“Xo‘jaliklar ixtiyorida qoldiriladigan paxta tolasi, pilla, jun va qorako‘l terini sotishni ta’minlovchi Qoraqalpog‘iston respublika va viloyat uyushmalarini tashkil etish to‘g‘risida” 1992-yil 7-oktabrdagi Farmonni bajarish yuzasidan Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Belgilab qo‘yilsinki, Qoraqalpog‘iston respublika va viloyat uyushmalari:

xo‘jalik hisobidagi vositachi-sotuvchi tashkilot bo‘lib, o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasining qonunlariga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlariga, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga hamda uyushmaning O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan Namunaviy ustaviga amal qiladilar;

xo‘jaliklar bilan o‘z munosabatlarini ixtiyoriy ravishda, shartnomaviy va o‘zaro manfaatli asosda yuritadilar, o‘z zimmalariga yuklangan vazifalar hamda yumushlarning bajarilishi uchun jamoa, davlat va dehqon xo‘jaliklari hamda uyushma tarkibiga kirgan boshqa korxonalar va tashkilotlar, shuningdek viloyat hokimiyati oldida javobgar bo‘ladilar;

respublika Hukumati tomonidan 1992-yil 12-mayda tasdiqlangan (11-23-63-son) tartibga muvofiq jamoa, davlat va dehqon xo‘jaliklarining ixtiyorida qoldiriladigan paxta tolasi, pilla, jun va qorako‘l terini sotishda ularga vositachilik xizmati ko‘rsatadilar;

O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi va “O‘zboshyengilta’minotsotish” bilan birgalikda ichki va tashqi bozorlarda ana shu mahsulot turlariga bo‘lgan bozor konyunkturasini o‘rganadilar, mazkur mahsulotlarni eksportga chiqarish chog‘ida O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi orqali litsenziyalarni rasmiylashtiradilar hamda Vazirlar Mahkamasi ajratgan kvotalar asosida ularning MDH hududida sotilishini ta’minlaydilar;

yuqorida ko‘rsatilgan mahsulot turlarini sotish yuzasidan har oyda “O‘zistiqbolstat” davlat qo‘mitasiga va “O‘zboshyengilta’minotsotish”ga belgilangan hisobotni taqdim etadilar.

2. Muassislarning umumiy yig‘ilishi uyushmaning yuqori organi hisoblanib, uni boshqaruv saylaydi. Boshqarish apparatining tuzilmasi va xodimlari sonini, xodimlar mehnatiga haq to‘lash tizimini uyushma boshqaruvi belgilaydi va tasdiqlaydi. Boshqaruv huzuridagi apparat uning xo‘jalik hisobidagi faoliyati evaziga saqlanadi. Uyushmaning Namunaviy ustavi va tuzilmasi 1, 2-ilovalarga muvofiq tasdiqlansin.

O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi boshqarish xodimlariga necha kishi ajratish to‘g‘risidagi masalani hal qilsin.

Boshqaruv raisi va uning o‘rinbosari viloyat hokimining taqdimnomasiga binoan uyushma muassislarining yig‘ilishida saylanadilar.

3. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlarning hokimlari tashkil etilgan uyushmalarni joylashtirish, ularni telefon va teletayp aloqasi, mebel, asbob-uskunalar, tashkiliy texnika, avtotransport bilan ta’minlash masalasini hal qilsinlar.

4. O‘rta Osiyo temir yo‘l Boshqarmasi (o‘rtoq Jeltouxov) va O‘zbekiston Respublikasi Avtomobil transporti vazirligi (o‘rtoq Axmetov) 1992-yil 7-oktabrdagi 477-son Farmonning va ushbu qarorning talablarini qat’iy bajara borib, uyushmalarning talabnomalari bo‘yicha transport vositalari ajratishni ta’minlasinlar.

5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish, o‘rtoq I.H. Jo‘rabekov zimmasiga yuklatilsin. Uning amalga oshirilishi yilning har choragida Vazirlar Mahkamasining Dehqonchilik sanoati majmui majlisida ko‘rib chiqilsin.

1. Respublika xo‘jaliklari ixtiyorida qoldiriladigan paxta tolasi, pilla, jun va qorako‘l teri sotilishini ta’minlovchi viloyat (Qoraqalpog‘iston respublika) uyushmasi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Xo‘jaliklar ixtiyorida qoldiriladigan paxta tolasi, pilla, jun va qorako‘l terini sotishni ta’minlovchi Qoraqalpog‘iston respublika va viloyat uyushmalarini tashkil etish to‘g‘risida” 1992-yil 7-oktabrdagi Farmoniga va O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining ushbu masalaga doir 1992-yil 17-oktabrdagi 479-son qaroriga muvofiq tashkil qilingan.

