Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 105-moddasiga muvofiq 2011-yil may-iyun oylarida fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ular maslahatchilarining navbatdagi saylovi boʻlib oʻtadi.

Mustaqillik yillarida fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatining huquqiy asoslarini mustahkamlash va rivojlantirish, ushbu institutni jamiyat siyosiy, iqtisodiy va maʼnaviy hayotining ajralmas qismi, qudratli bunyodkorlik salohiyatiga ega boʻlgan ijtimoiy oʻzini oʻzi boshqarishning gʻoyat muhim birlamchi boʻgʻini sifatida kuchaytirish borasida tizimli hamda izchil chora-tadbirlar koʻrildi.

2004-yilda “Fuqarolar yigʻini raisi (oqsoqoli) va uning maslahatchilari saylovi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining qabul qilinganligi, shuningdek 2003 — 2008-yillarda “Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari huzurida yarashtiruv komissiyalari, “Mahalla posboni” jamoatchilik tuzilmalari tashkil etilishini, diniy maʼrifat va maʼnaviy-axloqiy tarbiya masalalari boʻyicha maslahatchilar lavozimining joriy etilishini va boshqa choralarni nazarda tutuvchi oʻzgartish hamda qoʻshimchalar kiritilganligi jamiyat va davlat qurilishi tizimida mahallaning roli va ahamiyatini oshirish, joylarda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishning aniq vazifalarini hal qilish ishida muhim ahamiyatga ega boʻldi.

Hozirgi kunda mahalla ilgari mahalliy davlat hokimiyati organlari vakolatiga kirgan ijtimoiy-iqtisodiy xususiyatdagi 30 dan ortiq vazifani bajarmoqda.

2011-yilda boʻlajak fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovi sifat jihatidan yangi ijtimoiy-iqtisodiy va ijtimoiy-siyosiy sharoitda oʻtadi. Davlat va jamiyat qurilishining hamma tomonlarini demokratlashtirish va liberallashtirish, kuchli fuqarolik jamiyatini shakllantirish jarayonlari chuqurlashib bormoqda. Shu bilan birga aholining ijtimoiy faolligi, uning siyosiy va fuqarolik oʻzini oʻzi anglashi ancha oʻsganligi, mamlakatni isloh qilish va modernizatsiyalashni chuqurlashtirish yoʻlidan ilgarilab harakatlanish fuqarolar tomonidan keng qoʻllab-quvvatlanayotganligi qayd etilmoqda.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti I.A. Karimovning Oliy Majlis palatalarining qoʻshma majlisidagi maʼruzasida bayon etilgan Mamlakatimizda demokratik islohotlarni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish konsepsiyasini roʻyobga chiqarish bilan bogʻliq holda aholini manzilli ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash sohasidagi davlat dasturlarini amalga oshirishda, xususiy tadbirkorlik va oilaviy biznesni rivojlantirishda, mahalliy davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari faoliyati ustidan taʼsirchan jamoat nazoratini taʼminlashda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarining roli va ahamiyati ancha oshib bormoqda.

2008-yil noyabr — dekabr oylarida boʻlib oʻtgan oldingi saylovlar yakunlari boʻyicha 9881 nafar fuqarolar yigʻini raisi (oqsoqoli) va ularning 85 ming nafardan ortiq maslahatchisi saylangan edi. 2011-yilda 9973 nafar fuqarolar yigʻini raisini (oqsoqolini) va ularning 98 ming nafardan ortiq maslahatchisini saylash rejalashtirilmoqda.

Boʻlajak fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini qonun talablariga toʻla muvofiq holda, yuksak tashkiliy-huquqiy hamda demokratik darajada tayyorlash va oʻtkazish, shuningdek mahalla boshqaruv organlarini shakllantirishda fuqarolarning faol ishtirok etishi uchun sharoitlar yaratish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 105-moddasi, “Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 20-moddasi hamda “Fuqarolar yigʻini raisi (oqsoqoli) va uning maslahatchilari saylovi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 6-moddasiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Kengashi qaror qiladi :

1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlari 2011-yil may-iyun oylarida fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovi tashkil etilishi hamda oʻtkazilishini taʼminlasin.

Fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari sayloviga tayyorgarlik koʻrish hamda saylovni oʻtkazish jarayoniga fuqarolar jamiyat va davlat ishlarini boshqarishda qatnashish borasidagi oʻz konstitutsiyaviy huquqlarini amalga oshirishlariga, ularning ijtimoiy-iqtisodiy faolligi va siyosiy-huquqiy madaniyatini oshirishga, jamiyatda manfaatlar muvozanatini saqlashga, “Kuchli davlatdan — kuchli fuqarolik jamiyati sari” prinsipini izchil amalga oshirishga qaratilgan gʻoyat muhim ijtimoiy-siyosiy tadbir sifatida qaralsin.

2. Fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tayyorlash va oʻtkazish konsepsiyasi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Kengashining fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tashkil etish hamda oʻtkazishga doir tadbirlar dasturi 1, 2-ilovalarga muvofiq maʼqullansin.

3. Quyidagilar saylovni tayyorlash va oʻtkazish boʻyicha eng muhim talablar hamda maqsadli vazifalar deb hisoblansin:

fuqarolarning joylarda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini (mahallalarni) shakllantirish jarayonida keng ishtirok etish borasidagi konstitutsiyaviy huquqlari toʻla amalga oshirilishi uchun tashkiliy-huquqiy sharoitlarni taʼminlash;

fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga saylovning barcha ishtirokchilari tomonidan amaldagi qonun hujjatlari talablariga soʻzsiz va ogʻishmay rioya etilishi;

fuqarolar yigʻini raisi (oqsoqoli) va uning maslahatchilari saylovi toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarining qoidalarini saylovchilarga atroflicha tushuntirish boʻyicha samarali axborot-tahlil ishini amalga oshirish;

fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari lavozimlariga nomzodlar, ularning ishchanlik va axloqiy fazilatlari bilan fuqarolarni har tomonlama tanishtirish;

mamlakat hayotidagi muhim ijtimoiy-siyosiy voqea sifatida saylovni tayyorlash va oʻtkazish jarayonidan saylovchilarning xabardorligini hamda maʼlumotga egaligini oshirish;

saylov jarayoniga yoshlar va xotin-qizlarni faol jalb etish, ularning ijtimoiy faolligini, huquqiy va saylov madaniyatini oshirish uchun zarur sharoitlarni yaratish.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Kengashining fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tashkil etish hamda oʻtkazishga koʻmaklashuvchi komissiyasi (bundan buyon matnda Senat Kengashi komissiyasi deb yuritiladi) tarkibi 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

5. Quyidagilar Senat Kengashi komissiyasining asosiy vazifalari deb belgilansin:

boʻlajak saylovga tayyorgarlik koʻrish hamda saylovni oʻtkazishni amaldagi qonun hujjatlariga, ochiq va oshkoralik demokratik prinsiplariga toʻla muvofiq holda tashkil etish, eng munosib, masʼuliyatli va hurmatli, ishga halol munosabatda boʻladigan, katta hayotiy tajribaga, odamlar bilan ishlash va muloqot qilishning amaliy koʻnikmalariga ega boʻlgan fuqarolarning fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari etib saylanishini taʼminlash;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlari tomonidan tuziladigan fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tashkil etish hamda oʻtkazishga koʻmaklashuvchi komissiyalar faoliyatini samarali tarzda muvofiqlashtirib borish;

fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyati, fuqarolarning ijtimoiy faolligini taʼminlashda, aholini ijtimoiy qoʻllab-quvvatlashni amalga oshirishda, joylarda xususiy tadbirkorlik va oilaviy biznesni rivojlantirishda, jamoat nazoratini taʼminlashda ularning ahamiyati va rolini oshirish bilan bogʻliq masalalar yuzasidan aholi orasida keng axborot-tushuntirish ishini tashkil etish;

fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tashkil etish va oʻtkazish markazda hamda joylarda qanday borayotganligi ommaviy axborot vositalarida keng yoritilishini tashkil etish;

aholini koʻproq tashvishlantirib turgan, saylovga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish paytida fuqarolar tomonidan koʻtarilgan ijtimoiy, uy-joy-maishiy hamda boshqa masalalarni aniqlash, ularni hal etishga qaratilgan kompleks dasturlar ishlab chiqish yuzasidan takliflar tayyorlash;

