Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni, 20.07.2006 yildagi O‘RQ-42-son
Кучга кириш санаси
21.07.2006
Рус
Eng
Ўзб
O’zb
O‘zb|Рус
|
Oʻzbekiston Respublikasining qonuni Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar toʻgʻrisida Qonunchilik palatasi tomonidan 2006-yil 23-martda qabul qilingan Senat tomonidan 2006-yil 9-iyunda maʼqullangan 1-bob. Umumiy qoidalar 1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi Ushbu Qonunning maqsadi fan, adabiyot va sanʼat asarlarini (mualliflik huquqi), ijrolar, fonogrammalar, efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotlarning koʻrsatuvlari yoki eshittirishlarini (turdosh huquqlar) yaratish hamda ulardan foydalanish bilan bogʻliq holda yuzaga keladigan munosabatlarni tartibga solishdan iborat. 2-modda. Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar toʻgʻrisidagi qonunchilik Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun hamda boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir. Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining mualliflik huquqi va turdosh huquqlar toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi. (2-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 3-modda. Asosiy tushunchalar Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi: asar nusxasi — asarning har qanday moddiy shaklda tayyorlangan koʻchirmasi; asarni omma oldida namoyish etish — asarning asl nusxasi yoki nusxasini bevosita yoxud plyonka, diapozitiv, televizion kadr yordamida yoki biron-bir boshqa texnika vositalari orqali ekranda koʻrsatish, shuningdek audiovizual asarning ayrim kadrlarini ularning ketma-ketligiga rioya etmasdan omma uchun ochiq joyda yoki ayni bir oila aʼzolari boʻlmagan shaxslarning keng doirasi hozir boʻlgan joyda koʻrsatish; asarni oshkor qilish — muallifning roziligi bilan amalga oshirilgan, asarni chop etish, omma oldida namoyish etish, omma oldida ijro etish, efirga uzatish yoki boshqacha usulda yuborish yoʻli bilan ilk bor asardan barchaning voqif boʻlishi uchun imkon beradigan harakat; audiovizual asar — bir-biri bilan bogʻlangan (ovoz joʻrligida yoki ovoz joʻrligisiz) tasvirlarning yozib olingan turkumidan iborat boʻlgan, tegishli texnika vositalari yordamida koʻrib va eshitib (ovoz joʻrligida boʻlganida) idrok etish uchun moʻljallangan asar, shu jumladan dastlabki yoki keyingi qayd etish usulidan qatʼi nazar kinematografiya asarlari va kinematografiyanikiga oʻxshash vositalar bilan ifodalangan barcha asarlar (tele- va videofilmlar, diafilmlar, slaydfilmlar hamda boshqa asarlar); audiovizual asarni tayyorlovchi — shunday asarni tayyorlash tashabbusi va masʼuliyatini oʻz zimmasiga olgan yuridik yoki jismoniy shaxs; barchaning eʼtiboriga yetkazish — asarlarni yoki turdosh huquqlar obyektlarini simlar yoki simsiz aloqa vositalari orqali telekommunikatsiya tizimlaridan foydalanuvchilar oʻz tanloviga koʻra istalgan joyda va istalgan vaqtda ulardan foydalana olishi mumkin boʻlgan tarzda barchaning eʼtibori uchun yuborish; barchaning eʼtibori uchun yuborish — asarlarni yoki turdosh huquqlar obyektlarini efirga uzatish, kabel orqali yuborish, shuningdek ularni yuborish joyida vakillari boʻlmagan omma eshitib va (yoki) koʻrib idrok etishi uchun, shu tarzda eshitish yoki koʻrish mumkin boʻlgan asarlar yoki turdosh huquqlar obyektlari amalda idrok etilishi-etilmasligidan qatʼi nazar, har qanday boshqacha usullarda yetkazish (nusxalarni tarqatish bundan mustasno); yozuv — ovozlar va (yoki) tasvirlarni qayta-qayta idrok etish, takrorlash yoki yuborish imkonini beradigan biron-bir moddiy shaklda texnika vositalari yordamida qayd etish; ijro — asarni (shu jumladan xalq ijodiyoti asarini), fonogrammani, ijroni, sahna asarini oʻyin, ifodali oʻqish, kuylash, raqsga tushish orqali jonli ijro yoki texnika vositalari yordamida taqdim etish; ijrochi — aktyor, xonanda, sozanda, raqqos yoki rol oʻynaydigan, kuylaydigan, oʻqiydigan, ifodali oʻqiydigan, raqsga tushadigan, talqin etadigan, musiqa asbobini chaladigan yoxud adabiyot yoki sanʼat asarini (shu jumladan xalq ijodiyoti asarini) oʻzgacha tarzda ijro etadigan boshqa jismoniy shaxs, shuningdek spektaklning sahnalashtiruvchi rejissori va dirijor; kabel orqali yuborish — asarlarni yoki turdosh huquqlar obyektlarini kabel, sim yoki shunga oʻxshash vositalar yordamida barchaning eʼtibori uchun yuborish; manzarali-amaliy sanʼat asari — asl nusxalari yoki nusxalari amalda foydalanish ashyolari sifatida qoʻllaniladigan yoki ana shunday ashyolarga koʻchirilgan ikki oʻlchovli yoki uch oʻlchovli sanʼat asari, shu jumladan badiiy hunarmandchilik asari yoki sanoat usulida tayyorlangan asar; maʼlumotlar bazasi — obyektiv shaklda ifodalangan va elektron hisoblash mashinalari (bundan buyon matnda EHM deb yuritiladi) yordamida topish hamda ishlov berish mumkin boʻladigan tarzda bir tizimga solingan maʼlumotlar (maqolalar, hisob-kitoblar va shu kabilar) majmui; muallif — ijodiy mehnati bilan asar yaratgan jismoniy shaxs; omma oldida ijro etish — asarlarni yoki turdosh huquqlar obyektlarini ijro etish yoki maʼlum qilishning har qanday boshqa shakli vositasida, bevosita yoki texnika vositalari yordamida, omma uchun ochiq joyda yoki ayni bir oila aʼzolari boʻlmagan shaxslarning keng doirasi hozir boʻlgan joyda eshitib va (yoki) koʻrib idrok etish uchun yetkazish; prokatga berish — asarlarning asl nusxasini yoki nusxalarini yoxud turdosh huquqlar obyektlarini daromad olish maqsadida vaqtinchalik foydalanish uchun berish; reprografik takrorlash — fotokoʻchirmasini olish yoʻli bilan yoki boshqa texnika vositalari yordamida yozma va boshqa asarlarning asl nusxalarini yoki ularning koʻchirmalarini bir yoki undan koʻp nusxada, har qanday oʻlchamda va shaklda faksimil takrorlash, tasviriy sanʼat asarlari reproduksiyalarini bosmaxona usullaridan foydalangan holda tayyorlash hollari bundan mustasno. Reprografik takrorlash mazkur koʻchirmalarni raqamli shaklda saqlash yoki koʻpaytirishni oʻz ichiga olmaydi, reprografik takrorlash uchun foydalaniladigan texnika vositalarining oʻziga xos xususiyatlari bilan bogʻliq muvaqqat koʻchirma nusxalar yaratish hollari bundan mustasno; retranslyatsiya — efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi bir tashkilotning koʻrsatuv yoki eshittirishini efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi boshqa tashkilot tomonidan bir vaqtda efirga uzatish yoki kabel orqali yuborish; takrorlash — asarlarning yoki turdosh huquqlar obyektlarining yoxud ulardan bir qismining har qanday usulda va har qanday moddiy shaklda bir yoki undan koʻp nusxalarini tayyorlash, shu jumladan ikki oʻlchovli asarning bir yoxud undan koʻp nusxalarini uch oʻlchovda hamda uch oʻlchovli asarning bir yoki undan koʻp nusxalarini ikki oʻlchovda tayyorlash, EHM va boshqa elektron qurilmalar xotirasiga yozib olish; fonogramma — biron-bir ijroning, boshqa ovozlarning har qanday mutlaqo ovozli yozuvi, audiovizual asarga kiritilgan ovozli yozuv bundan mustasno; fonogramma nusxasi — har qanday moddiy jismdagi, fonogrammadan bevosita yoki bilvosita tayyorlangan va shu fonogrammada qayd etilgan ovozlarning hammasini yoxud bir qismini qamrab olgan fonogramma koʻchirmasi; fonogrammani tayyorlovchi — ijroning yoki boshqa ovozlarning birinchi ovozli yozuvi uchun tashabbus va masʼuliyatni oʻz zimmasiga olgan yuridik yoki jismoniy shaxs; xalq ijodiyoti asarlari — aniq muallifi boʻlmagan ertaklar, qoʻshiqlar, raqslar, manzarali-amaliy sanʼat asarlari hamda badiiy va havaskorlik xalq ijodiyotining boshqa natijalari; chop etish — asarning, ijro yozuvining yoki fonogrammaning xususiyatidan kelib chiqqan holda ommaning oqilona ehtiyojlarini qondirish uchun yetarlicha miqdorda asarning, ijro yozuvining yoki fonogrammaning nusxalarini asar muallifining, ijrochining yoki fonogrammani tayyorlovchining roziligi bilan muomalaga chiqarish; efirga uzatish — asarlarni yoki turdosh huquqlar obyektlarini radio yoki televideniye, shu jumladan sunʼiy yoʻldoshlar (kabel televideniyesi bundan mustasno) orqali uzatish vositasida barchaning eʼtibori uchun yuborish. Asarlarni yoki turdosh huquqlar obyektlarini sunʼiy yoʻldosh orqali efirga uzatish deganda signallarni yerdagi stansiyadan sunʼiy yoʻldoshga qabul qilish va sunʼiy yoʻldoshdan signallarni uzatish tushuniladi, ular vositasida asar yoki turdosh huquqlar obyektlari, ularni omma amalda qabul qilishidan qatʼi nazar, barchaning eʼtiboriga yetkazilishi mumkin; efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilot — efirga uzatish yoki kabel orqali yuborish uchun tashabbus va masʼuliyatni oʻz zimmasiga olgan hamda ularni belgilangan tartibda amalga oshiruvchi shaxs; efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning koʻrsatuvi yoki eshittirishi — efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning oʻzi tomonidan, shuningdek uning buyurtmasi boʻyicha va uning mablagʻlari hisobiga boshqa tashkilot tomonidan yaratilgan koʻrsatuv yoki eshittirish; huquq egasi — mualliflik huquqiga nisbatan muallif yoki uning merosxoʻrlari, turdosh huquqlarga nisbatan ijrochi yoki uning merosxoʻrlari, fonogrammani tayyorlovchi, efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilot, shuningdek shartnomada yoki ushbu Qonunda nazarda tutilgan boshqa asos boʻyicha asarlardan yoxud turdosh huquqlar obyektlaridan foydalanish huquqini olgan boshqa yuridik yoki jismoniy shaxslar. 2-bob. Mualliflik huquqi 4-modda. Mualliflik huquqining amal qilish sohasi Ushbu Qonunga muvofiq mualliflik huquqi: Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari boʻlgan yoki Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy turish joyiga ega boʻlgan mualliflarning yoki mualliflik huquqining boshqa dastlabki egalik qiluvchilarining asarlariga; mualliflarining fuqaroligi va doimiy turish joyidan qatʼi nazar, Oʻzbekiston Respublikasida birinchi marta chop etilgan asarlarga; Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasida muhofaza qilinadigan asarlarga tatbiq etiladi. Agar asar Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida birinchi marta chop etilgan sanadan soʻng oʻttiz kun ichida Oʻzbekiston Respublikasi hududida chop etilgan boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasida ham birinchi marta chop etilgan deb hisoblanadi. Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq asarga Oʻzbekiston Respublikasi hududida muhofaza berilgan taqdirda, asar muallifi mualliflik huquqini olish uchun asos boʻlib xizmat qilgan yuridik fakt qaysi davlatning hududida sodir boʻlgan boʻlsa, oʻsha davlatning qonuni bilan aniqlanadi. 5-modda. Mualliflik huquqi obyekti Mualliflik huquqi ijodiy faoliyat natijasi boʻlmish fan, adabiyot va sanʼat asarlariga nisbatan, ularning maqsadi va qadr-qimmati, shuningdek ifodalanish usulidan qatʼi nazar, tatbiq etiladi. Mualliflik huquqi quyidagi biron-bir obyektiv shaklda boʻlgan oshkor qilingan asarlarga ham, oshkor qilinmagan asarlarga ham tatbiq etiladi: yozma (qoʻlyozma, mashinkalangan yozuv, notali yozuv va hokazo); ogʻzaki (omma oldida soʻzlash, omma oldida ijro etish va hokazo); ovozli yoki video yozuv (mexanik, magnitli, raqamli, optik va hokazo); tasvir (rasm, eskiz, manzara, tarh, chizma, kino-, tele-, video- yoki fotokadr va hokazo); hajmli-fazoviy (haykal, model, maket, inshoot va hokazo); boshqa shakllardagi. Mualliflik huquqi gʻoyalar, prinsiplar, uslublar, jarayonlar, tizimlar, usullar yoki konsepsiyalarga emas, balki ifoda shakliga nisbatan tatbiq etiladi. 6-modda. Mualliflik huquqi obyektlari boʻlgan asarlar Quyidagilar mualliflik huquqi obyektlaridir: adabiy asarlar (adabiy-badiiy, ilmiy, oʻquv, publitsistik va boshqa asarlar); drama va ssenariy asarlari; matnli yoki matnsiz musiqa asarlari; musiqali drama asarlari; xoreografiya asarlari va pantomimalar; audiovizual asarlar; rangtasvir, haykaltaroshlik, grafika, dizayn asarlari va tasviriy sanʼatning boshqa asarlari; manzarali-amaliy va sahna bezagi sanʼati asarlari; arxitektura, shaharsozlik va bogʻ-park barpo etish sanʼati asarlari; fotografiya asarlari va fotografiyaga oʻxshash usullarda yaratilgan asarlar; joʻgʻrofiya, geologiya xaritalari va boshqa xaritalar, joʻgʻrofiya, topografiya va boshqa fanlarga taalluqli tarhlar, eskizlar va asarlar; barcha turdagi EHM uchun dasturlar, shu jumladan har qanday dasturlash tilida va har qanday shaklda, chunonchi boshlangʻich matn hamda obyekt kodida ifodalanishi mumkin boʻlgan amaliy dasturlar va operatsiya tizimlari; ushbu Qonunning 5-moddasida belgilangan talablarga javob beradigan boshqa asarlar. 7-modda. Mualliflik huquqi obyektlari hisoblanuvchi asarning qismlari, hosila va jamlama asarlar Ushbu Qonunning 5-moddasida belgilangan talablarga javob beradigan: asarning mustaqil ravishda foydalanilishi mumkin boʻlgan qismlari (shu jumladan uning nomi); hosila asarlar (tarjimalar, ishlanma asarlar, annotatsiyalar, referatlar, muxtasar xulosalar, sharhlar, inssenirovkalar, aranjirovkalar, soddalashtirishlar hamda fan, adabiyot va sanʼat asarlarining boshqa qayta ishlanmalari); toʻplamlar (ensiklopediyalar, antologiyalar, maʼlumotlar bazalari) va materiallarning tanlanganligi yoki joylashtirilganligiga koʻra ijodiy mehnat natijasi boʻlgan boshqa jamlama asarlar mualliflik huquqi obyektlari hisoblanadi. Hosila va jamlama asarlar, ularning yaratilishi uchun asos boʻlgan yoki ularning tarkibiga kirgan asarlar mualliflik huquqi obyektlari boʻlishi yoki boʻlmasligidan qatʼi nazar, mualliflik huquqi bilan muhofaza qilinadi. 8-modda. Mualliflik huquqi obyektlari hisoblanmaydigan materiallar Quyidagilar mualliflik huquqi obyektlari boʻlmaydi: rasmiy hujjatlar (qonunlar, qarorlar, toʻxtamlar va shu kabilar), shuningdek ularning rasmiy tarjimalari; rasmiy ramzlar va belgilar (bayroqlar, gerblar, ordenlar, pul belgilari va shu kabilar); xalq ijodiyoti asarlari; oddiy matbuot axboroti tusidagi kundalik yangiliklarga doir yoki joriy voqealar haqidagi xabarlar; insonning bevosita individual asar yaratishga qaratilgan ijodiy faoliyati amalga oshirilmasdan, muayyan turdagi ishlab chiqarish uchun moʻljallangan texnika vositalari yordamida olingan natijalar. 9-modda. Rasmiy hujjatlar, ramzlar va belgilarning loyihalariga boʻlgan huquqlar Rasmiy hujjat, ramz yoki belgining loyihasiga boʻlgan mualliflik huquqi loyihani yaratgan (ishlab chiqqan) shaxsga tegishlidir. Rasmiy hujjat, ramz yoki belgining loyihasini ishlab chiqqan shaxs, agar bunday loyihani ishlab chiqish toʻgʻrisida topshiriq bergan organ tomonidan taqiqlangan boʻlmasa, oʻzi yaratgan loyihani chop etishga haqlidir. Loyihani chop etishda uni ishlab chiqqan shaxs oʻz ismi-sharifini koʻrsatishga haqlidir. Vakolatli organ rasmiy hujjat tayyorlash uchun rasmiy hujjat, ramz yoki belgining loyihasidan, agar loyiha uni ishlab chiqqan shaxs tomonidan chop etilgan yoki tegishli organga yuborilgan boʻlsa, mazkur shaxsning roziligisiz foydalanishi mumkin. Loyiha asosida rasmiy hujjat, ramz yoki belgi tayyorlash chogʻida rasmiy hujjat, ramz yoki belgi tayyorlayotgan organning xohishiga koʻra loyihaga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritilishi mumkin. Vakolatli organ loyiha asosidagi rasmiy hujjat, ramz yoki belgini qabul qilganidan (tasdiqlaganidan) keyin mazkur rasmiy hujjat, ramz yoki belgidan loyihani ishlab chiqqan shaxsning ismi-sharifini koʻrsatmagan holda foydalaniladi. 10-modda. Mualliflik huquqining yuzaga kelishi. Mualliflik prezumpsiyasi Fan, adabiyot va sanʼat asariga mualliflik huquqi uni yaratish fakti boʻyicha yuzaga keladi. Mualliflik huquqining yuzaga kelishi va amalga oshirilishi uchun asarni roʻyxatdan oʻtkazish yoki biron-bir boshqa rasmiyatchilikka rioya etish talab qilinmaydi. Asarning asl nusxasida yoki nusxasida muallif sifatida koʻrsatilgan shaxs, agar boshqacha hol isbotlanmagan boʻlsa, asar muallifi hisoblanadi. Asar imzosiz yoki taxallus ostida chop etilgan taqdirda (muallifning taxallusi uning kim ekanligiga shubha qoldirmaydigan hollar bundan mustasno), asarni chop etgan, asarda ismi-sharifi yoki nomi koʻrsatilgan noshir, agar boshqa dalillar boʻlmasa, muallifning vakili hisoblanadi hamda muallifning huquqlarini himoya qilish va ularning amalga oshirilishini taʼminlash huquqiga egadir. Bu qoida bunday asar muallifi oʻz shaxsini oshkor etguniga va oʻzining muallif ekanligini maʼlum qilguniga qadar amalda boʻladi. 11-modda. Mualliflik huquqining muhofaza belgilari Mutlaq mualliflik huquqlari egasi oʻz huquqlaridan xabardor qilish uchun mualliflik huquqining muhofaza belgisidan foydalanishi mumkin boʻlib, bu belgi asarning har bir nusxasida aks ettiriladi va quyidagi uch unsurdan iborat boʻladi: aylana ichidagi lotincha “C” harfi; mutlaq mualliflik huquqlari egasining ismi-sharifi (nomi); asar birinchi marta chop etilgan yil. Mualliflik huquqining muhofaza belgisida koʻrsatilgan shaxs, agar boshqacha hol isbotlangan boʻlmasa, mutlaq mualliflik huquqlari egasi hisoblanadi. 12-modda. Hammualliflik Ikki yoki undan ortiq jismoniy shaxsning birgalikdagi ijodiy mehnati natijasida yaratilgan asarga boʻlgan mualliflik huquqi, mazkur asar boʻlinmas bir butun yoki har biri ham mustaqil mazmunga ega qismlardan iborat ekanligidan qatʼi nazar, hammualliflarga birgalikda tegishli boʻladi. Agar asarning muayyan qismidan uning boshqa qismlariga bogʻliq boʻlmagan holda foydalanish mumkin boʻlsa, bu mustaqil mazmunga ega boʻlgan qism deb eʼtirof etiladi. Hammualliflarning har biri, agar ular oʻrtasidagi kelishuvda boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, asarning oʻzi yaratgan, mustaqil mazmunga ega boʻlgan qismidan oʻz xohishiga koʻra foydalanishga haqlidir. Hammualliflar oʻrtasidagi munosabatlar, qoida tariqasida, kelishuv asosida belgilanadi. Bunday kelishuv boʻlmagan taqdirda, asarga boʻlgan mualliflik huquqi barcha mualliflar tomonidan birgalikda amalga oshiriladi, mualliflik haqi esa ular oʻrtasida teng taqsimlanadi. Agar hammualliflarning asari boʻlinmas bir butunni tashkil etsa, asardan foydalanishni yetarli asoslar boʻlmay turib taqiqlab qoʻyishga hammualliflardan hech biri haqli emas. 13-modda. Hosila asarga boʻlgan mualliflik huquqi Hosila asar muallifiga fan, adabiyot va sanʼat asarining mazkur muallif tomonidan amalga oshirilgan qayta ishlanmasiga boʻlgan mualliflik huquqi tegishlidir. Hosila asar muallifi qayta ishlangan asar muallifi huquqlariga rioya etgan taqdirda, oʻzi yaratgan asarga mualliflik huquqidan foydalanadi. Hosila asar muallifining mualliflik huquqi qayta ishlashga asos boʻlgan asarni boshqa shaxslar ham oʻzlari qayta ishlashlariga toʻsqinlik qilmaydi. 14-modda. Jamlama asarga boʻlgan mualliflik huquqi Jamlama asar muallifiga (tuzuvchisiga) ijodiy mehnat natijasini ifodalovchi, mazkur muallif tomonidan amalga oshirilgan, materiallarni tanlab olish yoki joylashtirishga boʻlgan mualliflik huquqi tegishlidir. Tuzuvchi jamlama asarga kiritilgan asarlardan har birining mualliflari huquqlariga rioya etgan taqdirda, mualliflik huquqidan foydalanadi. Agar mualliflik shartnomasida boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, jamlama asarga kiritilgan asarlarning mualliflari oʻz asarlaridan foydalanishga boʻlgan mutlaq huquqlarini jamlama asardan qatʼi nazar saqlab qoladilar. Tuzuvchining mualliflik huquqi boshqa shaxslarning oʻz jamlama asarlarini yaratish uchun ayni oʻsha materiallarni mustaqil ravishda tanlab olishlariga yoki joylashtirishlariga toʻsqinlik qilmaydi. 15-modda. Audiovizual asarga boʻlgan mualliflik huquqi Audiovizual asar mualliflari (hammualliflari) quyidagilardan iboratdir: sahnalashtiruvchi rejissor; ssenariy muallifi; muayyan audiovizual asar uchun maxsus yaratilgan matnli yoki matnsiz musiqa asari muallifi; sahnalashtiruvchi operator; sahnalashtiruvchi rassom. Nomi yoki ismi-sharifi tayyorlovchi sifatida asarning asl nusxasida yoxud nusxasida koʻrsatilgan yuridik yoki jismoniy shaxs, agar boshqacha hol isbotlangan boʻlmasa, shu audiovizual asarni tayyorlovchi deb eʼtirof etiladi. Audiovizual asar omma oldida ijro etilgan taqdirda, musiqa asari (matnli yoki matnsiz) muallifi oʻz musiqa asarining omma oldida ijro etilganligi uchun haq olish huquqini saqlab qoladi. 16-modda. Intervyu mualliflari Intervyuga boʻlgan mualliflik huquqi intervyu bergan shaxsga va intervyu olgan shaxsga, agar ular oʻrtasidagi kelishuvda boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, hammualliflar sifatida tegishlidir. Intervyudan foydalanishga faqat intervyu bergan shaxsning roziligi bilan yoʻl qoʻyiladi. 17-modda. Asarlar yaratilishini tashkil etuvchi shaxslarning huquqlari Asarlar yaratilishini tashkil etuvchi shaxslar (audiovizual asarlarni tayyorlovchilar, ensiklopediyalar noshirlari, prodyuserlar va boshqa shu kabilar) tegishli asarlarning mualliflari deb eʼtirof etilmaydi. Biroq ushbu Qonunda yoki boshqa qonunlarda nazarda tutilgan hollarda, bunday shaxslar ana shu asarlardan foydalanishda mutlaq huquqlarga ega boʻladilar. Audiovizual asarni tayyorlovchi bu asardan foydalanilganda oʻz ismi-sharifi yoki nomini koʻrsatishga yoxud ismi-sharifi yoki nomi koʻrsatilishini talab qilishga haqlidir. Ensiklopediyalar, ensiklopedik lugʻatlardan, ilmiy ishlarning davriy va davomli toʻplamlaridan, gazetalar, jurnallar hamda boshqa davriy nashrlardan foydalanishga boʻlgan mutlaq huquqlar ularning noshiriga tegishlidir. Bunday nashrlardan har qanday tarzda foydalanilganda noshir oʻz ismi-sharifi yoki nomini koʻrsatishga yoxud ismi-sharifi yoki nomi koʻrsatilishini talab qilishga haqlidir. 