Hujjat kuchini yo‘qotgan 30.07.2021 25.09.2006 yilda ro‘yxatdan o‘tgan, ro‘yxat raqami 1624
ONLINE TRANSLATE
Hujjat kuchini yo‘qotgan 30.07.2021
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
BUYRUGʻI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI AUDITORLIK FAOLIYATINING MILLIY STANDARTI (4-SON AFMS) AUDITORLIK TAShKILOTLARINING IChKI STANDARTLARIGA QOʻYILADIGAN TALABLARNI TASDIQLASh TOʻGʻRISIDA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2006-yil 25-sentabrda 1624-son bilan davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
 LexUZ sharhi
Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi moliya vazirining 2021-yil 2-iyuldagi 43-sonli “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan qabul qilingan ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarni oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisida”gi buyrugʻiga (roʻyxat raqami 3316, 30.07.2021-y.) asosan oʻz kuchini yoʻqotgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“Auditorlik faoliyati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 21-moddasiga asosan va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2000-yil 22-sentabrdagi 365-sonli “Auditorlik faoliyatini takomillashtirish va auditorlik tekshirishlarining ahamiyatini oshirish toʻgʻrisida”gi qarori, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1992-yil 23-noyabrdagi 553-sonli qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq buyuraman:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Oʻzbekiston Respublikasi auditorlik faoliyatining milliy standarti (4-son AFMS) “Auditorlik tashkilotlarining ichki standartlariga qoʻyiladigan talablar” ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab 10 kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Moliya vaziri R. AZIMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2006-yil 21-avgust,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
76-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi moliya vazirining 2006-yil 21-avgustdagi 76-son buyrugʻi bilan
“TASDIQLANGAN”
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi Auditorlik faoliyatining milliy standarti 4-sonli AFMS “Auditorlik tashkilotlarining ichki standartlariga qoʻyiladigan talablar”
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I. UMUMIY QOIDALAR
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Mazkur Auditorlik faoliyatining milliy standarti (bundan keyin matnda Standart deb yuritiladi) Oʻzbekiston Respublikasining “Auditorlik faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq auditorlik tashkilotlarining ichki standartlariga qoʻyiladigan talablarni belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Mazkur Standartning maqsadi, auditorlik tashkilotlarining ichki standartlarni ishlab chiqishdagi yondashuv va prinsiplarni, shuningdek ularning qoʻllanilishi ustidan ichki nazoratni tashkil etish va tartibiga qoʻyiladigan talablarni unifikatsiyalashdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Standartning vazifalari quyidagilar hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) auditorlik tashkilotlarining ichki standartlarini ishlab chiqishdagi umumiy prinsiplarni belgilash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) ichki standartlarni ishlab chiqishda auditorlik tashkilotlariga qoʻyiladigan majburiy talablarni belgilash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) auditorlik tashkilotlari auditorlari (xodimlari) tomonidan ichki standartlarning talablariga rioya qilinishi ustidan ichki nazoratni amalga oshirish tartibining tavsifi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ichki standartlarni ishlab chiqish va amaliyotda qoʻllash barcha auditorlik tashkilotlari uchun majburiy hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Mazkur Standart auditorlik faoliyatini amalga oshirishda professional jihatlar doirasidan tashqaridagi masalalar boʻyicha auditorlik tashkilotlarining ichki tartibga soluvchi hujjatlarini tayyorlash tartibi, shakli va mazmunini muvofiqlashtirishni maqsad qilib qoʻymaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II. AUDITORLIK TAShKILOTINING IChKI STANDARTLARINI TAYYORLAShNING MAQSADI VA PRINSIPLARI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Auditorlik tashkilotining ichki standartlari deganda, auditorlik tashkiloti tomonidan auditorlik tekshiruvining samaradorligini oshirish hamda uning Oʻzbekiston Respublikasi Auditorlik faoliyatining milliy standartlari talablariga muvofiqligini taʼminlash maqsadida qabul qilinadigan va tasdiqlanadigan, auditni amalga oshirish va rasmiylashtirishga qoʻyiladigan yagona talablarni belgilaydigan hujjatlar tushuniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Oʻzbekiston Respublikasi Auditorlik faoliyati milliy standartlarining auditorlik tekshiruvini tashkil etish va oʻtkazishga qoʻyadigan talablarini eʼtiborga olgan holda, auditorlik