Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Марказий банк бошқарувининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМАРКАЗИЙ БАНКНИНГ БАНКЛАРАРО ТЎЛОВ ТИЗИМИ ОРҚАЛИ ЭЛЕКТРОН ТЎЛОВЛАРНИ АМАЛГА ОШИРИШ ТАРТИБИ ТЎҒРИСИДА НИЗОМНИ ТАСДИҚЛАШ ҲАҚИДА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2006 йил 14 февралда 1545-сон билан давлат рўйхатидан ўтказилган]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги ва «Электрон тўловлар тўғрисида»ги Қонунларига мувофиқ, Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқаруви қарор қилади:
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Марказий банкнинг банклараро тўлов тизими орқали электрон тўловларни амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ушбу қарор Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида давлат рўйхатидан ўтказилгандан сўнг, 10 кундан кейин кучга киритилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ушбу қарор кучга кирган кундан бошлаб, Ўзбекистон Республикаси банклари ўртасида электрон тўловлар тизими орқали ҳисоб-китоблар юритиш тўғрисидаги низом (2004 йил 22 июнь, рўйхат рақами 1010-1) ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМарказий банк Бошқаруви раиси Ф. МУЛЛАЖОНОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2006 йил 17 январь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1/3-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМарказий банкнинг банклараро тўлов тизими орқали электрон
тўловларни амалга ошириш тартиби тўғрисида
тўловларни амалга ошириш тартиби тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНИЗОМ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур Низом Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида», «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида», «Тўловлар ва тўлов тизимлари тўғрисида», «Ахборотлаштириш тўғрисида», «Электрон рақамли имзо тўғрисида»ги қонунларига, шунингдек тизим аҳамиятидаги тўлов тизимларини тузишнинг умумқабул қилинган халқаро тамойилларига асосан ишлаб чиқилган бўлиб, Марказий банкнинг банклараро тўлов тизими орқали электрон тўловларни амалга ошириш тартибини белгилайди.
(муқаддима Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1) Марказий банкнинг Ҳисоб-китоблар маркази (кейинги ўринларда — МБ ҲКМ) — бу Банклараро тўлов тизими таркибига кирувчи Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг ахборот тизими бўлиб, унинг функцияларига тижорат банкларининг Бош офисларига (кейинги ўринларда — банклар) ва Марказий банкка вакиллик ҳисобварақларини очиш ва хизмат кўрсатиш ҳамда улар ўртасида электрон тўловларнинг белгиланган вақт давомида узлуксиз амалга оширилишини таъминлаш киради;
(1-банднинг «1» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2) Марказий банкнинг Тўлов маркази — Марказий банкнинг банклараро ва филиаллараро тўловларини ягона баланс тартибида ўтишини таъминловчи ахборот тизими;
(1-банднинг «2» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2018 йил 17 мартдаги 9/1-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-2, 30.03.2018 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 31.03.2018 й., 10/18/1545-2/0966-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3) Марказий банкнинг Ахборотлаштириш Бош маркази (кейинги ўринларда — АБМ) — Марказий банк билан тузиладиган шартномага асосан банклараро тўлов тизимига техник, дастурий ва эксплуатацион хизматларини таъминлайдиган марказ;
(1-банднинг «3» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4) банкнинг вакиллик ҳисобварағи (кейинги ўринларда — вакиллик ҳисобварақ) — бу банкка МБ ҲКМда очилган ва банклараро электрон тўловлар ўтказишга мўлжалланган ҳисобварақдир;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5) электрон тўлов ҳужжати (кейинги ўринларда — ЭТҲ) — тўлов тизимининг қоидалари билан белгиланган таркиб ва форматдаги реквизитларига эга бўлган ҳамда электрон тўловни амалга ошириш учун зарур ахборотни ўз ичига олган электрон ҳужжатдир. ЭТҲ тўловга доир қоғоз ҳужжат асосида ёки электрон тўлов воситасидан фойдаланган ҳолда тузилади ва электрон рақамли имзо билан тасдиқланади. ЭТҲ билан ишлашда уни электрон тўловни амалга ошириш учун зарур реквизитларни сақлаган ҳолда қоғозда такрорлаш имконияти таъминланиши керак;
(1-банднинг «5» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6) ташаббускор (инициатор) банк — бу ЭТҲни шакллантириш ва бенефициар банкка жўнатиш йўли билан электрон тўловни бошловчи банкдир;
(1-банднинг «6» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7) бенефициар банк — бу банклараро тўлов тизими орқали ташаббускор банкдан жўнатилган ЭТҲни қабул қилувчи банкдир;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8) электрон тўловни бошлаш — ЭТҲни шакллантириш ва электрон рақамли имзо билан тасдиқлаш.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9) тўловчининг идентификация рақами — юридик шахслар тўловчи сифатида иштирок этадиган электрон тўлов ҳужжатларида солиқ тўловчининг идентификация рақами ва жисмоний шахслар тўловчи сифатида иштирок этадиган электрон тўлов ҳужжатларида жисмоний шахснинг шахсий идентификация рақами кўрсатиладиган электрон тўлов ҳужжатининг реквизити.
