Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 24-dekabrdagi PF-224-son “Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi sohasida davlat nazoratini takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qoʻmitasi qaror qiladi:

1. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash punktlari xavfsizligini asoslash hisobotining tuzilishi va mazmuniga qoʻyiladigan talablar ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Atom energiyasi agentligi hamda Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi, Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi va Fanlar akademiyasi bilan kelishilgan.

3. Ushbu qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Mazkur hujjat Radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash punktlari xavfsizligini asoslash hisobotining (bundan buyon matnda Hisobot deb yuritiladi) tuzilishi va mazmuniga qoʻyiladigan talablarni belgilaydi.

1. Mazkur hujjatda quyidagi tushunchalar qoʻllaniladi:

ekspluatatsiya qiluvchi tashkilot — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tashkil etilgan hamda yadroviy qurilma va (yoki) saqlash punkti uchun masʼul etib tayinlangan hamda oʻz kuchlari bilan yoki boshqa yuridik shaxslarni jalb etgan holda yadroviy qurilmani va (yoki) saqlash punktini ekspluatatsiya qilishga qodir boʻlgan yuridik shaxs;

ionlashtiruvchi nurlanish manbai — oʻzidan ionlashtiruvchi nurlanish chiqaruvchi yoki chiqarishga qodir boʻlgan qurilma va (yoki) radioaktiv modda, yadroviy materiallar;

radioaktiv chiqindilar — foydalanish uchun moʻljallanmagan, yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan eng koʻp miqdordan oshadigan faollik darajasiga ega radionuklidlarni oʻz ichiga olgan har qanday agregat holatidagi materiallar va moddalar;

radioaktiv chiqindilarni konservatsiya qilish — radioaktiv chiqindilarni uzoq muddat davomida xavfsiz saqlash uchun ularni maxsus tartibda izolyatsiya qilish va nazorat ostiga olish jarayoni;

radioaktiv chiqindilarni konservatsiya qilish punktlari — bu radioaktiv chiqindilarni uzoq muddat davomida xavfsiz holatda saqlash uchun maxsus tayyorlangan va germetik yopilgan inshootlar.

2. Hisobot ekspluatatsiya qiluvchi tashkilot tomonidan radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash punktlarini (bundan buyon matnda saqlash punktlari deb yuritiladi) joylashtirish va ekspluatatsiya qilishda uning xavfsizligini asoslovchi hujjatlar toʻplami bilan birgalikda ishlab chiqiladi.

3. Hisobotning tuzilishi tartibga solish predmetining izchil, mantiqan rivojlanib borishi va yoritilishini, shuningdek boʻlajak Hisobot bir xilda tushunilishi va qoʻllanilishini taʼminlashi lozim.

4. Hisobotdagi talablar arab raqamlarida belgilanib, nuqta qoʻyilgan bandlar koʻrinishida bayon qilinadi va sarlavhaga ega boʻlmaydi. Hisobotning bandlari izchil ketma-ketlikda raqamlanishi kerak. Bandlar doirasimon qavslar bilan berkitiladigan kichik harflar yoki raqamlar koʻrinishidagi kichik bandlarga hamda xatboshilarga boʻlinishi mumkin.

5. Hajmiga koʻra, Hisobot (mundarijasi keltirilgan holda) kamayib boruvchi quyidagicha tuzilmaviy birliklarga boʻlinadi:

boʻlimlar;

boblar;

paragraflar;

bandlar;

kichik bandlar;

xatboshilar.

Boʻlimlar va boblar arab raqamlari bilan raqamlanadi va sarlavhalarga ega boʻladi. Paragraflar “§” belgisi bilan belgilanadi, arab raqamlari bilan raqamlanadi va sarlavhalarga ega boʻladi.

6. Hisobot quyidagi boʻlimlardan iborat boʻladi:

1) Kirish;

2) Saqlash punktlarining umumiy tavsifi;

3) Saqlash punktlari joylashgan hudud hamda maydonchaning tavsifi;

4) Saqlash punktlarining xavfsizligini taʼminlash boʻyicha loyihalashtirish va ekspluatatsiya qilishda qabul qilingan umumiy qoidalar;

5) Saqlash punktlarining xavfsizligini taʼminlash uchun muhim boʻlgan texnologik va yordamchi tizimlar;

6) Saqlash punktlarini boshqarish hamda nazorat qilish;

7) Radiatsiyaviy xavfsizlik;

8) Yadroviy xavfsizlik;

9) Saqlash punkti ekspluatatsiyasida hosil boʻladigan radioaktiv chiqindilar, radioaktiv moddalarni oqizish va chiqarish bilan bogʻliq tashkiliy ishlar;

10) Avariyalar tahlili;

11) Saqlash punktlarini qurish, rekonstruksiya qilish va foydalanishga topshirish;

12) Saqlash punktlarining ekspluatatsiyasini tashkil qilish;

13) Xavfsiz ekspluatatsiya chegaralari va shartlari;

14) Sifat taʼminoti;

15) Saqlash punktlarini ekspluatatsiyadan chiqarish (yopish) qoidalari.

