14.02.2006 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 1545
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Марказий банк Бошқарувининг қарори, 14.02.2006 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 1545
Kuchga kirish sanasi
24.02.2006
Ҳужжат 31.10.2016 00 санаси ҳолатига
Амалдаги версияга ўтиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Марказий банк бошқарувининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
МАРКАЗИЙ БАНКНИНГ БАНКЛАРАРО ТЎЛОВ ТИЗИМИ ОРҚАЛИ ЭЛЕКТРОН ТЎЛОВЛАРНИ АМАЛГА ОШИРИШ ТАРТИБИ ТЎҒРИСИДА НИЗОМНИ ТАСДИҚЛАШ ҲАҚИДА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2006 йил 14 февралда 1545-сон билан давлат рўйхатидан ўтказилган]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги ва «Электрон тўловлар тўғрисида»ги Қонунларига мувофиқ, Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқаруви қарор қилади:
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Марказий банкнинг банклараро тўлов тизими орқали электрон тўловларни амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ушбу қарор Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида давлат рўйхатидан ўтказилгандан сўнг, 10 кундан кейин кучга киритилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Ушбу қарор кучга кирган кундан бошлаб, Ўзбекистон Республикаси банклари ўртасида электрон тўловлар тизими орқали ҳисоб-китоблар юритиш тўғрисидаги низом (2004 йил 22 июнь, рўйхат рақами 1010-1) ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банк Бошқаруви раиси Ф. МУЛЛАЖОНОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2006 йил 17 январь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1/3-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банк Бошқарувининг
2006 йил 17 январдаги
1/3-сонли қарори билан
ТАСДИҚЛАНГАН
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банкнинг банклараро тўлов тизими орқали электрон
тўловларни амалга ошириш тартиби тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
НИЗОМ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур Низом Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида», «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида», «Электрон тўловлар тўғрисида», «Ахборотлаштириш тўғрисида», «Электрон рақамли имзо тўғрисида»ги қонунларига, шунингдек тизим аҳамиятидаги тўлов тизимларини тузишнинг умумқабул қилинган халқаро тамойилларига асосан ишлаб чиқилган бўлиб, Марказий банкнинг банклараро тўлов тизими орқали электрон тўловларни амалга ошириш тартибини белгилайди.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) Марказий банкнинг Ҳисоб-китоблар маркази (кейинги ўринларда — МБ ҲКМ) — бу Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Тошкент шаҳар Бош бошқармасининг Ҳисоб, ҳисобот ва ҳисоб-китоблар бошқармаси бўлими бўлиб, унинг вазифасига тижорат банкларининг Бош офисларига (кейинги ўринларда — банклар) вакиллик ҳисобварақларини очиш ва хизмат кўрсатиш ҳамда улар ўртасида электрон тўловларнинг узлуксизлигини таъминлаш киради;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) Марказий банкнинг маълумотларни қайта ишлаш бўлими — бу Бухгалтерия ҳисоби, ҳисоботи ва Давлат бюджетининг касса ижроси департаментининг бўлими бўлиб, унинг вазифасига Марказий банк ягона балансида Марказий банкнинг банклараро ва филиаллараро тўловларини ўтишини таъминлаш киради;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3) Марказий банкнинг Ахборотлаштириш Бош маркази (кейинги ўринларда — АБМ) — амалдаги қонунчилик ҳамда АБМ ва банклар ўртасидаги шартномаларга мувофиқ банклараро тўлов тизимининг техник, дастурий ва эксплуатацион хизматларини таъминлайдиган марказ;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4) банкнинг вакиллик ҳисобварағи (кейинги ўринларда — вакиллик ҳисобварақ) — бу банкка МБ ҲКМда очилган ва банклараро электрон тўловлар ўтказишга мўлжалланган ҳисобварақдир;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5) электрон тўлов ҳужжати (кейинги ўринларда — ЭТҲ) — тўлов тизимининг қоидалари билан белгиланган таркиб ва форматдаги реквизитларига эга бўлган ҳамда электрон тўловни амалга ошириш учун зарур ахборотни ўз ичига олган электрон ҳужжатдир. Электрон тўлов ҳужжати пул-ҳисоб-китобга доир қоғоз ҳужжат асосида ёки электрон тўлов воситасидан фойдаланган ҳолда тузилади ва электрон рақамли имзо билан тасдиқланади. Электрон тўлов ҳужжати билан ишлашда уни электрон тўловни амалга ошириш учун зарур реквизитларни сақлаган ҳолда қоғозда такрорлаш имконияти таъминланиши керак;
(1-банднинг «5» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2016 йил 24 сентябрдаги 29/2-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-1, 26.10.2016 й.) таҳририда —ЎР ҚҲТ, 2016 й., 43-сон, 509-модда)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6) ташаббускор (инициатор) банк — бу ЭТҲни шакллантириш ва бошқа банк адресига жўнатиш йўли билан электрон тўловни бошловчи банкдир;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7) бенефициар банк — бу банклараро тўлов тизими орқали ташаббускор банкдан жўнатилган ЭТҲни қабул қилувчи банкдир;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8) электрон тўловни бошлаш — ЭТҲни шакллантириш ва электрон рақамли имзо билан тасдиқлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Банклараро тўлов тизими орқали ҳисоб-китобларни амалга оширишда қуйидаги талабларга риоя этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) Ўзбекистон Республикаси банклари ўртасида нақд пулсиз ҳисоб-китоблар бўйича маблағларни тезкорлик билан ўтказишни таъминлаш;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) узатилаётган ЭТҲларни рухсатсиз киришдан ҳимоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) электрон тўловларни тартибга солувчи қонунлар ва қоидаларга риоя қилиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Банклараро тўлов тизими қуйидаги тамойиллар асосида ишлайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ЭТҲни бирор белги бўйича қайта ишлаш устуворликлари йўқлиги ҳамда тизимда иштирок этиш учун адолатли ва ошкора рухсат;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) фойдаланувчилар нуқтаи назаридан қулайлилиги ва электрон тўловни амалга ошириш воситаларининг иқтисодий самарадорлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ҳисоб-китоблар бўйича аниқ мажбуриятлар тизимини бошқариш самарадорлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) ташаббускор банк томонидан электрон тўловларни бошлаш;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) банкларнинг МБ ҲКМдаги вакиллик ҳисобварақлари ҳамда банкларда уларга тегишли ҳисобварақлардаги айланмалар ва қолдиқлар мос келганда электрон тўловларни амалга ошириш;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) бошланган электрон тўловни бекор қилиш имконияти йўқлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) юқори даражадаги хавфсизлиги, тезкорлиги ва ишончлилиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
