqiy shaklini oʻzgartirish orqali qayta tashkil etilgan hollar mustasno”.
7-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 28-avgustda qabul qilingan “Davlat yer kadastri toʻgʻrisida”gi 666-I-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-yil, № 9, 165-modda; 2003-yil, № 1, 8-modda, № 9-10, 149-modda; 2004-yil, № 5, 90-modda; 2005-yil, № 1, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2018-yil, № 7, 432-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 8, 800-modda) quyidagi oʻzgartishlar kiritilsin:
1) 10-moddaning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Davlat yer kadastrini yuritish aerokosmik suratga olishni, topografiya-geodeziya, kartografiya, tuproq, agrokimyo, geobotanika tadqiqotlarini va boshqa tadqiqotlarni hamda izlanishlarni oʻtkazish, yerlarni miqdor va sifat jihatidan hisobga olish hamda baholash, yuridik va jismoniy shaxslarning yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish orqali taʼminlanadi”;
2) 13-moddaning:
birinchi qismidagi “va ularga doir bitimlarning” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;
oltinchi qismidagi “davlat roʻyxatiga olinganlik toʻgʻrisidagi guvohnoma” degan soʻzlar “Koʻchmas mulk obyektlariga boʻlgan huquqlarning davlat reyestridan elektron koʻchirma” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
3) 14-modda birinchi qismining oltinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“davlat roʻyxatiga olish sanasi va tartib raqami toʻgʻrisidagi”;
4) 15-moddaning:
ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Yer uchastkalariga egalik qilish va ulardan foydalanish huquqlari viloyat va Toshkent shahar hokimining, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashining yer uchastkasini doimiy foydalanishga berish toʻgʻrisidagi qarorlari, yer uchastkasi berilgan (ajratilgan) paytdagi qonunchilikka muvofiq yer uchastkasini berish (ajratish) vakolatiga ega boʻlgan tashkilotlar va mansabdor shaxslarning hujjatlari asosida roʻyxatga olinadi”;
beshinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Korxonaga, binoga, inshootga, koʻp yillik dov-daraxtga yoki boshqa koʻchmas mulkka boʻlgan mulk huquqi, xoʻjalik yuritish huquqi yoki operativ boshqaruv huquqi boshqa shaxsga oʻtishi natijasida yuzaga kelgan doimiy egalik qilish, meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish, undan doimiy foydalanish va ijara huquqi ana shu mulklarning oldi-sotdisi, almashtirilganligi, hadya etilganligi, vasiyat qilinganligi toʻgʻrisidagi tegishli shartnomalar va yer uchastkasiga oid tegishli hujjatlar asosida roʻyxatga olinadi”.
8-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 15-aprelda qabul qilingan “Oʻrmon toʻgʻrisida”gi 770-I-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 16-aprelda qabul qilingan OʻRQ-475-sonli Qonuni tahririda) (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2018-yil, № 4, 423-modda; 2019-yil, № 8, 470-modda; 2020-yil, № 9, 539, 540-moddalar; 2021-yil, 4-songa ilova) quyidagi oʻzgartishlar kiritilsin:
1) 6-modda ikkinchi qismining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“boshqa yuridik va jismoniy shaxslar foydalanishidagi oʻrmonlardan iboratdir”;
2) 8-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Oʻrmon fondi yerlari qonunchilikda belgilangan tartibda davlat oʻrmon xoʻjaligi organlariga, davlat organlari, muassasalari va korxonalariga doimiy foydalanishga, shuningdek jismoniy va yuridik shaxslarga ijaraga berilishi mumkin”;
3) 31-moddaning oltinchi qismidagi “egalik qilishga” degan soʻzlar “foydalanishga” degan soʻz bilan almashtirilsin.
Oldingi tahrirga qarang.