(1-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарорига (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) асосан 9-кичик банд билан тўлдирилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Банклараро тўлов тизими орқали ҳисоб-китобларни амалга оширишда қуйидаги талабларга риоя этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) Ўзбекистон Республикаси банклари ўртасида нақд пулсиз ҳисоб-китоблар бўйича маблағларни тезкорлик билан ўтказишни таъминлаш;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) узатилаётган ЭТҲларни рухсатсиз киришдан ҳимоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) электрон тўловларни тартибга солувчи қонунлар ва қоидаларга риоя қилиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Банклараро тўлов тизими қуйидаги тамойиллар асосида ишлайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) ЭТҲни бирор белги бўйича қайта ишлаш устуворликлари йўқлиги ҳамда тизимда иштирок этиш учун адолатли ва ошкора рухсат;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) фойдаланувчилар нуқтаи назаридан қулайлилиги ва электрон тўловни амалга ошириш воситаларининг иқтисодий самарадорлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) ҳисоб-китоблар бўйича аниқ мажбуриятлар тизимини бошқариш самарадорлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishг) ташаббускор банк томонидан электрон тўловларни бошлаш;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishд) банкларнинг МБ ҲКМдаги вакиллик ҳисобварақлари ҳамда банкларда уларга тегишли ҳисобварақлардаги айланмалар ва қолдиқлар мос келганда электрон тўловларни амалга ошириш;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishе) бошланган электрон тўловни бекор қилиш имконияти йўқлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishж) юқори даражадаги хавфсизлиги, тезкорлиги ва ишончлилиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishз) ташаббускор банкнинг электрон рақамли имзоси билан ЭТҲ тасдиқлангандан бошлаб электрон тўловнинг чақириб олинмаслиги ва маблағлар бенефициар банк вакиллик ҳисобварағига ўтказилгандан бошлаб электрон тўловнинг якунийлиги;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishи) тижорат банкларининг вакиллик ҳисобварақларида маблағлар вақтинчалик етарли бўлмаганида, бошланган электрон тўловларни ўз вақтида якунлаш ва кун давомида тизимнинг ликвидлилигини қўллаб-қувватлаш учун Ўзбекистон Республикаси Марказий банки ва банк ўртасида тузилган алоҳида шартнома асосида зарур бўлган маблағларни етказиб бериш имконияти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishк) ЭТҲ алмашувини қабул қилиш — назорат — узатиш технологик даврлар кўринишида ташкил этиш;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishл) электрон тўловлар суммасининг миқдори бўйича чеклов ўрнатилмаслиги.
(3-банднинг «л» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Марказий банк билан АБМ ўртасида тузиладиган шартнома асосида Банклараро тўлов тизими фаолият юритишини техник, дастурий ва эксплуатацион хизматлари таъминоти АБМ зиммасига юклатилади.
(4-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. АБМ билан тузиладиган шартнома асосида МБ ҲКМ орқали электрон тўловларни амалга оширувчи банклар банклараро тўлов тизимининг иштирокчилари ҳисобланади.
(5-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Банклараро тўлов тизими иштирокчилари бўлган банклар — тўлов хизматларини етказиб берувчиларнинг тўлов хизматларидан фойдаланадиган жисмоний ва юридик шахслар банклараро тўлов тизимининг фойдаланувчилари ҳисобланади.
(6-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. ЭТҲнинг ўтиш схемаси 1-иловада келтирилган.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Банклараро тўлов тизими иштирокчиларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари, банкларнинг вакиллик ҳисобварақларини очиш ва банклараро тўлов тизими орқали электрон тўловларни амалга ошириш тўғрисидаги АБМ билан тузиладиган икки томонлама шартномалар асосида белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБанклараро тўловларни амалга ошириш мақсадида банклар томонидан МБ ҲКМга узатилган ЭТҲларини қайта ишлаш ҳақ эвазига амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБанклараро тўловлар амалга оширилганлиги учун ундириладиган хизмат ҳақини ўзгартириш ҳақида қарор қабул қилинганда, Марказий банк ўзининг расмий веб-сайтида уч иш кунидан кечикмай эълон жойлаштиради ва бу ўзгартириш Марказий банкнинг расмий веб-сайтида эълон қилинганидан ўн беш кун ўтгач тўлов тизими оператори ва иштирокчилари томонидан қўлланилади.
(8-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Банклараро тўлов тизимида узатиш учун мўлжалланган тўлов ҳужжатларининг тўғри тўлдирилиши бўйича масъулият банк мижози зиммасига юклатилади.
(9-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Маблағларни ҳисобварақларга ўтказиш, ҳисобдан чиқариш ҳамда МБ ҲКМга қайта ишлаш учун узатиладиган ЭТҲнинг шакллантирилиши тўғрилиги учун жавобгарлик ташаббускор банкка, МБ ҲКМдан қабул қилинадиган ЭТҲ учун жавобгарлик эса — бенефициар банкка юклатилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Банклараро тўлов тизими бўйича узатиладиган маълумотларнинг сақланиши, банкларнинг вакиллик ҳисобварақларига маблағларни ўз вақтида ва тўғри ўтказилиши ҳамда ҳисобдан чиқарилиши учун, шунингдек, ЭТҲнинг қабул қилинганлиги ва қайта ишланганлиги (ЭТҲ рақамига, операция суммасига, операцияни амалга ошириш санаси ва тугатиш вақтига асосланишларни ҳисобга олган ҳолда) тўғрисидаги тасдиқномани, вакиллик ҳисобварағидан (оралиқдаги ва якуний) кўчирмани шакллантириш учун жавобгарлик АБМга юклатилади.
(11-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII. Банклар ва уларнинг филиалларини банклараро тўлов тизимига улаш тартиби
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Банклараро тўлов тизимига уланишнинг учта варианти мавжуд:
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1) банкнинг Тўлов (Ҳисоб-китоб) марказини уланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2) филиалга эга бўлмаган банкларни уланиши (бунда электрон тўловлар банкнинг амалиёт бошқармаси орқали амалга оширилади);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3) банк филиалини уланиши.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Банкнинг Тўлов (Ҳисоб-китоб) марказини банклараро тўлов тизимига уланиши учун банк Тўлов (Ҳисоб-китоб) марказининг номи ва манзилини кўрсатган ҳолда хат билан Марказий банкнинг Тўлов тизимлари фаолиятини тартибга солувчи департаментига (кейинги ўринларда — МБ ТТД) мурожаат қилади. Мазкур хатга асосан МБ ТТД банкнинг Тўлов (Ҳисоб-китоб) марказини банклараро тўлов тизимига улаш ҳамда унинг филиалларининг вакиллик ҳисобварақларидаги қолдиқларини ўтказиш тартибини белгилайди.
