1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.21.00.00 Банк фаолияти / 07.21.10.00 Банклараро операциялар ва юридик, жисмоний шахслар ўртасида операциялар]
[ТСЗ:
1.Молия / Банклар ва бошқа кредит муассасалари. Кредитлар]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Марказий банк бошқарувининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
МАРКАЗИЙ БАНКНИНГ БАНКЛАРАРО ТЎЛОВ ТИЗИМИ ОРҚАЛИ ЭЛЕКТРОН ТЎЛОВЛАРНИ АМАЛГА ОШИРИШ ТАРТИБИ ТЎҒРИСИДА НИЗОМНИ ТАСДИҚЛАШ ҲАҚИДА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2006 йил 14 февралда 1545-сон билан давлат рўйхатидан ўтказилган]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(муқаддима Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2023 йил 4 январдаги 30/27-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-5, 16.02.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.02.2023 й., 10/23/1545-5/0094-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Марказий банкнинг банклараро тўлов тизими орқали электрон тўловларни амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ушбу қарор Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида давлат рўйхатидан ўтказилгандан сўнг, 10 кундан кейин кучга киритилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Ушбу қарор кучга кирган кундан бошлаб, Ўзбекистон Республикаси банклари ўртасида электрон тўловлар тизими орқали ҳисоб-китоблар юритиш тўғрисидаги низом (2004 йил 22 июнь, рўйхат рақами 1010-1) ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банк Бошқаруви раиси Ф. МУЛЛАЖОНОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2006 йил 17 январь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1/3-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банк Бошқарувининг 2006 йил 17 январдаги 1/3-сонли қарори билан ТАСДИҚЛАНГАН
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банкнинг банклараро тўлов тизими орқали электрон тўловларни амалга ошириш тартиби тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
НИЗОМ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) Марказий банкнинг Ҳисоб-китоблар маркази (кейинги ўринларда — МБ ҲКМ) — бу Банклараро тўлов тизими таркибига кирувчи Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг ахборот тизими бўлиб, унинг функцияларига Банклараро тўлов тизими иштирокчиларига — тижорат банкларининг Бош офисларига, «Қимматли қоғозлар марказий депозитарийси» АЖга, «Миллий клиринг маркази» АЖга (кейинги ўринларда — иштирокчилар) ҳамда Марказий банкка вакиллик ҳисобварақларини очиш ва хизмат кўрсатиш ҳамда улар ўртасида электрон тўловларнинг белгиланган вақт давомида узлуксиз амалга оширилишини таъминлаш киради;
(1-банднинг 1-кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4) вакиллик ҳисобварағи (кейинги ўринларда — вакиллик ҳисобварақ) — бу иштирокчилар ва Марказий банкка МБ ҲКМда очилган ва улар ўртасида электрон тўловлар ўтказишга мўлжалланган ҳисобварақдир;
(1-банднинг 4-кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5) электрон тўлов ҳужжати (кейинги ўринларда — ЭТҲ) — тўлов тизимининг қоидалари билан белгиланган таркиб ва форматдаги реквизитларига эга бўлган ҳамда электрон тўловни амалга ошириш учун зарур ахборотни ўз ичига олган электрон ҳужжатдир. ЭТҲ тўловга доир қоғоз ҳужжат асосида ёки электрон тўлов воситасидан фойдаланган ҳолда тузилади ва электрон рақамли имзо билан тасдиқланади. ЭТҲ билан ишлашда уни электрон тўловни амалга ошириш учун зарур реквизитларни сақлаган ҳолда қоғозда такрорлаш имконияти таъминланиши керак;
(1-банднинг «5» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9) тўловчининг идентификация рақами — юридик шахслар тўловчи сифатида иштирок этадиган электрон тўлов ҳужжатларида солиқ тўловчининг идентификация рақами ва жисмоний шахслар тўловчи сифатида иштирок этадиган электрон тўлов ҳужжатларида жисмоний шахснинг шахсий идентификация рақами кўрсатиладиган электрон тўлов ҳужжатининг реквизити.