7. Hisobotning har bir bandi bitta talabni oʻz ichiga olishi hamda toʻliq va tugallangan mazmunga ega boʻlishi kerak.

8. Hisobotda atom energiyasidan foydalanish sohasidagi normalar va qoidalarga havola keltirishga yoʻl qoʻyiladi.

9. Hisobotning matni loʻnda, oddiy va ravon tilda bayon etiladi.

Hisobotda foydalaniladigan tushunchalar va atamalar turlicha izohlash imkoniyatini istisno etadigan shaklda qoʻllaniladi.

10. Hisobotning bir nechta boblarida mazmunan oʻxshash axborotlarni keltirish zarur boʻlgan hollarda, bunday axborotlar Hisobotning faqat bitta boʻlimida bayon etiladi hamda uning boshqa boʻlimlarida unga havolalar beriladi.

11. Hisobotda taqdim etiladigan axborotlar texnik-iqtisodiy topshiriq materiallariga, ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlarining natijalari hamda loyiha va ekspluatatsiya hujjatlariga asoslanishi kerak.

12. Hisobotda saqlash punktlariga tashqi taʼsirlarni hisobga olgan holda saqlash punktlarining xavfsiz ishlashini taʼminlash va ularni yopish yoki ekspluatatsiyadan chiqarish uchun nazarda tutilgan xavfsizlikni taʼminlash boʻyicha texnik va tashkiliy yechimlar keltiriladi.

13. Hisobotga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish Hisobotning sahifalarini almashtirish yoʻli bilan amalga oshiriladi.

Bunda Hisobotda alohida sahifalar almashtirilganda, ularning har birining yuqori oʻng burchakdagi hoshiyalarida oʻzgartirish va qoʻshimchalarning tartib raqami hamda oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan sanasi (kun, oy, yil) koʻrsatiladi.

Hisobotning tuzilmaviy birliklariga kiritilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar, tuzilmaviy birliklarning (boʻlim yoki bobning) oxirida oʻzgartirish va qoʻshimchalarni roʻyxatga olish varaqasi joylashtirilishi kerak.

14. Hisobotga kiritiladigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar ekspluatatsiya qiluvchi tashkilot rahbari tomonidan tasdiqlanishi kerak.

15. Hisobotning “Kirish” boʻlimida quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

saqlash punktlarini joylashtirish va qurish uchun asoslar;

saqlash punktlarining tavsifi;

ekspluatatsiya qiluvchi tashkilot hamda ekspluatatsiya qiluvchi tashkilot ishlarini bajaruvchi va xizmatlar koʻrsatuvchi tashkilotlar;

Hisobotni ishlab chiqish bosqichi;

Hisobotning tavsifi.

16. Saqlash punktlarini joylashtirish va qurish uchun asoslarda saqlash punktlarini joylashtirish va qurishga asos boʻluvchi atom energiyasidan foydalanish sohasidagi normalar va qoidalar toʻgʻrisidagi axborot keltiriladi hamda unda quyidagilar koʻrsatiladi:

davlat ekologik ekspertiza xulosasining mavjudligi;

yer qaʼri uchastkalaridan foydalanish huquqi uchun ruxsatnomaning mavjudligi.

17. Saqlash punktlarining tavsifida saqlash punktlari toʻgʻrisidagi quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:

saqlash punktlarining nomi va vazifasi;

saqlash punktlarining hududi va joylashtirish maydonchasidagi tashqi tabiiy hamda texnogen sharoitlar;

radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash usuli;

saqlash punktlarining ekspluatatsiyasi muddati;

saqlash punktlarining hajmi va aktivligi boʻyicha radioaktiv chiqindilarni joylashtirish imkoniyati;

saqlanadigan va (yoki) koʻmiladigan radioaktiv chiqindilar nomenklaturasi.

Saqlash punktlarining tavsifida saqlash punktlari atom energiyasidan foydalanishning boshqa obyekti maydonchasida joylashgan boʻlsa, saqlash punktlari joylashuvi, shuningdek ularni ekspluatatsiya qiluvchi tashkilot toʻgʻrisidagi axborotlar keltiriladi.