(13-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Филиалга эга бўлмаган банкни ёки банк филиалини банклараро тўлов тизимига улаш учун, улар қонунчиликда ўрнатилган тартибда Ўзбекистон Республикаси Марказий банкида рўйхатга олинган, Банк Депозиторларининг Миллий Ахборот базаси (кейинги ўринларда — БДМАБ)да хос рақам (уникал код)га ҳамда банклараро тўлов тизимига чиқиш имкониятини берадиган тегишли дастурий мажмуага эга бўлиши керак.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Филиалга эга бўлмаган банкларни уланиш тартиби қуйидагича:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1) Марказий банкнинг банкларга лицензия беришга масъул департаменти (кейинги ўринларда — МБ ЛБД) МБ ТТДга банк томонидан банк фаолиятини амалга ошириш учун Марказий банк лицензиясини олганлиги тўғрисида, банкнинг тўлиқ номи ва манзили кўрсатилган ҳолда хабар беради;
(15-банднинг «1» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2) МБ ТТДнинг ёзма хабарномасига мувофиқ, АБМнинг БДМАБ бўлими тижорат банк учун хос рақам ва унга тегишли реквизитларни захиралайди ҳамда бир вақтнинг ўзида банк ва МБ ТТДга бу ҳақда хабар беради;
(15-банднинг «2» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3) Банк, хос рақам олгандан кейин, ўрнатилган тартибда рўйхатдан ўтган Марказий банкнинг Рўйхатга олиш марказига электрон рақамли имзо калитини олиш учун, АБМга — МБ ҲКМнинг серверига кириш рухсатини олиш мақсадида аутентификация маълумотларини аниқлаш учун мурожаат қилади;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4) АБМ ходимлари ёрдамида бир қанча ЭТҲларининг қабул қилиш назорат қилиш узатиш технологик алмашувини ўтказиш йўли билан банк тайёрлигининг синов текшируви ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСинов қуйидаги тартибда ўтказилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) банкнинг маълумотлари синов мажмуасидаги тегишли маълумотнома (справочник)га киритилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) дастлаб банк ходимлари билан ахборотлар алмашувини ўтказиш бўйича тушунтириш (инструктаж) ўтказилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) синов мажмуасидаги банкнинг вакиллик ҳисобварағига банкнинг ишлаши учун устав фонди сифатида олдиндан келишилган сумма киритилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishг) банк вакиллик ҳисобварағидаги қолдиқни тасдиқлаш учун ахборотни ва ЭТҲларини шакллантиради ҳамда АБМга синов тариқасида жўнатади, АБМ шакллантирилган маълумотларни тўғрилигини текширади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishд) АБМ банк учун вакиллик ҳисобварағини тасдиқлаш, иш тугаши ва ЭТҲларнинг қайта ишланганлиги бўйича ахборотни шакллантиради, банк эса улар билан ишлай олишини тасдиқлаши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishе) Синов банк тайёрлигини текширишда ижобий натижалар олингунча давом эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСинов тугаганидан кейин АБМ банк билан биргаликда банк ҳолатининг банклараро тўлов тизимида ишлашга тайёр эканлиги тўғрисида далолатнома тузади;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5) МБ ЛБДнинг банкка лицензия берилганлиги, банкнинг банклараро тўлов тизимида ишлашга тайёрлиги тўғрисидаги Марказий банк Хавфсизлик ва ахборотларни муҳофаза қилиш департаментининг хабарномалари ҳамда синовнинг ижобий натижаси тўғрисидаги АБМнинг далолатномасига, шунингдек, солиқ тўловчининг идентификацион рақами кўрсатилган Давлат солиқ қўмитасидан рўйхатдан ўтганлиги тўғрисидаги гувоҳнома нусхаси асосида, МБ ТТД барча банкларга банкнинг очилганлиги, унга БДМАБда хос рақам берилгани ва банклараро тўлов тизимига уланганлиги тўғрисида расмий хабарнома юборади. Ўз навбатида, Марказий банкнинг электрон маълумотномаларига тегишли ўзгартиришлар киритилади.
(15-банднинг «5» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Банк филиаллари МБ ҲКМда ҳисобварақлар очмаслигини инобатга олиб, банклараро тўлов тизимига филиалларни улаш бўйича барча тайёргарлик ишларини (филиалнинг тайёргарлик синов текшируви, электрон рақамли имзо калитини яратиш) банклар ўзлари олиб борадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФилиалга хос рақам захиралаш учун банк бевосита АБМнинг БДМАБ бўлимига мурожаат қилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФилиал учун электрон рақамли имзо калитларини банкнинг Рўйхатга олиш маркази яратади. Банкнинг Рўйхатга олиш маркази мавжуд бўлмаган тақдирда, банк филиал учун электрон рақамли имзо калитларини яратиш учун Марказий банкнинг Рўйхатга олиш марказига мурожаат қилиши мумкин.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБарча ишлар тугатилгандан сўнг, филиални банклараро тўлов тизимига улаш масаласида банк МБ ТТДга хат тақдим этади. Унда банк филиалининг номи, манзили ва банк статистик ҳисоботларини беришда филиалнинг ҳудудий тобелиги кўрсатилади.
(16-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу хатга асосан банк филиали учун БДМАБда захираланган хос рақам ва тегишли реквизитлар Марказий банкнинг тегишли электрон маълумотномасига киритилади ва банк филиали очилганлиги ҳамда уни банклараро тўлов тизимига уланганлиги тўғрисида МБ ТТД томонидан барча банкларга расмий хабарнома юборилади.