(1-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарорига (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) асосан 9-кичик банд билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Банклараро тўлов тизими орқали ҳисоб-китобларни амалга оширишда қуйидаги талабларга риоя этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ташаббускорлар ва бенефициарлар ўртасида нақд пулсиз ҳисоб-китоблар бўйича маблағларни тезкорлик билан ўтказишни таъминлаш;
(2-банднинг «а» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) узатилаётган ЭТҲларни рухсатсиз киришдан ҳимоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) электрон тўловларни тартибга солувчи қонунлар ва қоидаларга риоя қилиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Банклараро тўлов тизими қуйидаги тамойиллар асосида ишлайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) ЭТҲни бирор белги бўйича қайта ишлаш устуворликлари йўқлиги ҳамда тизимда иштирок этиш учун адолатли ва ошкора рухсат;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) фойдаланувчилар нуқтаи назаридан қулайлилиги ва электрон тўловни амалга ошириш воситаларининг иқтисодий самарадорлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ҳисоб-китоблар бўйича аниқ мажбуриятлар тизимини бошқариш самарадорлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) ташаббускор томонидан электрон тўловларни бошлаш;
(3-банднинг «г» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) иштирокчиларнинг МБ ҲКМдаги вакиллик ҳисобварақлари ҳамда иштирокчиларда уларга тегишли ҳисобварақлардаги айланмалар ва қолдиқлар мос келганда электрон тўловларни амалга ошириш;
(3-банднинг «д» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) бошланган электрон тўловни бекор қилиш имконияти йўқлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) юқори даражадаги хавфсизлиги, тезкорлиги ва ишончлилиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
з) ташаббускорнинг электрон рақамли имзоси билан ЭТҲ тасдиқлангандан бошлаб электрон тўловнинг чақириб олинмаслиги ва маблағлар бенефициарнинг вакиллик ҳисобварағига ўтказилгандан бошлаб электрон тўловнинг якунийлиги;
(3-банднинг «з» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
и) тижорат банкларининг вакиллик ҳисобварақларида маблағлар вақтинчалик етарли бўлмаганида, бошланган электрон тўловларни ўз вақтида якунлаш ва кун давомида тизимнинг ликвидлилигини қўллаб-қувватлаш учун Ўзбекистон Республикаси Марказий банки ва банк ўртасида тузилган алоҳида шартнома асосида зарур бўлган маблағларни етказиб бериш имконияти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
к) ЭТҲ алмашувини қабул қилиш — назорат — узатиш технологик даврлар кўринишида ташкил этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Марказий банк билан АБМ ўртасида тузиладиган шартнома асосида Банклараро тўлов тизими фаолият юритишини техник, дастурий ва эксплуатацион хизматлари таъминоти АБМ зиммасига юклатилади.
(4-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Иштирокчиларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари, иштирокчиларга вакиллик ҳисобварақларини очиш ва банклараро тўлов тизими орқали электрон тўловларни амалга ошириш тўғрисидаги АБМ билан тузиладиган икки томонлама шартномалар асосида белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Банклараро тўловларни амалга ошириш мақсадида иштирокчилар томонидан МБ ҲКМга узатилган ЭТҲларини қайта ишлаш ҳақ эвазига амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Банклараро тўловлар амалга оширилганлиги учун ундириладиган хизмат ҳақини ўзгартириш ҳақида қарор қабул қилинганда, Марказий банк ўзининг расмий веб-сайтида уч иш кунидан кечикмай эълон жойлаштиради ва бу ўзгартириш Марказий банкнинг расмий веб-сайтида эълон қилинганидан ўн беш кун ўтгач тўлов тизими оператори ва иштирокчилари томонидан қўлланилади.
(8-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Банклараро тўлов тизимида узатиш учун мўлжалланган тўлов ҳужжатларининг тўғри тўлдирилиши бўйича масъулият ташаббускорнинг мижози зиммасига юклатилади.
(9-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Маблағларни ҳисобварақларга ўтказиш, ҳисобдан чиқариш ҳамда МБ ҲКМга қайта ишлаш учун узатиладиган ЭТҲнинг шакллантирилиши тўғрилиги учун жавобгарлик ташаббускорга, МБ ҲКМдан қабул қилинадиган ЭТҲ учун жавобгарлик эса бенефициарга юклатилади.
(10-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Банклараро тўлов тизими бўйича узатиладиган маълумотларнинг сақланиши, банкларнинг вакиллик ҳисобварақларига маблағларни ўз вақтида ва тўғри ўтказилиши ҳамда ҳисобдан чиқарилиши учун, шунингдек, ЭТҲнинг қабул қилинганлиги ва қайта ишланганлиги (ЭТҲ рақамига, операция суммасига, операцияни амалга ошириш санаси ва тугатиш вақтига асосланишларни ҳисобга олган ҳолда) тўғрисидаги тасдиқномани, вакиллик ҳисобварағидан (оралиқдаги ва якуний) кўчирмани шакллантириш учун жавобгарлик АБМга юклатилади.
(11-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(12-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4) «Қимматли қоғозлар марказий депозитарийси» АЖ ва «Миллий клиринг маркази» АЖнинг уланиши.
(12-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарорига (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) асосан 4-кичик банд билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«Қимматли қоғозлар марказий депозитарийси» АЖ ва «Миллий клиринг маркази» АЖ банклараро тўлов тизимига уланиш учун ушбу банднинг 2 ва 3-кичик бандларида кўрсатилган талабларга жавоб бериши керак.
