O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2007-yil 10-apreldagi PQ-618-son “Sug‘urta xizmatlari bozorini yanada isloh qilish va rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 18-martdagi PQ-2847-son qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi to‘g‘risidagi nizomga muvofiq buyuraman:.

1. Aktuariy malaka sertifikatini berish tartibi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur buyruq O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganidan so‘ng o‘n kundan keyin kuchga kiradi.

Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2007-yil 10-apreldagi PQ-618-son “Sug‘urta xizmatlari bozorini yanada isloh qilish va rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qaroriga muvofiq aktuariy malaka sertifikatini berish, amal qilish muddatini uzaytirish, amal qilishini to‘xtatish va bekor qilish tartibini belgilaydi.

1. Aktuariy malaka sertifikati — jismoniy shaxsga, agar u aktuar tashkilot shtatida bo‘lsa yoki u bilan aktuar tashkilot o‘rtasida fuqarolik-huquqiy tusdagi shartnoma tuzilgan bo‘lsa, aktuar xizmatlarini ko‘rsatish huquqini beruvchi hujjat.

2. Aktuariy malaka sertifikati da’vogar tomonidan malaka imtihoni muvaffaqiyatli topshirilgan taqdirda O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan beriladi. Malaka imtihonini topshirishga mazkur Nizom bilan belgilangan malaka talablariga javob beradigan da’vogarlar qo‘yiladi.

3. Aktuariy malaka sertifikatini berish, amal qilish muddatini uzaytirish, qayta rasmiylashtirish uchun, shuningdek uning dublikatini berish uchun da’vogar mazkur Nizomda belgilangan miqdorlarda yig‘im to‘laydi.

Ko‘rsatilgan mablag‘lar Moliya vazirligining shaxsiy g‘azna hisobvarag‘iga o‘tkaziladi va malaka imtihonlarini o‘tkazish, aktuariy malaka sertifikatlarini rasmiylashtirish bilan bog‘liq xarajatlarni qoplash uchun foydalaniladi.

4. Aktuariy malaka sertifikatini olish uchun da’vogar quyidagi talablarga javob berishi kerak:

a) mazkur Nizomning 1-ilovasiga muvofiq oliy ta’lim yo‘nalishlari va ixtisosliklaridan biri bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim muassasalarida olingan oliy ma’lumotga yoki xorijiy davlatlarning oliy ta’lim muassasalarida olingan hamda qonun hujjatlariga muvofiq O‘zbekiston Respublikasidagi oliy ma’lumotga ekvivalent deb tan olingan oliy ma’lumotga ega bo‘lish yoxud O‘zbekiston Respublikasida yoki xorijiy davlatlarda (qonun hujjatlariga muvofiq nostrifikatsiyadan o‘tgan taqdirda) olingan fizika-matematika yoki iqtisodiyot fanlari bo‘yicha ilmiy darajaga ega bo‘lish;

b) so‘nggi o‘n yil ichida kamida 5 yil sug‘urta, matematika, statistika, informatizatsiya sohalarida ish amaliyoti (shu jumladan o‘rindoshlik asosida) yoki shu sohalarda dars berish stajiga ega bo‘lish.

5. Aktuariy malaka sertifikatini olishga da’vogar Moliya vazirligiga mazkur Nizomning 2-ilovasidagi shaklga muvofiq malaka imtihonini topshirishga ruxsat berish to‘g‘risidagi arizani quyidagi hujjatlarni ilova qilgan holda topshiradi:

a) mazkur Nizomning 3-ilovasidagi shaklga muvofiq to‘ldirilgan anketa;

b) oliy ma’lumot to‘g‘risidagi diplom yoxud fizika-matematika, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha ilmiy daraja olganligi to‘g‘risidagi hujjat (nusxasi olinib, asli qaytariladi), yoxud oliy ma’lumot yoki ilmiy daraja to‘g‘risidagi xorijiy hujjatning ekvivalentligini tan olish to‘g‘risidagi vakolatli davlat organi guvohnomasi (nusxasi olinib, asli qaytariladi);

v) mehnat daftarchasidan notarial tasdiqlangan ko‘chirma (o‘rindoshlik bo‘yicha ish staji mavjud bo‘lgan taqdirda bu haqida mehnat daftarchasiga qayd qilingan holda);

g) to‘rtta fotosurat (3 x 4);

d) aktuariy malaka sertifikatini berish uchun tegishli yig‘im to‘langanligini tasdiqlovchi bank to‘lov hujjati.