(16-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФилиални банклараро тўлов тизимида тўғри ишлаши бўйича жавобгарлик банк зиммасига юклатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII. Банклараро тўлов тизими фаолият юритишининг бухгалтерия модели
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. МБ ХКМда вакиллик ҳисобварақлари қуйидаги тамойилларга риоя қилган ҳолда юритилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1) МБ ҲКМда банкларнинг вакиллик ҳисобварақларига хизмат кўрсатиш амалиёт куни давомида амалга оширилади. ЭТҲнинг муваффақиятли қайта ишланганлиги тасдиқланиши билан вакиллик ҳисобварағида акс эттирилади. Узатиладиган ЭТҲларида ҳимоя қилиш воситалари ёрдамида хатолар аниқланганда ёки ЭТҲларни қайта ишлаш имконияти бўлмаганда, улар қайтарилади (файлни қайта ишлашда — файл бутунлича қайтарилади), ва бу ҳақда электрон квитанция берилади;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2) Электрон тўловлар банклардан фақатгина вакиллик ҳисобварақларидаги маблағлар қолдиғи доирасида амалга оширилади, агарда шартномада бошқа ҳоллар кўзда тутилмаган бўлса;
(17-банднинг «2» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3) Банк банклараро электрон тўловлар ўтказишга ўзининг МБ ҲКМдаги вакиллик ҳисобварағи ва банкдаги тегишли ҳисобварағидаги айланма ва қолдиқ суммаларининг мувофиқлигини таҳлил қилгандан кейингина киришади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Банклараро тўлов тизимида қўлланиладиган ЭТҲларининг таркиби ва тузилиши:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1) Банклараро тўлов тизимида 2 — 6-иловаларда келтирилган ЭТҲлар қўлланилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2) ҳар бир ЭТҲ, ташаббускор банк томонидан жўнатиш учун тайёрланган ҳужжатни ва бенефициар банкда электрон усул билан олинган ҳужжатни идентификация қилиш учун мўлжалланган тегишли код (Тўлов ҳужжати коди) билан белгиланиши керак. Тўлов ҳужжати кодлари (кейинги ўринларда — ТҲК) 8-иловада келтирилган;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3) маблағларни ўз вақтида ва тўғри ўтказилишини таъминлаш учун ЭТҲ тайёрлашда тўлов ҳужжатларининг барча реквизитларини тўғри киритилиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4) тўлов топшириқномасини (ТҲК 01), тўлов талабномасини (ТҲК 02), мемориал ордерни (ТҲК 06), инкассо топшириқномасини (ТҲК 11), масофадан хизмат кўрсатиш тизими орқали ўтказилган тўлов топшириқномаси (ТҲК 21) ва масофадан хизмат кўрсатиш тизими орқали ўтказилган тўлов талабномасини (ТҲК 22) киритишда қуйидаги реквизитлар тўғри тўлдирилиши керак:
(18-банд 4-кичик бандининг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳужжатнинг рақами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳужжатнинг санаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўловчининг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўловчининг шахсий ҳисобварағи рақами;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўловчининг идентификация рақами;
(18-банд 4-кичик бандининг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўловчи банкнинг коди;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўловчи банкнинг номи;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳужжатнинг суммаси (рақам билан);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishолувчининг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishолувчининг шахсий ҳисобварағи рақами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishолувчи банкнинг коди;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishолувчи банкнинг номи;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳужжатнинг суммаси сўз билан (автоматик тарзда ёзилади);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўловнинг мақсади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўлов мақсадида қонунчилик ҳужжатлари билан тақиқланмаган ҳамда банк ва унинг мижози ўртасида тузилган шартнома шартларига мос келувчи маълумотлар кўрсатилиши мумкин.
(18-банднинг йигирманчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 28 июлдаги 16-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3313, 28.07.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.07.2021 й., 10/21/3313/0724-сон)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИжро ҳужжатлари бўйича инкассо топшириқномасида ундириб олиш учун асос бўлаётган ижро ҳужжатининг рақами, санаси ва номи кўрсатилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚонунчилик ҳужжатларига мувофиқ айрим ташкилотлар томонидан маблағларни тўловчи ёки маблағларни олувчи бўлган тўлов ҳужжатларининг «тўлов мақсади» графасида нима мақсадда тўлов ўтказилаётганлиги тўғрисида маълумот кўрсатилмаслиги мумкин;
(18-банднинг йигирма иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 28 июлдаги 16-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3313, 28.07.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.07.2021 й., 10/21/3313/0724-сон)
LexUZ шарҳиHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5) аккредитив учун ариза (ТҲК 05)ни киритишда қуйидаги реквизитлар тўғри тўлдирилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаккредитив номери;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаккредитивни ёзиш санаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўловчининг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўловчининг ҳисобварақ рақами;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўловчининг идентификация рақами;
(18-банд 5-кичик бандининг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэмитент банкнинг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэмитент банк (ташаббускор банк)нинг коди,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаккредитив суммаси рақам билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishетказиб берувчининг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishетказиб берувчининг ҳисобварағи рақами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаккредитивни ижро этувчи банкнинг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаккредитивни ижро этувчи банк (бенефициар банк)нинг коди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаккредитив суммаси сўз билан (автоматик тарзда ёзилади);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаккредитив муддати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАккредитив шартлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаккредитив тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтовар (маҳсулот), хизматнинг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаккредитив бўйича тўловларни амалга ошириш учун асос бўладиган ҳужжатнинг номи.
(18-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. МБ ҲКМ томонидан банкнинг вакиллик ҳисобварағи дебетига ёки кредитига маблағ хато ўтказилганда, МБ ҲКМ амалиёт куни давомида банкка хато ўтказилган тўловлар тўғрисида хабарнома жўнатиши керак. Банк, МБ ҲКМдан хабарномани олганда, дарҳол шу амалиёт кунининг ўзидаёқ, вакиллик ҳисобвараққа хато ўтказилган маблағларни қайтаришни амалга ошириши керак.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Ташаббускор банкнинг айби билан электрон тўлов нотўғри амалга оширилган тақдирда, у бенефициар банкка хато ўтказилган тўлов тўғрисидаги маълумотни кўрсатган ҳолда, хато ўтказилган маблағни қайтариш тўғрисида хабарнома жўнатади. Бу ҳолда, хато ўтказилган маблағни қайтарилмаслигидан қатъи назар, ташаббускор банк маблағни хатолик аниқланган кундан кейинги иш кунидан кечиктирмасдан олувчининг ҳисобварағига ўтказиши шарт.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIV. Банклараро тўлов тизими орқали маълумотлар узатишнинг технологик жараёни
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Соат 8-00 дан 17-00 гача бўлган даврда банклар вакиллик ҳисобварағининг олдинги кун ниҳоясидаги ҳолати тўғрисида маълумот узатадилар. Олинган маълумотлар АБМда банкларнинг вакиллик ҳисобварақлари қолдиғи ва айланмаларининг банклардаги тегишли ҳисобварақлари билан мувофиқлиги назоратидан ўтади ва бу ҳақда банкка электрон квитанция узатилади. Бир хил бўлган ҳолда, банк ишлашга тушади, мос келмаса — банк улар сабабини аниқлайди ва бартараф этади.
(21-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2016 йил 24 сентябрдаги 29/2-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-1, 26.10.2016 й.) таҳририда —ЎР ҚҲТ, 2016 й., 43-сон, 509-модда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар банк форс-мажор ҳолатлари бўйича бир ёки бир неча кун ишламаган бўлса, у АБМ билан ишни бошлашдан олдин, ўтган қайта ишланмаган кунларда тўпланиб қолган барча ЭТҲларни қабул қилиши ва қайта ишлаши, жорий куннинг бошига вакиллик ҳисобварағининг ҳолатини аниқлаши ва фақат шундан кейингина ишни бошлаши шарт.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Соат 9-00 дан 17-00 гача — банклараро ҳисоб-китоблар бўйича ЭТҲларни узатиш - қабул қилиш - назорат қилиш вақти.