saylov yakunlari toʻgʻrisida fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tashkil etish hamda oʻtkazishga koʻmaklashuvchi Qoraqalpogʻiston Respublikasi viloyat, tuman va shahar komissiyalari tomonidan taqdim etilgan axborotni umumlashtirish va koʻrib chiqish, bu axborotni keng jamoatchilikka tezkorlik bilan yetkazish;

fuqarolar yigʻini raisi (oqsoqoli) va uning maslahatchilari saylovi toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini, bu sohadagi huquqni qoʻllash amaliyotini yanada takomillashtirishga qaratilgan takliflarni ishlab chiqish.

6. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlari 2011-yil 10-aprelga qadar boʻlgan muddatda fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tashkil etish hamda oʻtkazishga koʻmaklashuvchi komissiyalar tuzsin. Ushbu masala boʻyicha qabul qilingan qarorlar haqidagi axborotni 2011-yil 20-aprelga qadar Senat Kengashining komissiyasiga taqdim etsin.

7. Quyidagilar:

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlariga fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tashkil etish hamda oʻtkazishga koʻmaklashuvchi komissiyalar tarkibiga davlat hokimiyati va boshqaruvi organlarining, Respublika “Mahalla” xayriya jamgʻarmasi, Oʻzbekiston faxriylarini ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash “Nuroniy” jamgʻarmasi, Oʻzbekiston Xotin-qizlar qoʻmitasi va Oʻzbekiston “Kamolot” yoshlar ijtimoiy harakati hududiy boʻlinmalarining hamda fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari vakillarini kiritish;

fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tashkil etish hamda oʻtkazishga koʻmaklashuvchi komissiyalarga fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tashkil etish hamda oʻtkazish uchun tuzilgan ishchi guruhlar faoliyati muvofiqlashtirib borilishini taʼminlash;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, viloyat, tuman va shahar hokimlariga fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tashkil etish hamda oʻtkazishda fuqarolar yigʻinlariga koʻmaklashish, zarur hollarda ularni binolar, transport va aloqa vositalari bilan taʼminlash;

xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlari deputatlariga oʻz saylov okruglarida fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga saylovni tayyorlash va oʻtkazishni tashkil etishda faol ishtirok etish;

ommaviy axborot vositalariga fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tashkil etish hamda oʻtkazish jarayonini keng yoritib borish tavsiya etilsin.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati aʼzolari fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tashkil etish hamda oʻtkazishga koʻmaklashuvchi komissiyalarga amaliy yordam koʻrsatishda faol ishtirok etsin.

9. Senat Kengashi komissiyasi oʻtkazilgan fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovi toʻgʻrisidagi axborotni umumlashtirsin hamda saylov yakunlari toʻgʻrisida 2011-yil 15-iyulga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Kengashiga axborot bersin.

Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 105-moddasiga muvofiq 2011-yil may-iyun oylarida navbatdagi fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovi boʻlib oʻtadi. Saylov — demokratiyaning bosh mezoni, hozirgi zamon huquqiy davlati va toʻxtovsiz rivojlanib borayotgan fuqarolik jamiyatining ajralmas qismi, xalq irodasini ifoda etishning, fuqarolar davlat va jamiyat ishlarini boshqarishda faol ishtirok etishining, ularning oʻz manfaatlarini himoya qilish huquqlarini amalga oshirishning asosiy shaklidir.

Mustaqillik yillarida fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatining huquqiy asoslarini mustahkamlash va rivojlantirish, ushbu institutni jamiyat siyosiy, iqtisodiy va maʼnaviy hayotining ajralmas qismi, qudratli bunyodkorlik salohiyatiga ega boʻlgan ijtimoiy oʻzini oʻzi boshqarishning gʻoyat muhim birlamchi boʻgʻini sifatida kuchaytirish boʻyicha tizimli hamda izchil chora-tadbirlar koʻrildi.

Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari samaradorligini oshirishda 2004-yilda “Fuqarolar yigʻini raisi (oqsoqoli) va uning maslahatchilari saylovi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining qabul qilinganligi muhim ahamiyatga ega boʻldi. 2003 — 2008-yillarda “Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga kiritilgan, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari huzurida yarashtiruv komissiyalari, “Mahalla posboni” jamoatchilik tuzilmalari tashkil etilishini, diniy maʼrifat va maʼnaviy-axloqiy tarbiya masalalari boʻyicha maslahatchilar lavozimining joriy etilishini, aholi tomonidan uy-joy-kommunal xizmatlar haqi batamom toʻlanishini taʼminlaganlik uchun fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga mablagʻ ajratish tartibini va boshqa choralarni nazarda tutuvchi oʻzgartish hamda qoʻshimchalar va boshqa chora-tadbirlar joylarda dolzarb ijtimoiy-iqtisodiy vazifalarni hal qilishda mahallaning roli va ahamiyati yanada oʻsishini, uning kam taʼminlangan oilalarga ijtimoiy yordam berish, hududlarni obodonlashtirish boʻyicha ishlarni amalga oshirish uchun foydalanilayotgan moddiy-texnikaviy bazasi mustahkamlanishini, boshqa vazifalar hal qilinishini taʼminladi.

Manzilli ijtimoiy himoyani hamda yolgʻiz qolgan keksa fuqarolarga, pensionerlarga va imkoniyati cheklangan shaxslarga xizmat koʻrsatishni yanada kuchaytirish boʻyicha dasturlarni amalga oshirishda, atrof-muhitni muhofaza qilish, huquq-tartibotni saqlashda mahallaning davlat boshqaruvi organlari, oʻz hududida joylashgan korxona, muassasa va tashkilotlar bilan hamkorligi mustahkamlanib bormoqda.

Hozirgi kunda mahalla ilgari mahalliy davlat hokimiyati organlari vakolatiga kirgan ijtimoiy-iqtisodiy xususiyatdagi 30 dan ortiq vazifani bajarmoqda.

Muntazam oʻtkazilib kelinayotgan fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovi chinakam demokratiya, fuqarolarning huquqiy ongini va siyosiy-huquqiy madaniyatini oshirish, joylardagi mavjud kamchiliklarga nisbatan talabchanlik va murosasizlik maktabiga aylandi.

2011-yilda boʻlajak fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovi sifat jihatidan yangi ijtimoiy-iqtisodiy va ijtimoiy-siyosiy sharoitda oʻtadi. Davlat va jamiyat qurilishining hamma tomonlarini demokratlashtirish va liberallashtirish, kuchli fuqarolik jamiyatini shakllantirish jarayonlari chuqurlashib bormoqda. Aholining ijtimoiy faolligi, uning siyosiy va fuqarolik oʻzini oʻzi anglashi ancha oʻsganligi, mamlakatni isloh qilish va modernizatsiyalashni chuqurlashtirish yoʻlidan ilgarilab harakatlanish fuqarolar tomonidan keng qoʻllab-quvvatlanayotganligi qayd etilmoqda.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti I.A. Karimovning Oliy Majlis palatalarining qoʻshma majlisidagi maʼruzasida bayon etilgan Mamlakatimizda demokratik islohotlarni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish konsepsiyasini roʻyobga chiqarish bilan bogʻliq holda mahalla fuqarolik jamiyati institutlari tizimida, aholini manzilli ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash davlat dasturlarini amalga oshirishda, xususiy tadbirkorlik va oilaviy biznesni rivojlantirish, mahalliy davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari faoliyati ustidan taʼsirchan jamoat nazoratini taʼminlash sohasida yanada muhim oʻrin egallamoqda.

Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari oldida turgan vazifalarning tobora ortib borayotgan koʻlami, ularning demokratik islohotlarni oʻtkazishdagi roli eng munosib, masʼuliyatli va hurmatli, ishga halol munosabatda boʻladigan, katta hayotiy tajribaga, odamlar bilan ishlash va muloqot qilishning amaliy koʻnikmalariga ega boʻlgan fuqarolarning fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari etib saylanishini taʼminlaydigan tashkiliy-huquqiy choralar majmuini amalga oshirishni talab qilmoqda, bu esa jamiyatni yangilash, mamlakatni isloh etish va modernizatsiya qilish borasidagi gʻoyat muhim vazifalarni roʻyobga chiqarishda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarining obroʻ-eʼtibori va ahamiyati oshishiga soʻzsiz yordam beradi.

