Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2009-yil 15-iyuldagi 200-sonli “Davlat daromadiga oʻtkaziladigan mol-mulkni olib qoʻyish, sotish yoki yoʻq qilib tashlash tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi, Oliy sudi, Milliy xavfsizlik xizmati, Ichki ishlar vazirligi, Adliya vazirligi, Mudofaa vazirligi, Davlat bojxona qoʻmitasi va Davlat soliq qoʻmitasi qaror qiladi:

1. Surishtiruv, dastlabki tergov va sud muhokamasi davomida ashyoviy dalillar, moddiy qimmatliklar va boshqa mol-mulkni olib qoʻyish (qabul qilish), hisobga olish, saqlash, berish, sotish, qaytarish, yoʻq qilib tashlash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnoma ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi, Oliy sudi, Milliy xavfsizlik xizmati, Ichki ishlar vazirligi, Adliya vazirligi, Mudofaa vazirligi va Davlat bojxona qoʻmitasining 2006-yil 8-avgustdagi 63, KGB-176-06, 3/2161, 9, 19, 12, 01-02/22-19-son “Tergov, surishtiruv va sud davomida jinoyat ishlari va materiallari boʻyicha olib qoʻyilayotgan ashyoviy dalillar va moddiy boyliklarni olib qoʻyish, hisobga olish, saqlash, berish va yoʻq qilib tashlash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomani tasdiqlash haqida”gi qarori (roʻyxat raqami 1616, 2006-yil 23-avgust) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2006-y., 34-35-son, 350-modda) oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.

3. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtgan kundan boshlab 10 kundan soʻng kuchga kiradi.

Mazkur Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksi (keyingi oʻrinlarda JPK deb yuritiladi), Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2009-yil 15-iyuldagi 200-sonli “Davlat daromadiga oʻtkaziladigan mol-mulkni olib qoʻyish, sotish yoki yoʻq qilib tashlash tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida”gi qarori bilan tasdiqlangan Davlat daromadiga oʻtkaziladigan mol-mulkni olib qoʻyish, sotish yoki yoʻq qilib tashlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2009-y., 29-son, 335-modda) (keyingi oʻrinlarda Nizom deb yuritiladi) va boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga muvofiq surishtiruv, dastlabki tergov va sud muhokamasi davomida ashyoviy dalillar, moddiy qimmatliklar va boshqa mol-mulkni olib qoʻyish (qabul qilish), hisobga olish, saqlash, berish, sotish, qaytarish va yoʻq qilib tashlash tartibini belgilaydi.

1. Jinoiy ishlar boʻyicha surishtiruv, dastlabki va sud tergovi davomida surishtiruvchi, tergovchi va sud quyidagilarni olib qoʻyishga haqli:

ashyoviy dalil sifatida ahamiyatga ega boʻlgan, muayyan xususiyatlari, belgilari, izlari mavjud narsa, hujjat va boshqa yozuvlar;

sud tomonidan fuqaroviy daʼvoni taʼminlash maqsadida undiruv qaratilishi mumkin boʻlgan milliy va chet el valyuta hamda boshqa qimmatliklar;

muomaladan chiqarilgan yoki muomalasi cheklangan narsalar (keyingi oʻrinlarda “muomaladan chiqarilgan” deb yuritiladi) — agarda egasida ularni sotib olish, saqlash, foydalanish uchun tegishli ruxsatnoma boʻlmasa;

gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, sudlanuvchining shaxsini tasdiqlovchi hujjatlar — agar unga nisbatan qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasi yoki ozodlikdan mahrum qilish bilan bogʻliq jazo qoʻllanilgan holda;

davlat mukofotlari va ularga tegishli hujjatlar — ularning kimga tegishliligi aniqlanmagan boʻlsa yoki ularning egasiga nisbatan qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasi yoki ozodlikdan mahrum qilish bilan bogʻliq jazo qoʻllanilganligi sababli ularning saqlanishini taʼminlash imkoniyati boʻlmasa, shuningdek sud tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga mahkumni davlat mukofotlaridan mahrum qilish toʻgʻrisida taqdimnoma bilan murojaat etilgan hollarda.

2. Surishtiruvchi, tergovchi va sud mazkur Yoʻriqnomaning 1-bandida koʻrsatilgan narsa va hujjatlarni JPK 198, 200 va 201-moddalariga muvofiq ularning talabiga asosan yoki ushbu narsa va hujjatlarning egasi boʻlmish shaxslar tashabbusi bilan taqdim etilgan holda, agarda ular ish uchun ahamiyatli boʻlsa yoki kelgusida ahamiyatga ega boʻlishi mumkin boʻlsa, ularni qabul qilishi shart.

Surishtiruvchi, tergovchi va sud gumon qilinuvchi, ayblanuvchi, sudlanuvchi yoki ularni vakilining arizasiga asosan fuqaroviy daʼvoni taʼminlash maqsadida yoxud garov tariqasida pul mablagʻlari va tovar-moddiy qimmatliklarni ham qabul qilib oladi.

3. Narsa, hujjat, moddiy qimmatliklar va boshqa mol-mulkni (keyingi oʻrinlarda “narsalar” deb yuritiladi) olib qoʻyish, taqdim qilish JPK 16, 20 va 24-boblarida nazarda tutilgan qoidalarga rioya qilgan holda amalga oshiriladi.

4. JPKning 206-moddasiga muvofiq, olib qoʻyilayotgan yoki taqdim qilinayotgan narsalar ishga taalluqliligi toʻgʻrisida xulosa chiqarishga asos boʻladigan, shuningdek ularni boshqa narsalardan farqlovchi belgilarini aniqlash maqsadida JPK 135 — 137, 139 va 140-moddalarida belgilangan qoidalar asosida darhol koʻzdan kechiriladi.

Oʻzi bilan muomala qilish uchun muayyan mahoratga ega boʻlishini, oʻz sifat tavsiflari, individual xususiyatlarining aniq qayd etilishini va qiymatining aniqlanishini talab etuvchi narsalarni olib qoʻyish yoxud qabul qilish tegishli mutaxassislar ishtirokida amalga oshiriladi.

Ashyoviy dalil sifatida ahamiyatga ega boʻlgan yoki muomaladan chiqarilgan narsalar olib qoʻyilganida yoxud taqdim qilinganida, surishtiruvchi, tergovchi, sud narsalar olib qoʻyilayotgan yoki qabul qilinayotgan shaxsni, ularning topilishi, qoʻlga kiritilishi va saqlanish vaqti, joyi va boshqa holatlari toʻgʻrisida soʻroq qilishi shart.

Ish holatlaridan kelib chiqqan holda, agarda narsani butunligicha olib qoʻyish imkoni boʻlmasa, surishtiruvchi, tergovchi, sud, ushbu narsaning ishga bogʻliq boʻlgan izlar (mikroizlar) joylashgan yoki joylashishi mumkin boʻlgan qismini olib qoʻyish yoki qabul qilishga haqli. Bunda, narsaning shikastlanishiga yoʻl qoʻymaslik, agarda buning imkoni boʻlmasa — narsaning yaxlitligini buzish asosi batafsil bayon etilishi zarur.

Ish uchun ahamiyatli boʻlmagan yoki muomaladan chiqarilmagan narsalar taqdim qilingan hollarda, surishtiruvchi, tergovchi, sud, ularni koʻzdan kechirib boʻlganidan keyin egalariga darhol qaytarib beradi. Narsani qabul qilib olgan shaxsdan bu haqda tilxat olinadi.

5. JPK 90 — 92, 141, 163, 202-moddalarida nazarda tutilgan qoidalarga muvofiq narsalarning olib qoʻyilganligi, taqdim etilganligi toʻgʻrisida surishtiruvchi, tergovchi bayonnoma tuzadi, sud esa sud majlisining bayonnomasiga yozib qoʻyadi.

Koʻp sonli narsalarni olib qoʻyish yoki taqdim qilishda ular toʻgʻrisidagi barcha maʼlumotlarni bayonnomada aks ettirish imkoniyati boʻlmasa, majburiy tarzda ularning roʻyxati tuzilib, bayonnomaga ilova qilinadi va uning ajralmas qismi hisoblanadi. Bayonnomada yoki unga ilova qilinayotgan roʻyxatda olib qoʻyilgan, taqdim qilingan hujjatlarning turi va rekvizitlari, narsalarning turi, miqdori, tipi, markasi, modeli, kalibri, seriyasi, raqami va boshqa identifikatsion xususiyatlari toʻgʻrisidagi aniq maʼlumotlar koʻrsatiladi.

Agar olib qoʻyilayotgan yoki taqdim qilinayotgan narsalar roʻyxatini, ularning miqdori koʻpligi sababli, shu joyning oʻzidayoq tuzish imkoniyati boʻlmasa, ular oʻramga solinib muhrlanadi va narsalari olib qoʻyilgan yoki qabul qilingan shaxs, xolislar, surishtiruvchi, tergovchi, sudya tomonidan yozuvlar va imzolar bilan tasdiqlangan yorliqlar bilan taʼminlanadi. Bunday holatlarda, olib qoʻyilayotgan, taqdim etilayotgan narsalarning roʻyxati surishtiruv, tergov yoki sud muhokamasi oʻtkazilayotgan joyda xolislar ishtirokida tuziladi va bu haqda bayonnomada narsalar solingan oʻramdagi muhrlar va imzolar butunligi koʻrsatiladi.