(14-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарорига (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) асосан хатбоши билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Филиалга эга бўлмаган банк, «Қимматли қоғозлар марказий депозитарийси» АЖ ва «Миллий клиринг маркази» АЖнинг банклараро тўлов тизимига уланиш тартиби қуйидагича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) Марказий банкнинг банкларга лицензия беришга масъул департаменти (кейинги ўринларда — МБ ЛБД) МБ ТТДга иштирокчининг тўлиқ номи ва манзили кўрсатилган ҳолда хабар беради;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) МБ ТТДнинг ёзма хабарномасига мувофиқ, АБМ иштирокчи учун хос рақам ва унга тегишли реквизитларни захиралайди ҳамда бир вақтнинг ўзида иштирокчи ва МБ ТТДга бу ҳақда хабар беради;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3) Иштирокчи хос рақам олгандан кейин ўрнатилган тартибда аккредитация қилинган Марказий банкнинг Рўйхатга олиш марказига электрон рақамли имзо калитини олиш учун, АБМга МБ ҲКМнинг серверига кириш рухсатини олиш мақсадида аутентификация маълумотларини аниқлаш учун мурожаат қилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4) АБМ ходимлари ёрдамида бир қанча ЭТҲларнинг қабул қилиш, назорат қилиш, узатиш, технологик алмашувини ўтказиш йўли билан иштирокчи тайёрлигининг синов текшируви ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Синов қуйидаги тартибда ўтказилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) дастлаб иштирокчининг ходимлари билан ахборотлар алмашувини ўтказиш бўйича тушунтириш (инструктаж) ўтказилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) синов мажмуасидаги иштирокчининг вакиллик ҳисобварағига иштирокчининг ишлаши учун устав фонди сифатида олдиндан келишилган сумма киритилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) иштирокчи вакиллик ҳисобварағидаги қолдиқни тасдиқлаш учун ахборотни ва ЭТҲларини шакллантиради ҳамда АБМга синов тариқасида жўнатади, АБМ шакллантирилган маълумотларни тўғрилигини текширади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) АБМ иштирокчи учун вакиллик ҳисобварағини тасдиқлаш, иш тугаши ва ЭТҲларнинг қайта ишланганлиги бўйича ахборотни шакллантиради, иштирокчи эса улар билан ишлай олишини тасдиқлаши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Синов тугаганидан кейин АБМ иштирокчи билан биргаликда иштирокчи ҳолатининг банклараро тўлов тизимида ишлашга тайёр эканлиги тўғрисида далолатнома тузади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5) МБ ЛБДнинг иштирокчи тўғрисидаги хабари, иштирокчининг банклараро тўлов тизимида ишлашга тайёрлиги тўғрисидаги Марказий банк Хавфсизлик ва ахборотларни муҳофаза қилиш департаментининг хабарномалари ҳамда синовнинг ижобий натижаси тўғрисидаги АБМнинг далолатномасига, шунингдек солиқ тўловчининг идентификация рақами кўрсатилган солиқ органларида ҳисобга қўйилганлиги тўғрисидаги гувоҳнома нусхаси асосида, МБ ТТД барча иштирокчиларга иштирокчининг очилганлиги, унга БДМАБда хос рақам берилгани ва банклараро тўлов тизимига уланганлиги тўғрисида расмий хабарнома юборади. Ўз навбатида, мазкур расмий хабарнома асосида Марказий банкнинг электрон маълумотномаларига тегишли ўзгартиришлар киритилади.
(15-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Банк филиаллари МБ ҲКМда ҳисобварақлар очмаслигини инобатга олиб, банклараро тўлов тизимига филиалларни улаш бўйича барча тайёргарлик ишларини (филиалнинг тайёргарлик синов текшируви, электрон рақамли имзо калитини яратиш) банклар ўзлари олиб борадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Филиалга хос рақам захиралаш учун банк бевосита АБМга мурожаат қилади.
(16-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Филиал учун электрон рақамли имзо калитларини банкнинг Рўйхатга олиш маркази яратади. Банкнинг Рўйхатга олиш маркази мавжуд бўлмаган тақдирда, банк филиал учун электрон рақамли имзо калитларини яратиш учун Марказий банкнинг Рўйхатга олиш марказига мурожаат қилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Барча ишлар тугатилгандан сўнг, филиални банклараро тўлов тизимига улаш масаласида банк МБ ТТДга хат тақдим этади. Унда банк филиалининг номи, манзили ва банк статистик ҳисоботларини беришда филиалнинг ҳудудий тобелиги кўрсатилади.
(16-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу хатга асосан банк филиали учун БДМАБда захираланган хос рақам ва тегишли реквизитлар Марказий банкнинг тегишли электрон маълумотномасига киритилади ва банк филиали очилганлиги ҳамда уни банклараро тўлов тизимига уланганлиги тўғрисида МБ ТТД томонидан барча иштирокчиларга расмий хабарнома юборилади.
