Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat-ijroiya kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-y., 6-son, 175-modda) muvofiq buyuraman:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi ozodlikdan mahrum qilish turidagi jazoni ijro etish muassasalarining ichki tartib qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining 2001-yil 8-maydagi 118-son “Ozodlikdan mahrum qilish turidagi jazoni ijro etish muassasalarining ichki tartib Qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi buyrugʻi (roʻyxat raqami 1039, 2001-yil 8-iyun) (Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qoʻmitalari va idoralarning meʼyoriy hujjatlari axborotnomasi, 2001-yil, 11-son) oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.

3. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Mazkur Qoidalar Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksi (bundan buyon matnda JK deb yuritiladi) (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1995-y., 1-son), Jinoyat-protsessual kodeksi (bundan buyon matnda JPK deb yuritiladi) (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1995-y., 2-son) va Jinoyat-ijroiya kodeksiga (bundan buyon matnda JIK deb yuritiladi) (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-y., 6-son, 175-modda) muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni ijro etish muassasalarining (bundan buyon matnda JIEM deb yuritiladi) ichki tartibini belgilaydi.

1. Ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazo ijrosi JIEMlar tomonidan amalga oshiriladi.

2. JIEMlarga quyidagilar kiradi:

jazoni ijro etish koloniyalari;

tarbiya koloniyalari;

turmalar.

3. Tergov hibsxonalari ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan va xoʻjalik xizmatiga oid ishlarni bajarish uchun qoldirilgan shaxslarga nisbatan JIEMlar vazifasini bajaradi.

4. Jazoni ijro etish koloniyalari voyaga yetgan mahkumlarni saqlash uchun moʻljallangan boʻlib, quyidagilarga boʻlinadi:

manzil-koloniyalar;

umumiy tartibli koloniyalar;

qattiq tartibli koloniyalar;

maxsus tartibli koloniyalar.

5. Tarbiya koloniyalari voyaga yetmagan mahkumlarni saqlash uchun moʻljallangan.

6. Turmalar voyaga yetgan mahkumlarni saqlash uchun moʻljallangan.

7. Jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi, eʼtiqodi, shaxsi va ijtimoiy mavqeyidan qatʼi nazar, mahkumlarning huquqlari kamsitilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

8. Manzil-koloniyalar quyidagilarga boʻlinadi:

ijtimoiy xavfi katta boʻlmagan jinoyatlar, ehtiyotsizlik oqibatida sodir etilgan uncha ogʻir boʻlmagan jinoyatlar uchun, shuningdek qasddan uncha ogʻir boʻlmagan jinoyat sodir etganlik uchun ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan shaxslar saqlanadigan manzil-koloniyalar;

umumiy, qattiq tartibli koloniyalardan, shuningdek tarbiya koloniyalaridan oʻtkazilgan mahkumlar saqlanadigan manzil-koloniyalar.

Manzil-koloniyalarda:

mazkur muassasalarga sud hukmiga binoan kelgan voyaga yetgan mahkumlar;

umumiy, qattiq tartibli koloniyalardan va tarbiya koloniyalaridan sudning ajrimi asosida oʻtkazilgan voyaga yetgan mahkumlar;

ijtimoiy xavfi katta boʻlmagan jinoyati, ehtiyotsizlik oqibatida sodir etilgan jinoyati uchun va qasddan sodir etgan uncha ogʻir boʻlmagan jinoyati uchun ozodlikdan mahrum qilish bilan bogʻliq boʻlmagan jazoni ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazo bilan almashtirish tarzida sudning ajrimi asosida yuborilgan voyaga yetgan mahkumlar jazoni oʻtaydi.

9. Manzil-koloniyalarga ijobiy tavsifga ega va:

ogʻir jinoyati uchun, shuningdek qasddan sodir etgan jinoyati uchun, agar u ilgari qasddan sodir etgan jinoyati uchun ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan boʻlsa, sud tayinlagan jazo muddatining kamida toʻrtdan bir qismini oʻtagan mahkumlar;

oʻta ogʻir jinoyati uchun, shuningdek jazodan muddatidan ilgari shartli ravishda ozod qilish yoki jazoni yengilrogʻi bilan almashtirish qoʻllanilgan va jazoning oʻtalmagan qismi mobaynida qasddan sodir etgan yangi jinoyati uchun sud tayinlagan jazo muddatining kamida uchdan bir qismini oʻtagan mahkumlar oʻtkaziladi.

10. Manzil-koloniyalarga quyidagilar oʻtkazilmaydi:

oʻta xavfli retsidivistlar;

uzoq muddatga ozodlikdan mahrum qilinganlar, shuningdek umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi afv etish tartibida ozodlikdan mahrum qilish bilan almashtirilgan shaxslar;

yuqumli kasalliklarga chalingan bemorlar;

majburiy davolanishdan oʻtayotgan mahkumlar;

mehnatga qobiliyatsiz mahkumlar.

11. Bitta manzil-koloniyada mahkum erkaklar va ayollar saqlanishi mumkin.

12. Manzil-koloniyalarda mahkumlar:

soqchisiz, ammo nazorat ostida saqlanadilar;

ertalab oʻrindan turishdan kechki yotishgacha boʻlgan vaqt mobaynida koloniya hududi doirasida erkin yurish huquqidan foydalanadilar;

agar ular bajarayotgan ish yoki olayotgan taʼlim taqozo etsa, maʼmuriyatning ruxsati bilan koloniya hududidan tashqarida nazoratsiz yurishlari mumkin;

fuqarolar kiyadigan kiyimda yuradilar;

yonlarida pul va qimmatli buyumlar saqlashlari, puldan cheklanmagan holda foydalanishlari mumkin;

cheklanmagan miqdorda telefon orqali soʻzlashishlari, posilka, yoʻqlov va banderollar olishlari hamda joʻnatishlari mumkin.

13. Mahkumlar cheklanmagan miqdorda uchrashuv olish huquqiga ega. Uchrashuvlar, odatda, ishdan boʻsh vaqtda beriladi. Uchrashuv mahkumning iltimosiga binoan manzil-koloniya hududidan tashqarida oʻtkazilishi mumkin.

Manzil-koloniya hududidan tashqarida harakatlanish chegaralari mahkumlarga tilxat olinib, maʼlum qilinadi va tilxat ularning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildiga qoʻshib qoʻyiladi.

Mahkumlarga mazkur Qoidalarning 1-ilovasiga muvofiq shaklda qatʼiy hisobda turuvchi guvohnoma beriladi.

14. Mahkumlar xonalarga boʻlingan yotoqxonalarda yashaydilar. Mahkumlarning ismi va otasining ismi bosh harflari hamda familiyasi yozilgan roʻyxat xonalar eshigining tashqi tarafiga osib qoʻyiladi.

15. Saqlash rejimini buzmagan, oilasi bor mahkumlarga JIEM boshligʻining mazkur Qoidalarning 2-ilovasiga muvofiq shakldagi qaroriga binoan manzil-koloniya hududida yoki undan tashqarida oilasi bilan alohida yashashga ruxsat berilishi mumkin. Bunday shaxslar mazkur Qoidalarning VIII bobi 4-paragrafida belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtish uchun hozir boʻlishlari shart. Manzil-koloniya maʼmuriyatining vakili mahkumlar yashayotgan joyga sutkaning istalgan vaqtida kirishi mumkin.

16. Manzil-koloniyalarda mahkumlar mehnati JIKda belgilab qoʻyilgan istisno va cheklashlarni hisobga olgan holda mehnat toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari bilan tartibga solinadi.

17. Mahkumlarni boshqa ishga oʻtkazishni tashkilot manzil-koloniya maʼmuriyati bilan kelishgan holda amalga oshiradi.

18. Mahkumlarga JIEM joylashgan yerdagi oliy va oʻrta maxsus oʻquv yurtlarida sirtdan oʻqishga ruxsat etiladi.

19. Umumiy tartibli koloniyalar quyidagilarga boʻlinadi:

ogʻir jinoyat sodir etganlik uchun birinchi marta ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan erkaklar saqlanadigan koloniyalar;

oʻta ogʻir jinoyat sodir etganlik uchun birinchi marta ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan erkaklar saqlanadigan koloniyalar;

ogʻir yoki oʻta ogʻir jinoyat sodir etganlik uchun ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan ayollar saqlanadigan koloniyalar, JIKning 48-moddasida koʻrsatilgan ayollar bundan mustasno.

20. Umumiy tartibli koloniyalarda jazoni:

mazkur muassasaga sud hukmiga binoan kelgan mahkumlar;

JIKning 129-moddasida nazarda tutilgan hollarda tarbiya koloniyalaridan oʻtkazilgan mahkumlar;

sud tomonidan manzil-koloniyalardan intizomiy jazo tarzida oʻtkazilgan mahkumlar;

qasddan ogʻir va oʻta ogʻir jinoyat sodir etganligi uchun birinchi marta hukm qilingan, ozodlikdan mahrum qilish bilan bogʻliq boʻlmagan jazoni ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazo bilan almashtirish tartibida sudning ajrimi asosida yuborilgan mahkumlar;

ragʻbatlantirish tarzida yoki sud tomonidan tayinlangan turmaga qamash tariqasidagi ozodlikdan mahrum qilish muddatini oʻtaganidan keyin turmalardan oʻtkazilgan mahkumlar oʻtaydi.

21. Ijobiy tavsifga ega mahkumlar JIKning 104-moddasida nazarda tutilgan tartibda yengillashtirilgan saqlash sharoitiga oʻtkaziladi.

22. Umumiy tartibli bir koloniyadan ikkinchisiga oʻtkazilgan mahkumlar jazoni bu yerga oʻtkazilgunga qadar belgilangan saqlash sharoitida oʻtaydilar.

23. Tarbiya koloniyasidan oʻtkazilgan mahkumlar jazoni yengillashtirilgan saqlash sharoitida oʻtaydilar.

24. Umumiy tartibli koloniyalarda mahkumlar umumiy turar joylarda yashaydilar.

25. Mahkumlar belgilangan eng kam ish haqi miqdorining ikki baravarigacha boʻlgan summaga har oyda oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalar sotib olishlari mumkin.

26. Mahkumlar yil mobaynida:

toʻrt marta qisqa muddatli va toʻrt marta uzoq muddatli uchrashuv;

olti marta telefon orqali soʻzlashuv;

oltita posilka yoki yoʻqlov;

oltita banderol olish huquqiga ega.

27. Qattiq tartibli koloniyalar quyidagilarga boʻlinadi:

ilgari qasddan sodir etilgan jinoyat uchun ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni oʻtagan va qasddan jinoyat sodir etganlik uchun yana sudlangan erkaklar saqlanadigan koloniyalar;

ilgari qasddan sodir etilgan jinoyat uchun ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni oʻtagan va oʻta ogʻir jinoyat sodir etganlik uchun yana sudlangan ayollar, shuningdek oʻta xavfli retsidivist deb topilgan ayollar saqlanadigan koloniyalar.

28. Qattiq tartibli koloniyalarda jazoni:

mazkur muassasaga sud hukmiga binoan kelgan mahkumlar;

turmalar va maxsus tartibli koloniyalardan ragʻbatlantirish tarzida oʻtkazilgan mahkumlar;

sud tomonidan tayinlangan turmaga qamash tariqasidagi ozodlikdan mahrum qilish muddatini oʻtaganidan soʻng turmalardan oʻtkazilgan mahkumlar;

sud tomonidan manzil-koloniyalardan intizomiy jazo tarzida qaytarilgan mahkumlar;

qasddan sodir etgan jinoyati uchun ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni ilgari oʻtagan va qasddan jinoyat sodir etganligi uchun ozodlikdan mahrum qilish bilan bogʻliq boʻlmagan jazoga qayta hukm qilinib, ozodlikdan mahrum qilish bilan bogʻliq boʻlmagan jazoni ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazo bilan almashtirish tartibida sudning ajrimi asosida yuborilgan mahkumlar oʻtaydi.

29. Ijobiy tavsifga ega mahkumlar JIKning 104-moddasida nazarda tutilgan tartibda yengillashtirilgan saqlash sharoitiga oʻtkaziladi.

30. Qattiq tartibli bir koloniyadan ikkinchisiga oʻtkazilgan mahkumlar jazoni bu yerga oʻtkazilgunga qadar belgilangan saqlash sharoitida oʻtaydilar.

31. Qattiq tartibli koloniyalarda mahkumlar umumiy turar joylarda yashaydilar.

32. Mahkumlar belgilangan eng kam ish haqi miqdorining bir yarim baravarigacha boʻlgan summaga har oyda oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalar sotib olishlari mumkin.

33. Mahkumlar yil mobaynida:

uch marta qisqa muddatli va uch marta uzoq muddatli uchrashuv;

toʻrt marta telefon orqali soʻzlashuv;

toʻrtta posilka yoki yoʻqlov;

toʻrtta banderol olish huquqiga ega.

34. Maxsus tartibli koloniyalar ozodlikdan mahrum qilinib, oʻta xavfli retsidivist deb topilgan erkaklarni, shuningdek umrbod ozodlikdan mahrum qilingan mahkumlarni saqlash uchun moʻljallangan.

35. Maxsus tartibli koloniyalarda umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi afv etish tartibida ozodlikdan mahrum qilish bilan almashtirilgan erkaklar ham saqlanadi.

36. Maxsus tartibli koloniyalarda jazoni:

mazkur muassasaga sud hukmiga binoan kelgan mahkumlar;

umrbod ozodlikdan mahrum qilinganlar, shuningdek umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi afv etish tartibida ozodlikdan mahrum qilish bilan almashtirilgan shaxslar;

sud tomonidan qattiq tartibli koloniyalardan intizomiy jazo tarzida qaytarilgan mahkumlar oʻtaydilar.

37. Ijobiy tavsifga ega mahkumlar JIKning 104-moddasida nazarda tutilgan tartibda yengillashtirilgan saqlash sharoitiga oʻtkaziladi.

38. Maxsus tartibli bir koloniyadan ikkinchisiga oʻtkazilgan mahkumlar jazoni bu yerga oʻtkazilgunga qadar belgilangan saqlash sharoitida oʻtaydilar.

39. Maxsus tartibli koloniyalarda mahkumlar kameralarda yoki umumiy yashash binolarida yashaydilar.

40. Mahkumlar belgilangan eng kam ish haqi miqdori summasigacha har oyda oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalar sotib olishlari mumkin.

41. Mahkumlar yil mobaynida:

ikki marta qisqa muddatli va ikki marta uzoq muddatli uchrashuv;

uch marta telefon orqali soʻzlashuv;

uchta posilka yoki yoʻqlov;

uchta banderol olish huquqiga ega.

42. Kameralarda saqlanadigan mahkumlarning kinofilmlar va telekoʻrsatuvlar koʻrishi taqiqlanadi.

43. Tarbiya koloniyalari voyaga yetmay turib jinoyat sodir etgan mahkumlarni saqlashga moʻljallangan.

44. Tarbiya koloniyalarida:

oʻn olti yoshgacha boʻlgan voyaga yetmagan mahkumlar kattaroq yoshdagi mahkumlardan;

birinchi marta ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan mahkumlar ilgari ozodlikdan mahrum etish tariqasidagi jazoni oʻtagan mahkumlardan alohida saqlanadilar.

45. Ijobiy tavsifga ega mahkumlar JIKning 104-moddasida nazarda tutilgan tartibda yengillashtirilgan saqlash sharoitiga oʻtkaziladi.

46. Tarbiya koloniyalarida mahkumlar umumiy turar joylarda yashaydilar.

47. Mahkumlar belgilangan eng kam ish haqi miqdorining ikki yarim baravarigacha boʻlgan summaga har oyda oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalar sotib olishlari mumkin.

