Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati va Turkmaniston Hukumati, keyingi oʻrinlarda “Tomonlar” deb ataluvchilar,

2017-yil 6-martdagi Oʻzbekiston Respublikasi bilan Turkmaniston oʻrtasida strategik sheriklik toʻgʻrisidagi Bitim, shuningdek, 2018-yil 23-apreldagi Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Turkmaniston Hukumati oʻrtasida mintaqalararo hamkorlik toʻgʻrisidagi Bitimga amal qilib,

Oʻzbekiston va Turkmaniston xalqlarining tarixiy va madaniy mushtarakligi, doʻstlik va yaxshi qoʻshnichilik munosabatlarini inobatga olgan holda,

mahalliy darajadagi oʻzaro munosabatlarning dolzarb masalalarini tezkor hal qilishda va tarixan oʻrnatilgan aloqalarni chuqurlashtirishda mintaqalararo hamkorlikning amaliy ahamiyati hamda salohiyatini qayd etib,

tenglik, oʻzaro hurmat va oʻzaro manfaatdorlik prinsiplarga asoslangan mintaqalararo va chegaralararo hamkorlikni rivojlantirish niyatida,

ikki tomonlama savdo-iqtisodiy hamkorlikni faollashtirish maqsadida,

quyidagilar toʻgʻrisida kelishib oldilar:

Tomonlar qoʻshni hududlarda Oʻzbek-Turkman chegara savdo zonasini — Savdo markazini (keyingi oʻrinlarda — SM) tashkil etishga kelishib oldilar.

SM ikki davlatning chegaradosh yondosh hududlarida joylashgan oʻzbek va turkman qismlaridan iborat. SMning oʻzbek qismi Oʻzbekiston Respublikasi yurisdiksiyasi ostida, SMning turkman qismi Turkmaniston yurisdiksiyasi ostida joylashgan.

Mazkur Bitimga muvofiq, Tomonlar SM maydoni, hududi chegaralarini, xalqaro qatnov, SMning oʻzbek va turkman qismlarining joylashuv sxemasini belgilaydigan alohida shartnoma tuzadilar.

SMning asosiy faoliyat yoʻnalishlari quyidagilar hisoblanadi:

xalqaro hamda mintaqaviy ulgurji-chakana savdoning zamonaviy shakllarini rivojlantirish;

xizmatlarning logistika turlarini rivojlantirish, avtomobil va daryo transporti ishtirokida yuklarni intermodal tashish tizimini yoʻlga qoʻyish, yuk tashuvchilarga xizmat koʻrsatish;

ombor inshootlari, konteynyer maydonchalarini, transport vositalari uchun toʻxtash joylarini, muzlatgichlarni va boshqa zarur obyektlarni yaratish;

savdo markazi faoliyatini taʼminlash bilan bogʻliq xizmatlar koʻrsatish.

Savdo markazining oʻzbek va turkman qismlarini boshqarishga masʼul boʻlgan Tomonlar davlatlarining vakolatli organlari (keyingi oʻrinlarda — vakolatli organlar) quyidagilar hisoblanadi:

Oʻzbekiston Respublikasi tomonidan — Oʻzbekiston Respublikasi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi;

Turkmaniston tomonidan — Turkmaniston Savdo va tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi.

Vakolatli organlar bilan bogʻliq oʻzgarishlar yuz bergan taqdirda, Tomonlar bunday oʻzgarishlar toʻgʻrisida diplomatik kanallar orqali bir-birlarini xabardor qiladilar.

SM hududida Tomonlarning vakolatli organlari tarafidan belgilanadigan va kelishilgan faoliyat turlari ular hududida amalga oshirilayotgan Tomon qonunchiligiga muvofiq amalga oshirilishi mumkin.

SM hududida faoliyatni amalga oshirish bilan bogʻliq masalalarda kelishmovchiliklar yuzaga kelgan taqdirda, Tomonlar ularni hal qilish uchun oʻzaro maslahatlashuvlar oʻtkazadilar.