18. Ekspluatatsiya qiluvchi tashkilot hamda ekspluatatsiya qiluvchi tashkilot ishlarini bajaruvchi va xizmatlar koʻrsatuvchi tashkilotlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarda ekspluatatsiya qiluvchi tashkilotning nomi, tashkiliy-huquqiy shakli, joylashgan manzili, amalga oshiriladigan faoliyat turlari, atom energiyasidan foydalanish sohasidagi faoliyat turlariga litsenziyalari mavjudligi va uning filiallari toʻgʻrisidagi axborotlar (mavjud boʻlsa) keltiriladi.

Shuningdek, mazkur maʼlumotlar qatorida atom energiyasidan foydalanish sohasidagi faoliyat turlarini amalga oshirish uchun xorijiy tashkilotlar jalb qilinganda ularning asosiy ishlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar hamda mazkur tashkilotlarga qoʻyiladigan talablar va ular bilan oʻzaro hamkorlik qilish tartibi ham koʻrsatiladi.

19. Hisobotni ishlab chiqish bosqichida saqlash punktlarining ekspluatatsiya hujjatlarini ishlab chiqishning amaldagi bosqichlari toʻgʻrisidagi axborotlar koʻrsatiladi.

20. Hisobotning tavsifida taqdim etiladigan axborotlarning oʻzaro muvofiqligi toʻgʻrisidagi axborotlar hamda Hisobotda belgilangan talablardan chetlanishlar mavjud boʻlgan taqdirda, ularni xavfsizlik nuqtayi nazaridan asoslantirilganligi koʻrsatiladi.

21. Hisobotning “Saqlash punktlarining umumiy tavsifi” boʻlimida quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

saqlash punktlarining joylashtirish shartlari;

saqlash punktlari va ular joylashgan hududning joylashuv yechimlari;

saqlash punktlarining asosiy tavsiflari;

saqlash punktlarining xavfsizligini taʼminlashning asosiy texnik yechimlari;

saqlash punktlarining xavfsizligini baholash natijalari;

saqlash punktlarining atrof-muhitga taʼsiri;

saqlash punktlarining boshqa mahalliy va xorijiy saqlash punktlariga oʻxshashligi taqqoslanganligi;

saqlash punktlaridagi yer osti tadqiqot laboratoriyasidagi tadqiqot natijalari;

saqlash punktlarini loyihalash, qurish, rekonstruksiya qilish va ularni foydalanishga topshirish;

saqlash punktlari ekspluatatsiyasini tashkil etish boʻyicha asosiy qoidalar;

saqlash punktlarini yopish konsepsiyasi;

saqlash punktlarini ekspluatatsiyadan chiqarish konsepsiyasi.

22. Saqlash punktlarining joylashtirish shartlarida quyidagi axborotlar keltiriladi:

saqlash punktlarining geografik va maʼmuriy joylashuvi hamda ularning maydonchalarini chegaralari, sanitariya-muhofaza zonasi va kuzatuv zonasini chegaralari, yer va kon ajratish chegaralari;

saqlash punktlari maydonchalari relyefining xususiyatlari hamda suv havzalari tomon ogʻishlar, tabiiy va sunʼiy suv obyektlarning mavjudligi;

sanitariya-muhofaza zonasiga yaqin va kuzatuv zonasida joylashgan aholi punktlaridagi aholi soni va saqlash punktlari joylashgan hududdagi aholi zichligi;

gidrometeorologik, gidrologik, gidrogeologik, seysmotektonik, seysmik hamda muhandislik-geologik sharoitlar;

portlash va yongʻin xavfi boʻlgan hamda atrof-muhitga zaharli moddalar chiqarilish xavfi mavjud oʻta xavfli obyektlarning yaqinligi.

Saqlash punktlari joylashgan hududda hamda maydonchada aniqlangan tabiiy va texnogen xavfli jarayonlar, hodisalar va omillar ham koʻrsatilishi kerak.

Bunda ushbu jarayonlar va omillar saqlash punktlarining loyihasida hisobga olinishi hamda ularning xavflilik darajasi, saqlash punktlarining xavfsizligiga hamda maydoncha sinfiga taʼsiri hisobga olinishi zarur.

23. Saqlash punktlarining joylashtirish shartlarida mazkur hujjatning 22-bandidan tashqari tabiiy va texnogen xususiyatiga ega hodisalarni hisobga olgan holda saqlash punktlari maydonchasini tanlashning qisqacha asosi hamda tabiiy va texnogen xususiyatiga ega hodisalar monitoringi toʻgʻrisidagi axborot keltiriladi.