6. Zarur hollarda narsalarni olib qoʻyish, taqdim qilish chogʻida fotosuratga yoki videoyozuvga tushiriladi. Bunda, fotosuratlar, videoyozuv bayonnomaga ilova qilinadi va tergov yoki sud harakatining nomlanishi, sanasi, joyini izohlovchi yozuvlar bilan rasmiylashtiriladi.

Basharti, olib qoʻyilayotgan, taqdim etilayotgan narsaning qiymati eng kam oylik ish haqining ikki yuz baravariga teng yoki undan koʻp boʻlsa, olib qoʻyilayotgan yoki taqdim etilayotgan narsalarning har biri alohida fotosuratga (imkoni boʻlsa, video suratga ham) olinishi shart.

7. Har bir olib qoʻyilgan, taqdim etilgan narsa xolislarga va tergov yoki sud harakatining amalga oshirilishida ishtirok etayotgan shaxslarga taqdim etiladi, uning shikastlanishiga yoʻl qoʻymaydigan va undagi izlarning (mikroizlar) butunligini taʼminlaydigan oʻramga joylashtiriladi (fuqaroviy daʼvoni taʼminlash uchun yoki garov tariqasida taqdim etilayotgan pul yoki boshqa mol-mulk, katta hajmli narsalar, katta ogʻirlikdagi yoki hajmdagi moddalardan tashqari) va narsasi olib qoʻyilgan yoxud qabul qilingan shaxs, xolislar, tergovchi, sudyaning imzolari va tasdiqlovchi yozuvlari boʻlgan yorliq bilan taʼminlanadi, tegishli organ muhri bilan muhrlanib, bu haqda bayonnomaga tegishli yozuv kiritiladi.

8. Bayonnoma narsani olib qoʻygan yoxud qabul qilgan shaxs, xolislar, mutaxassislar (agar ular tergov yoki sud harakati amalga oshirilishida qatnashgan boʻlsalar), shuningdek narsasi olib qoʻyilgan yoki qabul qilingan shaxs, agarda u yoʻq boʻlsa, uning voyaga yetgan oila aʼzosi yoki tegishli mahalliy davlat hokimiyati organi yoxud fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi vakili tomonidan imzolanadi.

Bayonnoma nusxasi (sud majlisi bayonnomasidan koʻchirma) quyidagilarga beriladi:

tilxat orqali narsasi olib qoʻyilgan yoki qabul qilingan shaxsga, agar u yoʻq boʻlsa — uning voyaga yetgan oila aʼzosiga yoxud tegishli mahalliy davlat hokimiyati organi yoki fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi vakiliga;

olib qoʻyilgan, taqdim etilgan narsalar saqlanishi uchun javobgar shaxsga (narsa saqlash uchun surishtiruv, dastlabki tergov, sud organida maxsus ajratilgan xonaga yoxud korxona, muassasa, tashkilotga topshirilganda);

surishtiruv yoki dastlabki tergov olib borayotgan organ, sudning buxgalteriya hisobi boʻlimiga (depozit hisobiga pul topshirilganda).

9. Ishga aloqador olib qoʻyilgan, taqdim etilgan narsalar JPK 207-moddasida belgilangan tartibda ashyoviy dalil deb eʼtirof etilishi va ishga qoʻshib qoʻyilishi shart.

10. Davlat daromadiga oʻtkazilishi yoxud yoʻq qilib tashlanishi lozim boʻlgan olib qoʻyilgan yoki taqdim etilgan narsalarni isteʼmol, foydalanish, qayta ishlash uchun yaroqliligini ekspertizadan oʻtkazish va baholash Nizomning II boʻlimi talablariga asosan amalga oshiriladi.

11. JPK 207-moddasiga muvofiq ashyoviy dalilni ishda qoldirish yoki uni saqlash uchun topshirish masalasi narsani ashyoviy dalil deb eʼtirof etish va jinoyat ishiga qoʻshish toʻgʻrisidagi surishtiruvchi, tergovchining qarori, sudning ajrimiga asosan hal etilishi lozim.

Fuqaroviy daʼvoni taʼminlash uchun yoxud garov tariqasida olib qoʻyilgan yoki qabul qilingan pullarni surishtiruv, dastlabki tergov organi yoki sudning depozit hisob raqamiga topshirish masalasi, pullar olib qoʻyilishi, qabul qilinishi bilanoq alohida qaror (ajrim) chiqarish orqali hal etilishi shart.

Fuqaroviy daʼvoni taʼminlash uchun yoki garov tariqasida olib qoʻyilgan, qabul qilingan narsalarni saqlash uchun topshirish masalasi ham shunday tartibda hal etiladi.

12. Ashyoviy dalillar jinoyat ishi bilan saqlanadi, agar buning imkoniyati boʻlmasa (juda katta boʻlsa yoki boshqa sabablarga koʻra) saqlashga topshiriladi va bu haqda ikki nusxada bayonnoma tuziladi.

Ashyoviy dalillarni saqlash uchun surishtiruv, dastlabki tergov organlari va sudlarda stellajlari, metall eshigi, panjara qilingan derazalari, qoʻriqlash va yongʻinga qarshi signalizatsiyasi boʻlgan maxsus xonalar jihozlanadi yoki yetarli kattalikdagi maxsus seyf ajratiladi (keyingi oʻrinlarda “saqlash xonasi” deb yuritiladi).

Agarda, narsa oʻzining alohida xususiyatlari yoki sifatlari sababli maxsus saqlash sharoitlarida saqlanishi lozim boʻlsa (maʼlum harorat, namlik va h. k.), surishtiruvchi, tergovchi, sud uni shu sharoitlariga ega muassasa yoki tashkilotga saqlash uchun topshiradi. Olingan (qabul qilingan) narsalar Nizomning 5-bandi ikkinchi xatboshida nazarda tutilgan tartibda (olib qoʻyilgan mol-mulk saqlash uchun savdo tashkilotlariga beriladi) ham saqlanishi mumkin.

13. Ashyoviy dalillar saqlash uchun, qoida tariqasida, oʻramga solingan, muhrlangan koʻrinishda, oʻram ichidagi narsalar roʻyxati bilan birgalikda qabul qilinadi.

14. Ashyoviy dalillar va boshqa narsalarni saqlashda olib qoʻyilgan, qabul qilingan obyektlar, ularning belgilari va xususiyatlari, shuningdek ulardagi mavjud izlarning butligini taʼminlovchi chora-tadbirlar koʻriladi.

15. Jinoyat ishi bilan saqlanayotgan ashyoviy dalillarning butligi uchun jinoyat ishi ish yurituvida boʻlgan shaxs, sudda esa — ish boʻyicha raislik etuvchi yoki sud raisi javobgar hisoblanadi.

Saqlash xonasiga topshirilgan ashyoviy dalillar va boshqa narsalarning butligi uchun surishtiruv, dastlabki tergov organi rahbarining yoki sud raisining buyrugʻiga asosan masʼul etib tayinlangan shaxs javobgar hisoblanadi. Bunda, qoida tariqasida, saqlash uchun masʼul boʻlgan shaxs surishtiruvchi, tergovchi yoki sudya boʻlmasligi lozim.

Muassasa yoki tashkilotga saqlash uchun topshirilgan ashyoviy dalil va boshqa narsalarning butligi uchun mazkur muassasa yoki tashkilotning rahbari javobgar hisoblanadi, bu haqda unga maʼlum qilinib, tilxat olinadi.

16. Saqlash xonasiga faqat ashyoviy dalillar va boshqa narsalarning saqlanishi uchun javobgar shaxs (keyingi oʻrinlarda javobgar shaxs deb yuritiladi) ishtirokida kirish mumkin. Agar u yoki uning oʻrnini bosuvchi shaxs boʻlmasa, saqlash xonasiga kirish prokurorning, surishtiruv, dastlabki tergov organi rahbarining, prokuratura, Milliy xavfsizlik xizmati (keyingi oʻrinlarda MXX deb yuritiladi), Ichki ishlar vazirligi (keyingi oʻrinlarda IIV deb yuritiladi) organi tergov tarmogʻi boshligʻining, sud raisining (sudyaning) yozma ruxsati va ularning bevosita ishtirokida amalga oshiriladi, ushbu shaxslarda saqlash xonasiga kirish eshigining dublikat kaliti boʻlishi shart.

Ashyoviy dalillar va boshqa narsalarning saqlanishi uchun javobgar shaxsning ishtirokisiz saqlash xonasi ochilishining har bir holati boʻyicha ochilish sabablari koʻrsatilgan dalolatnoma tuziladi. Dalolatnomada nima munosabati bilan va qaysi ashyoviy dalillar yoki boshqa narsalar saqlash xonasidan olinganligi yoki unga qoʻyilganligi ham koʻrsatiladi. Dalolatnoma, ashyoviy dalillar va boshqa narsalarni hisobga olish kitobiga tegishli yozuvlar kiritilishi uchun, ashyoviy dalillar va boshqa narsalarning saqlanishi uchun javobgar shaxsga beriladi.

