Ҳужжат кучини йўқотган 11.11.2021 21.01.2004 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 1301
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг қарори, 21.01.2004 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 1301
Kuchga kirish sanasi
31.01.2004
Ҳужжат кучини йўқотган 11.11.2021
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ МАРКАЗИЙ БАНКИ БОШҚАРУВИНИНГ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«Тижорат банкларида молиявий ҳисоботларидаги хатоларни тузатиш тартиби тўғрисида» низомни тасдиқлаш ҳақида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2004 йил 21 январда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 1301]
 LexUZ шарҳи
Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2021 йил 15 июлдаги 17/3-сонли «Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан қабул қилинган айрим норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ўз кучини йўқотган деб топиш тўғрисида»ги қарорига (рўйхат рақами 3317, 10.08.2021 й.) асосан 2021 йил 11 ноябрдан ўз кучини йўқотади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги Қонунининг 3, 7 ва 51-моддаларига асосан Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқаруви қарор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. «Тижорат банкларида молиявий ҳисоботларидаги хатоларни тузатиш тартиби тўғрисида» низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Бухгалтерия ҳисоби, ҳисоботи ва Давлат бюджетининг касса ижроси департаменти (Д.А. Орипов) га ушбу Низомни 10 кун муддат давомида Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига давлат рўйхатидан ўтказиш учун тақдим этсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида давлат рўйхатидан ўтказилгандан сўнг 2004 йил 31 январдан бошлаб кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ушбу қарор ижросини назорат қилиш Марказий банк раисининг биринчи ўринбосари М.Р. Жумагалдиевга юклатилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банк Бошқарувининг раиси Ф. МУЛЛАЖОНОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2003 йил 8 ноябрь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27/4-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси
Марказий банк Бошқарувининг
2003 йил 8 ноябрдаги
27/4-сон қарори билан
ТАСДИҚЛАНГАН
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тижорат банкларида молиявий ҳисоботларидаги хатоларни тузатиш тартиби тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
НИЗОМ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур Низом Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси Марказий банки тўғрисида», «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги қонунларига мувофиқ ишлаб чиқилган бўлиб, молиявий ҳисобот халқаро стандартларига (кейинчалик матнда — МҲХС) мувофиқ Ўзбекистон Республикаси тижорат банклари (кейинчалик матнда — банклар) молиявий ҳисоботларидаги хатоларни тузатишга қўйиладиган талабларни белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур Низомнинг мақсади Марказий банкнинг меъёрий ҳужжатлари ва МҲХСга мувофиқ банкларнинг молиявий ҳисоботидаги хатоларни тузатиш бўйича сиёсат ва тартиботларни жорий этиш бўлиб ҳисобланади. Мазкур Низомнинг амал қилиши фақат бош банклар томонидан тақдим этиладиган молиявий ҳисоботга нисбатан қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II. ТАЪРИФЛАР
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Мазкур Низомнинг мақсадларида қуйидаги тушунчалардан фойдаланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хатолар — бу жорий даврда аниқланган ва мавжуд бўлган, шунингдек ушбу ўтган даврлар бўйича молиявий ҳисоботларни тузишда ва тақдим этишда олиниши ва ҳисобга олиниши мумкин бўлган ишончли ахборотлар билан тасдиқланган ўтган бир ёки ундан ортиқ даврлар учун банкларнинг молиявий ҳисоботидаги камчиликлар ёки бошқа нотўғри ифодаланган маълумотлар. Мазкур ҳолда ишончли ахборот деганда тўғри фойдаланилганда ва ҳисоблаб чиқарилганда хатога йўл қўймаслик имконияти мавжуд бўлган маълумотлар тушунилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу хатоларни юзага келиш сабаблари: нотўғри математик ҳисоб-китоблар, ҳисоб сиёсатининг хатолик билан қўлланиши, воқеаларни яхши кўздан кечирмаслик ёки нотўғри талқин қилиш, воқеаларни қасддан бузиб кўрсатиш, шунингдек товламачилик бўлиши мумкин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ретроспектив (ёки ретроактив) қайта ҳисоблаш — бу тузатилган маълумотларни қайта кўздан кечирилган ҳисоботда тан олиш ва очиб бериш йўли билан хатоларни, унга йўл қўйилмагани сингари тузатиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III. БАНК МОЛИЯВИЙ ҲИСОБОТИДАГИ ХАТОЛАРНИ ТУЗАТИШНИ ҲИСОБГА ОЛИШ ТАРТИБИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Банклар хатоларни тузатиш суммасини ретроспектив ҳисобга оладилар. Банклар томонидан бу хато аниқланган даврдаги фойда ёки зарарни аниқлашда хатоларни (ўтган ёки ундан олдинги даврларга тегишли бўлган) тузатишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Банклар хато(лар)га йўл қўйилган ўтган йил (ёки йиллар)даги бош китобга тузатувчи ўтказма (ёки ўтказмалар)ни амалга оширадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Бош китобни тўлдириш бўйича дастурий таъминот мазкур Низомнинг 5-бандида кўрсатилган тузатувчи ўтказмаларни амалга оширишга имкон бермаса, банклар тузатувчи ўтказмаларни жорий даврда қуйидаги тарзда амалга оширадилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) агарда хатолар баланс ҳисоботидаги баланс ҳисобварақлари қолдиқлари суммасигагина таъсир кўрсатса, уларни тўғрилаш учун баланс ҳисоботининг тегишли ҳисобварақлари дебетланади ва кредитланади (1-илова);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) агарда хатолар бир вақтнинг ўзида ҳам баланс ҳисоботи ҳисобварақларига, ҳам фойда ва зарарлар тўғрисидаги ҳисобот ҳисобварақларига таъсир кўрсатса, ўтган даврлар учун фойда ва зарарлар тўғрисидаги ҳисоботдаги хатолар суммасига тўғрилаш мақсадида тегишли баланс ҳисобварағи билан боғланишда тақсимланмаган фойданинг бошланғич салдоси дебетланади ёки кредитланади (2-илова);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) агарда хатолар фойда ва зарарлар тўғрисидаги ҳисобот ҳисобварақларигагина таъсир кўрсатса (баланс ҳисоботининг бирорта ҳам ҳисобварағига тегинилмасин), банклар хато суммасига дебетлаш ва бир вақтнинг ўзида тақсимланмаган фойданинг бошланғич сальдосини кредитлаш йўли билан хатони тузатишни акс эттирадилар (3-илова).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Хатоларни тузатишда банклар хатони муфассал тавсифловчи ва зарурий тўғрилашни тушунтирувчи ишчи жадвалини тузадилар, у банк бошқаруви томонидан тасдиқланади. Бошқарув томонидан тасдиқланган ишчи жадвали мазкур тўғриловчи ўтказма бўйича тасдиқловчи ҳужжат сифатида жилд (кун ҳужжатлари)га тикиб қўйилади, бир нусхаси эса молиявий ҳисоботларни тайёрлашда фойдаланиш учун қолдирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV. ХАТОЛАРНИНГ ТАҚДИМ ЭТИЛАДИГАН МОЛИЯВИЙ ҲИСОБОТГА ТАЪСИРИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Таққосланадиган молиявий ҳисоботларни тайёрлашда банклар хатоларни тузатишни бу хатога йўл қўйилган ўша давр(лар)нинг таққосланадиган маълумотларини қайта ҳисоблаш йўли билан, хатолар ҳеч қачон бўлмагани сингари амалга оширадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Таққосланадиган молиявий ҳисоботларда акс эттирилган даврлардан олдинги даврга тегишли бўлган хатоларни ретроспектив тузатишда бу хато кўрсатилган даврларнинг энг биринчиси тақсимланмаган фойдасининг бошланғич сальдосини тўғрилаш йўли билан акс эттирилиши лозим. Олдинги даврларга нисбатан акс эттириладиган молиявий ҳисоботлардаги ҳар қандай бошқа маълумот худди шундай қайта ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Тузатувчи ўтказмалар тўғрисидаги ахборот улар амалга оширилгандан кейин 30 кун ичида Ўзбекистон Республикаси Марказий банкига тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тижорат банкларида молиявий ҳисоботларидаги хатоларни тузатиш тартиби тўғрисидаги низомга
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Баланс ҳисоботигагина таъсир қиладиган хатоларни тузитишга доир
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
МИСОЛ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фараз қиламиз:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20x1 йилда А банк 100 млн. сўм суммадаги асосий восита хатолик билан банкнинг бошқа хусусий мулки сифатида таснифланганини аниқлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бу хато тўловчи қобилиятсиз қарздорнинг гаровга қўйилган мулкига бўлган ҳуқуқни сотишда харид қилинган бино, банк 20х0 йилда ушбу бинога нисбатан ўз ниятини ўзгартиргандан ва янги филиал учун банк биноси сифатида кейинчалик фойдаланиш мақсадида уни реконструкция қилишни бошлагандан кейин тугалланмаган қурилиш сифатида қайта таснифланмаганлиги сабабли юз берган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
А банкнинг 20х0 йил учун бухгалтерия китобларида қуйидаги маълумотлар мавжуд:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Банкнинг мулки — 9 000 млн. сўм.‎
Бошқа хусусий мулк — 360 млн. сўм.‎
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20х0 йилга тегишли бўлган хатоларни тузатиш учун 20х1 йилда бажарилган бухгалтерия ўтказмалари (минг сўмда):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Дт Банкнинг мулки