Ko‘rsatilgan hujjatlar bitta nusxadan taqdim qilinadi.

6. Moliya vazirligi ariza kelib tushgan kundan boshlab 10 kunlik muddatda da’vogarga malaka imtihonini topshirishga ruxsat berish yoki ruxsat berishni rad etish to‘g‘risida qaror qabul qiladi. Rad etish to‘g‘risida qaror qabul qilingan taqdirda Moliya vazirligi da’vogarni 3 kunlik muddatda rad etish uchun asoslarni ko‘rsatgan holda qabul qilingan qaror to‘g‘risida yozma ravishda xabardor qiladi.

Malaka imtihonini topshirishga ruxsat berish to‘g‘risidagi qaror qabul qilinganda Moliya vazirligi malaka imtihonini topshirishga ruxsat berilgan da’vogarlarning ro‘yxatlarini imtihon komissiyasiga topshiradi.

7. Malaka imtihonini topshirishga ruxsat berilgan da’vogarlar malaka imtihonini o‘tkazish sanasi, vaqti va joyi to‘g‘risida u o‘tkazilishidan kamida 10 kun oldin yozma ravishda xabardor qilinadi.

8. Moliya vazirligi da’vogar tomonidan tegishlicha rasmiylashtirilmagan hujjatlar taqdim qilinishi, shuningdek, da’vogarning mazkur Nizomning 4-bandida bayon etilgan malaka talablariga muvofiq kelmasligi sababiga ko‘ra da’vogarga malaka imtihonini topshirishga ruxsat berishni rad etishga haqlidir.

Malaka imtihonini topshirishga ruxsat berish rad etilgan da’vogar, Moliya vazirligi tomonidan ko‘rsatilgan kamchiliklarni bartaraf etgandan keyingina, ariza bilan qayta murojaat qilishi mumkin.

9. Malaka imtihonlarini tashkillashtirish va o‘tkazish uchun Moliya vazirligi tomonidan imtihon komissiyasi tashkil qilinadi. Imtihon komissiyasi rais, rais o‘rinbosari, kotib va kamida uch a’zodan iborat.

Imtihon komissiyasi tarkibiga Moliya vazirligi xodimlari va zaruratga ko‘ra aktuar hisob-kitoblar va sug‘urta sohalaridagi mutaxassislar kiritiladi.

10. Imtihon komissiyasi to‘g‘risidagi nizom, uning shaxsiy tarkibi va ish reglamenti Moliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.

Imtihon komissiyasi uchdan ikki qismi ishtirok etgan tarkibda va rais yoki rais o‘rinbosarining majburiy ishtirokida malaka imtihonini o‘tkazishga haqlidir.

11. Imtihon komissiyasi ishi bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi. Bayonnoma imtihon komissiyasi raisi tomonidan tasdiqlanadi va barcha a’zolar tomonidan imzolanadi.

12. Da’vogarlar pasport yoki ularning shaxsini tasdiqlovchi boshqa hujjatni taqdim etgan taqdirda malaka imtihonini topshirish uchun ruxsat beriladi. Yonida pasport yoki ularning shaxsini tasdiqlovchi boshqa hujjat bo‘lmagan yoki malaka imtihoniga kechikkan da’vogarlar imtihonga kelmagan hisoblanadi va navbatdagi malaka imtihonini topshirishga ruxsat berilgan shaxslar ro‘yxatiga kiritiladi.

13. Malaka imtihoni kamida uch kishidan iborat guruhning shakllanishiga ko‘ra, lekin kamida uch oyda bir marta o‘tkaziladi. Malaka imtihonini o‘tkazish sanasini Moliya vazirligi belgilaydi.