tashkiloti, oʻtkaziladigan auditorlik tekshiruvlari hamda tuziladigan auditorlik hisoboti va xulosasiga nisbatan oʻz qarashlarini aks ettiradigan ichki standartlar paketini shakllantirishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Auditorlik tashkilotlarining ichki standartlari, Oʻzbekiston Respublikasi Auditorlik faoliyati milliy standartlarining auditorlik tekshiruvlari sifatini oshirish boʻyicha talablarini bajarish boʻyicha auditorlarga amaliyotda oʻz harakatlarining aniq tartibini belgilash imkonini beradigan aniq tavsiyalarni oʻz ichiga olishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Ichki standartlar auditorlarning faoliyatini mazkur auditorlik tashkiloti doirasida tartibga soladi hamda auditorlik tashkilotining rahbariyati va xodimlari oʻrtasida boʻlishi mumkin boʻlgan nizolarni bartaraf qilishga asos boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Ichki standartlarni qoʻllash auditorlik tashkilotlariga:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) alohida boʻlimlarni tekshirish boʻyicha ish hajmini kamaytirishga (ishchi jadvallar va savolnomalar, boshqa texnik xarakterdagi hujjatlar yordamida), auditor yordamchilarining ishi ustidan qoʻshimcha nazoratni taʼminlashga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) auditorlik ishi sifatini oshirishga hamda auditorlik riskini pasaytirishga yordam beradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Auditorlik tashkilotlari ichki standartlarining talablari auditorlik faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi Auditorlik faoliyati milliy standartlarining asosiy prinsiplariga muvofiq amalga oshirilishini tartibga solishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Ichki standartlar auditorlik tekshiruvini oʻtkazish tartibiga, sifatiga va auditorlik tekshiruvining ishonchliligiga qoʻyiladigan yagona talablarni shakllantiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Ichki standartlar auditorlik tekshiruvini oʻtkazish sharoitidan qatʼi nazar, auditorlik tashkilotining auditni oʻtkazishga boʻlgan umumiy yondashuvini belgilab berishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Auditorlik tashkilotining ichki standartlariga auditorlik faoliyatini amalga oshirishga boʻlgan ichki yondashuvlarini yoritib beradigan, auditorlik tashkilotida qoʻllanilishi majburiy boʻlgan qabul qilingan va tasdiqlangan standartlar, metodik ishlanmalar, qoʻllanmalar va boshqa hujjatlar kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Ichki standartlar auditorlik tashkilotining ichki nazorat tizimi va tashkiliy-boshqaruv hujjatlarining tarkibiy qismi boʻlib hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Auditorlik tashkilotlarining ichki standartlari amaliy nafga ega boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
har bir navbatdagi ichki standart qolgan ichki standartlarga mos kelishi va oʻzaro bogʻlangan boʻlishi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Auditorlik faoliyatining milliy standartlariga zid boʻlmasligi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
taʼriflarning aniqligini, ifodalarning tushunarliligi va yaxlitligini taʼminlashi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mazkur Ctandartning masalalarini toʻliq qamrab olishi, ifodalanayotgan prinsiplar va nizomlarni mantiqan rivojlantirishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
barcha ichki standartlardagi atamalarga bir xil talqin berilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Ichki standartlar majmui auditorlik tashkilotining auditorlik tekshiruvini tashkil qilish va oʻtkazish texnologiyasiga boʻlgan kompleks yondashuvining tavsifini ifodalashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Auditorlik tekshiruvini oʻtkazishga moʻljallangan ichki standartlarni ishlab chiqishda auditorlik tashkilotlari, Oʻzbekiston Respublikasi Auditorlik faoliyatining milliy standartlari hamda auditorlik faoliyatini tartibga soluvchi Oʻzbekiston Respublikasining boshqa qonun hujjatlariga tayanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Auditning xalqaro standartlariga muvofiq auditorlik tekshiruvlarini oʻtkazishga moʻljallangan ichki standartlarni ishlab chiqishda, auditorlik tashkilotlari auditning xalqaro standartlarida nazarda tutilgan prinsip va normalarga tayanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Auditorlik tekshiruvining maʼlum bir sohasida auditorlik faoliyatining standartlari, batafsil metodikalari va auditni oʻtkazish yondashuvlari mavjud boʻlmaganda, auditorlik tashkilotlari ichki standartlarni ishlab chiqishda, qonun hujjatlarida belgilangan oʻziga xos xususiyatlarni eʼtiborga olgan holda auditning xalqaro standartlariga tayanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Auditorlik tashkiloti ichki standartlarni ishlab chiqish tartibi va roʻyxatini mustaqil belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Auditorlik