17. Surishtiruv, dastlabki tergov yoki sud muhokamasi davomida olib qoʻyilgan yoxud taqdim qilingan oʻq otar qurollar, oʻq-dorilar, ekspert-kriminalistika boʻlinmalarida tekshiruvdan oʻtkazilganidan keyin, faqat IIV, MXX organlarida yoki Mudofaa vazirligining harbiy muassasalarida saqlanadi.

Portlovchi moddalar va portlatish vositalari saqlash uchun harbiy qismlar omborxonalariga yoki tegishli davlat korxonalariga (tashkilotlariga) topshiriladi, zaharlar va kuchli taʼsir qiluvchi moddalar ularni saqlash uchun yetarli shart-sharoitlari boʻlgan tashkilotlar omborxonalariga, ularning rahbariyati (qoʻmondonligi) bilan kelishgan holda va roziligi asosida topshiriladi.

Tegishli organ yoki idoraga qarashli qurol-yarogʻlar, oʻq-dorilar, harbiy anjomlar olib qoʻyilgan, taqdim etilgan holatlarda, ular tegishliligi boʻyicha saqlash uchun berilishi lozim, agar bu tergov harakatlari yoki sud muhokamasi oʻtkazilishini qiyinlashtirmasa.

Ushbu bandda koʻrsatilgan narsalar saqlash uchun topshirilgan har bir holatda bayonnoma tuziladi.

18. Kesma stvolli oʻq otar qurollarni qoʻllash bilan bogʻliq barcha jinoyatlar boʻyicha surishtiruv, dastlabki tergov organlari va sudlar olib qoʻyish (qabul qilish), koʻzdan kechirish va tegishli tekshirishlar oʻtkazilganidan soʻng, qurol izi boʻlgan oʻqlar, gilzalar va patronlarni, shuningdek kesma stvolli oʻq otar qurolni IIVning pulegilzotekasiga yuborishlari shart.

Kesma stvolli oʻq otar qurolni pulegilzotekada tekshiruvdan oʻtkazish bilan bir vaqtda, u Qoraqalpogʻiston Respublikasi IIV, Toshkent shahar IIBB, viloyatlar IIB va IIV axborot markazlarining yoʻqolgan va aniqlangan qurollarning operativ hisobi boʻyicha ham tekshiriladi.

Kesma stvolli oʻq otar qurollarni qoʻllash bilan bogʻliq ishlar tamomlangach, koʻrsatilgan qurollar Oʻzbekiston Respublikasi hududida yoʻqolgan va aniqlangan kesma stvolli oʻq otar qurollar boʻyicha yagona maʼlumotlar bankiga hisobga qoʻyilishi shart.

19. Tegishliligi aniqlanmagan va qidiruvi ichki ishlar organlarining tegishli operativ-qidiruv va kriminalistik hisoblari boʻyicha amalga oshirilishi mumkin boʻlgan narsalar aniqlanganida va olib qoʻyilganida (taqdim etilganida), darhol ushbu obyektlarni mazkur hisoblar boʻyicha tekshiruvdan oʻtkazish choralari koʻriladi.

20. Olib qoʻyilgan (taqdim etilgan) davlat mukofotlari va ularga taalluqli hujjatlar ikki nusxada tuzilgan olib qoʻyish bayonnomasi va narsalar roʻyxati bilan birga olib qoʻyilganidan (taqdim etilganidan) keyin bir sutka muddat ichida surishtiruv yoki tergov oʻtkazayotgan organ buxgalteriyasining kassasiga topshiriladi yoki maxsus aloqa orqali yuboriladi (ularni oʻrganish zarur boʻlgan hollar bundan mustasno). Bayonnomaning ikkinchi nusxasiga kassir mukofotlar va ularga taalluqli hujjatlarni qabul qilganligi haqida imzo qoʻyib beradi va u ishga qoʻshib qoʻyiladi. Ayblov xulosasiga ilova qilinadigan maʼlumotnomada olib qoʻyilgan, taqdim etilgan davlat mukofotlari, ularga taalluqli hujjatlar va ularning saqlanish joyi haqidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi.

Agar davlat mukofotlari va ularga taalluqli hujjatlar ashyoviy dalil hisoblansa yoki ular boʻyicha ekspertiza tayinlansa, ular zarur tergov va sud harakatlarini amalga oshirish uchun surishtiruv, dastlabki tergov organida, sudda qolishi mumkin.

21. Jinoyat sodir etish quroli sifatida foydalanilgan va ashyoviy dalil deb eʼtirof etilgan avtomashinalar, mototsikllar va boshqa transport, shu jumladan, suzuvchi vositalarni, shuningdek xatlangan transport vositalari, dastlabki tergov va sud muhokamasi davomida olib qoʻyilgan transport vositalarini almashtirish yoki ekspluatatsiya qilishga imkon bermaslik uchun transport vositasining spidometri, dvigateli, rul boshqaruvi, boshqa qismlari va detallari oldindan muhrlangan va plombalangan holda (agarda ular egasiga, uning qarindoshlariga yoki boshqa shaxslarga, shuningdek tashkilotlarga saqlashga topshirilishi mumkin boʻlmasa) saqlash uchun IIV Davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmati (keyingi oʻrinlarda DYHXX deb yuritiladi), Bosh prokuratura, IIV va MXXning xoʻjalik boshqarmalariga (boʻlimlariga) topshiriladi va ushbu boshqarma (boʻlim) rahbarlaridan saqlash haqida tilxat olinib, ishga qoʻshib qoʻyiladi. Tilxatda saqlash uchun qabul qilingan transport vositasi butligi uchun shaxsan kim javobgar ekanligi koʻrsatiladi.

Transport vositasini olib qoʻyishda, taqdim etishda, shuningdek saqlash uchun topshirishda DYHXX organlari mutaxassislari tomonidan hududiy moliya organi va ixtisoslashtirilgan avtomobillarga texnik xizmat koʻrsatish korxonalari vakillarini jalb qilgan holda hamda imkoni boʻlsa, transport vositasining egasi ishtirokida ushbu transport vositasining texnik holati toʻgʻrisida dalolatnoma tuziladi.

22. Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarni olib qoʻyish, taqdim etish, ekspertizadan oʻtkazish, saqlash va boshqa harakatlar qonun hujjatlari bilan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

23. Surishtiruv yoki dastlabki tergov davomida (ishni tugatish haqida qaror qabul qilingunga qadar) va sud hukmi qonuniy kuchga kirgunga qadar, shu bilan birga tergovoldi tekshiruv oʻtkazilishi davomida (jinoyat ishi qoʻzgʻatishni rad qilish toʻgʻrisida qaror chiqarilgunga qadar) giyohvandlik vositalari muhrlangan holda IIV, MXX organining saqlash xonasida yoki jazoni ijro etish muassasasida yashash va ishlab chiqarish zonalaridan tashqarida joylashgan operativ qismning seyfida saqlanishi shart.

24. Qamoqda saqlanayotgan ayblanuvchilarning (sudlanuvchilarning) pasportlari, tugʻilganlik haqidagi guvohnomalari, ofitser shaxsini tasdiqlovchi guvohnomalari, kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi guvohnomalari, harbiy guvohnomalar, qayd etish guvohnomalari jinoyat ishiga qoʻshib qoʻyiladi va ishga navbatdagi varagʻi sifatida tikilgan va raqamlangan alohida muhrlangan paketda saqlanadi. Boshqa shaxsiy hujjatlar, shuningdek belgilangan tartibda ashyoviy dalil deb eʼtirof etilmagan narsa va ashyolar, agar ular ish uchun ahamiyatga ega boʻlmasa, egalariga, ularning qarindoshlariga yoki egasi koʻrsatgan boshqa shaxslarga qaytarib beriladi.

Ozodlikdan mahrum etilgan mahkumlarning shaxsiy hujjatlari jazoni oʻtash joyiga yuboriladi.

25. Qimmatbaho metallar (bunday buyumlarning parchalari), qimmatbaho toshlar va durdan yasalgan buyumlar, shuningdek qimmatbaho toshlar, qoʻlda yasalgan zargarlik buyumlari, qimmatbaho metallardan yasalgan tangalar tegishli ekspertizalar oʻtkazilganidan soʻng hamda baholanganidan keyin oʻralgan holatda, roʻyxat asosida saqlash xonasiga yoxud xizmat koʻrsatuvchi bankka yoki Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki huzuridagi Qimmatbaho metallar agentligiga (keyingi oʻrinlarda Qimmatbaho metallar agentligi deb yuritiladi) saqlash uchun topshiriladi.

26. Muomaladan chiqarilgan qimmatbaho metallarning (oltin, kumush, platina va platina guruhiga kiruvchi boshqa metallar) quymalari, choʻkindilari (shlix), yombi, xomaki mahsulot shaklidagi, ishlab chiqarish yoki laboratoriyada foydalanishga moʻljallangan, shuningdek olmoslar yoki boshqa tabiiy qimmatbaho toshlar tegishli oʻrganishlardan soʻng, agarda ular ashyoviy dalil hisoblanmasa va keyinchalik maxsus oʻrganilishi lozim boʻlmasa, Qimmatbaho metallar agentligiga topshiriladi.