2. Ixtiyoriylik asosida tashkil qilingan uyushma tijorat-vositachilik tashkiloti bo‘lib, o‘z faoliyatini ushbu Ustav asosida, to‘la xo‘jalik hisobi va o‘zini o‘zi mablag‘ bilan ta’minlash qoidalari asosida amalga oshiradi.

Uyushmaning daromadlari shartnoma va bitim asosida ko‘rsatiladigan xizmatlar uchun belgilangan tartibda undirib olinadigan mablag‘lar hisobiga hosil bo‘ladi.

3. 1-bandda ko‘rsatilgan mahsulot turlarini yetishtiruvchi jamoa, davlat va dehqon xo‘jaliklari hamda boshqa korxonalar va tashkilotlar mutlaqo ixtiyoriylik va tenghuquqlilik asosida uyushmaning a’zolari bo‘lishlari mumkin.

4. Uyushma o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasining qonunlariga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlariga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, O‘zbekiston Respublikasining davlat organlari chiqargan boshqa me’yoriy hujjatlarga, ushbu Ustavga, uyushma a’zolarining umumiy yig‘ilishi va uning boshqaruvi qabul qilgan qarorlarga amal qiladi.

5. Uyushma faoliyatining asosiy vazifalari va yo‘nalishlari quyidagilardan iborat:

mustaqil ravishda sotish uchun qoldiriladigan, paxta tolasi, pilla, jun va qorako‘l terini Vazirlar Mahkamasining qarorlarida belgilanganidek va respublika Hukumati tomonidan 1992-yil 12-mayda tasdiqlangan (11-23-63-son) mazkur mahsulotlarni sotish tartibiga muvofiq ularni erkin narxlar bilan sotishda jamoa va davlat xo‘jaliklariga hamda boshqa shu xildagi mahsulotlar yetishtiruvchilarga tijorat-vositachilik xizmati ko‘rsatish;

yuqorida ko‘rsatilgan turdagi qishloq xo‘jalik mahsulotlari yetishtruvchilarni birlashtirish va mazkur mahsulotlarni samarali tarzda, naf ko‘rib sotish borasidagi faoliyatini muvofiqlashtirish, xo‘jaliklarga zarur mollarni sotib olishda ko‘maklashish va shu asosda jamoa hamda davlat xo‘jaliklarining iqtisodiy ahvolini mustahkamlash;

qishloq xo‘jalik mahsulotlarini topshirish chog‘ida xo‘jaliklarning manfaatlarini himoya qilish;

O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi va “O‘zboshyengilta’minotsotish” bilan birgalikda tuziladigan shartnomalar va bitimlarning xo‘jaliklar va umuman respublika uchun eng ko‘p naf keltiradigan tarzda samarali bo‘lishi maqsadida ichki hamda tashqi bozorlardagi konyunkturani va ushbu mahsulot turlariga narx belgilanishini o‘rganish;

mahsulotning mazkur turlarini MDH davlatlariga va Boltiq-bo‘yi davlatlariga olib chiqib ketish uchun O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasida kvotani hamda ajratilgan kvotalar hajmida O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi orqali eksportga litsenziyalarni rasmiylashtirish;

paxta tolasi, qorako‘l teri, jun va pilla yetishtirish bo‘yicha hamda shu mahsulotlar belgilangan topshiriqdan tashqari mintaqada qancha tayyorlanganligi va belgilangan topshiriqning 15 foizi hajmidagi paxta tolasi, qorako‘l teri, jun hamda belgilangan topshiriqning 25 foizi hajmidagi pilla mavjudligi bo‘yicha yagona hisob-kitob va hisobotni yuritish (respublika Hukumatining qaroriga binoan foiz nisbatlari o‘zgartirilishi mumkin);

qishloq xo‘jalik mahsulotlarining mazkur turlarini yetishtirish, yetkazib berish hamda ularning qoldiqlari bo‘yicha har oyda “O‘zistiqbolstat” davlat qo‘mitasiga va “O‘zboshyengilta’minotsotish”ga hisobot taqdim etish;

xo‘jaliklarga hujjatlarni rasmiylashtirish va mazkur qishloq xo‘jalik mahsulotlarining iste’molchilar bilan bevosita o‘zaro manfaatli xo‘jalik aloqalarini rivojlantirish borasida har xil tijorat-vositachilik xizmatlari ko‘rsatish.