48. Tarbiya koloniyalarida mahkumlar yil mobaynida:

olti marta qisqa muddatli va olti marta uzoq muddatli uchrashuv;

oʻn ikki marta telefon orqali soʻzlashuv;

oltita posilka yoki yoʻqlov;

oltita banderol olish huquqiga ega.

49. Oʻn sakkiz yoshga toʻlgan va tarbiya koloniyalarida qoldirilgan mahkumlarga voyaga yetmagan mahkumlar uchun belgilangan normalarda ovqat, ust-bosh, moddiy-maishiy taʼminot va boshqa jazo oʻtash sharoitlari tatbiq etiladi. Bu shaxslarning mehnat sharoitlari mehnat toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga muvofiq belgilanadi.

50. Tarbiya koloniyalarida mahkumlar JIKning 102-moddasida nazarda tutilgan ragʻbatlantirish choralaridan tashqari:

JIEM hududidan tashqarida oʻtkaziladigan madaniy-tomosha va sport tadbirlarini koʻrishga yuborish;

qisqa muddatli uchrashuv oʻrniga ota-onasi, ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar yoki yaqin qarindoshlari kuzatuvida sakkiz soatgacha boʻlgan muddatga erkinlikka chiqarish;

hibsxonada boʻlish muddatini qisqartirish va undan muddatidan ilgari ozod qilish tariqasida ragʻbatlantirilishlari mumkin.

51. Jazoni oʻtash tartibini buzganligi uchun tarbiya koloniyalarida mahkumlarga JIKning 105-moddasida nazarda tutilgan intizomiy jazo choralaridan tashqari tomoshaga borishdan bir marta mahrum etish tariqasidagi jazo qoʻllanilishi mumkin.

52. Tarbiya koloniyasida hibsxonaga kiritib qoʻyish tariqasidagi intizomiy jazo oʻn uch yoshdan oʻn olti yoshgacha boʻlgan mahkumlarga yetti sutkagacha, oʻn olti va undan katta yoshdagi mahkumlarga esa oʻn sutkagacha boʻlgan muddatga qoʻllaniladi.

53. Tarbiya koloniyasining hibsxonasiga kiritib qoʻyilgan mahkumlarning sayr qilish muddati sutkasiga ikki soat qilib belgilanadi.

54. Ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan oʻn sakkiz yoshga toʻlgan mahkumlar, odatda, yigirma bir yoshga toʻlgunga qadar, tarbiya koloniyalarida qoldiriladi.

55. Mahkumlarni tarbiya koloniyalarida qoldirish muassasa boshligʻining prokuror tomonidan tasdiqlangan qarori bilan amalga oshiriladi.

56. Mahkumlar yigirma bir yoshga toʻlganidan, salbiy tavsifga ega mahkumlar esa oʻn sakkiz yoshga toʻlganidan keyin jazo oʻtashni davom ettirish uchun tarbiya koloniyasidan umumiy tartibli koloniyaga oʻtkaziladi.

57. Jazo oʻtashni davom ettirish uchun mahkumlarni jazoni ijro etish koloniyasiga oʻtkazish masalalari sud tomonidan JPKning 537-moddasida nazarda tutilgan tartibda hal etiladi.

58. Turmalar turmaga qamash tariqasidagi ozodlikdan mahrum qilishga hukm qilingan shaxslarni, shuningdek umumiy va qattiq tartibli koloniyalardan jazoni oʻtash tartibini ashaddiy buzganligi uchun oʻtkazilgan shaxslarni saqlash uchun moʻljallangan.

59. Turmalarda jazoni:

mazkur muassasaga sud hukmiga binoan kelgan mahkumlar;

sud tomonidan jazoni ijro etish koloniyalaridan oʻtkazilgan jazo oʻtash tartibini ashaddiy buzuvchilar oʻtaydilar.

60. Turmalarda yengillashtirilgan saqlash sharoitiga oʻtkazish JIKning 104-moddasida nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.

61. Turmalarda mahkumlarni yengillashtirilgan saqlash sharoitiga muddatidan oldin oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi, mahkumni sogʻligʻiga koʻra tegishli tibbiy xulosa asosida oʻtkazish hollari bundan mustasno.

62. Homilador ayollar va yonida emizikli bolasi bor ayollar, shuningdek I va II guruh nogironlari turmalarda jazoni yengillashtirilgan saqlash sharoitida oʻtaydilar.

63. Turmalarda mahkumlar umumiy kameralarda saqlanadilar. Alohida hollarda mahkumning batamom ajratib qoʻyilishini taʼminlash maqsadida JIEM boshligʻining prokuror tomonidan tasdiqlangan qarori asosida uni bir kishilik kamerada saqlashga yoʻl qoʻyiladi.

64. Turmada mahkumlar belgilangan eng kam ish haqi miqdorining yetmish besh foizigacha boʻlgan summaga har oyda oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalar sotib olishlari mumkin.

65. Turmalarda mahkumlar har kuni muddati bir soatlik sayr qilish va yil mobaynida:

ikki marta qisqa muddatli va bir marta uzoq muddatli uchrashuv;

ikki marta telefon orqali soʻzlashuv;

ikkita posilka yoki yoʻqlov;

ikkita banderol olish huquqiga ega.

66. Turmalarda yengillashtirilgan saqlash sharoitiga oʻtkazilgan mahkumlarga ragʻbatlantirish tarzida har kunlik sayr muddati bir soatga uzaytirilishi mumkin.

67. Mahkumlar, JIK va boshqa qonunlarda belgilangan istisno hamda cheklashlar inobatga olingan holda, Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari uchun nazarda tutilgan huquqlar, erkinliklarga ega boʻladilar va majburiyatlarni bajaradilar. Mahkum chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarida belgilangan huquqlar, erkinliklarga ega boʻlishlari va majburiyatlarni bajarishlari mumkin.

68. Mahkumlarning huquqlari va majburiyatlari muayyan jazo turini ijro etish tartibi va shartlaridan kelib chiqqan holda belgilanadi.

69. Mahkumlar quyidagi huquqlarga ega:

jazoni oʻtash tartibi va shartlari toʻgʻrisida, oʻz huquqlari va majburiyatlari haqida axborot olish;

JIEM maʼmuriyatiga, boshqa davlat organlari va jamoat birlashmalariga oʻz ona tilida yoki boshqa tilda taklif, ariza va shikoyatlar bilan murojaat etish;

oʻz taklif, ariza va shikoyatlariga murojaat etilgan tilda javob olish. Murojaat etilgan tilda javob berishning iloji boʻlmagan taqdirda javob Oʻzbekiston Respublikasining davlat tilida beriladi. Javobni mahkum murojaat etgan tilga tarjima qilib berish JIEM tomonidan taʼminlanadi;

tushuntirish berish hamda yozishmalar olib borish, zarur hollarda tarjimonning xizmatidan foydalanish;

oʻquv, badiiy va boshqa xil axborot materiallaridan foydalanish;

sogʻligʻini saqlash, shu jumladan tibbiy xulosaga koʻra ambulatoriya-poliklinika va statsionar sharoitda tibbiy yordam olish;

ijtimoiy taʼminot, shu jumladan qonun hujjatlariga muvofiq pensiya olish.

70. Mahkum chet el fuqarolari, shuningdek oʻz davlatlarining diplomatiya vakolatxonalari va konsullik muassasalari bilan, Oʻzbekiston Respublikasida diplomatiya va konsullik muassasalari boʻlmagan mamlakatlarning fuqarolari esa, ularning manfaatlarini himoya qilishni oʻz zimmasiga olgan davlatning diplomatiya vakolatxonalari bilan aloqa qilib turish huquqiga ega.

71. Mahkumlar:

jazoni oʻtash tartibi va shartlariga rioya etishga;

JIEM maʼmuriyatining qonunga asoslangan talablarini bajarishga majburdirlar.

72. Jazoni oʻtash shartlari:

JIEM mol-mulkini asrab-avaylash;

mehnatga vijdonan va halol munosabatda boʻlish;

yashash va ish joylarini ozoda saqlash, yotish joyi, koʻrpa-toʻshaklarini bir xil qilib yigʻishtirish, belgilangan namunadagi kiyim kiyib yurish (manzil-kaloniyalardagi mahkumlar bundan mustasno), oziq-ovqat mahsulotlarini, narsa va buyumlarini saqlash talablariga rioya etish;

mazkur Qoidalarning 3-ilovasiga muvofiq shakldagi mahkumlar kiyimlarining namunaviy belgilarini taqib yurish;

JIEMning bino va inshootlarini tozalash hamda uning hududini obodonlashtirish;

JIEMga tegishli ish qurollari, asbob-uskunalar va inventarlarni saqlash;

navbat bilan kamera boʻyicha navbatchilik qilish;

JIEM maʼmuriyati bilan, shuningdek oʻzaro xushmuomalada boʻlish.

73. Mahkumlarning oʻz zimmalariga yuklatilgan majburiyatlarini bajarmasligi qonunda belgilangan javobgarlikka sabab boʻladi.

74. Mahkumlarga quyidagilar taqiqlanadi:

JIEM hududini, shuningdek JIEM hududi doirasidan tashqarida yashashga ruxsat etilgan mahkumlarga esa, belgilangan hududni ruxsatsiz tark etish;

JIEM maʼmuriyatining ruxsatisiz bir-biridan batamom ajratilgan uchastkalar va sahnlarning hududidan tashqariga chiqish;

JIEM maʼmuriyatining ruxsatisiz oʻzlari yashamaydigan va ishlamaydigan umumiy turar joylar (yotoqxonalar) yoki ishlab chiqarish obyektlarida boʻlish;

mazkur Qoidalarning 4-ilovasidagi roʻyxatda nazarda tutilgan oziq-ovqat mahsulotlari, narsa va buyumlarni saqlash;

belgilanmagan joylarda chekish;

biror-bir manfaatni koʻzlab oʻyinlar tashkil qilish va oʻynash;

tatuirovka chizish;

jargon soʻzlar ishlatish va laqab qoʻyish;

devorlarga va jihozlarga yozish, chizish, shuningdek qogʻozlar, fotosuratlar, adabiyotlar, davriy matbuot nashrlari va boshqalarni qirqib yopishtirish;

JIEM maʼmuriyatining ruxsatisiz yotoq joyini oʻzgartirish va unga parda tutish;

ishlab chiqarish ehtiyojlariga bogʻliq boʻlmagan holda ish qurollari va asbob-uskunalardan, elektr energiyasi hamda boshqa materiallardan foydalanish;

diniy ekstremistik gʻoyalarni targʻib qilish hamda ularga rioya etishga majburlash;

parrandalar va hayvonlarni boqish hamda saqlash, shuningdek polizchilik bilan shugʻullanish, jazoni manzil-koloniyalarda oʻtayotgan mahkumlar bundan mustasno.

75. Mahkumlar, agar bu mazkur Qoidalarni, shuningdek boshqa shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini buzmasa, JIEM xonalarida diniy rasm-rusumlarni ado etish, JIEM kutubxonasidagi diniy adabiyotlardan, diniy ibodat narsalaridan foydalanish, fuqarolik-huquqiy va oilaviy munosabatlarda ishtirok etish huquqiga ega.

76. Mahkumlarga JIEM kutubxonasidagi diniy adabiyotlar, diniy ibodat narsalari, shuningdek sanchuvchi va kesuvchi narsalardan tashqari madaniy va tarixiy qimmatga ega boʻlgan narsalarni oʻzlari bilan olib yurishiga ruxsat etiladi.

77. Mahkumlar huzuriga, ularning iltimosiga koʻra, belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtgan diniy birlashmalarning ruhoniylari taklif etiladi.

78. Mahkumlar bevosita yoxud oʻz vakillari orqali fuqarolik-huquqiy munosabatlarda ishtirok etish huquqiga ega.

79. Mahkumlarning fuqarolik-huquqiy munosabatlardagi ishtiroki Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-y., 2-songa ilova; 1997-y., 2-son, 56-modda) va boshqa qonun hujjatlari talablariga muvofiq amalga oshiriladi.

JIEM maʼmuriyati mahkumlarning qonun hujjatlari talablariga muvofiq fuqarolik-huquqiy munosabatlarda ishtirok etishi uchun zarur shart-sharoit yaratilishini taʼminlaydi. Mahkumlarning fuqarolik-huquqiy munosabatlarda ishtirok etishi bilan bogʻliq uchrashuvlari soni ularga uchrashuvlar berilishida hisobga olinmaydi.

80. Mahkumlar, agar qonun hujjatlariga zid boʻlmasa, nikoh tuzish, nikohdan ajralish hamda boshqa oilaviy munosabatlarda ishtirok etish huquqiga ega.

81. Mahkumlarning fuqarolik holatlari dalolatnomalarini qayd etish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2016-yil 14-noyabrdagi 387-son qarori bilan tasdiqlangan Fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish qoidalariga muvofiq amalga oshiriladi.

82. Nikohni qayd etish jarayonida nikohga kiruvchilar tomonidan taklif etilgan shaxslarning umumiy soni ikki kishidan ortiq boʻlmasligi kerak.

83. Nikoh qayd etilgach nikohlanuvchilardan birining arizasiga muvofiq navbatdan tashqari uzoq muddatli uchrashuv beriladi. Bunda berilgan uchrashuv mahkumning olishga haqli boʻlgan uchrashuvlari soni hisobiga kiritilmaydi.

84. Nikohni qayd etish va nikohni bekor qilish bilan bogʻliq harakatlarni amalga oshirganlik uchun davlat boji hamda transport xarajatlari nikohga kiruvchilar hisobidan amalga oshiriladi.

85. JIEM hududiga kirish va undan chiqish shaxsni tasdiqlovchi hujjat hamda bir martalik ruxsatnoma asosida amalga oshiriladi.

86. JIEM xodimlari, qorovul qoʻshinlarining harbiy xizmatchilari hamda JIEMda mehnat shartnomasi asosida ishlovchi ishchi va xizmatchilar JIEM hududiga doimiy ruxsatnoma asosida kirib chiqadi.

87. JIEM hududiga kirish va undan chiqish uchun ruxsatnoma berish maʼmuriyat tomonidan, shuningdek JIEM hududiga kirish va undan chiqish tartibini taʼminlash qorovul qoʻshinlarining harbiy xizmatchilari tomonidan amalga oshiriladi.

88. Davlat hokimiyati va boshqaruv organlarining mansabdor shaxslari, ommaviy axborot vositalari vakillari va boshqa shaxslar JIEMlarga kirish huquqiga ega.

89. Shikoyatlarni koʻrib chiqishda, shuningdek fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari buzilganligi hollarini oʻz tashabbusi bilan tekshirishda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) JIEMlarga moneliksiz kirish huquqiga ega.

90. Mahkumlarni kino-, foto-, videotasvirga tushirish va ulardan intervyu olishga ularning yozma roziligi boʻlgan taqdirda, mahkumlar xavfsizligini va qoʻriqlanishini taʼminlovchi obyektlarni tasvirga olishga esa, JIEM ruxsati boʻlgan taqdirda yoʻl qoʻyiladi.

91. Nazorat qiluvchi prokuror JIEMga moneliksiz va istalgan vaqtda hamma xonalar bilan tanishish sharti bilan kirishga haqli.

92. JIEM maʼmuriyati ushbu JIEMga hamda mahkumlar ishlayotgan obyektlarga kirayotgan va chiqayotgan shaxslarning transport vositalarini, buyumlari va kiyimini koʻzdan kechirishga haqli, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.