27. Fuqarolardan olib qoʻyilgan (qabul qilingan) milliy va chet el valyutasidagi pul summalari, davlat zayom obligatsiyalari, pul-buyum lotereya biletlari, omonat daftarchalari, depozit sertifikatlari, akkreditivlari, cheklari va chek daftarchalari, depo hisobvaragʻidan koʻchirmalar (depozitariy tomonidan beriladigan deponentning qimmatli qogʻozlarga boʻlgan huquqlarini tasdiqlaydigan hujjat) hukm qonuniy kuchga kirgunga qadar quyidagi tartibda saqlanadi (agarda ular ashyoviy dalil deb hisoblanmasa va maxsus tekshiruvdan oʻtkazish lozim boʻlmasa):

milliy yoki chet el valyutasidagi naqd pul mablagʻlari tegishli organga xizmat koʻrsatuvchi bankda milliy yoki chet el valyutasida ochilgan ikkilamchi talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻiga kiritib qoʻyiladi yoki Tijorat banklarida kassa ishini tashkil etish, inkassatsiya va qimmatliklarni tashishga doir Yoʻriqnomada (roʻyxat raqami 1831, 2008-yil 27-iyun) belgilangan tartibda saqlash uchun bank kassasiga topshiriladi;

davlat zayom obligatsiyalari, omonat daftarchalari, sertifikatlar, akkreditivlar, cheklar va chek daftarchalari, pul-buyum lotereyasi biletlari, shuningdek depo hisobvaragʻidan koʻchirmalar ularni olib qoʻygan (qabul qilgan) organda saqlanadi, bunda ularning but saqlanishiga rioya etilishi lozim, yoki oʻramga solingan holda banklar yoki ularning filiallariga saqlash uchun topshiriladi.

Qimmatliklarni saqlash uchun qabul qilishda bank ularni topshirgan organga saqlash uchun qabul qilingan qimmatliklar turi, ularning baholanishi va raqami koʻrsatilgan 004-shakldagi kvitansiyani beradi. Ushbu kvitansiya topshiruvchida saqlanadi. Topshirilgan qimmatliklarni qaytarib olish uchun ushbu qimmatliklarni topshirgan organ rahbari imzolagan xat va unga ilova qilingan 004-shakldagi kvitansiya taqdim etiladi. Bankka saqlash uchun qabul qilingan qimmatliklarning qisman qaytarilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Qimmatliklarning bir qismini olish zarur boʻlsa, bank qimmatliklar solingan joʻnatmani toʻligʻicha ularni topshirgan organga qaytarib beradi. Qimmatliklarning tegishli qismi olingach, qolgan qismi belgilangan tartibda bankka qayta topshirilishi mumkin. Banklar qabul qilgan qimmatliklarning saqlanishi uchun baholash summasidan oshmagan holda, haqiqiy zarar summasida javobgar boʻladi.

28. Omonat daftarchalarini olib qoʻyish bilan bir vaqtda, tegishli banklarga banklarda ochilgan depozit hisobvaraqlardagi mablagʻlarni xatlash toʻgʻrisidagi qaror nusxasi ham yuboriladi. Xatlash toʻgʻrisidagi qarorning matnida ish yurituvdagi jinoyat ishining raqami, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda esa — jinoyat ishidan kelib chiqadigan fuqarolik ishining raqami koʻrsatiladi.

29. Fuqaroviy daʼvoni taʼminlash uchun va garov tariqasida olib qoʻyilgan, qabul qilingan milliy yoki chet el valyutasidagi pul mablagʻlari (ashyoviy dalil deb eʼtirof etilgan va individual xususiyatlarga ega boʻlgan pul mablagʻlaridan tashqari) dastlab dalillarni qayd etish kitobiga tegishli yozuvlar kiritilib, surishtiruv, tergov organining qarori, bayonnomasi yoki sud ajrimi nusxasiga muvofiq tergov yoki surishtiruv oʻtkazayotgan organning moliya-xoʻjalik boʻlimiga bir sutka muddat davomida topshiriladi. Buning oʻrniga kassir surishtiruvchi, tergovchi yoki sud organining masʼul shaxsiga raqami koʻrsatilgan kirim orderi kvitansiyasini beradi.

Kassir qabul qilingan pullarni ikki sutka davomida olib qoʻyishni (qabul qilishni) amalga oshirgan organning milliy yoki chet el valyutasidagi talab qilib olinguncha hisobvaragʻiga kiritish uchun bankka topshiradi.

Pullarni bankka yetkazishda har bir holatda qoʻriqlanishi taʼminlanadi.

30. Mazkur Yoʻriqnomaning 25 — 27-bandlarida qayd etib oʻtilgan narsalar yoki boshqa qimmatliklar ashyoviy dalil boʻlib hisoblangan hollarda, ular zarur tekshiruvlar oʻtkazilgandan soʻng uch kunlik muddatdan kechiktirmasdan, alohida muhrlangan va roʻyxati ilova qilingan paketlarda javobgar shaxsga saqlash uchun saqlash xonasiga yoki banklar yoki ularning filiallariga topshiriladi. Bunday hollarda yoʻnaltiruvchi xatda joʻnatilayotgan qimmatliklar ashyoviy dalil ekanligi va ular olib qoʻyilishi (qabul qilinishi) uchun asos boʻlgan jinoyat ishini koʻrib chiqayotgan yoki hukmni ijro etuvchi organning alohida farmoyishi berilmagunga qadar saqlanishi haqida alohida koʻrsatib oʻtiladi.

31. Ishga ashyoviy dalil tariqasida qoʻshilgan hujjatlar, xatlar va boshqa yozuvlar toza qogʻoz varaqlari orasiga solingan holda konvertlarda saqlanadi, bunda ularga qandaydir belgilar, yozuvlar kiritish yoki ularni buklash man etiladi. Konvertlar muhrlanadi, ishga tikiladi va ishning navbatdagi varagʻi sifatida raqamlanadi. Ishga qoʻshilayotgan xatlar va hujjatlar koʻp miqdorda boʻlsa, ular ishga ilova qilinadigan alohida konvertga solinadi. Konvertda yoki paketda unga solib qoʻyilgan hujjatlarning roʻyxati koʻrsatilgan yozuv boʻlishi shart.

Surishtiruvchi, tergovchi, prokuror, sudya ishga qoʻshilgan korrespondensiyaning mazkur ish boʻyicha surishtiruv, tergov, sud muhokamasini yuritishga daxldor boʻlmagan shaxslardan sir saqlanishini taʼminlashi shart.

32. Olib qoʻyilgan maxfiy xarakterli, lekin ashyoviy dalil boʻlmagan hujjatlar, chizmalar, fotosuratlar maxsus qismlar va 1-boʻlimlar orqali ularning egasi boʻlgan tashkilotlar va muassasalarga yuboriladi.

33. Ashyoviy dalillar va boshqa narsalarni ularning shikastlanishiga va kelgusida tekshiruvlar oʻtkazish hamda dalil sifatida foydalanish imkonini bermaydigan holatga tushishiga olib keluvchi holatda saqlashga topshirish man qilinadi. Zarur hollarda olib qoʻyilgan, qabul qilingan ashyoviy dalillar va boshqa narsalarni kelgusida saqlash imkonini beruvchi holatga olib kelishga qaratilgan kechiktirib boʻlmas choralar koʻrilishi shart.

Oʻzgaruvchan xususiyatga ega, shuningdek bir marta ishlatiladigan yoki vaqtinchalik xususiyatlarga ega boʻlgan narsalar olib qoʻyilgan, taqdim etilgan holda, olib qoʻyish, qabul qilishni amalga oshirgan organ uning koʻzdan kechirilishi va koʻzdan kechirish natijalari JPK 141-moddasi talablariga muvofiq mustahkamlanishini taʼminlashi shart.

34. Biologik kelib chiqishga ega, shu jumladan, mikroskopik yoki kimyoviy tekshiruv oʻtkazilishi lozim boʻlgan, tez buziladigan obyektlar germetik zich yopiladigan idishga joylashtirilishi kerak. Bunday idishga joylashtirish sud-tibbiyot muassasalari xodimlari tomonidan amalga oshiriladi.

Ekspert tekshiruvi tamomlangach, biologik obyektlar dastlabki tergov yoki sud muhokamasi oʻtkazilgan joyda saqlanadi. Agar biologik obyektlarni saqlash uchun maxsus shart-sharoitlar talab qilinsa, ular rahbariyat bilan kelishilgan holda sud-tibbiyot muassasasida saqlanadi.

35. Saqlash muddati 72 soatgachani tashkil qiladigan tez buziladigan tovarlar, shuningdek yaroqlilik muddati bir oy mobaynida tugaydigan tovarlar, ularning davlat daromadiga oʻtkazilishi toʻgʻrisida qaror qabul qilinganidan qatʼi nazar, isteʼmolga (foydalanishga, qayta ishlashga) yaroqliligi boʻyicha ekspertiza xulosasi va uni baholash vaqtidan boshlab bir sutka mobaynida olib qoʻygan organning mansabdor shaxsi tomonidan sud ijrochisi ishtirokida sotish uchun berish dalolatnomasi bilan savdo tashkilotlariga sotish uchun beriladi.