faoliyatining milliy standartlarida baʼzi holatlar ichki standartlar koʻrinishida qoʻshimcha tasdiqlanishi talab qilinishi toʻgʻridan toʻgʻri koʻrsatilgan hollarda, auditorlik tashkiloti ushbu koʻrsatmani birinchi navbatda bajarilishini taʼminlashi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III. AUDITORLIK TAShKILOTI IChKI STANDARTLARINING ShAKLI VA MAZMUNI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Auditorlik tashkilotlarining ichki standartlari oʻz maqsadlariga koʻra quyidagi guruhlarga boʻlinishi mumkin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) auditorlik tekshiruvi boʻyicha umumiy qoidalarni oʻz ichiga oladigan standartlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) auditorlik tekshiruvini oʻtkazish tartibini belgilaydigan standartlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) auditorlar fikrlari va xulosalarini shakllantirish tartibini belgilaydigan standartlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) maxsus ixtisoslashgan standartlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d) professional xizmatlarni koʻrsatish tartibini belgilaydigan standartlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
e) taʼlim va kadrlarni tayyorlash boʻyicha standartlar va boshqalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Auditorlik tekshiruvi boʻyicha umumiy qoidalarni oʻz ichiga oladigan ichki standartlar, auditorlik tekshiruvlarini oʻtkazishning asosiy prinsiplariga muvofiq auditorlar oʻrtasidagi, shuningdek auditorlik tashkilotining rahbariyati bilan xodimlar oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlarni tartibga solishga moʻljallangan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Auditorlik tekshiruvi boʻyicha umumiy qoidalarni oʻz ichiga oladigan ichki standartlar roʻyxatiga quyidagilar kiritilishi mumkin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) ichki standartlarni ishlab chiqishning konsepsiyasi va yondashuvlarini tavsiflaydigan standartlar, shu jumladan, ularning tarkibini belgilaydigan standart;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) auditorning xulq-atvori etikasini tartibga soluvchi standartlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) auditorlik tekshiruvi oʻtkazilishi ustidan ichki sifat nazoratini amalga oshirish tartibini, shuningdek, auditorlarning javobgarligini va boshqalarni tartibga soluvchi standartlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Auditorlik tekshiruvini oʻtkazish tartibini belgilaydigan ichki standartlar, aniq qoidalarni, auditorlik tekshiruvini oʻtkazishning uslubini shakllantiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Auditorlik tashkilotining auditorlik tekshiruvini oʻtkazish tartibini belgilaydigan ichki standartlar roʻyxatiga quyidagilar kiritilishi mumkin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) auditorning javobgarligini tartibga soluvchi standartlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) auditorlik tekshiruvini rejalashtirish tartibini tartibga soluvchi standartlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) tekshirilayotgan xoʻjalik yurituvchi subyektdagi ichki nazoratni oʻrganish va baholash tartibini tartibga soluvchi standartlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) auditorlik dalillarini olish tartibini tartibga soluvchi standartlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d) uchinchi shaxslar ishlaridan foydalanish tartibini tartibga soluvchi standartlar va boshqalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Auditorlar fikrlari va xulosalarini shakllantirish tartibini belgilaydigan ichki standartlar auditorlik tashkilotining oʻtkazilgan auditorlik tekshiruvi natijalari boʻyicha fikrining shakllanishiga va mazmuniga hamda xulosalarni tuzilishiga qoʻyadigan ichki talablardan tarkib topadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Mazkur standartlar roʻyxatiga quyidagilar kirishi mumkin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) auditorlik hisobotlari va xulosalarini tuzish tartibining konsepsiyasi va yondashuvini tavsiflaydigan standartlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) auditorlik tekshiruvini oʻtkazish natijalari boʻyicha xoʻjalik yurituvchi subyekt rahbariyatiga auditorning yozma maʼlumotini tayyorlashni tartibga soluvchi standartlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) boshqa auditorlik hisobotlarini, shu jumladan, moliyaviy hisobot bilan bogʻliq hujjatlardagi qoʻshimcha maʼlumotlarni tayyorlash tartibini tartibga soluvchi standartlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) oʻtkazilgan auditorlik tekshiruvi natijalari boʻyicha auditorlik xulosalarini tayyorlash tartibini tartibga soluvchi standartlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Maxsus ixtisoslashgan ichki standartlar, xoʻjalik yurituvchi subyektlar faoliyatining turli yoʻnalishlari boʻyicha