93. JIEM hududiga taqiqlangan narsa va buyumlarni olib kirish man etiladi. Umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi oʻqituvchilariga mashgʻulotlar oʻtkazish uchun zarur oʻquv qoʻllanmalar hamda boshqa narsa va buyumlarni JIEMning turar joy sahniga olib kirishga ruxsat etiladi.

94. JIEMga kirayotgan shaxslar kiyimlari hamda narsa va buyumlari koʻzdan kechirilishidan oldin taqiqlangan narsa va buyumlarini topshirishi lozimligi haqida ogohlantiriladi.

95. JIEM hududiga kirish uchun ruxsat berilgan shaxslar oʻzlarining shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarini, narsa va buyumlarini nazorat-oʻtkazish joyida saqlash uchun qoldiradi. Mazkur narsa va buyumlar JIEMdan chiqish vaqtida oʻz egalariga qaytarib beriladi. Uzoq muddatli uchrashuvga kelgan shaxslarga oʻzlarining narsa va buyumlarini olib kirishiga ruxsat beriladi. Bunda mazkur narsa va buyumlar koʻzdan kechiriladi.

96. Koʻzdan kechirish narsa va buyumlarning egasi ishtirokida amalga oshiriladi. Koʻzdan kechirish koʻzdan kechirilayotgan shaxs bilan bir jinsdagi JIEM vakillari tomonidan navbatchilik qismi yoki nazorat-oʻtkazish joyida oʻtkaziladi.

97. Koʻzdan kechirishni oʻtkazayotgan shaxs koʻzdan kechirilayotgan shaxslarga nisbatan xushmuomala boʻlishi hamda ularning shaʼni va qadr-qimmatini kamsituvchi harakatlarga yoʻl qoʻymasligi shart.

98. Bir vaqtning oʻzida bir necha shaxsni koʻzdan kechirish taqiqlanadi.

99. Shaxsiy transport vositalarining JIEM hududiga kirishi taqiqlanadi.

100. Mahkumlar, ularning narsa va buyumlari hamda kiyimlari, shuningdek JIEMlarning obyektlari va xonalari tintuv qilinishi hamda koʻzdan kechirilishi mumkin.

Tintuv qilish va koʻzdan kechirish reja asosida, kechiktirib boʻlmaydigan hollarda esa toʻsatdan oʻtkazilishi mumkin. Tintuv qilish va koʻzdan kechirish natijalari dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi.

101. Shaxsiy tintuv mahkum bilan bir jinsda boʻlgan shaxslar tomonidan amalga oshiriladi. Turar joy binolarini ularda mahkumlar boʻlgan chogʻda tintuv qilishga kechiktirib boʻlmaydigan hollardagina yoʻl qoʻyiladi.

102. Shaxsiy tintuv toʻliq yoki toʻliqsiz shaklda oʻtkazilishi mumkin.

103. Toʻliq shaxsiy tintuvda mahkum yechintirilib, uning badani, kiyimi, poyabzali, agar mavjud boʻlsa, tibbiy xodim nazorati ostida protezlari, plastir yopishtirilgan, gipsli va boshqa bogʻlangan joylari birma-bir sinchiklab tekshiriladi.

104. Toʻliqsiz shaxsiy tintuvda mahkum yechintirilmasdan koʻzdan kechiriladi va uning kiyimi, poyabzali paypaslab tekshiriladi.

105. Shaxsiy tintuvda mahkumga gʻayriqonuniy xatti-harakatlar natijasida shikast yetkazilganligi aniqlangan taqdirda, bu haqda dalolatnoma tuzilib, JIEM boshligʻiga maʼlum qilinadi.

106. JIEM hududi doirasidan tashqaridagi ishlab chiqarish obyektlari hududida tintuv yoki koʻzdan kechirish harbiy naryad va ishlab chiqarish obyektidagi JIEM vakillari tomonidan oʻtkaziladi.

107. Tintuv qilish va koʻzdan kechirishda mahkumlarning narsa va buyumlari, koʻrpa-toʻshaklari va boshqa shaxsiy narsalariga zarar yetkazishga yoʻl qoʻyilmaydi.

108. Mahkumlarning xulq-atvori muntazam ravishda nazorat qilib turiladi. Qorovul qoʻshinlarining kunlik harbiy xizmatchilari xizmatni oʻtash vaqtida JIEM boshligʻining yordamchisi — tezkor navbatchiga (bundan buyon matnda tezkor navbatchi deb yuritiladi) boʻysunadi.

109. Qochishga moyilligi boʻlgan mahkumlar ustidan nazorat qilishning samaradorligini oshirish, shuningdek ularning qilmishlarida jinoyat alomatlari aniqlangan taqdirda, tezkor-qidiruv choralarini koʻrish maqsadida ularga mazkur Qoidalarning 5-ilovasiga muvofiq shaklda varaq ochiladi.

110. Mahkumlar tomonidan saqlash rejimi buzilganligi va boshqa gʻayriqonuniy harakatlar qilinganligi aniqlangan taqdirda, nazoratchilarning harbiy naryadi gʻayriqonuniy harakatlarning oldini olish chorasini koʻradi hamda natijasi boʻyicha dalolatnoma tuzib tezkor navbatchiga beradi.

111. Kechiktirib boʻlmaydigan hollarda, mahkumlar ularning xavfsizligini taʼminlash, shuningdek ular tomonidan gʻayriqonuniy xatti-harakatlar qilinishining oldini olish maqsadida tezkor navbatchi tomonidan mazkur Qoidalarning 6-ilovasiga muvofiq shakldagi qaror asosida yigirma toʻrt soatgacha boʻlgan muddatga intizomiy boʻlinmaga kiritib qoʻyilishi mumkin. Mahkumlarning yigirma toʻrt soatgacha boʻlgan muddatga intizomiy boʻlinmaga kiritib qoʻyilishi intizomiy jazo chorasi hisoblanmaydi. Bunda yigirma toʻrt soat ichida JIEM boshligʻi yoki uning oʻrnini bosuvchi shaxs tomonidan mahkumga nisbatan intizomiy boʻlinmaga kiritib qoʻyish tarzidagi jazoni qoʻllash yoki qoʻllamaslik toʻgʻrisida qaror qabul qilinishi lozim.

112. Mahkumga nisbatan intizomiy boʻlinmaga kiritib qoʻyish tarzidagi jazoni qoʻllash toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda, mahkumning yigirma toʻrt soatgacha boʻlgan muddatga intizomiy boʻlinmaga kiritib qoʻyilgan davri uni intizomiy boʻlinmada saqlash muddatiga qoʻshib hisoblanadi.

113. Mahkumlarga tamgʻalangan ish qurollari, asbob-uskunalar va inventarlar foydalanish uchun beriladi.

114. Oshxonalardagi xoʻjalik ishlarida, uchrashuvlar oʻtkaziladigan xonalarda, kiyim va poyabzal taʼmirlash ustaxonalarida, yotoqxonalarda va JIEMning boshqa obyektlarida foydalaniladigan sanchuvchi-kesuvchi narsalar, ularning jarohat yetkazish darajasi mumkin qadar bartaraf etiladigan holda charxlangan boʻladi.

115. Mehnatga jalb etilgan mahkumlarga berilgan ish qurollari va asbob-uskunalarning hisobi mazkur Qoidalarning 7-ilovasiga muvofiq shakldagi daftarda yuritiladi.

116. Ish qurollari va asbob-uskunalardan muntazam ravishda foydalaniladigan joylar va obyektlarda foydalanish uchun beriladigan ish qurollari va asbob-uskunalar roʻyxati osib qoʻyiladi. Ushbu roʻyxat JIEM boshligʻining tartibot va tarbiyaviy ishlar boʻyicha oʻrinbosari tomonidan tasdiqlanadi.

117. Mahkumlar tomonidan sodir etilayotgan jinoyatlar va huquqbuzarliklarni toʻxtatib qolish maqsadida, shuningdek ularni ushlash chogʻida, agar boshqa usullar bilan JIEM maʼmuriyatining qonuniy talablarini taʼminlashning iloji boʻlmasa, mahkumlarga nisbatan jismoniy kuch ishlatilishi mumkin.

118. Jismoniy kuch ishlatish natijasida mahkumlar hayoti va sogʻligʻiga zarar yetkazilgan har bir hodisa haqida darhol prokurorga xabar qilinadi.

119. Mahkumlarning gʻayrihuquqiy xatti-harakatlarini toʻxtatish, shuningdek oʻziga oʻzi zarar yetkazishining oldini olish maqsadida ularga nisbatan maxsus vositalar ishlatilishi mumkin.

120. Maxsus vositalar jumlasiga rezina tayoqlar, qoʻlkishanlar yoki boshqacha bogʻlash vositalari, xizmat itlari, koʻzdan yosh chiqaruvchi moddalar, chalgʻitma taʼsir koʻrsatuvchi nur-tovush moslamalari, toʻsiq-gʻovlarni bartaraf etuvchi vositalar, suv bilan zarba beruvchi va zirhli mashinalar, inshootlarni ochish, transportni majburiy toʻxtatish moslamalari hamda qonunda nazarda tutilgan boshqa vositalar kiradi.

121. Maxsus vositalar quyidagi hollarda qoʻllaniladi:

mahkumlarning JIEM maʼmuriyati vakillariga, boshqa mahkumlarga va oʻzga shaxslarga hujumini daf etish chogʻida;

mahkumlar tomonidan sodir etilgan ommaviy tartibsizliklarni, jamoat tartibini guruh boʻlib buzishlarni toʻxtatish, JIEM maʼmuriyatiga ashaddiy boʻysunmayotgan yoki qarshilik koʻrsatayotgan huquqbuzarlarni ushlash chogʻida;

garovga olinganlarni, mahkumlar egallab olgan binolarni, inshootlarni, xonalarni va transport vositalarini ozod qilish chogʻida;

mahkumlarni qoʻriqlab borish va qoʻriqlab turish chogʻida — qochishning oldini olish uchun;

JIEMdan qochgan mahkumlarni ushlash chogʻida.

Maxsus vositalar qonunda nazarda tutilgan boshqa hollarda ham qoʻllanilishi mumkin.

122. Maxsus vositalar turlari, ularni ishlatish intensivligi yuzaga kelgan vaziyat, huquqbuzarlik xususiyati va huquqbuzarning shaxsini inobatga olgan holda belgilanadi. Maxsus vositalarni qoʻllash mahkumlarga va boshqa shaxslarga mumkin qadar kam zarar

keltirishi lozim.

123. Homiladorlik belgilari sezilib turgan ayollarga, nogironlik belgilari aniq koʻrinib turgan shaxslarga hamda yoshi aniq koʻrinib turgan yoki maʼlum boʻlgan voyaga yetmagan shaxslarga nisbatan maxsus vositalar ishlatish taqiqlanadi, ular tomonidan qurolli qarshilik koʻrsatilgan yoki fuqarolar hayoti va sogʻligʻiga tahdid etib, guruh boʻlib hujum qilingan hollar bundan mustasno.

124. Maxsus vositalarni qoʻllash natijasida mahkumlar va boshqa shaxslar hayoti va sogʻligʻiga zarar yetkazilgan har bir hodisa haqida prokurorga xabar qilinadi.

125. Mahkumlarga nisbatan, agar ular jazavaga tushsalar, tinchlantirish koʻylagini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.

126. Tinchlantirish koʻylagi tibbiy xodim ishtirokida qoʻllaniladi hamda uni qoʻllash muddati ikki soatdan oshmasligi kerak.

127. Tibbiy xodimning mahkumga nisbatan tinchlantirish koʻylagini qoʻllab boʻlmasligi yoki bunday koʻylakni qoʻllashni toʻxtatish toʻgʻrisidagi yozma talabi darhol bajarilishi kerak.

Tinchlantirish koʻylagi qoʻllanilgan har bir holat yuzasidan mazkur Qoidalarning 8-ilovasiga muvofiq shaklda dalolatnoma tuziladi.

128. Tinchlantirish koʻylagi voyaga yetmagan mahkumlarga va mahkuma ayollarga nisbatan qoʻllanilmaydi.

129. Alohida hollarda, agar jinoyatni boshqa vositalar bilan toʻxtatishning iloji boʻlmasa, eng soʻnggi chora sifatida oʻqotar qurol qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.

130. Oʻqotar qurol quyidagi hollarda qoʻllanilishi mumkin:

JIEM maʼmuriyati vakillarini, boshqa mahkumlarni va oʻzga shaxslarni ularning hayoti va sogʻligʻiga aniq tahdid etuvchi hujumdan himoya qilish, shuningdek qurolni qoʻlga kiritish maqsadida qilingan hujumni daf etish chogʻida;

garovga olinganlarni, mahkumlar egallab olgan binolarni, inshootlarni, xonalarni va transport vositalarini ozod qilish chogʻida;

JIEMning qoʻriqlanadigan obyektlariga, transport vositalariga guruh boʻlib qilingan yoki qurolli hujumni daf etish yoxud mahkumlarni zoʻrlik bilan ozod qilishga urinishlarni toʻxtatish chogʻida;

JIEMlardan qochayotgan yoki qurolli qarshilik koʻrsatayotgan mahkumni ushlash chogʻida;

mahkumlar qochishda foydalanayotgan transport vositasini toʻxtatish chogʻida.

Oʻqotar qurol qonunda nazarda tutilgan boshqa hollarda ham qoʻllanilishi mumkin.

131. Oʻqotar qurolni qoʻllashdan oldin qurol qoʻllanilishi mumkinligi haqida ogohlantirish va yuqoriga qarab ogohlantiruvchi oʻq otish kerak. Quyidagi hollarda oʻqotar qurol ogohlantirishsiz qoʻllanilishi mumkin:

qoʻqqisdan hujum qilinganda, qurolli hujumni yoki jangovar texnika, transport vositalari, uchish apparatlari, dengiz va daryo kemalaridan foydalangan holda qilingan hujumni daf etishda, garovga olinganlarni ozod qilishda, JIEMlaridan qurol bilan, transport vositalari yordamida yoki yurib ketayotgan transport vositalarida, tunda yoki koʻrish cheklangan sharoitda qochilganda.

132. Oʻqotar qurol qoʻllanilganda fuqarolar xavfsizligini taʼminlash, shuningdek jabrlanganlarga tibbiy yordam koʻrsatish uchun iloji boricha barcha choralar koʻrilishi zarur.

133. Oʻqotar qurol qoʻllanilgan har bir hodisa haqida bildirgi yoziladi va darhol prokurorga xabar qilinadi.

134. Mahkumlarni JIEMlarga qabul qilish JIEM maʼmuriyati tomonidan amalga oshiriladi.

Mahkumlar JIEM boshligʻi rahbarligidagi komissiya tomonidan qabul qilinadi.

135. Turli noaniqliklar yuzaga kelishining oldini olish maqsadida mahkumlar JIEMga shaxsiy hujjatlar yigʻmajildlaridagi maʼlumotlar asosida soʻrovdan oʻtkazilgach qabul qilinadi.

136. JIEMga qabul qilish vaqtida mahkumlar toʻliq shaxsiy tintuvdan oʻtkaziladi, ularning narsalari va buyumlari koʻzdan kechiriladi.

137. Mahkumlarning yonidan topilgan, foydalanishga ruxsat etilmagan narsalar va buyumlar JIEM boshligʻining mazkur Qoidalarning 9-ilovasiga muvofiq shakldagi qaroriga binoan olib qoʻyiladi hamda mahkum ozod boʻlgunga qadar saqlash uchun topshiriladi yoki yoʻq qilib tashlanadi yoxud davlat daromadiga oʻtkaziladi va bu haqda tegishli hujjat (kvitansiya, dalolatnoma yoki qaror) tuziladi.