(9-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 27-dekabrdagi OʻRQ-1015-sonli Qonuniga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.12.2024-y., 03/24/1015/1087-son)
10-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2000-yil 15-dekabrda qabul qilingan “Davlat kadastrlari toʻgʻrisida”gi 171-II-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2001-yil, № 1-2, 19-modda; 2002-yil, № 9, 165-modda; 2005-yil, № 1, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2011-yil, № 1, 1-modda; 2018-yil, № 4, 224-modda, № 7, 432-modda; 2019-yil, № 3, 166-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 8, 800-modda) quyidagi oʻzgartishlar va qoʻshimcha kiritilsin:
1) 4-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Davlat kadastrlarining yagona tizimi Oʻzbekiston Respublikasi Milliy geografik axborot tizimida (bundan buyon matnda Milliy geografik axborot tizimi deb yuritiladi) shakllantiriladi hamda Oʻzbekiston Respublikasi va uning ayrim hududlari tabiiy-iqtisodiy salohiyatining yagona umumdavlat hisobi yuritilishini, baholanishini taʼminlash uchun moʻljallangan.
Davlat kadastrlarining axborotini Milliy geografik axborot tizimiga taqdim etish axborot xavfsizligi talablariga rioya etilgan holda, faqat telekommunikatsiya tarmoqlari orqali amalga oshiriladi. Bunda davlat sirlari jumlasiga kiritilgan davlat kadastrlarining axborotini taqdim etish davlat sirlarini saqlash toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.
Davlat kadastrlarining yagona tizimiga kiritish uchun davlat kadastrlari axborotini taqdim etish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi”;
2) 5-modda birinchi qismining yigirma ikkinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;
3) 9-moddaning:
uchinchi xatboshisi quyidagi mazmundagi uchinchi va toʻrtinchi xatboshilar bilan almashtirilsin:
“Davlat kadastrlari yagona tizimini Milliy geografik axborot tizimida yuritish tartibini belgilaydi;
Davlat kadastrlarining yagona tizimiga kiritish uchun davlat kadastrlari axborotini taqdim etish tartibini belgilaydi”;
toʻrtinchi va beshinchi xatboshilari tegishincha beshinchi va oltinchi xatboshilar deb hisoblansin;
4) 10-modda:
birinchi qismi “Kadastr agentligi” degan soʻzlardan keyin “Milliy geografik axborot tizimini va” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;
ikkinchi qismining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Davlat kadastrlari yagona tizimini Milliy geografik axborot tizimida yuritadi”;
5) 11-moddaning:
toʻrtinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;
beshinchi xatboshisi toʻrtinchi xatboshi deb hisoblansin.
11-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2001-yil 29-avgustda qabul qilingan “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi 258-II-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2001-yil, № 9-10, 169-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2007-yil, № 8, 367-modda, № 12, 598-modda; 2008-yil, № 4, 184, 187-moddalar; 2009-yil, № 1, 1-modda; 2010-yil, № 9, 337, 340-moddalar; 2012-yil, № 12, 336-modda; 2014-yil, № 5, 130-modda; 2015-yil, № 8, 312-modda, № 12, 452-modda; 2016-yil, № 9, 276-modda; 2017-yil, № 9, 510-modda; 2018-yil, № 1, 1, 4, 5-moddalar; 2019-yil, № 2, 47-modda, № 5, 267-modda, № 7, 389-modda, № 8, 469-modda, № 10, 671-modda, № 12, 880-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 8, 800, 803-moddalar) 484-moddasi birinchi qismining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“yer uchastkasiga boʻlgan huquq”.
12-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2004-yil 3-dekabrda qabul qilingan “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar toʻgʻrisida”gi 710-II-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2005-yil, № 1, 14-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2014-yil, № 9, 244-modda; 2017-yil, № 9, 510-modda; 2019-yil, № 1, 1-modda; 2020-yil, № 9, 540-modda; 2021-yil, 4-songa ilova) quyidagi oʻzgartishlar kiritilsin:
1) 6-moddaning ikkinchi qismidagi “foydalanishga” degan soʻz “ijaraga” degan soʻz bilan almashtirilsin;
2) 12-modda ikkinchi qismining ikkinchi jumlasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Ana shu yer uchastkalarini yuridik va jismoniy shaxslarga ijaraga berishga faqat davlat ekologik ekspertizasining ijobiy xulosasi mavjud boʻlgan taqdirda yoʻl qoʻyiladi”.