Bunda tovarlarni sotishdan tushgan mablagʻlar tovarni davlat daromadiga oʻtkazish yoxud uni qaytarish toʻgʻrisida ijro hujjati olingunga qadar sud ijrochilarining tegishli boʻlimlaridagi depozit hisob raqamlariga oʻtkaziladi.

Ushbu bandning birinchi xatboshida koʻrsatilgan tovarlarning isteʼmolga, foydalanishga yoki qayta ishlashga yaroqsizligi toʻgʻrisida ekspertiza tomonidan xulosa chiqarilgan taqdirda uni olib qoʻygan vakolatli organning mansabdor shaxsi sud ijrochisi, sanitariya-epidemiologiya stansiyasi va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi vakillari va xolis guvohlar ishtirokida isteʼmol qilish, foydalanish yoki qayta ishlash uchun yaroqsiz deb topilgan mol-mulkni Nizomda nazarda tutilgan barcha talablar bajarilgan holda yoʻq qilib tashlaydi.

36. Jinoiy harakatlar obyekti boʻlib xizmat qilgan yoki oʻzida jinoyat izlarini saqlab qolgan oziq-ovqatlar yoki sanoat tovarlari ekspert tekshiruvi uchun butunligicha yoki zarur boʻlgan qismi (namuna, proba) topshiriladi. Imkoni boʻlsa, tekshiruvga yuborilayotgan proba yoki namunadan tashqari, qayta tekshiruv oʻtkazish imkoniyatini taʼminlash uchun namuna yoki proba ajratib olinadi va muhrlangan koʻrinishda ishga qoʻshib qoʻyiladi.

37. Ashyoviy dalil tariqasida eʼtirof etilgan ish va uy hayvonlari, surishtiruv, tergov organlari, sud tomonidan qaror chiqarilgunga qadar, tegishli dalolatnoma rasmiylashtirilgan holda, saqlash uchun jabrlanuvchi shaxslar yoki tashkilotlarga, ular boʻlmaganda esa, hududiylik boʻyicha mahalliy davlat hokimiyati organi, shirkat yoki fermer xoʻjaliklariga topshiriladi.

38. Ayblov xulosasiga ilova qilinadigan maʼlumotnomada ish boʻyicha olib qoʻyilgan, taqdim etilgan narsalar qayerda saqlanayotganligi va ular topshirilganligini tasdiqlovchi hujjatlar tikilgan ish varagʻi koʻrsatiladi.

39. Xatlangan narsalar surishtiruvchi, tergovchining qarori yoki sudning ajrimi boʻyicha, aniq holatlar va ish manfaatlaridan kelib chiqqan holda, saqlash uchun mahalliy davlat hokimiyati organi yoki xususiy uy-joy mulkdorlari shirkatiga, IIV huzuridagi “Qoʻriqlash” Respublika birlashmasining tarmoqlariga, shuningdek zarar yetkazilgan taraf yoki ushbu mol-mulk egasi yoxud uning qarindoshiga topshiriladi va ular qabul qilingan narsaning saqlanishi uchun javobgar ekanligi tushuntiriladi hamda bu haqda tilxat olinadi.

Xatlangan sanʼat asarlari va antikvar buyumlar saqlash uchun muzeylarga topshirilishi mumkin.

40. Muayyan jinoiy ishlar boʻyicha ashyoviy dalillar boshqa ishlar boʻyicha ashyoviy dalillardan alohida holda saqlanadi.

Ochilmagan jinoyatlar boʻyicha harakatdan toʻxtatilgan ishlar yuzasidan ashyoviy dalillar tergov oʻtkazilgan joyda, harakatdagi ishlar boʻyicha ashyoviy dalillardan alohida holda, oʻramga solingan va muhrlangan koʻrinishda saqlanadi, ularning saqlanishi va keyinchalik foydalanish imkoniyati taʼminlanadi. Bunday obyektlar solingan har bir paket ish raqami, uning qisqacha mazmuni (fabulasi) va qoʻzgʻatish sanasi, oʻramga solingan obyekt nomi koʻrsatilgan izohli yozuv bilan taʼminlanadi.

Saqlash sharoiti mazkur Yoʻriqnoma bilan belgilangan obyektlarning toifalariga tatbiqan tanlanadi.

Toʻxtatilgan ishlar boʻyicha maxsus saqlash sharoitlarini talab etadigan biologik obyektlar sud-tibbiyot muassasalarning arxivlarida saqlanadi. Biologik obyektlarni sud-tibbiyot muassasasining arxiviga joylashtirish uchun prokuror, tergovchi, sudning tegishli muassasa rahbariga yuboriladigan xati asos boʻlib hisoblanadi.

41. Ashyoviy dalillarni, shu jumladan oʻq otar qurol va jinoyat ishlari boʻyicha olib qoʻyilgan, ashyoviy dalil boʻlib hisoblanmagan boshqa narsalarni qayd etish uchun har bir surishtiruv (olis safarda boʻlgan dengiz kemalarining kapitanlari bundan mustasno), dastlabki tergov organlari va sudlarda mazkur Yoʻriqnomaning 1, 2-ilovalarida keltirilgan shakllarga muvofiq hisobga olish kitoblari yuritilib, ular ashyoviy dalillar va boshqa narsalarni saqlash va hisobga olish uchun javobgar shaxsda turadi. Ushbu kitoblarni yuritish qatʼiy hisobdagi hujjatlarni yuritish qoidalari boʻyicha amalga oshiriladi. Kitobning har bir varagʻi raqamlanadi, ip bilan tikiladi va muhrlanadi hamda tegishlicha surishtiruv organining boshligʻi, tergov tarmogʻining rahbari, prokuror, sud raisining imzosi bilan tasdiqlanadi.

42. Ashyoviy dalillar va boshqa ashyoviy dalil hisoblanmagan narsalarni hisobga olish kitoblariga yozuvlar narsalarni olib qoʻyish yoki taqdim etish haqidagi bayonnomalar asosida ularning saqlanishi uchun javobgar shaxslar tomonidan kiritiladi.

43. Ashyoviy dalillar va boshqa narsalarning saqlanishi uchun javobgar shaxs hisobga olish kitobida roʻyxatga olish vaqtida qabul qilinayotgan narsalarning ularni ishga qoʻshib qoʻyish toʻgʻrisidagi qaror bilan muvofiqligini tekshiradi.

44. Kitobga qayd etishda yozuvlar xronologik tartibda amalga oshiriladi, har bir narsa alohida yoziladi. Bir turdagi bir nechta narsa qayddan oʻtkazilayotganda ularning miqdori, kelib tushish sanasi, nomi yoziladi (agar ashyoviy dalillar oʻramga solingan boʻlsa, ularning miqdori va nomlari oʻramni ochish orqali tekshiruvdan oʻtkazilishi mumkin, bu haqda dalolatnoma tuziladi). Bunda har bir narsaga tartib raqami beriladi.

Agar ashyoviy dalillar jinoyat ishi bilan boʻlsa va saqlashga topshirilmasa, shuningdek mazkur Yoʻriqnoma 12-bandining uchinchi xatboshida koʻrsatilgan hollarda hisobga olish kitobida bu haqda belgi qoʻyilib, ashyoviy dalillarni oʻzida saqlayotgan mansabdor shaxsning familiyasi koʻrsatiladi.

Ashyoviy dalillar va boshqa narsalarni hisobga olish kitobidan tashqari, surishtiruv, dastlabki tergovni amalga oshirayotgan organlar rahbarlarining va sudlarning oʻz xohishiga koʻra mazkur obyektlarni hisobga olishning boshqa shakllari (qaydnomalar, kvitansiyalar va hokazo) belgilanishi mumkin.

45. Jinoyat ishi bilan saqlanayotgan ashyoviy dalillar ish surishtiruv organidan tergovchiga, yoki bir surishtiruv organidan boshqa surishtiruv organiga, yoki bir tergovchidan boshqa tergovchiga, shuningdek prokuror yoki sudga yuborilganda yoxud bir suddan boshqa sudga oʻtkazilganda ish bilan birga topshiriladi. Bu haqda har bir topshirilayotgan narsa boʻyicha ashyoviy dalillarni hisobga olish kitobida tegishli yozuv kiritiladi. Belgilangan tartibda ashyoviy dalil deb eʼtirof etilmagan narsalar jinoyat ishi bilan birga topshirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

46. Ashyoviy dalillarni ish bilan birga qabul qilayotgan masʼul xodim hisobga olish kitobida oʻz lavozimi va familiyasini koʻrsatgan holda tushunarli tarzda imzo chekadi, oʻz imzosini tegishli muassasaning shtampi bilan tasdiqlaydi. Barcha ashyoviy dalillar kelib tushish kunida roʻyxatdan oʻtkaziladi. Sud tomonidan ishga qoʻshilgan ashyoviy dalillarni roʻyxatdan oʻtkazish ajrim chiqarilgan kuni amalga oshiriladi.

47. Saqlash xonalariga joylashtirilgan, shuningdek ish bilan birga boʻlmagan ashyoviy dalillar va fuqaroviy daʼvoni taʼminlash maqsadida xatlangan narsalar jinoyat ishi topshirilayotgan organ hisobida turadi, bu haqda ashyoviy dalillar saqlanayotgan joyga xabarnoma yuboriladi hamda hisobga olish daftari va jinoyat ishi boʻyicha maʼlumot varagʻida ular kimda saqlanayotganligi toʻgʻrisida belgi qoʻyiladi.