14. Malaka imtihoni ikki bosqichda o‘tkaziladi:

test sinovi (3 akademik soat davomida yozma shaklda). Uning natijasiga ko‘ra da’vogarga yozma-og‘zaki imtihonni topshirish uchun ruxsat beriladi;

imtihon biletlari bo‘yicha yozma-og‘zaki imtihon (masalalarni yechish va og‘zaki javobga tayyorlanish uchun 3 akademik soat beriladi).

Malaka imtihonining ikkala bosqichini bir kun davomida o‘tkazishga ijozat berilmaydi.

15. Test va imtihon biletlari Moliya vazirligi tomonidan ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi.

Imtihon komissiyasi raisining imzosi qo‘yilmagan test blanklari va imtihon biletlari haqiqiy emas deb hisoblanadi.

Testlar va imtihon biletlari mazmuni qonun hujjatlariga kiritiladigan o‘zgartish va qo‘shimchalarni hisobga olgan holda davriy ravishda qayta ko‘rib chiqiladi.

16. Malaka imtihonini o‘tkazishga ajratilgan vaqt ichida da’vogarlar imtihon komissiyasiga test, imtihon biletlari va javoblarni topshirishlari shart. Ushbu talablarni buzgan da’vogarlar malaka imtihonini topshirmagan hisoblanadi.

17. Imtihon testlari quyidagi ta’lim yo‘nalishlari bo‘yicha 40 nazariy savollardan iborat:

a) aktuar matematika (10 savol);

b) statistika va ehtimollar nazariyasi (10 savol);

v) sug‘urta ishi va tavakkalchilik nazariyasi (10 savol);

g) investitsiya faoliyati va moliyani boshqarish (10 savol).

Har bitta to‘g‘ri javob uchun bir ball beriladi.

Test sinovlari natijalarini ijobiy deb e’tirof etish uchun asos bo‘ladigan to‘plangan ballar yig‘indisi 30 dan kam bo‘lmasligi kerak.

Test sinovlari natijalari salbiy deb e’tirof etilganda (30 balldan kam to‘plangan ball) da’vogar yozma-og‘zaki imtihonni topshirishga qo‘yilmaydi.

18. Imtihon bileti quyidagi ta’lim yo‘nalishlari bo‘yicha 4 nazariy savol va amaliy masalalardan iborat:

a) aktuar matematika;

b) statistika va ehtimollar nazariyasi;

v) sug‘urta ishi va tavakkalchilik nazariyasi;

g) investitsiya faoliyati va moliyani boshqarish.

Imtihon bileti savollarining har biri bo‘yicha javoblar (masalalarni yechish bilan birga) besh ballik tizim bo‘yicha baholanadi.

Imtihon bileti bo‘yicha kamida 15 ball olgan da’vogarlar malaka imtihonini muvaffaqiyatli topshirgan hisoblanadi.

19. Malaka imtihoni o‘tkazilayotgan vaqtda qonun hujjatlari va yo‘riqnomaviy materiallardan, ma’lumotnomalardan va maxsus adabiyotlardan foydalanish, boshqa da’vogarlar bilan gaplashish, shuningdek, aloqa vositalaridan foydalanish man qilinadi. Ushbu talablarni buzgan da’vogarlar auditoriyadan chiqarib yuboriladi va malaka imtihonini topshirmagan deb hisoblanadi.

Malaka imtihonida begona shaxslar va kuzatuvchilarning ishtirok etishiga ruxsat berilmaydi.

20. Malaka imtihoni natijalari imtihon komissiyasi tomonidan u o‘tkazilgandan so‘ng ikki kundan kechiktirilmagan holda e’lon qilinadi.

Malaka imtihoni natijalari imtihon komissiyasining bayonnomasi bilan rasmiylashtiriladi va malaka imtihoni o‘tkazilgan sanadan so‘ng 3 kunlik muddat ichida Moliya vazirligiga topshiriladi.