13-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 4-oktabrda qabul qilingan “Ipoteka toʻgʻrisida”gi OʻRQ-58-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2006-yil, № 10, 535-modda; 2010-yil, № 9, 337, 340-moddalar; 2015-yil, № 8, 312-modda; 2017-yil, № 10, 605-modda; 2018-yil, № 1, 4-modda, № 4, 224-modda; 2019-yil, № 10, 671-modda; 2020-yil, № 1, 3-modda; 2021-yil, 4-songa ilova) quyidagi oʻzgartishlar kiritilsin:
1) 6-modda ikkinchi qismining uchinchi xatboshisidagi “meros qilib qoldiriladigan yer uchastkasiga umrbod egalik qilish huquqlari” degan soʻzlar “qonunchilikka muvofiq berilgan yer uchastkalariga boʻlgan huquqlar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
2) 11-moddaning matnidagi “meros qilib qoldiriladigan yer uchastkasiga umrbod egalik qilish, ijara huquqlari” degan soʻzlar “yer uchastkasiga boʻlgan huquqlar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
3) 16-modda birinchi qismining oʻn ikkinchi xatboshisidagi “meros qilib qoldiriladigan yer uchastkasiga umrbod egalik qilish huquqi, ijara huquqi” degan soʻzlar “yer uchastkasiga boʻlgan huquqlar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
4) 54-moddaning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Yer uchastkasiga boʻlgan huquqlar qonunchilikka muvofiq garov narsasi boʻlishi mumkin”.
14-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2012-yil 24-sentabrda qabul qilingan “Xususiy mulkni himoya qilish va mulkdorlar huquqlarining kafolatlari toʻgʻrisida”gi OʻRQ-336-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2012-yil, № 9/2, 245-modda; 2015-yil, № 8, 312-modda; 2017-yil, № 6, 300-modda; 2021-yil, № 1, 3-modda, 4-songa ilova) 19-moddasining birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Davlat organining mulkdorning mol-mulkini bevosita olib qoʻyishga qaratilmagan qarori, shu jumladan mulkdorga qarashli uy, boshqa imoratlar, inshootlar yoki dov-daraxtlar joylashgan yer uchastkasini jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish toʻgʻrisidagi qarori munosabati bilan mulk huquqining bekor qilinishiga faqat qonunda belgilangan hollarda va tartibda yoʻl qoʻyiladi. Bunda yetkazilgan zararning oʻrni egalik qiluvchiga toʻliq qoplanishi kerak”.
15-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2016-yil 16-sentabrda qabul qilingan “Ichki ishlar organlari toʻgʻrisida”gi OʻRQ-407-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2016-yil, № 9, 272-modda; 2017-yil, № 6, 300-modda, № 9, 510-modda; 2019-yil, № 2, 47-modda, № 5, 267-modda, № 9, 588, 591-moddalar, № 10, 674-modda, № 12, 891-modda; 2021-yil, 4-songa ilova; 2022-yil, № 3, 216-modda) 38-moddasining toʻrtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Ichki ishlar organlari xodimlariga Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan tartibda uzoq muddatli, imtiyozli ipoteka kreditlaridan foydalangan holda kvartiralar olish huquqi beriladi va yakka tartibda uy-joy qurilishi uchun yer uchastkalarini elektron onlayn-auksion vositasida sotib olish xarajatlarining oʻrni qoplanadi”.
16-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 10-mayda qabul qilingan “Davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisida”gi OʻRQ-537-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 5, 262-modda; 2021-yil, № 1, 16-modda, 4-songa ilova) quyidagi oʻzgartishlar kiritilsin:
1) 121-moddaning beshinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“davlat-xususiy sheriklik loyihalarini amalga oshirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasining Yer kodeksiga muvofiq yer uchastkalari davlat sherigiga auksion oʻtkazmasdan doimiy foydalanishga ajratilishini taʼminlaydi”;
2) 14-moddaning beshinchi qismidagi “yer uchastkasidan foydalanish huquqini” degan soʻzlar “yer uchastkasiga ijara huquqini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
3) 31-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Davlat-xususiy sheriklik obyekti joylashgan va (yoki) davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi bitimda nazarda tutilgan faoliyatni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan, davlat sherigiga doimiy foydalanish huquqi asosida tegishli boʻlgan yer uchastkalari yoki ularning bir qismi davlat sherigi tomonidan xususiy sherikka davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi bitimda koʻrsatilgan muddatga va shartlar asosida ijaraga beriladi. Davlat sherigining davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi bitimda nazarda tutilgan faoliyatni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan doimiy foydalanishdagi yer uchastkasi mavjud boʻlmagan taqdirda, bunday yer uchastkasi davlat sherigiga uning murojaatiga koʻra doimiy foydalanish uchun beriladi hamda davlat sherigi uni xususiy sherikka davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi bitimda koʻrsatilgan muddatga va shartlar asosida ijaraga beradi.
Davlat sherigi tomonidan xususiy sherikka ijaraga berilgan yer uchastkalari uchun toʻlanadigan ijara haqi yer soligʻiga tenglashtirilgan miqdorda hisoblanadi. Ijara haqini hisoblashda yer soligʻiga doir imtiyozlar inobatga olinadi.
Davlat sherigi tomonidan xususiy sherikka yer uchastkasini ijaraga berishga doir majburiyatning bajarilmaganligi xususiy sherik tomonidan davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi bitimni bir tomonlama bekor qilish uchun asos boʻladi.
Davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi bitimning tugatilishi davlat-xususiy sheriklik loyihasini amalga oshirish uchun berilgan yer uchastkasining ijarasiga nisbatan shartnomaviy munosabatlarni tugatish uchun asos boʻladi”;
4) 35-moddaning uchinchi qismidagi “yer uchastkasidan foydalanish huquqlarini” degan soʻzlar chiqarib tashlansin.
17-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 20-mayda qabul qilingan “Yaylovlar toʻgʻrisida”gi OʻRQ-538-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 5, 263-modda; 2020-yil, № 9, 540-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 8, 800-modda) quyidagi oʻzgartishlar kiritilsin:
1) 6-moddaning toʻrtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“yaylovlarni foydalanish uchun ijaraga berish tartibini tasdiqlaydi”;
2) 7-moddaning:
beshinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;
oltinchi va yettinchi xatboshilari tegishincha beshinchi va oltinchi xatboshilar deb hisoblansin;
3) 13-moddaning birinchi va ikkinchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Yuridik va jismoniy shaxslar yer uchastkalarini ijaraga, shu jumladan ikkilamchi ijaraga olish yoʻli bilan yaylovlardan foydalanishi mumkin.
Yaylovlar ijara huquqi asosida ochiq elektron tanlov orqali jismoniy va yuridik shaxslarga berilishi mumkin”.
18-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 21-mayda qabul qilingan “Qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-539-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 5, 264-modda; 2020-yil, № 11, 652-modda; 2021-yil, 4-songa ilova) 8-moddasining oltinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“qayta tiklanuvchi energiya manbalari qurilmalarini joylashtirish uchun yer uchastkalarining berilishini taʼminlaydi”.
19-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 18-iyulda qabul qilingan “Turizm toʻgʻrisida”gi OʻRQ-549-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 7, 387-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 10, 968-modda) 10-moddasining toʻqqizinchi xatboshisidagi “shuningdek, yer uchastkalarini oʻz vaqtida ajratish” degan soʻzlar chiqarib tashlansin.