100.000

Кт Бошқа хусусий мулк

100.000

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тўғри таснифлаш ва моддаларни тўғри позицияга жойлаштириш учун.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бу хато фойда ва зарарлар тўғрисидаги ҳисоботга таъсир кўрсатмаганлиги сабабли даромадлар ва харажатлар ёки 20х1 йил бошидаги тақсимланмаган фойда ҳисобварақлари бўйича ўтказма талаб қилинмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Хатоларнинг тақдим этиладиган молиявий ҳисоботга таъсири
А банкнинг 20х0 йил 31 декабрдаги баланс ҳисоботи

(минг сўмда)

Моддалар

20x1‎

20x0 (қайта ҳисоблангандан кейин)

Банкнинг мулки

Х ХХХ ХХХ‎

9 100 000‎

Бошқа хусусий мулк

ХХХ ХХХ‎

260 000‎

А банкнинг молиявий ҳисоботига изоҳ:

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20х0 йилда 100 млн. сўм суммадаги асосий воситалар автив қайта таснифланмаганлиги сабабли «Бошқа хусусий мулк» моддасида нотўғри акс эттирилган. Тегишлича, 20х0 йил учун таққослама маълумот қайта ҳисобланган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тижорат банкларида молиявий ҳисоботларидаги хатоларни тузатиш тартиби тўғрисидаги низомга
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Баланс ҳисоботи ва фойда ва зарарлар тўғрисидаги ҳисобот ҳисобварақларига таъсир қиладиган хатоларни тузатишга доир
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
МИСОЛ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фараз қиламиз:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20x1 йилда А банк қарз қимматли қоғозлар бўйича фоизли даромад 20х0 йилда 300.000 сўмга оширилганлигини аниқлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бу хато 1999 йил 1 мартда ишга туширилган дастурий таъминотга киритилган дисконт амортизациясини ҳисоблашдаги нотўғри математик формула сабабли юз берган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
А банкнинг 20х1 йил учун бухгалтерия китобларида қуйидаги маълумотлар мажуд:
фоизли даромад
‎фоизли харажатлар
бошқа даромад
бошқа харажатлар‎
— 43,4 млн. сўм.;
‎—‎ 36 млн. сўм.;
‎—‎ 14,6 млн. сўм.;
‎—‎ 16,5 млн. сўм.
(юқорида кўрсатилган 20х1 йилдаги фоизли даромад суммаси тузатилган математик формула асосида ҳисоблаб чиқарилди)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Даромад (фойда) солиғи ставкаси 20х1 йилда 31%ни ва 20х0 йилда 33%ни ташкил қилиши лозимлиги тахмин қилинди. (Банк 20х0 йил учун солиқ солинадиган даромад суммасига нотўғри қўшилган 300.000 сўм фоизли даромад бўйича солиқ тўлаган деб ҳисобланди. Шунингдек солиқ органлари хато тузатиладиган 20х1 йилда ушбу суммадан қайта солиқ ундирмайди деб тахмин қилинди).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақсимланмаган фойда қолдиғи 20х0 йилда давр бошига 8,6 млн. сўмни, давр охирига эса 10,61 млн. сўмни ташкил қилди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20х0 йил учун тақдим этилган фойда ва зарарлар тўғрисидаги ҳисобот қуйидаги кўринишга эга (минг сўмда):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фоизли даромад
‎фоизли харажатлар
‎бошқа даромад
‎бошқа харажатлар
‎даромад солиғи тўлангунга қадар фоизлар
‎даромад (фойда) солиғи
‎соф фойда ‎

34.400
‎(29.900)
‎12.000
‎(13.500)
‎3.000
‎(990)
‎2.010‎

20х1 йилга тегишли бўлган хатоларни тузатиш учун 20х1 йилда амалга оширилган бухгалтерия ўтказмалари
‎‎‎ ‎ ‎ ‎‎‎
1-усул
(банкнинг дастурий таъминоти ўтган йилдаги бош китобга ўтказмаларни амалга оширишга ИМКОН БЕРАДИ деб тахмин қилинади):
Дт Фоизли даромадларни ҳисобга оладиган ҳисобварақлар (20х0 й.)