з) ташаббускор банкнинг электрон рақамли имзоси билан ЭТҲ тасдиқлангандан бошлаб электрон тўловнинг чақириб олинмаслиги ва маблағлар бенефициар банк вакиллик ҳисобварағига ўтказилгандан бошлаб электрон тўловнинг якунийлиги;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
и) тижорат банкларининг вакиллик ҳисобварақларида маблағлар вақтинчалик етарли бўлмаганида, бошланган электрон тўловларни ўз вақтида якунлаш ва кун давомида тизимнинг ликвидлилигини қўллаб-қувватлаш учун Ўзбекистон Республикаси Марказий банки ва банк ўртасида тузилган алоҳида шартнома асосида зарур бўлган маблағларни етказиб бериш имконияти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
к) ЭТҲ алмашувини қабул қилиш — назорат — узатиш технологик даврлар кўринишида ташкил этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
л) жисмоний шахсларга берилган тижорат банкларининг ҳисоб-китоб чеклари бўйича электрон тўловлардан ташқари, электрон тўловларнинг суммаси миқдори учун қўйиладиган чеклашларнинг йўқлиги.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Банклараро тўлов тизими Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг шахсий мулки ҳисобланади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. АБМ ва МБ ҲКМ банклараро тўлов тизимининг иштирокчилари ҳисобланади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Банклараро тўлов тизимининг фойдаланувчилари МБ ҲКМда вакиллик ҳисобварағига эга бўлган банклар ва молиявий институтлар ҳисобланади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. ЭТҲнинг ўтиш схемаси 1-иловада келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Банклараро тўлов тизимининг иштирокчилари ва фойдаланувчиларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари банкларнинг вакиллик ҳисобварақларини очиш ва хизмат кўрсатиш учун фойдаланувчи банкларнинг МБ ҲКМ билан, банклараро тўлов тизими орқали электрон тўловлар ўтказиш учун эса — АБМ билан тузилган икки томонлама шартнома асосида тартибга солинади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Банклараро тўлов тизимида узатиш учун мўлжалланган пул-ҳисоб-китоб ҳужжатларининг тўғри тўлдирилиши бўйича жавобгар банк мижози бўлади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Маблағларни ҳисобварақларга ўтказиш, ҳисобдан чиқариш ҳамда МБ ҲКМга қайта ишлаш учун узатиладиган ЭТҲнинг шакллантирилиши тўғрилиги учун жавобгарлик ташаббускор банкка, МБ ҲКМдан қабул қилинадиган ЭТҲ учун жавобгарлик эса — бенефициар банкка юклатилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Банклараро тўлов тизими бўйича узатиладиган маълумотларнинг сақланиши, банкларнинг вакиллик ҳисобварақларига маблағларни ўз вақтида ва тўғри ўтказилиши ҳамда ҳисобдан чиқарилиши учун, шунингдек, ЭТҲнинг қабул қилинганлиги ва қайта ишланганлиги (ЭТҲ рақамига, операция суммасига, операцияни амалга ошириш санаси ва тугатиш вақтига асосланишларни ҳисобга олган ҳолда) тўғрисидаги тасдиқномани, вакиллик ҳисобварағидан (оралиқдаги ва якуний) кўчирмани шакллантириш учун жавобгарлик АБМ ва МБ ҲКМга юклатилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II. Банклар ва уларнинг филиалларини банклараро тўлов тизимига улаш тартиби
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Банклараро тўлов тизимига уланишнинг учта варианти мавжуд:
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) банкнинг Тўлов (Ҳисоб-китоб) марказини уланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) филиалга эга бўлмаган банкларни уланиши (бунда электрон тўловлар банкнинг амалиёт бошқармаси орқали амалга оширилади);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3) банк филиалини уланиши.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Банкнинг Тўлов (Ҳисоб-китоб) марказини банклараро тўлов тизимига уланиши учун банк Тўлов (Ҳисоб-китоб) марказининг номи ва манзилини кўрсатган ҳолда хат билан Марказий банкнинг Тўлов тизими ва ахборот технологиялари департаментига (кейинги ўринларда — МБ ТТАТД) мурожаат қилади. Мазкур хатга асосан МБ ТТАТД банкнинг Тўлов (Ҳисоб-китоб) марказини банклараро тўлов тизимига улаш ҳамда унинг филиалларининг вакиллик ҳисобварақларидаги қолдиқларини ўтказиш тартибини белгилайди.
(13-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2016 йил 24 сентябрдаги 29/2-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-1, 26.10.2016 й.) таҳририда —ЎР ҚҲТ, 2016 й., 43-сон, 509-модда)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Филиалга эга бўлмаган банкни ёки банк филиалини банклараро тўлов тизимига улаш учун, улар қонунчиликда ўрнатилган тартибда Ўзбекистон Республикаси Марказий банкида рўйхатга олинган, Банк Депозиторларининг Миллий Ахборот базаси (кейинги ўринларда — БДМАБ)да хос рақам (уникал код)га ҳамда банклараро тўлов тизимига чиқиш имкониятини берадиган тегишли дастурий мажмуага эга бўлиши керак.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Филиалга эга бўлмаган банкларни уланиш тартиби қуйидагича:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) Марказий банкнинг Кредит ташкилотлари фаолиятини лицензиялаш ва тартибга солиш департаменти МБ ТТАТДга банк томонидан банк фаолиятини амалга ошириш учун Марказий банк лицензиясини олганлиги тўғрисида, банкнинг тўлиқ номи ва манзили кўрсатилган ҳолда хабар беради;
(15-банднинг «1» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2016 йил 24 сентябрдаги 29/2-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-1, 26.10.2016 й.) таҳририда —ЎР ҚҲТ, 2016 й., 43-сон, 509-модда)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) МБ ТТАДнинг ёзма хабарномасига мувофиқ, АБМнинг БДМАБ бўлими тижорат банк учун хос рақам ва унга тегишли реквизитларни захиралайди ҳамда бир вақтнинг ўзида банк ва МБ ТТАТДга бу ҳақда хабар беради;