20-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 25-dekabrda qabul qilingan “Investitsiyalar va investitsiya faoliyati toʻgʻrisida”gi OʻRQ-598-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 12, 892-modda; 2021-yil, 4-songa ilova) quyidagi oʻzgartishlar kiritilsin:
1) 6-modda birinchi qismining oltinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarni, boshqa tabiiy resurslarga egalik qilish va ulardan foydalanish huquqlarini olish”;
2) 7-moddaning beshinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“yer uchastkalariga boʻlgan huquqlar, boshqa tabiiy resurslarga egalik qilish va ulardan foydalanish huquqlari, shuningdek mulk huquqlaridan kelib chiquvchi boshqa ashyoviy huquqlar”;
3) 19-modda toʻrtinchi qismining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“mol-mulkni, ulushni, Oʻzbekiston Respublikasining rezidentlari tomonidan emitentlangan aksiyalarni va boshqa qimmatli qogʻozlarni, savdo va xizmat koʻrsatish sohasi obyektlariga, turar joylarga boʻlgan mulk huquqini, shuningdek yer uchastkalariga boʻlgan huquqni hamda boshqa tabiiy resurslarga egalik qilish va ulardan foydalanish huquqini olishda — mulk huquqini yoki boshqa ashyoviy huquqni mustahkamlovchi hujjat kuchga kirgan sanadan eʼtiboran”;
4) 25-modda birinchi qismining sakkizinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarni amalga oshirish, shuningdek boshqa tabiiy resurslarga egalik qilish va ulardan foydalanish shartlarini belgilash”;
“Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalarga yer uchastkalari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan yigirma besh yilgacha muddatga, biroq investitsiya loyihalarini amalga oshirish uchun arizada koʻrsatilganidan kam boʻlmagan muddatga ijaraga beriladi.
Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalar yer uchastkalaridan qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda va shartlarda ijara huquqi asosida foydalanishi mumkin.
Bino va inshootlarga boʻlgan mulk huquqi chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalarga oʻtganda ushbu obyektlar bilan birga yer uchastkalariga boʻlgan ijara huquqi qonunchilikda belgilanadigan tartibda va shartlar asosida oʻtadi”;
6) 55-moddaning birinchi qismidagi “mulk” degan soʻz chiqarib tashlansin.
21-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 30-dekabrda qabul qilingan OʻRQ-599-sonli Qonuni bilan yangi tahrirda tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, 12-songa 1-ilova; 2020-yil, № 3, 198-modda, № 10, 593-modda, № 11, 652-modda, № 12, 690, 691-moddalar; 2021-yil, № 1, 6-modda, № 4, 294-modda, 4-songa ilova, № 8, 800-modda, № 9, 901-modda, № 10, 968, 969, 972, 973-moddalar, № 12, 1199-modda; 2022-yil, № 2, 79-modda, № 3, 215, 216-moddalar) quyidagi oʻzgartishlar kiritilsin:
1) 424-moddaning ikkinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan ijaraga” degan soʻzlar “Tuman (shahar) hokimi bilan tuzilgan yer uchastkasining ijara shartnomasi asosida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
2) 433-moddaning ikkinchi qismidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan ijaraga” degan soʻzlar “Tuman (shahar) hokimi bilan tuzilgan yer uchastkasining ijara shartnomasi asosida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
3) 434-modda birinchi qismining:
1-bandidagi “meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilishga” degan soʻzlar “belgilangan tartibda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
2-bandidagi “meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilishga” degan soʻzlar “belgilangan tartibda” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
22-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 17-fevralda qabul qilingan “Maxsus iqtisodiy zonalar toʻgʻrisida”gi OʻRQ-604-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2020-yil, № 2, 106-modda; 2021-yil, 4-songa ilova) quyidagi oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilsin:
1) 4-moddaning:
toʻrtinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;
beshinchi — sakkizinchi xatboshilari tegishincha toʻrtinchi — yettinchi xatboshilar deb hisoblansin;
2) 7-moddaning toʻrtinchi — yettinchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar alohida hollarda, faqat qishloq xoʻjaligi mahsulotlari va dorivor oʻsimliklar yetishtirish uchun farmatsevtika hamda agrar yoʻnalishdagi maxsus iqtisodiy zonalar uchun berilishi mumkin. Boshqacha faoliyat va tarmoq ixtisoslashuviga ega boʻlgan maxsus iqtisodiy zonalarga qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar ularning yer fondi toifasi Oʻzbekiston Respublikasi Yer kodeksida belgilangan tartibda oʻzgartirilganidan keyin berilishi mumkin.
Maxsus iqtisodiy zonalar hududidagi yer uchastkalari maxsus iqtisodiy zonaning direksiyasi tomonidan beriladi va uning tasarrufida turadi, bundan maxsus sanoat zonalarining hududlari mustasno.
