O‘zbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi (bundan buyon matnda Markaziy saylov komissiyasi deb yuritiladi) O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti saylovini, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga saylovni, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi referendumini tashkil etish va o‘tkazish uchun tuziladi hamda u o‘z faoliyatini doimiy asosda amalga oshiradi.

Markaziy saylov komissiyasi faoliyatining asosiy prinsiplari mustaqillik, qonuniylik, kollegiallik, oshkoralik, adolatlilikdan iborat.

Markaziy saylov komissiyasi o‘zining butun faoliyati bilan saylov tizimining demokratik prinsiplarini amalga oshirishga ko‘maklashishga, saylovchilarning o‘z xohish-irodasini erkin bildirish imkoniyatini ta’minlashga da’vat etilgan.

Markaziy saylov komissiyasi va uning a’zolari o‘z faoliyatini har qanday davlat organlari, jamoat birlashmalari va mansabdor shaxslardan mustaqil holda amalga oshiradi.

Markaziy saylov komissiyasi a’zolari qaror qabul qilishda siyosiy moyillar va boshqa yot ta’sirlardan holi bo‘lgan o‘z nuqtai nazarini bildiradi.

Markaziy saylov komissiyasining faoliyatiga aralashishga yo‘l qo‘yilmaydi va bunday aralashuv qonunga muvofiq javobgarlikka sabab bo‘ladi.

Markaziy saylov komissiyasi va uning a’zolari o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga, saylov, referendum to‘g‘risidagi qonunlarga hamda boshqa qonunlarga amal qiladi.

Masalalarni ko‘rib chiqish va qarorlar qabul qilish Markaziy saylov komissiyasi tomonidan kollegial tarzda amalga oshiriladi.

Markaziy saylov komissiyasi o‘z faoliyatini oshkora amalga oshiradi. Markaziy saylov komissiyasining majlislari ochiq o‘tkaziladi.

Markaziy saylov komissiyasi majlislarida siyosiy partiyalarning, ommaviy axborot vositalarining vakillari, boshqa davlatlardan, xalqaro tashkilotlardan va harakatlardan kuzatuvchilar hozir bo‘lishi mumkin.

Markaziy saylov komissiyasining qarorlari ommaviy axborot vositalarida e’lon qilinadi.

Markaziy saylov komissiyasi nomzodlarni, siyosiy partiyalarni saylov kampaniyasini o‘tkazish uchun teng shart-sharoitlar bilan ta’minlash, saylovga, referendumga tayyorgarlik ko‘rish hamda ularni o‘tkazish uchun ajratilgan budjet mablag‘larining adolatli taqsimlanishini, ovoz berishning va saylov, referendum yakunlarini chiqarishning halol bo‘lishini ta’minlash yuzasidan zarur chora-tadbirlar ko‘radi.

Markaziy saylov komissiyasi O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi tomonidan kamida o‘n besh nafar a’zodan iborat tarkibda tuziladi.

Markaziy saylov komissiyasi a’zolari Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesining, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlarining tavsiyasi bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi va Senati tomonidan saylanadi.

Markaziy saylov komissiyasining Raisi komissiya a’zolari orasidan O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining taqdimnomasi bo‘yicha komissiya majlisida saylanadi.

Markaziy saylov komissiyasi Raisining o‘rinbosari va komissiya kotibi komissiya a’zolari orasidan komissiya majlisida saylanadilar.

Yigirma besh yoshga to‘lgan, qoida tariqasida, oliy ma’lumotga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti saylovini va davlat hokimiyatining vakillik organlariga saylovni, referendumni tashkil etish va o‘tkazish borasida ish tajribasiga ega bo‘lgan, jamoatchilik o‘rtasida obro‘-e’tibor qozongan hamda kamida oxirgi besh yil O‘zbekiston Respublikasi hududida doimiy yashab turgan O‘zbekiston Respublikasi fuqarosi Markaziy saylov komissiyasining a’zosi bo‘lishi mumkin.