6. Uyushma o‘z zimmasiga yuklatilgan vazifalarga muvofiq:

qishloq xo‘jalik mahsulotlarini yetishtiruvchilarga shu mahsulotlarning Hukumat qarorlariga binoan ularda qoldiriladigan qismini sotishda amaliy yordam beradi;

jamoa, davlat va dehqon xo‘jaliklarida mustaqil sotish uchun qoldiriladigan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining qarorlarida belgilangan paxta tolasi, pilla, jun va qorako‘l terini erkin narxlar bilan sotishda ularga tijorat-vositachilik xizmatlari ko‘rsatadi;

O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi va “O‘zboshyengilta’minotsotish” bilan birgalikda tuziladigan shartnomalarning xo‘jaliklar va umuman respublika uchun eng ko‘p naf keltiradigan tarzda samarali bo‘lishi maqsadida ichki va tashqi bozorlardagi konyunkturani hamda paxta tolasi, pilla, jun va qorako‘l teriga narx belgilanishini o‘rganadi;

ushbu mahsulot turlarining iste’molchilarini izlaydi, ular bilan respublika xo‘jaliklari tomonidan shu mahsulotlarni yetkazib berish bo‘yicha vositachilik xizmatlari ko‘rsatish yuzasidan shartnomalar va bitimlar tuzadi;

temir yo‘l vagonlariga doir yillik, yil choragi uchun va oylik rejalar va talabnomalarni rejalashtirish hamda ularni O‘rta Osiyo temir yo‘l Boshqarmasiga taqdim etishda ko‘maklashadi;

tuzilgan shartnoma va bitimlarga muvofiq ushbu mahsulot turlarini yetkazib berish to‘g‘risida xo‘jaliklarga ko‘rsatma beradi hamda ularning bajarilishini nazorat qiladi;

respublika Hukumati tomonidan 1992-yil 12-mayda tasdiqlangan (11-23-63-son) tartibga muvofiq mintaqadagi xo‘jaliklarda ushbu mahsulot turlarini yetishtirish bo‘yicha hamda belgilangan topshiriqdan tashqari tayyorlangan mahsulotning, belgilangan topshiriqning 15 foizi hajmidagi paxta tolasi, qorako‘l teri, jun va belgilangan topshiriqning 25 foizi hajmidagi pillaning mavjudligi bo‘yicha yagona hisob-kitob yuritadi;

mustaqil ravishda sotish uchun xo‘jaliklarda qoldiriladigan mahsulotlar bo‘yicha davlat, jamoat tashkilotlari va boshqa tashkilotlarda xo‘jaliklarning manfaatlarini himoya qiladi hamda mahsulot yetishtirish va sotish bilan bog‘liq masalalar bo‘yicha ana shu tashkilotlarda xo‘jaliklarning vakili bo‘ladi;

hujjatlarni rasmiylashtirish hamda qishloq xo‘jalik mahsulotlarining iste’molchilari bilan bevosita o‘zaro manfaatli xo‘jalik aloqalarini rivojlantirishda shartnoma asosida xo‘jaliklarga turli vositachilik va huquqiy xizmatlar ko‘rsatadi;

mahsulotning mazkur turlarini MDH davlatlariga va Boltiq-bo‘yi davlatlariga yetkazib berish uchun O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasida kvotalarni hamda ajratilgan kvotalar hajmida O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi orqali litsenziyalarni rasmiylashtiradi;

birkitilgan mahsulot turlari bo‘yicha to‘la miqyosli marketing ishlarini olib boradi;

mulkchilik shaklidan qat’i nazar, MDH mintaqalari, boshqa davlatlar va xorijiy firmalarning ta’minot-sotish, tijorat-vositachilik tashkilotlari, birlashmalari va korxonalari bilan bevosita amaliy aloqalar o‘rnatadi;

ishlab chiqarish samaradorligini oshirishga, foydaning va xo‘jalik hisobi daromadining ko‘payishiga imkon beradigan xo‘jalik hisobini, shartnomaviy, moliyaviy va hisob-kitob intizomini mustahkamlaydi;

o‘zining moddiy-texnika negizini rivojlantirish va mustahkamlashni, asosiy jamg‘armalardan, mehnat, moddiy va moliyaviy resurslardan foydalanishni yaxshilashni ta’minlaydi;