2008-yil noyabr-dekabr oylarida boʻlib oʻtgan avvalgi saylovlar yakunlari boʻyicha 9881 nafar fuqarolar yigʻini raisi (oqsoqoli) va ularning 85 ming nafardan ortiq maslahatchisi saylangan edi. 2011-yilda 9973 nafar fuqarolar yigʻini raisini (oqsoqolini) va ularning 98 ming nafardan ortiq maslahatchisini saylash rejalashtirilmoqda.

Fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tayyorlash va oʻtkazish konsepsiyasi fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga saylov toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarining talablariga muvofiq, fuqarolarning siyosiy-huquqiy va maʼnaviy madaniyatini hisobga olgan holda tayyorlangan boʻlib, boʻlajak saylovni tayyorlash va oʻtkazishning asosiy prinsiplarini, vazifalarini hamda ustuvor yoʻnalishlarini belgilab beradi.

Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga boʻlajak saylovni tayyorlash va oʻtkazishning asosiy maqsadi fuqarolarning mahalla boshqaruv organlarini demokratik shakllantirish jarayonida bevosita ishtirok etish borasidagi konstitutsiyaviy huquqlarini toʻla-toʻkis roʻyobga chiqarish uchun shart-sharoitlarni taʼminlashdan iborat.

Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga saylov umumiy qabul qilingan hozirgi zamon demokratik prinsiplariga va standartlariga, shuningdek milliy qonunchilikning fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini shakllantirishni, fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilarini saylashni demokratizm, teng saylov huquqi, saylovni tayyorlash va oʻtkazish jarayonining oshkoraligi hamda ochiqligi prinsiplari asosida amalga oshirish, qonuniylikka, adolatga rioya qilish, saylovni tashkil etish va muvaffaqiyatli oʻtkazish uchun masʼul boʻlgan komissiyalar va ishchi guruhlar faoliyatida mustaqillik va kollegiallikka muvofiq holda oʻtkaziladi.

Fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini qonun hujjatlariga muvofiq demokratik tamoyillar asosida tayyorlash va oʻtkazish maqsadida quyidagi talablar va maqsadli vazifalar amalga oshiriladi:

fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga saylovning barcha ishtirokchilari tomonidan amaldagi qonun hujjatlari talablariga soʻzsiz va ogʻishmay rioya etilishini taʼminlash. Saylovni tayyorlash va oʻtkazish jarayonida qatnashadigan tashkiliy tuzilmalar bilan ularning qonun normalariga rioya etishi boʻyicha maqsadli ishni amalga oshirish;

fuqarolar yigʻini raisi (oqsoqoli) va uning maslahatchilari saylovi toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarining qoidalarini saylovchilarga atroflicha tushuntirish boʻyicha samarali axborot-tahlil ishini tashkil etish uchun sharoitlar yaratish;

fuqarolarga saylab qoʻyiladigan lavozimlarga nomzodlar bilan, ularning ishchanlik va axloqiy fazilatlari bilan tanishish imkoniyatlarini taʼminlash, saylovchilarning mamlakat hayotidagi gʻoyat muhim ijtimoiy-siyosiy voqea sifatida saylovni tayyorlash va oʻtkazishning borishidan xabardorligini, axborotga egaligini oshirish;

saylov jarayoniga yoshlar va xotin-qizlarni faol jalb etish, ularning ijtimoiy-iqtisodiy faolligini hamda huquqiy madaniyatini oshirish uchun barcha zarur sharoitlarni yaratish.

Ushbu Konsepsiyada belgilangan prinsiplar va maqsadli vazifalarga muvofiq fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga saylovni tashkil etish va oʻtkazish borasidagi ishlarning quyidagi ustuvor yoʻnalishlari belgilanadi.