Imtihon komissiyasi bayonnomasida quyidagilar ko‘rsatiladi:

imtihon komissiyasi tarkibi;

malaka imtihonining birinchi bosqichida ishtirok etgan da’vogarlar va to‘plagan ballari ko‘rsatilgan ro‘yxati;

malaka imtihonining birinchi bosqichiga kelmagan da’vogarlar ro‘yxati;

malaka imtihonining ikkinchi bosqichida ishtirok etish uchun ruxsat berilgan da’vogarlar ro‘yxati;

malaka imtihonining ikkinchi bosqichida ishtirok etgan da’vogarlar va to‘plagan ballari ko‘rsatilgan ro‘yxati;

malaka imtihonining ikkinchi bosqichiga kelmagan da’vogarlar ro‘yxati;

malaka imtihonini muvaffaqiyatli topshirgan da’vogarlar ro‘yxati;

malaka imtihonini topshira olmagan da’vogarlar ro‘yxati.

21. Malaka imtihonini topshirish bo‘yicha yozma ishlar (testlar, biletlar va ularga javoblar), shuningdek, imtihon komissiyasining bayonnomalari Moliya vazirligida belgilangan tartibda saqlanadi.

22. Malaka imtihonini topshira olmagan da’vogar malaka sertifikatini olish uchun yig‘imni to‘lash sharti bilan, malaka sertifikatini olish uchun hujjatlarni belgilangan tartibda qayta taqdim etishga haqlidir.

Malaka imtihonini topshira olmagan da’vogarlarga yig‘im qaytarilmaydi.

23. Malaka imtihoni natijalariga ko‘ra ularga nisbatan salbiy qaror chiqarilgan da’vogarlar malaka imtihoni natijalari e’lon qilingan sanadan boshlab o‘ttiz kalendar kun mobaynida Moliya vazirligiga apellatsiya berish huquqiga egadir. Apellatsiya yozma shaklda taqdim etiladi.

24. Moliya vazirligi bir haftalik muddat ichida berilgan apellatsiyani ko‘rib chiqadi va apellatsiyani ko‘rib chiqish natijalari bo‘yicha quyidagi qarorlardan birini qabul qiladi:

imtihon komissiyasining qarorini o‘zgarishsiz qoldirish va apellatsiyani qanoatlantirishni rad etish;

imtihon komissiyasining qarorini bekor qilish va malaka imtihonini qaytadan topshirish to‘g‘risida.

25. Imtihon komissiyasining qarorini o‘zgarishsiz qoldirish va apellatsiyani qanoatlantirishni rad etish to‘g‘risidagi qaror quyidagi hollarda qabul qilinadi:

apellatsiya mazkur Nizom talablari buzilgan holda taqdim etilgan bo‘lsa;

apellatsiyada keltirilgan vajlar o‘z tasdig‘ini topmasa.

26. Imtihon komissiyasining qarorini bekor qilish va qayta malaka imtihonini o‘tkazish to‘g‘risidagi qaror malaka imtihoni mazkur Nizom talablari buzilgan holda o‘tkazilgan taqdirda qabul qilinadi.

27. Malaka imtihonini qaytadan topshirish to‘g‘risidagi qaror qabul qilingan taqdirda Moliya vazirligi malaka imtihonini topshira olmagan deb topilgan da’vogar uchun qayta imtihon topshirish kunini belgilaydi.

Agar dastlab malaka imtihonini topshira olmagan deb topilgan da’vogar qaytadan malaka imtihonini topshirish natijalariga ko‘ra malaka imtihonini topshirgan deb e’tirof etilsa, unga umumiy asoslarda aktuariy malaka sertifikati beriladi.

28. Qayta apellatsiyaga yo‘l qo‘yilmaydi.

29. Aktuariy malaka sertifikati mazkur Nizomning 4-ilovasidagi shaklga muvofiq sertifikatning maxsus blankida rasmiylashtiriladi va O‘zbekiston Respublikasining butun hududida yuridik kuchga ega bo‘ladi.

Aktuariy malaka sertifikati blanklari hisobga olish seriyasi, raqami va himoya darajasiga ega bo‘lgan qat’iy hisobotdagi hujjatlar hisoblanadi va Moliya vazirligi buyurtmasi bo‘yicha “Davlat belgisi” davlat-ishlab chiqarish birlashmasida bosma usulda tayyorlanadi.