138. Mahkumning JIEM omborxonasiga saqlash uchun topshirilgan narsalari va buyumlari boʻyicha mazkur Qoidalarning 10-ilovasiga muvofiq shaklda ikki nusxada kvitansiya toʻldirilib, uning bir nusxasi mahkumga beriladi, ikkinchi nusxasi uning shaxsiy hujjatlari yigʻmajildiga qoʻshib qoʻyiladi.

Mahkumning yoʻq qilingan narsalari va buyumlari boʻyicha mazkur Qoidalarning 11-ilovasiga muvofiq shaklda ikki nusxada dalolatnoma tuziladi va uning bir nusxasi mahkumning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildiga qoʻshib qoʻyiladi, ikkinchi nusxasi esa, tartibot boʻlimida saqlanadi.

139. Tezkor navbatchi olib qoʻyilgan pul va qimmatli buyumlarni bir sutka ichida ularni olib qoʻygan mansabdor shaxs tomonidan tuzilgan dalolatnoma yoki bildirgi orqali moliya boʻlimiga topshiradi. Olib qoʻyilgan pul va qimmatli buyumlarning hisobi mazkur Qoidalarning 12-ilovasida nazarda tutilgan daftarda yuritiladi.

140. Narsalar va buyumlarni davlat daromadiga oʻtkazish toʻgʻrisidagi mazkur Qoidalarning 13-ilovasiga muvofiq shakldagi qaror prokuror tomonidan tasdiqlanadi.

141. JIEMga yetib kelgan mahkumlar ularning shaxsini oʻrganish va sharoitga moslashib olishlari uchun oʻn besh sutkagacha muddatga, odatda, qabul boʻlimiga joylashtiriladi, manzil-koloniyaga kelgan hamda xoʻjalik xizmatiga oid ishlarni bajarish uchun tergov hibsxonalari va turmalarda qoldirilgan shaxslar bundan mustasno.

142. Turmalarda mahkumlar sudning ajrimiga asosan qaysi rejim turidagi koloniyadan kelganligi yoki turmaga qamash tariqasidagi ozodlikdan mahrum qilish muddatini oʻtab boʻlgach, qaysi rejim turidagi koloniyaga yuborilishi inobatga olingan holda mazkur Qoidalarning 14-ilovasiga muvofiq kameralarga joylashtiriladi.

143. JIEM maʼmuriyati mahkum yetib kelgan kundan boshlab uch kunlik muddat ichida bu haqda hukm chiqargan sudni mazkur Qoidalarning 15-ilovasiga muvofiq shaklda xabardor qilishi, shuningdek mahkumning oilasiga mazkur Qoidalarning 16-ilovasiga muvofiq shaklda JIEM manzilini koʻrsatib hamda mahkumning yozishma olib borish, uchrashuv, posilka, yoʻqlov va banderollar olish, telefon orqali soʻzlashuv huquqlarini tushuntirib, xabarnoma yuborishi shart.

144. Mahkumlarni qabul boʻlimida saqlash davrida ular tibbiy koʻrikdan oʻtkaziladi va ularda yuqumli kasalliklar aniqlanmasa, JIEM maʼmuriyati suhbatidan oʻtkazilib, komissiya tomonidan brigada va turkumlarga taqsimlanadi.

145. JIEMga yetib kelganlaridan soʻng mahkumlarga jazoni oʻtash tartibi va shartlari toʻgʻrisida kerakli axborot beriladi, shuningdek ularning huquqlari va majburiyatlari tushuntiriladi.

146. Maxsus boʻlim tomonidan sudning qaroriga muvofiq aliment toʻlashi yoki moddiy zararni qoplashi lozim boʻlgan mahkumlar roʻyxati JIEMning moliya boʻlimiga, alkogolizm, giyohvandlik yoki zaharvandlikdan majburiy davolanishi lozim deb topilgan mahkumlar roʻyxati esa tibbiyot boʻlimiga topshiriladi.

147. Mahkumlarga mazkur Qoidalarning 17-ilovasidagi roʻyxatda nazarda tutilgan oziq-ovqat mahsulotlari, narsa va buyumlarni sotib olish hamda yonida saqlashga ruxsat etiladi. Taqiqlanmagan, lekin belgilangan miqdordan ortiqcha narsa va buyumlar JIEM omborxonasida saqlanadi va bu haqda dalolatnoma tuziladi. Mahkumning omborxonada saqlanayotgan zarur narsa va buyumlari uning arizasiga asosan beriladi.

148. JIEMga qabul qilingan har bir mahkum toʻgʻrisidagi maʼlumotlar “Mahkumlar harakatining hisobini yuritish va ularning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildlarini qayd etish daftari”ga qayd etib boriladi.

149. Mahkumlarga mavsumga qarab beriladigan kiyim, koʻrpa-toʻshak va inventarlarning qayd varaqalari (armatura kartochkalari) (bundan buyon matnda taʼminot varagʻi deb yuritiladi) berilib, shaxsiy hisobvaraqlar ochiladi.

150. Mahkum butun jazo muddatini, odatda, bitta JIEMda oʻtaydi.

151. Mahkumni bir koloniyadan ayni shu turdagi boshqa koloniyaga jazoni oʻtashni davom ettirish uchun oʻtkazishga uning xavfsizligini taʼminlash maqsadida uning roziligini olgan holda, shuningdek mahkumning mazkur JIEMda qolishiga toʻsqinlik qiluvchi boshqa hollarda yoʻl qoʻyiladi.

152. Mahkum kasal boʻlib qolgan taqdirda uni koloniyadan yoki turmadan ixtisoslashgan davolash muassasasiga oʻtkazishga tibbiy xulosa asosida yoʻl qoʻyiladi.

153. Mahkumlarni bir JIEMdan boshqasiga koʻchirish JIKning 58-moddasi talablariga rioya etgan holda amalga oshiriladi.

154. Mahkumlar tergov qilinayotgan shaxslardan alohida koʻchiriladi.

155. Homilasi yigirma toʻrt haftalikdan oshgan yoki uch yoshga toʻlmagan bolasi bor ayollar boshqa mahkumlardan alohida koʻchiriladi.

156. Mahkum bemorlar, homilador ayollar va bolasi bor ayollar, zarurat boʻlganda, tibbiy xodimlar kuzatuvida koʻchiriladi.

157. Mahkumlarning xavfsizligini taʼminlash maqsadida ularni boshqa hollarda ham ajratilgan tarzda koʻchirishga yoʻl qoʻyiladi.

158. Koʻchirish chogʻida mahkumlar zarur moddiy-maishiy va sanitariya-gigiyena sharoitlari bilan taʼminlanadi, ularga mavsumiy kiyim va poyabzal, belgilangan norma boʻyicha oziq-ovqat mahsulotlari beriladi.

159. Mahkumlarni koʻchirish davlat hisobidan, soqchi kuzatuvida amalga oshiriladi.

160. Koʻchirilayotgan mahkumlarning har biri uchun uch nusxada roʻyxat tuziladi, uning bir nusxasi mahkumlarning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildlari bilan birgalikda soqchilar boshligʻiga, ikkinchi nusxasi soqchilar boshligʻi tomonidan berilgan tilxat bilan JIEMning maxsus boʻlimiga, uchinchi nusxasi esa oʻzaro hisob-kitob qilish uchun moliya boʻlimiga topshiriladi.

161. Maxsus boʻlim mahkumni koʻchirishdan oldin quyidagi hujjatlarni yigʻadi va uning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildiga qoʻshib qoʻyadi:

moliyaviy maʼlumotnoma va ijro varaqalari;

tibbiy karta va boshqa tibbiy hujjatlar (kasallik tarixi va tibbiy tekshirish natijalari haqidagi maʼlumotnoma);

taʼminot varaqasi va taqsimot;

mahkumning umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimiga oid hujjatlari;

yakka tartibda olib borilgan tarbiyaviy ishlar daftari;

tavsifnoma;

mazkur Qoidalarning 18-ilovasiga muvofiq shakldagi mahkumning uchrashuvlari, telefon orqali soʻzlashuvlari, yoʻqlov, posilka va banderollarining hisobini yuritish varagʻi.

Mahkumni mazkur bandda nazarda tutilgan hujjatlardan birortasi mavjud boʻlmagan holda koʻchirishga yoʻl qoʻyilmaydi.

162. Maxsus boʻlim boshligʻi JIEM boshligʻini mahkumni koʻchirilmaganlik sababini koʻrsatgan holda bildirgi orqali xabardor qiladi. Bunda JIEM boshligʻi tomonidan ushbu holat yuzasidan xizmat tekshiruvi oʻtkazish tayinlanadi va aybdor xodimlarga nisbatan tegishli choralar koʻriladi.

163. JIEM maʼmuriyati tomonidan mahkumlar uchun mazkur Qoidalarning 19-ilovasiga muvofiq shaklda kun tartibi tuziladi.

164. Kun tartibini tuzishda mahkumlar bilan olib boriladigan ishlarning xususiyati, mehnatni tashkil etish, yil fasli, mahalliy sharoitlar, shuningdek yuz berishi mumkin boʻlgan tezkor vaziyatlar va boshqa shu kabi holatlar inobatga olinadi.

165. JIEMlarda ish jarayoni mahkumlarning ertalab oʻrinlaridan turishlaridan kechki yotishlarigacha boʻlgan vaqt uchun, uch smenali ishlab chiqarish bilan bogʻliq ishlarda esa tungi vaqt uchun ham oʻzgaruvchan jadval asosida tashkil etiladi.

166. Dam olish va bayram kunlari JIEMlarda rahbar xodimlarning navbatchiligi tashkil etiladi.

167. Mahkumlar tomonidan kun tartibining bajarilishini taʼminlash maqsadida JIEMlarda signal va buyruqlar berish tizimi joriy etiladi.

168. Mahkumlar har kuni ikki marotaba nazorat varaqchalari boʻyicha roʻyxatdan oʻtkaziladi. Zarur hollarda, mahkumlar sutkaning istalgan vaqtida qoʻshimcha ravishda roʻyxatdan oʻtkazilishi mumkin. Bunda muassasa maʼmuriyati tomonidan mahkumning sakkiz soat uxlashga boʻlgan huquqi taʼminlanishi shart.

169. Roʻyxatdan oʻtkazishdan oʻn besh daqiqa oldin tezkor navbatchi tomonidan tegishli xabar beriladi va safda boʻlishi shart boʻlgan mahkumlar sonini aniqlash uchun ularning hisobi roʻyxat va nazorat varaqchalari boʻyicha solishtiriladi.

170. Roʻyxatdan oʻtkazish tezkor navbatchi, qorovul qoʻshinlari harbiy xizmatchilari hamda brigada va turkum boshliqlari tomonidan amalga oshiriladi.

171. Roʻyxatdan oʻtkazish muddati qirq daqiqadan oshmasligi kerak. Roʻyxatdan oʻtkazish ob-havoni inobatga olgan holda bino ichkarisida yoki boshqa pana joylarda amalga oshirilishi mumkin.

172. Ish vaqtidan keyin dam olayotgan, statsionardagi yoki kasalligi tufayli ishdan ozod qilingan, uzoq muddatli uchrashuv berilgan, smena bilan, shuningdek uzluksiz ishlarda ishlayotgan mahkumlar oʻzlari turgan joyda roʻyxatdan oʻtkaziladi, bunday mahkumlar roʻyxati JIEM boshligʻi tomonidan tasdiqlanadi.

173. Mahkumlar roʻyxatdan oʻtkazilgandan soʻng, turkum boshliqlari va qorovul qoʻshinlari harbiy xizmatchilari boshligʻi safdagi mahkumlarni roʻyxat bilan solishtirib, natijasi boʻyicha tezkor navbatchiga maʼlum qiladi.

174. Ishlab chiqarish obyektlarida ishlayotgan mahkumlar JIEMning masʼul xodimi, qorovul qoʻshinlari harbiy xizmatchilari boshligʻi, sexlar (uchastkalar) boshliqlari va masterlar tomonidan roʻyxatdan oʻtkaziladi. Bunda roʻyxatdan oʻtkazish ustidan nazorat qilish JIEM boshligʻining tegishli oʻrinbosari yoki uning oʻrnini bosuvchi shaxs va tartibot boʻlimi boshligʻi tomonidan amalga oshiriladi.

175. Mahkumlarning kam sonli guruhlari ishlayotgan va nazoratchilar boʻlishi nazarda tutilmagan vaqtinchalik ishlab chiqarish obyektlarida roʻyxatdan oʻtkazish qorovul qoʻshinlari kunlik harbiy xizmatchilari boshligʻi tomonidan amalga oshiriladi.

176. Roʻyxatdan oʻtkazish mahkumlarning soni hamda roʻyxat va nazorat varaqchalari oʻrtasida noaniqliklar aniqlangan taqdirda takroran amalga oshiriladi.

177. Qabul boʻlimi va intizomiy boʻlinmalar kameralaridagi hamda turmalardagi mahkumlarni roʻyxatdan oʻtkazish kameralar boʻyicha alohida amalga oshiriladi. Bunda roʻyxatdan oʻtkazish tezkor navbatchi, intizomiy boʻlinma boʻyicha qorovul qoʻshinlari kunlik harbiy xizmatchisi va JIEM maʼmuriyatining navbatchi vakili tomonidan amalga oshiriladi.

178. Mahkumlar roʻyxatdan oʻtkazilgandan soʻng, roʻyxatdan oʻtkazish natijalari tezkor navbatchi tomonidan JIEM boshligʻiga maʼlum qilinadi.

179. JIEMda saqlanayotgan mahkumlar yiliga kamida ikki marta nazorat varaqchalari bilan solishtirilgan holda roʻyxatdan oʻtkaziladi va roʻyxatdan oʻtkazish natijalari dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi.

180. Mahkumlarga ovqatlanish kun tartibida belgilangan soatlarda brigada, turkum va boʻlim boʻyicha oshxonada yoki ishlab chiqarish obyektlarining ovqat tarqatish joylarida amalga oshiriladi.

Oshxona turar joy sahni bilan ishlab chiqarish sahni orasida joylashgan boʻlsa, ishlayotgan mahkumlarning ovqatlanishi oshxonada amalga oshiriladi. Bunda ularning ishga olib chiqilmagan mahkumlardan batamom ajratib qoʻyilishi taʼminlanishi shart.

181. Tarbiya koloniyalarida nonushta, tushlik va kechki ovqatlanish oshxonalarda tashkil etiladi.

182. Kommunal-maishiy obyektlarning uzluksiz ishlashini taʼminlash maqsadida JIEM boshligʻi tomonidan ushbu obyektlarda ishlayotgan mahkumlarning alohida ovqatlanishiga ruxsat berilishi mumkin.

183. Kameralarda saqlanayotgan mahkumlarga ovqat kamerada yoki ish joylarida beriladi.

184. Qabul boʻlimida saqlanayotgan mahkumlarga ovqat maxsus ajratilgan joyda kamera boʻyicha beriladi.

185. JIEM maʼmuriyati ovqatlanish vaqtida tartib saqlanishini taʼminlashi lozim.

186. Mahkumlarni ishga olib chiqish va ishdan olib qaytishdan yigirma daqiqa oldin tezkor navbatchi tomonidan saflanish uchun tegishli signal beriladi va ular ajratilgan joylarda brigada va turkum boʻlib saflanadilar. Bunda mahkumlarning soni va tashqi qiyofalari turkum boshliqlari tomonidan tekshirib chiqiladi.