(16-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Филиални банклараро тўлов тизимида тўғри ишлаши бўйича жавобгарлик банк зиммасига юклатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III. Банклараро тўлов тизими фаолият юритишининг бухгалтерия модели
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. МБ ХКМда вакиллик ҳисобварақлари қуйидаги тамойилларга риоя қилган ҳолда юритилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) МБ ҲКМда иштирокчиларнинг вакиллик ҳисобварақларига хизмат кўрсатиш амалиёт куни давомида амалга оширилади. ЭТҲнинг муваффақиятли қайта ишланганлиги тасдиқланиши билан вакиллик ҳисобварағида акс эттирилади. Узатиладиган ЭТҲларида ҳимоя қилиш воситалари ёрдамида хатолар аниқланганда ёки ЭТҲларни қайта ишлаш имконияти бўлмаганда, улар қайтарилади (файлни қайта ишлашда — файл бутунлича қайтарилади), ва бу ҳақда электрон квитанция берилади;
(17-банднинг 1-кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) Электрон тўловлар фақатгина иштирокчиларнинг вакиллик ҳисобварақларидаги маблағлар қолдиғи доирасида амалга оширилади, бундан шартномада кўзда тутилган ҳоллар ҳамда Марказий банкнинг клиринг асосида ишловчи тўлов тизимларидан олинган иштирокчилар ўртасидаги якуний ҳисоб-китобга оид маълумотлар асосида электрон тўловларни амалга ошириш мустасно. Бунда, иштирокчиларнинг вакиллик ҳисобварақларида электрон тўловларни амалга ошириш учун етарли маблағлар мавжуд бўлмаган тақдирда, ушбу маблағлар овердрафт сифатида акс эттирилади;
(17-банднинг 2-кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3) Иштирокчи банклараро тўлов тизими орқали электрон тўловлар ўтказишга ўзининг МБ ҲКМдаги вакиллик ҳисобварағи ва ушбу вакиллик ҳисобварағидаги маблағ ҳисоби юритиладиган ички ҳисобварағидаги айланма ва қолдиқ суммаларининг мувофиқлигини таҳлил қилгандан кейингина киришади.
(17-банднинг 3-кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) ҳар бир ЭТҲ, ташаббускор томонидан жўнатиш учун тайёрланган ҳужжатни ва бенефициар томонидан электрон усул билан олинган ҳужжатни идентификация қилиш учун мўлжалланган тегишли код (Тўлов ҳужжати коди) билан белгиланиши керак. Тўлов ҳужжати кодлари (кейинги ўринларда — ТҲК) 8-иловада келтирилган;
(18-банднинг 2-кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3) маблағларни ўз вақтида ва тўғри ўтказилишини таъминлаш учун ЭТҲ тайёрлашда тўлов ҳужжатларининг барча реквизитларини тўғри киритилиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4) тўлов топшириқномасини (ТҲК 01), тўлов талабномасини (ТҲК 02), мемориал ордерни (ТҲК 06), инкассо топшириқномасини (ТҲК 11), масофадан хизмат кўрсатиш тизими орқали ўтказилган тўлов топшириқномаси (ТҲК 21) ва масофадан хизмат кўрсатиш тизими орқали ўтказилган тўлов талабномасини (ТҲК 22) киритишда қуйидаги реквизитлар тўғри тўлдирилиши керак:
(18-банд 4-кичик бандининг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳужжатнинг рақами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳужжатнинг санаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўловчининг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тўлов мақсадида қонунчилик ҳужжатлари билан тақиқланмаган ҳамда иштирокчи ва унинг мижози ўртасида тузилган шартнома шартларига мос келувчи маълумотлар кўрсатилиши мумкин.
(18-банд 4-кичик бандининг ўн олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ижро ҳужжатлари бўйича инкассо топшириқномасида ундириб олиш учун асос бўлаётган ижро ҳужжатининг рақами, санаси ва номи кўрсатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ айрим ташкилотлар томонидан маблағларни тўловчи ёки маблағларни олувчи бўлган тўлов ҳужжатларининг «тўлов мақсади» графасида нима мақсадда тўлов ўтказилаётганлиги тўғрисида маълумот кўрсатилмаслиги мумкин;
(18-банднинг йигирма иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 28 июлдаги 16-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3313, 28.07.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.07.2021 й., 10/21/3313/0724-сон)
LexUZ шарҳи
Қаранг: Ўзбекистон Республикасининг «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги Қонуни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5) аккредитив учун ариза (ТҲК 05)ни киритишда қуйидаги реквизитлар тўғри тўлдирилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аккредитив номери;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аккредитивни ёзиш санаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўловчининг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. МБ ҲКМ томонидан иштирокчининг вакиллик ҳисобварағи дебетига ёки кредитига маблағ хато ўтказилганда, МБ ҲКМ амалиёт куни давомида иштирокчига хато ўтказилган тўловлар тўғрисида хабарнома жўнатиши керак. Иштирокчи МБ ҲКМдан хабарномани олганда, дарҳол шу амалиёт кунининг ўзида вакиллик ҳисобвараққа хато ўтказилган маблағларни қайтаришни амалга ошириши керак.