I. Tayyorgarlik bosqichi davrida (aprel-may) asosan quyidagi masalalar ustuvor ahamiyatga ega boʻladi:

1. Saylovda qatnashuvchi fuqarolarga “Fuqarolar yigʻini raisi (oqsoqoli) va uning maslahatchilari saylovi toʻgʻrisida”gi, “Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari va boshqa qonunlarning asosiy qoidalarini tushuntirish. Senatorlar, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi deputatlarining, yetakchi olimlar, ekspertlar va amaliyotchi xodimlarning markaziy hamda mahalliy matbuotda, radio va televideniyeda chiqishlarini tashkil etish, fuqarolik jamiyati institutlarining vakillari ishtirokida ilmiy-amaliy konferensiyalar, davra suhbatlari va seminarlar oʻtkazish, saylov toʻgʻrisidagi amaldagi qonun hujjatlarining qoidalarini tushuntirishga, mahallaning hayoti va faoliyatiga doir boshqa masalalarga bagʻishlangan risolalar hamda boshqa uslubiy materiallarni nashr etish nazarda tutiladi.

2. Fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tayyorlash va oʻtkazish jarayonini tartibga soladigan zarur normativ-huquqiy bazani (yoʻriqnomalar, uslubiy materiallar va boshqalarni) shakllantirish.

3. Fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tashkil etish hamda oʻtkazishga koʻmaklashuvchi komissiyalar va ishchi guruhlar tarkibiga nomzodlar tanlash, shuningdek ularning hamkorlik mexanizmlarini ishlab chiqish va joylarda ovoz berishni tashkil etish borasidagi ishlarni uyushtirish va muvofiqlashtirish.

4. Chet el va mamlakatimiz ekspertlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari hamda fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari vakillari ishtirokida fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarining rivojlanishi, ularning ijtimoiy-siyosiy hamda ijtimoiy-iqtisodiy islohotlarni amalga oshirishdagi, barkamol avlodni tarbiyalashdagi roli va ahamiyatini kuchaytirish haqidagi xolisona axborotni keng xalqaro jamoatchilik eʼtiboriga va xorijlik ekspertlar doirasiga yetkazish masalalari yuzasidan konferensiyalar, davra suhbatlari hamda seminarlar tashkil etish.

II. Saylovning asosiy bosqichida (may) faoliyatining ustuvor yoʻnalishlari quyidagilardan iborat boʻladi:

1. Qonun hujjatlari talablariga muvofiq fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tashkil etish hamda oʻtkazishga koʻmaklashuvchi Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyat, tuman va shahar komissiyalarini, shuningdek shaharchalar, qishloqlar, ovullar, shahar mahallalarida ishchi guruhlar tarkiblarini shakllantirish hamda tasdiqlash (2011-yil 15-aprelga qadar). Komissiyalar va ishchi guruhlar tarkibiga, qoida tariqasida, tegishli hududda joylashgan fuqarolar yigʻinlari, davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, nodavlat notijorat tashkilotlar, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning vakillari kiritiladi.

Bir vaqtning oʻzida fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tashkil etish hamda oʻtkazishga koʻmaklashuvchi komissiyalar va ishchi guruhlarning samarali ishlashini taʼminlashga qaratilgan kompleks tadbirlarni amalga oshirish: komissiyalar va ishchi guruhlarning aʼzolari bilan qonun hujjatlarini hamda tegishli organlarning faoliyat yuritish tartibini oʻrganish, saylovni tayyorlash va oʻtkazish, ishchi organlarning zarur uslubiy materiallar, aloqa vositalari va shu kabilar bilan taʼminlanishi borasidagi ishni tashkil etish masalalari yuzasidan respublika, mintaqaviy seminar-kengashlar oʻtkazish kerak.

2. Rais (oqsoqol) lavozimiga eng munosib fuqarolar tegishli hududda yashaydigan aholi fikrini oʻrganish asosida, aholi orasida obroʻ-eʼtibor qozonganligiga, tashkilotchilik qobiliyatiga, hayotiy tajribaga, xoʻjalik faoliyatini yuritish tajribasiga, hozirgi zamon rahbari qiyofasini belgilab beradigan ishchanlik, axloqiy va boshqa fazilatlarga egaligiga qarab nomzodlar qilib koʻrsatilishini taʼminlash. Fuqarolar yigʻini raisi (oqsoqoli) lavozimiga nomzodlar, qoida tariqasida, oliy maʼlumotli hamda saylov kunigacha tegishli hududda doimiy yashayotgan boʻlishi kerakligini hisobga olish muhimdir. Bunda sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan fuqarolarning, shuningdek sudning hukmi bilan ozodlikdan mahrum qilish joylarida jazoni oʻtayotgan shaxslarning koʻrsatilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

3. Saylovning barcha bosqichlarida ochiq-oydinlik va transparentlikni taʼminlash boʻyicha tizimli chora-tadbirlarni amalga oshirish. Ochiq va yashirin ovoz berilganida fuqarolar yigʻini aholisining ovozlarini sanash borasidagi ishni qonun hujjatlariga muvofiq samarali tashkil etish kerak. Shu munosabat bilan kamida uch kishidan iborat sanoq komissiyasi tuziladi.