Aktuariy malaka sertifikati 5 yil muddatga beriladi.

Aktuariy malaka sertifikatini berish uchun da’vogar tomonidan to‘lov kunidagi eng kam oylik ish haqining bir baravari miqdorida yig‘im to‘lanadi.

30. Aktuariy malaka sertifikati Moliya vazirligi tomonidan imtihon komissiyasining bayonnomalari tuzilgan va imzolangan sanadan 10 kunlik muddat mobaynida rasmiylashtiriladi va malaka sertifikatining egasiga yoxud notarial tasdiqlangan ishonchnoma asosida boshqa shaxsga aktuariylar reyestriga imzo chektirib beriladi.

31. Agar da’vogar aktuariy malaka sertifikati rasmiylashtirilgan sanadan boshlab uch oy mobaynida uni olish uchun uzrsiz sabablarga ko‘ra kelmasa, Moliya vazirligi aktuariy malaka sertifikatining amal qilishini to‘xtatish to‘g‘risidagi qaror qabul qilishga haqlidir.

32. Aktuariy malaka sertifikatining egasi aktuariy malaka sertifikatining amal qilish muddati tugashidan uch oy oldin va olti oydan ilgari bo‘lmagan muddatda Moliya vazirligiga sertifikatning amal qilish muddatini uzaytirish to‘g‘risidagi arizani quyidagi hujjatlarni ilova qilgan holda taqdim etadi:

mazkur Nizomning 2-ilovasidagi shaklga muvofiq ariza;

mazkur Nizomning 3-ilovasidagi shaklga muvofiq anketa;

notarial tasdiqlangan malaka sertifikatining ko‘chirma nusxasi;

akutariy malaka sertifikatining amal qilish muddatini uzaytirish uchun tegishli yig‘im to‘langanligini tasdiqlovchi bank to‘lov hujjati.

33. Aktuariy malaka sertifikatining amal qilish muddatini uzaytirish mazkur Nizomning 32-bandida ko‘rsatilgan talablarga rioya qilingan va aktuariy malaka sertifikatining egasi tomonidan malaka imtihoni muvaffaqiyatli topshirilgan taqdirda amalga oshiriladi.

Aktuariy malaka sertifikatining amal qilish muddati da’vogar arizasida ko‘rsatilgan va 5 yildan oshmagan muddatga uzaytiriladi. Aktuariy malaka sertifikatining amal qilish muddati aktuariy malaka sertifikati blankida ko‘rsatilgan amal qilish muddati tugagan sanadan uzaytiriladi.

Aktuariy malaka sertifikati muddatini uzaytirish uchun da’vogar tomonidan to‘lov kunidagi eng kam oylik ish haqining 0,5 baravari miqdorida yig‘im to‘lanadi.

34. Aktuariy malaka sertifikatining amal qilish muddatini uzaytirish, dastlab berilgan aktuariy malaka sertifikati blankiga maxsus belgi qo‘yish yo‘li bilan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Malaka sertifikati blankining amal qilish muddatini uzaytirishga tegishli bo‘lgan rekvizitlar to‘lgan taqdirda aktuariy malaka sertifikatining egasiga reyestr bo‘yicha dastlab berilgan tartib raqam bilan yangi aktuariy malaka sertifikati beriladi. Dastlab berilgan aktuariy malaka sertifikatining blanki belgilangan tartibda yo‘q qilinadi.

35. Familiyasi, ismi, otasining ismi yoki pasport ma’lumotlari o‘zgargan taqdirda aktuariy malaka sertifikatining egasi darhol, ammo 3 kundan kechikmagan holda, Moliya vazirligiga qayta rasmiylashtiriladigan aktuariy malaka sertifikatini va tegishli o‘zgarishlarni tasdiqlovchi hujjatlarning asl nusxalarini, shuningdek malaka sertifikatini qayta rasmiylashtirish uchun yig‘im to‘langanligini tasdiqlovchi bank to‘lov hujjatini ilova qilgan holda aktuariy malaka sertifikatini qayta rasmiylashtirish to‘g‘risidagi arizani topshirishi shart.