(19-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Ташаббускорнинг айби билан электрон тўлов нотўғри амалга оширилган тақдирда, у бенефициарга хато ўтказилган тўлов тўғрисидаги маълумотни кўрсатган ҳолда хато ўтказилган маблағни қайтариш тўғрисида хабарнома жўнатади. Бу ҳолда, хато ўтказилган маблағни қайтарилмаслигидан қатъий назар ташаббускор маблағни хатолик аниқланган кундан кейинги иш кунидан кечиктирмасдан олувчининг ҳисобварағига ўтказиши шарт.
(20-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV. Банклараро тўлов тизими орқали маълумотлар узатишнинг технологик жараёни
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Соат 8-00 дан 18-00 гача бўлган даврда иштирокчилар вакиллик ҳисобварағининг олдинги кун ниҳоясидаги ҳолати тўғрисида маълумот узатадилар. Олинган маълумотлар АБМда иштирокчиларнинг вакиллик ҳисобварақлари қолдиғи ва айланмаларининг иштирокчилардаги тегишли ҳисобварақлари билан мувофиқлиги назоратидан ўтади ҳамда бу ҳақда иштирокчига электрон квитанция узатилади. Ушбу маълумотлар ўзаро мувофиқ бўлганда иштирокчи ишлашга тушади, маълумотлар мувофиқ бўлмаса иштирокчи улар сабабини аниқлайди ва бартараф этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар иштирокчи форс-мажор ҳолатлари бўйича бир ёки бир неча кун ишламаган бўлса, у АБМ билан ишни бошлашдан олдин ўтган қайта ишланмаган кунларда тўпланиб қолган барча ЭТҲларни қабул қилиши ва қайта ишлаши, жорий куннинг бошига вакиллик ҳисобварағининг ҳолатини аниқлаши ва фақат шундан кейингина ишни бошлаши шарт.
(21-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Соат 8-00 дан 18-00 гача — банклараро ҳисоб-китоблар бўйича ЭТҲларни узатиш, қабул қилиш, назорат қилиш вақти ҳисобланади. Ушбу вақт оралиғида ЭТҲлар қуйидаги тартибда қайта ишланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) Иштирокчилар соат 8-00 дан 17-00 гача МБ ҲКМга ҳар қандай ЭТҲларни узатишлари мумкин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) Соат 17-00 дан 17-30 гача бўлган даврда МБ ҲКМга тижорат банклари ўртасидаги пул бозори операцияларига оид ЭТҲлар узатилиши мумкин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3) Соат 17-00 дан 18-00 гача бўлган даврда МБ ҲКМга Марказий банк ва тижорат банклари ўртасидаги пул-кредит операцияларига оид ЭТҲлар узатилиши мумкин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4) Жўнатишга мўлжалланган ЭТҲ назоратдан ўтади, иштирокчининг электрон рақамли имзоси билан тасдиқланади, шифрланади ва банк телекоммуникация тармоғи бўйича МБ ҲКМга бундан кейинги қайта ишлашлар учун узатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, ЭТҲларни узатиш, қабул қилиш, назорат қилишни таъминловчи ходимларнинг иш вақти меҳнат тўғрисидаги қонунчиликка мувофиқ белгиланади.
(22-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки пул-кредитни бошқариш хусусият (параметр)ларидан келиб чиққан ҳолда, банклараро ЭТҲларининг ўтказиш вақтини тўлов тизими масалаларини мувофиқлаштирувчи раис ўринбосарининг ёзма ёки электрон кўрсатмасига асосан узайтириши мумкин. АБМ томонидан тизим иштирокчилари ЭТҲга ишлов бериш вақтининг узайтирилганлиги ҳақида электрон тарзда хабардор қилинади.
(25-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Айрим иштирокчиларда алоҳида ажратилган ёки коммутация қилинган каналларнинг бузилиши содир бўлганда, ЭТҲлар белгиланган ахборотларни муҳофаза қилиш қоидаларига риоя қилган ҳолда МБ ҲКМга хизмат кўрсатувчи АБМнинг бўлимига бевосита электрон ахборот ташувчи жисмларда тақдим қилиниши мумкин.
(26-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Ушбу иш тартиби фавқулодда вазиятлар ҳолати содир бўлганда қўлланилмайди. Фавқулодда вазиятлар юзага келганда тизим қатнашчилари ва фойдаланувчиларининг иш тартиби Марказий банкнинг алоҳида меъёрий ҳужжатлари билан белгиланади. Фавқулодда вазиятлар содир бўлганлиги тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Марказий банки оммавий ахборот воситалари орқали хабар беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V. Банкларда ҳисоб-китобларни ташкил этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Банк филиаллари ўзининг мижозлари ўртасидаги барча тўловларни банк хизматини кўрсатиш учун тузган шартномасига мувофиқ мустақил равишда амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Мижоз томонидан тақдим қилинган тўлов ҳужжатлари мазкур Низомнинг 18-бандида келтирилган барча мажбурий реквизитларнинг тўғри тўлдирилиши бўйича текширувдан ўтказилади.
(29-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. ЭТҲларида банклар ва уларнинг филиаллари вакиллик ҳисобварақлари рақамини, шунингдек, МБ ҲКМ кодини қўйиш тақиқланади.