(15-банднинг «2» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2016 йил 24 сентябрдаги 29/2-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-1, 26.10.2016 й.) таҳририда —ЎР ҚҲТ, 2016 й., 43-сон, 509-модда)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3) Банк, хос рақам олгандан кейин, ўрнатилган тартибда рўйхатдан ўтган Марказий банкнинг Рўйхатга олиш марказига электрон рақамли имзо калитини олиш учун, АБМга — МБ ҲКМнинг серверига кириш рухсатини олиш мақсадида аутентификация маълумотларини аниқлаш учун мурожаат қилади;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4) АБМ ходимлари ёрдамида бир қанча ЭТҲларининг қабул қилиш назорат қилиш узатиш технологик алмашувини ўтказиш йўли билан банк тайёрлигининг синов текшируви ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Синов қуйидаги тартибда ўтказилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) банкнинг маълумотлари синов мажмуасидаги тегишли маълумотнома (справочник)га киритилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) дастлаб банк ходимлари билан ахборотлар алмашувини ўтказиш бўйича тушунтириш (инструктаж) ўтказилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) синов мажмуасидаги банкнинг вакиллик ҳисобварағига банкнинг ишлаши учун устав фонди сифатида олдиндан келишилган сумма киритилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) банк вакиллик ҳисобварағидаги қолдиқни тасдиқлаш учун ахборотни ва ЭТҲларини шакллантиради ҳамда АБМга синов тариқасида жўнатади, АБМ шакллантирилган маълумотларни тўғрилигини текширади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) АБМ банк учун вакиллик ҳисобварағини тасдиқлаш, иш тугаши ва ЭТҲларнинг қайта ишланганлиги бўйича ахборотни шакллантиради, банк эса улар билан ишлай олишини тасдиқлаши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) Синов банк тайёрлигини текширишда ижобий натижалар олингунча давом эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Синов тугаганидан кейин АБМ банк билан биргаликда банк ҳолатининг банклараро тўлов тизимида ишлашга тайёр эканлиги тўғрисида далолатнома тузади;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5) Марказий банк Кредит ташкилотлари фаолиятини лицензиялаш ва тартибга солиш департаментининг банкка лицензия берилганлиги, банкнинг банклараро тўлов тизимида ишлашга тайёрлиги тўғрисидаги Марказий банк Хавфсизлик ва ахборотларни муҳофаза қилиш департаментининг хабарномалари ҳамда синовнинг ижобий натижаси тўғрисидаги АБМнинг далолатномасига, шунингдек, солиқ тўловчининг идентификацион рақами кўрсатилган Давлат солиқ қўмитасидан рўйхатдан ўтганлиги тўғрисидаги гувоҳнома нусхаси асосида, МБ ТТАTД барча банкларга банкнинг очилганлиги, унга БДМАБда хос рақам берилгани ва банклараро тўлов тизимига уланганлиги тўғрисида расмий хабарнома юборади.
(15-банднинг «5» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2016 йил 24 сентябрдаги 29/2-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-1, 26.10.2016 й.) таҳририда —ЎР ҚҲТ, 2016 й., 43-сон, 509-модда)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Банк филиаллари МБ ҲКМда ҳисобварақлар очмаслигини инобатга олиб, банклараро тўлов тизимига филиалларни улаш бўйича барча тайёргарлик ишларини (филиалнинг тайёргарлик синов текшируви, электрон рақамли имзо калитини яратиш) банклар ўзлари олиб борадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Филиалга хос рақам захиралаш учун банк бевосита АБМнинг БДМАБ бўлимига мурожаат қилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Филиал учун электрон рақамли имзо калитларини банкнинг Рўйхатга олиш маркази яратади. Банкнинг Рўйхатга олиш маркази мавжуд бўлмаган тақдирда, банк филиал учун электрон рақамли имзо калитларини яратиш учун Марказий банкнинг Рўйхатга олиш марказига мурожаат қилиши мумкин.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Барча ишлар тугатилгандан сўнг, филиални банклараро тўлов тизимига улаш илтимоси билан, банк МБ ТТАTДга хат тақдим этади. Унда банк филиалининг номи, манзили, солиқ тўловчининг идентификация рақами ва банк статистик ҳисоботларини беришда филиалнинг ҳудудий тобелиги кўрсатилади.
(16-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2016 йил 24 сентябрдаги 29/2-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-1, 26.10.2016 й.) таҳририда —ЎР ҚҲТ, 2016 й., 43-сон, 509-модда)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу хатга асосан МБ ТТАTД банк филиали учун БДМАБда хос рақам беради, электрон маълумотномасига киритади ва банк филиали очилганлиги ҳамда уни банклараро тўлов тизимига уланганлиги тўғрисида барча банкларга расмий хабарнома беради.
(16-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2016 йил 24 сентябрдаги 29/2-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-1, 26.10.2016 й.) таҳририда —ЎР ҚҲТ, 2016 й., 43-сон, 509-модда)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Филиални банклараро тўлов тизимида тўғри ишлаши бўйича жавобгарлик банк зиммасига юклатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III. Банклараро тўлов тизими фаолият юритишининг бухгалтерия модели
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. МБ ХКМда вакиллик ҳисобварақлари қуйидаги тамойилларга риоя қилган ҳолда юритилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) МБ ҲКМда банкларнинг вакиллик ҳисобварақларига хизмат кўрсатиш амалиёт куни давомида амалга оширилади. ЭТҲнинг муваффақиятли қайта ишланганлиги тасдиқланиши билан вакиллик ҳисобварағида акс эттирилади. Узатиладиган ЭТҲларида ҳимоя қилиш воситалари ёрдамида хатолар аниқланганда ёки ЭТҲларни қайта ишлаш имконияти бўлмаганда, улар қайтарилади (файлни қайта ишлашда — файл бутунлича қайтарилади), ва бу ҳақда электрон квитанция берилади;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) Электрон тўловлар банклардан фақатгина вакиллик ҳисобварақларидаги маблағлар қолдиғи доирасида амалга оширилади, агарда МБ ҲКМ ва банк ўртасидаги шартномада бошқа ҳолат келишилмаган бўлса;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3) Банк банклараро электрон тўловлар ўтказишга ўзининг МБ ҲКМдаги вакиллик ҳисобварағи ва банкдаги тегишли ҳисобварағидаги айланма ва қолдиқ суммаларининг мувофиқлигини таҳлил қилгандан кейингина киришади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Банклараро тўлов тизимида қўлланиладиган ЭТҲларининг таркиби