Maxsus iqtisodiy zona maʼmuriy kengashining qarori bilan tasdiqlangan investitsiya buyurtmanomasida koʻrsatilgan oʻlchamdagi yer uchastkasi elektron onlayn-auksion oʻtkazishni boshqa tashkilotlar bilan kelishib olish zaruratisiz maxsus iqtisodiy zonaning direksiyasi tomonidan elektron onlayn-auksionga qoʻyiladi. Mazkur tartib maxsus sanoat zonalari hududidagi yer uchastkasini berishga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Elektron onlayn-auksion gʻolibi investitsiya buyurtmanomasida koʻrsatilgan yer uchastkasini ijaraga olish va maxsus iqtisodiy zonaning direksiyasi bilan investitsiya shartnomasini tuzish huquqiga ega boʻladi”;
3) 24-modda ikkinchi qismining:
uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“salohiyatli investorlar va maxsus iqtisodiy zona ishtirokchilari bilan hamkorlikni, shu jumladan investitsiya buyurtmanomasini koʻrib chiqishni, muhandislik-kommunikatsiya infratuzilmasi tarmoqlariga ulanish uchun zarur ruxsatnomalar berishni “yagona darcha” prinsipi asosida tashkil etadi”;
oʻn birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“maxsus iqtisodiy zona hududidagi yer uchastkalarini elektron onlayn-auksion vositasida ijaraga, shuningdek maxsus iqtisodiy zona hududidagi binolar va inshootlarni egalik qilishga, foydalanishga va ijaraga beradi”;
4) 25-modda uchinchi qismining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“investitsiya loyihalarini joylashtirish uchun zarur boʻlgan yer uchastkalarini elektron onlayn-auksionlar vositasida ijaraga berish”;
5) 26-moddaning uchinchi qismi quyidagi mazmundagi jumla bilan toʻldirilsin:
“Investitsiya buyurtmanomasida investorning yer uchastkasini elektron onlayn-auksionga qoʻyish chogʻidagi boshlangʻich narx haqidagi, shuningdek har yilgi ijara toʻlovi miqdori haqidagi takliflari ham nazarda tutilishi mumkin”;
“Bayonnomadan koʻchirma investitsiya buyurtmanomasini bergan investorga bayonnoma tasdiqlangan kundan eʼtiboran bir ish kuni ichida maxsus iqtisodiy zonaning direksiyasi tomonidan yuboriladi.
Maxsus iqtisodiy zona maʼmuriy kengashining maxsus iqtisodiy zona hududida investitsiya loyihasini amalga oshirish toʻgʻrisidagi qarori quyidagilar uchun asos boʻladi:
investitsiya buyurtmanomasida koʻrsatilgan investitsiya loyihasini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan yer uchastkasini elektron-onlayn auksionga qoʻyish;
elektron-onlayn auksion gʻolibi bilan investitsiya bitimini tuzish;
yer uchastkasini yoki boʻsh turgan (foydalanilmayotgan) binoni uning umumiy maydonini va joylashgan yerini belgilagan holda berish.