III. Saylovning yakunlovchi bosqichida (may-iyun) quyidagi masalalar diqqat markazida turadi:

1. Saylovni tayyorlash va oʻtkazish uchun masʼul organlar tomonidan amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq saylovni tashkil etish tartibi buzilishiga, fuqarolar yigʻini raisi (oqsoqoli) lavozimiga nomzodlar koʻrsatish vaqtida tazyiq oʻtkazish hollariga, boshqa suiisteʼmolliklarga yoʻl qoʻymaslik choralari amalga oshiriladi. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Kengashining fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tashkil etish hamda oʻtkazishga koʻmaklashuvchi komissiyasi tomonidan fuqarolar yigʻinlarining yigʻilishlari, fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tashkil etish hamda oʻtkazishga koʻmaklashuvchi komissiyalar va fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tashkil etish hamda oʻtkazish boʻyicha ishchi guruhlarni, sanoq komissiyalarini shakllantirish jarayoni saylovni tashkil etishga koʻmaklashuvchi boshqa fuqarolik jamiyati institutlari bilan yaqindan hamkorlikda tizimli monitoring qilib boriladi.

2. Fuqarolar yigʻini aholisining ovoz berishi va ovozlarni hisoblash jarayonini qonunga muvofiq holda samarali tashkil etish, sanoq komissiyasining bayonnomasi va fuqarolar yigʻinining saylov yakunlari boʻyicha qarori oʻz vaqtida rasmiylashtirilib, fuqarolar yigʻinida raislik qiluvchi tomonidan oʻqib eshittirilishini taʼminlash boʻyicha chora-tadbirlar amalga oshiriladi. Yashirin ovoz berish uchun byulletenlar oʻz vaqtida tayyorlanishi va joylarga yetkazib berilishi boʻyicha chora-tadbirlar amalga oshirilishi kerak.

3. Saylovning hamma bosqichlari, shuningdek ovoz berish va saylov jarayonining ayrim yakunlari ommaviy axborot vositalari tomonidan yoritib boriladi.

IV. Yangi saylangan fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organini shakllantirish bosqichida (iyun-iyul) quyidagilar faoliyatning muhim yoʻnalishi boʻladi:

1. Fuqarolar yigʻini kengashini shakllantirish, faoliyatning asosiy yoʻnalishlari boʻyicha komissiyalarni, shuningdek fuqarolar yigʻinining taftish va maʼmuriy komissiyalarini saylash uchun zarur tashkiliy-texnikaviy sharoitlar yaratish.

2. Yangi saylangan fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilariga amaldagi qonun hujjatlarining fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari faoliyatini tartibga soluvchi asosiy qoidalarini yetkazish, kuchli fuqarolik jamiyatini shakllantirishda, mamlakatni modernizatsiya qilish va yangilashda mahallaning roli hamda ahamiyatini tushuntirish boʻyicha konferensiyalar, davra suhbatlari va seminarlar oʻtkazish.

Fuqarolar yigʻinlari raislari (oqsoqollari) va ularning maslahatchilari saylovini tayyorlash va oʻtkazish boʻyicha ish mamlakatning qonun hujjatlari va ushbu Konsepsiya qoidalariga qatʼiy rioya qilgan holda amalga oshiriladi.

Saylovni qonunga muvofiq yuksak tashkiliy-huquqiy va demokratik darajada oʻtkazish fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarining, mahallaning fuqarolik jamiyati institutlari tizimidagi oʻrnini yanada mustahkamlashga, “Kuchli davlatdan — kuchli fuqarolik jamiyati sari” prinsipini izchil amalga oshirishga yordam beradi.