(31-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2023 йил 4 январдаги 30/27-сонли қарорига (рўйхат рақами 1545-5, 16.02.2023 й.) асосан ўз кучини йўқотган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.02.2023 й., 10/23/1545-5/0094-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Киритилган тўлов ҳужжати асосида банкнинг филиалида дастурий равишда ЭТҲ шакллантирилади, у ички назоратдан ўтади, электрон рақамли имзо билан тасдиқланади, шифрланади ва банкнинг Тўлов (Ҳисоб-китоб) марказига узатилади.
(32-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Ташаббускор банкда, ички назорат ва электрон рақамли имзо текшируви ўтказилганидан сўнг, банклараро ҳисоб-китоблар бўйича қуйидаги бухгалтерия ўтказмалари амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(33-банд 1-кичик бандининг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(33-банд 2-кичик бандининг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Бенефициар банкда, ички назорат ва электрон рақамли имзо текшируви ўтказилганидан сўнг, банклараро тўлов тизимидан олинган тўлов ҳужжатлари асосида қуйидаги бухгалтерия ўтказмалари амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) Бенефициар банкнинг Тўлов (Ҳисоб-китоб) марказида банкка ЭТҲ келиб тушганда:
(34-банд 1-кичик бандининг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(34-банд 2-кичик бандининг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ДЕБЕТ 11005;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
КРЕДИТ 11005.
(34-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Бенефициар банкнинг Тўлов (Ҳисоб-китоб) марказидан келиб тушган ЭТҲлари филиалда ички назорат ва электрон рақамли имзоси текширувидан ўтади. Ижобий натижа олинганда, ўтказмалар филиал ва унинг мижозларининг тегишли ҳисобварақлари бўйича акс эттирилган ҳолда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар мижознинг ҳисобварақ рақами нотўғри кўрсатилган бўлса, бу ҳолда маблағлар олувчи учун 23206 — «Аниқланиш жараёнидаги трансакциялар» ҳисобварағига ёки тўловчи учун 17305 — «Аниқланиш жараёнидаги трансакциялар» ҳисобварағига ўтказилади, ундан уч иш куни мобайнида мақсади бўйича ҳисобдан ўчирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Қайта ишлаш жараёнида келиб тушган ЭТҲлар ички назорат ва электрон рақамли имзо текширувидан ўтади. Назоратдаги реквизитлар ёки электрон рақамли имзода хатолар аниқланганда, хато ЭТҲлари қайта ишлашдан чиқариб ташланади. Шунингдек, ЭТҲ БДМАБ базасида бенефициар банк ва ташаббускор банк мижозларининг ҳисобварақлари ҳамда тўловчиларнинг идентификация рақамлари мавжудлиги бўйича реквизитлар назоратидан ўтади. Агар ЭТҲнинг реквизитларида кўрсатилган ҳисобварақлар ва тўловчининг идентификация рақами БДМАБ маълумотлари билан мос келмаса, ушбу ЭТҲ тегишли хатолик коди кўрсатилган ҳолда яроқсиз деб топилади.
(37-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Ҳар бир ЭТҲ батафсил таҳлил қилинишидан олдин, қуйидагилар бўйича текширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) электрон тўловни амалга ошириш учун иштирокчининг вакиллик ҳисобварағида етарли маблағларнинг мавжудлиги.
(38-банднинг «б» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Текшириш мобайнида, ҳар бир ЭТҲ қайта ишлангандан кейин иштирокчининг вакиллик ҳисобварағида қолиши кўзда тутилган қолдиқ суммаси ҳисобланади. Файл алмашувида дастлаб ҳисобвараққа ўтказиладиган, кейин эса, ҳисобдан ўчириладиган барча электрон тўловлар ҳисобга олинади.
(39-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. ЭТҲда биронта хато аниқланса, шунингдек электрон тўловларни амалга ошириш учун иштирокчининг вакиллик ҳисобварағида маблағлар етарли бўлмаса, мазкур ЭТҲ қайта ишлашдан чиқарилади ва бу ҳақда иштирокчига хато коди кўрсатилган ҳолда ахборот тақдим этилади.
(40-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2024 йил 3 январдаги 42/21-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-6, 31.01.2024 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
401. Марказий банкнинг клиринг асосида ишловчи тўлов тизимларидан олинган банклар ўртасидаги якуний ҳисоб-китобга оид маълумотлар асосида электрон тўловларни амалга ошириш учун банкнинг Марказий банкдаги вакиллик ҳисобварағида етарли маблағ мавжуд бўлмаган тақдирда, мазкур вакиллик ҳисобварағида овердрафтни шакллантириш орқали банклар ўртасидаги якуний ҳисоб-китоб ниҳоясига етказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
402. Операцион кун охирида вакиллик ҳисобварағида овердрафт юзага келган банкнинг Марказий банк ҳисоб-китоблар клиринг тизими ва Тезкор тўловлар тизими орқали операциялари кейинги иш кунидан бошлаб вакиллик ҳисобварағида ижобий қолдиқ шакллангунга қадар тўхтатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Банкнинг вакиллик ҳисобварағида ижобий қолдиқ шаклланган куннинг ўзида Марказий банк ҳисоб-китоблар клиринг тизими ва Тезкор тўловлар тизимида ушбу банкнинг электрон тўловларни амалга ошириш имконияти қайта тикланади.