Ishga olib chiqish va ishdan olib qaytish eʼlon qilinganidan keyin mahkumlar besh nafardan brigada boʻlib saflanadi. Bunda har bir brigada oraligʻi besh metrdan boʻlishi kerak.

187. Mahkumlar qorovul qoʻshinlarining kunlik harbiy xizmatchilari va turkum boshliqlari tomonidan tezkor navbatchi rahbarligida nazorat varaqchalari asosida ishga olib chiqiladi va ishdan olib qaytiladi.

188. Ishga olib chiqilayotgan mahkumlar JIEM boshligʻining buyrugʻiga asosan vaqti-vaqti bilan, ishdan qaytishda esa har doim toʻliqsiz shaxsiy tintuvdan oʻtkaziladi.

189. Mahkumlar JIEM maʼmuriyati tomonidan JIEM boshligʻi tomonidan tasdiqlangan jadval asosida shaxsan qabul qilinadi. Bunda mazkur jadvaldan koʻchirma turar joylar sahnlariga osib qoʻyiladi.

190. JIEM maʼmuriyati tomonidan shaxsan qabul qilingan mahkumlarning hisobi mazkur Qoidalarning 20-ilovasiga muvofiq shakldagi daftarda, Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining, shuningdek Jazoni ijro etish bosh boshqarmasi (bundan buyon matnda JIEBB deb yuritiladi) va tegishli jazoni ijro etish boshqarma va boʻlimlarining (bundan buyon matnda JIEB deb yuritiladi) xodimlari tomonidan qabul qilingan mahkumlarning hisobi esa alohida daftarda qayd etiladi va ular JIEMning devonxona kotibida saqlanadi.

191. Mahkumlarni JIEM maʼmuriyati tomonidan shaxsan qabul qilish natijalari boʻyicha qarorlar ijrosi JIEM boshligʻi yoki u vakolat bergan shaxslar tomonidan muntazam ravishda nazorat qilib boriladi.

192. JIEM maʼmuriyati mahkumning yaqin qarindoshlari va boshqa fuqarolarni JIEM boshligʻi tomonidan tasdiqlangan jadvalga muvofiq qabul qiladi.

193. Mahkumning yaqin qarindoshlari JIEM maʼmuriyatidan mahkumning ahvoli, sogʻligʻi hamda unga nisbatan qoʻllanilgan ragʻbatlantirish va intizomiy jazo choralari toʻgʻrisida yozma va ogʻzaki axborot olish huquqiga ega. Mahkumning yaqin qarindoshlari JIEMga bevosita kelgan holda murojaat qilgan taqdirda, JIEM maʼmuriyati tomonidan darhol javob berilishi lozim.

194. Mahkumning yaqin qarindoshlariga, shuningdek advokatga ularning soʻroviga asosan mahkumning xulq-atvori yuzasidan yozma ravishda tavsifnoma beriladi.

195. Mahkumlar oʻz shaxsiy hisobvaragʻidagi pul hisobidan oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalarni pul oʻtkazish yoʻli bilan sotib olishlari mumkin.

196. JIEMda mahkumlarning oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalarni sotib olishlari uchun doʻkon tashkil etiladi hamda ushbu doʻkonning har kuni ishlashi taʼminlanadi, dam olish kunlari bundan mustasno.

Mahkum oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalarni sotib olish uchun mazkur Qoidalarning 21-ilovasiga muvofiq shakldagi ariza bilan JIEM boshligʻiga yoki uning oʻrnini bosuvchi shaxsga murojaat qiladi.

197. Mahkumlar oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalar sotib olish uchun JIEMdagi doʻkonga olib chiqiladi.

Turmalarning kameralarida hamda umumiy, qattiq va maxsus tartibli koloniyalarning karserlarida saqlanayotgan mahkumlarni doʻkonga olib chiqish taqiqlanadi. Ular oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalarni, odatda, turkum boshliqlari orqali sotib oladi.

198. Mahkumning shaxsiy hisobvaragʻida yetarli pul mablagʻi hamda ushbu oy uchun oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalar sotib olish huquqi borligi tekshirilgach, mahkumga oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalarni sotib olishga ruxsat beriladi.

Xarid amalga oshirilgach, JIEM xodimi mahkumdan oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalarni sotib olganligi haqida tilxat olib, moliya boʻlimiga topshiradi.

199. Sarflashga ruxsat etiladigan pul miqdori JIEMning tartib turiga hamda mahkum saqlanayotgan sharoitga qarab belgilanadi.

200. Mahkumlar yengillashtirilgan saqlash sharoitiga oʻtkazilganda, mehnat normasi va mehnat vazifalarini bajarganda, shuningdek bayram kunlari ragʻbatlantirish tarzida, mahkumlarga eng kam ish haqi belgilangan miqdorining oʻn foizigacha boʻlgan miqdorda qoʻshimcha pul sarflashga ruxsat etiladi.

201. Qoʻshimcha pul sarflash huquqi beriladigan mahkumlar roʻyxati JIEM boshligʻi yoki uning oʻrnini bosuvchi shaxs tomonidan tasdiqlanadi.

202. Bir oy davomida sarflashga ruxsat etilgan pulning umumiy summasi quyidagi miqdorlardan oshmasligi lozim:

umumiy tartibli koloniyalarda — belgilangan eng kam ish haqi miqdorining uch baravaridan;

qattiq tartibli koloniyalarda — belgilangan eng kam ish haqi miqdorining ikki yarim baravaridan;

maxsus tartibli koloniyalarda — belgilangan eng kam ish haqi miqdorining ikki baravaridan;

turmalarda — belgilangan eng kam ish haqi miqdorining bir yarim baravaridan;

tarbiya koloniyalarida, ixtisoslashtirilgan davolash muassasalarida, shuningdek mahkum birinchi va ikkinchi guruh nogironlari, homilador ayollar va JIEMdagi bolalar uyida bolalari boʻlgan ayollar uchun — belgilangan eng kam ish haqi miqdorining uch yarim baravaridan.

Ushbu bandda belgilangan miqdordan ortiqcha pulga mahkumlar tibbiy xulosa asosida qoʻshimcha ravishda oziq-ovqat mahsulotlari, shuningdek kiyim va poyabzal sotib olish huquqiga ega.

203. JIEM boshligʻi yangi kelgan mahkumga oziq-ovqat mahsulotlari va eng zarur narsalar sotib olish uchun belgilangan eng kam ish haqi miqdorining ellik foizigacha, manzil-koloniyalarda esa — toʻliq miqdorigacha boʻlgan summada avans berishga haqli. Mahkumning arizasiga koʻra berilgan avans uning keyingi oydagi ish haqidan ushlab qolinadi.

204. Mahkumlar JIEMga yetib kelgan kundan boshlab posilka, yoʻqlov va banderol olishlari hamda joʻnatishlari mumkin. Posilka, yoʻqlov va banderollar koʻzdan kechiriladi.

205. Bitta posilka yoki banderolning ogʻirligi pochta qoidalarida belgilab qoʻyilgan normadan, yoʻqlovning ogʻirligi esa posilkaning belgilangan vaznidan oshib ketishi mumkin emas.

206. Olinadigan posilka, yoʻqlov va banderollarning miqdori JIEMning tartib turiga hamda mahkum saqlanayotgan sharoitga qarab belgilanadi.

207. Posilka, yoʻqlov va banderollarni qabul qilish vaqti, tartibi va ularning soni hamda miqdorini belgilovchi normativ-huquqiy hujjatlardan koʻchirmalar JIEMga kelgan shaxslarga koʻrinadigan joyga osib qoʻyiladi. Posilka, yoʻqlov va banderollarni qabul qilib oluvchi nazoratchilar oq xalatda boʻlishlari shart.

208. Yoʻqlov olib kelgan shaxs mazkur Qoidalarning 22-ilovasiga muvofiq shaklda ikki nusxada ariza toʻldiradi. Arizalar va yoʻqlov uni olib kelgan shaxsning shaxsini tasdiqlovchi hujjati bilan birga nazoratchiga taqdim etiladi.

209. Mahkum yoʻqlov olish huquqiga ega boʻlgan taqdirda, yoʻqlov nazoratchi tomonidan uni olib kelgan shaxs ishtirokida tekshirilib, qabul qilib olinadi.

210. Olib kelingan non va kolbasa mahsulotlari, shuningdek pishloq, tuzlangan va dudlangan baliq boʻlaklarga ajratilib tekshiriladi, maxorka, shakar va shu kabilar maxsus elakdan oʻtkaziladi, konfetlar oʻramsiz qabul qilinadi, tamaki mahsulotlari qutisidan chiqarilgan holda, suyuq mahsulotlar va konservalar ochilib boshqa idishga solinib koʻzdan kechiriladi. Yozishmalarni hamda taqiqlangan narsa va buyumlarni yashirish mumkin boʻlgan boshqa barcha mahsulotlar ham shu tartibda tekshiriladi. Tekshiruv jarayonida texnik vositalardan foydalanilishi mumkin.

211. Mahkumdan yoʻqlovning qabul qilib olganligi toʻgʻrisida tilxat olinib, arizaning bir nusxasi yoʻqlovni olib kelgan shaxsga tilxatni koʻrsatgan holda qaytarib beriladi, arizaning ikkinchi nusxasi esa tilxat bilan birga mahkumning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildiga qoʻshib qoʻyiladi.

212. Yoʻqlovlar quyidagi hollarda qabul qilinmaydi va ularni olib kelgan shaxslarga qaytarib beriladi:

mahkum yoʻqlovni olish huquqiga ega boʻlmaganda;

mahkum yoʻqlovni qabul qilishdan yozma ravishda bosh tortganda;

yoʻqlovni olib kelgan shaxsning shaxsini tasdiqlovchi hujjati boʻlmaganda;

taqiqlangan oziq-ovqat mahsulotlari, narsa va buyumlar olib kelinganda. Bunda yoʻqlovdagi taqiqlanmagan oziq-ovqat mahsulotlari, narsa va buyumlar mahkumning roziligi bilan qabul qilinishi mumkin;

yoʻqlovning soni yoki umumiy ogʻirligi belgilangan normadan ortiq boʻlganda, uning ortiqcha qismi;

mahkum JIEMdan ikki sutkadan ortiq vaqtga olib ketilganligi sababli, yoʻqlovni shaxsan qabul qilish imkoniyatiga ega boʻlmaganda;

mahkum boshqa JIEMga oʻtkazilgan yoki ozod etilganda;

mahkum vafot etganda.

213. Posilka va banderollar uch kishidan iborat komissiya tomonidan ochiladi hamda ularning ichidagi oziq-ovqat mahsulotlari, narsa va buyumlar posilka yoki banderolning ustidagi roʻyxat bilan solishtiriladi.

214. Posilka va banderollar quyidagi hollarda ularni joʻnatgan shaxslarga qaytarib yuboriladi:

mahkum ularni olish huquqiga ega boʻlmaganda;

soni yoki umumiy ogʻirligi belgilangan normadan ortiq boʻlganda, uning ortiqcha qismi;

mahkum posilka va banderolni qabul qilishdan yozma ravishda bosh tortganda;

mahkum ozod etilganda;

mahkum vafot etganda.

215. Boshqa JIEMga koʻchirilgan mahkumlar nomiga kelgan posilka va banderollar JIEM tomonidan ular koʻchirilgan joyga yuboriladi.

216. Posilka, yoʻqlov va banderollarda jinoiy maqsadda foydalanish mumkin boʻlgan, JIEM hududiga kiritish taqiqlangan narsa va buyumlar yashirilganligi aniqlangan taqdirda, JIEM boshligʻiga bildirgi orqali maʼlum qilinadi. JIEM boshligʻining tekshiruv oʻtkazish boʻyicha topshirigʻiga asosan tezkor xizmat tomonidan tegishli hujjatlar rasmiylashtiriladi.

217. Posilka, yoʻqlov va banderollarning saqlanishi oqibatida ularning tabiiy buzilishi hamda ularni koʻzdan kechirish natijasida tashqi koʻrinishini yoʻqotganligi uchun JIEM maʼmuriyati javobgar boʻlmaydi. Bu haqda yoʻqlov olib kelgan shaxs yoʻqlovni qabul qilish vaqtida ogohlantirilishi shart.

218. Mahkumga ozod boʻlishidan bir oy oldin pochta orqali yuborilgan yoki bevosita olib kelingan mavsumiy fuqarolik kiyimi va poyabzali saqlab turish uchun qabul qilinishi mumkin. Bunda mavsumiy fuqarolik kiyimi va poyabzali posilka, yoʻqlov yoki banderollar hisobiga kiritilmaydi.

Mavsumiy fuqarolik kiyimi va poyabzali mahkumga ozod boʻladigan kuni beriladi.

219. Mahkumlar posilka, yoʻqlov va banderollarda yozuv ashyolari, adabiyotlar olishlari, shuningdek ularni savdo shoxobchalari orqali sotib olishlari, cheklanmagan miqdorda gazeta va jurnallarga obuna boʻlishlari mumkin.

220. Mahkumlarga urushni, milliy va diniy adovatni, zoʻrlik va shafqatsizlikni targʻib qiluvchi nashrlarni, shuningdek behayo nashrlarni olish, sotib olish, saqlash va tarqatish taqiqlanadi.

221. Mahkum savdo shoxobchalari orqali sotib olgan adabiyot u olishga haqli boʻlgan posilka va banderollar soniga kirmaydi.

222. Hukm qilingan homilador ayollarning va JIEMdagi bolalar uyida bolalari boʻlgan ayollarning, shuningdek vrach xulosasiga koʻra davolanish va kuchli taomga muhtoj deb eʼtirof etilgan bemorlarning, birinchi yoki ikkinchi guruh nogironlarining tibbiy xulosada belgilanadigan miqdorda va xillarda qoʻshimcha posilkalar, yoʻqlovlar va banderollar olishiga ruxsat etiladi.

223. Bemor mahkumlarning roziligiga koʻra ularning qarindoshlari va boshqa shaxslar olib kelgan yoki yuborilgan zarur dori vositalari JIEM tibbiy xodimining xulosasi asosida qabul qilib olinishi mumkin.

Qabul qilib olingan dori vositalarining hisobi mazkur Qoidalarning 23-ilovasiga muvofiq shakldagi daftarda qayd etib boriladi hamda mahkumning tibbiy kartasiga va kasallik tarixiga yozib qoʻyiladi.

JIEM tibbiy xodimining xulosasi asosida qabul qilib olingan dori vositalari mahkumning olishga haqli boʻlgan posilka, yoʻqlov va banderollari hisobiga kiritilmaydi.

224. Mahkumlarga yuborilgan posilka va banderollar mazkur Qoidalarning 24-ilovasiga muvofiq shakldagi daftarda, har bir mahkumning posilka, yoʻqlov va banderollar olishining hisobi esa tegishli varaqda qayd etib boriladi.

225. Mahkumlar posilka va banderollar yuborish uchun JIEM boshligʻiga ariza bilan murojaat qiladi. Arizada posilka yoki banderollarni yuborish sabablari, undagi narsa va buyumlarning roʻyxati hamda posilka yoki banderollar yuborilayotgan shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi va manzili koʻrsatiladi. Posilka va banderollarni yuborish mahkumning shaxsiy hisobvaragʻidagi mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi. Posilka va banderollarni yuborilganligi toʻgʻrisidagi kvitansiya mahkumga tanishtirilib, uning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildiga qoʻshib qoʻyiladi.

