Oʻzbekiston Respublikasining “Fuqarolar sogʻligʻini saqlash toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-y., 9-son, 128-modda) va “Dori vositalari va farmatsevtika faoliyati toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-y., 4-5-son, 120-modda) qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 6-avgustdagi 404-son “Respublikada dori-darmonlar va tibbiy buyumlar bilan taʼminlashni va ularni taqsimlashni yaxshilashga doir kechiktirib boʻlmaydigan chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi va 1999-yil 14-yanvardagi 18-son “Oʻzbekiston Respublikasi sogʻliqni saqlash tizimida boshqarishni takomillashtirish toʻgʻrisida”gi qarorlariga muvofiq buyuraman:

1. Davolash-profilaktika muassasalarida dori vositalarini tayinlash hamda bemorning dori vositalarini qabul qilish, saqlash va qoʻllash tartibi, shuningdek dorixona muassasalari tomonidan aholiga dori vositalarini retsept asosida berish toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi.

Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Fuqarolar sogʻligʻini saqlash toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-y., 9-son, 128-modda) va “Dori vositalari va farmatsevtika faoliyati toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-y., 4-5-son, 120-modda) qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 6-avgustdagi 404-son “Respublikada dori-darmonlar va tibbiy buyumlar bilan taʼminlashni va ularni taqsimlashni yaxshilashga doir kechiktirib boʻlmaydigan chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi va 1999-yil 14-yanvardagi 18-son “Oʻzbekiston Respublikasi sogʻliqni saqlash tizimida boshqarishni takomillashtirish toʻgʻrisida”gi qarorlariga muvofiq barcha davolash-profilaktika muassasalarida dori vositalarini tayinlash hamda bemorning dori vositalarini qabul qilish, saqlash va qoʻllash, shuningdek dorixona muassasalari tomonidan aholiga dori vositalarini retsept asosida berish tartibini belgilaydi.

1. Mazkur Nizom talablari tarkibida giyohvand vositalar, psixotrop va zaharli moddalar boʻlgan dori vositalarini tayinlash, qabul qilish, saqlash va qoʻllash tartibi, shuningdek ularni dorixona muassasalari tomonidan aholiga retsept asosida berishga tatbiq etilmaydi.

2. Mazkur Nizomning dori vositalarini retsept asosida berishga oid qoidalari imtiyozli shartlar va bepul retseptlar boʻyicha dori vositalarini berishga qoʻllanilmaydi.

3. Davolash-profilaktika muassasalarida Oʻzbekiston Respublikasida roʻyxatdan oʻtkazilmagan dori vositalarini tayinlash, shuningdek sifatsiz dori vositalarini qabul qilish, saqlash va qoʻllash taqiqlanadi.

4. Davolash-profilaktika muassasalarida dori vositalarining tayinlanishi hamda bemorning dori vositalarini qabul qilish, saqlash va qoʻllash boʻyicha nazorat Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan amalga oshiriladi.

5. Davolash-profilaktika muassasalarida bemorlarga dori vositalarini tayinlash tashxis va davolash standartlari asosida bir martalik, kunlik va kurs dozalarini aniqlash orqali kasallikning turi, ogʻirligi va xususiyatiga hamda bemorning yoshini hisobga olgan holda davolovchi shifokor tomonidan amalga oshiriladi.

6. Bemorga tayinlangan dori vositalari (dori vositalarining nomi, bir kunlik dozasi, qabul qilish yoki yuborish usuli, miqdori, davomiyligi va boshqalar) uning tibbiy hujjatlari (kasallik tarixi, ambulatoriya kartasi, bolaning rivojlanish tarixi va boshqalar)da qayd qilinadi va bevosita davolovchi shifokor tomonidan imzolanadi.

7. Quyidagi hollarda bemorga dori vositalarini tayinlash davolash-profilaktika muassasasining boʻlim mudiri yoki navbatchi shifokori yoxud klinik farmakologi bilan kelishilishi lozim:

bemorga bir vaqtning oʻzida besh va undan ortiq dori vositalari tayinlanganda;

asosiy kasallikning asoratlari yoki hamroh kasalliklari mavjud boʻlganda;

mazkur Nizomning 1-ilovasiga muvofiq Dori vositalarining xavfli kombinatsiyalari roʻyxatida koʻrsatilgan dori vositalarining xavfli kombinatsiyalari mavjud boʻlganda.