18-modda. Muallifning shaxsiy nomulkiy huquqlari Asar muallifiga quyidagi shaxsiy nomulkiy huquqlar tegishlidir: asar muallifi deb eʼtirof etilish huquqi (mualliflik huquqi); asardan muallifning haqiqiy ismi-sharifi, taxallusini koʻrsatgan holda yoxud ismi-sharifini koʻrsatmasdan, yaʼni imzosiz foydalanish yoki foydalanishga ruxsat berish huquqi (mualliflik ismi-sharifiga boʻlgan huquq); asarni har qanday shaklda oshkor qilish yoki oshkor qilishga ruxsat berish huquqi (oshkor qilishga boʻlgan huquq), shu jumladan chaqirib olish huquqi; asarni, shu jumladan uning nomini muallifning shaʼni va qadr-qimmatiga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan har qanday tarzda buzib koʻrsatilishidan yoki har qanday boshqacha tarzda tajovuz etilishidan himoya qilish huquqi (muallif obroʻsini himoya qilish huquqi). Muallif asarni oshkor qilish toʻgʻrisida ilgari qabul qilgan qaroridan, asardan foydalanish huquqini olgan shaxslarga ular shunday qaror tufayli koʻrgan zararlarning oʻrnini, shu jumladan boy berilgan foydani qoplash sharti bilan, voz kechish huquqiga (asarni chaqirib olish huquqiga) egadir. Agar asar oshkor qilingan boʻlsa, muallif uni chaqirib olganligi toʻgʻrisida ommaga maʼlum qilishi shart. Bunda u asarning avval tayyorlangan nusxalarini oʻz hisobidan muomaladan olib qoʻyishga haqlidir. Bu qoidalar, agar muallif bilan tuzilgan shartnomada boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, xizmat asarlariga nisbatan tatbiq etilmaydi. Asarni nashr qilish, omma oldida ijro etish yoki undan boshqacha tarzda foydalanishda asarning oʻziga, nomiga va muallifning ismi-sharifi koʻrsatilishiga biron-bir oʻzgartish kiritishga faqat muallifning roziligi bilan yoʻl qoʻyiladi. Muallifning roziligisiz uning asarini bezaklar, soʻzboshi, xotima, sharhlar yoki biron-bir tushuntirishlar bilan nashr etish taqiqlanadi. Muallifning shaxsiy nomulkiy huquqlari uning mulkiy huquqlaridan qatʼi nazar, unga tegishli boʻlib, asardan foydalanishga boʻlgan mutlaq huquqlar boshqa shaxsga oʻtkazilgan taqdirda ham uning oʻzida saqlanib qoladi. Muallifning oʻz shaxsiy nomulkiy huquqlarini amalga oshirishdan voz kechish toʻgʻrisida biron-bir shaxs bilan kelishuvi va bu haqdagi arizasi oʻz-oʻzidan haqiqiy emas. 19-modda. Muallifning mulkiy huquqlari Muallif asardan har qanday shaklda va har qanday usulda foydalanishda mutlaq huquqlarga ega. Yuridik va jismoniy shaxslar, ushbu Qonunda koʻrsatilganidan tashqari hollarda, asardan faqat huquq egasi yoki boshqa vakolatli shaxs bilan tuzilgan shartnomaga binoan, shu jumladan mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlar bilan tuzilgan shartnomaga binoan yoxud ular boʻlmagan taqdirda, bu tashkilotlarning vazifalari va majburiyatlarini bajaruvchi tashkilot bilan tuzilgan shartnomaga binoan foydalanishlari mumkin. Muallifning asardan foydalanishga boʻlgan mutlaq huquqlari quyidagi harakatlarni amalga oshirish yoki bunday harakatlarga ruxsat berish huquqini anglatadi: asarni takrorlash (takrorlash huquqi); asarning asl nusxasini yoki nusxalarini sotish yoki mulk huquqini oʻzgacha tarzda boshqa shaxsga oʻtkazish yoʻli bilan tarqatish (tarqatish huquqi); asarni barchaning eʼtiboriga yetkazish (barchaning eʼtiboriga yetkazish huquqi); asarning asl nusxasini yoki nusxalarini prokatga berish (prokatga berish huquqi); tarqatish maqsadida asarning nusxalarini, shu jumladan mutlaq mualliflik huquqlari egasining ruxsati bilan tayyorlangan nusxalarini import qilish (import qilish huquqi); asarni sim (kabel) orqali yoki boshqa shu kabi vositalar yordamida uzatish yoʻli bilan barchaning eʼtibori uchun yuborish (kabel orqali yuborish huquqi); asarga tuzatishlar kiritish, uni aranjirovka qilish yoki boshqacha tarzda qayta ishlash (qayta ishlash huquqi); asarni omma oldida namoyish etish (omma oldida namoyish etish huquqi); asarni omma oldida ijro etish (omma oldida ijro etish huquqi); asarni simsiz vositalar yordamida uzatish yoʻli bilan barchaning eʼtibori uchun yuborish (efirga uzatish huquqi); asarni tarjima qilish (tarjima qilish huquqi); asarni barchaning eʼtiboriga takroran yuborish, agar bunday yuborish dastlabki yuborishni amalga oshirgan tashkilotdan boshqa tashkilot tomonidan amalga oshirilsa (barchaning eʼtiboriga takroran yuborish huquqi). Muallif oʻz asaridan foydalanishning har bir turi uchun haq olish huquqiga (haq olish huquqi) ega. Agar chop etilgan asarning nusxalari ularni sotish yoki mulk huquqini oʻzgacha tarzda boshqa shaxsga oʻtkazish orqali fuqarolik muomalasiga qonuniy kiritilgan boʻlsa, ularni kelgusida muallifning roziligisiz va unga haq toʻlamasdan tarqatishga yoʻl qoʻyiladi, ushbu Qonun 23-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan hol bundan mustasno. Asardan daromad olish maqsadida foydalanilganligi yoki undan foydalanish bunday maqsadga qaratilmaganligidan qatʼi nazar, asardan foydalanilgan deb hisoblanadi. Asarning mazmunini tashkil etuvchi qoidalarni (ixtirolarni, boshqa texnikaviy, iqtisodiy, tashkiliy va shu kabi yechimlarni) amaliy qoʻllash asardan mualliflik huquqi maʼnosida foydalanganlik deb hisoblanmaydi. (19-moddaning yettinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2011-yil 21-dekabrdagi OʻRQ-311-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2011-y., 51-son, 542-modda) 20-modda. Muallifning ayrim mulkiy huquqlarining oʻziga xos xususiyatlari Muallifning asarni tarjima qilishga va qayta ishlashga boʻlgan mutlaq huquqlari tarjima qilingan yoki qayta ishlangan asarga nisbatan ushbu Qonun 19-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan harakatlarni amalga oshirish yoki bunday harakatlarga ruxsat berish huquqini oʻz ichiga oladi. Muallifning dizaynerlik, arxitektura, shaharsozlik va bogʻ-park barpo etish loyihalaridan foydalanishga boʻlgan mutlaq huquqlari bunday loyihalarni amalda roʻyobga chiqarishni ham oʻz ichiga oladi. Qabul qilingan arxitektura loyihasining muallifi, agar shartnomada boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, buyurtmachidan qurilishga doir hujjatlarni ishlab chiqish hamda bino yoki inshootni qurish chogʻida oʻz loyihasini roʻyobga chiqarishda qatnashish huquqini berishni talab qilishga haqlidir. 21-modda. Prokatga berish huquqi Audiovizual asarlar, EHM uchun dasturlar, fonogrammaga yozilgan asarlar mualliflari asarning asl nusxasini yoki nusxasini prokatga berishga ruxsat etishda mutlaq huquqqa ega. Ushbu qismning qoidalari audiovizual asarlarga nisbatan, agar faqat shunday prokat ana shu asarlarni takrorlashga boʻlgan mutlaq huquqqa jiddiy zarar yetkazadigan keng koʻlamli takrorlashga olib kelmasa, shuningdek EHM uchun dasturlarga nisbatan, agar EHM uchun dasturning oʻzi prokatning asosiy obyekti boʻlmasa, qoʻllanilmaydi. Fonogramma yoki audiovizual asar nusxalarini prokatga berishda muallif, fonogramma yoki audiovizual asarni prokatga berish huquqi fonogrammani tayyorlovchiga yoki audiovizual asarni tayyorlovchiga oʻtkazilganligiga qaramay, fonogramma yoki audiovizual asar nusxalarining prokati uchun haq olish huquqini saqlab qoladi. Mazkur haqning eng kam miqdori, uni toʻlash shartlari va tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi. 22-modda. Asarlarni saqlash uchun topshirish Agar asar saqlash uchun har kimning foydalanishi mumkin boʻlgan saqlov joyiga (depozitariyga) topshirilgan boʻlsa va depozitariy bilan tuzilgan shartnomaga koʻra mazkur depozitariyga murojaat etadigan har qanday shaxsning asar nusxasini olishi mumkin boʻlsa, asardan bu tarzda foydalanish asarlarning qoʻlyozmalarini, har qanday moddiy jismdagi boshqa asarlarni saqlash uchun topshirish deb eʼtirof etiladi. Asarni saqlash uchun topshirish mutlaq mualliflik huquqi egasining depozitariy bilan tuzilgan, asardan foydalanish shartlarini belgilovchi shartnoma asosida amalga oshiriladi. Bunday shartnoma va depozitariyning foydalanuvchi bilan tuzgan shartnomasi ommaviy shartnomadir. 23-modda. Tasviriy sanʼat asarlaridan foydalanish huquqi. Ergashma huquq Tasviriy sanʼat asarining muallifi asar mulkdoridan oʻz asarlarini takrorlash huquqini (foydalanish huquqini) amalga oshirish imkoniyatini berishni talab qilishga haqlidir. Bunda asar mulkdoridan asarni muallifga yetkazib berishni talab qilish mumkin emas. Tasviriy sanʼat asariga boʻlgan mulk huquqining muallifdan boshqa shaxsga (haq evaziga yoki tekin) oʻtishi bu asarning dastlabki sotilishini bildiradi. Tasviriy sanʼat asarini oldingi narxdan kamida yigirma foiz yuqori narx boʻyicha oshkora qayta sotishning (kimoshdi savdosi, tasviriy sanʼat galereyasi, badiiy salon, doʻkon va hokazo orqali) har bir holatida muallif sotuvchidan qayta sotish narxining besh foizi miqdorida haq olish huquqiga ega (ergashma huquq). Mazkur huquq boshqa shaxsga oʻtkazilmaydi va faqat muallifning qonun boʻyicha merosxoʻrlariga mualliflik huquqining amal qilish muddatiga oʻtadi. 24-modda. Mualliflik huquqlarining cheklanishi Muallif va boshqa shaxslarning asardan foydalanish borasidagi mutlaq huquqlarini cheklashga ushbu Qonunning 25—33-moddalarida yoki boshqa qonunlarda nazarda tutilgan hollardagina yoʻl qoʻyiladi. Mazkur cheklashlar asardan normal foydalanilishiga oʻrinsiz ziyon yetkazmagan va muallifning qonuniy manfaatlarini asossiz kamsitmagan taqdirdagina tatbiq etiladi. 25-modda. Asarlarni muallifning roziligisiz va haq toʻlamasdan shaxsiy maqsadlarda takrorlash Oshkor qilingan asarni shaxsiy maqsadlarda muallifning yoki boshqa huquq egasining roziligisiz va haq toʻlamagan holda takrorlashga yoʻl qoʻyiladi, ushbu Qonunning 33-moddasida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. Ushbu modda birinchi qismining qoidalari: binolar va inshootlar shaklidagi arxitektura asarlarini takrorlashga; maʼlumotlar bazalarini yoki ularning muhim qismlarini takrorlashga; qonunda nazarda tutilgan hollarni istisno qilganda, EHM uchun dasturlarni takrorlashga; kitoblarni (toʻlaligicha) va notali matnlarni reprografik takrorlashga nisbatan tatbiq etilmaydi. 26-modda. Asarlardan muallifning ismi-sharifini koʻrsatgan holda erkin foydalanish Asardan muallifning ismi-sharifini va olingan manbaini albatta koʻrsatgan holda hamda asardan normal foydalanilishiga zarar yetkazmaslik va muallifning qonuniy manfaatlariga putur yetkazmaslik sharti bilan quyidagi tarzda erkin foydalanishga yoʻl qoʻyiladi: oshkor qilingan asarlardan asl nusxada va tarjimada ilmiy, tadqiqiy, munozaraviy, tanqidiy hamda reklama bilan bogʻliq boʻlmagan axborot maqsadlarida koʻzlangan maqsadga mos hajmda iqtibos olish, shu jumladan gazeta va jurnallardagi maqolalardan parchalarni matbuot sharhlari shaklida takrorlash; oshkor qilingan asarlardan yoki bunday asarlarning parchalaridan taʼlim va oʻquv tusidagi nashrlarda, radioeshittirish va telekoʻrsatuvlarda, ovozli va video yozuvlarda koʻzlangan maqsadga mos hajmda misollar tariqasida foydalanish; kundalik siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy va diniy masalalar yuzasidan gazeta va jurnallarda chop etilgan maqolalar yoki efirga uzatilgan yoxud kabel orqali yuborilgan shu tusdagi asarlarni gazetalarda takrorlash, efirga uzatish yoki kabel orqali yuborish, shunday foydalanish muallif tomonidan maxsus taqiqlangan hollar bundan mustasno; omma oldida soʻzlangan siyosiy nutqlar, murojaatlar, maʼruzalar va shunga oʻxshash asarlarni koʻzlangan maqsadga mos hajmda gazetalarda takrorlash, efirga uzatish yoki kabel orqali yuborish. Bunda ana shunday asarlarni toʻplamlarda chop etish huquqi muallifda saqlanib qoladi; kundalik voqealar jarayonida koʻrish yoki eshitish mumkin boʻlgan asarlarni ana shunday voqealarning sharhlarida fotografiya yoki kinematografiya vositalari yordamida efirga uzatish yoki kabel orqali yuborish yoʻli bilan axborot maqsadiga mos hajmda takrorlash yoki barchaning eʼtibori uchun yuborish. Bunda ana shunday asarlarni toʻplamlarda chop etish huquqi muallifda saqlanib qoladi; daromad olishni koʻzlamagan holda koʻzi ojizlar uchun qabariq nuqtali harflar yoki boshqa usullar bilan chop etilgan asarlarni takrorlash, ana shunday takrorlash usullari uchun maxsus yaratilgan asarlar bundan mustasno. Fuqarolik muomalasiga qonuniy tarzda kiritilgan asarlarning nusxalarini axborot-kutubxona muassasalari tomonidan vaqtinchalik foydalanishga muallifning yoki boshqa huquq egasining roziligisiz va haq toʻlamagan holda berishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda mualliflik huquqi obyektlari boʻlgan, raqamli shaklda ifodalangan asarlarning nusxalari, shu jumladan axborot-kutubxona muassasalarining resurslaridan oʻzaro foydalanish tartibida beriladigan asarlarning nusxalari bu asarlarning raqamli shakldagi koʻchirma nusxalarini yaratish imkoniyatini istisno etish sharti bilan faqat axborot-kutubxona muassasalarining binolarida vaqtinchalik foydalanishga berilishi mumkin. (26-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 18-apreldagi OʻRQ-476-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 19.04.2018-y., 03/18/476/1087-son) 27-modda. Asarlardan reprografik takrorlash yoʻli bilan foydalanish Daromad olishni koʻzlamagan holda, muallifning yoki boshqa huquq egasining roziligisiz va haq toʻlamagan holda, lekin asaridan foydalanilayotgan muallifning ismi-sharifini va olingan manbaini albatta koʻrsatgan tarzda: axborot-kutubxona muassasalari, arxivlar va idoraviy arxivlar tomonidan — asarning yoʻqolgan yoki yaroqsiz boʻlib qolgan nusxalarini tiklash, almashtirish uchun, shuningdek oʻz fondlaridan bu asarlarni biron sabab bilan yoʻqotgan boshqa axborot-kutubxona muassasalariga, arxivlarga va idoraviy arxivlarga asarlarning nusxalarini berish uchun chop etilgan asarni; axborot-kutubxona muassasalari, arxivlar va idoraviy arxivlar tomonidan fuqarolarning oʻquv va tadqiqot maqsadlaridagi soʻrovlari boʻyicha, shuningdek taʼlim muassasalari tomonidan auditoriya mashgʻulotlari uchun toʻplamlarda, gazetalar va boshqa davriy nashrlarda chop etilgan ayrim maqolalar va kichik hajmli asarlarni, chop etilgan yozma asarlardan (suratli yoki suratsiz) qisqa parchalarni bir nusxada reprografik takrorlashga yoʻl qoʻyiladi. (27-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 18-apreldagi OʻRQ-476-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 19.04.2018-y., 03/18/476/1087-son) 28-modda. Hamma bemalol bora oladigan joylarda doimiy joylashgan asarlardan erkin foydalanish Hamma bemalol bora oladigan joyda doimiy joylashgan arxitektura, fotografiya, tasviriy sanʼat asarlarini muallifning yoki boshqa huquq egasining roziligisiz va haq toʻlamagan holda takrorlash, efirga uzatish yoki kabel orqali yuborishga yoʻl qoʻyiladi. Bu qoida asarning tasviri shunday takrorlash, efirga uzatish yoki kabel orqali yuborishning asosiy obyekti boʻlgan hollarga, shuningdek asarning tasviridan tijorat maqsadlarida foydalaniladigan hollarga nisbatan tatbiq etilmaydi. 29-modda. Asarlarni omma oldida erkin ijro etish Chop etilgan musiqa asarlarini rasmiy, diniy va dafn marosimlarida bunday marosimlarning xususiyatiga mos hajmda muallifning yoki boshqa huquq egasining roziligisiz hamda haq toʻlamagan holda omma oldida ijro etishga yoʻl qoʻyiladi. 30-modda. Asarlardan tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv, dastlabki tergov, maʼmuriy va sudlov ishlarini yuritish maqsadlari uchun foydalanish Asarlardan tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv, dastlabki tergov, maʼmuriy va sudlov ishlarini yuritish maqsadlarini koʻzlab, foydalanish maqsadiga mos hajmda muallifning yoki boshqa huquq egasining roziligisiz hamda haq toʻlamagan holda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi. (30-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 23-maydagi OʻRQ-542-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 24.05.2019-y., 03/19/542/3177-son) 31-modda. Efir orqali koʻrsatuv yoki eshittirish beruvchi tashkilotlar tomonidan qisqa muddat foydalanish uchun erkin yozib olish Efir orqali koʻrsatuv yoki eshittirish beruvchi tashkilot oʻzi efirga uzatish huquqini olgan asarni muallifning roziligisiz va qoʻshimcha haq toʻlamagan holda oʻz uskunalari yordamida hamda oʻz koʻrsatuvlari yoki eshittirishlari uchun amalga oshirish sharti bilan qisqa muddat foydalanish uchun yozib olishi mumkin. Agar bunday yozuvni saqlashning uzoqroq muddati muallif bilan kelishilgan boʻlmasa, tashkilot uni tayyorlanganidan keyin olti oy ichida yoʻq qilib yuborishi shart. Agar bunday yozuv faqat hujjatli tusda boʻlsa, yozuv asar muallifining roziligisiz arxivlarda va idoraviy arxivlarda saqlanishi mumkin. (31-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 18-apreldagi OʻRQ-476-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 19.04.2018-y., 03/18/476/1087-son) 32-modda. EHM uchun dasturlar yoki maʼlumotlar bazalarini erkin takrorlash va soddalashtirish EHM uchun dasturning yoki maʼlumotlar bazasining nusxasiga qonuniy ega boʻlgan shaxsning keyinchalik shaxsiy foydalanish maqsadida EHM uchun dasturni yoki maʼlumotlar bazasini erkin takrorlashga va soddalashtirishga boʻlgan huquqi qonun bilan belgilanadi. 33-modda. Shaxsiy maqsadlarda takrorlaganlik uchun haq toʻlash Audiovizual asarni yoki fonogrammani daromad olmasdan faqat shaxsiy maqsadlar uchun asar muallifining, ijrochining, fonogrammani va audiovizual asarni tayyorlovchining roziligisiz, lekin ularga haq toʻlagan holda takrorlashga yoʻl qoʻyiladi. Haq bunday takrorlash uchun foydalaniladigan uskunalarni (audio- hamda videomagnitofonlar va boshqa uskunalarni) hamda moddiy jismlarni (ovozli va (yoki) video plyonkalar va kassetalar, kompakt disklar va boshqa moddiy jismlarni) tayyorlovchilar va import qiluvchilar tomonidan toʻlanadi. Tayyorlanadigan va import qilinadigan uskunalar hamda moddiy jismlar roʻyxati, shuningdek yigʻiladigan haq stavkalari, uni yigʻish shartlari va tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi. Ushbu moddada nazarda tutilgan haqni yigʻish va taqsimlash mualliflar, fonogrammalarni tayyorlovchilar va ijrochilarning mulkiy huquqlarini jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlarning biri tomonidan ana shu tashkilotlar oʻrtasida tuzilgan kelishuvga muvofiq amalga oshiriladi. Agar ushbu kelishuvda boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, koʻrsatib oʻtilgan haq quyidagi nisbatda taqsimlanadi: qirq foizi — mualliflarga, oʻttiz foizi — ijrochilarga, oʻttiz foizi — fonogrammalar va (yoki) audiovizual asarlarni tayyorlovchilarga. Ushbu moddada nazarda tutilgan haqni yigʻish va taqsimlash tartibini tekshirish hamda nazorat qilish maxsus vakolatli davlat organi tomonidan amalga oshiriladi. Eksport narsasi hisoblanadigan uskunalar hamda moddiy jismlarga, shuningdek uy sharoitlarida foydalanish uchun moʻljallanmagan professional uskunalarga tatbiqan yigʻim amalga oshirilmaydi va haq toʻlanmaydi. 34-modda. Xizmat asariga boʻlgan mualliflik huquqi Xizmat vazifalarini yoki xizmat topshirigʻini bajarish tartibida yaratilgan asarga (xizmat asariga) boʻlgan muallifning shaxsiy nomulkiy huquqlari asar muallifida saqlanib qoladi. Xizmat asaridan foydalanishga boʻlgan mutlaq huquqlar, agar muallif bilan ish beruvchi oʻrtasidagi shartnomada boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, ish beruvchiga tegishlidir. Xizmat asaridan foydalanishning har bir turi uchun mualliflik haqi miqdori va uni toʻlash tartibi muallif bilan ish beruvchi oʻrtasidagi shartnomada belgilanadi. Ish beruvchi bilan tuzilgan shartnomadan qatʼi nazar, muallif asar oshkor qilingan vaqtdan eʼtiboran oʻn yil oʻtganidan keyin, ish beruvchining roziligi bilan esa undan ham oldinroq asardan foydalanish va mualliflik haqini olish huquqini toʻliq hajmda qoʻlga kiritadi. Muallifning xizmat asaridan topshiriq maqsadi taqozo etmaydigan usulda foydalanish huquqi cheklanmaydi. Ish beruvchi xizmat asaridan har qanday tarzda foydalanishda oʻz nomini koʻrsatishga yoxud uni koʻrsatishni talab qilishga haqlidir. Xizmat vazifalarini yoki ish beruvchining xizmat topshiriqlarini bajarish yoʻsinida ushbu Qonun 17-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan ensiklopediyalar, ensiklopedik lugʻatlar, davriy va davomli ilmiy ishlar toʻplamlari, gazetalar, jurnallar hamda boshqa davriy nashrlarning yaratilishiga ushbu moddaning qoidalari tatbiq etilmaydi. 35-modda. Mualliflik huquqining amal qilish muddati Mualliflik huquqi muallifning butun hayoti davomida va uning vafotidan keyin yetmish yil davomida amal qiladi, ushbu moddada va boshqa qonunlarda nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. (35-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 20-avgustdagi OʻRQ-709-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.08.2021-y., 03/21/709/0808-son) Hammualliflikda yaratilgan asarga boʻlgan mualliflik huquqi hammualliflarning butun hayoti davomida va hammualliflar orasida eng uzoq umr koʻrgan oxirgi shaxs vafot etganidan keyin yetmish yil davomida amal qiladi. (35-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 20-avgustdagi OʻRQ-709-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.08.2021-y., 03/21/709/0808-son) Taxallus ostida yoki imzosiz qonuniy oshkor qilingan asarga boʻlgan mualliflik huquqi asar oshkor qilinganidan keyin ellik yil davomida amal qiladi. Agar koʻrsatilgan muddat ichida taxallus ostidagi yoki imzosiz asar muallifi oʻz shaxsini maʼlum qilsa yoki bundan buyon uning shaxsi shubhaga oʻrin qoldirmasa, ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan muddatlar qoʻllaniladi. Muallifning vafotidan keyin birinchi marta eʼlon qilingan asarga boʻlgan mualliflik huquqi asar eʼlon qilinganidan keyin yetmish yil davomida amal qiladi. (35-moddaning toʻrtinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 20-avgustdagi OʻRQ-709-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.08.2021-y., 03/21/709/0808-son) Mualliflik huquqi, mualliflik ismi-sharifiga boʻlgan huquq va muallif obroʻsini himoya qilish huquqi muddatsiz muhofaza qilinadi. Asarga Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq muhofaza berilgan taqdirda, Oʻzbekiston Respublikasi hududida mualliflik huquqining amal qilish muddati ushbu moddaga binoan belgilanadi. Lekin bu muddat asar kelib chiqqan mamlakatda belgilangan mualliflik huquqining amal qilish muddatidan oshib ketmasligi kerak. Ushbu moddada nazarda tutilgan muddatlarni hisoblash muddatning oʻta boshlashi uchun asos boʻladigan yuridik fakt yuz bergan yildan keyingi yilning birinchi yanvaridan eʼtiboran boshlanadi. 36-modda. Mualliflik huquqining meros boʻyicha oʻtishi Muallifning mulkiy huquqlari meros boʻyicha oʻtadi. Muallifning shaxsiy nomulkiy huquqlari meros boʻyicha oʻtmaydi. Muallifning merosxoʻrlari koʻrsatilgan huquqlarni himoya qilishga haqlidir. Merosxoʻrlarning ushbu huquqlari muddat bilan cheklanmaydi. Muallifning merosxoʻrlari boʻlmagan taqdirda, uning shaxsiy nomulkiy huquqlarini himoya qilish maxsus vakolatli davlat organi zimmasiga yuklanadi. Agar asarga boʻlgan mualliflik huquqi bir necha merosxoʻrga birgalikda tegishli boʻlsa, asardan foydalanish tartibi ular oʻrtasidagi kelishuvda belgilanadi. Bunda merosxoʻrlardan hech biri boshqa merosxoʻrlarning asardan foydalanishini yetarli asoslarsiz taqiqlashga haqli emas. 37-modda. Asarning ijtimoiy mulkka aylanishi Asarlarga boʻlgan mualliflik huquqining amal qilish muddatining tugashi ularning ijtimoiy mulkka aylanishini bildiradi. (37-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2013-yil 7-oktabrdagi OʻRQ-355-sonli Qonuniga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — OʻR QHT, 2013-y., 41-son, 543-modda) Ijtimoiy mulk boʻlgan asarlardan har qanday shaxs mualliflik haqini toʻlamagan holda erkin foydalanishi mumkin. Bunda muallifning shaxsiy nomulkiy huquqlariga rioya etilishi kerak. 