226. Mahkumlar cheklanmagan miqdorda pul joʻnatmalari olishlari va yuborishlari mumkin. Pul joʻnatmalari mahkumning shaxsiy hisobvaragʻiga kelib tushadi va mahkum bu haqda xabardor qilinishi shart. Mahkumlar oʻzlariga yaqin qarindosh boʻlmagan shaxslarga, shuningdek korxona, muassasa va tashkilotlarga faqat JIEM maʼmuriyatining ruxsati bilan pul joʻnatmalari yuborishlari mumkin.

227. Mahkumlar mazkur Qoidalarning 25-ilovasiga muvofiq shakldagi ariza orqali pul joʻnatmalarini yuborishi mumkin. Bunda mahkum pul joʻnatmalari yuborilganligi haqida xabardor qilinishi shart.

228. Mahkumlar cheklanmagan miqdorda xat va telegrammalar olishlari hamda joʻnatishlari mumkin. JIEMlar pochta qutilari bilan taʼminlanadi va ular JIEM maʼmuriyati tomonidan har kuni tekshirib turiladi.

229. Xatlar konvertlarda yopishtirilmagan holda pochta qutilariga tashlanadi yoki bevosita JIEM maʼmuriyati vakillariga topshiriladi.

230. Mahkumlarning xatlari va boshqa joʻnatmalari senzuradan oʻtkaziladi, jazoni manzil-koloniyalarda oʻtayotgan shaxslarning xatlari va boshqa joʻnatmalari, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) nomiga joʻnatiladigan xatlar va boshqa joʻnatmalar bundan mustasno.

231. Mahkumlarga xatlarni topshirish va ularning xatlarini koʻrsatilgan manzilga joʻnatish JIEM maʼmuriyati tomonidan xat kelib tushgan yoki joʻnatish uchun topshirilgan kundan boshlab uch kunlik muddat ichida amalga oshiriladi. Telegrammalar egalariga darhol topshiriladi va joʻnatiladi.

232. Maxfiy yozuv va belgilar bilan yozilgan, davlat sirini yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni oʻz ichiga olgan, shuningdek uyatli soʻzlardan iborat xatlar tegishli manzilga yuborilmaydi hamda mahkumga berilmaydi. Mahkum bu haqda yozma ravishda xabardor qilinadi.

233. Boshqa JIEMga koʻchirilgan yoki ozod boʻlgan mahkumlar uchun yuborilgan xatlar uch kun ichida ular saqlanayotgan muassasaga yoki yashash manziliga yuboriladi.

234. JIEMlarda saqlanayotgan mahkumlar oʻrtasida xat yozishmalari faqat oʻzaro qarindoshlar oʻrtasida va JIEM maʼmuriyatining ruxsati bilan amalga oshirilishi mumkin.

235. Mahkumlar JIEM maʼmuriyatiga, boshqa davlat organlari va jamoat birlashmalariga oʻz ona tilida yoki boshqa tilda ariza, taklif va shikoyatlar bilan murojaat etish, shuningdek oʻz ariza, taklif va shikoyatlariga murojaat etilgan tilda javob olish huquqiga ega.

Murojaat etilgan tilda javob berishning iloji boʻlmagan taqdirda javob Oʻzbekiston Respublikasining davlat tilida beriladi. Javobni mahkum murojaat etgan tilga tarjima qilib berish JIEM tomonidan taʼminlanadi.

236. Mahkumlarning ariza, taklif va shikoyatlari roʻyxatga olinadi hamda topshirilgan kundan eʼtiboran uch kun ichida koʻrsatilgan manzilga yuboriladi va mahkum bu haqda xabardor qilinadi. Mahkumlarning ogʻzaki ariza, taklif va shikoyatlari tegishli daftarda qayd etib boriladi.

237. Ariza, taklif va shikoyatlarni yuborish bilan bogʻliq xarajatlar mahkumning shaxsiy hisobvaragʻidagi mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi.

238. Ariza, taklif va shikoyatlarning javoblari JIEMga kelgan kundan eʼtiboran uch kun ichida mahkumga tilxat olib maʼlum qilinadi va mahkumning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildiga tilxat bilan birga qoʻshib qoʻyiladi.

239. Uyatli soʻzlardan iborat ariza, taklif va shikoyatlar koʻrsatilgan manzilga yuborilmaydi hamda mahkumga berilmaydi. Mahkum bu haqda yozma ravishda xabardor qilinadi.

240. Yuqori turuvchi organlar yoki mansabdor shaxslarga yuborilgan ariza, taklif va shikoyatlarda nazarda tutilgan masalalarni JIEM maʼmuriyati tomonidan joyida hal etish mumkin boʻlgan hollarda, JIEM maʼmuriyati ushbu masalalarni koʻrib chiqish natijalarini kutmasdan bartaraf etishi shart.

241. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman), Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil va prokuror nomiga yoʻllangan taklif, ariza va shikoyatlar koʻzdan kechirilmaydi hamda muhrlangan tarzda yigirma toʻrt soatdan kechiktirmay yuboriladi, telegrammalar esa darhol yuboriladi.

242. Mahkumlarga qisqa muddatli va uzoq muddatli uchrashuv huquqi beriladi.

243. Uchrashuvlar turkum boshliqlari tomonidan har oyda tuziladigan va JIEM boshligʻining tartibot va tarbiyaviy ishlar boʻyicha oʻrinbosari tomonidan tasdiqlanadigan jadvalga muvofiq beriladi.

244. Ragʻbatlantirish tariqasida berilgan qoʻshimcha uchrashuvlar mahkumning roziligi bilan navbatdagi oyda beriladigan uchrashuvlar jadvaliga qoʻshib qoʻyiladi.

245. Uchrashuvga kelgan shaxslar tomonidan mazkur Qoidalarning 26-ilovasiga muvofiq shakldagi ariza va ularning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlari (mahkumning uzoq muddatli uchrashuvga kelgan yaqin qarindoshlari uchun ularning yaqin qarindoshligini tasdiqlovchi hujjat) taqdim etiladi. Ariza namunasi uchrashuvga kelgan shaxslarni qabul qilish xonasiga osib qoʻyiladi.

246. Uchrashuvga kelgan shaxslar JIEM boshligʻi yoki uning tartibot va tarbiyaviy ishlar boʻyicha oʻrinbosari tomonidan qabul qilinib, uchrashuv oʻtkazishning tartib qoidalari bilan tanishtiriladi va mazkur Qoidalarni buzganlik uchun uchrashuv toʻxtatib qoʻyilishi haqida ogohlantiriladi.

247. Mahkumga bir vaqtning oʻzida ikkitadan ortiq boʻlgan voyaga yetgan shaxslar bilan uchrashuvga ruxsat etilmaydi.

248. Uchrashuvga kelgan shaxslarning pul hamda JIEMga olib kirish taqiqlangan narsa va buyumlari saqlash uchun tilxat asosida nazoratchiga topshiriladi. Nazoratchi mazkur Qoidalarning 27-ilovasiga muvofiq shakldagi daftarda ularning hisobini qayd etib boradi.

249. Uchrashuvga kelgan shaxslar tomonidan mahkumlarga berish taqiqlangan narsalarni koʻzdan kechirishdan yashirib yoki boshqa har qanday usul bilan ularga berishga urinilgan hollarda, bu haqda dalolatnoma tuzilib, JIEM boshligʻiga maʼlum qilinadi.

250. Uchrashuvga kelgan shaxs koʻzdan kechirishni oʻtkazishdan bosh tortgan taqdirda, mahkum bilan uchrashuvga ruxsat etilmaydi va mahkum bu haqda xabardor etiladi.

251. Uzoq muddatli uchrashuvga kelgan shaxslar oʻzlari bilan taqiqlanmagan narsa va buyumlarni, uchrashuv muddatida foydalanish uchun mahkumga fuqarolik kiyimi va poyabzali hamda isteʼmol qilish uchun oziq-ovqat mahsulotlarini JIEMga olib kirishlari mumkin. Oziq-ovqat mahsulotlari uchrashuv muddatiga muvofiq isteʼmol qilish uchun zarur miqdorda olib kirilishi lozim.

252. Mahkumlarga qarindoshlari yoki boshqa shaxslar bilan muddati toʻrt soatgacha boʻlgan qisqa muddatli uchrashuvga ruxsat beriladi.

253. Mahkumlarga yaqin qarindoshlari (er, xotin, ota-onalar, bolalar, oʻgʻil (qiz) qilib olgan shaxslar, oʻgʻil (qiz) qilib olingan shaxslar, aka-ukalar, opa-singillar, buvalar, buvilar, nevaralar) bilan uzoq muddatli uchrashuv JIEM hududida yoki JIKning 114 va 130-moddalarida nazarda tutilgan hollarda, JIEM hududidan tashqarida ular bilan birga yashash huquqi bilan beriladi.

254. Uzoq muddatli uchrashuv muddati quyidagicha belgilanadi:

JIEM hududida — bir sutkadan uch sutkagacha,

JIEM hududidan tashqarida — uch sutkadan besh sutkagacha.

255. Qisqa muddatli va uzoq muddatli uchrashuv miqdori JIEMning tartib turiga hamda mahkum saqlanayotgan sharoitga qarab belgilanadi.

256. Qisqa muddatli uchrashuvlarning muddati barcha hollarda ikki soatdan kam, uzoq muddatli uchrashuvlarning muddati esa bir sutkadan kam qilib belgilanishi mumkin emas, uchrashuv berilayotgan shaxsning oʻzi qisqaroq muddat talab qilgan hollar bundan mustasno.

257. Yuqumli kasalliklarga chalingan bemorlarga uchrashuvlar shifokor ruxsati asosida beriladi.

258. JIEM maʼmuriyati tomonidan uchrashuvga olib chiqilayotgan mahkumning tashqi koʻrinishi ozoda boʻlishi taʼminlanishi kerak.

259. Mahkumlar uchrashuvdan oldin va keyin toʻliq shaxsiy tintuvdan oʻtkaziladi. Mahkumlarga uzoq muddatli uchrashuvlar oʻtkazish uchun ajratilgan xonaga oʻzlari bilan yuvinish-taranish uchun zarur narsa va buyumlar olib kirishga ruxsat etiladi.

260. Mahkumlar uzoq muddatli uchrashuvdan soʻng ortib qolgan oziq-ovqat mahsulotlarini ruxsat berilgan turda va miqdorda oʻzlari bilan olib chiqishlari mumkin.

Uchrashuvga kelgan shaxslar foydalanishga ruxsat berilgan narsa va buyumlarni hamda mahkumlar uchun olib kelingan fuqarolik kiyimi va poyabzalini oʻzlari bilan qaytarib olib ketishlari lozim.

261. Har bir mahkumning uchrashuvlari hisobi tegishli varaqda qayd etib boriladi.

262. Uchrashuvlar karantin vaqtida, shuningdek epidemiya tarqalganda, tabiiy ofat roʻy berganda vaqtincha toʻxtatib turilishi mumkin. Bunda JIEBB va tegishli JIEB hamda prokurorga darhol xabar beriladi va uchrashuvga kelgan shaxslarni qabul qilish xonasiga eʼlon osib qoʻyiladi.

Mazkur bandda nazarda tutilgan holatlar yuz berishi tufayli foydalanilmay qolgan uchrashuvlar mazkur holatlar bartaraf etilgandan soʻng beriladi.

263. Uchrashuv uchun berilgan vaqt mobaynida mahkumlar ishdan ozod etib qoʻyiladi, ana shu kunlar uchun ularga ish haqi yozilmaydi.

264. Uzoq muddatli uchrashuv mahkumning iltimosiga koʻra qisqa muddatli uchrashuv yoki telefon orqali soʻzlashuv bilan, qisqa muddatli uchrashuv esa telefon orqali soʻzlashuv bilan almashtirilishi mumkin. Uchrashuvlarni birlashtirishga yoki bir uchrashuvni bir necha uchrashuvga yoxud telefon orqali bir necha soʻzlashuvga almashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.

265. Uchrashuv oʻtkazishning belgilangan tartibi buzilgan taqdirda, uchrashuv toʻxtatiladi va bu haqda nazoratchi tomonidan uchrashuvni davom ettirish yoki toʻxtatish boʻyicha koʻrsatma berish uchun uchrashuvga ruxsat bergan shaxs, u boʻlmagan taqdirda esa, tezkor navbatchi xabardor qilinadi.

266. Mahkumlar advokatlardan malakali yuridik yordam olish huquqiga ega.

267. Yuridik yordam olish uchun advokatlar bilan holi uchrashuvlar mahkumlarga ularning arizasiga yoki advokatning iltimosnomasiga koʻra beriladi.

Advokatlarga mahkumlar bilan audio va video kuzatuv qurilmalari boʻlmagan maxsus xonalarda hamda begona shaxslarning ishtirokisiz oʻz vaqtida va hech qanday toʻsiqlarsiz uchrashishi taʼminlanadi, bunda advokat va himoya ostidagi shaxsning suhbatini uchinchi shaxslar eshitishini istisno etgan holda ularni vizual koʻrib turish imkoniyati saqlab qolinadi.

268. Advokatga mahkum bilan uchrashuvga order va advokat guvohnomasi asosida ruxsat beriladi.

Advokatning mahkum bilan uchrashish jarayonida elektron vositalardan (mobil telefon, fotoapparat va diktofon) foydalanish imkoniyati yaratiladi. Bunda advokat tomonidan elektron vositalardan maʼlumotlarni qayd etish bilan bogʻliq boʻlmagan boshqa maqsadlarda foydalanish taqiqlanadi.

268¹. Advokat tomonidan elektron vositalardan maʼlumotlarni qayd etish bilan bogʻliq boʻlmagan boshqa maqsadlarda foydalanilgan taqdirda uchrashuv muddatidan ilgari toʻxtatilib, JIEM maʼmuriyati tomonidan advokatlik siri va daxlsizligini taʼminlashga doir qonun hujjatlari talablariga rioya qilgan holda dalolatnoma rasmiylashtiriladi. Dalolatnoma nusxasi JIEBBga, Oʻzbekiston Respublikasi Advokatlar palatasining tegishli hududiy boshqarmasiga va guvohnoma bergan hududiy adliya organiga zudlik bilan yuboriladi.

Advokatlar palatasining tegishli hududiy boshqarmasi dalolatnomada koʻrsatilgan holatlar yuzasidan koʻrilgan choralar toʻgʻrisida JIEMga axborot beradi.

269. Advokat bilan uchrashuvni mahkumning oʻzi rad etganligi sababli advokatning mahkum yuridik yordam olishi uchun u bilan uchrashuv berilishi toʻgʻrisidagi iltimosnomasini qanoatlantirish rad etilganligi advokat mahkum bilan holi suhbatlashganidan keyin tasdiqlanishi kerak, bu haqda bayonnoma tuzilib, u mahkum, advokat va JIEM maʼmuriyatining vakili tomonidan imzolanadi.

270. Mahkumlarning advokatlar bilan uchrashuvlari JIKda belgilangan uchrashuvlar soni hisobiga kirmaydi, bunday uchrashuvlar soni va muddati cheklanmaydi.

271. Yuridik yordam koʻrsatilayotganda advokat quyidagi huquqlarga ega:

JIEM maʼmuriyatining, prokurorning, sudning harakatlari va qarorlari ustidan shikoyat berish;

JIEM maʼmuriyatidan maʼlumotnomalar, tavsifnomalar va boshqa hujjatlarni soʻrab olish.

272. Mahkumlarga telefon orqali soʻzlashuvlar huquqi beriladi, bunday soʻzlashuvlar JIEM maʼmuriyati nazorati ostida oʻtkaziladi va ularning haqi mahkumning shaxsiy hisobvaragʻidan toʻlanadi.