(22-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2016 йил 24 сентябрдаги 29/2-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-1, 26.10.2016 й.) таҳририда —ЎР ҚҲТ, 2016 й., 43-сон, 509-модда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1) Банклар мазкур даврнинг ҳар қандай вақтида МБ ҲКМга ЭТҲларни узатишлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2) Жўнатишга мўлжалланган ЭТҲ назоратдан ўтади, банкнинг электрон рақамли имзоси билан тасдиқланади, шифрланади ва банк телекоммуникация тармоғи бўйича МБ ҲКМга бундан кейинги қайта ишлашлар учун узатилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(23-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2016 йил 24 сентябрдаги 29/2-сонли қарорига (рўйхат рақами 1545-1, 26.10.2016 й.) асосан ўз кучини йўқотган —ЎР ҚҲТ, 2016 й., 43-сон, 509-модда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Соат 17-00 дан АБМ банкларга куннинг якунланиши ва яроқсиз (брак) деб топилган ЭТҲлар тўғрисида (ташаббускор банк ва бенефициар банк бўйича) хабарнома жўнатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШундан кейин МБ ҲКМда «Куннинг якунланиши» босқичи амалга оширилади. МБ ҲКМда қуйидагилар «Куннинг якунланиши» босқичини бажарилишининг шартлари ҳисобланади:
(24-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) банклардан ЭТҲни қабул қилиш вақтининг тугаши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) МБ ҲКМга узатилган барча ЭТҲ қайта ишланган ва банкларнинг тегишли вакиллик ҳисобварақларида акс эттирилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБанкларда «Куннинг якунланиши» босқичининг вақти банкнинг ички тўлов тизими қоидаларига мувофиқ мустақил равишда белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Куннинг якунланиши» босқичи чиқиш шаклларини чиқариш, маълумотларни архивациялаш ва тизимни навбатдаги куннинг бошланишига тайёрлаш билан биргаликда боради.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки пул-кредитни бошқариш хусусият (параметр)ларидан келиб чиққан ҳолда, банклараро ЭТҲларининг ўтказиш вақтини тўлов тизими масалаларини мувофиқлаштирувчи раис ўринбосарининг ёзма ёки электрон кўрсатмасига асосан узайтириши мумкин. АБМ томонидан тизим иштирокчилари ЭТҲга ишлов бериш вақтининг узайтирилганлиги ҳақида электрон тарзда хабардор қилинади.
(25-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Айрим банкларда алоҳида ажратилган ёки коммутация қилинган каналларнинг бузилиши содир бўлганда, ЭТҲлар белгиланган ахборотларни муҳофаза қилиш қоидаларига риоя қилган ҳолда МБ ҲКМга хизмат кўрсатувчи АБМнинг бўлимига бевосита электрон ахборот ташувчи жисмларда тақдим қилиниши мумкин.
(26-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2016 йил 24 сентябрдаги 29/2-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-1, 26.10.2016 й.) таҳририда —ЎР ҚҲТ, 2016 й., 43-сон, 509-модда)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Ушбу иш тартиби фавқулодда вазиятлар ҳолати содир бўлганда қўлланилмайди. Фавқулодда вазиятлар юзага келганда тизим қатнашчилари ва фойдаланувчиларининг иш тартиби Марказий банкнинг алоҳида меъёрий ҳужжатлари билан белгиланади. Фавқулодда вазиятлар содир бўлганлиги тўғрисида Ўзбекистон Республикаси Марказий банки оммавий ахборот воситалари орқали хабар беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV. Банкларда ҳисоб-китобларни ташкил этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Банк филиаллари ўзининг мижозлари ўртасидаги барча тўловларни банк хизматини кўрсатиш учун тузган шартномасига мувофиқ мустақил равишда амалга оширади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Мижоз томонидан тақдим қилинган тўлов ҳужжатлари мазкур Низомнинг 18-бандида келтирилган барча мажбурий реквизитларнинг тўғри тўлдирилиши бўйича текширувдан ўтказилади.
(29-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. ЭТҲларида банклар ва уларнинг филиаллари вакиллик ҳисобварақлари рақамини, шунингдек, МБ ҲКМ кодини қўйиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Банк филиалида дебет ҳужжатлари (эмиссия тўловлари)ни расмийлаштиришда қуйидаги тартиб мавжуд:
(31-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1) Эмиссия операцияларида мемориал ордер расмийлаштирилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
ДЕБЕТ |
20102, 20106; |
|
КРЕДИТ |
17301; |
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(31-банднинг «2» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарорига (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) асосан чиқарилган — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3) Банклар банк қонунчилик ҳужжатлари, ўрнатилган иқтисодий меъёрларга риоя қилмаган ҳолларда, Марказий банк дебет мемориал ордерларни шакллантириш йўли билан банкларнинг вакиллик ҳисобварақларидан жарима ундириш ҳуқуқига эга.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Киритилган тўлов ҳужжати асосида банкнинг филиалида дастурий равишда ЭТҲ шакллантирилади, у ички назоратдан ўтади, электрон рақамли имзо билан тасдиқланади, шифрланади ва банкнинг Тўлов (Ҳисоб-китоб) марказига узатилади.
(32-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Ташаббускор банкда, ички назорат ва электрон рақамли имзо текшируви ўтказилганидан сўнг, банклараро ҳисоб-китоблар бўйича қуйидаги бухгалтерия ўтказмалари амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1) Ташаббускор банкнинг Тўлов (Ҳисоб-китоб) марказида филиаллардан олинган ЭТҲларига асосан:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКредит операциялари (ТҲК — 01, 02, 05, 06, 11, 21, 22) бўйича:
(33-банд 1-кичик бандининг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДЕБЕТ 22204 тегишли филиал ҳисобварағи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКРЕДИТ 10301 банкнинг ҳисобварағи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2) Марказий банкнинг Тўлов марказида Марказий банкнинг Ҳисоб-китоб-касса марказларидан олинган ЭТҲга асосан:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКредит операциялари (ТҲК — 01, 02, 05, 06, 11, 21, 22) бўйича:
(33-банд 2-кичик бандининг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДЕБЕТ 22204 тегишли Ҳисоб-китоб-касса маркази ҳисобварағи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКРЕДИТ 11005;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДебет операциялари (ТҲК — 06) бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДЕБЕТ 11005;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКРЕДИТ 22204 тегишли Ҳисоб-китоб-касса маркази ҳисобварағи.