ва тузилиши:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) Банклараро тўлов тизимида 2—7-иловаларда келтирилган ЭТҲлар қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) Ҳар бир ЭТҲ, ташаббускор банк томонидан жўнатиш учун тайёрланган ҳужжатни ва бенефициар банкда электрон усул билан олинган ҳужжатни идентификация қилиш учун мўлжалланган тегишли код (операция тури (кейинги ўринларда — ОТ)) билан белгиланиши керак. Операциялар тури кодлари 8-иловада келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3) Маблағларни ўз вақтида ва тўғри ўтказиш мақсадида банкнинг масъул ходими ЭТҲ тайёрлашда пул-ҳисоб-китоб ҳужжатларининг барча реквизитларини тўғри киритиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4) Тўлов топшириқномасини (ОТ 01), тўлов талабномасини (ОТ 02), мемориал ордерни (ОТ 06) ва инкассо топшириқномасини (ОТ 11) киритишда қуйидаги реквизитлар тўғри тўлдирилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳужжатнинг рақами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳужжатнинг санаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўловчининг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўловчининг шахсий ҳисобварағи рақами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
солиқ тўловчининг идентификация рақами (СТИР);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўловчи банкнинг коди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўловчи банкнинг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳужжатнинг суммаси (рақам билан);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
олувчининг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
олувчининг шахсий ҳисобварағи рақами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
олувчи банкнинг коди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
олувчи банкнинг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳужжатнинг суммаси сўз билан (автоматик тарзда ёзилади);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўловнинг мақсади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тўлов мақсади қуйидаги маълумотлардан иборат бўлади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) тўлов нима учун ўтказилаяпти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) шартнома, ҳисобварақ, товар-транспорт ҳужжатлари, кўрсатилган хизматлар ва бажарилган ишлар учун ҳисоб-китоб қилишда ишни қабул қилиш далолатномаси ёки уларнинг ўрнини босадиган ҳужжатлар, маҳсулот ким орқали жўнатилганлиги тўғрисидаги ишончноманинг рақами ва санаси кўрсатилади. Ижро ҳужжатлари бўйича инкассо топшириқномасида ундириб олиш учун асос бўлаётган ижро ҳужжатининг рақами, санаси ва номи кўрсатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қонунчиликка мувофиқ айрим тўловчиларга «тўлов мақсади» реквизитида нима мақсадда тўлов ўтказилаётганлиги тўғрисида маълумот кўрсатилмаслиги мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5) Аккредитив учун ариза (ОТ 05)ни киритишда қуйидаги реквизитлар тўғри тўлдирилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аккредитив номери;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аккредитивни ёзиш санаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўловчининг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўловчининг ҳисобварақ рақами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
солиқ тўловчининг идентификация рақами (СТИР);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эмитент банкнинг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эмитент банк (ташаббускор банк)нинг коди,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аккредитив суммаси рақам билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
етказиб берувчининг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
етказиб берувчининг ҳисобварағи рақами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аккредитивни ижро этувчи банкнинг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аккредитивни ижро этувчи банк (бенефициар банк)нинг коди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аккредитив суммаси сўз билан (автоматик тарзда ёзилади);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аккредитив муддати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Аккредитив шартлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) аккредитив тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) товар (маҳсулот), хизматнинг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) аккредитив бўйича тўловларни амалга ошириш учун асос бўладиган ҳужжатнинг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6) Тижорат банкининг ҳисоб-китоб чекини (ОТ 14) киритишда қуйидаги реквизитлар тўғри тўлдирилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чек берувчи банкнинг номи (чекнинг устки қисмида);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чек серияси ва рақами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чекни бериш санаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чекнинг суммаси рақам билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чекнинг суммаси сўз билан (автоматик тарзда ёзилади);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чек берувчининг исми, фамилияси, отасининг исми;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чек берувчининг паспорт серияси ва рақами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чек берувчининг шахсий ҳисобварағи рақами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чек берувчи банк бўлимининг коди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чек берувчи банк бўлимининг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чек қабул қилувчи корхонанинг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чек қабул қилувчининг шахсий ҳисобварағи рақами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чек қабул қилувчи банк бўлимининг рақами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чек қабул қилувчи банк бўлимининг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чек қабул қилинган сана;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чекнинг амал қилиш муддати.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. МБ ҲКМ томонидан банкнинг вакиллик ҳисобварағи дебетига ёки кредитига маблағ хато ўтказилганда, МБ ҲКМ амалиёт куни давомида банкка хато ўтказилган тўловлар тўғрисида хабарнома жўнатиши керак. Банк, МБ ҲКМдан хабарномани олганда, дарҳол шу амалиёт кунининг ўзидаёқ, вакиллик ҳисобвараққа хато ўтказилган маблағларни қайтаришни амалга ошириши керак.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Ташаббускор банкнинг айби билан электрон тўлов нотўғри амалга оширилган тақдирда, у бенефициар банкка хато ўтказилган тўлов тўғрисидаги маълумотни кўрсатган ҳолда, хато ўтказилган маблағни қайтариш тўғрисида хабарнома жўнатади. Бу ҳолда, хато ўтказилган маблағни қайтарилмаслигидан қатъи назар, ташаббускор банк маблағни хатолик аниқланган кундан кейинги иш кунидан кечиктирмасдан олувчининг ҳисобварағига ўтказиши шарт.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV. Банклараро тўлов тизими орқали маълумотлар узатишнинг технологик жараёни