24. Saqlash punktlari va ular joylashgan hududning joylashuv yechimlarida saqlash punktlarining bosh rejasining chizmasi bino va inshootlar roʻyxati keltiriladi.

Bunda ushbu roʻyxatda bino va inshootlar oʻrtasidagi texnologik oʻzaro aloqalar, avtomobil va temir yoʻllar, muhandislik tarmoqlarining joylashuvi, bino va inshootlar oʻrtasidagi transport, texnologik hamda elektr aloqalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

Agar saqlash punktlari va ular joylashgan hudud atom energiyasidan foydalanishning boshqa obyekti maydonchasida joylashgan boʻlsa, saqlash punktlari va ular joylashgan hududning belgilash shartlari hamda ular va atom energiyasidan foydalanish obyekti oʻrtasidagi transport, texnologik va elektr aloqalari ham koʻrsatilishi kerak.

25. Saqlash punktlarining asosiy tavsiflarida quyidagi axborotlar keltiriladi:

saqlash punktlarining ahamiyati (respublika yoki mahalliy);

saqlash punktlarining qurilish usuli (yer usti yoki yer osti);

radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash uchun moʻljallangan bino va inshootlarning turi hamda ularning yer yuzasiga nisbatan joylashuvi;

xavfsizlikning muhandislik va tabiiy toʻsiqlari tizimining tavsifi;

saqlash punktlarida amalga oshiriladigan asosiy texnologik jarayonlar;

Radioaktiv chiqindilarni koʻmish boʻyicha maqbullik mezonlari va talablariga (roʻyxat raqami 3734, 2025-yil 23-dekabr) rioya qilinishi;

saqlashga qabul qilinadigan radioaktiv chiqindilarga qoʻyiladigan talablar, radioaktiv chiqindilar konteynerlari va qadoqlarining turlari;

saqlash punktlarida koʻmilgan radioaktiv chiqindilar nomenklaturasi;

saqlash punktlarining maksimal loyihaviy quvvati (sigʻimi);

saqlash punktlaridagi radioaktiv chiqindilar massasi (hajmi va umumiy faolligi);

saqlash punktlarining radioaktiv chiqindilar bilan toʻlganligi;

saqlash punktlarining ekspluatatsiya rejimlari;

saqlash punktlarini loyihalash, qurish, rekonstruksiya qilish va foydalanishga topshirishning rejalashtirilgan jadvali;

saqlash punktlarini ekspluatatsiya qilish va ekspluatatsiyadan chiqarish (uni yopish), hamda radiatsiyaviy nazorat va radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimi monitoringini olib borishning loyihaviy muddati.

26. Saqlash punktlari xavfsizligini taʼminlash va asoslashda foydalanilgan atom energiyasidan foydalanish sohasidagi normalar va qoidalar roʻyxati koʻrsatiladi.

Shuningdek, saqlash punktlarining qabul qilingan xavfsizlik mezonlari boʻyicha quyidagi axborotlar keltiriladi:

saqlash punktlarini joylashtirish hududi va maydonchasini tanlash mezonlari;

saqlash punktlarining qurilish materiallarini tanlash mezonlari va ularning tanlov asoslari.

Bunda xavfsizlik mezonlari saqlash punktlarini ekspluatatsiya qilish hamda ekspluatatsiyadan chiqarishdan (yopishdan) keyingi davrlari uchun koʻrsatiladi.

27. Saqlash punktlarini ekspluatatsiya qilish davrida, normal ekspluatatsiya va normal ekspluatatsiyaning buzilishi, shu jumladan avariya holatlarida qabul qilingan xavfsizlik mezonlari koʻrsatiladi.

Saqlash punktlari ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyingi davridagi tabiiy jarayonlar rivoji va kam ehtimolli avariyaga olib keluvchi tashqi taʼsirlar uchun qabul qilingan xavfsizlik mezonlari koʻrsatiladi.

28. Saqlash punktlarining xavfsizligini taʼminlashning qabul qilingan asosiy prinsiplari koʻrsatilishi va ularning radioaktiv chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishda Radioaktiv chiqindilar bilan muomalada boʻlishning xavfsizlik talablariga (roʻyxat raqami 3694, 2025-yil 28-oktabr) muvofiqligi toʻgʻrisidagi axborotlar keltiriladi.