(33-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Бенефициар банкда, ички назорат ва электрон рақамли имзо текшируви ўтказилганидан сўнг, банклараро тўлов тизимидан олинган тўлов ҳужжатлари асосида қуйидаги бухгалтерия ўтказмалари амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1) Бенефициар банкнинг Тўлов (Ҳисоб-китоб) марказида банкка ЭТҲ келиб тушганда:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКредит операциялари (ТҲК — 01, 02, 05, 06, 11, 21, 22) бўйича:
(34-банд 1-кичик бандининг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДЕБЕТ 10301;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКРЕДИТ 22204 тегишли филиал ҳисобварағи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2) Марказий банкнинг Тўлов марказида ЭТҲ келиб тушганда:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКредит операциялари (ТҲК — 01, 02, 05, 06, 11, 21, 22) бўйича:
(34-банд 2-кичик бандининг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДЕБЕТ 11005;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКРЕДИТ 22204 тегишли Ҳисоб-китоб-касса маркази ҳисобварағи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДебет операциялари (ТҲК — 06) бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДЕБЕТ 22204 тегишли Ҳисоб-китоб-касса маркази;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКРЕДИТ 11005.
(34-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Бенефициар банкнинг Тўлов (Ҳисоб-китоб) марказидан келиб тушган ЭТҲлари филиалда ички назорат ва электрон рақамли имзоси текширувидан ўтади. Ижобий натижа олинганда, ўтказмалар филиал ва унинг мижозларининг тегишли ҳисобварақлари бўйича акс эттирилган ҳолда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар мижознинг ҳисобварақ рақами нотўғри кўрсатилган бўлса, бу ҳолда маблағлар олувчи учун 23206 — «Аниқланиш жараёнидаги трансакциялар» ҳисобварағига ёки тўловчи учун 17305 — «Аниқланиш жараёнидаги трансакциялар» ҳисобварағига ўтказилади, ундан уч иш куни мобайнида мақсади бўйича ҳисобдан ўчирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVI. Банкларнинг МБ ҲКМ билан ўзаро ҳамкорлиги
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Банклардан ЭТҲ келиб тушганидан кейин, МБ ҲКМда уларни автоматлаштирилган қайта ишлаш ташкил этилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Қайта ишлаш жараёнида келиб тушган ЭТҲлар ички назорат ва электрон рақамли имзо текширувидан ўтади. Назоратдаги реквизитлар ёки электрон рақамли имзода хатолар аниқланганда, хато ЭТҲлари қайта ишлашдан чиқариб ташланади. Шунингдек, ЭТҲ БДМАБ базасида бенефициар банк ва ташаббускор банк мижозларининг ҳисобварақлари ҳамда тўловчиларнинг идентификация рақамлари мавжудлиги бўйича реквизитлар назоратидан ўтади. Агар ЭТҲнинг реквизитларида кўрсатилган ҳисобварақлар ва тўловчининг идентификация рақами БДМАБ маълумотлари билан мос келмаса, ушбу ЭТҲ тегишли хатолик коди кўрсатилган ҳолда яроқсиз деб топилади.
(37-банд Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Ҳар бир ЭТҲ батафсил таҳлил қилинишидан олдин, қуйидагилар бўйича текширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) жорий куннинг бошида вакиллик ҳисобварағи ҳолатини текширганда ижобий натижа чиқиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) электрон тўловни амалга ошириш учун банкнинг вакиллик ҳисобварағида етарли маблағларнинг мавжудлиги.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Текшириш мобайнида, ҳар бир ЭТҲ қайта ишлангандан кейин банкнинг вакиллик ҳисобварағида қолиши кўзда тутилган қолдиқ суммаси ҳисобланади. Файл алмашувида дастлаб ҳисобвараққа ўтказиладиган, кейин эса, ҳисобдан ўчириладиган барча электрон тўловлар ҳисобга олинади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. ЭТҲда биронта хато аниқланса, шунингдек, электрон тўловларни амалга ошириш учун банкнинг вакиллик ҳисобварағида маблағлар етарли бўлмаса, мазкур ЭТҲ қайта ишлашдан чиқарилади ва бу ҳақда банкка хато коди кўрсатилган ҳолда ахборот тақдим этилади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. Агар текширув жараёнида хатолар аниқланмаса ва вакиллик ҳисобварағининг қолдиғи банклараро ҳисоб-китоблар бўйича электрон тўловларни ўтказиш имконини берса, ЭТҲ МБ ҲКМ амалиёт кунида кейинги қайта ишлашнинг барча босқичларидан ўтади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42. Ҳар бир ЭТҲ қайта ишлаш жараёнида МБ ҲКМда тўлов ўтказмалари 11001, 11003, 21302, 21304 ва 27416 ҳисобварақларида акс эттирилган ҳолда амалга оширилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVII. Банклараро тўловларни узлуксиз равишда амалга оширишнинг ўзига хос хусусиятлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43. Банклараро тўловлар Марказий банкнинг Тезкор тўловлар тизими (кейинги ўринларда — Тезкор тўловлар тизими) орқали узлуксиз равишда амалга оширилади. АБМ Марказий банк билан шартнома асосида Тезкор тўловлар тизими узлуксиз фаолият юритиши бўйича техник, дастурий ва эксплуатацион хизматларини таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44. Тезкор тўловлар тизимига уланиш учун банклар Марказий банкнинг банклараро тўлов тизимига уланган бўлиши ва АБМга мурожаат қилиши керак. Тезкор тўловлар тизими хизматларидан фойдаланишда банклар ахборот хавфсизлиги талабларига риоя қилишлари шарт. Банклар Тезкор тўловлар тизими орқали амалга