38-modda. Mualliflik shartnomasi Ushbu Qonun 19-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan mulkiy huquqlar faqat mualliflik shartnomasini tuzish yoʻli bilan huquq egasi tomonidan boshqa shaxsga oʻtkazilishi mumkin, ushbu Qonunda belgilangan hollar bundan mustasno. Muallifning mulkiy huquqlarini boshqa shaxsga oʻtkazish mutlaq huquqlarni boshqa shaxsga oʻtkazish toʻgʻrisidagi mualliflik shartnomasi asosida yoki mutlaq boʻlmagan huquqlarni boshqa shaxsga oʻtkazish toʻgʻrisidagi mualliflik shartnomasi asosida amalga oshirilishi mumkin. Mutlaq huquqlarni boshqa shaxsga oʻtkazish toʻgʻrisidagi mualliflik shartnomasi faqat ushbu huquqlar oʻtkazilayotgan shaxs asardan muayyan usulda va shartnomada belgilangan doirada foydalanishiga ruxsat beradi. Mutlaq boʻlmagan huquqlarni boshqa shaxsga oʻtkazish toʻgʻrisidagi mualliflik shartnomasi foydalanuvchiga asardan shunday huquqlarni boshqa shaxsga oʻtkazgan mutlaq huquqlar egasi va (yoki) bu asardan ayni shunday usulda foydalanish uchun ruxsat olgan boshqa shaxslar bilan teng ravishda foydalanishga ijozat beradi. Mualliflik shartnomasi boʻyicha boshqa shaxslarga oʻtkaziladigan huquqlar, agar shartnomada bevosita boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, mutlaq boʻlmagan huquqlar hisoblanadi. Asarga boʻlgan mualliflik huquqi asar aks ettirilgan moddiy obyektga boʻlgan mulk huquqi bilan bogʻliq emas. Moddiy obyektga boʻlgan mulk huquqini yoki moddiy obyektga egalik qilish huquqini boshqa shaxsga oʻtkazish shu obyektda aks ettirilgan asarga boʻlgan biron-bir mualliflik huquqining oʻz-oʻzidan boshqa shaxsga oʻtkazilishiga sabab boʻlmaydi. 39-modda. Mualliflik shartnomasi shartlari Mualliflik shartnomasida quyidagilar nazarda tutilishi kerak: asardan foydalanish usullari (mazkur shartnoma asosida oʻtkaziladigan konkret huquqlar); asardan foydalanishning har bir usuli uchun toʻlanadigan haq miqdori va (yoki) toʻlanadigan haq miqdorini belgilash tartibi, uni toʻlash tartibi hamda muddatlari. Mualliflik shartnomasi taraflar zarur deb topgan boshqa shartlarni ham nazarda tutishi mumkin. Mualliflik shartnomasida asardan foydalanish huquqi qancha muddatga oʻtkazilishi toʻgʻrisida shart boʻlmagan taqdirda, shartnoma tuzilgan sanadan boshlab besh yil oʻtganidan keyin, agar foydalanuvchi shartnoma bekor qilinguniga qadar kamida olti oy oldin bu haqda yozma ravishda ogohlantirilgan boʻlsa, shartnoma muallif tomonidan bekor qilinishi mumkin. Mualliflik shartnomasida asardan foydalanish huquqi amal qiladigan hudud doirasi toʻgʻrisida shart boʻlmagan taqdirda, shartnomaga binoan boshqa shaxsga oʻtkazilayotgan huquqning amal qilishi Oʻzbekiston Respublikasi hududi bilan cheklanadi. Boshqa shaxsga oʻtkazilishi mualliflik shartnomasida bevosita nazarda tutilmagan asardan foydalanish huquqlari boshqa shaxsga oʻtkazilmagan deb hisoblanadi. Shartnoma tuzilgan paytda asardan foydalanish haqida hali maʼlum boʻlmagan huquqlar mualliflik shartnomasi mavzusi boʻlishi mumkin emas. Toʻlanadigan haq mualliflik shartnomasida asardan foydalanishning tegishli usuli uchun olinadigan daromaddan foiz tarzida belgilanadi yoki agar buni asarning xususiyati yoki undan foydalanishning oʻziga xos jihatlari bilan bogʻliq holda amalga oshirish mumkin boʻlmasa, shartnomada qayd etilgan summa tarzida yoxud boshqacha tarzda belgilanadi. Mazkur mualliflik haqining eng kam miqdorlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi. Agar asarni nashr etish yoki undan boshqacha tarzda foydalanish haqidagi mualliflik shartnomasida haq toʻlash qatʼiy summa tarzida belgilansa, shartnomada asarning eng koʻp adadi belgilab qoʻyilishi shart. Mualliflik shartnomasi boʻyicha oʻtkazilgan huquqlar bunday shartnomada bevosita nazarda tutilgan taqdirdagina boshqa shaxslarga toʻliq yoki qisman oʻtkazilishi mumkin. Mualliflik shartnomasining muallifni kelgusida mazkur mavzuda yoki mazkur sohada asarlar yaratishini cheklaydigan sharti oʻz-oʻzidan haqiqiy emas. Mualliflik shartnomasining ushbu Qonun talablariga zid boʻlgan shartlari haqiqiy emas. 40-modda. Audiovizual asar yaratish va undan foydalanishga oid mualliflik shartnomasining oʻziga xos xususiyatlari Audiovizual asar yaratish va undan foydalanish uchun mualliflik shartnomasini tuzish, agar shartnomada boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, bu asar mualliflari tomonidan audiovizual asarni tayyorlovchiga takrorlash, tarqatish, prokatga berish, omma oldida ijro etish, efirga uzatish, kabel orqali yuborish, barchaning eʼtiboriga takroran yuborish, audiovizual asarni barchaning eʼtiboriga yetkazish, shuningdek audiovizual asarga subtitr qilish va matnni dublyaj qilish boʻyicha mutlaq huquqlarning oʻtkazilishiga olib keladi. Koʻrsatilgan huquqlar audiovizual asarga boʻlgan mualliflik huquqi amal qiladigan muddat mobaynida amalda boʻladi. Audiovizual asar tarkibiga kiradigan asarlardan foydalanish mualliflik shartnomasi asosida va qonunda nazarda tutilgan boshqa asoslarda amalga oshiriladi. Asarni audiovizual asar tarkibiga kiritishga oʻz roziligini bergan huquq egasi, agar audiovizual asarni tayyorlovchi bilan tuzilgan mualliflik shartnomasida boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, audiovizual asardan foydalanishni taqiqlashga yoki biron-bir tarzda cheklashga haqli emas. Audiovizual asarga tarkibiy qism boʻlib kirgan, ham ilgari mavjud boʻlgan, ham uning ustida ishlash jarayonida yaratilgan asarlarning mualliflari, agar audiovizual asarni tayyorlovchi bilan tuzilgan mualliflik shartnomasida boshqacha qoida shartlashilgan boʻlmasa, har biri oʻz asariga nisbatan mualliflik huquqidan foydalanadi. 41-modda. Buyurtmaning mualliflik shartnomasi Muallif buyurtmaning mualliflik shartnomasi boʻyicha asarni shartnoma shartlariga muvofiq yaratish va uni buyurtmachiga topshirish majburiyatini oladi. Buyurtmaning mualliflik shartnomasi boʻyicha yaratilgan asarga boʻlgan shaxsiy nomulkiy huquqlar muallifga tegishlidir. 42-modda. Mualliflik shartnomasining shakli Mualliflik shartnomasi yozma shaklda tuzilishi kerak, qonunda nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. EHM uchun dasturlar va maʼlumotlar bazalari nusxalarini sotishda mualliflik shartnomasi, agar uning shartlari (dasturdan va maʼlumotlar bazasidan foydalanish shartlari) dastur yoki maʼlumotlar bazasi nusxalarida tegishli tarzda bayon qilingan boʻlsa, yozma shaklda tuzilgan deb hisoblanadi. 3-bob. Turdosh huquqlar 43-modda. Turdosh huquqlarning amal qilish sohasi Ijrochining huquqlari quyidagi shartlardan biriga rioya etilgan taqdirda, ushbu Qonunga muvofiq unga tegishli deb eʼtirof etiladi: ijrochi Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi boʻlsa; ijrochining fuqaroligidan qatʼi nazar, ijro birinchi marta Oʻzbekiston Respublikasi hududida amalga oshirilgan boʻlsa; ijro ushbu moddaning ikkinchi qismi qoidalariga muvofiq muhofaza qilinadigan fonogrammaga yozilgan boʻlsa; fonogrammaga yozilmagan ijro ushbu moddaning uchinchi qismi qoidasiga muvofiq efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning muhofaza qilinadigan koʻrsatuv yoki eshittirishiga kiritilgan boʻlsa. Fonogrammani tayyorlovchining huquqlari quyidagi shartlardan biriga rioya etilgan taqdirda, ushbu Qonunga muvofiq unga tegishli deb eʼtirof etiladi: fonogrammani tayyorlovchi Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi yoki Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashgan yeriga ega boʻlgan yuridik shaxs boʻlsa; fonogrammani tayyorlovchining fuqaroligi yoki joylashgan yeridan qatʼi nazar, fonogramma birinchi marta Oʻzbekiston Respublikasi hududida chop etilgan boʻlsa. Efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning huquqlari, agar tashkilot Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashgan yeriga ega boʻlsa hamda efirga uzatish yoki kabel orqali yuborishni Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashgan uzatgichlar yordamida amalga oshirayotgan boʻlsa, ushbu Qonunga muvofiq mazkur tashkilotga tegishli deb eʼtirof etiladi. Chet el yuridik va jismoniy shaxslarining Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasida muhofaza qilinadigan turdosh huquqlari ham ushbu Qonunga binoan eʼtirof etiladi. 44-modda. Turdosh huquqlar obyektlari Turdosh huquqlar obyektlari jumlasiga ijrolar, fonogrammalar, efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning koʻrsatuvlari yoki eshittirishlari kiradi. 45-modda. Turdosh huquqlar subyektlari Ijrochilar, fonogrammalarni tayyorlovchilar, efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotlar turdosh huquqlar subyektlaridir. Turdosh huquqlarning yuzaga kelishi va amalga oshirilishi uchun turdosh huquqlar obyektini roʻyxatdan oʻtkazish yoki biron-bir boshqa rasmiyatchilikka rioya etish talab qilinmaydi. Yuridik va jismoniy shaxslar, shu jumladan koʻrsatuv yoki eshittirishni efirga uzatish va kabel orqali yuborishni (retranslyatsiya ham shunga kiradi) amalga oshiruvchi yuridik va jismoniy shaxslar, ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollardan tashqari, asardan, ijrodan, fonogrammadan yoxud efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning koʻrsatuv yoki eshittirishidan faqat huquq egasi yoki boshqa vakolatli shaxs bilan tuzilgan shartnomaga binoan foydalanishlari mumkin. Retranslyatsiya mualliflar, ijrochilar, fonogrammalarni tayyorlovchilar va boshqa huquq egalarining efirga uzatish, kabel orqali yuborish, barchaning eʼtiboriga yetkazishga boʻlgan huquqlariga rioya qilingan holda amalga oshirilishi kerak. 46-modda. Turdosh huquqlarning muhofaza belgilari Fonogrammaga va (yoki) bunday fonogrammaga yozilgan ijroga boʻlgan mutlaq huquqlar egalari oʻz huquqlaridan xabardor qilish uchun turdosh huquqlarning muhofaza belgisidan foydalanishlari mumkin boʻlib, bu belgi fonogrammaning har bir nusxasida va (yoki) u saqlanadigan gʻilofda aks ettiriladi hamda quyidagi uch unsurdan iborat boʻladi: aylana ichidagi lotincha “P” harfi; mutlaq turdosh huquqlar egasining ismi-sharifi (nomi); fonogramma birinchi marta chop etilgan yil. Nomi yoki ismi-sharifi ushbu fonogrammada va (yoki) u saqlanadigan gʻilofda odatiy tarzda koʻrsatilgan yuridik yoki jismoniy shaxs, agar boshqa hol isbotlanmagan boʻlsa, fonogrammani tayyorlovchi deb eʼtirof etiladi. 47-modda. Ijrochining huquqlari Ijrochiga quyidagi huquqlar tegishlidir: ismi-sharifga boʻlgan huquq; ijroni ijrochining shaʼni va qadr-qimmatiga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan har qanday tarzda buzib koʻrsatilishidan yoki har qanday boshqacha tarzda tajovuz etilishidan himoya qilish huquqi; ijrodan har qanday shaklda foydalanishga boʻlgan mutlaq huquqlar, shu jumladan ijrochining ijrosidan foydalanishning har bir turi uchun haq olishga boʻlgan huquq. Ijrochining ijrodan foydalanishga boʻlgan mutlaq huquqlari quyidagi harakatlarni amalga oshirish yoki bunday harakatlarga ruxsat berish huquqini anglatadi: ijro yozuvini takrorlash (takrorlash huquqi); ijro yozuvining asl nusxasi yoki nusxalarini sotish yoki mulk huquqini oʻzgacha tarzda boshqa shaxsga oʻtkazish yoʻli bilan tarqatish (tarqatish huquqi); ijro yozuvini barchaning eʼtiboriga yetkazish (barchaning eʼtiboriga yetkazish huquqi); ijro yozuvining asl nusxasi yoki nusxalarini, hatto ular ijrochining roziligi bilan tarqatilganidan keyin hamda asl nusxaga va nusxalarga boʻlgan mulk huquqidan qatʼi nazar, prokatga berish (prokatga berish huquqi); ilgari yozilmagan ijrolarni yozib olish (yozib olish huquqi); ijroni efirga uzatish yoki kabel orqali yuborish, agar bunday eshittirish yoki koʻrsatuv uchun foydalaniladigan ijro ilgari efirga uzatilmagan boʻlsa yoki yozuvdan foydalanilgan holda amalga oshirilmasa (yozib olinmagan ijroni efirga uzatish yoki kabel orqali yuborish huquqi); ijro yozuvini efirga uzatish yoki kabel orqali yuborish, agar dastlab bu yozuv notijorat maqsadlar uchun tayyorlangan boʻlsa (ijro yozuvini efirga uzatish yoki kabel orqali yuborish huquqi). Ijrochining ijro yozuvini takrorlashga boʻlgan mutlaq huquqi quyidagi hollarga nisbatan tatbiq etilmaydi: ijroning dastlabki yozuvi ijrochining roziligi bilan amalga oshirilganda; ijro yozuvini takrorlash ijro yozib olinayotganda ijrochining roziligi qaysi maqsadda olingan boʻlsa, shu maqsadda amalga oshirilganda; ijro yozuvini takrorlash ushbu Qonunning 53-moddasi qoidalariga muvofiq tayyorlangan yozuv maqsadida amalga oshirilganda. Agar ijro yozuvining nusxalari ularni sotish yoki mulk huquqini oʻzgacha tarzda boshqa shaxsga oʻtkazish vositasida fuqarolik muomalasiga qonuniy kiritilgan boʻlsa, ijrochining roziligisiz va unga haq toʻlamagan holda ularning bundan buyongi tarqatilishiga yoʻl qoʻyiladi. Xizmat vazifalarini yoki ish beruvchining xizmat topshirigʻini bajarish tartibida amalga oshirilgan ijrolarga nisbatan tegishincha ushbu Qonunning 34-moddasi qoidalari qoʻllaniladi. Ijrochilar oʻz huquqlarini ijro etiladigan asarlar mualliflarining huquqlariga rioya etgan holda amalga oshirishlari kerak. Ijro yozuvidan daromad olish maqsadida foydalanilganligi yoki undan foydalanish bunday maqsadga qaratilmaganligidan qatʼi nazar, ijro yozuvidan foydalanilgan deb hisoblanadi. 48-modda. Ijrochining huquqlarini boshqa shaxsga oʻtkazish Ijrochining ushbu Qonun 47-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan huquqlari shartnoma boʻyicha boshqa shaxslarga oʻtkazilishi mumkin. Bunday shartnomaga nisbatan tegishincha ushbu Qonunning 38, 39 va 42-moddalari qoidalari qoʻllaniladi. Ijrolardan foydalanish uchun ruxsatnomalar ijrochi tomonidan, ijrochilar jamoasi ijro etganda esa ijrochilar jamoasining vakolatli vakili tomonidan yozma shartnoma tuzish orqali beriladi. Ijrodan foydalanganlik uchun haq miqdori va uni hisoblab chiqarish tartibi ijrochining yoki ijrochilar jamoasi vakolatli vakilining foydalanuvchi bilan tuzilgan shartnomasida, bunday haqni yigʻish ijrochilarning mulkiy huquqlarini jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlar tomonidan amalga oshirilgan hollarda esa bunday tashkilotlar foydalanuvchilar bilan tuzadigan shartnomalarda belgilab qoʻyiladi. Audiovizual asar yaratish toʻgʻrisida ijrochi va audiovizual asarni tayyorlovchi oʻrtasida shartnoma tuzilishi ijrochi tomonidan ushbu Qonun 47-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan huquqlar oʻtkazilishiga sabab boʻladi. Ijrochi tomonidan bunday huquqlarning oʻtkazilishi audiovizual asardan foydalanish bilan cheklanadi va, agar shartnomada boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, audiovizual asarda qayd etilgan ovoz yoki tasvirdan alohida-alohida foydalanish huquqlarini oʻz ichiga olmaydi. 49-modda. Ijro yozuvini prokatga berish huquqi Tijorat maqsadlarida chop etilgan, ijrosi ijrochi ishtirokida yozib olingan fonogrammani prokatga berish huquqi ijroni fonogrammaga yozib olish toʻgʻrisida shartnoma tuzilganda fonogrammani tayyorlovchiga oʻtadi. Tijorat maqsadlarida chop etilgan fonogramma nusxalarini prokatga berishda ijrosi fonogrammaga yozib olingan ijrochi bunday fonogramma nusxalari prokati uchun haq olish huquqini saqlab qoladi. Tijorat maqsadlarida chop etilgan audiovizual asar nusxalarini prokatga berishda ijrosi audiovizual asarga kiritilgan ijrochi bunday audiovizual asar nusxalarining prokati uchun haq olish huquqini saqlab qoladi. Tijorat maqsadlarida chop etilgan fonogramma yoki audiovizual asar nusxalarini prokatga berishda haqni yigʻish va taqsimlash ijrochilarning mulkiy huquqlarini jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilot tomonidan amalga oshirilishi mumkin. Haq miqdori bunday tashkilot bilan prokatga beruvchi tashkilot oʻrtasidagi kelishuvda belgilanadi. 50-modda. Fonogrammani tayyorlovchining huquqlari Fonogrammani tayyorlovchiga ushbu Qonunga muvofiq mazkur fonogrammadan foydalanishda mutlaq huquqlar tegishlidir. Fonogrammani tayyorlovchining fonogrammadan foydalanishga boʻlgan mutlaq huquqlari quyidagi harakatlarni amalga oshirish yoki bunday harakatlarga ruxsat berish huquqini anglatadi: fonogrammani takrorlash (takrorlash huquqi); fonogrammaning asl nusxasi yoki nusxalarini sotish yoki mulk huquqini oʻzgacha tarzda boshqa shaxsga oʻtkazish yoʻli bilan tarqatish (tarqatish huquqi); fonogrammani barchaning eʼtiboriga yetkazish (barchaning eʼtiboriga yetkazish huquqi); fonogrammaning asl nusxasi yoki nusxalarini, hatto ular fonogrammani tayyorlovchi tomonidan yoki uning roziligi bilan tarqatilganidan keyin hamda uning asl nusxasi yoki nusxalariga boʻlgan mulk huquqidan qatʼi nazar, prokatga berish (prokatga berish huquqi); fonogrammaning asl nusxasi yoki nusxalarini, shu jumladan fonogrammaga boʻlgan mutlaq huquqlar egasining roziligi bilan tayyorlangan nusxalarini tarqatish maqsadida import qilish (import qilish huquqi); fonogrammani efirga uzatish yoki kabel orqali yuborish (efirga uzatish yoki kabel orqali yuborish huquqi); fonogrammaga tuzatishlar kiritish yoki uni boshqacha usulda qayta ishlash (qayta ishlash huquqi). Fonogrammani tayyorlovchi oʻz fonogrammasidan foydalanishning har bir turi uchun haq olish huquqiga ega. Agar chop etilgan fonogramma nusxalari ularni sotish yoki mulk huquqini oʻzgacha tarzda boshqa shaxsga oʻtkazish vositasida fuqarolik muomalasiga qonuniy kiritilgan boʻlsa, ularning bundan buyongi tarqatilishiga fonogrammani tayyorlovchining roziligisiz va unga haq toʻlamagan holda yoʻl qoʻyiladi. Fonogrammani tayyorlovchining ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan mutlaq huquqlari shartnoma boʻyicha boshqa shaxslarga oʻtkazilishi mumkin. Bunday shartnomaga nisbatan tegishincha ushbu Qonunning 38, 39 va 42-moddalari qoidalari qoʻllaniladi. Fonogrammalarni tayyorlovchilar oʻz huquqlarini foydalanilayotgan asarlar va ijrolar mualliflari hamda ijrochilarining huquqlariga rioya etgan holda amalga oshirishlari kerak. Fonogrammadan daromad olish maqsadida foydalanilganligi yoki undan foydalanish bunday maqsadga qaratilmaganligidan qatʼi nazar, fonogrammadan foydalanilgan deb hisoblanadi. 51-modda. Fonogrammadan foydalanganlik uchun haq toʻlash Tijorat maqsadida chop etilgan fonogrammani tayyorlovchining va ijrosi shunday fonogrammaga yozilgan ijrochining roziligisiz, lekin ularga haq toʻlagan holda: fonogrammani omma oldida ijro etishga; fonogrammani efirga uzatish yoki kabel orqali yuborish, shu jumladan uni retranslyatsiya qilish yoʻli bilan efirga uzatish yoki kabel orqali yuborishga yoʻl qoʻyiladi. Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan haqni yigʻish, taqsimlash va toʻlash ijrochilarning mulkiy huquqlarini jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilot yoki fonogrammalarni tayyorlovchilarning mulkiy huquqlarini jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilot tomonidan shunday tashkilotlar oʻrtasidagi kelishuvga binoan amalga oshirilishi mumkin. Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan haq miqdori, shuningdek uni toʻlash tartibi haqni yigʻuvchi tashkilot bilan fonogrammadan foydalanuvchi shaxslar oʻrtasidagi kelishuvda belgilanadi. 52-modda. Efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning huquqlari Efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilot oʻz koʻrsatuvi yoki eshittirishidan foydalanishda ushbu Qonunga muvofiq mutlaq huquqlarga ega. Efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning oʻz koʻrsatuvi yoki eshittirishidan foydalanishga boʻlgan mutlaq huquqlari quyidagi harakatlarni amalga oshirish yoki bunday harakatlarga ruxsat berish huquqini anglatadi: koʻrsatuv yoki eshittirish yozuvini takrorlash (takrorlash huquqi); koʻrsatuv yoki eshittirish yozuvining asl nusxasi yoxud nusxalarini sotish yoki mulk huquqini oʻzgacha tarzda boshqa shaxsga oʻtkazish yoʻli bilan tarqatish (tarqatish huquqi); koʻrsatuv yoki eshittirish yozuvini barchaning eʼtiboriga yetkazish (barchaning eʼtiboriga yetkazish huquqi); koʻrsatuv yoki eshittirishni yozib olish (yozib olish huquqi); kirish pulli joylarda koʻrsatuv yoki eshittirishni barchaning eʼtibori uchun yuborish (kirish pulli joylarda barchaning eʼtibori uchun yuborish huquqi); koʻrsatuv yoki eshittirishni retranslyatsiya qilish (retranslyatsiya huquqi); koʻrsatuv yoki eshittirishni kabel orqali barchaning eʼtibori uchun yuborish yoxud koʻrsatuv yoki eshittirishni efirga uzatish (koʻrsatuv yoki eshittirishni kabel orqali yuborish yoki efirga uzatish huquqi). Efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilot oʻz koʻrsatuvi yoki eshittirishidan foydalanishning har bir turi uchun haq olish huquqiga ega. Efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning koʻrsatuvi yoki eshittirishi yozuvini takrorlashga boʻlgan mutlaq huquqi quyidagi hollarga nisbatan tatbiq etilmaydi: koʻrsatuv yoki eshittirishni yozib olish efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning roziligi bilan amalga oshirilganda; koʻrsatuv yoki eshittirish yozuvini takrorlash ushbu Qonunning 53-moddasi qoidalariga muvofiq tayyorlangan yozuv maqsadida amalga oshirilganda. Efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan mutlaq huquqlari shartnoma boʻyicha boshqa shaxslarga oʻtkazilishi mumkin. Bunday shartnomaga nisbatan tegishincha ushbu Qonunning 38, 39 va 42-moddalari qoidalari qoʻllaniladi. Efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotlar oʻz huquqlarini foydalaniladigan asarlarning mualliflari hamda ijrolarning ijrochilari huquqlariga, tegishli hollarda esa fonogrammalarni tayyorlovchilar hamda efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotlar huquqlariga rioya etgan holda amalga oshirishlari kerak. Efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning koʻrsatuvi yoki eshittirishidan daromad olish maqsadida foydalanilganligidan yoki undan foydalanish bunday maqsadga qaratilmaganligidan qatʼi nazar, koʻrsatuv yoki eshittirishdan foydalanilgan deb hisoblanadi. 