Jinoyat ishini oʻtkazishda, u bilan birga yoʻllanadigan ashyoviy dalillar ilova xatda yoki unga ilova qilinayotgan roʻyxatda birma-bir sanab oʻtiladi. Ayblov xulosasiga ilova qilingan maʼlumotnomada ishga doir barcha ashyoviy dalillar, har birining saqlanayotgan joyi koʻrsatilib, birma-bir sanab oʻtilishi lozim.

Ashyoviy dalillar pochta yoki chopar orqali yetkazib berilganda, surishtiruvchi, tergovchi yoki sudya xolislar ishtirokida, zarur boʻlganda esa, shuningdek ekspert yoxud mutaxassislar ishtirokida olingan dalillarni koʻzdan kechirib, ularni aloqa xati yoki roʻyxat bilan solishtiradi. Koʻzdan kechirish jarayoni va natijasi haqida bayonnoma tuziladi.

48. Ashyoviy dalillar bilan birga jinoyat ishi yuborilayotgan organning devonxona xodimi, sudning masʼul xodimi, ushbu narsalarni qabul qilayotganda oʻramning va undagi muhrlarning butunligi (saqlanganligi)ni tekshiradi.

Oʻram va muhr buzilgan holda sud kotibi sud raisi (sudya, sudning masʼul xodimi) hozirligida, tergov yoki surishtiruv organining devonxona xodimi uning rahbari yoki oʻrinbosari, shuningdek ish va ashyoviy dalillarni yetkazib bergan shaxs hozirligida oʻramni ochadi hamda unda mavjud boʻlgan narsalarni ayblov xulosasining maʼlumotnomasidagi ashyoviy dalillar toʻgʻrisidagi yozuv va ashyoviy dalillarni ishga qoʻshib qoʻyish toʻgʻrisidagi qaror bilan solishtiradi.

49. Agar mavjud ashyoviy dalillar ayblov xulosasining maʼlumotnomasidagi va ashyoviy dalillarni ishga qoʻshib qoʻyish toʻgʻrisidagi qarorning maʼlumotlari bilan toʻgʻri kelsa, ular yana oʻramga joylanadi va muhrlanadi. Oʻramning ochilganligi haqida dalolatnoma tuzilib, ishga tikib qoʻyiladi.

Oʻram yoki muhr buzilgan hollarda oʻram ochilganda, haqiqatda mavjud ashyoviy dalillar ayblov xulosasining maʼlumotnomasidagi va ashyoviy dalillarni ishga qoʻshib qoʻyish toʻgʻrisidagi qarorda bu haqda keltirilgan maʼlumotlar bilan toʻgʻri kelmasligi aniqlansa, shuningdek oʻramdagi yozuv (oʻramda mavjud ashyolar roʻyxati) ushbu yozuvlarga toʻgʻri kelmagan hollarda, manfaatdor idoralarning mansabdor shaxslari tomonidan ushbu nomuvofiqlik sabablari aniqlamagunga qadar, ish qabul qilinmaydi.

Aniqlangan nomuvofiqliklar toʻgʻrisida dalolatnoma tuzilib, tegishlicha sudning raisi (sudya), prokuror, surishtiruv, tergov organi boshligʻi (ushbu organlar tergov tarmoqlarining boshligʻi) va devonxona xodimi, shuningdek ishni olib kelgan shaxs tomonidan imzolanadi.

Dalolatnoma nusxasi ishni yuborgan organga yuboriladi.

50. Ashyoviy dalil sudda roʻyxatdan oʻtkazilayotganida unga raqam (kitob boʻyicha tartib raqami) beriladi, ashyoviy dalilning kelib tushgan sanasi, nomi, miqdori, u qoʻshib qoʻyilgan ishning raqami, ayblanuvchining familiyasi, ismi va otasining ismi koʻrsatiladi. Ashyoviy dalil roʻyxatdan oʻtkazilgach, uning oʻramiga jinoyat ishi sudda roʻyxatdan oʻtkazilgan raqam qoʻyiladi, shuningdek ashyoviy dalilning raqami koʻrsatiladi.

51. Jinoyat ishi va ashyoviy dalillar boshqa sud yoki prokuraturaga topshirilganida har bir topshirilayotgan ashyoviy dalil boʻyicha ashyoviy dalillarni roʻyxatga olish kitobiga tegishli yozuv kiritilishi kerak.

Agar ashyoviy dalillar sudga yuborilmasdan, surishtiruv, dastlabki tergov organi yoki boshqa muassasada saqlanayotgan boʻlsa, sud kotibi ashyoviy dalillarni roʻyxatga olish kitobiga ular saqlanayotgan joy toʻgʻrisida yozuv kiritadi.

52. Jinoyat ishi bir tergovchidan aynan shu prokuraturada, IIV, MXX organida ishlovchi boshqa tergovchiga topshirilganida, birinchisi topshirishi, ikkinchisi esa ish boʻyicha olib qoʻyilgan barcha narsalarning borligini tekshirib qabul qilib olishi, ashyoviy dalillarni saqlashga javobgar shaxs ishtirokida ashyoviy dalillarni hisobga olish kitobiga ularni qabul qilganligi toʻgʻrisida imzo qoʻyishi shart.

53. Jinoyat ishini tugatish toʻgʻrisidagi dastlabki tergov organining qarori, sudning hukmi yoki ajrimida ashyoviy dalillar taqdiri masalasi hal etilishi kerak, bunda:

jinoyat qurollari, kimga tegishliligidan qatʼi nazar, musodara qilinishi kerak va tegishli muassasalarga topshiriladi yoki yoʻq qilib yuboriladi;

muomaladan chiqarilgan narsalar tegishli muassasalarga berilishi lozim yoki yoʻq qilib yuboriladi;

hech qanday qimmatga ega boʻlmagan narsalar yoʻq qilib yuboriladi, manfaatdor shaxslar yoki muassasalar iltimos qilgan hollarda esa ularga berilishi mumkin;

jinoyat yoki boshqa gʻayriqonuniy harakatlar sodir qilinishi natijasida qonuniy egasi va mulkdoridan mahrum boʻlib qolgan pullar yoki boshqa boyliklar qonuniy egalariga, mulkdorlariga yoki ularning huquqiy vorislariga, shuningdek merosxoʻrlariga qaytarib berilishi lozim;

jinoiy yoʻl bilan orttirilgan pullar va boshqa boyliklar sudning hukmiga binoan jinoyat natijasida yetkazilgan mulkiy zararni qoplashga oʻtkaziladi, mulkiy zarar koʻrgan shaxs aniqlanmagan taqdirda, davlat foydasiga oʻtkaziladi. Ushbu buyumlarning tegishliligi haqidagi nizolar fuqaroviy sud ish yurituvi tartibida hal etilishi lozim;

ashyoviy dalil hisoblanuvchi hujjatlar ularni saqlash zarurati tugagunga qadar ishda saqlab turiladi yoki manfaatdor shaxslarga yoxud muassasalarga beriladi. Ishdagi hujjatlarni qaytarish masalasi ularning xarakteri va ish uchun ahamiyatiga qarab hal etiladi.

54. Ashyoviy dalil tariqasida mazkur Yoʻriqnomaning 25 — 27-bandlarida qayd etib oʻtilgan narsalar qoʻshilgan jinoyat ishini qabul qilish vaqtida sud kotibi ishda dastlabki tergov organi tomonidan ushbu ashyoviy dalillar saqlash uchun topshirilganligini tasdiqlovchi kvitansiyaning mavjudligini tekshiradi. Ashyoviy dalillarni hisobga olish kitobiga ular haqida saqlanayotgan joyi koʻrsatilgan holda yozuv kiritiladi.

55. Mazkur Yoʻriqnomaning 25 — 27-bandlarida sanab oʻtilgan va ishga sud tomonidan ashyoviy dalillar sifatida qoʻshilgan narsalar ashyoviy dalillarni hisobga olish kitobida roʻyxatdan oʻtkazilishi, oʻramga solinishi, muhrlanishi va bir sutka muddat davomida xizmat koʻrsatuvchi bankka yoki javobgar shaxsga saqlash xonasida saqlash uchun topshirilishi kerak.

56. Dastlabki tergovni toʻxtatish toʻgʻrisida qaror chiqarilayotganida unda toʻxtatilayotgan ish boʻyicha olib qoʻyilgan ashyoviy dalillar va boshqa narsalarning saqlanayotgan joyi belgilanadi. Ushbu obyektlar, maxsus saqlashga topshirilishi lozim boʻlmasa, toʻxtatilgan jinoyat ishi tergov organida saqlab turilgan vaqt davomida tergov yuritilgan joyda saqlanadi va ish boshqa tergov organiga topshirilayotgan vaqtda ish bilan birga topshiriladi.

Qayerdaligi aniqlanmagan ayblanuvchilarga nisbatan toʻxtatilgan jinoyat ishlari boʻyicha moddiy zararni qoplash maqsadida xatlangan ayblanuvchilarning shaxsiy mol-mulki, ekspertlar tomonidan baholangach, mazkur Yoʻriqnomaning 62-bandiga muvofiq sotilishi mumkin.