29. Saqlash punktlarining xavfsizligini taʼminlashga doir asosiy talablar bajarilishini taʼminlovchi texnik va tashkiliy yechimlar toʻgʻrisidagi quyidagi axborotlar koʻrsatiladi:

saqlash punktlarini ekspluatatsiya qilish davrida va ular ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyingi davrda ionlashtiruvchi nurlanish va radioaktiv moddalar atrof-muhitga tarqalishining oldini olishda xavfsizlik toʻsiqlari tizimini qoʻllash tartibi haqida;

saqlash punktlarining xavfsizligiga taʼsir koʻrsatuvchi loyiha yechimlarining ekspluatatsiya tajribasi, sinovlar yoki tadqiqotlar asosida sinab koʻrish tartibi haqida;

saqlash punktlarini tabiiy va texnogen xususiyatiga ega hodisalar taʼsirlaridan himoya qilishni taʼminlash tartibi haqida;

saqlash punktlarini ekspluatatsiya qilish davrida va ular ekspluatatsiyadan chiqarilganidan (yopilganidan) keyingi davrida xodimlar, aholi va atrof-muhitning radiatsiyaviy xavfsizligini taʼminlash tartibi haqida;

tarkibida yadroviy xavfli boʻlinuvchi radionuklidlar boʻlgan radioaktiv chiqindilar koʻmilgan (saqlashga joylashtirilgan) saqlash punktlarini ekspluatatsiya qilish davrida radiatsiyaviy xavfsizlikni taʼminlash tartibi haqida;

saqlash punktlarini ekspluatatsiya qilish davrida hosil boʻladigan radioaktiv chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishda xavfsizlikni taʼminlash tartibi toʻgʻrisida;

radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash punktlarini ekspluatatsiya qilish davrida texnik xavfsizlikni taʼminlash tartibi toʻgʻrisida;

saqlash punktlarida yongʻin xavfsizligini taʼminlash tartibi toʻgʻrisida;

saqlash punktlarida avariya holatlarida xodimlar va aholining muhofaza qilinishini taʼminlash tartibi toʻgʻrisida;

saqlash punktini xavfsiz ekspluatatsiyadan chiqarish (yopish) imkonini taʼminlash tartibi haqida.

30. Saqlash punktlarining xavfsiz faoliyat koʻrsatishini taʼminlovchi xavfsizlik uchun muhim boʻlgan texnologik jarayonlar hamda tizimlarning ishlashi hamda texnologik jarayonlarning xavfsiz bajarilishi, shu jumladan saqlash punkti maydonchasi boʻylab tashish, saqlash uchun joylashtirish hamda saqlash punktlarini ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyingi davrda ularning uzoq muddatli xavfsizligini taʼminlash uchun nazarda tutilgan tegishli texnik yechimlar koʻrsatiladi.

31. Saqlash punktlarining loyihasida nazarda tutilgan texnik yechimlarning samaradorligi va yetarliligi eksperimental hamda tahliliy tadqiqotlar natijalari bilan aniqlanishi hamda saqlash punktlarining xavfsizligini baholash natijalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltirilishi lozim.

32. Saqlash punktlarining xavfsizligini baholash natijalarida saqlash punktlarini ekspluatatsiya qilish davrida hamda ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyingi davrlarda koʻmilgan (saqlashga joylashtirilgan) radioaktiv chiqindilarning potensial xavflilik davridagi xavfsizlikni baholash natijalari keltiriladi.

Ekspluatatsiya qilinayotgan saqlash punktining joriy xavfsizlik darajasini baholash natijalari keltirilishi hamda radioaktiv chiqindilarni joylashtirish punktlari va radioaktiv chiqindilarni konservatsiya qilish punktlari uchun uzoq muddatli xavfsizlikni baholash natijalari koʻrsatiladi.

33. Saqlash punktlari ekspluatatsiya qilish davrida hamda ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyingi davrlarda koʻmilgan (saqlashga joylashtirilgan) radioaktiv chiqindilarning potensial xavflilik davridagi xavfsizlikni baholash va asoslash natijalari keltiriladi.

34. Saqlash punktlari ekspluatatsiya qilish davrida hamda ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyingi davrlarida radioaktiv chiqindilarni saqlash tizimining uzoq muddatli xavfsizligini baholash natijalari tabiiy va texnogen xususiyatiga ega hodisalarning tashqi yoki ichki taʼsirlarini hisobga olgan holda aholi va atrof-muhitga radiatsiyaviy taʼsirni baholashning prognoz hisob-kitoblari natijalari keltiriladi.

35. Saqlash punktlarida atom energiyasidan foydalanish sohasidagi normalar va qoidalarda belgilangan xavfsizlik mezonlariga muvofiqligini baholash natijalari koʻrsatiladi.