53-modda. Ijrochi, fonogrammani tayyorlovchi, efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilot huquqlarining cheklanishi Ijrochining, fonogrammani tayyorlovchining, efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning yoki boshqa huquq egasining roziligisiz va haq toʻlamagan holda ijrodan, efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning koʻrsatuvi yoki eshittirishidan hamda ularning yozuvlaridan foydalanishga, shuningdek fonogrammani takrorlashga quyidagi hollarda yoʻl qoʻyiladi: kundalik voqealar sharhiga ijrodan, fonogrammadan, efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning koʻrsatuvi yoki eshittirishidan unchalik katta boʻlmagan parchalar kiritish yoʻli bilan; faqat oʻquv yoki ilmiy-tadqiqot maqsadlarida; ilmiy, tadqiqiy, munozaraviy, tanqidiy yoxud axborot maqsadlarida iqtibos olinishi sharti bilan ijrodan, fonogrammadan, efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning koʻrsatuvi yoki eshittirishidan uncha katta boʻlmagan parchalarni iqtibos shaklida keltirish. Bunda tijorat maqsadida chop etilgan fonogrammani efirga uzatish yoki kabel orqali yuborish yoxud barchaning eʼtiboriga yetkazish uchun har qanday takrorlash ushbu Qonunning 51-moddasi qoidalariga rioya etilgan holda amalga oshiriladi; ushbu Qonunda fan, adabiyot va sanʼat asarlari mualliflarining mulkiy huquqlarini cheklashga nisbatan nazarda tutilgan boshqa hollarda. Jismoniy shaxs tomonidan ijrochining, fonogrammani tayyorlovchining, efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning yoki boshqa huquq egasining roziligisiz hamda haq toʻlamagan holda ijroning, efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning koʻrsatuvi yoki eshittirishining, shuningdek fonogrammaning yozuvini faqat oʻz shaxsiy maqsadlari uchun va daromad olishni koʻzlamagan holda tayyorlashga yoʻl qoʻyiladi. Agar qisqa muddat foydalanish uchun yozuv yoki takrorlash efir orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilot tomonidan oʻz asbob-uskunalari yordamida hamda uning oʻz koʻrsatuvi yoki eshittirishi uchun amalga oshirilayotgan boʻlsa, ijroning yoxud koʻrsatuv yoki eshittirishning qisqa muddat foydalaniladigan yozuvlarini amalga oshirish, bunday yozuvlarni takrorlash va tijorat maqsadida chop etilgan fonogrammani takrorlash uchun ijrochining, fonogrammani tayyorlovchining hamda efir orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning ruxsatini olishga nisbatan ushbu Qonunning 47, 50 va 52-moddalarining qoidalari quyidagi shartlar bilan qoʻllanilmaydi: efir orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilot ushbu qism qoidalariga muvofiq qisqa muddat foydalaniladigan yozuv yoki bunday yozuvni takrorlash amalga oshirilayotgan ijroning oʻzini yoxud koʻrsatuv yoki eshittirishni efirga uzatish uchun oldindan ruxsat olgan taqdirda; qisqa muddat foydalaniladigan yozuv fan, adabiyot va sanʼat asarlarining ushbu Qonunning 31-moddasi qoidalariga muvofiq efir orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilot tomonidan bajariladigan qisqa muddat foydalaniladigan yozuvga nisbatan belgilanadigan muddat doirasida yoʻq qilib yuborilgan taqdirda, oʻzining alohida hujjat xususiyatiga egaligi sababli arxivlarda va idoraviy arxivlarda saqlanishi mumkin boʻlgan yagona nusxa bundan mustasno. (53-moddaning uchinchi qismi uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yil 18-apreldagi OʻRQ-476-sonli Qonuni tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 19.04.2018-y., 03/18/476/1087-son) Ushbu moddada muallifning, ijrochining, fonogrammalarni tayyorlovchining, efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning yoki boshqa huquq egasining huquqlariga nisbatan nazarda tutilgan cheklashlar ijrodan, fonogrammadan, efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning koʻrsatuvi yoki eshittirishidan, shuningdek ularga kiritilgan fan, adabiyot va sanʼat asarlaridan normal foydalanishga zarar yetkazmagan holda hamda ijrochining, fonogrammani tayyorlovchining, efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning, mazkur asarlar mualliflari va boshqa huquq egalarining qonuniy manfaatlarini cheklab qoʻymagan holda qoʻllaniladi. 54-modda. Turdosh huquqlarning amal qilish muddati Ushbu Qonunda ijrochiga nisbatan nazarda tutilgan huquqlar ijro birinchi marta ijro etilgandan keyin ellik yil mobaynida amal qiladi. Ijrochining ismi-sharifga boʻlgan hamda ijroni ijrochining shaʼni va qadr-qimmatiga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan har qanday tarzda buzib koʻrsatilishidan yoki har qanday boshqacha tarzda tajovuz etilishidan himoya qilish huquqlari muddatsiz muhofaza qilinadi. Fonogrammani tayyorlovchiga nisbatan ushbu Qonunda nazarda tutilgan huquqlar fonogramma birinchi marta chop etilganidan keyin ellik yil mobaynida yoxud, agar fonogramma uning birinchi yozuvidan keyin ellik yil ichida chop etilmagan boʻlsa, shu muddat mobaynida amal qiladi. Efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning oʻz koʻrsatuvi yoki eshittirishiga nisbatan ushbu Qonunda nazarda tutilgan huquqlari bunday koʻrsatuv yoki eshittirish birinchi marta efirga uzatilganidan yoki birinchi marta kabel orqali yuborilganidan keyin ellik yil mobaynida amal qiladi. Turdosh huquqlar obyektlariga Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq muhofaza berilganda Oʻzbekiston Respublikasi hududida turdosh huquqlarning amal qilish muddati ushbu moddaga binoan belgilanadi. Lekin bu muddat turdosh huquqlar obyektlari kelib chiqqan mamlakatda belgilangan turdosh huquqlarning amal qilish muddatidan oshib ketmasligi kerak. Ushbu moddada nazarda tutilgan muddatlarni hisoblash muddatning oʻta boshlashi uchun asos boʻladigan yuridik fakt roʻy bergan yildan keyingi yilning birinchi yanvaridan eʼtiboran boshlanadi. Ushbu moddada nazarda tutilgan muddatlarning qolgan qismi doirasida ijrodan, fonogrammadan, efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning koʻrsatuvi yoki eshittirishidan foydalanishni amalga oshirish yoxud foydalanishga ruxsat berish va haq olishga boʻlgan huquq ijrochining, fonogrammani tayyorlovchining, efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning merosxoʻrlariga (yuridik shaxslarga nisbatan — huquqiy vorislariga) oʻtadi. 55-modda. Turdosh huquqlar obyektlarining ijtimoiy mulkka aylanishi Ijro, fonogramma, efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning koʻrsatuvi yoki eshittirishiga boʻlgan turdosh huquqlarning amal qilish muddatining tugashi ularning ijtimoiy mulkka aylanishini bildiradi. Oʻzbekiston Respublikasi hududida hech qachon muhofaza berilmagan ijrolar, fonogrammalar va efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning koʻrsatuvlari yoki eshittirishlari ijtimoiy mulk hisoblanadi. Ijtimoiy mulk boʻlgan ijrolar, fonogrammalar, efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning koʻrsatuvlari yoki eshittirishlaridan har qanday shaxs haq toʻlamagan holda erkin foydalanishi mumkin. 4-bob. Mulkiy huquqlarni jamoaviy boshqarish 56-modda. Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlar Fan, adabiyot va sanʼat asarlarining mualliflari, ijrochilar, fonogrammalarni tayyorlovchilar yoki boshqa huquq egalari oʻz mulkiy huquqlarini amalga oshirish maqsadida oʻz mulkiy huquqlarini jamoaviy asosda boshqaradigan tashkilotlar tuzishga haqlidir. Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaradigan tashkilotlar notijorat tashkilotlari hisoblanadi va oʻz ustavi asosida faoliyat koʻrsatadi. Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlarning ustavlari ushbu Qonun talablariga javob beradigan qoidalarni oʻz ichiga olgan boʻlishi kerak. Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlarning faoliyatiga nisbatan raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilikda nazarda tutilgan cheklashlar qoʻllanilmaydi. (56-moddaning toʻrtinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Huquq egalarining turli huquqlari va turli toifalari boʻyicha alohida tashkilotlarni yoki bir toifadagi huquq egalarining manfaatlarini koʻzlab turli huquqlarni boshqaruvchi tashkilotlarni yoxud turli toifadagi huquq egalarining manfaatlarini koʻzlab, huquqlarning bir turini boshqaruvchi tashkilotlarni tuzishga yoʻl qoʻyiladi. Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish shartlari va tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi. 57-modda. Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlarning faoliyati Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqarish uchun vakolatlar bevosita huquq egalari tomonidan ixtiyoriy ravishda yozma shartnomalar asosida, shuningdek mulkiy huquqlarni boshqarishni amalga oshiruvchi boshqa tashkilotlar (shu jumladan chet el tashkilotlari) bilan tuzilgan tegishli shartnomalar boʻyicha beriladi. Bunday shartnomalar mualliflik shartnomasi hisoblanmaydi va ushbu Qonunning 38—42-moddalari qoidalari ularga nisbatan tatbiq etilmaydi. Muallif yoki boshqa huquq egasi mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotga shartnoma boʻyicha oʻz mulkiy huquqlarini amalga oshirish uchun vakolatlar berishga haqlidir, tashkilot esa, agar bunday huquqlarni boshqarish shu tashkilotning ustavida koʻrsatilgan faoliyatiga taalluqli boʻlsa, bu huquqlarni jamoaviy asosda amalga oshirishni oʻz zimmasiga olishi shart. Muallif yoki boshqa huquq egasi oʻz mulkiy huquqlari yoki huquqini amalga oshirish vakolatlarini tegishli toifadagi huquq egalarining mulkiy huquqlarini jamoaviy asosda boshqaruvchi faqat bitta tashkilotga berishga haqlidir. Haq miqdori va foydalanuvchilar bilan asarlardan va turdosh huquqlar obyektlaridan foydalanish uchun shartnoma tuzish shartlari, yigʻilgan haqni taqsimlash va toʻlash usuli hamda mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilot faoliyatining boshqa muhim masalalari xususidagi qarorlarni qabul qilish faqat mualliflar yoki boshqa huquq egalari tomonidan umumiy yigʻilishda kollegial tarzda amalga oshiriladi. Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilot huquq egalaridan olingan vakolatlar asosida foydalanuvchilar bilan asarlardan va turdosh huquqlar obyektlaridan foydalanish uchun shartnomalar tuzadi. Shartnomalarning shartlari foydalaniladigan asarlarning yoki turdosh huquqlar obyektlarining turi va hajmiga qarab aniqlanadigan bitta toifadagi barcha foydalanuvchilar uchun bir xil boʻlishi kerak. Mazkur tashkilotlar foydalanuvchilar bilan shartnomalar tuzishni yetarlicha asoslarsiz rad etishga haqli emas. Bunday shartnomalar ularda nazarda tutilgan usullar bilan barcha asarlardan va turdosh huquqlar obyektlaridan foydalanishga ruxsat beradi hamda barcha huquq egalarining, shu jumladan ushbu moddaning birinchi, ikkinchi va oltinchi qismlariga muvofiq tashkilotga vakolatlarini bermagan huquq egalarining nomidan hamda ularning manfaatlarini koʻzlab taqdim etiladi. Huquq egalarining foydalanuvchilarga nisbatan bunday shartnomalar asosida ularning asarlaridan va turdosh huquqlar obyektlaridan foydalanish bilan bogʻliq barcha ehtimol tutilgan mulkiy eʼtirozlari shartnomalar tuzgan mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilot tomonidan tartibga solinishi kerak. Foydalanuvchilar mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlarga asarlardan va turdosh huquqlar obyektlaridan foydalanish toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni, shuningdek haqni yigʻish, taqsimlash va toʻlash uchun zarur boʻladigan boshqa maʼlumotlar hamda hujjatlarni taqdim etishlari shart. Maʼlumotlar va hujjatlarning roʻyxati mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlar foydalanuvchilar bilan tuzadigan shartnomalarda belgilanadi. Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlar jamoaviy asosda boshqarish uchun olingan asarlardan va turdosh huquqlar obyektlaridan foydalanishni amalga oshirishga haqli emas. 58-modda. Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlarning huquqlari Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilot oʻzi qaysi huquq egalarining nomidan ish koʻrayotgan boʻlsa, shu huquq egalarining nomidan va ulardan olingan vakolatlar asosida quyidagi huquqlarga ega boʻladi: toʻlanadigan haq miqdorini va shartnomalarning tuzilishiga doir boshqa shartlarni foydalanuvchilar bilan kelishib olish; bunday tashkilot boshqarayotgan huquqlardan foydalanish uchun foydalanuvchilar bilan shartnomalar tuzish; tashkilot toʻlanadigan haqni yigʻish bilan ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollarda shartnoma tuzmasdan shugʻullangan taqdirda, bunday haq miqdorini foydalanuvchilar bilan kelishib olish; shartnomalarda nazarda tutilgan haqni va (yoki) ushbu qismning toʻrtinchi xatboshisida nazarda tutilgan haqni yigʻish, taqsimlash va toʻlash; bunday tashkilot oʻzi boshqarayotgan huquqlarni himoya qilish uchun zarur boʻladigan har qanday yuridik harakatlarni bajarish; shunday tashkilot tomonidan belgilangan tartibda asarlarni va (yoki) turdosh huquqlar obyektlarini, shuningdek asarlarga va (yoki) turdosh huquqlar obyektlariga boʻlgan huquqlarni boshqa shaxsga oʻtkazish toʻgʻrisidagi shartnomalarni roʻyxatga olishni va (yoki) saqlashga topshirishni amalga oshirish. Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilot huquq egalari bilan tuzilgan shartnomalar asosida va qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin. (58-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 59-modda. Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlarning majburiyatlari Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqarayotgan tashkilot: haq toʻlash bilan bir vaqtda huquq egalariga ularning huquqlaridan foydalanilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan hisobotlarni taqdim etishi; ushbu Qonun 58-moddasi birinchi qismining beshinchi xatboshisi qoidalariga muvofiq yigʻilgan haqdan faqat huquq egalariga taqsimlash va toʻlash uchun foydalanishi. Bunda tashkilot yigʻilgan haqdan bunday haqni yigʻish, taqsimlash va toʻlash boʻyicha oʻzining haqiqiy xarajatlarini qoplash summalarini, shuningdek shu tashkilot tomonidan oʻzi qaysi huquq egalarining nomidan ish koʻrayotgan boʻlsa, shu huquq egalarining roziligi bilan va ularning manfaatlarini koʻzlab tashkil etiladigan maxsus fondlarga yoʻnaltiriladigan summalarni chegirib tashlashga haqlidir; yigʻilgan haq summalarini, ushbu qismning uchinchi xatboshisida nazarda tutilgan summalarni chegirib tashlagan holda, asarlardan va turdosh huquqlar obyektlaridan amalda foydalanilishiga mutanosib ravishda taqsimlashi va muntazam toʻlab borishi; yigʻilgan haqni bevosita huquq egalariga taqsimlashi hamda toʻlashi va (yoki) uni huquq egalariga taqsimlash va toʻlash uchun tegishli toifadagi huquq egalarining manfaatlarini ifodalovchi boshqa tashkilotlarga shu tashkilotlar bilan tuzilgan kelishuvlar asosida oʻtkazishi; talab qilib olinmagan haqni huquq egalarini qidirish choralarini koʻrgan holda, u tashkilot hisobiga tushgan sanadan eʼtiboran uch yil mobaynida saqlab turishi shart. Koʻrsatilgan muddat tugagach, tashkilot talab qilib olinmagan haqni taqsimlanadigan summalarga qoʻshib yuborishga yoki uni tashkilot oʻzi qaysi huquq egalarining nomidan ish koʻrayotgan boʻlsa, faqat shu huquq egalarining roziligi bilan va ularning manfaatlarini koʻzlab boshqa maqsadlarga qaratishga haqlidir. Tashkilotga ushbu Qonun 58-moddasi birinchi qismining beshinchi xatboshisida nazarda tutilgan haqni yigʻishga nisbatan vakolatlar bermagan huquq egalari amalga oshirilgan taqsimlashga muvofiq ularga tegishli haqning toʻlanishini, shuningdek oʻz asarlarini yoki turdosh huquqlar obyektlarini bu tashkilot tomonidan foydalanuvchilarga taqdim etilgan shartnomalardan chiqarib tashlashni tashkilotdan talab qilishga haqlidir. Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilot zimmasida huquq egalari bilan tuzilgan shartnomalar asosida va qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin. (59-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 60-modda. Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlar faoliyatini nazorat qilish Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotlar faoliyatini nazorat qilish maxsus vakolatli davlat organi tomonidan amalga oshiriladi. Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilot maxsus vakolatli davlat organiga quyidagi axborotni taqdim etishi shart: tashkilotning ustaviga kiritilgan oʻzgartishlar toʻgʻrisida; tashkilot shunga oʻxshash huquqlarni boshqaruvchi chet el tashkilotlari bilan tuzadigan ikki tomonlama va koʻp tomonlama bitimlar toʻgʻrisida; umumiy yigʻilish qarorlari toʻgʻrisida; yillik balans, yillik hisobot, shu jumladan talab qilib olinmagan haqlar haqidagi maʼlumotlar va tashkilot faoliyatining auditorlik tekshiruvi toʻgʻrisida; tashkilot nomidan ish koʻrishga vakolatli shaxslarning familiyasi, ismi va otasining ismi toʻgʻrisida. Maxsus vakolatli davlat organi mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilotdan uning faoliyati oʻz ustaviga va qonunchilikka muvofiqligini tekshirish uchun zarur boʻlgan qoʻshimcha axborot talab qilib olishga haqlidir. (60-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 5-bob. Mualliflik huquqi va turdosh huquqlarni himoya qilish 61-modda. Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladilar. (61-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 62-modda. Mualliflik huquqi va turdosh huquqlarni buzish Quyidagilar: mualliflarning shaxsiy nomulkiy huquqlarini buzish; ijrochining ismi-sharifga boʻlgan va ijroni har qanday tarzda buzib koʻrsatilishidan yoki har qanday boshqacha tarzda tajovuz qilinishidan himoya qilish huquqlarini buzish; huquq egasi yoki mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilot bilan shartnoma tuzmasdan asarlar yoki turdosh huquqlar obyektini takrorlash, tarqatish yoki undan boshqacha tarzda foydalanish, ushbu Qonunga muvofiq shunday foydalanishga shartnoma tuzmasdan yoʻl qoʻyiladigan hollar bundan mustasno; ushbu Qonunda nazarda tutilgan hollarda haq toʻlash toʻgʻrisidagi talablarni buzish; asarlardan yoki turdosh huquqlar obyektlaridan huquq egasi yoki mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilot bilan tuzilgan shartnoma boʻyicha olingan huquqlarni oshirib yuborgan holda foydalanish; huquq egalarining mulkiy huquqlarini boshqacha tarzda buzish mualliflik huquqi va turdosh huquqlarni buzishdir. Asarlarning va turdosh huquqlar obyektlarining takrorlanishi yoki tarqatilishi mualliflik huquqi va turdosh huquqlarni buzgan holda amalga oshiriladigan nusxalari kontrafakt nusxalardir. Ushbu Qonunga muvofiq muhofaza qilinadigan asarlarning va turdosh huquqlar obyektlarining bunday asarlarni va turdosh huquqlar obyektlarini muhofaza qilish toʻxtatilgan yoki hech qachon muhofaza qilinmagan davlatlardan huquq egalarining roziligisiz import qilinadigan nusxalari ham kontrafakt nusxalardir. 63-modda. Mualliflik huquqi va turdosh huquqlarni himoya qiluvchi texnika vositalari Asarlardan yoki turdosh huquqlar obyektlaridan foydalanishni nazorat qiluvchi, muallif, turdosh huquqlar egasi yoxud asarlarga yoki turdosh huquqlar obyektlariga nisbatan mutlaq huquqlarning boshqa egasi tomonidan ruxsat etilmagan harakatlar amalga oshirilishining oldini oluvchi yoki ularni cheklovchi har qanday texnik qurilmalar yoxud ularning tarkibiy qismlari mualliflik huquqi va turdosh huquqlarni himoya qiluvchi texnika vositalari deb eʼtirof etiladi. Asarlarga yoki turdosh huquqlar obyektlariga nisbatan: asarlardan yoki turdosh huquqlar obyektlaridan foydalanishga doir mualliflik huquqi va turdosh huquqlarni himoya qiluvchi texnika vositalarining qoʻllanilishi yoʻli bilan belgilangan cheklashlarni olib tashlashga qaratilgan harakatlarni ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan shaxslarning ruxsatisiz amalga oshirishga; har qanday qurilmani yoki uning tarkibiy qismlarini tayyorlashga, tarqatishga, prokatga berishga, vaqtinchalik tekin foydalanish uchun berishga, import qilishga, reklama qilishga, ulardan tijorat maqsadida foydalanishga yoxud xizmatlar koʻrsatishga, agar bunday harakatlar natijasida mualliflik huquqi va turdosh huquqlarni himoya qiluvchi texnika vositalaridan foydalanish mumkin boʻlmay qolsa yoki bunday texnika vositalari koʻrsatilgan huquqlarning lozim darajada himoya qilinishini taʼminlamasa, yoʻl qoʻyilmaydi. 64-modda. Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar toʻgʻrisida axborot Asarni yoki turdosh huquqlar obyektini, muallifni, turdosh huquqlar egasini yoki mutlaq huquqlarning boshqa egasini identifikatsiyalovchi har qanday axborot yoxud asardan yoki turdosh huquqlar obyektidan foydalanish shartlari haqidagi, asarning yoki turdosh huquqlar obyektining nusxasida mavjud boʻlgan, ularga ilova qilingan yoxud bunday asarni yoki turdosh huquqlar obyektini barchaning eʼtibori uchun yuborish yoxud barchaning eʼtiboriga yetkazish munosabati bilan paydo boʻladigan axborot, shuningdek shunday axborotni oʻz ichiga olgan har qanday raqamlar va kodlar mualliflik huquqi va turdosh huquqlar toʻgʻrisidagi axborot deb eʼtirof etiladi. Quyidagilarga: mualliflik huquqi va turdosh huquqlar toʻgʻrisidagi axborotni ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan shaxslarning ruxsatisiz chiqarib tashlash yoki oʻzgartirishga; mualliflik huquqi va turdosh huquqlar toʻgʻrisidagi axboroti ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan shaxslarning ruxsatisiz chiqarib tashlangan asarlarni yoki turdosh huquqlar obyektlarini takrorlash, tarqatish, tarqatish maqsadida import qilish, omma oldida ijro etish, barchaning eʼtibori uchun yuborishga, barchaning eʼtiboriga yetkazishga yoʻl qoʻyilmaydi. 65-modda. Mualliflik huquqi va turdosh huquqlarni himoya qilish usullari Muallif, turdosh huquqlar egasi yoki mutlaq huquqlarning boshqa egasi huquqbuzardan quyidagilarni talab qilishga haqli: huquqlarni tan olishini; huquq buzilishidan oldingi holatni tiklashini va huquqni buzadigan yoki uning buzilishi xavfini yuzaga keltiradigan harakatlarni toʻxtatishini; huquq egasining huquqi buzilmagan taqdirda, u fuqarolik muomalasining odatdagi sharoitlarida olishi mumkin boʻlgan, lekin ololmay qolgan daromadi miqdoridagi zararlarning oʻrnini qoplashini. Agar huquqbuzar mualliflik huquqi yoki turdosh huquqlarni buzish oqibatida daromadlar olgan boʻlsa, huquq egalari boshqa zararlar bilan bir qatorda boy berilgan foydani bunday daromadlardan kam boʻlmagan miqdorda qoplashini; zararlar yetkazilishi faktidan qatʼi nazar, huquqbuzarlikning xususiyati va huquqbuzarning aybi darajasidan kelib chiqib ish muomalasi odatlarini hisobga olgan holda zarar qoplanishi oʻrniga bazaviy hisoblash miqdorining yigirma baravaridan ming baravarigacha miqdorda toʻlanishi lozim boʻlgan tovonni toʻlashini; (65-modda birinchi qismining beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 20-avgustdagi OʻRQ-709-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.08.2021-y., 03/21/709/0808-son) ushbu Qonunda belgilangan huquqlarini himoya qilish bilan bogʻliq boʻlgan, qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa choralar koʻrishini. (65-modda birinchi qismining oltinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Muallif va ijrochi oʻz huquqlari buzilgan taqdirda, huquqbuzardan maʼnaviy ziyon qoplanishini talab qilishga haqlidir. Mulkiy huquqlarni jamoaviy asosda boshqaruvchi tashkilot mulkiy huquqlarini boshqarish shunday tashkilot tomonidan amalga oshirilayotgan shaxslarning buzilgan mualliflik huquqlari va turdosh huquqlarini himoya qilib qonunda belgilangan tartibda oʻz nomidan ariza bilan sudga murojaat etishga haqlidir. Mualliflik huquqi yoki turdosh huquqlar buzilishining oldini olish yoki uni toʻxtatish uchun zarur choralar koʻrish natijasida uchinchi shaxslarga yetkazilgan zararlar, shuningdek bunday choralarni amalga oshirgan shaxs koʻrgan zararlar huquqbuzar hisobidan undirib olinishi kerak. 