auditorlik tekshiruvlarini oʻtkazish uslubiyotiga oid standartlarni oʻz ichiga oladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Mazkur standartlar roʻyxatiga quyidagilar kiritilishi mumkin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) kredit tashkilotlarida auditorlik tekshiruvlarini oʻtkazishning oʻziga xos jihatlarini aks ettiradigan standartlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) sugʻurta tashkilotlarida auditorlik tekshiruvlarini oʻtkazishning oʻziga xos jihatlarini aks ettiradigan standartlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) birjalar, fondlar va investitsiya institutlarida auditorlik tekshiruvlarini oʻtkazishning oʻziga xos jihatlarini aks ettiradigan standartlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) boshqa xoʻjalik yurituvchi subyektlarda auditorlik tekshiruvlarini oʻtkazishning tarmoq xususiyatlarini aks ettiradigan standartlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d) maxsus savollar boʻyicha auditorlik hisobotini tayyorlashni tartibga soluvchi standartlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Professional xizmatlarni koʻrsatish tartibini belgilaydigan ichki standartlar konsalting va boshqa turdagi professional xizmatlarni koʻrsatish tartibi toʻgʻrisidagi qoidalarni oʻz ichiga oladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Mazkur ichki standartlar roʻyxatiga quyidagilar kiritilishi mumkin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) buxgalteriya hisobini yoʻlga qoʻyish, qayta tiklash va yuritish boʻyicha xizmatlarni tartibga soladigan standartlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) xoʻjalik yurituvchi subyektning moliyaviy hisobotlarini tuzish tartibini tavsiflaydigan standartlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) buxgalteriya hisobi, soliq solish, rejalashtirish, menejment va moliya-xoʻjalik faoliyatining boshqa masalalari boʻyicha konsalting xizmatini koʻrsatish tartibini tavsiflaydigan standartlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) soliqlar va boshqa majburiy ajratmalar boʻyicha hisob-kitoblar va deklaratsiyalarni tuzish tartibini aks ettiradigan standartlar va boshqalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Taʼlim va kadrlarni tayyorlash boʻyicha ichki standartlar auditorlar va mutaxassislarning maʼlumotiga, malaka darajasiga qoʻyiladigan talablarni belgilaydi, auditorlik tashkiloti xodimlarini tayyorlash va malakasini oshirish tartibini tartibga soladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Auditorlik tashkilotining ichki standartlari quyidagi tuzilishga ega boʻlishi mumkin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) tartibga soluvchi parametrlar — mazkur ichki standartlarni ishlab chiqishda qoʻllanilgan Oʻzbekiston Respublikasi Auditorlik faoliyatining milliy standartlariga, shuningdek, auditning xalqaro standartlariga havolalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) umumiy qoidalar — ichki standartning zaruriyati, uning asosiy tushuncha va atamalarini aniqlash, qoʻllanish doirasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) standartning maqsadi va vazifalari — standartning maqsadi va uni qoʻllash orqali hal qilinadigan aniq muammolar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) boshqa standartlar bilan oʻzaro aloqadorligi — boshqa standartlardagi tegishli qoidalarga havolalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d) asosiy prinsiplar va uslublarning mazmuni — standartda koʻrib chiqiladigan muammolarni yechishda qabul qilingan uslublar va texnik usullar, auditorlik tashkiloti yondashuvlarining tavsifi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
e) rasmiylashtirish — standart talablariga muvofiq auditor tuzishi lozim boʻlgan hujjatlar roʻyxati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Ichki standartlarning rekvizitlari quyidagilardan tashkil topishi mumkin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) raqami — mazkur standartning tartibli yoki seriyali kodi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) kuchga kirish sanasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) nomi — standart tartibga soladigan masalaning qisqa va aniq ifodalanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) standarnni tasdiqlagan shaxsni koʻrsatish va sanasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d) vorisiylik — mazkur Ctandart bilan bogʻliq boʻlgan, ilgarigi normativ-huquqiy hujjatlarda qabul qilingan, eʼlon qilingan yoki belgilab berilgan qoidalarga havolalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