273. Telefon orqali soʻzlashuvlar, odatda, mahkumlarning ish vaqtidan boʻsh vaqtlarida amalga oshiriladi.

274. Telefon orqali soʻzlashuvlar turkum boshliqlari tomonidan har oyda tuziladigan va JIEM boshligʻining tartibot va tarbiyaviy ishlar boʻyicha oʻrinbosari tomonidan tasdiqlanadigan jadvalga muvofiq beriladi.

275. Ragʻbatlantirish tariqasida berilgan telefon orqali qoʻshimcha soʻzlashuvlar mahkumning roziligi bilan navbatdagi oyda beriladigan telefon orqali soʻzlashuvlar jadvaliga qoʻshib qoʻyiladi.

276. Mahkum jadvalda koʻrsatilgan muddatdan kamida uch kun oldin telefon orqali soʻzlashuvga ruxsat berishni soʻrab mazkur Qoidalarning 28-ilovasiga muvofiq shakldagi ariza bilan murojaat qilishi lozim.

Jadvalda koʻrsatilgan telefon orqali soʻzlashuvlar JIEM maʼmuriyati tomonidan taʼminlanishi kerak.

Tasdiqlangan jadvaldan koʻchirmalar har bir turkumga osib qoʻyilishi shart.

277. Mahkumlar telefon orqali soʻzlashuvga besh nafardan olib chiqiladi.

278. Telefon orqali soʻzlashuvlar miqdori JIEMning tartib turiga hamda mahkum saqlanayotgan sharoitga qarab belgilanadi.

279. Mahkum telefon orqali soʻzlashuvlarni bir abonent bilan olib borishi va muddati oʻn daqiqadan oshmasligi lozim. Abonent javob bermagan yoki boshqa abonent bilan ulanib qolgan yoxud boshqa texnik sabablarga koʻra telefon orqali soʻzlashuvlar uzilib qolgan hollarda, mahkum takroran telefon orqali soʻzlashuv olishga haqli.

280. Mahkumning iltimosiga koʻra, mahkum JIEMga yetib kelgandan keyin, shuningdek alohida hollarda unga qoʻshimcha ravishda telefon orqali soʻzlashuvga ruxsat etilishi mumkin. Bunda mahkum tegishli sabablarni koʻrsatgan holda telefon orqali soʻzlashuvga ruxsat berishni soʻrab mazkur Qoidalarning 29-ilovasiga muvofiq shakldagi ariza bilan murojaat qiladi.

281. Telefon orqali soʻzlashuv tugagandan soʻng, mahkum soʻzlashuv muddati va shaxsiy hisobvaragʻidan olingan pul mablagʻi miqdori haqida xabardor qilinadi.

282. Intizomiy boʻlinmalarda saqlanayotgan mahkumlarga faqat alohida hollarda telefon orqali soʻzlashuvga ruxsat etilishi mumkin.

283. JIEMlarda saqlanayotgan mahkumlarning telefon orqali oʻzaro soʻzlashuvlari taqiqlanadi.

284. Quyidagilar taqiqlanadi:

tungi vaqtda telefon orqali soʻzlashish yoki telefon orqali soʻzlashuvlarga ruxsat berish;

ikki yoki undan ortiq telefon orqali soʻzlashuvlarni birlashtirish;

guruh boʻlib yoki guruh nomidan, shuningdek boshqa mahkum(lar) nomidan telefon orqali soʻzlashuv olib borish.

285. Mahkum boshqa JIEMga oʻtkazilgan taqdirda, unga navbatdagi telefon orqali soʻzlashuv uning oxirgi marotaba soʻzlashuv olib borganligi inobatga olingan holda beriladi. Ragʻbatlantirish tariqasida yoki alohida holatlar munosabati bilan berilgan qoʻshimcha, shuningdek uchrashuvlar bilan almashtirilgan telefon orqali soʻzlashuvlari, unga navbatdagi telefon orqali soʻzlashuv berilishini rad etish uchun asos boʻlmaydi.

286. Telefon orqali soʻzlashuvning belgilangan tartibi buzilganda, shuningdek mahkumlar tomonidan taqiqlangan maʼlumotlarning oshkor etilishiga urinilgan hollarda soʻzlashuv toʻxtatib qoʻyiladi va bu haqda nazoratchi soʻzlashuvni davom ettirish yoki toʻxtatish boʻyicha koʻrsatma berish uchun soʻzlashuvga ruxsat bergan shaxsni, u boʻlmagan taqdirda esa, tezkor navbatchini xabardor qiladi.

287. Mahkumlarning telefon orqali soʻzlashuvlari hisobi mazkur Qoidalarning 30-ilovasiga muvofiq shakldagi daftarda, har bir mahkumning telefon orqali soʻzlashuvlari hisobi tegishli varaqda qayd etib boriladi.

288. Mahkumga tergov hibsxonasida saqlab turilgan vaqtida dastlabki uchrashuv olgan yoki olmaganligidan qatʼi nazar, JIEMning qabul boʻlimidan chiqishi bilan berilishi mumkin. Qisqa yoki uzoq muddatli uchrashuv mahkumning xohishiga koʻra belgilanadi.

289. Telefon orqali dastlabki soʻzlashuv mahkumga tergov hibsxonasida saqlab turilgan vaqtda telefon orqali soʻzlashuvdan foydalangan yoki foydalanmaganligidan qatʼi nazar, JIEMga yetib kelgan kundan boshlab beriladi.

290. Navbatdagi uchrashuvlar hamda telefon orqali soʻzlashuvlar mahkumning yil mobaynida olishi mumkin boʻlgan uchrashuvlari turi hamda telefon orqali soʻzlashuvlari miqdorini oʻn ikki oyga boʻlganda hosil boʻladigan davr hisobga olingan holda beriladi.

291. Karantin holatida, shuningdek epidemiya tarqalganligi, tabiiy ofat roʻy berganligi sababli, oʻtkazib yuborilgan muddat uchrashuvlar berish muddatini hisoblab chiqishda hisobga olinadi, mahkumning intizomiy jazo chorasi qoʻllanilganligi tufayli intizomiy boʻlinmada boʻlgan muddati bundan mustasno.

292. Tergov hibsxonasida saqlab turilgan vaqtda posilka, yoʻqlov va banderollar olgan yoki olmaganligidan qatʼi nazar, mahkum JIEMga yetib kelgan kundan boshlab posilka, yoʻqlov va banderollar olishi mumkin.

293. Navbatdagi posilka, yoʻqlov va banderollar mahkumning yil mobaynida olishi mumkin boʻlgan posilka, yoʻqlov yoki banderollarning miqdorini oʻn ikki oyga boʻlganda hosil boʻladigan davr hisobga olingan holda beriladi.

294. Mahkumning intizomiy boʻlinmada boʻlgan vaqti posilka, yoʻqlov va banderollar olish mumkin boʻlgan muddatga kiritilmaydi.

295. JIEM maʼmuriyati tomonidan mahkumning bir yilda olishga haqli boʻlgan uchrashuvlari, telefon orqali soʻzlashuvlari hamda posilka, yoʻqlov, banderol olish miqdorlari kamaytirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Kunlar, oylar va yillar mahkum muassasaga kelgan kundan boshlab hisoblanadi.

296. Mahkuma homilador ayollar va uch yoshga toʻlmagan bolasi bor ayollar JIKda mahkumlar uchun nazarda tutilgan huquqlardan tashqari:

JIEM hududi doirasidan tashqarida yashash;

bolalarini jazoni ijro etish koloniyalari qoshidagi bolalar uyiga joylashtirish;

bolalarini joylashtirib kelish va ular bilan uchrashish uchun JIEM doirasidan chetga chiqish huquqiga ham ega.

297. Homilador yoki uch yoshgacha bolalari bor mahkuma ayollar jazoni oʻtash uchun bolalar uyi mavjud boʻlgan JIEMga yuboriladi.

298. Mahkuma ayollarga voyaga yetmagan bolalari bilan muddati besh sutkagacha boʻlgan, shu jumladan JIEM hududi doirasidan tashqarida yashash imkoniyati bilan, uzoq muddatli uchrashuv berilishi mumkin.

299. Ijobiy tavsifga ega mahkuma ayollarga homiladorlik va tugʻish boʻyicha ishdan ozod etilgan vaqt mobaynida, shuningdek bolasi uch yoshga toʻlgunga qadar JIEM boshligʻining mazkur Qoidalarning 31-ilovasiga muvofiq shakldagi prokuror tasdiqlagan qarori bilan koloniya hududidan tashqarida yashashga ruxsat etilishi mumkin.

300. JIEM hududi doirasidan tashqarida yashashga ruxsat berilgan mahkuma ayollarga guvohnoma beriladi.

301. JIEM hududidan tashqarida yashaydigan mahkuma ayollar oʻzlari roʻyxatda turgan turkumdan chiqarilmaydi. Ularning ish haqi hisob-kitob qilinib, shaxsiy hisobvaraqlaridagi pullari, shuningdek oziq-ovqat mahsulotlari, narsa va buyumlari oʻzlariga beriladi.

302. JIEM hududidan tashqarida yashash huquqi JK 73-moddasining toʻrtinchi qismida koʻrsatilgan mahkumlarga berilmaydi.

303. Koloniya hududi doirasidan tashqarida yashaydigan mahkumalar:

xona tipidagi turar joylarda joylashadilar va JIEM maʼmuriyatining nazorati ostida boʻladilar;

ertalab oʻrindan turishdan kechki yotishgacha boʻlgan vaqt mobaynida belgilangan yoʻnalishlar doirasida erkin yurish huquqidan foydalanadilar;

fuqarolar kiyadigan kiyimda yurishlari, yonlarida pul va qimmatli buyumlar saqlashlari, puldan cheklanmagan holda foydalanishlari mumkin;

cheklanmagan miqdorda banderol, posilka va yoʻqlovlar olish hamda joʻnatish, qisqa muddatli uchrashuvlar olish huquqiga ega. Qisqa muddatli uchrashuvlar, odatda, ishdan boʻsh vaqtda beriladi.

304. JIEM hududi doirasidan tashqarida yashash huquqi quyidagi hollarda bekor qilinadi:

jazoni oʻtash tartibi muntazam ravishda yoki bir marta qoʻpol tarzda buzilganda;

homiladorlik va tugʻish boʻyicha ishdan ozod qilish davri tugaganda;

bola uch yoshga toʻlganda.

305. Mahkuma ayolning JIEM hududi doirasidan tashqarida yashash huquqi JIEM boshligʻining mazkur Qoidalarning 32-ilovasiga muvofiq shakldagi prokuror tomonidan tasdiqlanadigan qarori bilan bekor qilinadi.

306. Mahkuma ayollarni saqlashga moʻljallangan koloniyalar qoshida bolalar uyi tashkil etiladi, unda bolalar normal yashashi va kamol topishi uchun zarur sharoitlar taʼminlanadi.

307. Mahkuma ayollar uch yoshga toʻlmagan bolalarini bolalar uyiga joylashtirishga va ishdan boʻsh vaqtda ular bilan birga boʻlishga haqli.

308. Bolalar uyidagi bola uch yoshga toʻlganidan keyin onasining roziligi bilan uning qarindoshlariga yoki, homiylik va vasiylik organining qaroriga binoan, boshqa shaxslarga berilishi yoxud tegishli bolalar muassasalariga yuborilishi mumkin.

Agar mahkumaning jazoni oʻtash muddati tugashiga koʻpi bilan bir yil qolgan va u onalik burchlarini lozim darajada bajarib kelgan boʻlsa, JIEM maʼmuriyati bolaning bolalar uyida boʻlish vaqtini uzaytirishi mumkin.

309. Maktabgacha yoshdagi bolalari bor mahkuma ayollarga bolalarini qarindoshlarinikiga, vasiylarinikiga yoki bolalar muassasalariga joylashtirib kelish uchun borish-kelish vaqtini (toʻrt sutkagacha) hisobga olmagan holda oʻn besh sutkagacha muddatga chetga chiqishga ruxsat etilishi mumkin.

310. Voyaga yetmagan nogiron bolalari bor ayollarga bir yilda bir marta ular bilan uchrashish uchun yoʻlga ketadigan vaqtni hisobga olmaganda yetti sutkagacha boʻlgan muddatga chetga chiqishga ruxsat etiladi.

311. Mahkumlarni mehnatga jalb etishdan asosiy maqsad ularda ijtimoiy-foydali faoliyat bilan shugʻullanish ehtiyojini shakllantirishdan iborat.

312. Mahkumlar jinsi, yoshi, sogʻligʻining holati, mehnat qobiliyati va iloji boricha, ixtisosini inobatga olgan holda mehnatga jalb etiladi. Mahkumlarning mehnatga oid munosabatlari mehnat toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari bilan, JIKda nazarda tutilgan istisno va cheklashlarni hisobga olgan holda, tartibga solinadi.

313. Mahkumlar, odatda, shu JIEMlarning korxonalarida, ayrim hollarda esa, kerakli tarzda qoʻriqlash va batamom ajratib qoʻyish taʼminlangan taqdirda, boshqa korxonalarda mehnatga jalb etiladi. Bunda mahkumlarning har kuni JIEMga qaytishi taʼminlanishi shart.

Mahkumlarning xususiy shaxslar foydasiga mehnat qilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

314. Jazoni tarbiya koloniyalari va turmalarda oʻtayotgan mahkumlar JIEM korxonalarining oʻzida mehnatga jalb etiladi.

315. Oltmish yoshdan oshgan erkaklar, ellik besh yoshdan oshgan ayollar, I va II guruh nogironlari mehnatga oʻz xohishlariga koʻra jalb etiladilar.

316. Mahkuma ayollar homiladorlik va tugʻish munosabati bilan qonun hujjatlarida belgilangan muddatga ishdan ozod qilinadilar.

317. Mehnat toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarida bajarish taqiqlangan ishlarda ayol va voyaga yetmagan mahkumlar mehnatidan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.

318. Mahkumlar topshirilgan ishni halol, vijdonan bajarishga, mehnat va texnologiya intizomiga, mehnatni muhofaza qilish boʻyicha talablarga rioya etishlari shart. Ularning mehnatga oid va boshqa nizolarni hal etish maqsadida ishni toʻxtatib qoʻyishi taqiqlanadi.

319. Mahkumlarni ish bilan taʼminlash JIEMlarda yoki ulardan tashqarida ish oʻrinlarini tashkil etish yoʻli bilan amalga oshiriladi.

320. Mahkumlar uchun mehnat toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarida belgilab qoʻyilgan ish vaqtining eng koʻp normasiga rioya etgan holda, odatda, olti kunlik ish haftasi belgilanadi.

321. Mahkumlar ish vaqti rejimini JIEM maʼmuriyati ishlab chiqarish xususiyatiga qarab belgilaydi.

322. Mahkumlarni ish vaqtidan tashqari ishlarga, dam olish va bayram (ishlanmaydigan) kunlarida ishga jalb etishga ishlab chiqarish zarurati boʻlgan taqdirda mehnat toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarida belgilab qoʻyilgan ish vaqtidan tashqari ishlarning eng koʻp muddatiga rioya etgan holda yoʻl qoʻyiladi.

323. Ish vaqtini jamlab hisobga olish joriy etilganda, mahkumlar ish vaqtidan tashqari ishlarga, dam olish va bayram (ishlanmaydigan) kunlarida yoki tungi ishlarga jalb etilgan taqdirda mehnat toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarida voyaga yetmagan shaxslar, shuningdek I va II guruh nogironlariga nisbatan belgilangan cheklashlarga rioya etish shart.