Ushbu hollarda tayinlangan dori vositalari bemorning tibbiy hujjatlarida qayd etilishi va ushbu tibbiy hujjatlar bevosita davolovchi shifokor hamda mazkur bandning birinchi xatboshisida koʻrsatilgan shaxslar tomonidan ham imzolanishi lozim.

8. Davolovchi shifokor davolash-profilaktika muassasalarida statsionar sharoitda davolanayotgan bemorga ushbu muassasada mavjud boʻlmagan dori vositalarini tayinlashi mumkin.

9. Davolash-profilaktika muassasasining davolovchi shifokori tomonidan dori vositalari retsept asosida tayinlanganda, retseptda shifokorning farmatsevt xodimga dori vositasining tarkibi, shakli, uni tayyorlash va berish haqidagi yozma koʻrsatmasi lotin tilida, dori vositalarini qoʻllash usuli esa oʻzbek yoki rus tilida koʻrsatilishi shart.

10. Retsept bemorga uning yoshi, dori vositasining savdo nomi bilan patentlanmagan xalqaro yoki kimyoviy nomi, murakkab tarkibli dori vositalari uchun savdo nomi, dori vositasi ekstemporal usulida tayyorlanganida uning tarkibiga kiruvchi dori vositalarining nomlari, shuningdek ularning dozasi, davriyligi, qabul qilish vaqti va davomiyligi, oziq-ovqat bilan oʻzaro taʼsirlashuvchi dori vositalari (ovqatdan oldin, ovqatlanish vaqtida, ovqatdan keyin) koʻrsatilgan holda mazkur Nizomning 2-ilovasida keltirilgan shakldagi retsept blankiga muvofiq beriladi.

Bunda retseptda tayinlangan dori vositalari (dori vositalarining nomi, bir kunlik dozasi, qabul qilish yoki yuborish usuli, miqdori, davomiyligi va boshqalar) retseptning yirtma koreshogida ham bir-biridan farqlanmaydigan holatda koʻrsatilishi shart.

11. Retsept yozishda ushbu Nizomning 3-ilovasida keltirilgan Asosiy retseptura qisqartmalaridan foydalanish mumkin.

12. Retseptda aynan qanday dori vositasi yozilganligini aniqlashda adashtiruvchi ingrediyentlarning nomiga yaqin qisqartmalarni yozishga yoʻl qoʻyilmaydi.

13. Har bir davolash-profilaktika muassasasidagi davolovchi shifokorlarga retsept blanklari ushbu muassasa rahbarining buyrugʻi bilan tayinlanadigan javobgar shaxs tomonidan, dam olish va bayram kunlari hamda tungi vaqtlarda esa davolash-profilaktika muassasasining masʼul navbatchi shifokori tomonidan beriladi.

Shifokorlarga beriladigan retsept blanklarining hisobi ushbu Nizomning 4-ilovasida keltirilgan Davolash-profilaktika muassasalarida retsept blanklarini berishni qayd qilish jurnaliga muvofiq yuritiladi.

14. Retsept Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tizimidagi davolash-profilaktika muassasalari tomonidan berilganda ularning yuqori qismi chap burchagida davolash-profilaktika muassasasining nomi va manzili tegishli shtamp qoʻyilgan holda koʻrsatilishi, xususiy davolash-profilaktika muassasalari tomonidan berilganda esa qoʻshimcha ravishda retseptning yuqori qismi oʻng burchagida ushbu muassasaning faoliyat koʻrsatishi boʻyicha berilgan litsenziyaning tartib raqami, berilgan sanasi va amal qilish muddati ham koʻrsatilishi lozim.

15. Retseptda “Ichish uchun”, “Maʼlum”, “Qoida tariqasida” va boshqa shu kabi belgilardan foydalanish man etiladi.

16. Retseptda suyuq dorilar miqdori millilitr va tomchilarda, qolgan moddalar esa grammlarda yoziladi.

17. Retsept blankida koʻrsatilgan kataklar aniq va tushunarli tarzda toʻldirilishi, unda oʻchirish va tuzatishlarga yoʻl qoʻyilmasligi lozim.