e) qoʻllanish doirasi — mazkur Ctandart amal qiladigan (yoki amal qilmaydigan) obyektlar roʻyxati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Ichki standartlarga qoʻshimcha ravishda, ichki standartlardagi alohida qoidalarni qoʻshimcha ravishda tushuntirishlarni taʼminlaydigan ilovalar (uslublar, tartib-taomillar roʻyxati, savolnomalar, kompyuter dasturlari, ishchi jadvallar va h.k.z.) ishlab chiqilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Ichki standartlarga ilovalar quyidagi boʻlimlardan tarkib topishi mumkin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) ichki standartni qoʻllash tartibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) auditorlik tekshiruvining har bir bosqichini bajarish texnologiyasining tavsifi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) savolnomalar va auditorlik tartib-taomillar roʻyxati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) auditorlik tartib-taomillarni oʻtkazish uslubi va tartibini tasvirlaydigan jadvallar, sxemalar, raqamli misollar bilan koʻrsatilgan ishchi hujjatlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d) auditorlik tekshiruvida qoʻllaniladigan normativ-huquqiy hujjatlarning tizimlashgan roʻyxati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Auditorlik tashkilotining ichki standartlarini tayyorlashning tartibi va shakli mazkur Standartning 1 va 2-ilovalarida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
IV. AUDITORLIK TAShKILOTI IChKI STANDARTLARI TALABLARINING BAJARILIShI USTIDAN IChKI NAZORATNI TAShKIL ETISh TARTIBI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Ichki standartlar auditorlik tashkiloti rahbarining buyrugʻi bilan tasdiqlanadi, agarda auditorlik tashkilotining taʼsis hujjatlarida koʻzda tutilgan hollarda — taʼsischilarning yigʻilishi yoki boshqa vakolatli organ tomonidan tasdiqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Auditorlar ishining sifatini nazorat qilishni tartibga soluvchi ichki standartlar, ichki standartlar talablarini bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshirish boʻyicha qoidalarni oʻz ichiga olishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. Ichki standartlar, ichki standartlarning talablariga rioya etilishi uchun javobgar tegishli mansabdor shaxslarni tayinlashni nazarda tutishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Ichki standartlarga rioya etilishi ustidan tegishli nazoratni taʼminlash uchun ularning qoʻllanilishi, auditorlik tashkiloti va auditorlar oʻrtasidagi mehnat munosabatlarida nazarda tutgan holda auditorning funksional majburiyatlariga kirishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Auditorlik tashkilotlari tomonidan auditni oʻtkazishda bajarilishi majburiy boʻlgan ichki standartlar qoidalari belgilanishi mumkin. Bunda bajarilishi majburiy boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi Auditorlik faoliyatining milliy standartlari talablari hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Ichki standartlar talablarining bajarilishi ustidan nazorat auditorlik tekshiruvlarini boshqarishning barcha darajalarida, guruh rahbarlari va tekshiruv rahbarlaridan boshlab auditorlik xulosasini imzolashga vakolat berilgan auditorlik tashkiloti rahbarlarigacha tashkil etilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Auditorlik tekshiruvlarini amalga oshirish davomida nazorat funksiyalarini bajarish uchun auditorlik tashkiloti tomonidan auditorlik tekshiruvlari oʻtkazishning sifat nazorati xizmati tashkil etilishi mumkin. Auditorlik tekshiruvlari oʻtkazishning sifat nazorati xizmati tarkibiga nazorat funksiyalarini bajaradigan mutaxassislarning professional tayyorgarligi darajasiga qoʻyiladigan ichki talablar, auditorlik tashkilotining taʼlim va kadrlarni tayyorlash boʻyicha ichki standartlari bilan belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47. Auditorlik tashkilotlarining xodimlariga ichki standartlar mazmunini oshkor qilmaslik hamda qonun hujjatlarida koʻzda tutilgan hollardan tashqari, mazkur auditorlik tashkilotining faoliyatidan tashqarida ularni qoʻllamaslik majburiyati yuklatiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi Auditorlik faoliyatining milliy standarti (4-sonli AFMS) “Auditorlik tashkilotlarining ichki standartlariga qoʻyiladigan talablar”ga
1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Auditorlik tashkilotining ichki standartlarini tayyorlashning
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
NAMUNAVIY TARTIBI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Auditorlik tashkilotining ichki standartlari tizimini yaratish boʻyicha samarali ishlarni taʼminlash uchun auditorlik tashkiloti ichida uslubiy kengash yoki auditorlik tashkilotining ixtiyoriga koʻra boshqa maxsus kollegial organni tashkil etish maqsadga muvofiqdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Uslubiy kengash auditorlik tashkilotining boshqaruv xodimlaridan va koʻproq professional tayyorgarlikka ega mutaxassislaridan shakllantiriladi hamda auditorlik tashkiloti tomonidan tasdiqlangan uslubiy kengash toʻgʻrisidagi nizom asosida faoliyat koʻrsatadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Uslubiy kengash ishida, agarda uslubiy