36. Aktuariy malaka sertifikatini qayta rasmiylashtirish aktuariy malaka sertifikati egasi tomonidan tegishli ariza topshirilgan sanadan boshlab 5 kun davomida amalga oshiriladi. Bunda dastlab belgilangan amal qilish muddati bilan yangi aktuariy malaka sertifikati blanki beriladi.

Dastlab berilgan aktuariy malaka sertifikatining blanki belgilangan tartibda yo‘q qilinadi.

Aktuariy malaka sertifikatini qayta rasmiylashtirish uchun da’vogar tomonidan to‘lov kunidagi eng kam oylik ish haqining 0,5 baravari miqdorida yig‘im to‘lanadi.

37. Yo‘qolgan yoki yaroqsiz holga kelgan aktuariy malaka sertifikatining o‘rniga aktuariy malaka sertifikati egasining arizasiga ko‘ra dublikat berilishi mumkin. Bunda yo‘qotilgan aktuariy malaka sertifikatining egasi matbuotda aktuariy malaka sertifikatining yo‘qolgani haqida e’lon qilishi va nashr nusxasini Moliya vazirligiga taqdim qilishi shart.

Yaroqsiz holga kelgan aktuariy malaka sertifikati Moliya vazirligiga qaytarilishi va belgilangan tartibda yo‘q qilinishi kerak.

Aktuariy malaka sertifikatining dublikati reyestr bo‘yicha dastlabki tartib raqami va amal qilish muddati, hamda aktuariy malaka sertifikatining yangi blankida “Dublikat” yozuvi qo‘yilgan holda beriladi.

Aktuariy malaka sertifikati dublikatini berish uchun da’vogar tomonidan to‘lov kunidagi eng kam oylik ish haqining 0,5 baravari miqdorida yig‘im to‘lanadi.

38. Quyidagilar aktuariy malaka sertifikatining amal qilishini to‘xtatish uchun asos bo‘ladi:

aktuariyning malaka sertifikatining amal qilishini to‘xtatish to‘g‘risidagi arizasi;

aktuar xizmatlarni ko‘rsatish davomida aktuariy tomonidan olingan ma’lumotlarni uchinchi shaxslarga aktuar xizmatlari buyurtmachisining ruxsatisiz taqdim etish faktining aniqlanishi, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno;

aktuar xizmatlarni ko‘rsatishda qonun hujjatlari talablarini muntazam ravishda buzish;

aktuariy malaka sertifikatining amal qilish muddati mobaynida uch yil davomida aktuar xizmatlarni ko‘rsatmaslik;

aktuariy malaka sertifikatini boshqa shaxsga o‘z nomidan aktuar xizmatlarni ko‘rsatish uchun ushbu hujjatdan foydalanishi maqsadida berish faktining aniqlanishi;

moliya-xo‘jalik munosabatlari sohasida muayyan lavozimlarni egallash yoki muayyan faoliyat bilan shug‘ullanish huquqidan mahrum qilish ko‘rinishidagi jazoni nazarda tutuvchi qonuniy kuchga kirgan sud hukmi;

fuqaroni belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topish to‘g‘risidagi sud qarori.

39. Aktuariy malaka sertifikati quyidagi hollarda bekor qilinadi:

Moliya vazirligining aktuariy malaka sertifikatini berish to‘g‘risidagi qarori noqonuniy bo‘lganda;

qalbaki hujjatlardan foydalangan holda sertifikatni olish fakti aniqlanganda;

qonun hujjatlarida ko‘rsatilgan boshqa hollarda.

40. Aktuariy malaka sertifikatining amal qilishini to‘xtatish yoki uni bekor qilish uchun asoslar aniqlangan taqdirda Moliya vazirligi tegishli qaror qabul qiladi va uni ommaviy axborot vositalarida e’lon qiladi.

41. Moliya vazirligining aktuariy malaka sertifikatining amal qilishini to‘xtatish yoki bekor qilish to‘g‘risidagi qarori 5 kunlik muddat ichida aktuariy malaka sertifikatining egasiga va u aktuar xizmatlarni amalga oshiradigan aktuariy tashkilotiga yuboriladi.