Retsept davolovchi shifokorning imzosi va shaxsiy muhri bilan tasdiqlanishi lozim. Bunda davolovchi shifokor shaxsiy muhrining tashqi aylana diametri 20 mm, kichik aylana diametri 10 mm, aylanalar orasidagi masofa 3 mm va kichik aylana ichidagi chiziq uzunligi 8 mm boʻlishi hamda katta aylana ichida davolovchi shifokorning familiyasi, ismi va otasining ismi, kichik aylana ichidagi chiziqda “shifokor” soʻzi yoziladi.

18. Retsept uni bergan davolovchi shifokorning imzosi bilan tasdiqlangan kundan boshlab bir oy mobaynida haqiqiy hisoblanadi.

Kasalligi surunkali boʻlgan bemorlar uchun ambulatoriya sharoitida tayyor dori vositalariga va ekstemporal usulida tayyorlanadigan dori vositalariga retsept berilganda, davolovchi shifokor tomonidan istisno tariqasida uni amal qilish muddati bir yilgacha belgilanishiga ruxsat etiladi, miqdoriy buyum hisobida turuvchi anabolik faollikka ega boʻlgan hamda tarkibida spirt saqlovchi ekstemporal usulida tayyorlanuvchi dori vositalari bundan mustasno.

19. Kasalligi surunkali boʻlgan bemorlarga amal qilish muddati bir yilgacha boʻlgan retseptlar berilganda, davolovchi shifokor tomonidan uni amal qilish muddati va dorixona muassasasidan dori vositalarini berish davriyligi (har hafta, har oy va boshqalar) koʻrsatilishi shart.

20. Statsionar davolash-profilaktika muassasasida davolangan bemorga ambulatoriya sharoitida davolanishni davom ettirish zarur boʻlgan hollarda retsept ambulatoriya-poliklinika muassasasining shifokori tomonidan bemorning tibbiy hujjatlaridan olingan koʻchirmasidagi davolovchi shifokorning ambulatoriya sharoitida dori vositasining qoʻllanilishi haqidagi tavsiyasiga asosan beriladi.

21. Retsept yozib berish taqiqlanadi:

narkoz vositasi sifatida ishlatiladigan dori vositalariga;

mazkur Nizomning 5-ilovasiga muvofiq Bir-biriga nomutanosib dori vositalari roʻyxatida koʻrsatilgan dori vositalariga.

22. Davolash-profilaktika muassasalari tomonidan statsionar sharoitida davolanayotgan bemor (bemorning qarindoshlari yoki uning sogʻligʻidan xabar oluvchi boshqa shaxslar)ning dori vositalari ushbu Nizomning 8-bandida koʻrsatilgan holatdagina qabul qilinishi mumkin.

23. Davolash-profilaktika muassasasining davolovchi shifokori tomonidan bemorning dori vositalari qabul qilib olinayotganda ushbu dori vositalari retseptning yirtma koreshogida koʻrsatilgan dori vositalari bilan oʻzaro muvofiqligi, shu jumladan dori vositasining koʻrsatilgan yaroqlilik muddati, birlamchi va ikkilamchi oʻramning butunligi va tashqi koʻrinishi tekshiriladi hamda tekshirish natijalariga koʻra ushbu dori vositalarini qoʻllash mumkinligi haqidagi xulosaga kelinsa, tekshirilgan dori vositalarining qayd etib oʻtilgan barcha xususiyatlari bemorning tibbiy hujjatlarida qayd etiladi va retseptning yirtma koreshogi bemorning tibbiy hujjatiga tikiladi.

24. Bemor (bemorning qarindoshlari yoki uning sogʻligʻidan xabar oluvchi boshqa shaxslar) tomonidan davolovchi shifokorga dori vositalari bilan birgalikda retseptning yirtma koreshogi taqdim etilmasa yoki unda ushbu Nizomning 34-bandida koʻrsatilgan maʼlumotlar qayd etilmagan boʻlsa, davolash-profilaktika muassasasining davolovchi shifokori tomonidan dori vositalarini qabul qilish taqiqlanadi.

25. Retseptning yirtma koreshogi bemor (bemorning qarindoshlari yoki uning sogʻligʻidan xabar oluvchi boshqa shaxslar) tomonidan yoʻqotib qoʻyilgan yoki yaroqsiz holga kelgan taqdirda, bemor dori vositalari olingan dorixonaga murojaat etib, ularda saqlanayotgan retseptdan oʻz hisobidan koʻchirma nusxasini olishga haqli.