Maxsus iqtisodiy zona direksiyasi yer uchastkasining investitsiya loyihasini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan elektron-onlayn auksionini maxsus iqtisodiy zona maʼmuriy kengashining maxsus iqtisodiy zona hududida investitsiya loyihasini amalga oshirish toʻgʻrisidagi qarori asosida oʻtkazilishini tashkil etadi”;
7) 29-moddaning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Investitsiya loyihasini amalga oshirish maqsadida investor elektron onlayn-auksionga qoʻyilgan yer uchastkasini ijaraga yoki boʻsh turgan (foydalanilmayotgan) binoni olgan kundan eʼtiboran (bundan yer uchastkasi investorga tegishli boʻlgan hollar mustasno) besh ish kuni ichida maxsus iqtisodiy zona joylashgan yerdagi roʻyxatdan oʻtkazuvchi organga oʻzi tashkil etayotgan tadbirkorlik subyektini yuridik shaxs sifatida davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun yoki investor tomonidan ilgari tashkil etilgan tadbirkorlik subyektini qayta roʻyxatdan oʻtkazish uchun hujjatlarni taqdim etadi”;
8) 30-modda birinchi qismining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“yer uchastkalarini elektron onlayn-auksion vositasida ijaraga, binolarni, inshootlarni foydalanish uchun olishga, shu jumladan ijara huquqlari asosida olishga hamda ushbu Qonunda nazarda tutilgan tartibda ishlab chiqarish faoliyatini amalga oshirish uchun infratuzilma obyektlarini qurishga”;
9) 34-moddaning:
birinchi qismi quyidagi mazmundagi jumla bilan toʻldirilsin:
“Yer uchastkasini ijaraga olish shartlari investitsiya bitimida nazarda tutiladi”;
ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Investitsiya bitimi investor tomonidan maxsus iqtisodiy zona maʼmuriy kengashining bayonnomasi (undan koʻchirma) olinganidan (boʻsh turgan (foydalanilmayotgan) bino ijaraga berilgan taqdirda yoki yer uchastkasi investorga tegishli boʻlgan taqdirda) yoxud yer uchastkalarini ijaraga berish boʻyicha elektron onlayn-auksion gʻolibi aniqlanganidan keyin investor va maxsus iqtisodiy zona direksiyasi direktori tomonidan uch ish kuni ichida imzolanishi kerak”;
10) 41-moddaning ikkinchi qismidagi “yer uchastkalarini foydalanishga berishdan” degan soʻzlar “yer uchastkalarini elektron onlayn-auksion vositasida ijaraga berishdan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
23-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 15-oktabrda qabul qilingan “Nogironligi boʻlgan shaxslarning huquqlari toʻgʻrisida”gi OʻRQ-641-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2020-yil, № 10, 594-modda; 2021-yil, 4-songa ilova) 22-moddasining oltinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Nogironligi boʻlgan shaxslarning va oʻz tarkibida nogironligi boʻlgan shaxs bor oilalarning elektron onlayn-auksionlar vositasida yer uchastkalarini sotib olish bilan bogʻliq xarajatlarining oʻrni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda qoplanadi”.
24-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 20-oktabrda qabul qilingan “Aholi bandligi toʻgʻrisida”gi OʻRQ-642-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2020-yil, № 10, 595-modda; 2021-yil, № 4, 287-modda, 4-songa ilova; 2022-yil, № 3, 216-modda) 54-moddasi birinchi qismining uchinchi xatboshisidagi “foydalanishga” degan soʻz “ijaraga” degan soʻz bilan almashtirilsin.
25-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 18-noyabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi toʻgʻrisida”gi OʻRQ-647-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2020-yil, № 11, 653-modda) 37-moddasiga quyidagi oʻzgartishlar kiritilsin:
1) birinchi qismdagi “va yer uchastkasi” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;
2) toʻrtinchi qism quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Milliy gvardiyaning harbiy xizmatchilariga (xodimlariga) qonunchilikda belgilanadigan tartibda uzoq muddatli, imtiyozli ipoteka kreditlaridan foydalangan holda kvartiralar olish, shuningdek yer uchastkalarini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda elektron-onlayn auksionlar vositasida sotib olish bilan bogʻliq xarajatlarning oʻrni qoplanishi huquqi beriladi”.
26-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 22-fevralda qabul qilingan OʻRQ-676-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, № 2, 145-modda) 14-moddasining toʻrtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Shaharsozlik faoliyati subyektlari qonunchilikka muvofiq oʻziga berilgan yer uchastkalaridan belgilangan maqsadda foydalanishi, shuningdek madaniy meros obyektlariga, tabiiy hamda sunʼiy landshaftlarga zarar yetkazmasligi, aholining hayot faoliyati muhiti yomonlashishiga, shaharsozlik faoliyati boshqa subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlari kamsitilishiga olib keladigan xatti-harakatlarga yoʻl qoʻymasligi shart”.
27-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi, Davlat aktivlarini boshqarish agentligi, Davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi Kadastr agentligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
28-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
29-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2022-yil 6-iyun,
OʻRQ-775-son
(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.06.2022-y., 03/22/775/0477-son; 28.12.2024-y., 03/24/1015/1087-son)