66-modda. Asarlarning va turdosh huquqlar obyektlarining kontrafakt nusxalarini musodara qilish Asarlarning va turdosh huquqlar obyektlarining kontrafakt nusxalari, shuningdek ularni tayyorlash va takrorlashda foydalaniladigan materiallar va asbob-uskunalar hamda sodir etilgan huquqbuzarlikning boshqa vositalari qonunchilikka muvofiq sud tartibida musodara qilinadi. (66-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Asarlarning va turdosh huquqlar obyektlarining musodara qilingan kontrafakt nusxalari yoʻq qilinishi kerak, ularni huquq egasiga uning iltimosiga binoan topshirish hollari bundan mustasno. Mualliflik huquqi va turdosh huquqlarga oid munosabatlar Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 1041-1081-moddalari bilan ham tartibga solinadi. 6-bob. Yakunlovchi qoidalar 67-modda. Nizolarni hal qilish Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal qilinadi. (67-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) 68-modda. Ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish Quyidagi qonun hujjatlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin: Oʻzbekiston Respublikasining 1996-yil 30-avgustda qabul qilingan “Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar toʻgʻrisida”gi 272–I-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-yil, № 9, 135-modda); Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 1996-yil 30-avgustda qabul qilingan “Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini amalga kiritish haqida”gi 273–I-sonli Qarori (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-yil, № 9, 136-modda); Oʻzbekiston Respublikasining 2000-yil 15-dekabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek ayrimlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisida”gi 175–II-sonli Qonunining 15-bandi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2001-yil, № 1-2, 23-modda). 69-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish (69-moddaning nomi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin, davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin. 70-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi tartibi Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Ushbu Qonunning audiovizual asarlar prokati uchun haq olish huquqini nazarda tutuvchi 21-moddasining ikkinchi qismi va 49-moddasining ikkinchi qismi qoidalari ushbu Qonun kuchga kirganidan keyin bir yil oʻtgach, amalga kiritiladi. Asarlar, ijrolar, fonogrammalar, efir yoki kabel orqali koʻrsatuv yoxud eshittirish beruvchi tashkilotning koʻrsatuvlari yoki eshittirishlaridan foydalanish uchun ushbu Qonun kuchga kirguniga qadar tuzilgan shartnomalar bunday shartnomalarning amal qilish muddati tugaguniga qadar oʻz kuchida qoladi hamda ularga nisbatan mualliflik huquqi va turdosh huquqlar toʻgʻrisidagi qonunchilikning ular tuzilgan paytda amalda boʻlgan qoidalari qoʻllaniladi. (70-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi OʻRQ-683-sonli Qonuni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son) Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV Toshkent sh., 2006-yil 20-iyul, OʻRQ-42-son (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2006-y., 28-29-son, 260-modda; 2011-y., 51-son, 542-modda; 2013-y., 1-son, 1-modda, 41-son, 543-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 19.04.2018-y., 03/18/476/1087-son; 24.05.2019-y., 03/19/542/3177-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son, 21.08.2021-y., 03/21/709/0808-son) |
Закон Республики Узбекистан Об авторском праве и смежных правах Принят Законодательной палатой 23 марта 2006 года Одобрен Сенатом 9 июня 2006 года Глава 1. Общие положения Статья 1. Цель настоящего Закона Целью настоящего Закона является регулирование отношений, возникающих в связи с созданием и использованием произведений науки, литературы и искусства (авторское право), исполнений, фонограмм, передач организаций эфирного или кабельного вещания (смежные права). Статья 2. Законодательство об авторском праве и смежных правах Законодательство об авторском праве и смежных правах состоит из настоящего Закона и иных актов законодательства. Если международным договором Республики Узбекистан установлены иные правила, чем те, которые предусмотрены в законодательстве Республики Узбекистан об авторском праве и смежных правах, то применяются правила международного договора. Статья 3. Основные понятия В настоящем Законе применяются следующие основные понятия: экземпляр произведения — копия произведения, изготовленная в любой материальной форме; публичный показ произведения — демонстрация оригинала или экземпляра произведения непосредственно либо на экране с помощью пленки, диапозитива, телевизионного кадра или посредством каких-либо других технических средств, а также демонстрация отдельных кадров аудиовизуального произведения без соблюдения их последовательности в месте, открытом для публики, или в месте, где присутствует широкий круг лиц, не являющихся членами одной и той же семьи; обнародование произведения — осуществленное с согласия автора действие, которое впервые делает произведение доступным для всеобщего сведения путем его опубликования, публичного показа, публичного исполнения, передачи в эфир или иным способом; аудиовизуальное произведение — произведение, состоящее из зафиксированной серии связанных между собой изображений (с сопровождением или без сопровождения их звуком), предназначенное для зрительного и слухового (в случае сопровождения звуком) восприятия с помощью соответствующих технических средств, в том числе произведения кинематографии и все произведения, выраженные средствами, аналогичными кинематографическим (теле- и видеофильмы, диафильмы, слайд-фильмы и иные произведения), независимо от способа их первоначальной или последующей фиксации; изготовитель аудиовизуального произведения — юридическое или физическое лицо, взявшее на себя инициативу и ответственность за изготовление такого произведения; доведение до всеобщего сведения — сообщение произведений или объектов смежных прав для всеобщего сведения по проводам или средствами беспроволочной связи таким образом, что пользователи телекоммуникационных систем могут осуществлять доступ к ним из любого места и в любое время по их собственному выбору; сообщение для всеобщего сведения — передача произведений или объектов смежных прав в эфир, сообщение по кабелю, а также их доведение любыми другими способами (за исключением распространения экземпляров) до слухового и (или) зрительного восприятия публикой, представители которой находятся не в месте сообщения, независимо от того, воспринимаются ли фактически произведения или объекты смежных прав, ставшие доступными таким образом; запись — фиксация звуков и (или) изображений с помощью технических средств в какой-либо материальной форме, позволяющей осуществлять их неоднократное восприятие, воспроизведение или сообщение; исполнение — представление произведения (в том числе произведения народного творчества), фонограммы, исполнения, постановки посредством игры, декламации, пения, танца в живом исполнении или с помощью технических средств; исполнитель — актер, певец, музыкант, танцор или иное физическое лицо, которое играет роль, поет, читает, декламирует, танцует, интерпретирует, играет на музыкальном инструменте или иным образом исполняет произведение литературы или искусства (в том числе произведение народного творчества), а также режиссер-постановщик спектакля и дирижер; сообщение по кабелю — сообщение произведений или объектов смежных прав для всеобщего сведения посредством кабеля, провода или с помощью аналогичных средств; произведение декоративно-прикладного искусства — двухмерное или трехмерное произведение искусства, оригиналы или экземпляры которого используются в качестве предметов практического пользования или перенесены на такие предметы, включая произведение художественного промысла или произведение, изготовленное промышленным способом; база данных — совокупность данных (статей, расчетов и т. д.), выраженных в объективной форме и систематизированных таким образом, чтобы эти данные могли быть найдены и обработаны с помощью электронных вычислительных машин (далее — ЭВМ); автор — физическое лицо, творческим трудом которого создано произведение; публичное исполнение — доведение произведений или объектов смежных прав до слухового и (или) зрительного восприятия посредством исполнения или любой другой формы сообщения, непосредственно или с помощью технических средств, в месте, открытом для публики, или в месте, где присутствует широкий круг лиц, не являющихся членами одной и той же семьи; сдача в прокат — предоставление в целях извлечения дохода оригинала или экземпляров произведений или объектов смежных прав во временное пользование; репрографическое воспроизведение — факсимильное воспроизведение в любом размере и в любой форме одного или более экземпляров оригиналов письменных и других произведений или их копий путем фотокопирования или с помощью других технических средств, кроме случаев изготовления репродукций произведений изобразительного искусства с применением наборных печатных форм. Репрографическое воспроизведение не включает в себя хранение или воспроизведение указанных копий в цифровой форме, за исключением случаев создания временных копий, обусловленных особенностями используемых для репрографического воспроизведения технических средств; ретрансляция — одновременная передача в эфир или сообщение по кабелю передачи одной организации эфирного или кабельного вещания другой организацией эфирного или кабельного вещания; воспроизведение — изготовление одного или более экземпляров произведений или объектов смежных прав или их частей любым способом и в любой материальной форме, в том числе изготовление в трех измерениях одного или более экземпляров двухмерного произведения и в двух измерениях — одного или более экземпляров трехмерного произведения, запись в память ЭВМ и других электронных устройств; фонограмма — любая исключительно звуковая запись какого-либо исполнения, иных звуков, за исключением звуковой записи, включенной в аудиовизуальное произведение; экземпляр фонограммы — копия фонограммы на любом материальном носителе, изготовленная непосредственно или косвенно с фонограммы и включающая все звуки или часть звуков, зафиксированных в этой фонограмме; изготовитель фонограммы — юридическое или физическое лицо, взявшее на себя инициативу и ответственность за первую звуковую запись исполнения или иных звуков; произведения народного творчества — сказки, песни, танцы, произведения декоративно-прикладного искусства и другие результаты художественного и самодеятельного народного творчества, не имеющие конкретного автора; опубликование — выпуск в обращение экземпляров произведения, записи исполнения или фонограммы с согласия автора произведения, исполнителя или изготовителя фонограммы в количестве, достаточном для удовлетворения разумных потребностей публики исходя из характера произведения, записи исполнения или фонограммы; передача в эфир — сообщение произведений или объектов смежных прав для всеобщего сведения посредством их передачи по радио или телевидению, в том числе через спутники (за исключением кабельного телевидения). При передаче произведений или объектов смежных прав в эфир через спутник под передачей в эфир понимается прием сигналов с наземной станции на спутник и передача сигналов со спутника, посредством которых произведение или объекты смежных прав могут быть доведены до всеобщего сведения независимо от фактического приема их публикой; организация эфирного или кабельного вещания — лицо, взявшее на себя инициативу и ответственность за передачу в эфир или сообщение по кабелю и осуществляющее их в установленном порядке; передача организации эфирного или кабельного вещания — передача, созданная самой организацией эфирного или кабельного вещания, а также по ее заказу и за счет ее средств — другой организацией; правообладатель — автор или его наследники в отношении авторского права, исполнитель или его наследники, изготовитель фонограммы, организация эфирного или кабельного вещания в отношении смежных прав, а также иные юридические или физические лица, получившие права на использование произведений или объектов смежных прав по договору или по иному предусмотренному настоящим Законом основанию. Глава 2. Авторское право Статья 4. Сфера действия авторского права В соответствии с настоящим Законом авторское право распространяется: на произведения авторов или иных первоначальных обладателей авторского права, являющихся гражданами Республики Узбекистан или имеющих постоянное место пребывания на территории Республики Узбекистан; на произведения, впервые опубликованные в Республике Узбекистан, независимо от гражданства и постоянного места пребывания их авторов; на произведения, охраняемые в Республике Узбекистан в соответствии с международными договорами Республики Узбекистан. Произведение также считается впервые опубликованным в Республике Узбекистан, если в течение тридцати дней после даты первого опубликования за пределами Республики Узбекистан оно было опубликовано на территории Республики Узбекистан. При предоставлении на территории Республики Узбекистан охраны произведению в соответствии с международными договорами Республики Узбекистан автор произведения определяется по закону государства, на территории которого имел место юридический факт, послуживший основанием для обладания авторским правом. Статья 5. Объект авторского права Авторское право распространяется на произведения науки, литературы и искусства, являющиеся результатом творческой деятельности, независимо от назначения и достоинства произведения, а также от способа его выражения. Авторское право распространяется как на обнародованные, так и на необнародованные произведения, находящиеся в какой-либо объективной форме: письменной (рукопись, машинопись, нотная запись и т. д.); устной (публичное произнесение, публичное исполнение и т. д.); звуко- или видеозаписи (механической, магнитной, цифровой, оптической и т. д.); изображения (рисунок, эскиз, картина, план, чертеж, кино-, теле-, видео- или фотокадр и т. д.); объемно-пространственной (скульптура, модель, макет, сооружение и т. д.); других формах. Авторское право распространяется на форму выражения, а не на идеи, принципы, методы, процессы, системы, способы или концепции как таковые. Статья 6. Произведения, являющиеся объектами авторского права Объектами авторского права являются: литературные произведения (литературно-художественные, научные, учебные, публицистические и т. п.); драматические и сценарные произведения; музыкальные произведения с текстом или без текста; музыкально-драматические произведения; хореографические произведения и пантомимы; аудиовизуальные произведения; произведения живописи, скульптуры, графики, дизайна и другие произведения изобразительного искусства; произведения декоративно-прикладного и сценографического искусства; произведения архитектуры, градостроительства и садово-паркового искусства; фотографические произведения и произведения, полученные способами, аналогичными фотографии; географические, геологические и другие карты, планы, эскизы и произведения, относящиеся к географии, топографии и другим наукам; программы для ЭВМ всех видов, в том числе прикладные программы и операционные системы, которые могут быть выражены на любом языке программирования и в любой форме, включая исходный текст и объектный код; другие произведения, отвечающие требованиям, установленным статьей 5 настоящего Закона. Статья 7. Части произведения, производные и составные произведения, являющиеся объектами авторского права Объектами авторского права являются отвечающие требованиям, установленным статьей 5 настоящего Закона: части произведения (включая его название), которые могут использоваться самостоятельно; производные произведения (переводы, обработки, аннотации, рефераты, резюме, обзоры, инсценировки, аранжировки, адаптации и другие переработки произведений науки, литературы и искусства); сборники (энциклопедии, антологии, базы данных) и другие составные произведения, представляющие собой по подбору или расположению материалов результат творческого труда. Производные и составные произведения охраняются авторским правом независимо от того, являются ли произведения, на которых они основаны или которые они включают, объектами авторского права. Статья 8. Материалы, не являющиеся объектами авторского права Не являются объектами авторского права: официальные документы (законы, постановления, решения и т. п.), а также их официальные переводы; официальные символы и знаки (флаги, гербы, ордена, денежные знаки и т. п.); произведения народного творчества; сообщения о новостях дня или сообщения о текущих событиях, имеющие характер обычной пресс-информации; результаты, полученные с помощью технических средств, предназначенных для производства определенного рода, без осуществления человеком творческой деятельности, непосредственно направленной на создание индивидуального произведения. Статья 9. Права на проекты официальных документов, символов и знаков Право авторства на проект официального документа, символа или знака принадлежит лицу, создавшему проект (разработчику). Разработчик проекта официального документа, символа или знака вправе опубликовать такой проект, если это не запрещено органом, по поручению которого разрабатывался проект. При публикации проекта разработчик вправе указывать свое имя. Проект официального документа, символа или знака может быть использован компетентным органом для подготовки официального документа без согласия разработчика, если проект им опубликован или направлен соответствующему органу. При подготовке официального документа, символа или знака на основе проекта в него могут вноситься изменения и дополнения по усмотрению органа, осуществляющего подготовку официального документа, символа или знака. После принятия (утверждения) компетентным органом официального документа, символа или знака на основе проекта документ, символ или знак используется без указания имени разработчика проекта. Статья 10. Возникновение авторского права. Презумпция авторства Авторское право на произведение науки, литературы и искусства возникает в силу факта его создания. Для возникновения и осуществления авторского права не требуется регистрации произведения или соблюдения каких-либо иных формальностей. Лицо, обозначенное в качестве автора на оригинале или экземпляре произведения, считается его автором, если не доказано иное. При опубликовании произведения анонимно или под псевдонимом (за исключением случая, когда псевдоним автора не оставляет сомнения в его личности) издатель, осуществивший опубликование, имя или наименование которого обозначено на произведении, при отсутствии доказательств иного считается представителем автора и имеет право защищать права автора и обеспечивать их осуществление. Это положение действует до тех пор, пока автор такого произведения не раскроет свою личность и не заявит о своем авторстве. Статья 11. Знаки охраны авторского права Обладатель исключительных авторских прав может для оповещения о своих правах использовать знак охраны авторского права, который помещается на каждом экземпляре произведения и состоит из трех элементов: латинской буквы «С» в окружности; имени (наименования) обладателя исключительных авторских прав; года первого опубликования произведения. Если не доказано иное, обладателем исключительных авторских прав считается лицо, обозначенное в знаке охраны авторского права. Статья 12. Соавторство Авторское право на произведение, созданное совместным творческим трудом двух или более физических лиц, принадлежит соавторам совместно независимо от того, образует ли такое произведение одно неразрывное целое или состоит из частей, каждая из которых имеет также самостоятельное значение. Часть произведения признается имеющей самостоятельное значение, если она может быть использована независимо от других частей этого произведения. Каждый из соавторов вправе использовать созданную им часть произведения, имеющую самостоятельное значение, по своему усмотрению, если иное не предусмотрено соглашением между ними. Отношения между соавторами определяются, как правило, на основе соглашения. При отсутствии такого соглашения авторское право на произведение осуществляется всеми авторами совместно, а авторское вознаграждение распределяется между ними поровну. Если произведение соавторов образует одно неразрывное целое, то ни один из соавторов не вправе без достаточных к тому оснований запретить использование произведения. Статья 13. Авторское право на производное произведение Автору производного произведения принадлежит авторское право на осуществленную им переработку произведения науки, литературы и искусства. Автор производного произведения пользуется авторским правом на созданное им произведение при условии соблюдения им прав автора произведения, подвергшегося переработке. Авторское право автора производного произведения не препятствует другим лицам осуществлять свои переработки произведения, ставшего основой для переработки. Статья 14. Авторское право на составное произведение Автору составного произведения (составителю) принадлежит авторское право на осуществленный им подбор или расположение материалов, представляющие результат творческого труда. Составитель пользуется авторским правом при условии соблюдения им прав авторов каждого из произведений, включенных в составное произведение. Авторы произведений, включенных в составное произведение, сохраняют исключительные права на использование своих произведений независимо от составного произведения, если иное не предусмотрено авторским договором. Авторское право составителя не препятствует другим лицам осуществлять самостоятельный подбор или расположение тех же материалов для создания своих составных произведений. Статья 15. Авторское право на аудиовизуальное произведение Авторами (соавторами) аудиовизуального произведения являются: режиссер-постановщик; автор сценария; автор музыкального произведения с текстом или без текста, специально созданного для этого аудиовизуального произведения; оператор-постановщик; художник-постановщик. Изготовителем аудиовизуального произведения признается юридическое или физическое лицо, наименование или имя которого обозначено в качестве изготовителя на оригинале или экземпляре