Bunda dori vositalarini bergan dorixona muassasasi oʻzida saqlanayotgan retseptning nusxasini oʻz muhri bilan tasdiqlab beradi va ushbu retsept nusxasi retseptning yirtma koreshogi kuchiga ega boʻladi.

26. Davolash-profilaktika muassasalarida ambulator sharoitida davolanayotgan bemorlar (bemorning qarindoshlari yoki uning sogʻligʻidan xabar oluvchi boshqa shaxslar) tomonidan olib kelingan dori vositalari ularning oʻzlarida saqlanadi.

27. Davolash-profilaktika muassasalarida statsionar sharoitida davolanayotgan bemorlar (bemorning qarindoshlari yoki uning sogʻligʻidan xabar oluvchi boshqa shaxslar) tomonidan olib kelingan va alohida saqlash sharoitlarini talab etmaydigan dori vositalari ular joylashtirilgan xonada, alohida saqlash sharoitlarini talab etadigan dori vositalari esa ushbu muassasaning muolaja xonasida saqlanadi.

28. Davolash-profilaktika muassasalari tomonidan bevosita bemor (bemorning qarindoshlari yoki uning sogʻligʻidan xabar oluvchi boshqa shaxslar) tomonidan olib kelingan dori vositalari ushbu Nizomning 23-bandida belgilangan tartibda qabul qilib olinganidan soʻng qoʻllaniladi.

29. Davolash-profilaktika muassasasida davolanuvchi bemorga dori vositalari davolovchi shifokor tomonidan tayinlangan usulda har bir dori vositasi uchun belgilangan tibbiyot amaliyotida qoʻllanish yoʻriqnomasiga asosan ushbu muassasaning hamshirasi tomonidan qoʻllaniladi.

30. Dorixona muassasalaridan dori vositalari Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi davolash-profilaktika muassasalarining davolovchi shifokorlari tomonidan ushbu Nizomda belgilangan tartibda yozilgan retseptlarga koʻra beriladi, shifokor retseptisiz sotiladigan dori vositalari bundan mustasno.

31. Bemor (bemorning qarindoshlari yoki uning sogʻligʻidan xabar oluvchi boshqa shaxslar) tomonidan dorixona muassasalaridan qayta olinadigan dori vositalari uchun yangi retsept taqdim etilishi shart.

32. Dorixona muassasasidan beriladigan dori vositalari retseptda yozilgan dori vositalarining miqdori va dozasiga mos kelishi lozim.

Retseptda savdo nomi bilan tayinlangan dori vositasi dorixonada mavjud boʻlmagan hollarda ushbu dori vositasining xalqaro patentlanmagan nomiga asosan boshqa savdo nomiga ega boʻlgan dori vositasiga sinonimik almashtirilishi mumkin.

33. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 6-avgustdagi 404-son “Respublikada dori-darmonlar va tibbiy buyumlar bilan taʼminlashni va ularni taqsimlashni yaxshilashga doir kechiktirib boʻlmaydigan chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq dorixona muassasalari tomonidan retsept asosida dori vositalari berilganda retsept ushbu muassasaning farmatsevt xodimi tomonidan olib qolinadi, ekstemporal usulida tayyorlanib berilgan dori vositalari esa qoʻshimcha ravishda mazkur Nizomning 6-ilovasida keltirilgan Dorixona muassasasida retseptlarni qayd etish jurnaliga kiritiladi.

34. Dorixona muassasasining farmatsevt xodimi tomonidan retsept olib qolinganda uning yirtma koreshogiga berilgan dori vositalarining nomi va seriya raqamlari kiritiladi va uning familiyasi, ismi, otasining ismi yozilib, imzosi hamda dorixona muassasasining shtampi qoʻyilgan holda bemor (bemorning qarindoshlari yoki ishonchli vakillari)ga davolovchi shifokorga taqdim qilishlik uchun beriladi.

Dorixona muassasasi tomonidan dori vositalari “stiker” yoki dori vositasi haqida toʻliq maʼlumot (dorixona muassasasining nomi, dori vositasining nomi va seriya raqami)ga ega boʻlgan tovar cheki bilan berilganda retseptning yirtma koreshogini toʻldirish talab etilmaydi.