57. Qonuniy kuchga kirgan hukm boʻyicha sud ijro varaqasini yozadi va keyingi kundan kechiktirmasdan uni ijro etish uchun tegishli organga yuboradi.

58. Agar ashyoviy dalillar va boshqa narsalar maxsus saqlashda boʻlsa, ularni saqlash joyiga ushbu obyektlarning keyingi taqdiri koʻrsatilgan hukm, ajrim, qarordan nusxa yoki koʻchirma yuboriladi. Qabul qilingan qaror ashyoviy dalillar saqlanayotgan muassasalarning rahbarlari uchun majburiydir.

59. Muomaladan chiqarilgan narsalar (qurol-yarogʻ, oʻq-dorilar, giyohvandlik, psixotrop moddalar va shu kabilar) IIV va MXX organlari tomonidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda yoʻq qilinadi.

60. Egalariga qaytarilishi lozim boʻlgan ashyoviy dalillar va boshqa narsalar ularga tilxat asosida natura shaklida beriladi, tilxat jinoyat ishiga tikib qoʻyiladi va uning navbatdagi varagʻi sifatida raqamlanadi. Bir vaqtning oʻzida tergov yoki surishtiruvni olib borayotgan organning buxgalteriya hisobi boʻlimi ashyoviy dalillar va boshqa narsalar qaytarilganligi haqida yozma shaklda xabardor qilinadi.

Manfaatdor shaxslar ulardan olib qoʻyilgan narsalarni qaytarib olishlari mumkinligi toʻgʻrisida yozma ravishda xabardor qilinadi, xabarnomaning nusxasi jinoyat ishiga tikib qoʻyiladi. Tilxatda oluvchi oʻz pasporti yoki shaxsini tasdiqlovchi boshqa hujjatdagi maʼlumotlarni va yashash joyini koʻrsatadi. Narsalarning egasi shaxsan kela olmaydigan holatda, ularni uning ishonchnomasi boʻyicha boshqa shaxs olishi mumkin, uning tilxati ham ishga tikib qoʻyiladi. Agar narsalarning egasi muassasa, tashkilot boʻlsa, narsalar ularning vakillariga ishonchnoma va shaxsini tasdiqlovchi hujjati boʻlganida tilxat orqali topshiriladi.

61. Jinoyat ishi noreabilitatsiya asoslari boʻyicha tugatilgan holda, zararni qoplash, olib qoʻyilgan yoki qabul qilingan pul yoxud boshqa narsalarni davlat daromadiga oʻtkazish masalasi jinoyat-protsessual va fuqarolik protsessual qonunchiligida belgilangan tartibda hal qilinadi.

62. Ashyoviy dalillar, narsalar va jinoyat qurollarini davlat daromadiga oʻtkazish va ularni yoʻq qilib tashlash Nizomning IV — VII boʻlimlari talablariga muvofiq amalga oshiriladi.

Orden va medallar mahalliy davlat hokimiyati organiga yoki egalariga beriladi.

63. Ashyoviy dalillar va boshqa narsalarni qaytarish yuzasidan ijro ish yurituvini qoʻzgʻatish haqidagi qaror, shuningdek ularni olish tartibi toʻgʻrisida yozma xabarnoma bir sutka muddat davomida ijro varaqasida koʻrsatilgan shaxsga yuboriladi.

Ijro ishi yuritilishi qoʻzgʻatilganidan soʻng, sud ijrochisi tegishli dalolatnoma tuzadi va uning oʻzi, jinoyat ishi boʻyicha dastlabki tergovni oʻtkazgan mansabdor shaxs, ushbu narsalarni bergan sudya, shuningdek narsalarni saqlash uchun javobgar shaxs imzo qoʻyadi.

Ijro varaqasida oluvchi sifatida koʻrsatilgan shaxs sud ijrochisiga murojaat qilganida, qabul qilish-topshirish dalolatnomasi tuzilib, unda narsani topshirish joyi va vaqti, topshirilayotgan narsa nomi, shuningdek topshirishda ishtirok etayotgan shaxslar koʻrsatiladi. Narsani olgan shaxsdan tilxat olinadi.

Narsa topshirilayotganida kamida 2 nafar xolis ishtirok etishi shart.

Agar ijro varaqasida oluvchi sifatida koʻrsatilgan shaxs 3 yil davomida sud ijrochisiga narsani berish toʻgʻrisida murojaat etmagan boʻlsa, sud ijrochisi bu haqda dalolatnoma tuzadi.

Sud ijrochisi narsa talab qilib olinmaganligi toʻgʻrisida dalolatnoma tuzganidan soʻng, narsani egasiz deb topish boʻyicha qonun hujjatlariga muvofiq zarur hujjatlarni rasmiylashtiradi va ularni hududiyligi boʻyicha fuqarolik ishlari boʻyicha sudga yuboradi.

64. Ijro ishi yuritilishini tamomlashda sud ijrochisi bu haqda qaror chiqaradi. Sud ijrochisining qaror nusxalari u chiqarilgan kuning ertasidan kechiktirmasdan ijro varaqasini bergan sud yoki boshqa organga yuboriladi.

Ijro ishi yuritilishi tamomlanganida, ijro hujjatining asl nusxasi ijro ishi materiallarida qoladi.

65. Ashyoviy dalillar yuzasidan qaror, hukm (ajrim) qonuniy kuchga kirgandan soʻng yoki ishni tugatish toʻgʻrisida ajrim, qaror ustidan shikoyat qilish muddati tugagach, ijroga qaratiladi.

66. Alohida hollarda surishtiruv, dastlabki tergov organi, sud ish boʻyicha yakuniy qaror qabul qilinmasdan ham olib qoʻyilgan narsalarni egalariga qaytarishi mumkin, agar bu ishni toʻgʻri hal etishga toʻsqinlik qilmaydi deb topilsa.

67. Surishtiruv yoki dastlabki tergov bosqichida ishi tugatilgan shaxslarga ulardan olib qoʻyilgan narsalarni qaytarish mazkur Yoʻriqnomaning 60-bandiga muvofiq amalga oshiriladi.

Qabul qilingan qaror haqida ishini tugatish toʻgʻrisida qaror chiqarilgan shaxsga darhol yozma xabarnoma yuboriladi.

68. Jinoyat ishini tugatish haqida qaror, hukm (ajrim) chiqarilganidan keyin ashyoviy dalillarni hisobga olish kitobida ashyoviy dalillarga nisbatan qabul qilingan qaror haqida uning mazmuni va sanasi koʻrsatilgan holda belgi qoʻyiladi.

69. Jinoyat tarkibi yoʻqligi yoki jinoiy hodisa yuz bermaganligi sababli jinoyat ishi tugatilgan holda, ish boʻyicha ashyoviy dalil deb eʼtirof etilgan hujjatlar (adabiy asarlar, arizalar, murojaatlar va boshqalar, shu jumladan mualliflar tomonidan tayyorlanganlari ham) egalariga qaytarilishi shart.

70. Qimmatbaho metallar agentligiga topshirilgan narsalar belgilangan hollarda egalariga natura shaklida qaytarib beriladi, naturada qaytarish yoʻl qoʻyilmaydigan holatlarda esa qonun hujjatlariga muvofiq ularning qiymati qoplanadi.

71. Olib qoʻyilgan narsalar (pullar) tilxat orqali reabilitatsiya qilinganlarga yoki JPK 304-moddasining uchinchi qismida koʻrsatilgan shaxslarga ular mulkiy zararni qoplash uchun pul toʻlovlarini amalga oshirish haqidagi qaror yoki ajrimni olgan kundan boshlab ikki yil davomida qaytarib berilishi mumkin. Zararni qoplash hisobiga toʻlangan mablagʻlar JPK 304 — 313-moddalarida nazarda tutilgan tartibda qaytariladi.

Yuqorida koʻrsatilgan muddat tugagach, pullar, shuningdek narsalarni sotishdan olingan mablagʻlar respublika budjeti daromadiga oʻtkaziladi.

72. Dastlabki tergov organi yoki sudning depozit hisob raqamiga garov tariqasida qoʻyilgan pul mablagʻlari yoki qimmatliklarni (keyingi oʻrinlarda garov summasi deb yuritiladi) qaytarish haqida hujjat chiqargan sud ijro varaqasini yozib beradi va 3 sutkadan kechiktirmasdan uni qonuniy kuchga kirgan sud hujjatining gerbli muhr bilan tasdiqlangan nusxasi va garov summasi qabul qilinganligi haqidagi bank kvitansiyasi nusxasi bilan birgalikda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Sud qarorlarini ijro etish, sudlar faoliyatini moddiy-texnika jihatidan va moliyaviy taʼminlash departamentining hududiy organiga (keyingi oʻrinlarda Sud departamentining hududiy organi deb yuritiladi) yuboradi.