(401-402-бандлар Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2023 йил 4 январдаги 30/27-сонли қарорига (рўйхат рақами 1545-5, 16.02.2023 й.) асосан киритилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.02.2023 й., 10/23/1545-5/0094-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Агар текширув жараёнида хатолар аниқланмаса ва вакиллик ҳисобварағининг қолдиғи банклараро ҳисоб-китоблар бўйича электрон тўловларни ўтказиш имконини берса, ЭТҲ МБ ҲКМ амалиёт кунида кейинги қайта ишлашнинг барча босқичларидан ўтади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Ҳар бир ЭТҲ қайта ишлаш жараёнида МБ ҲКМда тўлов ўтказмалари 11001, 11003, 21302, 21304 ва 27416 ҳисобварақларида акс эттирилган ҳолда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
VII. Банклараро тўловларни узлуксиз равишда амалга оширишнинг ўзига хос хусусиятлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Банклараро тўловлар Марказий банкнинг Тезкор тўловлар тизими (кейинги ўринларда — Тезкор тўловлар тизими) орқали узлуксиз равишда амалга оширилади. АБМ Марказий банк билан шартнома асосида Тезкор тўловлар тизими узлуксиз фаолият юритиши бўйича техник, дастурий ва эксплуатацион хизматларини таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Тезкор тўловлар тизимига уланиш учун банклар Марказий банкнинг банклараро тўлов тизимига уланган бўлиши ва АБМга мурожаат қилиши керак. Тезкор тўловлар тизими хизматларидан фойдаланишда банклар ахборот хавфсизлиги талабларига риоя қилишлари шарт. Банклар Тезкор тўловлар тизими орқали амалга ошириладиган ҳар бир электрон тўлов ҳужжатларини электрон рақамли имзо калитлари билан ҳимояланганлигини таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Тезкор тўловлар тизими орқали банклараро ҳисоб-китоблар узлуксиз (дам олиш кунларисиз) туну кун 24/7 режимида онлайн тарзда амалга оширилади. Бунда тижорат банкларининг Марказий банкдаги вакиллик ҳисобварағи қолдиғидан келиб чиққан ҳолда лимит белгиланади ва ҳисоб-китоблар мазкур лимит қолдиғи доирасида амалга оширилади. Банклар тўловлар узлуксизлигини таъминлаш мақсадида вакиллик ҳисобварақлари ликвидлилигини таъминлашлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Тезкор тўловлар тизимида белгиланган тартибда клиринг сессиялари амалга оширилади. Клиринг сессияси бошланишидан олдин банкларнинг Марказий банкдаги вакиллик ҳисобварағида етарли маблағ мавжуд бўлиши керак.
(46-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2023 йил 4 январдаги 30/27-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-5, 16.02.2023 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.02.2023 й., 10/23/1545-5/0094-сон)
LexUZ шарҳи
Қаранг: Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2014 йил 21 февралдаги 4/4-сон «Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг ҳисоб-китоблар клиринг тизими тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида»ги қарори (рўйхат рақами 2570, 2014 йил 4 апрель).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Тўловларни амалга ошириш, шу жумладан мобил рақамдан фойдаланган ҳолда банк ҳисобварағидан пул маблағларини ўтказиш мақсадида Тезкор тўловлар тизимига қайта ишлаш учун узатиладиган тўлов ҳужжатлари банк мижозлари томонидан масофавий хизмат кўрсатиш тизимлари орқали 24/7 режимида хизмат кўрсатувчи банкка тақдим қилинган бўлиши ва тўловчининг ҳисобварағида етарли маблағ бўлиши лозим.
(47-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2026 йил 14 августдаги 22/5-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-7, 28.08.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.08.2026 й., 10/26/1545-7/0880-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. Ҳар бир клиринг сессияси охирида банкларнинг соф позициялари аниқланади. Соф позиция банкнинг бошқа банкларга тўлаши ва бошқа банклардан олиши керак бўлган пул маблағлари фарқини аниқлаш орқали ҳисобланади. Аниқланган соф позициялар ҳақидаги маълумотлар Марказий банкнинг Ҳисоб-китоблар марказига узатилади ва пул маблағларини банкларнинг вакиллик ҳисобварақларидан ўчириш ёки киритиб қўйиш орқали якуний ҳисоб-китоб амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Тўловни амалга ошириш учун узатилган тўлов топшириқномаси муваффақиятли қайта ишланганлиги тўғрисида Тезкор тўловлар тизимидан тасдиқ олингунига қадар тўловчининг ҳисобварағида тўлов топшириқномасидаги суммага тенг бўлган сумма захираланади ва тасдиқ келгач ҳисобдан чиқарилади. Тезкор тўловлар тизимидан тасдиқ келганидан сўнг маблағ олувчилар ҳисобварақларига кирим қилинган маблағларни сарфлаш имкониятига эга бўладилар, бунга қадар маблағларни олувчи фойдасига ўтказилган маблағлар унинг ҳисобварағида захираланади.