36. Saqlash punktlarining normal ekspluatatsiya va normal ekspluatatsiyaning buzilishi hamda avariyalar hamda saqlash punktlari ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyin radioaktiv chiqindilarning potensial xavfliligi davrida ularning atrof-muhitga taʼsirini baholashning qisqacha natijalari keltiriladi.

37. Saqlash punktlari boshqa mahalliy va xorijiy saqlash punktlariga oʻxshashligi taqqoslanilishi hamda buning natijalari boʻyicha axborotlar keltiriladi.

38. Saqlash punktlarining xavfsizligini taʼminlash afzalliklari koʻrsatilishi va shunga oʻxshash punktlarni joylashtirish, loyihalashtirish, qurish va ularni ekspluatatsiya qilish tajribasini hisobga olish hamda punktlarning xavfsizligini taʼminlash boʻyicha qabul qilingan qarorlarning fan, texnika va ishlab chiqarishning zamonaviy darajasiga muvofiqligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi.

39. Yer osti tadqiqot laboratoriyasida tadqiqotlar oʻtkazish nazarda tutilgan boʻlsa, saqlash punktlarining joylashtirish loyihasi koʻrsatiladi.

40. Yer osti tadqiqot laboratoriyasida oʻtkazilgan tadqiqotlar toʻgʻrisidagi quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

yer osti tadqiqot laboratoriyasining maqsad va vazifalari;

yer osti tadqiqot laboratoriyasining umumiy tavsifi;

yer osti tadqiqot laboratoriyasida tadqiqotlar oʻtkazish bosqichlari va muddatlari;

oʻtkaziladigan tadqiqotlarning tavsifi, joyi va usullari;

oʻtkazilgan yer osti tadqiqot natijalari.

41. Yer osti tadqiqot laboratoriyasida oʻtkazilgan tadqiqotlar natijalari saqlash punktini tanlangan maydonchaga joylashtirish, unda yer osti tadqiqot laboratoriyasini qurish texnologiyasini qoʻllash, koʻmilishi moʻljallanayotgan radioaktiv chiqindilarning hajmi va tarkibi, ekspluatatsiya qilish davrida xavfsizlikni taʼminlash, noqulay sharoitlar yuzaga kelganda radioaktiv chiqindilarni chiqarib olish, shuningdek punktni xavfsiz yopish va yopilgandan keyin radioaktiv chiqindilarning potensial xavflilik davrida saqlash punktining uzoq muddatli xavfsizligini taʼminlash imkoniyatini tasdiqlashi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

42. Saqlash punktlarini qurish hamda rekonstruksiya qilish ishlarining usullari va bosqichlarining mazmuni ochib berilgan holda maʼlumotlar koʻrsatiladi.

43. Saqlash punktlarini foydalanishga topshirish toʻgʻrisida axborot, shuningdek saqlash punktlarining ishga tushirish-sozlash ishlari dasturi, saqlash punktlarini foydalanishga topshirishda ulardagi binolar va inshootlar, tizimlar va qismlarni sinash toʻgʻrisidagi axborotlar keltiriladi.

44. Saqlash punktlari ekspluatatsiyasini tashkil etish boʻyicha quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:

ekspluatatsiya qiluvchi tashkilotning tashkiliy tuzilmasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

saqlash punktlarini ekspluatatsiya qilish uchun xodimlarni tayyorlash, ularning malaka oshirishini taʼminlash toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

saqlash punktlarida texnik xizmat koʻrsatishni tashkil etish va uning ekspluatatsiya holatini nazorat qilish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

saqlash punktlarining ekspluatatsiya hujjatlarini ishlab chiqish va saqlash tartibi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

saqlash punktlarining xavfsiz ekspluatatsiya qilish chegaralari va shartlarini belgilash, ularga rioya etilishi ustidan nazoratni taʼminlash toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

saqlash punktlarini jismonan himoya qilishni taʼminlash toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

saqlash punktlarida radioaktiv chiqindilarni hisobga olish va nazorat qilishni tashkil etish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.

45. Saqlash punktlarining xavfsizligini asoslash hisobotini tayyorlashda sifatni taʼminlash toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

46. Saqlash punktini yopish konsepsiyasi keltirilishi hamda saqlash punktlarini xavfsiz yopish imkonini asoslashda quyidagilar koʻrsatilishi kerak:

rejadagi yopilish muddatlari va tartibi;

yopilish davrida va yopilgandan keyin xavfsizlikni taʼminlash boʻyicha asosiy texnik va tashkiliy yechimlar;

radioaktiv chiqindilarni koʻmish tizimini radiatsiyaviy nazorat va monitoring qilish tartibi, usullari hamda muddatlari;

saqlash punktining xavfsizligini taʼminlash uchun axborotni yigʻish va ularni saqlash tartibi.