Dastlabki tergov organi 3 sutkadan kechiktirmasdan, dastlabki tergov organining depozit hisob raqamiga garov tariqasida qoʻyilgan garov summasining qaytarilishi koʻrsatilgan, garov tariqasida ehtiyot chorasini bekor qilish yoki oʻzgartirish (agar bekor qilish yoki oʻzgartirish uni tanlash shart-sharoitlarini buzish bilan bogʻliq boʻlmasa) yoxud jinoyat ishini tugatish haqidagi qarorning (keyingi oʻrinlarda dastlabki tergov organining qarori deb yuritiladi) gerbli muhr bilan tasdiqlangan nusxasini, garov summasi qabul qilinganligi haqidagi bank kvitansiyasi nusxasi bilan birga Sud departamentining hududiy organiga yuboradi. Agar garov summasi uni qaytarish toʻgʻrisida bevosita qaror qabul qilgan dastlabki tergov organining depozit hisob raqamida saqlanayotgan boʻlsa, mazkur Yoʻriqnomaning 75-bandida koʻrsatilgan qoidalar qoʻllaniladi.

73. Sud ijrochisi ijro hujjatini olgach, 3 sutkadan kechiktirmasdan ijro ishi yuritishni qoʻzgʻatish haqida qaror chiqaradi va bir nusxasini ijro ishi yuritilishi qoʻzgʻatilganidan soʻng bir sutka davomida ijro hujjatini bergan sud yoki boshqa organga jinoyat ishi materiallariga qoʻshib qoʻyish uchun yuboradi.

Sud ijrochisi garov summasi vaqtincha saqlanayotgan organga garov summasini uch kunlik muddat ichida keyingi ijro harakatlarini davom ettirish uchun Sud departamentining hududiy organi depozit hisob raqamiga oʻtkazish toʻgʻrisida talabnoma yuboradi. Talabnoma belgilangan muddatda bajarilmagan taqdirda, sud ijrochisi garov saqlanayotgan organ hisob raqamiga inkasso topshiriqnomasi qoʻyish orqali nizosiz tartibda garov summasini hisobdan chiqarishi shart.

74. Sud departamentining hududiy organi hisob raqamiga garov summasi kelib tushgach, sud ijrochisi bu haqda Oʻzbekiston Respublikasi “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi Qonunining 22¹-moddasiga asosan garov summasini oluvchi shaxsni xabardor qiladi. Ijro hujjatida garov summasini oluvchi sifatida koʻrsatilgan shaxs yoki uning qonuniy vakili sud ijrochisiga garov summasini qaytarish toʻgʻrisida talab qoʻygan kuni sud ijrochisi tomonidan unga bank cheki yozib beriladi. Bank cheki olinganligi haqida uni olgan shaxsdan tilxat olinadi.

Bank cheki berilgandan soʻng, davlat ijrochisi tomonidan ijro ishini yuritishni tamomlash toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi va uning nusxasi ijro hujjatini bergan sudga yoki boshqa organga jinoyat ishiga qoʻshib qoʻyish uchun yuboriladi. Ijro hujjati va tilxat ijro ishi materiallariga tikiladi.

Agar ijro hujjatida garov oluvchi sifatida koʻrsatilgan shaxsdan yoki uning qonuniy vakilidan u xabardor qilingan paytdan boshlab uch yil davomida garovni berish haqida talabnoma kelib tushmagan boʻlsa, garov summasi talab qilib olinmaganligi haqida dalolatnoma tuziladi.

Bunday holatda, sud ijrochisi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda garov summasi talab qilib olinmaganligi haqidagi dalolatnoma, ijro hujjati va boshqa zarur hujjatlarni ilova qilgan holda garov summasini egasiz deb topish toʻgʻrisida ariza bilan sudga murojaat qiladi.

75. Garov tariqasidagi ehtiyot chorasi oʻzgartirilgan yoki bekor qilingan taqdirda, agar uning oʻzgartirilishi yoki bekor qilinishi uni tanlash shart-sharoitlari buzilganligi tufayli roʻy bermagan boʻlsa (shu jumladan, jinoyat ishi tugatilishi yoxud sud qarorining kuchga kirishi munosabati bilan), garov summasi depozit hisob raqamida turgan organ tomonidan ijro hujjati berilmaydi, dastlabki tergov organining garov summasini qaytarish toʻgʻrisidagi qarori esa ijro qilish uchun mazkur organning moliya tarmogʻiga yuboriladi.

Shu bilan bir vaqtda dastlabki tergov organi qarorda garov summasini oluvchi sifatida koʻrsatilgan shaxsni uni olish joyi va vaqti haqida xabardor qiladi.

Dastlabki tergov organining qarorida garov summasini oluvchi sifatida koʻrsatilgan shaxs yoki uning qonuniy vakili garov summasini qaytarish toʻgʻrisida talab qoʻygan kuni moliya tarmogʻining masʼul xodimi tomonidan unga bank cheki yozib beriladi. Bank chekini olgan shaxsdan uni olganligi haqida tilxat olinadi va jinoyat ishiga qoʻshib qoʻyiladi.

Agar dastlabki tergov organining qarorida garov oluvchi sifatida koʻrsatilgan shaxsdan yoki uning qonuniy vakilidan u xabardor qilingan paytdan boshlab uch yil davomida garovni berish haqida talabnoma kelib tushmagan boʻlsa, garov summasi talab qilib olinmaganligi haqida dalolatnoma tuziladi.

Bunday holatda, dastlabki tergov organi tomonidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda garov summasi talab qilib olinmaganligi haqidagi dalolatnoma va boshqa zarur hujjatlar ilova qilingan holda garov summasini egasiz deb topish toʻgʻrisida ariza bilan sudga murojaat qilinadi.

76. Ayblov xulosasi, tomonlarning yarashganligi munosabati bilan jinoyat ishini sudga yuborish haqidagi qaror, tibbiy yoʻsindagi majburlov choralarini qoʻllash uchun ishni sudga yuborish toʻgʻrisidagi qaror, jinoyat ishini tugatish haqidagi qaror tasdiqlanganida, amnistiya aktiga asosan jinoyat ishini qoʻzgʻatishni rad qilish toʻgʻrisidagi yoki jinoyat ishini tugatish haqidagi iltimosnoma bilan tergovoldi tekshiruv hujjatlari va jinoyat ishi sudga yuborilganida, shuningdek ish boshqa tergov yoki surishtiruv organiga yuborilganida, prokuror, surishtiruv, tergov organining boshligʻi, sud raisi (sudning masʼul xodimi) ish boʻyicha olib qoʻyilgan ashyoviy dalillar va boshqa narsalarni joylashgan joyi koʻrsatilgan hujjatlarning ishda mavjudligini tekshirishi, ularni ashyoviy dalillarni hisobga olish kitobidagi yozuvlar bilan solishtirishi shart.

77. Surishtiruv organi boshligʻi, tergov tarmogʻining boshligʻi, prokuror, sud raisi (sudning masʼul xodimi) 6 oyda kamida bir marta ashyoviy dalillar va boshqa narsalarning saqlanish holati va sharoitlari, mazkur Yoʻriqnomaga muvofiq ularni qabul qilish, hisobga olish va oʻtkazish boʻyicha hujjatlar yuritilishi toʻgʻriligini tekshirishi shart.

78. Tekshirish natijalari haqida ashyoviy dalillar va boshqa narsalar uchun maxsus saqlash joylarini jihozlash, ularni saqlash uchun lozim darajadagi sharoitlarni taʼminlash choralarini koʻrishga majbur boʻlgan yuqori turuvchi rahbariyatga yuboriladigan dalolatnoma tuziladi.

79. Javobgar shaxs boshqa ishga oʻtganida, ishdan boʻshatilganida tegishli prokuror, surishtiruv, dastlabki tergov organi boshligʻi, sud raisi ushbu shaxsga saqlash uchun berilgan, haqiqatda mavjud ashyoviy dalillar va boshqa narsalarning mazkur obyektlarni olib qoʻyish aks ettirilgan hujjatlardagi yozuvlarga muvofiqligini tekshirish uchun komissiya tayinlaydi. Tekshirish natijalari ashyoviy dalillar va boshqa narsalarni qabul qilish-topshirish dalolatnomasida aks ettiriladi.

80. Qoʻyi organlarda oʻtkaziladigan taftishlar va rejali tekshirishlarda ashyoviy dalillar va boshqa narsalarni hisobga olish hamda saqlash ahvoli majburiy tartibda tekshiriladi, tekshirish natijalari tegishli maʼlumotnomalar va dalolatnomalarda qayd etiladi.

Toʻxtatib qoʻyilgan jinoyat ishlari boʻyicha ashyoviy dalillarni saqlash holati alohida qayd etiladi.

81. Olib qoʻyilgan ashyoviy dalillar va boshqa narsalar shikastlangan, yoʻqolgan hollarda ularning egalariga yetkazilgan zarar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda qoplanishi lozim.

Ashyoviy dalillar va boshqa narsalarni lozim darajada hisobga olish va saqlash shart-sharoitlari taʼminlanmaganligi, ularning yoʻqolishi, shikastlanishiga olib kelgan boʻlsa, koʻrsatib oʻtilgan oqibatlar kelib chiqishida aybdor boʻlgan shaxslarni qonun hujjatlarida nazarda tutilgan javobgarlikka tortish uchun asos boʻladi.

82. Mazkur Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki va Sogʻliqni saqlash vazirligi bilan kelishilgan.