324. Mahkuma homilador ayollar, shuningdek JIEMlar qoshidagi bolalar uylarida bolasi bor ayollar ish vaqtidan tashqari ishlarga, dam olish va bayram (ishlanmaydigan) kunlarida ishga yoki ish vaqti jamlab hisobga olinadigan rejimda ishlashga oʻzlarining roziligi bilan jalb etilishi mumkin. Mazkur shaxslar tungi ishlarga, ularning roziligini olgan holda va tegishli tibbiy xulosa boʻlgan taqdirda, jalb qilinishi mumkin.

325. Mahkumlarning ish vaqtidan tashqari, dam olish va bayram (ishlanmaydigan) kunlaridagi ishlari uchun ikki hissa haq toʻlanadi.

326. Mehnatga jalb etilgan mahkumlarga har haftada kamida bir dam olish kuni beriladi. Ular bayram (ishlanmaydigan) kunlarida ishdan ozod qilinadi.

327. Mahkumlarga har yilgi mehnat taʼtili berilmaydi, jazoni manzil-koloniyalarda oʻtayotganlar bundan mustasno.

328. Manzil-koloniyalardagi mahkumlar muddati oʻn besh ish kunidan iborat haq toʻlanadigan har yilgi mehnat taʼtiliga chiqish huquqiga ega. Taʼtil JIKning 82-moddasida belgilangan tartibda manzil-koloniya doirasidan chetga chiqish huquqi bilan beriladi. Mahkum jazoni ijro etish koloniyasining intizomiy boʻlinmasi turar joylarida saqlangan vaqt haq toʻlanadigan har yilgi mehnat taʼtili berish uchun zarur muddatga qoʻshib hisoblanmaydi.

329. Mahkumlar mehnatiga mehnat toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga muvofiq haq toʻlanadi.

330. Mehnat normalarini va mehnat vazifalarini bajargan mahkumlar mehnatiga toʻlanadigan oylik haq qonun hujjatlarida Mehnatga haq toʻlash yagona tarif setkasining birinchi razryadi boʻyicha belgilangan miqdordan kam boʻlishi mumkin emas.

331. Barcha chegirmalardan qatʼi nazar, mahkumlar shaxsiy hisobvaragʻiga ularga yozilgan ish haqining kamida yigirma besh foizi, oltmish yoshdan oshgan erkaklarning, ellik besh yoshdan oshgan ayollarning, I va II guruh nogironlarining, homilador ayollarning hamda JIEMlar qoshidagi bolalar uyida bolasi bor ayollarning, shuningdek manzil-koloniyalar va tarbiya koloniyalaridagi mahkumlarning hisobvaragʻiga esa, kamida ellik foizi oʻtkazib qoʻyiladi.

332. Mahkumlar JIEMlarni va ularga tutash hududlarni obodonlashtirish, shuningdek madaniy-maishiy sharoitni yaxshilash ishlarigagina mehnat haqi toʻlamay jalb etilishi mumkin.

333. Mahkumlar mehnat haqi toʻlanmaydigan ishga, odatda, navbatma-navbat, ishdan tashqari vaqtda, haftasiga koʻpi bilan ikki soatga jalb etiladi.

334. Mahkumlarning ish haqidan chegirmalar mehnat toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda, JIKda nazarda tutilgan istisno va cheklashlar bilan amalga oshiriladi.

335. Mahkumlar:

mehnat vazifalarini ado etish chogʻida yetkazilgan zarar uchun — mehnat toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan miqdorda va tartibda;

boshqa xatti-harakatlar oqibatida yetkazilgan zarar uchun — fuqarolik qonun hujjatlarida nazarda tutilgan miqdorda va tartibda moddiy javobgar boʻladilar.

336. Notoʻgʻri chegirilgan summa mahkumga qaytarilib, uning shaxsiy hisobvaragʻiga oʻtkaziladi.

337. Mahkumlarning ish haqidan davlat ijtimoiy sugʻurtasiga ajratmalar ajratilmaydi.

Mahkumlar jazodan ozod boʻlganlaridan soʻng qonun hujjatlariga muvofiq davlat pensiya taʼminoti huquqiga ega boʻladi.

338. Mahkumlar mehnatidan:

harbiy boʻlinmalarning shtablaridagi, shaxsiy tarkib joylashgan hamda qurol-yarogʻ va hujjatlar saqlanadigan joylardagi ishlarda;

nusxa koʻpaytirish va kompyuter texnikasi, radiotelegraf, radiostansiya, muhandislik-texnika va aloqa vositalari bilan bogʻliq ishlarda;

sotuvchi, buxgalter, kassir va omborxona mudiri sifatidagi ishlarda;

dori vositalari, shuningdek portlovchi va zaharli moddalarni saqlash, ularning hisobini yuritish va berish bilan bogʻliq ishlarda;

fotosuratchi, tish protezlarini tayyorlovchi, shifokor, transport vositalari haydovchisi sifatidagi ishlarda;

boʻysunuvida erkin yollangan ishchilar ishlaydigan lavozimlarda;

mahsulotlarni qabul qilish va ularning sifatini tekshirishga oid ishlarda;

xizmat itlarini boqish bilan bogʻliq ishlarda foydalanish taqiqlanadi.

339. Zarur hollarda, manzil-koloniyalarda mahkumlar muayyan transport vositasini boshqarish huquqiga egaligini tasdiqlovchi hujjat hamda tegishli malakaga ega boʻlgan taqdirda, JIEM boshligʻining ruxsatiga asosan JIEM maʼmuriyati vakillari bilan birgalikda yuk tashuvchi transport vositalari va qishloq xoʻjalik texnikalarini boshqarishlari mumkin.

Mahkumlarni odam tashish uchun moʻljallangan transport vositalarini boshqarishga oid ishlarga jalb etish taqiqlanadi.

340. Mahkumlarni turma hududidan tashqaridagi mehnatga jalb etish taqiqlanadi.

341. Turmalarda mahkumlar toifalariga koʻra bir-biridan, oʻta xavfli retsidivistlar va uzoq muddatga ozodlikdan mahrum qilingan mahkumlar esa boshqa toifadagi mahkumlardan batamom ajratib qoʻyilgan holda mehnatga jalb etiladi.

342. Mahkumlarni ishlab chiqarish obyektlariga olib chiqish imkoni boʻlmagan taqdirda, ular tegishli sanitariya normalari va mehnatni muhofaza qilish qoidalariga rioya qilingan holda ishchi kameralarda mehnatga jalb etilishi mumkin.

343. Ishdan soʻng mahkumlar shaxsiy tintuv qilinadi, ular ishlagan joylar esa koʻzdan kechiriladi.

344. Ijobiy tavsifga ega mahkumlar JIEMda xoʻjalik xizmatiga oid ishlarni bajarishga jalb etilishi mumkin.

345. Maxsus tartibli koloniyalarda xoʻjalik xizmatiga oid ishlar kamera tipidagi joylardan oddiy turar joylarga oʻtkazilgan mahkumlar tomonidan bajariladi.

346. Xoʻjalik xizmatiga oid ishlarni bajarishga jalb etilgan mahkumlar bitta turkumga joylashtiriladi.

347. Mahkumlar JIEMning tegishli xizmatlari rahbarlari tomonidan tezkor xizmat boʻlimi bilan kelishgan holda xoʻjalik xizmatiga oid ishlar, shuningdek ustalar, brigada boshliqlari va naryadchilar vazifasini bajarish uchun tanlanadi.

348. Mahkum xoʻjalik xizmatiga oid ishlarga uning yozma roziligi asosida tayinlanadi. Mahkumlarni xoʻjalik xizmatiga oid ishlarga tayinlash JIEM boshligʻining buyrugʻi bilan rasmiylashtiriladi, buyruqdan koʻchirma mahkumning shaxsiy hujjatlar yigʻmajildiga qoʻshib qoʻyiladi.

349. JIEMning qoʻriqlanadigan hududidan tashqarida joylashgan obyektlaridagi xoʻjalik xizmatiga oid ishlar manzil-koloniyalardagi mahkumlar tomonidan bajarilishi mumkin. Bunda mahkumlar yetarlicha kommunal-maishiy sharoitlari mavjud boʻlgan alohida xonalarda istiqomat qiladi.

350. JIKning 53-moddasiga muvofiq qasddan sodir etilgan ogʻir jinoyati uchun birinchi marta sakkiz yilgacha va sakkiz yil muddatga ozodlikdan mahrum etishga hukm qilingan shaxslar alohida hollarda, mahkumning yozma roziligi boʻlgan taqdirda, JIEM boshligʻining qaroriga binoan xoʻjalik xizmatiga oid ishlarni bajarish uchun tergov hibsxonasi yoki turmada qoldirilishi mumkin. Voyaga yetmagan shaxslar, chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar, shuningdek sudlar va huquq-tartibotni muhofaza qilish organlarining sobiq xodimlariga mansub mahkumlar xoʻjalik xizmatiga oid ishlarni bajarish uchun qoldirilmaydilar.

351. Mahkumlar tergov hibsxonalari yoki turmalar hududidan tashqaridagi hududlarni obodonlashtirish hamda bino va inshootlarning texnikaviy, kommunal-maishiy holatini saqlash bilan bogʻliq ishlarga soqchi nazorati ostida jalb etiladi.

352. Xoʻjalik xizmatiga oid ishlarni bajarish uchun qoldirilgan mahkumlar soni JIEBB tomonidan JIEMni umumiy toʻldirish limitining yetti foizidan oshmagan holda belgilanadi, shuningdek mahkumlar roʻyxati har chorakda JIEBBga taqdim etiladi.

353. Erkin yollangan ishchilar ishlab chiqarish obyektlarida ishlayotgan mahkumlar umumiy sonining oʻn foizigacha miqdorda mahkumlar mehnatiga bevosita rahbarlik qilish uchun jalb etilishi mumkin.

354. Erkin yollangan ishchilar mahkumlar bilan bir jinsda boʻlishi lozim.

355. Erkin yollangan ishchilar mahkumlar bilan muloqotda boʻlganda belgilangan talablarga rioya etishi, mahkumlar uchun taqiqlangan narsa va buyumlarni bermasligi yoki olmasligi tushuntiriladi. Bu haqda erkin yollangan ishchilardan JIEM maʼmuriyati tomonidan mazkur Qoidalarning 33-ilovasiga muvofiq shakldagi tilxat olinadi.

356. Mahkumlar erkin yollangan ishchilarga “siz”lab, shuningdek erkin yollangan ishchilar ham mahkumlarga “siz”lab ularni “mahkum”, “mahkuma” yoki “fuqaro” deb yoxud familiyasi boʻyicha murojaat etishi shart.

357. JIEM xodimlarining mahkumlar bilan oʻzaro munosabatlari mahkumlarda qonunga itoatkor xulq-atvorni, insonga, jamiyatga, mehnatga, axloq-odob qoidalari va milliy anʼanalarga hurmatini shakllantirishga asoslangan boʻlishi lozim.

358. JIEM xodimlari mahkumlar bilan aniq maqsadga yoʻnaltirilgan tarbiyaviy ishlarni olib borishi hamda har bir mahkumga nisbatan eʼtiborli munosabatda boʻlishi shart.

359. JIEM xodimlariga mahkumlar hamda ularning qarindoshlari va boshqa shaxslar bilan xizmat vazifalari taqozo etmaydigan har qanday munosabatga kirishish, shuningdek ularning xizmatidan foydalanish taqiqlanadi.

360. Mahkumlar JIEM xodimlariga “siz”lab ularning unvoni yoki egallab turgan lavozimi boʻyicha, JIEM xodimlari ham mahkumlarga “siz”lab ularni “mahkum”, “mahkuma” yoki “fuqaro” deb yoxud familiyasi boʻyicha murojaat etishi shart. Tarbiya koloniyalarida mahkumlarga “tarbiyalanuvchi” deb yoki uning ismi boʻyicha ham murojaat etilishi mumkin.

361. Mahkumlar saqlash sharoitiga qarab umumiy turar joylarda, xonalarda yoki kameralarda yashaydilar. Yilning qish mavsumida JIEMlarning turar joylarida havo harorati 20^o S darajadan past boʻlmasligi lozim.

362. Bir mahkumga toʻgʻri keladigan yashash maydoni normasi quyidagi miqdordan kam boʻlishi mumkin emas:

umumiy turar joylarda — ikki kvadrat metr;

tergov hibsxonalari va turmalarning umumiy kameralarida — ikki yarim kvadrat metr;

ayollar va voyaga yetmaganlar saqlanadigan koloniyalardagi umumiy turar joylarda — uch kvadrat metr;

bemor mahkumlar saqlanadigan palatalarda — toʻrt kvadrat metr;

intizomiy boʻlinmalarning kameralarida hamda soqchisiz yoki kuzatuvchisiz yurish huquqidan foydalanayotgan mahkumlar yashashi uchun, shuningdek jazoni manzil-koloniyalarda oʻtayotgan shaxslar uchun moʻljallangan xona tipidagi turar joylarda — toʻrt yarim kvadrat metr.

363. Mahkumlarga yotish uchun alohida joy, koʻrpa-toʻshak, choyshab va kerakli inventar beriladi.

364. Mahkumlarga kishi organizmining normal hayotini taʼminlaydigan ovqat beriladi.

365. Ovqat normasi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan mahkumlarning sogʻligʻi holatiga, ularning yoshi, bajarayotgan ishining xususiyati va ogʻirligiga qarab belgilanadi. Mahkumlarga ularni ishga jalb etgan tashkilotlar mablagʻlari hisobidan qoʻshimcha ovqat berilishi mumkin.

366. Mahkum homilador ayollar, emizikli onalar, voyaga yetmaganlarga, shuningdek I va II guruh nogironlariga beriladigan ovqat oshirilgan normalarda belgilanadi. Tibbiy xulosa asosida ularga qoʻshimcha oziq-ovqat mahsulotlari olishga ruxsat etilishi mumkin.

367. Manzil-koloniyalarda saqlanayotgan mahkumlar oziq-ovqat mahsulotlari hamda eng zarur narsalarni naqd pulga sotib olishlari mumkin.

368. Ozodlikdan mahrum etishga hukm etilgan shaxslar, jazoni manzil-koloniyalarda oʻtayotgan shaxslar bundan mustasno, respublika budjeti hisobidan belgilangan namunada kiyim, mavsumga qarab, mahkumning jinsi va iqlim sharoitlarini inobatga olgan holda ichki kiyim va poyabzal bilan taʼminlanadilar. Mahkumlarning kiyimlari va poyabzallari bepul taʼmirlab beriladi.

369. JIEM hududidan tashqarida yashayotgan mahkuma ayollar hamda ularning uch yoshga toʻlmagan bolalari, JIEMlarning bolalar uylaridagi homilador ayollar, emizikli onalar uchun belgilangan normalarda oziq-ovqat, kiyim va poyabzal bilan taʼminlanadi.

370. Manzil-koloniyasida uch yoshgacha bolasi bor mahkuma ayollarning zarur pul mablagʻlari boʻlmasa, ular manzil-koloniya maʼmuriyatiga bolasi uchun JIEMning bolalar uyida saqlanayotgan bolalar uchun moʻljallangan oziq-ovqat, kiyim va poyabzal berishni soʻrab ariza bilan murojaat qilish huquqiga ega.

371. Homiladorlik va tugʻish taʼtili tugaganidan soʻng, JIEM maʼmuriyati JIEM hududidan tashqarida yashayotgan mahkuma ayollarni JIEM korxonasiga yoki boshqa korxonalarga ishga joylashtiradi. Bunda JIEM maʼmuriyati mahkuma ayollarning bolasini maktabgacha taʼlim muassasalariga joylashtirishga yordam beradi.