47. Saqlash punktini ekspluatatsiyadan chiqarish konsepsiyasi, ekspluatatsiyadan chiqarishning rejalashtirilgan muddatlari, shuningdek saqlash punktini xavfsiz tarzda ekspluatatsiyadan chiqarishni taʼminlaydigan asosiy texnik va tashkiliy yechimlar keltiriladi.

48. Saqlash punktlaridan kelgusida radioaktiv chiqindilarni konservatsiya qilish punktiga yoki radioaktiv chiqindilarni yakuniy saqlash punktiga oʻtkazish boʻyicha asosiy qoidalar keltiriladi.

49. Hisobotning “Saqlash punktlari joylashgan hudud hamda maydonchaning tavsifi” boʻlimida quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

saqlash punktlari joylashgan hudud va maydonchaning holati;

saqlash punktlari joylashgan hudud va maydonchadagi demografik sharoitlar;

saqlash punktlari joylashgan hudud va maydonchadagi gidrometeorologik sharoitlar;

saqlash punktlari joylashgan hudud va maydonchadagi geologik-tektonik, geodinamik, gidrogeologik, gidrologik, seysmotektonik, seysmik va muhandislik-geologik sharoitlar;

saqlash punktlari joylashgan hudud va maydonchaning xususiyatlari oʻzgarishining prognozi;

saqlash punktlari joylashgan hudud va maydonchaning monitoring dasturi;

saqlash punktlariga tashqi taʼsirlarning yigʻma jadvali.

50. Saqlash punktlari joylashgan hudud va maydonchaning holati boʻyicha quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

tabiiy va texnogen kelib chiqishga ega boʻlgan jarayonlar, hodisalar va omillar oʻrganilganligi va baholanganligi toʻgʻrisidagi;

tabiiy va texnogen xususiyatga ega hodisalar uchun loyiha asoslari belgilanganligi;

radioaktiv chiqindilarni koʻmilgan va (yoki) saqlash uchun joylashtirilgan davrida va saqlash punktlarining ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyingi davrda radioaktiv chiqindilarning taʼsiri xodimlar, aholi va atrof-muhitning xavfsizligiga taʼsir koʻrsatishi mumkinligi toʻgʻrisidagi;

saqlash punktlaridan radionuklidlarning chiqishiga, ularning atrof-muhitga tarqalishi va toʻplanishiga taʼsir koʻrsatuvchi omillar tahlili toʻgʻrisidagi.

51. Saqlash punktlari loyihasida hisobga olingan tashqi taʼsirlarning asosiy koʻrsatkichlari va tavsiflari hamda xavfsizlik uchun muhim boʻlgan saqlash punktlarining bino va inshootlari, tizimlari, qismlariga ushbu taʼsirlardan tushadigan yuklamalar keltiriladi.

52. Saqlash punktlari uchun maydoncha tanlashda koʻrib chiqiladigan muqobil maydonchalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar va tanlangan maydoncha afzalligining asosi keltiriladi.

53. Saqlash punktlarini qurish va ularni ekspluatatsiyadan chiqarilishdan (yopishdan) keyingi davrda ham tabiiy hamda texnogen hodisalar taʼsiri hisobga olingan holda xavfsizlikni taʼminlash uchun koʻriladigan texnik va tashkiliy choralar haqidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi.

54. Saqlash punktlari maydonchasining joylashuvi toʻgʻrisidagi maʼmuriy-hududiy chegaralariga nisbatan hudud va maydonchaning holati, shuningdek tabiiy va sunʼiy joylar (daryolar, koʻllar, tabiiy va sunʼiy suv omborlari) koʻrsatilgan holda hudud va maydonchaning holat rejasi ilova qilingan holda maʼlumotlar keltiriladi.

55. Saqlash punktlarining joylashish holatini baholash rejasida quyidagilar koʻrsatilishi kerak:

saqlash punktlari joylashtirilgan hudud va maydonchaning chegaralari;

sanitariya-muhofaza zonasi va kuzatuv zonasi chegaralari;

yer va kon ajratish chegaralari;

sanitariya-muhofaza zonasiga eng yaqin va kuzatuv zonasida joylashgan aholi punktlari, sanoat va boshqa xoʻjalik obyektlari, gidrotexnika inshootlari;

muhofaza etiladigan tabiiy hududlar, suv obyektlarining sohil boʻyi himoya mintaqalari va suvni muhofaza qilish zonalari, shuningdek qonunchilik hujjatlariga muvofiq belgilangan boshqa muhofaza va qoʻriqlash zonalarining joylashuvi;

maydoncha yaqinida joylashgan avtomobil yoʻl, temir yoʻl va suv yoʻllari, havo yoʻnalishlari hamda qatnovlar liniyalari.