Markaziy saylov komissiyasining a’zosi boshqa saylov komissiyasining yoki siyosiy partiyaning a’zosi bo‘lishi mumkin emas.

Qonunda belgilangan tartibda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentligiga nomzod etib, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi deputatligiga nomzod etib, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati a’zoligiga nomzod etib, ishonchli vakil etib ro‘yxatga olingan Markaziy saylov komissiyasining a’zosi komissiya tarkibidan chiqib ketgan deb hisoblanadi.

Markaziy saylov komissiyasi a’zosining vakolatlari quyidagi hollarda O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi tomonidan bevosita yoki uni a’zolikka tavsiya etgan organning taqdimnomasi bo‘yicha to‘xtatilishi mumkin:

u o‘z vakolatlarini zimmasidan soqit qilish haqida yozma ariza bergan taqdirda;

u belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz deb topilgan taqdirda;

unga nisbatan sudning ayblov hukmi qonuniy kuchga kirgan taqdirda;

u o‘z vazifalarini muntazam ravishda bajarmay kelgan taqdirda.

Markaziy saylov komissiyasining yangi a’zosi ushbu Qonunda belgilangan tartibda tasdiqlanadi.

Markaziy saylov komissiyasining a’zosi komissiyaning qaroriga binoan unda doimiy asosda ishlashi mumkin.

Markaziy saylov komissiyasining doimiy asosda ishlovchi a’zolari ilmiy va pedagogik faoliyatdan tashqari haq to‘lanadigan boshqa turdagi faoliyat bilan shug‘ullanishi mumkin emas.

Markaziy saylov komissiyasining a’zosi tegishli guvohnomaga ega bo‘ladi.

Markaziy saylov komissiyasi Raisi va uning o‘rinbosarining guvohnomasi O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan, Markaziy saylov komissiyasi boshqa a’zolarining guvohnomasi esa O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Spikeri bilan kelishilgan holda O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Raisi tomonidan imzolanadi.

Markaziy saylov komissiyasi:

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti saylovini, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga saylovni o‘tkazish uchun tuziladigan saylov komissiyalarining hamda O‘zbekiston Respublikasi referendumini o‘tkazish uchun tuziladigan referendum o‘tkazuvchi komissiyalarning tizimiga boshchilik qiladi, O‘zbekiston Respublikasining butun hududida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti saylovi, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga saylov va O‘zbekiston Respublikasi referendumi to‘g‘risidagi qonunlarning ijrosini nazorat qiladi, ularning bir xil qo‘llanilishini ta’minlaydi;

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentligiga, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiga, xalq deputatlari viloyat, tuman, shahar Kengashlariga saylovlar yuzasidan saylov kompaniyasi boshlanganligini e’lon qiladi;

saylov komissiyalari va referendum o‘tkazuvchi komissiyalar faoliyatini uslubiy jihatdan ta’minlaydi, saylov va referendumni tashkil etishga oid masalalar yuzasidan o‘z vakolatlari doirasida qarorlar qabul qiladi, yo‘riqnomalar chiqaradi hamda nizomlarni tasdiqlaydi va tushuntirishlar berib boradi;

saylov okruglarini, referendum okruglarini tuzadi, ularga nom va tartib raqami beradi, chegaralarini, saylovchilar hamda referendumda ishtirok etish huquqiga ega bo‘lgan fuqarolar sonini ko‘rsatgan holda okruglar ro‘yxatini e’lon qiladi;