300.000‎

Кт Қимматли қоғозлар бўйича дисконтни ҳисобга оладиган ҳисобварақлар

300.000‎

(20х0 йилдаги фоизли даромадни хато суммасига тўғрилаш учун. 20х0 йилдаги бош китобга тўғрилашни акс эттиришда бу 20х1 йил учун йил бошидаги тақсимланмаган фойда қолдиғини ҳам тўғрилайди)
Дт Муддати узайтирилган солиқ

99.000‎

Кт Даромад солиғини баҳолаш (20x0 й.)

99.000‎

(Даромад суммаси оширилганлиги сабабли 20х0 йил учун солиқ бўйича оширилган харажат суммасини тўғрилаш учун. Бу ўтказма 20х1 йил учун тақсимланмаган фойданинг бошланғич қолдиғини ҳам тўғрилайди.)
2-усул.
(банкнинг дастурий таъминоти ўтган йилдаги бош китобга ўтказмаларни амалга оширишга ИМКОН БЕРМАЙДИ деб тахмин қилинади):
Дт Тақсимланмаган фойда — йил бошига

300.000‎

Кт Қимматли қоғозлар бўйича дисконтни ҳисобга оладиган ҳисобварақлар

300.000‎

(20х0 йилда йўл қўйилган хато суммасига тақсимланмаган фойдани тўғрилаш учун. Изоҳ: бу тўғрилаш 20х1 йилдаги тақсимланмаган фойданинг бошланғич қолдиғига 1-усулни қўллаш натижасидаги сингари таъсир кўрсатади)
Дт Муддати узайтирилган солиқ

99.000‎

Кт Тақсимланмаган фойда — йил бошига

99.000‎

(20х1 йилдаги тақсимланмаган фойданинг бошланғич қолдиғини 20х0 йилда солиқ бўйича оширилган харажат суммасини тўғрилаш учун. Изоҳ: бу тўғрилаш 20х1 йилдаги тақсимланмаган фойданинг бошланғич қолдиғига 1-усулни қўллаш натижасидаги сингари таъсир кўрсатади)

Хатоларнинг тақдим этиладиган молиявий ҳисоботга таъсири

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу мисолда мазкур Низомнинг 2-иловасидаги мисол маълумотларидан фойдаланилади. Қуйида хатоларни тузатишнинг тақдим этиладиган молиявий ҳисоботга таъсири келтирилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

А банкнинг 20х1 йил учун Фойда ва зарарлар тўғрисидаги ҳисоботи (минг сўмда)

Моддалар

20x1‎

20x0 (қайта ҳисоблангандан кейин)

Фоизли даромад

43.400‎

34.100‎

Фоизли харажатлар

(36.000)‎

(29.900)‎

Бошқа даромад

14.600‎

12.000‎

Бошқа харажатлар

(16.500)‎

(13.500)‎

Даромад (фойда) солиғи тўлангунга қадар фойда

5.500‎

2.700‎

Даромад (фойда) солиғи

(1.705)‎

(891)‎

Соф фойда

(3.795)‎

1.809‎

А банкнинг 20х1 йил учун тақсимланмаган фойдаси графиги (минг сўмда)

Моддалар

20x1‎

20x0 (қайта ҳисоблангандан кейин)

Давр бошидаги тақсимланмаган фойда қолдиғи

10.610‎

8.600‎

Муҳим хатоларни тузатиш (99.000 даромад солиғи чегирилган ҳолда)