SMda bojxona va soliqqa tortish va boshqa sohalarda Tomonlar davlatlarining chegaradosh hududlari iqtisodiyoti va savdosining rivojlanishiga koʻmaklashishga qaratilgan chora-tadbirlar, shuningdek, shaxslar harakati uchun qulay shart-sharoitlar yaratish tartibi Tomonlar tarafidan qoʻshimcha ravishda belgilanadi.

SMning oʻzbek qismi hududida Oʻzbekiston Respublikasining milliy qonunchiligiga muvofiq imtiyozlar va preferensiyalar beriladi.

SMning turkman qismi hududida Turkmanistonning milliy qonunchiligiga muvofiq imtiyozlar va preferensiyalar beriladi.

SM hududida soliqqa tortish ikki davlat qonunlari hamda Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Turkmaniston Hukumati oʻrtasida daromadlar va mol-mulkka ikki tomonlama soliq solinishiga yoʻl qoʻymaslik toʻgʻrisidagi Bitimga (1996-yil 16-yanvar) muvofiq amalga oshiriladi.

Transport infratuzilmasi, suv taʼminoti, elektr energiyasi, telekommunikatsiya va boshqa muhandislik kommunikatsiyalari, maxsus oʻtish joyi, nazorat va tekshirish uchun punkt (koridor), maʼmuriy boshqaruv, shuningdek, SMning har bir qismi hududida toʻsiqlarni loyihalashtirish, qurish va taʼmirlash ishlarini moliyalashtirish Tomonlar davlatlarining milliy qonunchiligiga muvofiq belgilangan manfaatdor tashkilotlar tarafidan amalga oshiriladi.

SM hududida savdo-koʻrgazma obyektlari, turli ish joylari, terminallar va tijorat faoliyati uchun boshqa obyektlar qurilishini moliyalashtirish ikki davlat korxonalari yoki qoʻshma korxonalar tarafidan oʻz mablagʻlari, shuningdek, Tomonlar davlatlari qonunchiligida taʼqiqlanmagan manbalar hisobidan tasdiqlangan hujjatlarga muvofiq amalga oshiriladi.

SM hududi doirasida shaxslar, tovarlar va transport vositalari erkin harakatlanadi.

SMni boshqarish prinsiplari har bir davlatning oʻtkazish punktlarining rejim zonalarini tartibga solish, davlat chegarasi boʻylab harakatlanish sohasidagi milliy qonunchiligiga asoslanadi.

SMning oʻzbek va turkman qismlarini boshqarish oʻtkazish punktlarining rejim zonalari hisobga olingan holda amalga oshiriladi.

SMning bir qismi yoki undan davlat chegarasi orqali shaxslar, yuklar va transport vositalarining oʻtishi nazorati Tomonlar davlatlari qonunchiligiga va ishtirokchilari boʻlgan xalqaro shartnomalarga muvofiq amalga oshiriladi.

SMning oʻzbek va turkman qismlarida Tomonlar davlatlarining davlat chegarasi orqali shaxslar, tovarlar va transport vositalarining oʻtishini nazorat qilishni taʼminlash maqsadida har bir Tomon davlatlari qonunchiligiga muvofiq, chegara, bojxona, transport, karantin, sanitariya-epidemiologiya nazorati organlari va boshqa organlar nazoratni amalga oshiradigan, huquq-tartibotni taʼminlaydigan va jamoat xavfsizligini qoʻriqlaydigan, shaxslar, tovarlar (yuklar) va transport vositalari harakatini nazorat qilish uchun punkt (koridor) tashkil etiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari va Turkmaniston fuqarolarining SMga 10 kungacha kirishi va chiqishi amaldagi xalqaro sayohat uchun hujjatlar asosida vizasiz amalga oshiriladi.

Mazkur moddaning qoidalari, basharti Tomonlar davlatlarining qonun hujjatlarida boshqacha tartib nazarda tutilmagan boʻlsa, Tomonlar davlatlarida qonuniy yashaydigan fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga nisbatan ham qoʻllaniladi.