O‘zbekiston Respublikasining xorijiy davlatlardagi vakolatxonalari huzurida tuzilgan saylov uchastkalari va referendum uchastkalarini qaysi okruglarga biriktirish to‘g‘risidagi masalalarni hal etadi;

okrug saylov komissiyalarini va referendum o‘tkazuvchi okrug komissiyalarini tuzadi hamda ularning joylashgan yeri to‘g‘risidagi ma’lumotlarni e’lon qiladi;

saylov komissiyalari va referendum o‘tkazuvchi komissiyalar tarkibiga o‘zgartishlar kiritish tartibini belgilaydi;

okrug saylov komissiyalarining va referendum o‘tkazuvchi okrug komissiyalarining qarorlarini, agar bu qarorlar saylov va referendum to‘g‘risidagi qonunlarga zid bo‘lsa, mustaqil tarzda yoki O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurorining taqdimnomasiga binoan bekor qiladi;

chet davlatlarning, xalqaro tashkilotlarning kuzatuvchilariga saylov va referendumga mandatlar beradi;

saylovga va referendumga tayyorgarlik ko‘rish hamda ularni o‘tkazishning xarajatlar smetasini ishlab chiqadi va tasdiqlaydi, pul mablag‘larini saylov komissiyalariga hamda referendum o‘tkazuvchi komissiyalarga, shu jumladan siyosiy partiyalarning saylovlarda ishtirok etishini moliyalashtirish uchun taqsimlaydi, saylov komissiyalarining va referendum o‘tkazuvchi komissiyalarning binolar, transport va aloqa vositalari bilan ta’minlanishini nazorat qiladi, saylov hamda referendumni moddiy-texnika jihatidan ta’minlashga doir boshqa masalalarni ko‘rib chiqadi;

siyosiy partiyalarning kuzatuvchilari, matbuot, televideniye, radio vakillari, boshqa davlatlar, xalqaro tashkilotlar va harakatlarning kuzatuvchilariga mo‘ljallangan mandat namunasini belgilaydi;

taqdim etilgan hujjatlar asosida siyosiy partiyalarning saylovda qatnashishiga ijozat berish yuzasidan qaror qabul qiladi;

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentligiga va O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi deputatligiga nomzodlar ko‘rsatgan siyosiy partiyalardan tegishli hujjatlarni qabul qilib oladi.

O‘zbekiston Ekologik harakatining O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatlari saylovi bo‘yicha konferensiyasini o‘tkazish haqida qaror qabul qiladi;

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentligiga nomzodlarni va O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi deputatligiga nomzodlarni ro‘yxatga oladi, ro‘yxatga olingan nomzodlarning ro‘yxatlari va ular haqidagi ma’lumotlar matbuotda e’lon qilinishini uyushtiradi;

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentligiga nomzodlar va O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi deputatligiga nomzodlar saylovda ishtirok etishi uchun teng sharoitlarni ta’minlaydi;

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi deputatlari va Senati a’zolari sayloviga doir saylov byulletenlarining va saylov varaqalarining, referendumda ovoz berish byulletenining, saylovchilar hamda referendumda ishtirok etish huquqiga ega bo‘lgan fuqarolar ro‘yxatlarining, imzo varaqalarining, saylov komissiyalari, referendum o‘tkazuvchi komissiyalar bayonnomalarining hamda boshqa hujjatlarning namuna va shakllarini, ovoz berish qutilarining hamda saylov komissiyalari, referendum o‘tkazuvchi komissiyalar muhrlarining namunalarini, hujjatlarni saqlash tartibini belgilaydi;

saylov komissiyalari, referendum o‘tkazuvchi komissiyalar, siyosiy partiyalar, vazirliklar, davlat qo‘mitalari va idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari, davlatning boshqa organlari hamda boshqa nodavlat notijorat tashkilotlari vakillarining saylovga, referendumga tayyorgarlik ko‘rish va ularni o‘tkazish bilan bog‘liq masalalar yuzasidan axborotlarini eshitadi;

saylovning va referendumning yakunini chiqaradi, O‘zbekiston Respublikasi bo‘yicha ovoz berishning umumiy natijalarini aniqlaydi hamda ovoz berishda ishtirok etgan saylovchilar yoki referendumda ishtirok etish huquqiga ega bo‘lgan fuqarolar soni to‘g‘risidagi, har bir nomzodni yoqlab berilgan ovozlar soni to‘g‘risidagi, referendumga qo‘yilgan masalani yoqlab yoki unga qarshi berilgan ovozlar soni to‘g‘risidagi axborotni matbuotda e’lon qiladi;

qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda takroriy ovoz berish, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatlarining yoki Senati a’zolarining takroriy saylovi va bo‘shab qolgan o‘rinlarga saylovi o‘tkazilishini tashkil etadi;

saylangan O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining deputatlarini, Senatining a’zolarini ro‘yxatga oladi, shuningdek ularning ro‘yxatini matbuotda e’lon qiladi;

saylovdan keyin O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining, Senatining birinchi majlisini qonunda belgilangan tartibda chaqiradi;

saylangan shaxsga O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti etib saylanganligi to‘g‘risida guvohnoma topshiradi;

O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining deputatiga va Senatining a’zosiga tegishincha Qonunchilik palatasi deputatining hamda Senat a’zosining guvohnomasi va ko‘krak nishonini beradi;

saylov komissiyalarining va referendum o‘tkazuvchi komissiyalarning qarorlari hamda xatti-harakatlari ustidan tushgan ariza va shikoyatlarni ko‘rib chiqadi hamda ular yuzasidan qarorlar qabul qiladi;

O‘zbekiston Respublikasining saylov va referendum to‘g‘risidagi qonunlari jinoiy javobgarlikka tortishga sabab bo‘ladigan tarzda buzilganligiga doir materiallarni prokuratura organlariga oshiradi;

boshqa mamlakatlarning saylov organlari, xalqaro tashkilotlar bilan xalqaro hamkorlikni amalga oshiradi, chet davlatlarning, xalqaro tashkilotlarning vakillari bilan uchrashuvlar tashkil etadi, hamkorlik to‘g‘risida bitimlar, memorandumlar tuzadi;

xorijiy mamlakatlardagi saylovlarni kuzatishda, shu jumladan xalqaro tashkilotlarning missiyalari tarkibida kuzatishda ishtirok etadi;

xalqaro tashkilotlarni, xorijiy mamlakatlarning saylov organlarini mamlakatimizdagi saylovlarni kuzatish uchun taklif etadi, o‘z vakillarini kuzatuvchilarning missiyalari tarkibiga yuboradi;

saylov va referendumni tashkil etish, o‘tkazish bilan bog‘liq hujjatlarning idoraviy arxivlarga topshirilishini ta’minlaydi;

Markaziy saylov komissiyasining Reglamentini tasdiqlaydi;

jamoatchilik, ommaviy axborot vositalari bilan aloqalarni mustahkamlaydi va rivojlantiradi;

qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.

Markaziy saylov komissiyasining Raisi:

Markaziy saylov komissiyasining faoliyatiga rahbarlikni amalga oshiradi;

Markaziy saylov komissiyasining majlislarini chaqiradi, ularda raislik qiladi, komissiyaning a’zolari o‘rtasida vazifalarni taqsimlaydi;

Markaziy saylov komissiyasining majlislarida ishtirok etish uchun davlat organlari, siyosiy partiyalar va boshqa jamoat birlashmalarining, tashkilotlarning vakillarini va boshqa mansabdor shaxslarni taklif etadi;

davlat organlari, xalqaro tashkilotlar, jamoat birlashmalari bilan munosabatlarda Markaziy saylov komissiyasi nomidan ish ko‘radi;

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti saylovi, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga saylov, shuningdek referendum yakunlari to‘g‘risida O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining palatalariga axborot beradi;

Markaziy saylov komissiyasining qarorlarini va boshqa hujjatlarini imzolaydi;

Markaziy saylov komissiyasining faoliyatini ta’minlash uchun O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjetidan ajratilgan mablag‘larni taqsimlaydi va ulardan maqsadli foydalanilishini nazorat qiladi;

tegishincha O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining va Senatining birinchi majlisini ochadi hamda Qonunchilik palatasi Spikeri va Senat Raisi saylangunga qadar unda raislik qiladi;

ushbu Qonunda va boshqa qonunlarda nazarda tutilgan boshqa vakolatlarni amalga oshiradi.