Aktuariy tomonidan aktuariy malaka sertifikatining amal qilishini to‘xtatish yoki bekor qilish to‘g‘risidagi qaror olingan kundan boshlab 10 kun davomida sertifikat belgilangan tartibda yo‘q qilinishi uchun Moliya vazirligiga qaytarilishi kerak.

42. Malaka sertifikatlarining amal qilishi yo‘l qo‘yilgan xatolari uchun bekor qilingan yoki to‘xtatilgan aktuariylar uning amal qilishi bekor qilingan yoki to‘xtatilgan paytdan boshlab uch yil mobaynida aktuariy malaka sertifikatini qayta olish uchun malaka imtihonlarini topshirishga qo‘yilmaydilar.

43. Moliya vazirligi malaka sertifikatiga ega bo‘lgan aktuariylar reyestrini yuritadi va unda quyidagilar ko‘rsatiladi:

aktuariy malaka sertifikatini olgan shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi, olgan sanasi va imzosi;

pasport ma’lumotlari va yashash joyi;

aktuariy malaka sertifikatining raqami, berilish sanasi;

aktuariy malaka sertifikatining amal qilish muddatini uzaytirish, amal qilishini to‘xtatish, bekor qilish, qayta rasmiylashtirish va dublikatini berish to‘g‘risidagi ma’lumotlar.

44. Aktuariylar reyestridan aktuariy malaka sertifikatining raqami, berilish sanasi, qayta rasmiylashtirilishi, amal qilish muddatining uzaytirilishi va amal qilishi to‘xtatilishi, shuningdek, aktuariy malaka sertifikatining bekor qilinishi va dublikatining berilishi to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘chirmalar ko‘rinishida manfaatdor yuridik va jismoniy shaxslarga taqdim etilishi mumkin.

45. Aktuariylar reyestridan bitta aktuariyga oid axborot taqdim etish uchun to‘lov kunidagi eng kam ish haqining 0,5 baravari miqdorida haq to‘lanadi.

Davlat hokimiyati va boshqaruv organlariga aktuariylar reyestridan ma’lumot bepul taqdim etiladi.

46. Reyestrdan ma’lumot taqdim etilganligi uchun haq O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining shaxsiy g‘azna hisobvarag‘iga kirim qilinadi.

47. Reyestrdan ma’lumotlar taqdim etish muddati tegishli ariza berilgan sanadan boshlab (ma’lumotlarni taqdim etish uchun haq to‘langani to‘g‘risidagi hujjat taqdim etilgan holda) uch kundan oshmasligi lozim.

48. Moliya vazirligining aktuariy malaka sertifikatini berish, amal qilishini to‘xtatish va bekor qilish masalalari bo‘yicha qarorlari ustidan manfaatdor shaxslar tomonidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda shikoyat qilinishi mumkin.

49. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladilar.

50. Mazkur Nizom O‘zbekiston sug‘urta bozori professional ishtirokchilari assotsiatsiyasi bilan kelishilgan.

1. Iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar bo‘yicha)

2. Menejment (tarmoqlar va sohalar bo‘yicha)

3. Buxgalteriya hisobi va audit (tarmoqlar bo‘yicha)

4. Statistika (tarmoqlar va sohalar bo‘yicha)

5. Moliya

6. Bank ishi

7. Sug‘urta ishi

8. Matematika

9. Amaliy matematika va informatika.

Anketa qo‘lyozma ravishda, tushunarli yozuv, qora, ko‘k yoki siyohrang rangdagi ruchka bilan to‘ldiriladi. Barcha sanalar arab sonlarida keltirilishi lozim. Anketaning barcha savollariga to‘liq javob berilishi lozim, Anketaning birorta ham qatorlari to‘ldirilmasdan qolmasligi kerak. Bitta to‘ldirilmagan qatorning mavjudligi butun anketaning to‘ldirilmaganligini anglatadi va u da’vogarga to‘liq to‘ldirish uchun qaytarib beriladi. Zaruratga ko‘ra anketa savollari bo‘yicha batafsil ma’lumot berish uchun anketaga qo‘shimcha varaqlar ilova qilinishi mumkin.