(201)‎

---

Тақсимланмаган фойданинг қайта ҳисобланган қолдиғи

10.409‎

8.600‎

Соф фойда

3.795‎

1.809‎

Давр охиридаги тақсимланмаган фойда қолдиғи

14.204‎

10.409‎

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
А банкнинг молиявий ҳисоботига изоҳ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Математик хато туфайли 20х0 йилда фоизли даромад 300.000 сўмга ошириб кўрсатилган. Тегишлича, 20х0 йил учун таққослама маълумот қайта ҳисобланган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тижорат банкларида молиявий ҳисоботларидаги хатоларни тузатиш тартиби тўғрисидаги низомга
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фойда ва зарарлар тўғрисидаги ҳисобот ҳисобварақларигагина таъсир қиладиган хатоларни тузатишга доир
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
МИСОЛ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фараз қиламиз:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20x1 йилда А банк 20х0 йилда операцион ижарадан олинган 100 000 минг сўм суммадаги даромад хатолик билан фоизли даромад сифатида таснифланганини аниқлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бу хато операцион ижарадан олинадиган даромадларни акс эттириш бўйича ҳисоб сиёсатининг хато қўлланиши сабабли юз берган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Банкнинг 20х0 йил учун тақдим этилган фойда ва зарарлар тўғрисидаги ҳисоботи қуйидаги кўринишга эга, минг сўмда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фоизли даромад

34.400 ‎

фоизли харажатлар

(29.900)‎

бошқа даромад

12.000 ‎

бошқа харажатлар

(13.500)‎

даромад (фойда) солиғи тўлангунга қадар фойда

3.000 ‎

даромад (фойда) солиғи

(990) ‎

соф фойда

2.010 ‎

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фоизли даромад ва операцион ижарадан даромад бир хил ставка бўйича даромад (фойда) солиғига тортилади деб ҳисоблаймиз.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20х0 йилга тегишли бўлган хатони тузатиш учун 20х1 йилда амалга оширилган бухгалтерия ўтказмалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-усул
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(банкнинг дастурий таъминоти ўтган йилдаги бош китобга ўтказмаларни амалга оширишга ИМКОН БЕРАДИ деб тахмин қилинади):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Дт Фоизли даромадларни ҳисобга оладиган ҳисобварақлар (20x0 й.)

100 000

Кт Банк мулкини ижарага беришдан олинган даромад (20x0 г.)

100 000

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(20х0 йилдаги фоизли даромадни хато суммасига тўғрилаш учун. Даромадни қайта таснифлашда 20х1 йилдаги тақсимланмаган фойданинг йил бошидаги қолдиғи ўзгармайди)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-усул
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(банкнинг дастурий таъминоти ўтган йилдаги бош китобга ўтказмаларни амалга оширишга ИМКОН БЕРМАЙДИ деб тахмин қилинади):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Дт Тақсимланмаган фойда — йил бошига

100 000

Кт Тақсимланмаган фойда — йил бошига

100 000

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(Бу тўғрилаш 20х1 йилдаги тақсимланмаган фойданинг бошланғич қолдиғига 1-усулни қўллаш натижасидаги сингари таъсир кўрсатади)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Хатоларнинг тақдим этиладиган молиявий ҳисоботга таъсири‎
А банкнинг 20х1 йил учун Фойда ва зарарлар тўғрисидаги ҳисоботи


‎(в тыс. сум.)‎

Моддалар

20x1‎

20x0 (қайта ҳисоблангандан кейин)

Фоизли даромад

43.400‎

34.300‎

Фоизли харажатлар

(36.000)‎

(29.900)‎

Бошқа даромад

14.600‎

12.100‎

Бошқа харажатлар

(16.500)‎

(13.500)‎

Даромад (фойда) солиғи тўлангунга қадар фойда

5.500‎

3.000‎

Даромад (фойда) солиғи

(1.705)‎

(990)‎

Соф фойда

(3.795)‎

2.010‎

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
А банкнинг молиявий ҳисоботига изоҳ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Операцион ижарадан олинадиган даромадларни акс эттириш бўйича ҳисоб сиёсатининг хато қўлланиши сабабли 20х0 йилда фоизли даромад 100.000 сўмга оширилган. Тегишлича, ушбу суммадаги даромад бошқа даромадлар сифатида қайта таснифланди ва 20х0 йил учун таққослама маълумот ушбу қайта таснифлашни ҳисобга олган ҳолда тақдим этилди. Мазкур хато бирор-бир даврдаги тақсимланмаган фойда суммасига таъсир қилмаган.
(Ўзбекистон Республикаси Қонун ҳужжатлари тўплами, 2004 й., 3-сон, 37-модда)