Markaziy saylov komissiyasining Raisi o‘z vakolatlarini bajarishining imkoni bo‘lmagan taqdirda, shuningdek Rais bo‘lmaganida, Raisning vazifalari Rais o‘rinbosariga yoki Markaziy saylov komissiyasining qarori bilan komissiya a’zolaridan biriga yuklanadi.

Markaziy saylov komissiyasi ishining tashkiliy ko‘rinishi uning majlislari hisoblanib, ular zaruratga qarab o‘tkaziladi. Agar majlisda komissiya a’zolari umumiy miqdorining kamida uchdan ikki qismi ishtirok etayotgan bo‘lsa, u vakolatli hisoblanadi.

Markaziy saylov komissiyasining qarorlari ochiq ovoz berish orqali, komissiya a’zolari umumiy miqdorining oddiy ko‘pchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Ovozlar teng bo‘linib qolgan taqdirda, Markaziy saylov komissiyasi Raisining ovozi hal qiluvchi hisoblanadi.

Markaziy saylov komissiyasining majlislarida bayonnoma yuritilib, u raislik qiluvchi va Markaziy saylov komissiyasining kotibi tomonidan imzolanadi.

Markaziy saylov komissiyasining a’zolari alohida fikr bildirishga haqli bo‘lib, bu fikr yozma shaklda bayonnomaga ilova qilinadi.

Markaziy saylov komissiyasi o‘z vakolatlari doirasida qarorlar qabul qiladi, qarorlar Markaziy saylov komissiyasi raisi tomonidan imzolanadi.

Markaziy saylov komissiyasining qarorlari ular qabul qilingan paytdan e’tiboran kuchga kiradi va Markaziy saylov komissiyasining rasmiy veb-saytida o‘sha kunning o‘zida, shuningdek, zarur bo‘lgan hollarda, boshqa manbalarda e’lon qilinishi lozim.

Markaziy saylov komissiyasi o‘z vakolatlari doirasida qabul qiladigan qarorlar okrug va uchastka saylov komissiyalari hamda referendumni o‘tkazish komissiyalari uchun, davlat organlari, siyosiy partiyalar va boshqa nodavlat notijorat tashkilotlari, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar uchun majburiydir.

Markaziy saylov komissiyasi saylovga yoki referendumga tayyorgarlik ko‘rish va uni o‘tkazish bilan bog‘liq masalalar yuzasidan davlat organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning rahbarlariga, boshqa mansabdor shaxslarga murojaat etishga haqli bo‘lib, ular masalani ko‘rib chiqishlari va uch kun ichida javob berishlari shart.

Markaziy saylov komissiyasining qarorlari ustidan O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudiga shikoyat berish mumkin. Shikoyat tushgan paytdan e’tiboran uch kun ichida, agar saylov yoki referendumga olti kundan kam vaqt qolgan bo‘lsa — darhol ko‘rib chiqilishi lozim.

Markaziy saylov komissiyasining faoliyatini ta’minlash uchun uning Kotibiyati tuziladi.

Kotibiyat ishiga Markaziy saylov komissiyasining kotibi rahbarlik qiladi.

Kotibiyatning tuzilishi, shtatlari va uning ish tartibini Markaziy saylov komissiyasining Raisi tasdiqlaydi.

Markaziy saylov komissiyasining faoliyat ko‘rsatish tartibi uning Reglamentida belgilanadi.

Markaziy saylov komissiyasini moliyaviy ta’minlash davlat mablag‘lari hisobidan amalga oshiriladi va O‘zbekiston Respublikasining Davlat budjetida alohida satrda nazarda tutiladi.

Markaziy saylov komissiyasi O‘zbekiston Respublikasi Davlat gerbining tasviri tushirilgan va o‘z nomi yozilgan muhrga ega bo‘ladi.

Markaziy saylov komissiyasi yuridik shaxs hisoblanadi.