kengash toʻgʻrisidagi nizomda nazarda tutilgan boʻlsa, chetdan jalb qilingan mutaxassislar (buxgaltyerlar va auditorlarning jamoat tashkilotlari aʼzolari, soliq maslahatchilari, ilmiy xodimlar, oʻqituvchilar, boshqa auditorlik tashkilotlarining mutaxassislari) ishtirok etishlari mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Auditorlik tashkiloti uslubiy kengashining vazifalari boʻlib quyidagilar hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) ichki auditorlik standartlarini ishlab chiqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) auditning amaliy tajribalarini umumlashtirish va tizimlashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) auditorlik tashkilotining auditorlari va boshqa mutaxassislarini oʻqitishni tashkil etish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) audit sohasidagi amalda boʻlgan normativ-huquqiy hujjatlarni toʻplash, tizimlashtirish va tahlil qilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Ichki standartlarni ishlab chiqish auditorlik tashkilotining nafaqat uslubiy xizmat mutaxassislari tomonidan, balki auditorlik tashkilotining boshqa xizmat mutaxassislari tomonidan ham amalga oshirilishi va u keyinchalik uslubiy kengashda koʻrib chiqilishi va maʼqullanishi (yoki maʼqullanmasligi) mumkin. Bu ishga auditorlik tashkilotining xodimi sifatida shtatida boʻlmagan mutaxassislarni jalb qilish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Zaruriy hollarda, ichki standartlarni ishlab chiqish auditorlik tashkilotining rahbariyati tomonidan tasdiqlangan ishlanmalar dasturiga muvofiq, shartnoma boʻyicha boshqa tashkilotlar tomonidan amalga oshirilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Auditorlik tashkiloti ichki standartlarining tarkibiy elementi sifatida buxgaltyerlar va auditorlarning jamoat tashkilotlari, shuningdek, davlat organlari tomonidan tasdiqlangan uslubiy ishlar va ishlanmalar qabul qilinishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Ishlab chiqilgan standartlar (uslublar, yoʻriqnomalar, nizomlar) uslubiy kengash tomonidan koʻrib chiqiladi va qabul qilinadi, soʻngra auditorlik tashkiloti rahbariyatiga tasdiqlash uchun taqdim etiladi. Qaror kengash aʼzolarining oddiy koʻpchilik ovozlari bilan qabul qilinadi. Qarshi ovoz bergan uslubiy kengash aʼzolarining asosli fikrlari auditorlik tashkilotining rahbariyatiga ular tomonidan mustaqil ravishda taqdim etilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi Auditorlik faoliyatining milliy standarti (4-sonli AFMS) “Auditorlik tashkilotlarining ichki standartlariga qoʻyiladigan talablar”ga
2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Auditorlik tashkiloti ichki standartining namunaviy shakli
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Auditorlik tashkilotining blankasi va burchak shtampi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Logotipi, firma nomlanishi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rahbarning tasdiqlaydigan yozuvi, sanasi, imzosi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ichki standartning toʻliq nomi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Raqami (indeksi, kodi)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ishlab chiquvchi: (departament, boʻlim, xodim)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ishlab chiqilgan sana
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hujjatning tarkibi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.1. Standartni ishlab chiqish asoslari va maqsadlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.2. Standartni qoʻllash zaruriyati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.3. Standartni qoʻllash doirasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.4. Boshqa standartlar (shu jumladan, xalqaro standartlar) bilan oʻzaro bogʻliqligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.5. Ilgari qabul qilingan ichki standartlar bilan vorisiyligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1..6. Amal qilish muddati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Asosiy tushunchalar va taʼriflar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ichki standartning mohiyati
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.1. Asosiy talablar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.2. Koʻrsatilgan muammolarni yechish uslubiyoti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Auditda qoʻllaniladigan normativ hujjatlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Ilovalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.1. Auditorning ishchi hujjatlari maketlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.2. Savollar va testlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.3. Auditorlik tartib-taomillari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ishlanma rahbarining imzosi
(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2006-y., 39-son, 392-modda)