35. Dorixona muassasasi tomonidan amal qilish muddati bir yilgacha boʻlgan retseptlar asosida dori vositalari berilganida, retseptning orqa qismida dori vositasining miqdori va berilgan sanasi koʻrsatiladi, retseptning yirtma koreshogida esa dori vositalarining nomi, seriya raqamlarini koʻrsatgan holda dorixona muassasasining shtampi qoʻyiladi va bu haqda Dorixona muassasalari uchun retseptlarni qayd etish jurnaliga qayd qilinadi.

Bunda bemor (bemorning qarindoshlari yoki uning sogʻligʻidan xabar oluvchi boshqa shaxslar)ning dorixona muassasasiga navbatdagi murojaatida oldingi olingan dori vositalari toʻgʻrisidagi yozuvni eʼtiborga olgan holda navbatdagi dori vositalarini oʻz muddatida berilishiga alohida eʼtibor qaratilishi shart.

36. Bir yilgacha amal qiladigan retseptlarning muddati tugaganida retsept asosida oxirgi dori vositasini bergan dorixona muassasasi tomonidan “Retsept haqiqiy emas” shtampi bosiladi va ushbu muassasada olib qolinadi. Bunda retseptning yirtma koreshogiga ushbu Nizomning 34-bandida koʻrsatilgan maʼlumotlar kiritilgan holda bemor (bemorning qarindoshlari yoki ishonchli vakillari)ga davolovchi shifokorga taqdim qilishlik uchun qaytarib beriladi.

37. Retseptda ushbu Nizomga zid ravishda rasmiylashtirilgan yoki bir-biriga nomutanosib dori vositalari koʻrsatilgan boʻlsa, dorixona muassasasi tomonidan unga “Retsept haqiqiy emas” shtampi bosiladi va bekor qilinadi. Bunda bekor qilingan retsept haqidagi maʼlumotlar ushbu Nizomning 7-ilovasida keltirilgan Dorixona muassasasida notoʻgʻri yozib berilgan retseptlarni hisobga olish jurnalida qayd etiladi va retseptni bergan davolash-profilaktika muassasasining rahbariga notoʻgʻri yozilgan retseptlar toʻgʻrisida xabar beriladi.

38. Retsept blanklarini saqlash va yoʻq qilish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 6-avgustdagi 404-son “Respublikada dori-darmonlar va tibbiy buyumlar bilan taʼminlashni va ularni taqsimlashni yaxshilashga doir kechiktirib boʻlmaydigan chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq amalga oshiriladi.

39. Ushbu Nizomning talablarini buzgan aybdor shaxslar qonun hujjatlariga muvofiq javobgarlikka tortiladilar.

40. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi va “Dori-darmon” AK bilan kelishilgan.

1. Rux-kortikotropin + vaksinalar.

2. Kortikosteroidlar + vaksinalar.

3. Trankvilizatorlar + depressiyaga qarshi monoaminooksidaza ingibitorlari (nialamid).

4. Fenamin va uning hosilalari + depressiyaga qarshi monoaminooksidaza ingibitorlari.

5. Antibiotiklar-aminoglikozidlar + miorelaksantlar.

6. Depressiyaga qarshi monoaminooksidaza ingibitorlari va tiamin bilan boyitilgan mahsulotlar (pishloq) + adrenomimetik vositalar (adrenalin).

7. Furosemid + angishvonagul preparatlari.

8. Furosemid + mushak relaksantlari.

1. Uregit + ogʻiz orqali qabul qilinuvchi kontratseptivlar.

2. Uregit, furosemid + antibiotiklar-aminoglikozidlar (streptomitsin sulfat).

3. Aminazin + atropin, platifillin va uning hosilalari.

4. Aminazin + yurak glikozidlari (tromboembolik asoratlar).

5. Angishvonagul preparatlari + mushak relaksantlari.

6. Indometatsin + vaksinalar.

7. Barbituratlar + L-dopa.

8. Oleandomitsin fosfat + ogʻiz orqali qabul qilinuvchi kontratseptiv vositalar.

9. Penitsillin + dopegit.

10. Xinidin + angishvonagul preparatlari.

11. Xinidin + rezerpin.

12. Prednizolon + atsetilsalitsil kislotasi.

13. Sianokobolaminni uzoq muddatli parenteral yuborish.