mehnat va boshqarishni ilmiy tashkil qilishni joriy etadi, mehnat samaradorligini oshirishni ta’minlaydi, zamonaviy hisob texnikasini qo‘llangan holda avtomatlashtirilgan boshqarish tizimini vujudga keltiradi; uyushma tizimi uchun malakali kadrlar tanlash masalalarini shartnoma asosida hal qiladi;

o‘z mablag‘lari va qarzga olingan mablag‘lar hisobiga omborxonalar, uy-joylar, ijtimoiy-madaniy va maishiy soha inshootlari barpo etadi, shuningdek, loyiha-smeta hujjatlari bo‘yicha kapital qurilish ishlarini ta’minlaydi;

belgilangan tartibda markazlashtirilgan moddiy rag‘batlantirish jamg‘armalarini tashkil qiladi hamda ulardan samarali foydalanishni ta’minlaydi;

pul va moddiy boyliklarning saqlanishini, yetkazilgan zararning undirilishini, tejamkorlik rejimiga rioya etilishini ta’minlaydi;

mahsulot yetkazib beruvchilar bilan iste’molchilar o‘rtasida qaror topgan xo‘jalik aloqalarinn takomillashtiradi hamda shunday oqilona aloqalarni tashkil etish borasidagi tadbirlarni amalga oshiradi, bunda talabnomalar va uzoq muddatli shartnomalar asosida uzoqqa cho‘ziladigan bevosita aloqalarni faol kengaytirib boradi.

7. Uyushma yuridik shaxs hisoblanadi, mustaqil balansga, bank muassasalarida hisob-kitob va boshqa, shu jumladan, valyuta hisob raqamlariga ega bo‘ladi.

8. Uyushmaning faoliyatiga uyushmaning boshqaruv raisi boshchiligidagi boshqaruvi rahbarlik qiladi.

Boshqaruv raisi va uning o‘rinbosari viloyat hokimining taqdimnomasiga binoan uyushma muassislarining yig‘ilishida saylanadi.

Uyushma boshqaruvi raisdan, rais o‘rinbosaridan va xo‘jaliklarning vakillaridan iborat bo‘ladi. Uyushma boshqaruvining a’zolari uyushmaning umumiy yig‘ilishida saylanadilar va uning boshqaruvi tomonidan tasdiqlanadilar.

9. Uyushma boshqaruvining raisi:

uyushma zimmasiga yuklangan vazifalarning bajarilishi uchun shaxsan javobgar bo‘ladi, boshqaruv raisi o‘rinbosarining, uyushma bo‘limlari rahbarlarining o‘zlari mutasaddilik qilayotgan uyushma faoliyati masalalari bo‘yicha ishlarning ahvoli uchun mas’uliyat darajasini belgilaydi;

buyruqlar, farmoyishlar va yo‘riqnomalar chiqaradi, ijro etish majburiy bo‘lgan ko‘rsatmalar beradi va ularning ijrosini nazorat qiladi;

zarur hollarda boshqa tashkilotlar, uyushmalar, vazirliklar va idoralar bilan birgalikda buyruqlar va yo‘riqnomalar chiqaradi;

uyushma apparati xodimlarini lavozimga tayinlaydi va undan ozod qiladi;

uyushma bo‘limlari to‘g‘risidagi nizomlarni tasdiqlaydi;

uyushma nomidan ishonchnomalar beradi, amaldagi qonunlarga muvofiq uyushmaning mulki va mablag‘larini tasarruf qiladi;

shartnomalar va bitimlarni uyushma nomidan imzolaydi.

10. Uyushma markaziy apparatining tuzilmasi, lavozimlar ro‘yxati, xodimlarning maosh va stavka miqdorlari, mukofotlash, mukofot pullari to‘lash to‘g‘risidagi nizomlar “O‘zbekiston Respublikasining korxonalari to‘g‘risida”gi Qonunning 19-moddasiga va O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik Asoslarining 5-moddasiga muvofiq uyushma boshqaruvining raisi tomonidan tasdiqlanadi hamda uning xo‘jalik hisobi asosidagi faoliyati hisobiga saqlanadi.

11. Uyushma O‘zbekiston Respublikasining Davlat gerbi tasvirlangan hamda o‘z nomi o‘zbek, rus va ingliz tillarida yozilgan muhrga ega bo‘ladi.

12. Uyushma O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tugatiladi.