ошириладиган ҳар бир электрон тўлов ҳужжатларини электрон рақамли имзо калитлари билан ҳимояланганлигини таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45. Тезкор тўловлар тизими орқали банклараро ҳисоб-китоблар узлуксиз (дам олиш кунларисиз) туну кун 24/7 режимида онлайн тарзда амалга оширилади. Бунда тижорат банкларининг Марказий банкдаги вакиллик ҳисобварағи қолдиғидан келиб чиққан ҳолда лимит белгиланади ва ҳисоб-китоблар мазкур лимит қолдиғи доирасида амалга оширилади. Банклар тўловлар узлуксизлигини таъминлаш мақсадида вакиллик ҳисобварақлари ликвидлилигини таъминлашлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46. Тезкор тўловлар тизимида белгиланган тартибда клиринг сессиялари амалга оширилади. Клиринг сессияси бошланишидан олдин банкларнинг Марказий банкдаги вакиллик ҳисобварағи етарли ижобий қолдиққа эга бўлиши керак.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47. Тўловларни амалга ошириш мақсадида қайта ишлаш учун Тезкор тўловлар тизимига узатилган тўлов топшириқномалари банк мижозлари томонидан масофавий хизмат кўрсатиш тизимлари орқали 24/7 режимида хизмат кўрсатувчи банкка тақдим қилинган бўлиши ва тўловчининг ҳисобварағида етарли маблағ бўлиши лозим.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. Ҳар бир клиринг сессияси охирида банкларнинг соф позициялари аниқланади. Соф позиция банкнинг бошқа банкларга тўлаши ва бошқа банклардан олиши керак бўлган пул маблағлари фарқини аниқлаш орқали ҳисобланади. Аниқланган соф позициялар ҳақидаги маълумотлар Марказий банкнинг Ҳисоб-китоблар марказига узатилади ва пул маблағларини банкларнинг вакиллик ҳисобварақларидан ўчириш ёки киритиб қўйиш орқали якуний ҳисоб-китоб амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49. Тўловни амалга ошириш учун узатилган тўлов топшириқномаси муваффақиятли қайта ишланганлиги тўғрисида Тезкор тўловлар тизимидан тасдиқ олингунига қадар тўловчининг ҳисобварағида тўлов топшириқномасидаги суммага тенг бўлган сумма захираланади ва тасдиқ келгач ҳисобдан чиқарилади. Тезкор тўловлар тизимидан тасдиқ келганидан сўнг маблағ олувчилар ҳисобварақларига кирим қилинган маблағларни сарфлаш имкониятига эга бўладилар, бунга қадар маблағларни олувчи фойдасига ўтказилган маблағлар унинг ҳисобварағида захираланади.
(VII боб Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарорига (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) асосан киритилган — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМарказий банкнинг банклараро тўлов
тизими орқали электрон тўловларни
амалга ошириш тартиби тўғрисидаги
низомга 1-ИЛОВА
тизими орқали электрон тўловларни
амалга ошириш тартиби тўғрисидаги
низомга 1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектрон тўлов ҳужжатларининг ўтиш схемаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(1-илова Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2018 йил 17 мартдаги 9/1-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-2, 30.03.2018 й.) таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 31.03.2018 й., 10/18/1545-2/0966-сон)
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМарказий банкнинг банклараро
тўлов тизими орқали электрон тўловларни
амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низомга
2-ИЛОВА
тўлов тизими орқали электрон тўловларни
амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низомга
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish| | | | |
0505411002 |
|
«ЭЛЕКТРОН» ТЎЛОВ ТОПШИРИҚНОМАСИ № |
| | ||
| | | | | |
|
САНАСИ |
| | | |
| | | | | |
|
Тўловчининг |
| |||
| | | | | |
|
ДЕБЕТ |
|
Тўловчининг идентификация рақами |
| |
| | | | | |
| Тўловчи банкнинг номи |
|
Тўловчи банк |
| |
| | | | | |
|
СУММА |
| | | |
| | | | | |
| Олувчининг номи |
| |||
| | | | | |
| КРЕДИТ олувчининг ҳ/в |
|
| | |
| | | | | |
| Олувчи банкнинг номи |
|
Олувчи банк |
| |
| | | | | |
| Сумма сўз билан ___________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________ | ||||
| | | | | |
| Тўлов мақсади | | |||
| | | | | |
| | | |||
| | | | | |
| | | |||
| | | | | |
| |
Раҳбар |
|
Бош бухгалтер |
|
| | |
(имзо) |
|
(имзо) |
| | | | | |
| | |
Текширилган |
Маъқулланган |
Банк томонидан ўтказилган |
|
М.Ў. |
БАНК |
имзо |
имзо |
сана |
| | | | | |
(2-илова Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМарказий банкнинг банклараро
тўлов тизими орқали электрон тўловларни
амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низомга
3-ИЛОВА
тўлов тизими орқали электрон тўловларни
амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низомга
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish| | | | |
0505411001 |
|
«ЭЛЕКТРОН» ТЎЛОВ ТАЛАБНОМАСИ № |
| | ||
| | | | | |
|
САНАСИ |
| | | |
| | | | | |
|
Тўловчининг |
| |||
| | | | | |
|
ДЕБЕТ |
|
Тўловчининг идентификация рақами |
| |
| | | | | |
| Тўловчи банкнинг номи |
|
Тўловчи банк |
| |
| | | | | |
|
СУММА |
| | | |
| | | | | |
| Олувчининг номи |
| |||
| | | | | |
| КРЕДИТ олувчининг ҳ/в |
|
| | |
| | | | | |
| Олувчи банкнинг номи |
|
Олувчи банк |
| |
| | | | | |
| Сумма сўз билан ___________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________ | ||||
| | | | | |
| Тўлов мақсади | | |||
| | | | | |
| | | |||
| | | | | |
| | | |||
| | | | | |
| |
Раҳбар |
|
Бош бухгалтер |
|
| | |
(имзо) |
|
(имзо) |
| | | | | |
| | |
Текширилган |
Маъқулланган |
Банк томонидан ўтказилган |
|
М.Ў. |
БАНК |
имзо |
имзо |
сана |
| | | | | |
(3-илова Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМарказий банкнинг банклараро тўлов
тизими орқали электрон тўловларни амалга
ошириш тартиби тўғрисидаги низомга
4-ИЛОВА
тизими орқали электрон тўловларни амалга
ошириш тартиби тўғрисидаги низомга
4-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish| | | | |
0505411008 |
|
«ЭЛЕКТРОН» МЕМОРИАЛ ОРДЕР № |
| | ||
| | | | | |
|
САНАСИ |
| | | |
| | | | | |
|
Тўловчининг |
| |||
| | | | | |
|
ДЕБЕТ |
|
Тўловчининг идентификация рақами |
| |
| | | | | |
| Тўловчи банкнинг номи |
|
Тўловчи банк |
| |
| | | | | |
|
СУММА |
| | | |
| | | | | |
| Олувчининг номи |
| |||
| | | | | |
| КРЕДИТ олувчининг ҳ/в |
|
| | |
| | | | | |
| Олувчи банкнинг номи |
|
Олувчи банк |
| |
| | | | | |
| Сумма сўз билан ___________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________ | ||||
| | | | | |
| Тўлов мақсади | | |||
| | | | | |
| | | |||
| | | | | |
| | | |||
| | | | | |
| |
Раҳбар |
|
Бош бухгалтер |
|
| | |
(имзо) |
|
(имзо) |
| | | | | |
| | |
Текширилган |
Маъқулланган |
Банк томонидан ўтказилган |
|
М.Ў. |
БАНК |
имзо |
имзо |
сана |
| | | | | |
(4-илова Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМарказий банкнинг банклараро тўлов
тизими орқали электрон тўловларни
амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низомга
5-ИЛОВА
тизими орқали электрон тўловларни
амалга ошириш тартиби тўғрисидаги низомга
5-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish| | | | |
0505411013 |
|
«ЭЛЕКТРОН» ИНКАССО ТОПШИРИҚНОМАСИ № |
| | ||
| | | | | |
|
САНАСИ |
| | | |
| | | | | |
|
Тўловчининг |
| |||
| | | | | |
|
ДЕБЕТ |
|
Тўловчининг идентификация рақами |
| |
| | | | | |
| Тўловчи банкнинг номи |
|
Тўловчи банк |
| |
| | | | | |
|
СУММА |
| | | |
| | | | | |
| Олувчининг номи |
| |||
| | | | | |
| КРЕДИТ олувчининг ҳ/в |
|
| | |
| | | | | |
| Олувчи банкнинг номи |
|
Олувчи банк |
| |
| | | | | |
| Сумма сўз билан ___________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________ | ||||
| | | | | |
| Тўлов мақсади | | |||
| | | | | |
| | | |||
| | | | | |
| | | |||
| | | | | |
| |
Раҳбар |
|
Бош бухгалтер |
|
| | |
(имзо) |
|
(имзо) |
| | | | | |
| | |
Текширилган |
Маъқулланган |
Банк томонидан ўтказилган |
|
М.Ў. |
БАНК |
имзо |
имзо |
сана |
| | | | | |
(5-илова Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМарказий банкнинг банклараро тўлов
тизими орқали электрон тўловларни амалга
ошириш тартиби тўғрисидаги низомга
6-ИЛОВА
тизими орқали электрон тўловларни амалга
ошириш тартиби тўғрисидаги низомга
6-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish| | | | |
0505411009 |
|
«ЭЛЕКТРОН» АККРЕДИТИВГА АРИЗА № |
| | ||
| | | | | |
|
САНАСИ |
| | | |
| | | | | |
|
Тўловчининг |
| |||
| | | | | |
|
ДЕБЕТ |
|
Тўловчининг идентификация рақами |
| |
| | | | | |
| Тўловчи банкнинг номи |
|
Тўловчи банк |
| |
| | | | | |
|
СУММА |
| | | |
| | | | | |
| Олувчининг номи |
| |||
| | | | | |
| КРЕДИТ олувчининг ҳ/в |
|
| | |
| | | | | |
| Олувчи банкнинг номи |
|
Олувчи банк |
| |
| | | | | |
| Сумма сўз билан ___________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________ | ||||
| | | | | |
| Амал қилиш муддати _________ |
Шартнома № ____________ |
Буюртма №_____________ |
Буюртма санаси______________ | |
| Товар, ишлар ёки хизматлар номи | | |||
| | | | | |
| Ҳужжат тури | | |||
| | | | | |
| Қўшимча шартлар |
| |||
| | | | | |
| |
Раҳбар |
| | |
| | |
Ф.И.О. |
|
(имзо) |
| | | | | |
| |
Бош бухгалтер |
| | |
| | |
Ф.И.О. |
|
(имзо) |
| | | | | |
| | |
Текширилган |
Маъқулланган |
Банк томонидан ўтказилган |
|
М.Ў. |
БАНК |
имзо |
имзо |
сана |
| | | | | |
(6-илова Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(7-илова Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2020 йил 25 августдаги 18/10-сонли қарорига (рўйхат рақами 1545-3, 29.09.2020 й.) асосан ўз кучини йўқотган — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМарказий банкнинг банклараро тўлов
тизими орқали электрон тўловларни амалга
ошириш тартиби тўғрисидаги низомга
8-ИЛОВА
тизими орқали электрон тўловларни амалга
ошириш тартиби тўғрисидаги низомга
8-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Тўлов ҳужжатлари номи |
Тўлов ҳужжатлари коди | |
|
1. |
Тўлов топшириқномаси |
01 |
|
2. |
Тўлов талабномаси |
02 |
|
3. |
Аккредитив учун ариза |
05 |
|
4. |
Мемориал ордер |
06 |
|
5. |
Инкассо топшириқномаси |
11 |
|
6. |
Масофадан хизмат кўрсатиш тизими орқали ўтказилган тўлов топшириқномаси |
21 |
|
7. |
Масофадан хизмат кўрсатиш тизими орқали ўтказилган тўлов талабномаси |
22 |
(8-илова Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 21 февралдаги 2/9-сонли қарори (рўйхат рақами 1545-4, 07.03.2022 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон)
(Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2006 й., 6-7-сон, 48-модда; 2016 й., 43-сон, 509-модда; Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 31.03.2018 й., 10/18/1545-2/0966-сон; 29.09.2020 й., 10/20/1545-3/1351-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.07.2021 й., 10/21/3313/0724-сон; 07.03.2022 й., 10/22/1545-4/0194-сон; 16.02.2023 й., 10/23/1545-5/0094-сон; 05.02.2024 й., 10/24/1545-6/0093-сон; 29.08.2026 й., 10/26/1545-7/0880-сон)