этого произведения, если не доказано иное. При публичном исполнении аудиовизуального произведения автор музыкального произведения (с текстом или без текста) сохраняет право на получение вознаграждения за публичное исполнение его музыкального произведения. Статья 16. Авторы интервью Авторское право на интервью принадлежит лицу, давшему интервью, и лицу, проводившему интервью, как соавторам, если иное не предусмотрено соглашением между ними. Использование интервью допускается лишь с согласия лица, давшего интервью. Статья 17. Права лиц, организующих создание произведений Лица, организующие создание произведений (изготовители аудиовизуальных произведений, издатели энциклопедий, продюсеры и т. п.), не признаются авторами соответствующих произведений. Однако в случаях, предусмотренных настоящим Законом или иными законами, такие лица приобретают исключительные права на использование этих произведений. Изготовитель аудиовизуального произведения вправе при использовании данного произведения указывать свое имя или наименование либо требовать такого указания. Издателю энциклопедий, энциклопедических словарей, периодических и продолжающихся сборников научных трудов, газет, журналов и других периодических изданий принадлежат исключительные права на использование таких изданий. Издатель вправе при любом использовании таких изданий указывать свое имя или наименование либо требовать такого указания. Статья 18. Личные неимущественные права автора Автору произведения принадлежат следующие личные неимущественные права: право признаваться автором произведения (право авторства); право использовать или разрешать использовать произведение под подлинным именем автора, псевдонимом либо без обозначения имени, то есть анонимно (право на авторское имя); право обнародовать или разрешать обнародовать произведение в любой форме (право на обнародование), включая право на отзыв; право на защиту произведения, включая его название, от всякого искажения или любого иного посягательства, способного нанести ущерб чести и достоинству автора (право на защиту репутации автора). Автор имеет право отказаться от ранее принятого решения об обнародовании произведения (право на отзыв) при условии возмещения лицам, получившим право использовать произведение, причиненных таким решением убытков, включая упущенную выгоду. Если произведение уже было обнародовано, автор обязан публично оповестить об его отзыве. При этом он вправе изъять за свой счет из обращения ранее изготовленные экземпляры произведения. Эти положения не применяются к служебным произведениям, если иное не предусмотрено в договоре с автором. При издании, публичном исполнении или ином использовании произведения внесение каких бы то ни было изменений в само произведение, в его название и в обозначение имени автора допускается только с согласия автора. Воспрещается без согласия автора снабжать его произведение при издании иллюстрациями, предисловием, послесловием, комментариями или какими бы то ни было пояснениями. Личные неимущественные права принадлежат автору независимо от его имущественных прав и сохраняются за ним в случае передачи исключительных прав на использование произведения. Соглашение автора с кем-либо и заявление автора об отказе от осуществления личных неимущественных прав ничтожны. Статья 19. Имущественные права автора Автору принадлежат исключительные права на использование произведения в любой форме и любым способом. Юридические и физические лица, кроме случаев, предусмотренных настоящим Законом, могут использовать произведение только по договору с правообладателем или иным уполномоченным лицом, в том числе по договору с организациями, управляющими имущественными правами на коллективной основе, либо, в случае их отсутствия, — по договору с организацией, исполняющей функции и обязанности этих организаций. Исключительные права автора на использование произведения означают право осуществлять или разрешать следующие действия: воспроизводить произведение (право на воспроизведение); распространять оригинал или экземпляры произведения путем продажи или иной передачи права собственности (право на распространение); доводить произведение до всеобщего сведения (право на доведение до всеобщего сведения); сдавать в прокат оригинал или экземпляры произведения (право на сдачу в прокат); импортировать экземпляры произведения в целях распространения, включая экземпляры, изготовленные с разрешения обладателя исключительных авторских прав (право на импорт); сообщать произведение для всеобщего сведения путем передачи по проводам (кабелю) или с помощью иных аналогичных средств (право на сообщение по кабелю); переделывать, аранжировать или другим образом перерабатывать произведение (право на переработку); публично показывать произведение (право на публичный показ); публично исполнять произведение (право на публичное исполнение); сообщать произведение для всеобщего сведения путем передачи с помощью беспроводных средств (право на передачу в эфир); переводить произведение (право на перевод); повторно сообщать произведение для всеобщего сведения, если такое сообщение осуществляется другой организацией, а не организацией, первоначально осуществившей сообщение (право на повторное сообщение для всеобщего сведения). Автор имеет право на получение вознаграждения за каждый вид использования его произведения (право на вознаграждение). Если экземпляры опубликованного произведения правомерно введены в гражданский оборот посредством их продажи или иной передачи права собственности, то допускается их дальнейшее распространение без согласия автора и без выплаты ему вознаграждения, за исключением случая, предусмотренного частью третьей статьи 23 настоящего Закона. Произведение считается использованным независимо от того, использовано оно с целью извлечения дохода либо его использование не направлено на это. Практическое применение положений, составляющих содержание произведения (изобретений, иных технических, экономических, организационных и тому подобных решений), не считается использованием произведения в смысле авторского права. Статья 20. Особенности некоторых имущественных прав автора Исключительные права автора на перевод и переработку произведения включают право осуществлять или разрешать предусмотренные частью третьей статьи 19 настоящего Закона действия в отношении переведенного или переработанного произведения. Исключительные права автора на использование дизайнерского, архитектурного, градостроительного и садово-паркового проектов включают также практическую реализацию таких проектов. Автор принятого архитектурного проекта вправе требовать от заказчика предоставления права на участие в реализации своего проекта при разработке документации для строительства и при строительстве здания или сооружения, если иное не предусмотрено в договоре. Статья 21. Право на сдачу в прокат Авторам аудиовизуальных произведений, программ для ЭВМ, произведений, записанных на фонограмму, принадлежит исключительное право разрешать сдавать в прокат оригинал или экземпляр произведения. Положения настоящей части не применяются в отношении аудиовизуальных произведений, если только такой прокат не приводит к широкому воспроизведению таких произведений, наносящему существенный ущерб исключительному праву на воспроизведение, а также в отношении программ для ЭВМ, если сама программа для ЭВМ не является основным объектом проката. При прокате экземпляров фонограммы или аудиовизуального произведения автор, несмотря на передачу права на прокат фонограммы или аудиовизуального произведения изготовителю фонограммы или изготовителю аудиовизуального произведения, сохраняет право на получение вознаграждения за прокат экземпляров фонограммы или аудиовизуального произведения. Минимальный размер данного вознаграждения, условия и порядок его выплаты устанавливаются Кабинетом Министров Республики Узбекистан. Статья 22. Депонирование произведений Депонированием рукописей произведений, других произведений на любом материальном носителе признается использование произведения, если такое депонирование произведено в хранилище (депозитарии), открытом для доступа каждого, и допускает получение по договору с депозитарием экземпляра произведения любым, кто обратится в этот депозитарий. Депонирование произведения осуществляется на основе договора обладателя исключительных авторских прав с депозитарием, устанавливающего условия использования произведения. Такой договор и договор депозитария с пользователем являются публичными. Статья 23. Право доступа к произведениям изобразительного искусства. Право следования Автор произведения изобразительного искусства вправе требовать от собственника произведения предоставления возможности осуществлять право на воспроизведение своего произведения (право доступа). При этом от собственника произведения нельзя требовать доставки произведения автору. Переход права собственности на произведение изобразительного искусства (возмездно или безвозмездно) от автора к другому лицу означает первую продажу этого произведения. В каждом случае публичной перепродажи произведения изобразительного искусства (через аукцион, галерею изобразительного искусства, художественный салон, магазин и т. д.) по цене, превышающей предыдущую не менее чем на двадцать процентов, автор имеет право на получение от продавца вознаграждения в размере пяти процентов от перепродажной цены (право следования). Указанное право является неотчуждаемым и переходит только к наследникам автора по закону на срок действия авторского права. Статья 24. Ограничение авторских прав Ограничение исключительных прав автора и других лиц на использование произведения допускается только в случаях, предусмотренных статьями 25—33 настоящего Закона или другими законами. Указанные ограничения применяются при условии, что это не наносит неоправданного ущерба нормальному использованию произведения и не ущемляет необоснованным образом законные интересы автора. Статья 25. Воспроизведение произведений в личных целях без согласия автора и без выплаты вознаграждения Допускается без согласия автора или иного правообладателя и без выплаты вознаграждения воспроизведение обнародованного произведения в личных целях, за исключением случаев, предусмотренных статьей 33 настоящего Закона. Правила части первой настоящей статьи не применяются в отношении: воспроизведения произведений архитектуры в форме зданий и сооружений; воспроизведения баз данных или существенных их частей; воспроизведения программ для ЭВМ, за исключением случаев, предусмотренных законом; репрографического воспроизведения книг (в целом) и нотных текстов. Статья 26. Свободное использование произведений с указанием имени автора Допускается следующее свободное использование произведения с обязательным указанием имени автора и источника заимствования и при условии, что этим не наносится ущерб нормальному использованию произведения и не ущемляются законные интересы автора: цитирование в оригинале и в переводе в научных, исследовательских, полемических, критических и не связанных с рекламой информационных целях из обнародованных произведений в объеме, оправданном целью цитирования, включая воспроизведение отрывков из газетных и журнальных статей в форме обзоров печати; использование обнародованных произведений или отрывков таких произведений в качестве иллюстраций в изданиях, радио- и телепередачах, звуко- и видеозаписях образовательного и учебного характера в объеме, оправданном поставленной целью; воспроизведение в газетах, передача в эфир или сообщение по кабелю опубликованных в газетах и журналах статей по текущим политическим, экономическим, социальным и религиозным вопросам либо переданных в эфир или сообщенных по кабелю произведений такого же характера, за исключением случаев, когда такое использование было специально запрещено автором; воспроизведение в газетах, передача в эфир или сообщение по кабелю публично произнесенных политических речей, обращений, докладов и других подобных произведений в объеме, оправданном поставленной целью. При этом за автором сохраняется право на опубликование таких произведений в сборниках; воспроизведение или сообщение для всеобщего сведения в обзорах текущих событий средствами фотографии или кинематографии, путем передачи в эфир или сообщения по кабелю произведений, которые становятся увиденными или услышанными в ходе таких событий, в объеме, оправданном информационной целью. При этом за автором сохраняется право на опубликование таких произведений в сборниках; воспроизведение опубликованных произведений без извлечения дохода рельефно-точечным шрифтом или другими способами для слепых, кроме произведений, специально созданных для таких способов воспроизведения. Допускается без согласия автора или иного правообладателя и без выплаты вознаграждения предоставление во временное пользование информационно-библиотечными учреждениями экземпляров произведений, правомерно введенных в гражданский оборот. При этом экземпляры произведений, являющихся объектами авторского права, выраженных в цифровой форме, в том числе экземпляры произведений, предоставляемых в порядке взаимного использования ресурсов информационно-библиотечных учреждений, могут предоставляться во временное пользование только в помещениях информационно-библиотечных учреждений при условии исключения возможности создать копии этих произведений в цифровой форме. (часть вторая статьи 26 в редакции Закона Республики Узбекистан от 18 апреля 2018 года № ЗРУ-476 — Национальная база данных законодательства, 19.04.2018 г., № 03/18/476/1087) Статья 27. Использование произведений путем репрографического воспроизведения Допускается без цели извлечения дохода, без согласия автора или иного правообладателя и без выплаты вознаграждения, но с обязательным указанием имени автора, произведения которого используются, и источника заимствования репрографическое воспроизведение в единичном экземпляре: опубликованного произведения — информационно-библиотечными учреждениями, архивами и ведомственными архивами для восстановления, замены утраченных или испорченных экземпляров, а также для предоставления экземпляров произведений другим информационно-библиотечным учреждениям, архивам и ведомственным архивам, утратившим по каким-либо причинам эти произведения из своих фондов; отдельных статей и малообъемных произведений, опубликованных в сборниках, газетах и других периодических изданиях, коротких отрывков из опубликованных письменных произведений (с иллюстрациями или без иллюстраций) информационно-библиотечными учреждениями, архивами и ведомственными архивами по запросам граждан в учебных и исследовательских целях, а также образовательными учреждениями для аудиторных занятий. (текст статьи 27 в редакции Закона Республики Узбекистан от 18 апреля 2018 года № ЗРУ-476 — Национальная база данных законодательства, 19.04.2018 г., № 03/18/476/1087) Статья 28. Свободное использование произведений, постоянно расположенных в местах, открытых для свободного посещения Допускается без согласия автора или иного правообладателя и без выплаты вознаграждения воспроизведение, передача в эфир или сообщение по кабелю произведений архитектуры, фотографий, изобразительного искусства, которые постоянно расположены в месте, открытом для свободного посещения. Это правило не распространяется на случаи, когда изображение произведения является основным объектом такого воспроизведения, передачи в эфир или сообщения по кабелю, а также на случаи, когда изображение произведения используется для коммерческих целей. Статья 29. Свободное публичное исполнение произведений Допускается без согласия автора или иного правообладателя и без выплаты вознаграждения публичное исполнение опубликованных музыкальных произведений во время официальных, религиозных и погребальных церемоний в объеме, оправданном характером таких церемоний. Статья 30. Использование произведений для целей производства доследственной проверки, дознания, предварительного следствия, административного и судебного производства Допускается без согласия автора или иного правообладателя и без выплаты вознаграждения использование произведений для целей производства доследственной проверки, дознания, предварительного следствия, административного и судебного производства в объеме, оправданном целью использования. (статья 30 в редакции Закона Республики Узбекистан от 23 мая 2019 года № ЗРУ-542 — Национальная база данных законодательства, 24.05.2019 г., № 03/19/542/317) Статья 31. Свободная запись краткосрочного пользования, производимая организациями эфирного вещания Организация эфирного вещания без согласия автора и без выплаты дополнительного вознаграждения может делать запись краткосрочного пользования произведения, в отношении которого эта организация получила право на передачу в эфир, при условии, что такая запись производится организацией эфирного вещания с помощью ее собственного оборудования и для ее собственных передач. Организация обязана уничтожить такую запись в течение шести месяцев после ее изготовления, если более продолжительный срок не был согласован с автором записанного произведения. Такая запись может быть сохранена без согласия автора произведения в архивах и ведомственных архивах, если запись носит исключительно документальный характер. (текст статьи 31 в редакции Закона Республики Узбекистан от 18 апреля 2018 года № ЗРУ-476 — Национальная база данных законодательства, 19.04.2018 г., № 03/18/476/1087) Статья 32. Свободное воспроизведение и адаптация программ для ЭВМ или баз данных Право лица, правомерно владеющего экземпляром программы для ЭВМ или базы данных, на свободное воспроизведение и адаптацию программы для ЭВМ или базы данных для последующего личного использования определяется законом. Статья 33. Выплата вознаграждения за воспроизведение в личных целях Допускается без согласия автора произведения, исполнителя, изготовителя фонограммы и изготовителя аудиовизуального произведения, но с выплатой им вознаграждения, воспроизведение аудиовизуального произведения или фонограммы в личных целях без извлечения дохода. Вознаграждение выплачивается изготовителями и импортерами оборудования (аудио- и видеомагнитофоны и иное оборудование) и материальных носителей (звуко- и (или) видеопленки и кассеты, компакт-диски и иные материальные носители), используемых для такого воспроизведения. Перечень изготавливаемого и импортируемого оборудования и материальных носителей, а также ставки собираемого вознаграждения, условия и порядок его сбора устанавливаются Кабинетом Министров Республики Узбекистан. Сбор и распределение вознаграждения, предусмотренного настоящей статьей, осуществляется одной из организаций, управляющих имущественными правами авторов, изготовителей фонограмм и исполнителей на коллективной основе, в соответствии с соглашением между этими организациями. Если иное не предусмотрено этим соглашением, указанное вознаграждение распределяется в следующей пропорции: сорок процентов — авторам, тридцать процентов — исполнителям, тридцать процентов — изготовителям фонограмм и (или) изготовителям аудиовизуальных произведений. Контроль и надзор за порядком сбора и распределения вознаграждения, предусмотренного настоящей статьей, осуществляется специально уполномоченным государственным органом. Сбор не производится и вознаграждение не выплачивается применительно к оборудованию и материальным носителям, которые являются предметом экспорта, а также к профессиональному оборудованию, не предназначенному для использования в домашних условиях. Статья 34. Авторское право на служебное произведение Личные неимущественные права автора на произведение, созданное в порядке выполнения служебных обязанностей или служебного задания (служебное произведение), сохраняются за автором произведения. Исключительные права на использование служебного произведения принадлежат работодателю, если иное не предусмотрено в договоре между ним и автором. Размер авторского вознаграждения за каждый вид использования служебного произведения и порядок его выплаты устанавливаются договором между автором и работодателем. По истечении десяти лет с момента обнародования произведения, а при согласии работодателя — и ранее автор приобретает в полном объеме право на использование произведения и получение авторского вознаграждения, независимо от договора, заключенного с работодателем. Право автора использовать служебное произведение способом, не обусловленным целью задания, не ограничивается. Работодатель вправе при любом использовании служебного произведения указывать свое наименование либо требовать такого указания. На создание в порядке выполнения служебных обязанностей или служебного задания работодателя энциклопедий, энциклопедических словарей, периодических и продолжающихся сборников научных трудов, газет, журналов и других периодических изданий, предусмотренных частью третьей статьи 17 настоящего Закона, положения настоящей статьи не распространяются. Статья 35. Срок действия авторского права Авторское право действует в течение всей жизни автора и семидесяти лет после его смерти, кроме случаев, предусмотренных настоящей статьей и другими законами. (часть первая статьи 35 в редакции Закона Республики Узбекистан от 20 августа 2021 года № ЗРУ-709 — Национальная база данных законодательства, 21.08.2021 г., № 03/21/709/0808) Авторское право на произведение, созданное в соавторстве, действует в течение всей жизни соавторов и семидесяти лет после смерти последнего из авторов, пережившего других соавторов. (часть вторая статьи 35 в редакции Закона Республики Узбекистан от 20 августа 2021 года № ЗРУ-709 — Национальная база данных законодательства, 21.08.2021 г., № 03/21/709/0808) Авторское право на произведение, правомерно обнародованное под псевдонимом или анонимно, действует в течение пятидесяти лет после его обнародования. Если в течение указанного срока псевдоним или аноним раскроет свою личность или его личность не будет далее оставлять сомнений, то применяются сроки, указанные в части первой настоящей статьи. Авторское право на произведение, впервые выпущенное в свет после смерти автора, действует в течение семидесяти лет после его выпуска в свет. (часть четвертая статьи 35 в редакции Закона Республики Узбекистан от 20 августа 2021 года № ЗРУ-709 — Национальная база данных законодательства, 21.08.2021 г., № 03/21/709/0808) Право авторства, право на авторское имя и право на защиту репутации автора охраняются бессрочно. При предоставлении охраны произведению в соответствии с международными договорами Республики Узбекистан срок действия авторского права на территории Республики Узбекистан определяется в соответствии с настоящей статьей. Но этот срок не может превышать срока действия авторского права, установленного в стране происхождения произведения. Исчисление сроков, предусмотренных в настоящей статье, начинается с первого января, следующего за годом, в котором имел место юридический факт, являющийся основанием для начала течения срока. Статья 36. Переход авторского права по наследству Имущественные права автора переходят по наследству. Не переходят по наследству личные неимущественные права автора. Наследники автора вправе осуществлять защиту указанных прав. Эти правомочия наследников сроком не ограничиваются. При отсутствии наследников автора защита его личных неимущественных прав возлагается на специально уполномоченный государственный орган. Если авторское право на произведение принадлежит нескольким наследникам совместно, то порядок использования произведения определяется соглашением между ними. При этом ни один из наследников не вправе без достаточных на то оснований запретить другим наследникам использование произведения. Статья 37. Переход произведения в общественное достояние Истечение срока действия авторского права на произведения означает их переход в общественное достояние. (часть вторая статьи 37 утратила силу в соответствии с Законом Республики Узбекистан от 7 октября 2013 года № ЗРУ-355 — СЗ РУ, 2013 г., № 41, ст. 543) Произведения, являющиеся общественным достоянием, могут свободно использоваться любым лицом без выплаты авторского вознаграждения. При этом должны соблюдаться личные неимущественные права автора. Статья 38. Авторский договор Имущественные права, предусмотренные частью третьей статьи 19 настоящего Закона, могут передаваться правообладателем другому лицу только путем заключения авторского договора, за исключением случаев, установленных настоящим Законом. Передача имущественных прав автора может осуществляться на основе авторского договора о передаче исключительных прав или на основе авторского договора о передаче неисключительных прав. Авторский договор о передаче исключительных прав разрешает использование произведения определенным способом и в установленных договором пределах только лицу, которому эти права передаются. Авторский договор о передаче неисключительных прав разрешает пользователю использование произведения наравне с обладателем исключительных прав, передавшим такие права, и (или) другим лицам, получившим разрешение на использование этого произведения таким же способом. Права, передаваемые по авторскому договору, считаются неисключительными, если иное прямо не предусмотрено в договоре. Авторское право на произведение не связано с правом собственности на материальный объект, в котором произведение выражено. Передача права собственности на материальный объект или права владения материальным объектом сама по себе не влечет передачи каких-либо авторских прав на произведение, выраженное в этом объекте. Статья 39. Условия авторского договора Авторский договор должен предусматривать: способы использования произведения (конкретные права, передаваемые по данному договору); размер вознаграждения и (или) порядок определения размера вознаграждения за каждый способ использования произведения, порядок и сроки его выплаты. Авторский договор может предусматривать и другие условия, которые стороны сочтут необходимыми. При отсутствии в авторском договоре условия о сроке, на который передается право на использование произведения, договор может быть расторгнут автором по истечении пяти лет с даты его заключения, если пользователь будет письменно уведомлен об этом за шесть месяцев до расторжения договора. При отсутствии в авторском договоре условия о территории, в пределах которой действует право использования произведения, действие передаваемого по договору права ограничивается территорией Республики Узбекистан. Права на использование произведения, прямо не предусмотренные к передаче авторским договором, считаются не переданными. Предметом авторского договора не могут быть права на использование произведения, неизвестные на момент заключения договора. Вознаграждение определяется в авторском договоре в виде процента от дохода за соответствующий способ использования произведения или, если это невозможно осуществить в связи с характером произведения или особенностями его использования, в виде зафиксированной в договоре суммы либо иным образом. Минимальные размеры данного авторского вознаграждения устанавливаются Кабинетом Министров Республики Узбекистан. Если в авторском договоре об издании или об ином исполнении произведения вознаграждение определяется в виде фиксированной суммы, то в договоре должен быть установлен максимальный тираж произведения. Права, переданные по авторскому договору, могут передаваться полностью или частично другим лицам лишь в случае, когда это прямо предусмотрено таким договором. Условие авторского договора, ограничивающее автора в создании в будущем произведений на данную тему или в данной области, является ничтожным. Условия авторского договора, противоречащие требованиям настоящего Закона, являются недействительными. Статья 40. Особенности авторского договора на создание и использование аудиовизуального произведения Заключение авторского договора на создание и использование аудиовизуального произведения влечет за собой передачу авторами этого произведения изготовителю аудиовизуального произведения исключительных прав на воспроизведение, распространение, сдачу в прокат, публичное исполнение, передачу в эфир, сообщение по кабелю, повторное сообщение для всеобщего сведения, доведение до всеобщего сведения аудиовизуального произведения, а также на субтитрирование и дублирование текста аудиовизуального произведения, если иное не предусмотрено в договоре. Указанные права действуют в течение срока действия авторского права на аудиовизуальное произведение. Использование произведений, входящих в состав аудиовизуального произведения, осуществляется на основе авторского договора и других основаниях, предусмотренных законом. Правообладатель, давший свое согласие на включение произведения в состав аудиовизуального произведения, не вправе запрещать или каким-либо образом ограничивать использование аудиовизуального произведения, если иное не предусмотрено в авторском договоре с изготовителем аудиовизуального произведения. Авторы произведений, вошедших составной частью в аудиовизуальное произведение, как существовавших ранее, так и созданных в процессе работы над ним, пользуются авторским правом каждый на свое произведение, если иное не оговорено в авторском договоре с изготовителем аудиовизуального произведения. Статья 41. Авторский договор заказа По авторскому договору заказа автор обязуется создать произведение в соответствии с условиями договора и передать его заказчику. Личные неимущественные права на произведение, созданное по авторскому договору заказа, принадлежат автору. Статья 42. Форма авторского договора Авторский договор должен быть заключен в письменной форме, за исключением случаев, предусмотренных законом. При продаже экземпляров программ для ЭВМ и баз данных авторский договор считается заключенным в письменной форме, если его условия (условия использования программы и базы данных) изложены соответствующим образом на экземплярах программы или базы данных. Глава 3. Смежные права Статья 43. Сфера действия смежных прав Права исполнителя признаются за ним в соответствии с настоящим Законом при соблюдении одного из следующих условий: исполнитель является гражданином Республики Узбекистан; исполнение впервые имело место на территории Республики Узбекистан, независимо от гражданства исполнителя; исполнение записано на фонограмму, охраняемую в соответствии с положениями части второй настоящей статьи; исполнение, не записанное на фонограмму, включено в передачу организации эфирного или кабельного вещания, охраняемое в соответствии с положением части третьей настоящей статьи. Права изготовителя фонограммы признаются за ним в соответствии с настоящим Законом при соблюдении одного из следующих условий: изготовитель фонограммы является гражданином Республики Узбекистан или юридическим лицом, имеющим местонахождение на территории Республики Узбекистан; фонограмма впервые опубликована на территории Республики Узбекистан, независимо от гражданства или местонахождения изготовителя фонограммы. Права организации эфирного или кабельного вещания признаются за ней в соответствии с настоящим Законом в случае, если организация имеет местонахождение на территории Республики Узбекистан и осуществляет передачу в эфир или сообщение по кабелю с помощью передатчиков, расположенных на территории Республики Узбекистан. В соответствии с настоящим Законом также признаются смежные права иностранных юридических и физических лиц, охраняемые в Республике Узбекистан в соответствии с международными договорами Республики Узбекистан. Статья 44. Объекты смежных прав К объектам смежных прав относятся исполнения, фонограммы, передачи организации эфирного или кабельного вещания. Статья 45. Субъекты смежных прав Субъектами смежных прав являются исполнители, изготовители фонограмм, организации эфирного или кабельного вещания. Для возникновения и осуществления смежных прав не требуется регистрации объекта смежных прав или соблюдения каких-либо иных формальностей. Юридические и физические лица, в том числе осуществляющие передачу в эфир и сообщение по кабелю (включая ретрансляцию), кроме случаев, предусмотренных настоящим Законом, могут использовать произведение, исполнение, фонограмму или передачу организации эфирного или кабельного вещания только по договору с правообладателем или иным уполномоченным лицом. Ретрансляция должна осуществляться с соблюдением прав авторов, исполнителей, изготовителей фонограмм и иных правообладателей на передачу в эфир, сообщение по кабелю, доведение до всеобщего сведения. Статья 46. Знаки охраны смежных прав Обладатели исключительных прав на фонограмму и (или) исполнение, записанное на такой фонограмме, могут для оповещения о своих правах использовать знак охраны смежных прав, который помещается на каждом экземпляре фонограммы и (или) на каждом содержащем ее футляре и состоит из трех элементов: латинской буквы «Р» в окружности; имени (наименования) обладателя исключительных смежных прав; года первого опубликования фонограммы. Если не доказано иное, изготовителем фонограммы признается юридическое или физическое лицо, наименование или имя которого обозначено на этой фонограмме и (или) на содержащем ее футляре обычным образом. Статья 47. Права исполнителя Исполнителю принадлежат следующие права: право на имя; право на защиту исполнения от всякого искажения или любого иного посягательства, способного нанести ущерб чести и достоинству исполнителя; исключительные права на использование исполнения в любой форме, включая право на получение вознаграждения за каждый вид использования его исполнения. Исключительные права исполнителя на использование исполнения означают право осуществлять или разрешать следующие действия: воспроизводить запись исполнения (право на воспроизведение); распространять оригинал или экземпляры записи исполнения путем продажи или иной передачи права собственности (право на распространение); доводить запись исполнения до всеобщего сведения (право на доведение до всеобщего сведения); сдавать в прокат оригинал или экземпляры записи исполнения, даже после их распространения с согласия исполнителя и независимо от права собственности на оригинал и экземпляры (право на сдачу в прокат); записывать ранее не записанные исполнения (право на запись); передавать в эфир или сообщать по кабелю исполнение, если используемое для такой передачи исполнение не было ранее передано в эфир или не осуществляется с использованием записи (право на передачу в эфир или сообщение по кабелю незаписанного исполнения); передавать в эфир или сообщать по кабелю запись исполнения, если первоначально эта запись была изготовлена не для коммерческих целей (право на передачу в эфир или сообщение по кабелю записи исполнения). Исключительное право исполнителя на воспроизведение записи исполнения не распространяется на случаи, когда: первоначальная запись исполнения была осуществлена с согласия исполнителя; воспроизведение записи исполнения осуществляется в тех же целях, для которых было получено согласие исполнителя при записи исполнения; воспроизведение записи исполнения осуществляется в тех же целях, для которых была изготовлена запись в соответствии с положениями статьи 53 настоящего Закона. Если экземпляры записи исполнения правомерно введены в гражданский оборот посредством их продажи или иной передачи права собственности, то допускается их дальнейшее распространение без согласия исполнителя и без выплаты ему вознаграждения. К исполнениям, осуществленным в порядке выполнения служебных обязанностей или служебного задания работодателя, соответственно применяются положения статьи 34 настоящего Закона. Исполнители должны осуществлять свои права с соблюдением прав авторов исполняемых произведений. Запись исполнения считается использованной независимо от того, использована она с целью извлечения дохода либо ее использование не направлено на это. Статья 48. Передача прав исполнителя Права исполнителя, предусмотренные частью второй статьи 47 настоящего Закона, могут передаваться по договору другим лицам. К такому договору соответственно применяются положения статей 38, 39 и 42 настоящего Закона. Разрешения на использование исполнений выдаются исполнителем, а при исполнении коллективом исполнителей — уполномоченным представителем коллектива исполнителей посредством заключения письменного договора. Размер и порядок исчисления вознаграждения за использование исполнения устанавливаются договором исполнителя или уполномоченного представителя коллектива исполнителей с пользователем, а в случаях, если сбор такого вознаграждения осуществляется организациями, управляющими имущественными правами исполнителей на коллективной основе, — в договорах, заключаемых такими организациями с пользователями. Заключение договора между исполнителем и изготовителем аудиовизуального произведения о создании аудиовизуального произведения влечет за собой передачу исполнителем прав, предусмотренных частью второй статьи 47 настоящего Закона. Передача исполнителем таких прав ограничивается использованием аудиовизуального произведения и, если иное не предусмотрено в договоре, не включает прав на отдельное использование звука или изображения, зафиксированных в аудиовизуальном произведении. Статья 49. Право на сдачу в прокат записи исполнения Право на сдачу в прокат опубликованной в коммерческих целях фонограммы, на которой записано исполнение с участием исполнителя, при заключении договора о записи исполнения на фонограмму переходит к изготовителю фонограммы. При прокате экземпляров фонограммы, опубликованной в коммерческих целях, исполнитель, исполнение которого записано на фонограмме, сохраняет право на получение вознаграждения за прокат экземпляров такой фонограммы. При прокате экземпляров аудиовизуального произведения, опубликованного в коммерческих целях, исполнитель, исполнение которого включено в аудиовизуальное произведение, сохраняет право на получение вознаграждения за прокат экземпляров такого аудиовизуального произведения. Сбор и распределение вознаграждения при прокате экземпляров фонограммы или аудиовизуального произведения, опубликованных в коммерческих целях, может осуществляться организацией, управляющей имущественными правами исполнителей на коллективной основе. Размер вознаграждения определяется соглашением между такой организацией и организацией, осуществляющей прокат. Статья 50. Права изготовителя фонограммы Изготовителю фонограммы принадлежат исключительные права на использование этой фонограммы в соответствии с настоящим Законом. Исключительные права изготовителя фонограммы на использование фонограммы означают право осуществлять или разрешать следующие действия: воспроизводить фонограмму (право на воспроизведение); распространять оригинал или экземпляры фонограммы путем продажи или иной передачи права собственности (право на распространение); доводить фонограмму до всеобщего сведения (право на доведение до всеобщего сведения); сдавать в прокат оригинал или экземпляры фонограммы даже после их распространения, осуществленного изготовителем фонограммы или с его согласия, и независимо от права собственности на оригинал и экземпляры (право на сдачу в прокат); импортировать оригинал или экземпляры фонограммы в целях распространения, включая экземпляры, изготовленные с разрешения обладателя исключительных прав на фонограмму (право на импорт); передавать в эфир или сообщать по кабелю фонограмму (право на передачу в эфир или сообщение по кабелю); переделывать или иным способом перерабатывать фонограмму (право на переработку). Изготовитель фонограммы имеет право на получение вознаграждения за каждый вид использования его фонограммы. Если экземпляры опубликованной фонограммы правомерно введены в гражданский оборот посредством их продажи или иной передачи права собственности, то допускается их дальнейшее распространение без согласия изготовителя фонограммы и без выплаты ему вознаграждения. Исключительные права изготовителя фонограммы, предусмотренные частью второй настоящей статьи, могут передаваться по договору другим лицам. К такому договору соответственно применяются положения статей 38, 39 и 42 настоящего Закона. Изготовители фонограмм должны осуществлять свои права с соблюдением прав авторов и исполнителей используемых произведений и исполнений. Фонограмма считается использованной независимо от того, использована она с целью извлечения дохода либо ее использование не направлено на это. Статья 51. Вознаграждение за использование фонограммы Допускается без согласия изготовителя фонограммы, опубликованной в коммерческих целях, и исполнителя, исполнение которого записано на такой фонограмме, но с выплатой им вознаграждения: публичное исполнение фонограммы; передача в эфир или сообщение по кабелю фонограммы, в том числе путем ее ретрансляции. Сбор, распределение и выплата вознаграждения, предусмотренного частью первой настоящей статьи, может осуществляться организацией, управляющей имущественными правами исполнителей на коллективной основе, или организацией, управляющей имущественными правами изготовителей фонограмм на коллективной основе, по соглашению между такими организациями. Размер вознаграждения, предусмотренного частью первой настоящей статьи, и порядок его выплаты определяются соглашением между организацией, осуществляющей его сбор, и лицами, использующими фонограмму. Статья 52. Права организации эфирного или кабельного вещания Организации эфирного или кабельного вещания принадлежат исключительные права на использование ее передачи в соответствии с настоящим Законом. Исключительные права организации эфирного или кабельного вещания на использование ее передачи означают право осуществлять или разрешать следующие действия: воспроизводить запись передачи (право на воспроизведение); распространять оригинал или экземпляры записи передачи путем продажи или иной передачи права собственности (право на распространение); доводить запись передачи до всеобщего сведения (право на доведение до всеобщего сведения); записывать передачу (право на запись); сообщать передачу для всеобщего сведения в местах с платным входом (право на сообщение для всеобщего сведения в местах с платным входом); ретранслировать передачу (право на ретрансляцию); сообщать передачу для всеобщего сведения по кабелю или передавать передачу в эфир (право на сообщение по кабелю или передачу в эфир). Организация эфирного или кабельного вещания имеет право на получение вознаграждения за каждый вид использования ее передачи. Исключительное право организации эфирного или кабельного вещания на воспроизведение записи передачи не распространяется на случаи, когда: запись передачи была осуществлена с согласия организации эфирного или кабельного вещания; воспроизведение передачи осуществляется в тех же целях, для которых была изготовлена ее запись в соответствии с положениями статьи 53 настоящего Закона. Исключительные права организации эфирного или кабельного вещания, предусмотренные частью второй настоящей статьи, могут передаваться по договору другим лицам. К такому договору соответственно применяются положения статей 38, 39 и 42 настоящего Закона. Организации эфирного или кабельного вещания должны осуществлять свои права с соблюдением прав авторов и исполнителей используемых произведений и исполнений, а в надлежащих случаях — прав изготовителей фонограмм и организаций эфирного или кабельного вещания. Передача организации эфирного или кабельного вещания считается использованной независимо от того, использована она с целью извлечения дохода либо ее использование не направлено на это. Статья 53. Ограничения прав исполнителя, изготовителя фонограммы, организации эфирного или кабельного вещания Допускается без согласия исполнителя, изготовителя фонограммы, организации эфирного или кабельного вещания или иного правообладателя и без выплаты вознаграждения использование исполнения, передачи организации эфирного или кабельного вещания и их записей, а также воспроизведение фонограммы: путем включения в обзор о текущих событиях небольших отрывков из исполнения, фонограммы, передачи организации эфирного или кабельного вещания; исключительно в целях обучения или научного исследования; в форме цитирования небольших отрывков из исполнения, фонограммы, передачи организации эфирного или кабельного вещания, при условии, что такое цитирование осуществляется в научных, исследовательских, полемических, критических или информационных целях. При этом любое воспроизведение фонограммы, опубликованной в коммерческих целях, для передачи в эфир или сообщения по кабелю или доведения до всеобщего сведения осуществляется с соблюдением положений статьи 51 настоящего Закона; в иных случаях, которые предусмотрены настоящим Законом в отношении ограничения имущественных прав авторов произведений науки, литературы и искусства. Допускается без согласия исполнителя, изготовителя фонограммы, организации эфирного или кабельного вещания или иного правообладателя и без выплаты вознаграждения изготовление физическим лицом записи исполнения, передачи организации эфирного или кабельного вещания, а также фонограммы исключительно для своих личных целей и без извлечения дохода. Не применяются положения статей 47, 50 и 52 настоящего Закона в отношении получения разрешения исполнителя, изготовителя фонограммы и организации эфирного вещания на осуществление записей краткосрочного пользования исполнения или передачи, на воспроизведение таких записей и на воспроизведение фонограммы, опубликованной в коммерческих целях, если запись краткосрочного пользования или воспроизведение осуществляется организацией эфирного вещания с помощью ее собственного оборудования и для ее собственной передачи при условии: предварительного получения организацией эфирного вещания разрешения на передачу в эфир самого исполнения или передачи, в отношении которых в соответствии с положениями настоящей части осуществляется запись краткосрочного пользования или воспроизведение такой записи; ее уничтожения в пределах срока, который устанавливается в отношении записи краткосрочного пользования произведений науки, литературы и искусства, производимой организацией эфирного вещания в соответствии с положениями статьи 31 настоящего Закона, за исключением единственного экземпляра, который может быть сохранен в архивах и ведомственных архивах на основании его исключительно документального характера. (абзац третий части третьей статьи 53 в редакции Закона Республики Узбекистан от 18 апреля 2018 года № ЗРУ-476 — Национальная база данных законодательства, 19.04.2018 г., № 03/18/476/1087) Ограничения, предусмотренные настоящей статьей в отношении прав автора, исполнителя, изготовителя фонограммы, организации эфирного или кабельного вещания или иного правообладателя, применяются без ущерба нормальному использованию исполнения, фонограммы, передачи организации эфирного или кабельного вещания, а также включенных в них произведений науки, литературы и искусства и без ущемления законных интересов исполнителя, изготовителя фонограммы, организации эфирного или кабельного вещания, авторов указанных произведений или иного правообладателя. Статья 54. Срок действия смежных прав Права, предусмотренные настоящим Законом в отношении исполнителя, действуют в течение пятидесяти лет после первого исполнения. Права исполнителя на имя и защиту исполнения от всякого искажения или любого иного посягательства, способного нанести ущерб чести и достоинству исполнителя, охраняются бессрочно. Права, предусмотренные настоящим Законом в отношении изготовителя фонограммы, действуют в течение пятидесяти лет после первого опубликования фонограммы или в течение пятидесяти лет после ее первой записи, если фонограмма не была опубликована в течение этого срока. Права организации эфирного или кабельного вещания, предусмотренные настоящим Законом в отношении передачи организации эфирного или кабельного вещания, действуют в течение пятидесяти лет после ее первой передачи в эфир или ее первого сообщения по кабелю. При предоставлении охраны объектам смежных прав в соответствии с международными договорами Республики Узбекистан срок действия смежных прав на территории Республики Узбекистан определяется в соответствии с настоящей статьей. Но этот срок не может превышать срока действия смежных прав, установленного в стране происхождения объектов смежных прав. Исчисление сроков, предусмотренных в настоящей статье, начинается с первого января, следующего за годом, в котором имел место юридический факт, являющийся основанием для начала течения срока. К наследникам (в отношении юридических лиц — к правопреемникам) исполнителя, изготовителя фонограммы, организации эфирного или кабельного вещания переходит право осуществлять или разрешать использование исполнения, фонограммы, передачи организации эфирного или кабельного вещания и право на получение вознаграждения в пределах оставшейся части сроков, предусмотренных настоящей статьей. Статья 55. Переход объектов смежных прав в общественное достояние Истечение срока действия смежных прав на исполнение, фонограмму, передачу организации эфирного или кабельного вещания означает их переход в общественное достояние. Исполнения, фонограммы и передачи организации эфирного или кабельного вещания, охрана которым на территории Республики Узбекистан никогда не предоставлялась, считаются общественным достоянием. Исполнения, фонограммы и передачи организации эфирного или кабельного вещания, являющиеся общественным достоянием, могут свободно использоваться любым лицом без выплаты вознаграждения. Глава 4. Коллективное управление имущественными правами Статья 56. Организации, управляющие имущественными правами на коллективной основе Авторы произведений науки, литературы и искусства, исполнители, изготовители фонограмм или иные правообладатели в целях практического осуществления их имущественных прав вправе создавать организации, управляющие их имущественными правами на коллективной основе. Организации, управляющие имущественными правами на коллективной основе, являются некоммерческими организациями и действуют на основе своего устава. Уставы организаций, управляющих имущественными правами на коллективной основе, должны содержать положения, отвечающие требованиям настоящего Закона. К деятельности организаций, управляющих имущественными правами на коллективной основе, не применяются ограничения, предусмотренные законодательством о конкуренции. (часть четвертая статьи 56 в редакции Закона Республики Узбекистан от 29 декабря 2012 года № ЗРУ-345 — СЗ РУ, 2013 г., № 1, ст. 1) Допускается создание отдельных организаций по различным правам и различным категориям правообладателей либо организаций, управляющих разными правами в интересах одной категории правообладателей, либо организаций, управляющих одним видом прав в интересах разных категорий правообладателей. Условия и порядок государственной регистрации организаций, управляющих имущественными правами на коллективной основе, устанавливаются Кабинетом Министров Республики Узбекистан. Статья 57. Деятельность организаций, управляющих имущественными правами на коллективной основе Полномочия на коллективное управление имущественными правами предоставляются непосредственно правообладателями добровольно на основе письменных договоров, а также по соответствующим договорам с иными (в том числе иностранными) организациями, осуществляющими управление имущественными правами. Такие договоры не являются авторскими и на них не распространяются положения статей 38—42 настоящего Закона. Автор или иной правообладатель вправе предоставить организации, управляющей имущественными правами на коллективной основе, по договору полномочия на осуществление своих имущественных прав, а организация обязана принять на себя осуществление этих прав на коллективной основе, если управление такими правами относится к уставной деятельности этой организации. Автор или иной правообладатель вправе предоставлять полномочия на осуществление своих имущественных прав или права только одной организации, управляющей имущественными правами на коллективной основе соответствующей категории правообладателей. Принятие решения относительно размера вознаграждения и условий заключения с пользователями договора на использование произведений и объектов смежных прав, способа распределения и выплаты собранного вознаграждения и иных принципиальных вопросов деятельности организации, управляющей имущественными правами на коллективной основе, осуществляется исключительно авторами или иными правообладателями коллегиально на общем собрании. На основе полномочий, полученных от правообладателей, организация, управляющая имущественными правами на коллективной основе, заключает с пользователями договоры на использование произведений и объектов смежных прав. Условия договоров должны быть одинаковыми для всех пользователей одной категории, определяемые в зависимости от вида и объема используемых произведений и объектов смежных прав. Указанные организации не вправе отказать в заключении договора с пользователем без достаточных на то оснований. Такие договоры разрешают использование предусмотренными в них способами всех произведений и объектов смежных прав и предоставляются от имени и в интересах всех правообладателей, включая и тех, которые не передали организации полномочий в соответствии с частями первой, второй и шестой настоящей статьи. Все возможные имущественные претензии правообладателей к пользователям, связанные с использованием их произведений и объектов смежных прав на основании таких договоров, должны быть урегулированы заключившей договоры организацией, управляющей имущественными правами на коллективной основе. Пользователи обязаны предоставлять организациям, управляющим имущественными правами на коллективной основе, сведения об использовании произведений и объектов смежных прав, а также иные сведения и документы, необходимые для сбора, распределения и выплаты вознаграждения. Перечень сведений и документов определяется в договорах, заключаемых организациями, управляющими имущественными правами на коллективной основе, с пользователями. Организации, управляющие имущественными правами на коллективной основе, не вправе осуществлять использование произведений и объектов смежных прав, полученных для управления на коллективной основе. Статья 58. Права организаций, управляющих имущественными правами на коллективной основе Организация, управляющая имущественными правами на коллективной основе, от имени представляемых ею правообладателей и на основе полученных от них полномочий имеет право: согласовывать с пользователями размер вознаграждения и другие условия, на которых заключаются договоры; заключать договоры с пользователями на использование прав, управлением которых занимается такая организация; согласовывать с пользователями размер вознаграждения в случаях, предусмотренных настоящим Законом, когда организация занимается сбором такого вознаграждения без заключения договора; собирать, распределять и выплачивать предусмотренное договорами вознаграждение и (или) вознаграждение, предусмотренное абзацем четвертым настоящей части; совершать любые юридические действия, необходимые для защиты прав, управлением которых занимается такая организация; осуществлять в установленном такой организацией порядке регистрацию и (или) депонирование произведений и (или) объектов смежных прав, а также договоров о передаче прав на произведения и (или) объекты смежных прав. Организация, управляющая имущественными правами на коллективной основе, может иметь и иные права на основании договоров с правообладателями и в соответствии с законодательством. Статья 59. Обязанности организаций, управляющих имущественными правами на коллективной основе Организация, управляющая имущественными правами на коллективной основе, обязана: одновременно с выплатой вознаграждения представлять правообладателям отчеты, содержащие сведения об использовании их прав; использовать собранное в соответствии с положениями абзаца пятого части первой статьи 58 настоящего Закона вознаграждение исключительно для распределения и выплаты правообладателям. При этом организация вправе вычитать из собранного вознаграждения суммы на покрытие своих фактических расходов по сбору, распределению и выплате такого вознаграждения, а также суммы, которые направляются в специальные фонды, создаваемые этой организацией исключительно с согласия и в интересах представляемых ею правообладателей; распределять и регулярно выплачивать собранные суммы вознаграждения, за вычетом сумм, предусмотренных в абзаце третьем настоящей части, пропорционально фактическому использованию произведений и объектов смежных прав; распределять и выплачивать собранное вознаграждение непосредственно правообладателям и (или) перечислять его для распределения и выплаты правообладателям другим организациям, представляющим интересы соответствующих категорий правообладателей, на основании соглашений с такими организациями; сохранять невостребованное вознаграждение, принимая меры к поиску правообладателей, в течение трех лет с даты его поступления на счет организации. По истечении указанного срока организация вправе включать невостребованное вознаграждение в распределяемые суммы или обращать его на другие цели исключительно с согласия и в интересах представляемых организацией правообладателей. Правообладатели, не предоставившие полномочий организации в отношении сбора вознаграждения, предусмотренного в абзаце пятом части первой статьи 58 настоящего Закона, вправе потребовать от организации выплаты причитающегося им вознаграждения в соответствии с произведенным распределением, а также исключить свои произведения или объекты смежных прав из договоров, предоставляемых этой организацией пользователям. Организация, управляющая имущественными правами на коллективной основе, может нести и иные обязанности на основании договоров с правообладателями и в соответствии с законодательством. Статья 60. Контроль за деятельностью организаций, управляющих имущественными правами на коллективной основе Контроль за деятельностью организаций, управляющих имущественными правами на коллективной основе, осуществляется специально уполномоченным государственным органом. Организация, управляющая имущественными правами на коллективной основе, обязана предоставлять специально уполномоченному государственному органу следующую информацию: об изменениях, внесенных в устав организации; о заключаемых организацией двусторонних и многосторонних соглашениях с иностранными организациями, управляющими аналогичными правами; о решениях общего собрания; о годовом балансе, годовом отчете, включая сведения о невостребованных вознаграждениях, и аудиторской проверке деятельности организации; о фамилии, имени и отчестве лиц, уполномоченных представлять организацию. Специально уполномоченный государственный орган вправе затребовать от организации, управляющей имущественными правами на коллективной основе, дополнительную информацию, необходимую для проверки соответствия деятельности организации ее уставу и законодательству. Глава 5. Защита авторского права и смежных прав Статья 61. Ответственность за нарушение законодательства об авторском праве и смежных правах Лица, виновные в нарушении законодательства об авторском праве и смежных правах, несут ответственность в установленном порядке. Статья 62. Нарушение авторского права и смежных прав Нарушением авторского права и смежных прав является: нарушение личных неимущественных прав авторов; нарушение прав исполнителя на имя и защиту исполнения от всякого искажения или любого иного посягательства; воспроизведение, распространение либо иное использование произведений или объектов смежных прав без заключения договора с правообладателем или организацией, управляющей имущественными правами на коллективной основе, за исключением случаев, когда в соответствии с настоящим Законом такое использование допускается без заключения договора; нарушение требований о выплате вознаграждения в случаях, предусмотренных настоящим Законом; использование произведений или объектов смежных прав с превышением правомочий, полученных по договору, заключенному с правообладателем или организацией, управляющей имущественными правами на коллективной основе; иное нарушение имущественных прав правообладателей. Контрафактными являются экземпляры произведений и объектов смежных прав, воспроизведение или распространение которых осуществляется с нарушением авторского права и смежных прав. Контрафактными являются также экземпляры произведений и объектов смежных прав, охраняемых в соответствии с настоящим Законом, импортируемые без согласия правообладателей из государства, в котором эти произведения и объекты смежных прав перестали охраняться или никогда не охранялись. Статья 63. Технические средства защиты авторского права и смежных прав Техническими средствами защиты авторского права и смежных прав признаются любые технические устройства или их компоненты, контролирующие доступ к произведениям или объектам смежных прав, предотвращающие либо ограничивающие осуществление действий, которые не разрешены автором, обладателем смежных прав или иным обладателем исключительных прав, в отношении произведений или объектов смежных прав. В отношении произведений или объектов смежных прав не допускается: осуществление без разрешения лиц, указанных в части первой настоящей статьи, действий, направленных на снятие ограничений использования произведений или объектов смежных прав, установленных путем применения технических средств защиты авторского права и смежных прав; изготовление, распространение, сдача в прокат, предоставление во временное безвозмездное пользование, импорт, реклама любого устройства или его компонентов, их использование в коммерческих целях либо оказание услуг в случаях, если в результате таких действий становится невозможным использование технических средств защиты авторского права и смежных прав, либо эти технические средства не обеспечивают надлежащую защиту указанных прав. Статья 64. Информация об авторском праве и смежных правах Информацией об авторском праве и смежных правах признается любая информация, которая идентифицирует произведение или объект смежных прав, автора, обладателя смежных прав или иного обладателя исключительных прав, либо информация об условиях использования произведения или объекта смежных прав, которая содержится на экземпляре произведения или объекта смежных прав, приложена к ним или появляется в связи с сообщением для всеобщего сведения либо доведением до всеобщего сведения такого произведения или объекта смежных прав, а также любые цифры и коды, в которых содержится такая информация. Не допускается: удаление или изменение без разрешения лиц, указанных в части первой настоящей статьи, информации об авторском праве и смежных правах; воспроизведение, распространение, импорт в целях распространения, публичное исполнение, сообщение для всеобщего сведения, доведение до всеобщего сведения произведений или объектов смежных прав, в отношении которых без разрешения лиц, указанных в части первой настоящей статьи, была удалена информация об авторском праве и смежных правах. Статья 65. Способы защиты авторского права и смежных прав Автор, обладатель смежных прав или иной обладатель исключительных прав вправе требовать от нарушителя: признания прав; восстановления положения, существовавшего до нарушения права, и прекращения действий, нарушающих право или создающих угрозу его нарушения; возмещения убытков в размере неполученных доходов, которые правообладатель получил бы при обычных условиях гражданского оборота, если бы его право не было нарушено. В случае если нарушитель получил вследствие нарушения авторского права или смежных прав доходы, правообладатели вправе требовать возмещения наряду с другими убытками упущенной выгоды в размере не меньшем, чем эти доходы; выплаты компенсации в размере от двадцати до тысячи базовых расчетных величин вместо возмещения убытков, выплачиваемой независимо от факта причинения убытков, исходя из характера нарушения и степени вины нарушителя с учетом обычаев делового оборота; (абзац пятый части первой статьи 65 в редакции Закона Республики Узбекистан от 20 августа 2021 года № ЗРУ-709 — Национальная база данных законодательства, 21.08.2021 г., № 03/21/709/0808) принятия иных предусмотренных законодательством мер, связанных с защитой их прав, установленных настоящим Законом. Автор и исполнитель в случае нарушения их прав вправе требовать от нарушителя компенсации морального вреда. Организация, управляющая имущественными правами на коллективной основе, в порядке, установленном законом, вправе обращаться в суд от своего имени с заявлением в защиту нарушенных авторских прав и смежных прав лиц, управление имущественными правами которых осуществляется такой организацией. Убытки, причиненные третьим лицам в результате принятия мер, необходимых для предотвращения или прекращения нарушения авторского права или смежных прав, а также убытки, которые понесло лицо, принявшее такие меры, подлежат взысканию за счет нарушителя. Статья 66. Конфискация контрафактных экземпляров произведений и объектов смежных прав Контрафактные экземпляры произведений и объектов смежных прав, а также материалы и оборудование, используемые для их изготовления и воспроизведения, и иные орудия совершения правонарушения подлежат конфискации в судебном порядке в соответствии с законодательством. Конфискованные контрафактные экземпляры произведений и объектов смежных прав подлежат уничтожению, за исключением случаев их передачи правообладателю по его просьбе. Глава 6. Заключительные положения Статья 67. Разрешение споров Споры в области авторского права и смежных прав разрешаются в порядке, установленном законодательством. Статья 68. Признание утратившими силу некоторых законодательных актов Признать утратившими силу следующие законодательные акты: Закон Республики Узбекистан от 30 августа 1996 года № 272–I «Об авторском праве и смежных правах» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1996 г., № 9, ст. 135); постановление Олий Мажлиса Республики Узбекистан от 30 августа 1996 года № 273–I «О введении в действие Закона Республики Узбекистан «Об авторском праве и смежных правах» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 1996 г., № 9, ст. 136); пункт 15 Закона Республики Узбекистан от 15 декабря 2000 года № 175–II «О внесении изменений и дополнений, а также признании утратившими силу некоторых законодательных актов Республики Узбекистан» (Ведомости Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2001 г., № 1-2, ст. 23). Статья 69. Приведение законодательства в соответствие с настоящим Законом Кабинету Министров Республики Узбекистан привести решения правительства в соответствие с настоящим Законом, обеспечить пересмотр и отмену органами государственного управления их нормативно-правовых актов, противоречащих настоящему Закону. Статья 70. Порядок вступления в силу настоящего Закона Настоящий Закон вступает в силу со дня его официального опубликования. Положения части второй статьи 21 и части второй статьи 49 настоящего Закона, предусматривающие право на получение вознаграждения за прокат аудиовизуальных произведений, вводятся в действие по истечении одного года после вступления в силу настоящего Закона. Договоры на использование произведений, исполнений, фонограмм, передач организации эфирного или кабельного вещания, заключенные до вступления настоящего Закона в силу, остаются в силе до окончания срока действия таких договоров, и к ним применяются положения законодательства об авторском праве и смежных правах, действовавшие на момент их заключения. Президент Республики Узбекистан И. КАРИМОВ г. Ташкент, 20 июля 2006 г., № ЗРУ-42 (Собрание законодательства Республики Узбекистан, 2006 г., № 28-29, ст. 260; 2013 г., № 1, ст. 1, № 41, ст. 543; Национальная база данных законодательства, 19.04.2018 г., № 03/18/476/1087; 24.05.2019 г., № 03/19/542/317; 21.08.2021 г., № 03/21/709/0808) |