(VII боб Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарорига (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) асосан киритилган — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0505411002
«ЭЛЕКТРОН» ТЎЛОВ ТОПШИРИҚНОМАСИ №
САНАСИ
Тўловчининг номи
ДЕБЕТ тўловчининг ҳ/в
Тўловчининг идентификация рақами
Тўловчи банкнинг номи
Тўловчи банк коди
СУММА
Олувчининг номи
КРЕДИТ олувчининг ҳ/в
Олувчи банкнинг номи
Олувчи банк коди
Сумма сўз билан ___________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________
Тўлов мақсади
Раҳбар
Бош бухгалтер
(имзо)
(имзо)
Текширилган
Маъқулланган
Банк томонидан ўтказилган
М.Ў.
БАНК
имзо
имзо
сана
(2-илова Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банкнинг банклараро тўлов тизими орқали электрон тўловларни амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низомга 3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0505411001
«ЭЛЕКТРОН» ТЎЛОВ ТАЛАБНОМАСИ №
САНАСИ
Тўловчининг номи
ДЕБЕТ тўловчининг ҳ/в
Тўловчининг идентификация рақами
Тўловчи банкнинг номи
Тўловчи банк коди
СУММА
Олувчининг номи
КРЕДИТ олувчининг ҳ/в
Олувчи банкнинг номи
Олувчи банк коди
Сумма сўз билан ___________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________
Тўлов мақсади
Раҳбар
Бош бухгалтер
(имзо)
(имзо)
Текширилган
Маъқулланган
Банк томонидан ўтказилган
М.Ў.
БАНК
имзо
имзо
сана
(3-илова Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банкнинг банклараро тўлов тизими орқали электрон тўловларни амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низомга 4-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0505411008
«ЭЛЕКТРОН» МЕМОРИАЛ ОРДЕР №
САНАСИ
Тўловчининг номи
ДЕБЕТ тўловчининг ҳ/в
Тўловчининг идентификация рақами
Тўловчи банкнинг номи
Тўловчи банк коди
СУММА
Олувчининг номи
КРЕДИТ олувчининг ҳ/в
Олувчи банкнинг номи
Олувчи банк коди
Сумма сўз билан ___________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________
Тўлов мақсади
Раҳбар
Бош бухгалтер
(имзо)
(имзо)
Текширилган
Маъқулланган
Банк томонидан ўтказилган
М.Ў.
БАНК
имзо
имзо
сана
(4-илова Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банкнинг банклараро тўлов тизими орқали электрон тўловларни амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низомга 5-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0505411013
«ЭЛЕКТРОН» ИНКАССО ТОПШИРИҚНОМАСИ №
САНАСИ
Тўловчининг номи
ДЕБЕТ тўловчининг ҳ/в
Тўловчининг идентификация рақами
Тўловчи банкнинг номи
Тўловчи банк коди
СУММА
Олувчининг номи
КРЕДИТ олувчининг ҳ/в
Олувчи банкнинг номи
Олувчи банк коди
Сумма сўз билан ___________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________
Тўлов мақсади
Раҳбар
Бош бухгалтер
(имзо)
(имзо)
Текширилган
Маъқулланган
Банк томонидан ўтказилган
М.Ў.
БАНК
имзо
имзо
сана
(5-илова Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банкнинг банклараро тўлов тизими орқали электрон тўловларни амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низомга 6-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0505411009
«ЭЛЕКТРОН» АККРЕДИТИВГА АРИЗА №
САНАСИ
Тўловчининг номи
ДЕБЕТ тўловчининг ҳ/в
Тўловчининг идентификация рақами
Тўловчи банкнинг номи
Тўловчи банк коди
СУММА
Олувчининг номи
КРЕДИТ олувчининг ҳ/в
Олувчи банкнинг номи
Олувчи банк коди
Сумма сўз билан ___________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________
Амал қилиш муддати _________
Шартнома № ____________
Буюртма №_____________
Буюртма санаси______________
Товар, ишлар ёки хизматлар номи
Ҳужжат тури
Қўшимча шартлар
Раҳбар
Ф.И.О.
(имзо)
Бош бухгалтер
Ф.И.О.
(имзо)
Текширилган
Маъқулланган
Банк томонидан ўтказилган
М.Ў.
БАНК
имзо
имзо
сана
(6-илова Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(7-илова Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарорига (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) асосан ўз кучини йўқотган — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банкнинг банклараро тўлов тизими орқали электрон тўловларни амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низомга 8-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish