Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДавлат таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотлари филиалларининг хавфсизлигини таъминлаш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРеспубликадаги давлат таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотлари филиалларида таълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг хавфсизлигини таъминлаш ҳамда қўриқлаш тизимларини такомиллаштириш ва ушбу соҳани тартибга солувчи қонунчиликни замонавий талабларга мувофиқлаштириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Қуйидагилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДавлат таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотлари филиалларининг хавфсизлигини таъминлаш, уларда қўриқлаш фаолиятини ташкил этиш тартиби тўғрисидаги низом 1-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДавлат таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотлари филиалларининг хавфсизлик тизимларини такомиллаштириш ва «Хавфсиз таълим» концепциясини 2026-2027 йилларда амалга ошириш бўйича чора-тадбирлар дастури 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Белгилаб қўйилсинки, давлат таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотларининг филиаллари (кейинги ўринларда — таълим ташкилотлари) ҳудудида таълим-тарбия жараёни иштирокчилари хавфсизлигини таъминлашни ташкил этишга таълим ташкилотлари раҳбарияти масъул ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Рақамли технологиялар вазирлиги, Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, таркибида таълим муассасаси бўлган вазирлик ва идоралар Ички ишлар вазирлиги талабларига асосан босқичма-босқич давлат таълим муассасаларининг қўриқлаш ва хавфсизлик тизими учун юқори тезликдаги телекоммуникация хизматларидан белгиланган тартибда фойдаланилишини таъминласин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРақамли технологиялар вазирлиги томонидан давлат таълим муассасаларида мавжуд Интернет тармоғига таъсир этмайдиган алоҳида алоқа канали (махсус канал) ташкил этилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари мазкур алоқа канали хизматлари учун харажатлар маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан ўз вақтида тўланишини таъминлаб боради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Ички ишлар вазирлиги Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, таркибида таълим муассасаси бўлган вазирлик ва идоралар, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари билан ҳамкорликда давлат таълим муассасаларига қўриқлаш сигнализациялари, «ташвиш» тугмалари «Хавфсиз таълим» концепциясига мувофиқ босқичма-босқич ўрнатилишини ҳамда уларнинг шартнома асосида Ички ишлар вазирлиги ҳузуридаги Қўриқлаш департаментининг Ахборот-таҳлил ва мониторинг марказига интеграция қилинишини таъминласин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари уч ой муддатда манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда серқатнов йўллар ёқасида жойлашган, атрофида йўл-транспорт ҳодисалари содир этилаётган таълим ташкилотлари таълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг хавфсиз келиб-кетишларини таъминлаш мақсадида пиёдалар юришлари учун қулайлик яратилган «яшил йўлаклар» ташкил этиш, ушбу ташкилотлар атрофида транспорт воситалари ҳаракатини чеклаш чораларини кўрсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш ички ишлар вазири А.А. Ташпулатов зиммасига юклансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2026 йил 31 июль,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish425-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 31 июлдаги 425-сон қарорига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДавлат таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотлари филиалларининг хавфсизлигини таъминлаш, уларда қўриқлаш фаолиятини ташкил этиш тартиби тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНИЗОМ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ушбу Низом давлат таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотлари филиалларининг, шу жумладан, умумий ўрта ва ўрта махсус таълим, касбий таълим, олий таълим ташкилотлари (кейинги ўринларда — таълим ташкилотлари) қўриқланишини, таълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг хавфсизлигини таъминлаш, қўриқлашнинг техник воситалари, ёнғин сигнализацияси ва видеокузатув воситалари билан жиҳозлаш тартиби, қоидалари ва усулларини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ушбу Низом талаблари мактабгача таълим муассасаларига ҳамда хавфсизликни таъминлашда алоҳида идоравий стандартлар ва талабларга эга бўлган таълим ташкилотларига нисбатан татбиқ этилмайди.
LexUZ шарҳиHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотлари филиаллари хавфсизликни таъминлаш ва қўриқлаш фаолиятини ташкил этишда ихтиёрий равишда ушбу Низомдан фойдаланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Таълим ташкилотларининг қўриқланишини, таълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг соғлигини ҳимоя қилиш ва хавфсизлигини таъминлашни ташкил этиш учун бевосита таълим ташкилотларининг раҳбари жавобгар бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Таълим ташкилотларини қўриқлаш ва уларнинг хавфсизлигини таъминлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Таълим ташкилотларини тоифаларга ажратиш мезонлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Таълим ташкилотлари ўқувчилар ва талабалар сонидан келиб чиққан ҳолда, қўриқлаш ва хавфсизликни таъминлаш учун алоҳида тоифаларга ажратилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Мактабларнинг тоифалари қуйидагича белгиланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиринчи тоифа — ўқувчилари сони 3000 дан кўп бўлган мактаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиккинчи тоифа — ўқувчилари сони 1500 тадан 3000 тагача бўлган мактаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishучинчи тоифа — ўқувчилари сони 300 тадан 1500 тагача бўлган мактаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўртинчи тоифа — ўқувчилари сони 300 тагача бўлган мактаблар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Олий таълим, касбий ва ўрта махсус таълим ташкилотлари (корпуслари) тоифалари қуйидагича белгиланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиринчи тоифа — ўқувчи, талабалари сони 1 000 дан юқори бўлган таълим ташкилотлари ёки алоҳида корпуслар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиккинчи тоифа — ўқувчи, талабалари сони 500 дан 1 000 тагача бўлган таълим ташкилотлари ёки алоҳида корпуслар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishучинчи тоифа — ўқувчи, талабалари сони 500 тагача бўлган таълим ташкилотлари ёки алоҳида корпуслар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Ўқув йили бошланишидан бир ой олдин Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (кейинги ўринларда — Фавқулодда вазиятлар вазирлиги), Ички ишлар вазирлиги ҳузуридаги Қўриқлаш департаменти (кейинги ўринларда — Қўриқлаш департаменти) ва тегишли таълим ташкилоти маъмурияти вакиллари иштирокида таълим ташкилотларининг хавфсизлиги ўрганилади ҳамда улар тоифаларга ажратилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Таълим ташкилотларини ўрганишда қуйидагиларга алоҳида эътибор берилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилотининг қўриқлаш ва хавфсизлик тизими ҳолатига, шунингдек, хавфсизлик тизимига рақамли технологиялар жорий этилганига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилоти атрофида транспорт ва пиёда ҳаракати тартибга солинганига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилотида фавқулодда вазиятлар ва ёнғинларнинг олдини олишга қаратилган тадбирлар ҳамда қутқарув (фуқаро муҳофазаси) тузилмалари фаолияти ташкил этилганига.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Таълим ташкилотларининг тоифаси уларнинг жойлашган жойи (серқатнов йўл ёқалари, гавжум жойлар — бозорлар, автостанциялар ва бошқалар, йирик ишлаб чиқариш объектлари яқинида) ҳамда мавжуд хавф-хатарлардан (таълим ташкилоти атрофидаги криминоген вазиятнинг оғирлиги, муқаддам таълим ташкилотида, унга нисбатан жиноий тажовузлар содир этилгани) келиб чиққан ҳолда ўзгартирилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§ Таълим ташкилотларида назорат-ўтказиш режими ва ички режим
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Назорат-ўтказиш режими таълим ташкилотлари ҳудудларига таълим-тарбия жараёни иштирокчилари, транспорт воситаларининг кириши (чиқиши), товар-моддий бойликларни олиб кириш ва олиб чиқишни назорат қилиш тартибини таъминлайдиган қоидалар тўпламидан, ички режим белгиланган таълим ташкилотларида фавқулодда вазиятлардан муҳофаза қилиш, ёнғин хавфсизлиги ва ички тартиб тадбирлари ҳамда қоидаларини амалга ошириш тартибидан иборат бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Таълим ташкилотларида назорат-ўтказиш режимини таъминлаш учун назорат-ўтказиш жойи ташкил этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Таълим ташкилотлари ҳудудига бегона шахсларнинг, шу жумладан, ўқувчи, талабаларнинг ота-оналари, таълим-тарбия жараёнини ўрганиш учун келган шахслар фақат таълим ташкилоти маъмуриятининг рухсати билан маъмурият вакилларининг кузатуви остида назорат-ўтказиш жойи орқали киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Таълим ташкилотлари ҳудудига (биносига) шахсларнинг белгиланмаган жойлардан кириши тақиқланади, автотранспорт воситаларининг кириши эса қатъий равишда чегараланади, махсус транспорт воситалари бундан мустасно.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Мактабларда дарс вақтида мактаб ҳудуди ичкари томондан осон очилиши таъминланган ҳолда ёпиб қўйилади ва зарурат (фавқулодда вазиятлар, терористик ва жиноий тажовузлар) юзага келмаса, таълим-тарбия жараёни иштирокчилари бўлмаган шахсларнинг кириши тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Ҳар бир таълим ташкилотида Назорат-ўтказиш ва ички режим низоми таълим ташкилотининг тоифаси, жойлашуви, ўзига хосликларидан келиб чиққан ҳолда алоҳида ишлаб чиқилиб, Қўриқлаш департаменти ва Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг тегишли туман (шаҳар) бўлинмаси билан келишилади ҳамда таълим ташкилоти раҳбарияти томонидан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Назорат-ўтказиш ва ички режим низомига асосан қуйидагилар акс эттирилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилоти ҳудудида ўрнатилган ички тартиб, иш куни, сменалар (агар бўлса) вақти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг назорат-ўтказиш ва ички режимни бажаришдаги мажбуриятлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилотининг асосий ва захира кириб-чиқиш жойлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилоти ҳудудига таълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг кириб-чиқиш тартиби, ушбу тартибни назорат қилиб борувчи масъуллар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбериладиган рухсатномалар (доимий, вақтинча ва бир марталик) турлари ва амал қилиш муддатлари, рухсат бериш тартиби, рухсат бериш ваколатига эга раҳбарларнинг рўйхати ва имзоси намуналари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтовар-моддий бойликларни таълим ташкилоти ҳудудига олиб кириш (олиб чиқиш) ҳамда моддий рухсатномалар ҳисобини юритиш тартиби.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Таълим ташкилотлари ҳудудига олиб кирилиши ва ҳудудидан олиб чиқиб кетилиши тақиқланган воситалар (ашё-буюмлар) рўйхати таълим ташкилотлари маъмурияти томонидан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Таълим ташкилотларининг назорат-ўтказиш жойи автоматлаштирилган кириб чиқиш бошқарув тизими билан босқичма-босқич жиҳозланади. Бунда таълим-тарбия жараёни иштирокчилари учун 4 тагача ўтиш нуқтасининг ҳар биридан сменада 400 нафар таълим-тарбия жараёни иштирокчиси кириб чиқиши учун битта назорат-ўтказиш жойи ташкил этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishХавфсизликни таъминлаш мақсадида ўқувчи, талабалар сони 300 тагача бўлган таълим ташкилотларида кириб чиқишнинг турникет тизими жорий қилиниши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Таълим ташкилотлари асосий (иккиламчи) биноларининг қўриқлашнинг техник воситалари, ёнғин сигнализацияси, периметр, майдонлар, бино йўлакларидаги видеокузатув воситалари қўриқлаш постидаги кичик сиғимдаги жамлагич ва видеомониторга уланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Таълим ташкилотларини қўриқлашнинг муҳандислик ва техник воситалари, видеокузатув ҳамда хавфсизлик тизимлари билан жиҳозлаш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Жиҳозлашнинг умумий қоидалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Таълим ташкилотларининг ишончли қўриқланиши, таълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг хавфсизлигини таъминлаш мақсадида тегишли вазирлик ва идораларга мазкур тадбирлар учун ажратилган бюджет ва бюджетдан ташқари маблағлар ҳисобидан таълим ташкилотлари қўриқлашнинг муҳандислик ва техник воситалари, видеокузатув ҳамда хавфсизлик тизимлари билан жиҳозланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Ушбу Низом талабларининг бажарилиши тегишли қўриқлаш бўлинмаси томонидан назорат қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Таълим ташкилотларида назорат-ўтказиш режими ва ички режимни таъминлаш мақсадида киришни назорат қилиш ва бошқариш, видеокузатув ва хабардор қилиш тизимлари қўлланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Маданий мерос объектларида жойлашган таълим ташкилотларини қўриқлашнинг техник воситалари билан жиҳозлаш бўйича чора-тадбирлар тегишли қўриқлаш бўлинмаси ва объект маъмурияти томонидан лойиҳаолди ўрганишларда белгиланади. Мазкур таълим ташкилотларини ҳимоя қилиш ишончлилигини заифлаштирмаган ҳолда, ушбу Низом талабларидан четга чиқиш ва ностандарт техник ечимлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Таълим ташкилотларида қўриқлашнинг техник воситаларини монтаж қилиш ишларини лойиҳалаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Таълим ташкилотларида қўриқлашнинг техник воситаларини монтаж қилиш ишлари буюртмачи томонидан тасдиқланган лойиҳа-смета ҳужжатларига ва ишлаб чиқарувчиларнинг техник ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Лойиҳалаштириш ишлари ШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда бошқа бошқарув ва раҳбарий ҳужжатлар талабларига мувофиқ бажарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Лойиҳа-смета ҳужжатлари қуйидаги ҳужжатлар тўпламини ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилотини ўрганиш далолатномаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishлойиҳани ишлаб чиқиш бўйича техник топшириқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтушунтириш хати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishумумий маълумот;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилотида қўриқлашнинг техник воситаларини ўрнатиш жойлари, қувурлар, кабеллар ва симларни жойлаштириш чизмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсигнализация шлейфлари ва қўриқлашнинг техник воситаларини боғловчи симларни улаш чизмалари (ҳар бир сигнализация тури учун бирлаштирилган ёки алоҳида);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтизимнинг умумий уланиш схемаси (ҳар бир сигнализация тури учун бирлаштирилган ёки алоҳида);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўриқлашнинг техник воситаларини электр манбаига улаш схемалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўриқланаётган хоналарда қўриқлашнинг техник воситаларини ўрнатиш схемалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилотининг алоҳида конструкцияларини (деразалар, эшиклар, ҳаво каналлари, деворлар ва бошқалар) блокировка қилиш схемалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўриқлаш хонасида қурилмаларни ўрнатиш схемаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр таъминотига уланиш схемаси (жадвал);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўриқлашнинг техник воситалари «ташвиш» хабарини узатиш вақтида доимий токни сарфлаш ҳисоб-китоби (захира қувват манбаини танлаш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилмаларнинг ўзига хос хусусиятлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўриқлашнинг техник воситаларини дастурлаш учун дастлабки маълумотлар жадвали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishностандарт ечимлар, конструкциялар ва жиҳозлар умумий кўринишининг чизмалари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Лойиҳа-смета ҳужжатлари Қўриқлаш департаментининг тегишли туман (шаҳар) бўлинмаси билан келишилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Таълим ташкилотларини ўрганиш далолатномасини тузиш учун буюртмачи, Қўриқлаш департаментининг ҳамда Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг тегишли туман (шаҳар) бўлинмаси ва зарур ҳолларда монтажчи ташкилот вакилларидан иборат комиссия тузилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Таълим ташкилотларини ўрганиш далолатномаси қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилотининг тоифаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishжами синфхоналар сони ва сиғими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаудиториялар, заллар сони ва сиғими (мавжуд бўлса);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилотининг тузилиши (ўзига хос хусусиятлари, товар-моддий бойликларни сақлаш жойлари, қўриқловга олинадиган хоналарнинг сони);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилотини қўриқлаш тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилотининг назорат-ўтказиш жойлари, жиҳозланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилотига рухсатсиз кириш имкониятини берувчи заиф жойлар ва қурилиш конструкциялари (деразалар, эшиклар, туйнуклар, деворлар, шифтлар, технологик тешиклар, каналлар ва бошқалар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилотининг заиф жойлари ва иншоотларини қўриқлаш ва «ташвиш» сигнализацияси воситалари билан жиҳозлаш усуллари ҳамда уларнинг сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўриқлаш, ташвиш, киришни назорат қилиш, бошқарув ва видеокузатув тизимларининг таркиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқозонхона ва ошхоналар ҳақидаги маълумотлар (мавжуд бўлса);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнғин ва фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтовар-моддий бойликлар сақланадиган хоналар (кассалар, компьютер хоналари, махсус жиҳозланган бошқа хоналар).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБино ва иншоотларнинг муҳандислик-техник мустаҳкамлиги етарли бўлмаган тақдирда, таълим ташкилотини ўрганиш далолатномасига илова шаклида таълим ташкилотининг муҳандислик-техник мустаҳкамлигини янада мустаҳкамлаш бўйича топшириқ киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Монтаж ишлари жараёнида лойиҳа ҳужжатларидан ёки ўрганиш далолатномасидан асосли оғишларга (ўзгартиришлар, тузатишлар киритиш) фақат буюртмачи ва ушбу ҳужжатларни тасдиқлашда иштирок этувчи тегишли ташкилотларнинг рухсати мавжуд бўлганда йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Таълим ташкилотини ишга тушириш якунида фойдаланишга қабул қилиш далолатномасини имзолашдан олдин таълим ташкилоти раҳбари Қўриқлаш департаментининг тегишли туман (шаҳар) бўлинмасига якунланган лойиҳа ҳужжатлари тўпламининг нусхаларини тақдим қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Хавфсизлик тизимларининг таркибий қисмлари ва ишлаш хусусиятлари тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олган ҳужжатлар (техник топшириқлар, лойиҳалар, ўрганиш далолатномалари, фойдаланишга қабул қилиш, схемалар ва дастурий таъминотлар бўйича низомлар ва бошқа ҳужжатлар) билан танишиш қатъий тартибга солинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Таълим ташкилотларини муҳандислик-техник мустаҳкамлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Периметр ва ҳудуднинг алоҳида жойларини тўсишда қуйидагилар инобатга олиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўсиқ одамлар (ҳайвонлар)нинг тасодифий ўтишини, транспорт воситалари кириб келишини истисно қилиши ёки назорат-ўтказиш жойини четлаб ўтиб, қўриқланадиган ҳудудга бегона шахсларнинг киришига тўсқинлик қилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўсиқлар бир текис, минимал бурилишлар билан ўрнатилган, кузатувни чекламайдиган ва қўриқлашнинг техник воситаларидан фойдаланишни қийинлаштирмайдиган бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўсиққа периметрнинг давоми бўлган бинолардан ташқари ҳеч қандай иншоотлар туташмаслиги, ушбу бинолар биринчи қаватларининг қўриқланмайдиган ҳудудга қарайдиган деразалари металл панжаралар, лозим бўлганда эса, металл тўр билан жиҳозланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўсиқда тирқишлар, тешиклар ва бошқа шикастланишлар, шунингдек, қулфланмайдиган дарвозалар ва эшиклар бўлмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэшиклар ва дарвозаларнинг ичкаридан эркин очилиш имконияти яратилган бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилотининг асосий тўсиқлари сифатида баландлиги 2 метрдан кам бўлмаган ғишт, темир-бетон ёки темир конструкциялардан фойдаланиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Таълим ташкилотларига ўрнатиладиган дарвозаларга қуйидаги талаблар қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилотлари ҳудудига автотранспорт воситалари кириш жойларига дарвоза ўрнатилади, ҳудуднинг периметри бўйлаб ҳам асосий, ҳам захира ёки фавқулодда вазиятлар учун дарвозалар ўрнатилиши мумкин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдарвозанинг тузилиши унинг ёпиқ ҳолатда мустаҳкам туришини таъминлаши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавтоматик тарзда ва масофадан бошқариш пульти билан бошқариладиган дарвозалар носозлик ёки электр манбаининг узилиш ҳолатларида фавқулодда тўхтатиш ва қўлда очиш мосламалари билан жиҳозланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдарвозалар ташқи томондан ўзбошимчалик билан очилишининг (ҳаракатланишининг) олдини олиш учун чекловчи ёки тўхтатувчи мосламалар билан жиҳозланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдарвоза ёпилганда қулфлаш ва блокировкалаш мосламалари ташқи таъсирларга етарли даражада қаршилик кўрсатиши ва атроф-муҳит ҳароратининг кенг диапазонида (-40 дан +50 °C гача), сув, қор, дўл, қум, юқори намлик ва бошқа омилларнинг тўғридан-тўғри таъсирда ҳам ишлаши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдарвоза баландлиги 2 метрдан ва қалинлиги 2 мм дан кам бўлмаган темир қопламадан ёки қалинлиги 1,6 см дан, оралиқ масофаси эса 15×15 см дан кам бўлмаган темир панжаралардан ясалади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Эшик конструкцияларига қуйидаги талаблар қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилотлари биноси ва хоналаридаги эшик, дераза ҳамда чордоқ дарчалари доим соз ҳолатда ҳамда мустаҳкам ўрнатилган бўлиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинф хоналарининг эшиклари ичкаридан қулфланадиган ва ташқаридан очиладиган қулф билан жиҳозланиши зарур;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishикки тавақали эшикларнинг бир тавақасининг юқори ва пастки қисмлари иккита зулфин (илгак) билан жиҳозланади. Зулфинлар кесими 10 см дан, унинг кирадиган тешиги чуқурлиги 3 см дан кам бўлмаслиги зарур;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилотларининг кириш эшиклари камида иккита, ўзи беркилиб қолмайдиган, ички электр механик ёки механик қулф билан жиҳозланади. Қулфлар бир-биридан камида 30 см оралиқда ўрнатилади. Эшик ёғоч, темир ёки замонавий ойнаванд материаллардан ишланиши мумкин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтовар-моддий бойликлар сақланадиган хоналарнинг ёғочдан ясалган эшик тавақаларининг атрофини 4.5×2.8×0.4 см ўлчамдаги бурчакли темир гардиш билан мустаҳкамлаш тавсия этилади. Эшик кесакиси диаметри 1 см, узунлиги эса 12 см дан кам бўлмаган темир қозиқлар ёрдамида деворга ўрнатилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасосий эшик аудио-видео домофон ёки бошқа турдаги техник воситалар билан жиҳозланиши мумкин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэшикларга темир панжара ва бошқа муҳандислик-техник эвакуация йўлларини тўсувчи ускуналар ўрнатилганда, фавқулодда вазиятларда эвакуация йўлаклари кенгликлари камайишига йўл қўйилмаслиги ва ўз вақтида очилиши таъминланиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтемир панжарали эшиклар диаметри 1,6 см дан кам бўлмаган ва катаклари 15×15 см дан ортиқ бўлмаган, ҳар қисмида пайвандланган темир панжаралардан ясалади. Темир панжарали эшик периметри 3.5×3.5×0.4 см дан кам бўлмаган ўлчамдаги бурчакли темир гардиш билан мустаҳкамланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishобъектларда ертўла эшиклари ва чордоқ дарчалари яхлит металлдан ясалган ҳамда қулфлар билан ёпилиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэшиклар конструкцияси таълим ташкилотлари хоналарининг ишончли ҳимоясини таъминлаши ва бузиш ҳаракатларига қарши етарли ҳимоя даражасига эга бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Дераза конструкцияларига қуйидаги талаблар қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилотларининг барча хоналаридаги дераза ва дарчаларга ойна ўрнатилиб, улар ишончли ва соз ҳолатда қулфлаш мосламаси билан жиҳозланиши керак. Ойналар яхлит бўлиши ва дераза кўзларига мустаҳкам ўрнатилиши шарт;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилотларида касса хоналари мавжуд бўлган тақдирда, улар ўлчами 20×30 см бўлган махсус дарча (бузилиши, синдирилиши қийин мустаҳкам материаллар, қалинлиги 0,6 — 0,8 см дан кам бўлмаган ойналар ёки зирҳли ойналар) билан жиҳозланиши лозим. Агар дарча юқорида кўрсатилган ўлчамлардан катта бўлса, у сиртқи томонидан ҳимоя конструкциялари билан мустаҳкамланади. Махсус дарча ичкари томонидан қулф ёки илгак билан беркитилади. Ушбу касса хоналари техник қўриқлаш марказлари қўриқловига топширилиши шарт;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкасса хонасида сейфлар ва металл шкафларнинг вазни 1 тоннадан кам бўлганда, улар деворга ёки полга анкер болтлари ёрдамида маҳкамланади ёки девор орасига ўрнатилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбинонинг биринчи қаватида махсус хоналар, касса хоналари, ахборот-компьютер технологиялари хоналари ва архив хонаси жойлашган ҳолларда, уларнинг деразалари ҳамда ертўла ва чордоқ деразалари темир панжаралар билан жиҳозланиши шарт;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқа хоналар деразаларига темир панжаралар уларда товар-моддий бойликлар сақланишидан келиб чиққан ҳолда ўрнатилади. Кўрсатилган хоналарга темир панжаралар далолатнома асосида ўрнатилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдеразалар таълим ташкилотлари хоналарининг ишончли ҳимоясини таъминлаши ва бузиш ҳаракатларига бардош берадиган ҳимоя даражасига эга бўлиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилотларининг синфхонаси, аудиторияси, заллари деразаларига панжара ўрнатилса, улар фавқулодда вазиятларда таълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг хоналардан эвакуация қилиниши учун ичкаридан очиладиган (икки томонга очиладиган, сурилиб очиладиган) бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Қулфлаш мосламаларига қуйидаги талаблар қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэшик ва деразаларда беркитадиган мосламалар сифатида ўрнатиладиган ўйма қулф, осма ва ёпиштирма, ўзи бекилмайдиган қулфлар, зулфинлар, сурма зулфин, илгак ва бошқалар қўлланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishосма қулфлар асосан қўшимча равишда эшикларни, панжараларни, дераза эшикларини, жалюзиларни ва бошқаларни беркитиш учун қўлланади. Ушбу қулфлар, агар уларнинг тобланган пўлатдан банди бўлса ёки асоси мустаҳкам бўлса, шунингдек, уларни ўрнатган жойларда беркитиладиган қурилмаларда қулф қулоқчалари ва бандларини арралаш ёки буралиб шикастланиш имконининг олдини оладиган ҳимоя қопламаси, пластинаси ва бошқа мосламалари бўлса, етарли даражада (ҳимоя жиҳатдан) самарали ҳисобланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishосма қулф учун қулоқчалар кесими 0,6×4 см дан кам бўлмаган пўлатдан бўлиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёпиштирма қулфлар эшикка болтлар билан қотирилиши лозим. Болтлар эшикдан ўтказилиб, хонанинг ички томонидан шайба ва гайка ёрдамида қотирилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзахира чиқиш йўлларининг дераза панжаралари ва эшикларидаги қулфларнинг калитлари бевосита яқин жойда ёки махсус ажратилган хонада (қўриқлаш хоналарида) муҳрланган қутилар ва шкафларда сақланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Таълим ташкилотларини қўриқлашнинг техник воситалари билан жиҳозлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Таълим ташкилотларининг ишончли қўриқланишини, таълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг хавфсизлигини таъминлаш учун муҳандислик-техник воситалар билан биргаликда қўриқлашнинг техник воситалари қўлланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Таълим ташкилотлари хоналари қўриқлашнинг техник воситалари билан техник жиҳатдан мустаҳкамлик бўйича ишлар амалга оширилганидан кейин мазкур Низом талабларига мувофиқ жиҳозланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. Таълим ташкилотларининг товар-моддий бойликлар сақланадиган жойлари (компьютер техникаси мавжуд хоналар, касса, махсус қисм ва бошқа) қўриқлаш сигнализация воситалари билан жиҳозланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. Қўриқлаш сигнализация воситалари таълим ташкилотларининг ягона қўриқлаш техник воситалари комплексига бирлаштирилади. Қўриқлаш техник воситалари комплексининг таркибий қисмларидан ахборотлар таълим ташкилотларининг қўриқлаш хонасида ўрнатилган марказий назорат пультига ёки алоҳида пультлар бошқаруви тизимига узатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42. Таълим ташкилотларининг ички қўриқлаш пультлари қўриқлаш хоналари, қўриқлаш пости, сервер хонаси ёки ушбу мақсадлар учун мўлжалланган махсус хоналарга жойлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТаълим ташкилотлари биносининг қўриқлаш тизимининг таркибига қараб, бошқарув пультлари сифатида кичик, ўрта ва катта ҳажмдаги (жамлагич) қабул-назорат ускуналари, микропроцессорли панеллар ҳамда маълумотлар узатиш тизимидан фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43. Таълим ташкилотлари биносидаги ташвиш сигнализацияси тизимидан тушган хабарлар бир вақтнинг ўзида таълим ташкилотларининг хавфсизлик хизматига узатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44. Товар-моддий бойликлар сақланадиган хоналарга ҳаракатни сезувчи ҳажмли қўриқлаш хабаргоҳлари (хонанинг 30 м2 майдонига битта ҳажмли қўриқлаш хабаргоҳи ҳисобида) ўрнатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45. Махсус қисм ва ахборот-компьютер технологиялари хоналари (сервер хоналари, маълумотлар қайта ишлаш марказлари) қўриқлаш сигнализациясининг иккита ҳимоя тўсиғи билан жиҳозланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБиринчи ҳимоя тўсиғи хонанинг периметрини ҳимоя қилади. Хонага кириш эшиги ҳамда деразалар мавжуд бўлганда, улар дераза, эшик очилиши ва ойна синишини қайд этиш хабаргоҳлари билан жиҳозланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИккинчи ҳимоя тўсиғи хонанинг ҳажмини ҳимоя қилади. Бунинг учун эса ҳажмни қўриқлаш хабаргоҳлари қўлланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46. Қўриқлаш сигнализациясининг иккита ҳимоя тўсиғи алоҳида шлейфлар билан қўриқлаш сигнализацияси жамлагичига уланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47. «Ташвиш» хабарини бериш воситалари сифатида ўзидан ўзи ишлаб кетмайдиган тугмалар, педаллар, электр-контактли ва магнитли қабул қилувчи ва узатувчи қурилмалардан фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. «Ташвиш» сигнализацияси тугмалари таълим ташкилотларининг қўриқлаш наряди хонасидан ташқари ҳар бир ўқув биносининг барча қаватларидаги йўлакларда, 1,6 метрдан кам бўлмаган баландликда ўрнатилиб, сигнализациянинг барча шлейфлари ўчирилиши ман этилган алоҳида жамлагичга уланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49. «Ташвиш» сигнализацияси тизимининг жамлагичи шартнома асосида техник қўриқлаш марказига уланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Қўриқлашнинг техник воситаларини монтаж қилишга ва электр таъминотига қўйилган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50. Таълим ташкилотларида ўрнатилган барча қўриқлаш техник воситалари шлейфлари чироқ ва товуш сигналларини берувчи назорат панелларига ёки кичик ҳажмдаги жамлагичларга (қўриқлаш хонасида) уланади. Қўриқлашнинг техник воситалари шлейфлари уларнинг бутун узунлиги давомида автоматик назоратни таъминлаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51. Қўриқлашнинг техник воситалари шлейфларининг симлари товар-моддий бойликлар сақланадиган хоналарда қуйидаги тартибда ўрнатилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпластмасса қувурларда яширилган ҳолатда ёки деворга ўрнатилган қутиларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпластмасса қувурларда яширилган ҳолатда ёки очиқ услубда осма шифтнинг устида жойлашган қути ва лотокларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхона полининг тагида, бетон қоришмасининг 2 см дан кам бўлмаган чуқурликдаги пластмасса қувурларида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish52. Симларни ва кабелларни очиқ усулда ўтказиш пол сатҳи ёки хизмат майдонидан 2 метрдан кам бўлмаган баландликда ва шифтдан 10 см дан кам бўлмаган оралиқда бажарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish53. Қўриқлашнинг техник воситаларини электр қуввати билан марказлаштирилган ҳолда таъминлашда, захира таъминоти манбалари қўриқлаш хоналарида ёки бошқа махсус қўриқланаётган хоналарда ўрнатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish54. Қўриқлашнинг техник воситалари ва ускуналарининг узлуксиз ишлаши учун уларнинг электр қувват таъминоти автоном аккумулятор батареялари билан таъминланади (электр тармоғидан автоматик тарзда қўшимча равишда қувватлантириш билан).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАккумуляторларнинг электр сиғими қўриқлашнинг техник воситаларининг автоном ишлашини 12 соат, «ташвиш» тартибида эса 3 соат давомида таъминлаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Киришни назорат қилиш ва бошқариш тизими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish55. Таълим ташкилотларининг асосий кириш жойи замонавий технологияларни қўллаган ҳолда, кириш-чиқишни назорат қилиш тизимлари билан жиҳозланади. Унда қайд этиладиган маълумотлар камида 3 ой сақланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish56. Кириш-чиқишни назорат қилиш ва бошқариш тизими биометрик белгилар (бармоқ излари, кўз гавҳари ва бошқа белгилар) комбинацияси асосида шахсни идентификация қилиш йўли билан амалга оширилиб, таълим ташкилотлари ҳудудларига рухсатли кириб-чиқишни таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish57. Кириш-чиқишни назорат қилиш ва бошқариш тизими қуйидагилардан иборат:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўсиш конструкцияси ва бажарувчи қурилмаси таркибидаги бошқариладиган тўсиш қурилмасидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсолиштириб ўқиш ва идентификатор таркибидаги идентификация белгиларини киритиш қурилмасидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishускуналар ва дастурлаш воситалари таркибидаги бошқарув қурилмасидан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish58. Кириш-чиқишни назорат қилиш жойлари идентификация белгиларини солиштириб ўқийдиган ва бошқариладиган тўсиш қурилмалари билан жиҳозланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish59. Кириш-чиқишни назорат қилиш ва бошқариш тизими қуйидаги асосий вазифаларни бажаради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishидентификация белгиларини солиштириб ўқиганда, белгиланган вақт оралиғида рухсат этилган ҳудудга (хонага) кириш учун бошқариладиган тўсиш қурилмасининг очилишини ёки киришни назорат қилиш ва бошқариш тизими операторининг рухсати билан очилишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishидентификация белгиларини солиштириб ўқиганда, белгиланган вақт оралиғида кириш рухсат этилмаган ҳудудга (хонага) кириш учун бошқариладиган тўсиш қурилмасининг очилмаслигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқарув қурилмаларида идентификация белгиларининг рухсатли (қўшиш, олиш) ўзгартирилишини ва уларни рухсат этилган ҳудудга (хонага) кириш вақти оралиғи билан боғлашни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқарув қурилмаларини дастурлаш воситаларига рухсатсиз кириб, идентификация белгиларини ўзгартиришдан ҳимоя қилишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқарув элементлари, тизимларни ўрнатиш ва маълумотларга рухсатсиз киришнинг олдини олишда техник ва дастурлаш воситаларини ҳимоя қилишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishидентификация белгиларининг маълумот базасини ва созланган кўрсаткичларни сақлаб қолишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавария, ёнғин ва техник носозлик ҳолатларида ўрнатилган тизим ва ёнғин хавфсизлиги қоидаларига мувофиқ бошқариладиган тўсиш қурилмаларидан ўтиш учун қўлда, ярим автомат ёки автоматик очилишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрухсат берилган идентификация белгилари асосида очилган бошқариладиган тўсиш қурилмаси маълум вақтдан сўнг кириш-чиқиш ҳолати бўлмаганда автоматик равишда ёпилишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishидентификация белгиларини (кодни) танлашга уринишда бошқариладиган тўсиш қурилмаси ташвиш хабарини беришини (ёки маълум вақт автоматик равишда ишламаслигини);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкундалик ва ташвиш ҳодисаларини рўйхатга олишни ва хотирага ёзишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқариладиган тўсиш қурилмаларининг бошқарув қурилмалари билан алоқаси узилганда, барча кириш-чиқиш жойларидаги солиштириб ўқийдиган қурилмаларнинг алоҳида ишлашини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish60. Бошқариладиган тўсиш қурилмаси қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўтиш жойларининг қисман ёки тўлиқ ёпилишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавтоматик ва қўлда очилишини (авария ҳолатида);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishталаб этилган ўтказиш имкониятини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish61. Идентификация белгиларини киритиш қурилмасининг солиштириб ўқиш воситаси қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishидентификатордан идентификация белгисини солиштириб ўқишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкиритилган идентификация белгисини бошқарув қурилмаси хотирасида сақланаётган ёки йиғилган маълумотлар билан солиштиришни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфойдаланувчи идентификацияланганда (ўхшашлигида), бошқариладиган тўсиш қурилмасининг очилишига сигнал берилишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқарув қурилмаси билан маълумот алмашинувини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishидентификация белгиларини киритиш қурилмаси ўхшаш белгиларни танлаш ёки териш орқали аниқлаб олишдан ҳимоя қилишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishидентификаторларнинг тузилиши, ташқи кўриниши, ундаги ёзувлар ва ўқиш воситаси ишлатилаётган кодларнинг очилишига олиб келмаслигини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish62. Бошқарув қурилмаси қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishидентификация белгиларини киритиш қурилмасидан маълумотларни олиш, қайта ишлаш, белгиланган шаклда кўрсатиш ва бошқариладиган тўсиш қурилмасига бошқариш сигналини ишлаб чиқишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаълумот базасига таълим рухсатига ташриф буюрувчиларнинг кириш ҳудудларини ифодалаш (коди, кириш вақтининг оралиғи, кириш ҳудуди ва бошқалар) хусусиятига эга маълумотларнинг киритилишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрухсат этилган ҳудудга ходимлар ва ташриф буюрувчилар кириб-чиқиши ҳисобининг электрон журналда юритилишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкириш ҳудудларида ташвиш ҳолати ҳақидаги маълумотнинг биринчи навбатда берилишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқариладиган тўсиш қурилмаси, идентификация белгиларини киритиш воситаси ва улар оралиғидаги алоқа тармоқларининг созлиги ва ҳолатининг назорат қилинишини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish63. Киришни назорат қилиш ва бошқариш тизими модуль асосида қурилади ҳамда қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбир хил русумдаги техник воситаларнинг ўзаро бир-бирини алмаштиришини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехник хизмат кўрсатишга, ишлатишга қулайлиги ва таъмирлашга яроқлилигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқарув элементларига рухсатсиз киришга йўл қуйилмаслигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишлатиш жараёнида созлаш, хизмат кўрсатиш ёки алмаштиришга талаб бўлганда, барча элементларга, қисмлар ва блокларга рухсатли киришни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Видеокузатув тизими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish64. Видеокузатув тизими таълим ташкилотларини ишончли қўриқлаш ва таълим-тарбия иштирокчиларининг хавфсизлигини қўшимча кучайтириш мақсадида ўрнатилади ҳамда телекамера назорати ҳудудидаги ҳодисалар кеча кундуз назорат қилиниши, видеорегистраторга доимий автоматик тарзда қайд этилишини ҳамда тасвирий маълумотларнинг қўриқлаш хонасига узатилишини таъминлайди. Ушбу тизимни қўллаш ташвиш хабари тушганда унинг турини, бузилиш жойини, ҳуқуқбузарнинг ҳаракат йўналишини аниқлаш ва унга қарши тезкор чора-тадбирларни белгилаш имконини беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish65. Видеокузатув тизими таркибига қуйидагилар киради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбарча видеокузатув тизимларининг мажбурий қисмлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishвидеокузатув камералари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishвидеомонитор;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishвидеорегистраторлар (Digital Video Recorder, Network Video Recorder, Server);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтармоқ коммутаторлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузлуксиз (асосий ва захира) электр токи тармоғи ҳамда автоном узлуксиз қувват манбалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishалоқа тармоғи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishалоҳида видеокузатув тизимларининг қўшимча қурилмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishвидеосигналларни бошқариш ва улаш қурилмаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаракатни аниқлаш ускунаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishвидеосигналлар йиғиш ускунаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish66. Таълим ташкилотларида видеокузатув камералари билан қуйидаги жойлар жиҳозланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбино атрофидаги ҳудуд;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилотининг майдонлари, стадионлари, визуал назорат қилиш имконсиз жойлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishназорат-ўтказиш жойи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасосий кириш жойлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishошхона;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«ташвиш» тугмаси ўрнатилган жойлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқават йўлаклари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБошқа жойларда видеокузатув камералари таълим ташкилотини ўрганиш далолатномасида кўрсатиб ўтилиши мумкин. Видеокузатув камераларини ўрнатиш жойлари видеокузатув тизимини лойиҳалаштириш (жиҳозлаш) техник топшириғига киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish67. Видеокузатув камералари тизим ускуналари билан синхрон ҳолатда ишлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish68. Таълим ташкилотларини қўриқлашда замонавий турдаги рақамли видеокузатув тизимлари қўлланади. У ёки бу тизимни ўрнатиш зарур маълумотни узатиш тезлиги, тизим ўрнатилган жойлар, уларнинг ёритилиши ва бошқа хусусиятлар ҳамда эҳтимолий мўлжалларни (одамлар, автотранспорт воситалари ва бошқаларни) ҳисобга олган ҳолда белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish69. Видеокузатув камералари таълим ташкилотлари ҳудуди ва бино атрофини назорат қилиш учун мўлжалланган бўлиб, қуёш нуридан ҳимоялайдиган мосламаси бор герметик термоғилофларда бўлиши лозим. Видеокузатув камераларининг объективига куннинг чиқиш ва ботиш нурлари тушмаслигини таъминлаш учун видеокузатув камералари жойнинг горизонтал чизиғига бурчак бўлиб ўрнатилади. Видеокузатув камералари қўл билан тегиниш ва зарар етказиш мумкин бўлмаган ҳолатда ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish70. Буриладиган видеокузатув камераларини қўллаш, уларнинг умумий сони ва видеорўйхатга олиш каналлари сонининг камайишига олиб келади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish71. Видеокузатув камераларининг кўриш ҳудудининг ёритилганлик даражасига қараб, инфрақизил ёритиш ускуналаридан фойдаланиш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish72. Видеокузатув камераларидан тушган маълумотларни тасвирлашда узоқ муддат куну-тун ишлаш имконига эга тасвири ўзгармайдиган махсус мониторларни қўллаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish73. Видеокузатув тизимида замон талабларига мос рақамли видеорегистраторларни (серверларни) қўллаш талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу қурилмалар таълим ташкилотларининг хавфсизлик хизмати учун ажратилган алоҳида хонага жойлаштирилади. Хона ташқи муҳитдан ҳимояланган, иситиш совитиш тизими билан жиҳозланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТаълим ташкилотининг хавфсизлик хизмати хонаси мустаҳкам эшик билан жиҳозланиб, бегона шахслар кириши қатъиян тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНазорат кузатув монитори таълим ташкилотлари хавфсизлик хизмати хонаси ва таълим ташкилоти раҳбари хонасига ўрнатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish74. Қўриқланаётган ҳудудга ҳуқуқбузарнинг кириши натижасида ҳосил бўлган ташвиш хабари ва узлуксиз ишлаш тартиби бўйича ҳодисалар видеоархивга ёзиб олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish75. Видеоёзув материаллари видеоархивда камида бир ойлик муддатда сақланиши талаб этилади. Видеоёзувларда таълим-тарбия жараёни иштирокчилари ва ташриф буюрувчилар томонидан таълим ташкилоти биносига кириб-чиқиш тартибининг бузилиш ҳолати тасвирлари бўлганда, видеоёзувни сақлаш муддати ушбу таълим ташкилоти раҳбари томонидан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish76. Конструктив жиҳатдан видеокузатув тизими модуль принципида қурилади ва қуйидагиларни таъминлайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбир хил русумдаги техник воситалар ўзаро бир-бирини алмаштиришини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехник хизмат кўрсатишга, ишлатишга қулайлиги ва таъмирлашга яроқлилигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқарув элементларига рухсатсиз киришга йўл қўйилмаслигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишлатиш жараёнида созлаш, хизмат кўрсатиш ёки алмаштиришга талаб бўлганда, барча элементларга, қисмларга ва блокларга рухсатли киришни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish77. Фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизими (кейинги ўринларда — хабар бериш тизими) таълим ташкилоти ҳудудида ташвиш хабари юзага келганда, содир бўлган ёки яқинлашиб келаётган кутилмаган ҳодисалар (жиноятлар ва ҳуқуқбузарликлар, жиноят содир этишда гумон қилинаётган, қидирувдаги, шубҳали шахслар ва буюмлар, шунингдек, ёнғинлар, авариялар, ҳалокатлар, хавфли табиий ҳодисалар, бошқа табиий ва техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлар) тўғрисида фуқароларни тезкор огоҳлантиришни таъминлайди ҳамда уларнинг ҳаракатларини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishХабар бериш тизими қуйидаги мақсадлар учун икки хил товуш чиқариш имкониятига эга бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиринчи товуш — жиноятлар ва ҳуқуқбузарликлар, жиноят содир этишда гумон қилинаётган, қидирувдаги, шубҳали шахслар (биринчи навбатда ўзининг ўта сергаклиги ёки безовталиги билан шубҳа уйғотган, йил фаслига мос бўлмаган ёки бўй-бастига нолойиқ кийимда бўлган, шунингдек, танасида боғланган жойи ва жароҳати бўлганлар) ва буюмлар ҳақидаги хабарларни маълум қилиш учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиккинчи товуш — ёнғинлар, авариялар, ҳалокатлар, хавфли табиий ҳодисалар, бошқа табиий ва техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлар, мазкур жойга хос бўлмаган тутунлар, ҳидлар, алангалар ва шовқинлар пайдо бўлиш ҳолатлари ҳақидаги хабарларни маълум қилиш учун.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish78. Хабар бериш тизими қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим ташкилоти биноси, хоналари ва ҳудудларида фуқаролар доимий ёки вақтинча бўладиган жойларга товушли сигналларнинг берилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхавфли вазият ҳамда зарур ҳолларда эвакуация йўлларида ва хавфсизликни таъминлашга қаратилган бошқа ҳаракатлар тўғрисида нутқли овоз билан хабар берилиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish79. Хабар бериш тизимининг товушли хабари бошқа турдаги товушлардан ажралиб туриши лозим. Хабар бериш воситаларининг сони ва қуввати таълим ташкилоти биносида фуқаролар доимий ёки вақтинча бўладиган барча жойлардан хабарлар эшитилишини таъминлаши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish80. Қўриқланаётган ҳудудда овоз кучайтириш қурилмаларидан фойдаланиш лозим. Улар ёритиш устуни, бино деворлари ва бошқа конструкцияларга ўрнатилиши мумкин. Ҳудудда овозни кучайтириш воситаларининг сони ва тўғри жойлаштирилиши белгиланганда, нутқли хабарларни аниқ ва тушунарли узатилишини таъминловчи овоз кучайтириш воситаларини синовдан ўтказиш йўли билан ҳар бир участкада битта 10 V дан кам бўлмаган овоз бериш воситаларини ўрнатиш кўзда тутилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish81. Хабар бериш воситаларида овозни баланд-паст қилиш имконияти бўлмаслиги ва уларнинг уланиш жойлари ҳимояланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish82. Хабар бериш тизими алоҳида ҳолларда таълим ташкилотининг радиоэшиттириш тармоғи билан биргаликда лойиҳалаштирилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish83. Хабар бериш тизимини бошқариш қўриқлаш хонаси, диспетчер ва бошқа махсус хоналардан амалга оширилади ҳамда Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг маҳаллий даражадаги хабар бериш тизимларига интеграция қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-§. Ёритиш тизими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish84. Ёритиш чироқлари ҳудуд тўсиқлари, бино атрофи ва кириш мумкин бўлган чегараларнинг талаб даражасида ёритилишини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish85. Ёритиш тизимига қуйидагилар киради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёритиш ускуналари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкабель ва симлар тармоғи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқариш ускунаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish86. Ёритиш тизими қуйидагиларни таъминлайди:тунги вақтда ернинг юзасидан горизонтал ва деворнинг ўзидан вертикал ёритилиши 0,5 люксдан кам бўлмаслигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбино атрофининг эни 3-4 метр бўлган масофада бир маромда узлуксиз ёритилишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўриқлаш ва назорат-ўтказиш жойлари хоналарининг ёритилиши қўлда бошқарилишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishназорат-ўтказиш жойлари, қўриқлаш хонаси ва қўриқлаш постларининг узлуксиз ишлашини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish87. Таълим ташкилоти атрофи ва ҳудудининг ёритиш тармоқлари ташқи ёритиш тармоғидан алоҳида бўлиши лозим. Бино атрофининг ёритиш тармоқлари қўриқлаш сигнализацияси ҳамда видеокузатув назорат тизими назорат қиладиган жойларга ўрнатилади. Улар қўриқлаш хонаси ёки назорат-ўтказиш жойларида жойлашган ёритиш шитининг алоҳида гуруҳига уланиши лозим. Ёритиш шити назорат-ўтказиш жойларининг ташқи деворига қўриқланаётган ҳудуд томонидан ўрнатилади. Ёритиш шити осма қулф билан ёпилган ва қўриқлаш сигнализацияси билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish88 Ёритиш чироқларининг ёритиш ускуналари осма, консолли, прожектор ва бошқа турда бўлиши мумкин. 220 V кучланишли электр тармоқларда ёритиш манбаи сифатида LED ёритгичларидан (прожекторлардан) фойдаланиш тавсия этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish89. Тунги вақтда ёритиш чироқлари узлуксиз ишлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚўшимча ёритиш чироқлари тунги вақтларда ва кўриш даражаси паст бўлганда, қўриқланаётган ҳудуднинг ёритилишида ишлатилиб, кундузги вақтларда ўчирилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish90. Ёритиш чироқлари механик бузилишдан ҳимояланган бўлиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-§. Қўриқлаш нарядлари хизмат хонасини жиҳозлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish91. Қўриқлаш нарядлари хизмат олиб боришлари учун таълим ташкилотларида асосий назорат-ўтказиш жойида алоҳида хизмат хонаси (хизмат ўташ жойи) ажратилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish92. Хизмат хонаси мустаҳкам қилиб қурилган бўлиши ва об-ҳавонинг ҳар қандай шароитида хизмат олиб бориш учун мўлжалланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish93. Хизмат хонаси керакли мебель, иситиш (совитиш) тизими (воситалари), шаҳар (ички) телефон алоқаси, видеокузатув монитори ва ҚЁОС жамлагичлари, «Ташвиш» сигнализацияси тугмаси, фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизими (сирена) билан жиҳозланиши ҳамда наряд ходимларининг дам олиши ва овқатланиши учун барча шароитлар билан таъминланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Таълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг фавқулодда вазиятлардаги ҳаракати
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish94. Қўриқлаш департаментининг тегишли туман (шаҳар) бўлинмаси томонидан фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизимининг биринчи товуши берилган вақтда таълим ташкилотларида барча ҳаракатлар тўхтатилади ҳамда таълим-тарбия жараёни иштирокчилари хоналарга (пана жой) кириб эшиклар маҳкамланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish95. Фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизимининг биринчи товуши бўйича таълим ташкилоти раҳбари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсодир этилган ҳолатга имкон қадар ойдинлик киритади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФавқулодда вазиятлар вазирлигининг, Қўриқлаш департаментининг тегишли туман (шаҳар) бўлинмаси ёки ҳудудий ички ишлар органлари ходимлари билан алоқа ўрнатиб, уларга наряддан ва видеокузатув камераларидан олинган дастлабки маълумотлар ҳақида ахборот беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish96. Қўриқлаш департаментининг тегишли туман (шаҳар) бўлинмаси томонидан фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизимининг иккинчи товуши берилган вақтда таълим-тарбия жараёни иштирокчилари таълим ташкилоти биносини тарк этиб, махсус белгиланган жойга йиғилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish97. Фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизимининг иккинчи товуши бўйича таълим ташкилоти раҳбари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюзага келган ҳолатга имкон қадар ойдинлик киритади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтегишли соҳавий хизматларга ахборот беради (таълим ташкилотининг аниқ номини, манзилини ва унга келадиган қисқа йўлни кўрсатади);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсоҳавий хизматлар ва Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва бундай вазиятларда ҳаракат қилиш давлат тизимининг алоқадор хизматлари (авария хизмат, газ, тез тиббий ёрдам ва бошқалар) билан алоқада бўлади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълим-тарбия жараёни иштирокчилари таълим ташкилоти биносидан тартибли чиқишларини ҳамда белгиланган жойга тўпланишларини ташкил этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish98. Фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизими ишга тушгани бўйича Қўриқлаш департаментининг тегишли туман (шаҳар) бўлинмаси, ҳудудий ички ишлар органлари ёки Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг тегишли туман (шаҳар) ёнғин-қутқарув бўлинмалари ходимлари етиб келгандан сўнг таълим-тарбия жараёни иштирокчилари уларнинг талаблари бўйича ҳаракат қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish99. Фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизимининг биринчи товуши бўйича таълим-тарбия жараёни иштирокчиларига қуйидагилар тавсия этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқ овозлари эшитилганда деразаларда парда бўлганда ҳам деразаларга яқинлашмаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинфда ҳаракатланганда дераза даражасидан кўтарилмаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқ отиш вақтида таълим-тарбия жараёни иштирокчилари кўчада бўлса, дарҳол ерга ётиб хавфсиз жойга эмаклаб бориш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishжиноятчиларнинг талабларини бажариш (агар ушбу талаблар бошқалар ҳаёти ва соғлиғига хавф туғдирмаса) ҳамда улар билан тортишмаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishжиноятчиларни қурол ишлатишга мажбур қилувчи ҳаракатларни бажармаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳар бир ҳаракатга жиноятчилардан рухсат сўраш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishярадор бўлган ҳолатда қимирламаслик (қон йўқотишнинг олдини олиш мақсадида);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishжиноятчиларни ва уларга тегишли маълумотларни иложи борича эслаб қолиш (исмлар, лақаблар, чандиқлар, татуировкалар, сўзлашиш усули ва овоз товушлари);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishполда юзни пастга қаратиб ётиш ва қимирламаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмахсус хизматларнинг ёнига югурмаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтегишли хизматларга (Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги, Миллий гвардияси) ахборот бериш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшубҳали буюмлар билан ҳеч қандай мустақил ҳаракатларни амалга оширмаслик (тегинмаслик, очмаслик, жойдан жойга сурмаслик);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшубҳали буюмлар топилган вақтни белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшубҳали буюмлар ёнига одамларни яқинлаштирмаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтезкор бўлинмалар келганда ҳолат бўйича тўлиқ маълумот бериш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish100. Фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизимининг иккинчи товуши бўйича таълим-тарбия жараёни иштирокчиларига қуйидагилар тавсия этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзахира чиқиш жойларидан фойдаланиб, эвакуация тадбирларини ташкил этиш ҳамда тадбир якунида синф журнали орқали йўқлама ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэвакуация вақтида ваҳимага тушишнинг олдини олиш ва тартибни сақлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчиқиш имконияти бўлмаса, таълим-тарбия жараёни иштирокчиларини капитал девор ёнида, бурчакларда ва эшиклар жойида сафлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсовуқ ҳаво бўлганда, таълим-тарбия жараёни иштирокчиларига устки кийим кийдириш ҳамда таълим ташкилоти ёнида жойлашган уйлар ёки ташкилотлар биноларида сақлашни таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёнаётган бинога ҳеч кимни қўймаслик.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish101. Фавқулодда вазиятларда хабар бериш тизимининг товуши бўйича таълим-тарбия жараёни иштирокчилари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюзага келган фавқулодда вазият ҳақида таълим ташкилоти раҳбарига дарҳол ахборот бериши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishжойлашган жойида тартибни сақлаши, таълим ташкилоти раҳбарининг кўрсатмаларига асосан ҳаракатланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳудудий шароитларни инобатга олган ҳолда, ишлаб чиқилган Низомга асосан ҳаракатланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёрдамга келган Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги, Миллий гвардияси ва Фавқулодда вазиятлар вазирлиги бўлинмалари ходимларининг талабларини бажариши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭвакуация тадбирларини, таълим-тарбия жараёни иштирокчиларини хавфсиз жойга олиб чиқишни ташкил этиш таълим ташкилотларида ташкил этилган қутқарув (фуқаро муҳофазаси) тузилмалари томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Якунловчи қоида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish102. Ушбу Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавоб берадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 31 июлдаги 425-сон қарорига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДавлат таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотлари филиалларининг хавфсизлик тизимларини такомиллаштириш ва «Хавфсиз таълим» концепциясини 2026-2027 йилларда амалга ошириш бўйича
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧОРА-ТАДБИРЛАР ДАСТУРИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТ/р | Тадбир номи | Амалга ошириш механизми | Бажариш муддати | Молиялаштириш манбалари | Масъуллар |
1. | Таълим ташкилотларида таълим-тарбия жараёни иштирокчиларига қилинган ҳар қандай тажовузлар, фавқулодда вазиятларда ва бошқа таҳдидлар вақтида хавфсизликни таъминлаш бўйича ҳамкорликдаги чораларни кўриш. | 1. Ҳар бир таълим муассасаси учун унинг ўзига хосликларидан келиб чиққан ҳолда, ҳудудий бошқармалар томонидан фавқулодда вазиятларда ва бошқа таҳдидлар вақтида хавфсизликни таъминлаш ҳамда таълим-тарбия жараёни иштирокчилари ҳаракатлари юзасидан алоҳида режа ишлаб чиқиш. | 2026 йил сентябрь | - | Ички ишлар вазирлиги (А. Ташпулатов), Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (А. Икрамов), Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги (Э. Каримова), Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги (К. Шарипов), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари |
2. Ишлаб чиқилган режалар асосида амалий ўқув машғулотлари ўтказиб бориш. | Алоҳида режа асосида доимий равишда | ||||
2. | Таълим ташкилотларининг назорат-ўтказиш тартиби ва объект ички режимини такомиллаштириш. | 1. Таълим ташкилотларида назорат-ўтказиш тартиби ва объект ички режими бўйича қўшма қарор лойиҳасини ишлаб чиқиш. | 2026 йил сентябрь | - | Ички ишлар вазирлиги (А. Ташпулатов), Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (А. Икрамов), Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги (Э. Каримова), Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги (К. Шарипов) |
2. Қўшма қарорни тегишли вазирлик ва идоралар билан келишиш ва тасдиқлаш. | 2026 йил октябрь | ||||
3. | «Хавфсиз таълим» концепцияси доирасида ишлаб чиқилаётган ягона ахборот тизимини давлат органларининг ахборот тизими ва платформаларига «Электрон ҳукумат» тизимининг Идоралараро интеграциялашув платформаси орқали интеграция қилиш. | 1. «Хавфсиз таълим» ахборот тизимининг техник топшириғини ишлаб чиқиш. 2. «Хавфсиз таълим» ахборот тизимига давлат органларининг ахборот тизими ва платформаларини интеграция қилиш бўйича техник шартларни ишлаб чиқиш. 3. «Хавфсиз таълим» ахборот тизимига давлат органларининг ахборот тизими ва платформаларини интеграция қилиш. 4. «Хавфсиз таълим» ахборот тизимини синов тариқасида ишга тушириш. | 2026 йил декабрь | Қўриқлаш департаменти маблағлари | Ички ишлар вазирлиги (А. Ташпулатов), Рақамли технологиялар вазирлиги (Ш. Шерматов), Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги (Э. Каримова), Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги (К. Шарипов) |
4. | Таълим-тарбия жараёни иштирокчиларининг таълим ташкилотлари, уларнинг атрофида хавфсизлигини таъминлаш тизимини такомиллаштириш. | 1. Йўллар бўйида жойлашган мактаблар олдида белгиланган тартибда ҳаракат тезлигини камайтирувчи сунъий нотекисликлар ёки шовқин чизиқлари, белгиланган тезликни ошириш ва пиёдаларни ўтказмаслик каби қоидабузарликларни аниқловчи махсус фото-видео қайд этиш воситаларини босқичма-босқич ўрнатиш. 2. Таълим-тарбия жараёни иштирокчилари учун таълим ташкилотига келиши ва кетишининг хавфсиз йўналишларини ишлаб чиқиш. | 2026-2027 йиллар давомида | «Хавфсиз йўл ва хавфсиз пиёда» республика жамғармаси | Ички ишлар вазирлиги (А. Ташпулатов), Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги (Э. Каримова), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари |
5. | Таълим ташкилотларининг ёнғин хавфсизлиги талабларига мувофиқлигини таъминлаш. | 1. Таълим ташкилотларида ёнғин хавфсизлиги ҳолатини ўрганиш. | 2026 йил III чорак | Алоҳида режага асосан | Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (А. Икрамов), Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги (Э. Каримова), Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги (К. Шарипов), таркибида таълим муассасаси бўлган вазирлик ва идоралар, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари |
2. Таълим ташкилотларида ёнғин хавфсизлигини таъминлаш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириш. | Доимий | Алоҳида режага асосан | |||
6. | Давлат таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотлари филиалларини «ташвиш» тугмалари билан жиҳозлаш орқали хавфсизлик тизимини такомиллаштириш. | 1. Давлат таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотлари филиалларини «ташвиш» тугмаларини ўрнатиш ва Қўриқлаш департаментининг техник қўриқлаш марказларига интеграция қилиш. | 2027 йил якунига қадар | Ижрочиларнинг мазкур мақсадлар учун ажратилган бюджет ва бюджетдан ташқари маблағлари | Ички ишлар вазирлиги (А. Ташпулатов), Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги (Э. Каримова ), Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги (К. Шарипов), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари |
2. Давлат таълим муассасалари, нодавлат таълим ташкилотлари ва хорижий давлатлар таълим ташкилотлари филиалларига техник қўриқлаш хизматларини кўрсатиш. | Доимий | Белгиланган тарифга мувофиқ | |||
7. | Таълим ташкилотларини қўриқлашга жалб қилинган ходимлар учун қўриқлов постларини ташкил этиш ва жиҳозлаш. | 1. Таълим ташкилотларига кириш жойларида қўриқлов постларини ташкил этиш. | 2026 йил давомида | Ижрочиларнинг бюджет ва бюджетдан ташқари маблағлари, тегишли маҳаллий бюджет маблағлари ҳамда қонун билан тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан | Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳри ҳокимликлари, Ички ишлар вазирлиги (А. Ташпулатов), Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги (Э. Каримова), Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги (К. Шарипов), таркибида таълим муассасаси бўлган вазирлик ва идоралар |
2. Қўриқлов постларини жиҳозлаш, таълим муассасасидаги мавжуд кузатув камераларини қўриқлаш пости мониторингига интеграция қилиш. | 2027 йил давомида | ||||
8. | Таълим ташкилотларининг идоравий қоровуллик бўлинмалари ишчи ва хизматчиларини минтақавий ўқув марказларида шартнома асосида тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш тизимини йўлга қўйиш. | 1. Таълим ташкилотлари қоровуллик бўлинмалари ишчи ва хизматчиларини босқичма-босқич ўқитиш бўйича қўшма режалар ишлаб чиқиш. | 2026 йил август | Мазкур мақсадлар учун ажратилган бюджет ва бюджетдан ташқари маблағлар доирасида | Ички ишлар вазирлиги (А. Ташпулатов), Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги (Э. Каримова ), Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги (К. Шарипов), таркибида таълим муассасаси бўлган вазирлик ва идоралар |
2. Таълим ташкилотларининг идоравий қоровуллик бўлинмалари ишчи ва хизматчиларини минтақавий ўқув марказларида шартнома асосида тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш. | 2026-2027 йиллар |
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 01.08.2026 й., 09/26/425/0805-сон)