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Соат 8-00 дан 17-00 гача бўлган даврда банклар вакиллик ҳисобварағининг олдинги кун ниҳоясидаги ҳолати тўғрисида маълумот узатадилар. Олинган маълумотлар АБМда банкларнинг вакиллик ҳисобварақлари қолдиғи ва айланмаларининг банклардаги тегишли ҳисобварақлари билан мувофиқлиги назоратидан ўтади ва бу ҳақда банкка электрон квитанция узатилади. Бир хил бўлган ҳолда, банк ишлашга тушади, мос келмаса — банк улар сабабини аниқлайди ва бартараф этади.
(21-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2016 йил 24 сентябрдаги 29/2-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-1, 26.10.2016 й.) таҳририда —ЎР ҚҲТ, 2016 й., 43-сон, 509-модда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар банк форс-мажор ҳолатлари бўйича бир ёки бир неча кун ишламаган бўлса, у АБМ билан ишни бошлашдан олдин, ўтган қайта ишланмаган кунларда тўпланиб қолган барча ЭТҲларни қабул қилиши ва қайта ишлаши, жорий куннинг бошига вакиллик ҳисобварағининг ҳолатини аниқлаши ва фақат шундан кейингина ишни бошлаши шарт.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Соат 9-00 дан 17-00 гача — банклараро ҳисоб-китоблар бўйича ЭТҲларни узатиш - қабул қилиш - назорат қилиш вақти.
(22-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2016 йил 24 сентябрдаги 29/2-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-1, 26.10.2016 й.) таҳририда —ЎР ҚҲТ, 2016 й., 43-сон, 509-модда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) Банклар мазкур даврнинг ҳар қандай вақтида МБ ҲКМга ЭТҲларни узатишлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) Жўнатишга мўлжалланган ЭТҲ назоратдан ўтади, банкнинг электрон рақамли имзоси билан тасдиқланади, шифрланади ва банк телекоммуникация тармоғи бўйича МБ ҲКМга бундан кейинги қайта ишлашлар учун узатилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(23-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2016 йил 24 сентябрдаги 29/2-сонли қарорига (рўйхат рақами 1545-1, 26.10.2016 й.) асосан ўз кучини йўқотган —ЎР ҚҲТ, 2016 й., 43-сон, 509-модда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Соат 17-00 дан АБМ банкларга куннинг якунланиши ва яроқсиз (брак) деб топилган ЭТҲлар тўғрисида (ташаббускор банк ва бенефициар банк бўйича) хабарнома жўнатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Шундан кейин АБМда «Куннинг якунланиши» босқичи амалга оширилади. МБ ҲКМда қуйидагилар «Куннинг якунланиши» босқичини бажарилишининг шартлари ҳисобланади:
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) банклардан ЭТҲни қабул қилиш вақтининг тугаши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) МБ ҲКМга узатилган барча ЭТҲ қайта ишланган ва банкларнинг тегишли вакиллик ҳисобварақларида акс эттирилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Банкларда «Куннинг якунланиши» босқичининг вақти банкнинг ички тўлов тизими қоидаларига мувофиқ мустақил равишда белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«Куннинг якунланиши» босқичи чиқиш шаклларини чиқариш, маълумотларни архивациялаш ва тизимни навбатдаги куннинг бошланишига тайёрлаш билан биргаликда боради.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки пул-кредитни бошқариш хусусият (параметр)ларидан келиб чиққан ҳолда, банклараро ЭТҲларининг ўтказиш вақтини тўлов тизими масалаларини назорат қилувчи раис ўринбосарининг ёзма фармойишига асосан узайтириши мумкин. Бу ҳақда тизим қатнашчилари ва фойдаланувчилари ЭТҲга ишлов бериш вақтининг тугашига бир соат қолгунига қадар кечиктирилмасдан хабардор қилинади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Айрим банкларда алоҳида ажратилган ёки коммутация қилинган каналларнинг бузилиши содир бўлганда, ЭТҲлар белгиланган ахборотларни муҳофаза қилиш қоидаларига риоя қилган ҳолда МБ ҲКМга хизмат кўрсатувчи АБМнинг бўлимига бевосита электрон ахборот ташувчи жисмларда тақдим қилиниши мумкин.
(26-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2016 йил 24 сентябрдаги 29/2-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-1, 26.10.2016 й.) таҳририда —ЎР ҚҲТ, 2016 й., 43-сон, 509-модда)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Ушбу иш тартиби фавқулодда вазиятлар ҳолати содир бўлганда қўлланилмайди. Фавқулодда вазиятлар юзага келганда тизим қатнашчилари ва фойдаланувчиларининг иш тартиби Марказий банкнинг алоҳида меъёрий ҳужжатлари билан белгиланади. Фавқулодда вазиятлар содир бўлганлиги тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Марказий банки оммавий ахборот воситалари орқали хабар беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V. Банкларда ҳисоб-китобларни ташкил этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Банк филиаллари ўзининг мижозлари ўртасидаги барча тўловларни банк хизматини кўрсатиш учун тузган шартномасига мувофиқ мустақил равишда амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Банкнинг масъул ходими пул-ҳисоб-китоб ҳужжатларини олишда рўйхати 18-бандда келтирилган барча мажбурий реквизитларнинг тўғри тўлдирилиши бўйича визуал текшириш ўтказади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. ЭТҲларида банклар ва уларнинг филиаллари вакиллик ҳисобварақлари рақамини, шунингдек, МБ ҲКМ кодини қўйиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Банк филиалида дебет ҳужжатлари (тижорат банкнинг ҳисоб-китоб чеклари, эмиссия тўловлари)ни расмийлаштиришда қуйидаги тартиб мавжуд:
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) Эмиссия операцияларида мемориал ордер расмийлаштирилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

ДЕБЕТ ‎

20102, 20106;‎

КРЕДИТ‎

17301;‎

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) тижорат банкнинг ҳисоб-китоб чеклари бўйича операциялар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ДЕБЕТ ‎ 20206,‎ 29896;‎
КРЕДИТ‎ 19903;‎
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3) Банклар банк қонунчилик ҳужжатлари, ўрнатилган иқтисодий меъёрларга риоя қилмаган ҳолларда, Марказий банк дебет мемориал ордерларни шакллантириш йўли билан банкларнинг вакиллик ҳисобварақларидан жарима ундириш ҳуқуқига эга.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Киритилган пул-ҳисоб-китоб ҳужжати асосида банкнинг филиалида дастурий равишда ЭТҲ шакллантирилади, у ички назоратдан ўтади, электрон рақамли имзо билан тасдиқланади, шифрланади ва банкнинг Тўлов (Ҳисоб-китоб) марказига узатилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Ташаббускор банкда, ички назорат ва электрон рақамли имзо текшируви ўтказилганидан сўнг, банклараро ҳисоб-китоблар бўйича қуйидаги бухгалтерия ўтказмалари амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) Ташаббускор банкнинг Тўлов (Ҳисоб-китоб) марказида филиаллардан олинган ЭТҲларига асосан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кредит операциялари (ОТ - 01, 02, 05, 06, 11) бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ДЕБЕТ‎ ‎‎22204 тегишли филиал ҳисобварағи;
КРЕДИТ‎ ‎‎10301 банкнинг ҳисобварағи;‎‎
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Дебет операциялари (ОТ - 14) бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ДЕБЕТ‎ 10301 банкнинг ҳисобварағи;
КРЕДИТ‎ 22204 тегишли филиал ҳисобварағи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) Марказий банкнинг маълумотларни қайта ишлаш бўлимида Марказий банкнинг Ҳисоб-китоб-касса марказларидан олинган ЭТҲга асосан:
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кредит операциялари (ОТ - 01, 02, 05, 06, 11) бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ДЕБЕТ‎ 22204 тегишли Ҳисоб-китоб-касса маркази ҳисобварағи;
КРЕДИТ‎ 11005;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Дебет операциялари (ОТ - 06) бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ДЕБЕТ‎ ‎11005;
КРЕДИТ‎ 22204 тегишли Ҳисоб-китоб-касса маркази ҳисобварағи;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Бенефициар банкда, ички назорат ва электрон рақамли имзо текшируви ўтказилганидан сўнг, банклараро ҳисоб-китоблар бўйича қуйидаги бухгалтерия ўтказмалари амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) Бенефициар банкнинг Тўлов (Ҳисоб-китоб) марказида банкка ЭТҲ келиб тушганда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кредит операциялари (ОТ - 01, 02, 05, 06, 11) бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ДЕБЕТ‎ 10301;
КРЕДИТ‎ 22204 тегишли филиал ҳисобварағи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Дебет операциялари (ОТ - 14) бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ДЕБЕТ‎ ‎‎22204 тегишли филиал ҳисобварағи;
КРЕДИТ‎ 10301;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) Марказий банкнинг маълумотларни қайта ишлаш бўлимида ЭТҲ келиб тушганда:
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кредит операциялари (ОТ - 01, 02, 05, 06, 11) бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ДЕБЕТ‎ 11005;
КРЕДИТ‎ 22204 тегишли Ҳисоб-китоб-касса маркази ҳисобварағи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Дебет операциялари (ОТ - 06) бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ДЕБЕТ‎ ‎‎22204 тегишли филиал ҳисобварағи;
КРЕДИТ‎ 11005;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Бенефициар банкнинг Тўлов (Ҳисоб-китоб) марказидан келиб тушган ЭТҲлари филиалда ички назорат ва электрон рақамли имзоси текширувидан ўтади. Ижобий натижа олинганда, ўтказмалар филиал ва унинг мижозларининг тегишли ҳисобварақлари бўйича акс эттирилган ҳолда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар мижознинг ҳисобварақ рақами нотўғри кўрсатилган бўлса, бу ҳолда маблағлар олувчи учун 23206 — «Аниқланиш жараёнидаги трансакциялар» ҳисобварағига ёки тўловчи учун 17305 — «Аниқланиш жараёнидаги трансакциялар» ҳисобварағига ўтказилади, ундан уч иш куни мобайнида мақсади бўйича ҳисобдан ўчирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
VI. Банкларнинг МБ ҲКМ билан ўзаро ҳамкорлиги
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Банклардан ЭТҲ келиб тушганидан кейин, МБ ҲКМда уларни автоматлаштирилган қайта ишлаш ташкил этилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Қайта ишлаш жараёнида келиб тушган ЭТҲлар ички назорат ва электрон рақамли имзо текширувидан ўтади. Назоратдаги реквизитлар ёки электрон рақамли имзода хатолар аниқланганда, хато ЭТҲлари қайта ишлашдан чиқариб ташланади. Шунингдек, ЭТҲ БДМАБ базасида бенефициар банк ва ташаббускор банк мижозларининг ҳисобварақлари мавжудлиги бўйича реквизитлар назоратидан ўтади. Агар ЭТҲнинг реквизитларида кўрсатилган ҳисобварақлар ўрнатилган тартибда БДМАБда рўйхатдан ўтмаган бўлса, ушбу ЭТҲ тегишли хато коди кўрсатилган ҳолда яроқсиз деб топилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Ҳар бир ЭТҲ батафсил таҳлил қилинишидан олдин, қуйидагилар бўйича текширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) жорий куннинг бошида вакиллик ҳисобварағи ҳолатини текширганда ижобий натижа чиқиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) электрон тўловни амалга ошириш учун банкнинг вакиллик ҳисобварағида етарли маблағларнинг мавжудлиги.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Текшириш мобайнида, ҳар бир ЭТҲ қайта ишлангандан кейин банкнинг вакиллик ҳисобварағида қолиши кўзда тутилган қолдиқ суммаси ҳисобланади. Файл алмашувида дастлаб ҳисобвараққа ўтказиладиган, кейин эса, ҳисобдан ўчириладиган барча электрон тўловлар ҳисобга олинади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. ЭТҲда биронта хато аниқланса, шунингдек, электрон тўловларни амалга ошириш учун банкнинг вакиллик ҳисобварағида маблағлар етарли бўлмаса, мазкур ЭТҲ қайта ишлашдан чиқарилади ва бу ҳақда банкка хато коди кўрсатилган ҳолда ахборот тақдим этилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Агар текширув жараёнида хатолар аниқланмаса ва вакиллик ҳисобварағининг қолдиғи банклараро ҳисоб-китоблар бўйича электрон тўловларни ўтказиш имконини берса, ЭТҲ МБ ҲКМ амалиёт кунида кейинги қайта ишлашнинг барча босқичларидан ўтади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Ҳар бир ЭТҲ қайта ишлаш жараёнида МБ ҲКМда тўлов ўтказмалари 11001, 11003, 21302, 21304 ва 27416 ҳисобварақларида акс эттирилган ҳолда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банкнинг банклараро тўлов
тизими орқали электрон тўловларни
амалга ошириш тартиби тўғрисидаги
низомга 1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Электрон тўлов ҳужжатларининг ўтиш схемаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кейинги таҳрирга қаранг.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банкнинг банклараро
тўлов тизими орқали электрон тўловларни
амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низомга
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

0505411002‎

«ЭЛЕКТРОН» ТЎЛОВ ТОПШИРИҚНОМАСИ №‎‎

САНАСИ‎

Тўловчининг
‎номи ‎

‎‎

ДЕБЕТ
‎тўловчининг ҳ/в‎

‎‎‎

Тўловчининг
‎СТИРи‎

Тўловчи
‎банкнинг номи‎
‎‎

Тўловчи банк
‎коди‎

СУММА‎

‎‎
Олувчининг
‎номи‎
‎‎
КРЕДИТ
‎ олувчининг ҳ/в‎
‎‎
Олувчи
‎банкнинг номи‎
‎‎

Олувчи банк
‎коди‎

‎‎Сумма сўз билан ___________________________________________________________________________
‎_________________________________________________________________________________________
Тўлов мақсади‎

Раҳбар‎

Бош бухгалтер‎

(имзо)‎

(имзо)‎

Текширилган‎

Маъқулланган‎

Банк томонидан ўтказилган‎

М.Ў.‎

БАНК‎

имзо‎

имзо‎‎

сана‎

Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банкнинг банклараро
тўлов тизими орқали электрон тўловларни
амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низомга
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

0505411001

«ЭЛЕКТРОН» ТЎЛОВ ТАЛАБНОМАСИ №‎‎

САНАСИ‎

Тўловчининг
‎номи ‎

‎‎

ДЕБЕТ
‎тўловчининг ҳ/в‎

‎‎‎

Тўловчининг
‎СТИРи‎

Тўловчи
‎банкнинг номи‎
‎‎

Тўловчи банк
‎коди‎

СУММА‎

‎‎
Олувчининг
‎номи‎
‎‎
КРЕДИТ
‎ олувчининг ҳ/в‎
‎‎
Олувчи
‎банкнинг номи‎
‎‎

Олувчи банк
‎коди‎

‎‎Сумма сўз билан ___________________________________________________________________________
‎_________________________________________________________________________________________
Тўлов мақсади‎

Раҳбар‎

Бош бухгалтер‎

(имзо)‎

(имзо)‎

Текширилган‎

Маъқулланган‎

Банк томонидан ўтказилган‎

М.Ў.‎

БАНК‎

имзо‎

имзо‎‎

сана‎

Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банкнинг банклараро тўлов
тизими орқали электрон тўловларни амалга
ошириш тартиби тўғрисидаги низомга
4-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

0505411008‎

«ЭЛЕКТРОН» МЕМОРИАЛ ОРДЕР №

САНАСИ‎

Тўловчининг
‎номи ‎

‎‎

ДЕБЕТ
‎тўловчининг ҳ/в‎

‎‎‎

Тўловчининг
‎СТИРи‎

Тўловчи
‎банкнинг номи‎
‎‎

Тўловчи банк
‎коди‎

СУММА‎

‎‎
Олувчининг
‎номи‎
‎‎
КРЕДИТ
‎ олувчининг ҳ/в‎
‎‎
Олувчи
‎банкнинг номи‎
‎‎

Олувчи банк
‎коди‎

‎‎Сумма сўз билан ___________________________________________________________________________
‎_________________________________________________________________________________________
Тўлов мақсади‎

Раҳбар‎

Бош бухгалтер‎

(имзо)‎

(имзо)‎

Текширилган‎

Маъқулланган‎

Банк томонидан ўтказилган‎

М.Ў.‎

БАНК‎

имзо‎

имзо‎‎

сана‎

Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банкнинг банклараро тўлов
тизими орқали электрон тўловларни
амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низомга
5-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

0505411013

«ЭЛЕКТРОН» ИНКАССО ТОПШИРИҚНОМАСИ №

САНАСИ‎

Тўловчининг
‎номи ‎

‎‎

ДЕБЕТ
‎тўловчининг ҳ/в‎

‎‎‎

Тўловчининг
‎СТИРи‎

Тўловчи
‎банкнинг номи‎
‎‎

Тўловчи банк
‎коди‎

СУММА‎

‎‎
Олувчининг
‎номи‎
‎‎
КРЕДИТ
‎ олувчининг ҳ/в‎
‎‎
Олувчи
‎банкнинг номи‎
‎‎

Олувчи банк
‎коди‎

‎‎Сумма сўз билан ___________________________________________________________________________
‎_________________________________________________________________________________________
Тўлов мақсади‎

Раҳбар‎

Бош бухгалтер‎

(имзо)‎

(имзо)‎

Текширилган‎

Маъқулланган‎

Банк томонидан ўтказилган‎

М.Ў.‎

БАНК‎

имзо‎

имзо‎‎

сана‎

Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банкнинг банклараро тўлов
тизими орқали электрон тўловларни амалга
ошириш тартиби тўғрисидаги низомга
6-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

0505411009‎

«ЭЛЕКТРОН» АККРЕДИТИВГА АРИЗА №

САНАСИ‎

Тўловчининг
‎номи ‎

‎‎

ДЕБЕТ
‎тўловчининг ҳ/в‎

‎‎‎

Тўловчининг
‎СТИРи‎

Тўловчи
‎банкнинг номи‎
‎‎

Тўловчи банк
‎коди‎

СУММА‎

‎‎
Олувчининг
‎номи‎
‎‎
КРЕДИТ
‎ олувчининг ҳ/в‎
‎‎
Олувчи
‎банкнинг номи‎
‎‎

Олувчи банк
‎коди‎

‎‎Сумма сўз билан ___________________________________________________________________________
‎_________________________________________________________________________________________
Амал қилиш
‎муддати‎ _________
Шартнома
‎№‎ ____________
Буюртма
‎№‎_____________
Буюртма
‎санаси‎‎‎______________
Товар, ишлар ёки хизматлар номи
‎Ҳужжат тури
‎Қўшимча
‎шартлар

Раҳбар‎

Ф.И.О.

(имзо)‎

Бош бухгалтер‎ ‎

Ф.И.О.

(имзо)‎ ‎

Текширилган‎

Маъқулланган‎

Банк томонидан ўтказилган‎

М.Ў.‎

БАНК‎

имзо‎

имзо‎‎

сана‎

Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банкнинг банклараро
тўлов тизими орқали электрон тўловларни
амалга ошириш тартиби тўғрисидаги
низомга 7-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банкнинг банклараро тўлов
тизими орқали электрон тўловларни амалга
ошириш тартиби тўғрисидаги низомга
8-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Т/р‎ Ҳужжатларнинг номи‎ Операциялар тури ‎
1.‎ Тўлов топшириқномаси‎ 01‎
2.‎ Тўлов талабномаси‎ 02‎
3.‎ Аккредитив учун ариза‎ 05‎
4.‎ Мемориал ордер‎ 06‎
5.‎ Инкассо топшириқномаси‎ 11‎
6.‎ Тижорат банкининг ҳисоб-китоб чеки‎ 14‎
Кейинги таҳрирга қаранг.
(Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2006 й., 6-7-сон, 48-модда; 2016 й., 43-сон, 509-модда; Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 31.03.2018 й., 10/18/1545-2/0966-сон; 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.07.2021 й., 10/21/3313/0724-сон; 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон; 16.02.2023 й., 10/23/1545-5/0094-сон; 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон; 29.08.2026 й., 10/26/1545-7/0880-сон)