Voyaga yetmaganlar SMga kirishi va chiqishi ota onalardan biri hamrohligida shaxsini tasdiqlovchi tegishli hujjatlar asosida amalga oshiriladi.

Shaxslarni SM hududidan qaytishiga faqat ular kelgan nazorat-oʻtkazish punkti orqali ruxsat beriladi.

Basharti boshqa Tomon davlati hududida chet elga chiqish zarur boʻlsa, shaxslar va transport vositalari Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Turkmaniston Hukumati oʻrtasida davlat chegarasi orqali oʻtish punktlari toʻgʻrisidagi Bitimga (2007-yil 18-oktabr) muvofiq nazorat-oʻtkazish punktlari orqali harakatlanadi.

SM hududida sodir etilgan huquqbuzarliklar (bojxona, soliq, karantin, sanitariya-eiidemiologiya, maʼmuriy, jinoiy va boshqalar) ular hududida sodir etilgan davlatning milliy qonunchiligiga muvofiq koʻrib chiqiladi va Tomonlar oʻzaro hamkorlikda ushbu huquqbuzarliklarning oldini olish choralarini koʻradilar.

SMning oʻzbek va turkman qismlari hududlarida valyuta nazorati har bir Tomon davlatining milliy qonunchiligiga muvofiq amalga oshiriladi.

Yuridik va jismoniy shaxslar tarafidan SMning hududiga yoki undan naqd pul olib kirish yoki olib chiqish har bir Tomonning milliy qonunchiligida belgilangan talablarga muvofiq amalga oshiriladi.

SM hududida tovarlar va xizmatlar savdosi uchun pul mablagʻlarini toʻlash va oʻtkazish har bir Tomon davlatining milliy qonunchiligiga muvofiq belgilanadigan joriy bitimlar boʻyicha erkin konvertatsiya qilish prinsipiga muvofiq amalga oshiriladi.

SMning bir qismi hududida Tomonlardan birining fuqarolarining mehnat faoliyati oʻz davlatining milliy qonunchiligiga muvofiq amalga oshiriladi.

Mazkur Bitimga muvofiq, Tomonlar tenglik prinsiplari asosida SMning joylashuvi, boshqa rejimlar va SMning yaratilishi va faoliyatining aniq qoidalari toʻgʻrisida kelishib oladilar va ularni huquqiy shakllarda tuzatadilar.

Mazkur Bitim Tomonlarning ular ishtirok etayotgan boshqa xalqaro shartnomalardan kelib chiqadigan huquq va majburiyatlariga daxl qilmaydi.

Tomonlarning oʻzaro kelishuviga binoan, mazkur Bitimga alohida bayonnoma bilan rasmiylashtiriladigan, uning ajralmas qismi hisoblanadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilishi mumkin.

Mazkur Bitim qoidalarini qoʻllash va talqin qilishda yuzaga keladigan kelishmovchiliklar Tomonlar oʻrtasida maslahatlashuv va muzokaralar orqali hal qilinadi.

Mazkur Bitim Tomonlar uning kuchga kirishi uchun zarur boʻlgan davlat ichki protseduralarini bajarganliklari haqida soʻnggi yozma xabarnoma diplomatik kanallar orqali olingan sanadan boshlab kuchga kiradi.

Mazkur Bitim Tomonlardan birining diplomatik kanallari orqali boshqa Tomonni mazkur Bitimni tugatish niyati toʻgʻrisida yozma xabarnoma olgan kundan boshlab olti oy oʻtgunga qadar amal qiladi.

Toshkent shahrida 2021-yil 5-oktabrda ikki asl nusxada, har biri oʻzbek, turkman va rus tillarida tuzildi, bunda barcha matnlar teng autentikdir.

Mazkur Bitim qoidalarini talqin qilishda kelishmovchiliklar yuzaga kelgan taqdirda, Tomonlar rus tilidagi matnga murojaat qiladilar.