56. Saqlash punktlari joylashgan hudud va maydonchaning topografik sharoitlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

57. Saqlash punktlari joylashgan hudud va maydonchasi relyefining quyidagi tavsiflari keltiriladi:

maksimal va minimal mutlaq balandlik belgilari;

yer usti suv oqimlari va suv havzalari kesimining belgilari;

yuzaning qiyaligi va uning yoʻnalishi;

relyefning alohida qismlari (jarliklar, pastliklar, karst voronkalari) mavjudligi;

botqoqlashgan yer maydonlarining mavjudligi;

oʻrmonlar, haydaladigan yerlar va yerdan foydalanishning boshqa turlari mavjudligi.

58. Saqlash punktlarini joylashtirishda demografik shart-sharoitlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

Mazkur maʼlumotlardan saqlash punktlarini ekspluatatsiya qilish davrida hamda ularni ekspluatatsiyadan chiqargandan (yopgandan) keyingi davrida aholi xavfsizligini taʼminlash uchun zarur boʻlgan texnik vositalar va tashkiliy chora-tadbirlarni ishlab chiqishda, muhofaza tadbirlarini rejalashtirishda, radioaktiv moddalarni oqizish va chiqarish meʼyorlarini hisoblashda, saqlash punktlarini yopish usullarini tanlashda, shuningdek saqlash punktlarining uzoq muddatli xavfsizligini baholashda foydalaniladi.

59. Sanitariya-muhofaza zonasiga yaqin boʻlgan va kuzatuv zonasida joylashgan aholi punktlari, saqlash punktlari joylashgan hududda aholining soni va zichligi koʻrsatilgan holda taqsimlanishi, aholining yashash sharoitlari hamda yashash hududini rivojlantirish istiqbollari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

60. Saqlash punktlarining uzoq muddatli xavfsizligini baholashda quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:

demografik koʻrsatkichlari toʻgʻrisidagi;

yer va suvdan foydalanish toʻgʻrisidagi;

aholining ichimlik va xoʻjalik-maishiy ehtiyojlarida foydalaniladigan suv taʼminoti manbalari toʻgʻrisidagi;

tabiiy resurslardan foydalanish toʻgʻrisidagi;

aholining ochiq joyda boʻlish davomiyligi toʻgʻrisidagi.

61. Saqlash punktlari joylashgan hudud va maydonchadagi demografik sharoitlar boʻyicha maʼlumotlar keltiriladi. Bunda ushbu maʼlumotlarda aholini oxirgi roʻyxatga olish natijalari hamda saqlash punktlarini ekspluatatsiya qilish davrida aholining migratsiyasi va uning oʻsishi hisobga olishi lozim.

Saqlash punktlari ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyin, koʻmiladigan yoki saqlashga joylashtiriladigan radioaktiv chiqindilarning potensial xavflilik davri davomida demografik koʻrsatkichlarning ehtimoliy oʻzgarishlari keltiriladi.

62. Saqlash punktlari joylashgan hudud va maydonchaning gidrometeorologik hamda aerologik tavsiflari keltiriladi.

Shuningdek, koʻmilgan yoki saqlashga joylashtirilgan radioaktiv chiqindilarning potensial xavflilik davrida hamda saqlash punktlari ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyin yuzaga kelishi mumkin boʻlgan noqulay gidrometeorologik taʼsirlardan muhandislik chora-tadbirlarining yetarliligi haqidagi axborot keltiriladi.

63. Saqlash punktlari joylashgan hududda va maydonchada aniqlangan meteorologik hodisalar roʻyxati quyidagi parametrlarni inobatga olgan holda keltiriladi:

umumiy iqlim sharoitlari;

yer usti oqimi, qor, yomgʻir, muz koʻrinishidagi yogʻinlarning ekstremal miqdori va ularning davomiyligi va yogʻish jadalligi hamda chastotasi, yer yuzasidan bugʻlanishi, (evapotranspiratsiya) darajalari;

havo harorati va tuproq haroratining oʻrtacha va ekstremal qiymatlari, tuproqning muzlash va erish chuqurligi, koʻp yillik muzlik yerlarning mavjudligi;

nisbiy va mutlaq namlik, namlikning oʻrtacha, minimal va maksimal kuzatiladigan qiymatlari;

atmosfera bosimining oʻrtacha va ekstremal qiymatlari;

shamol tezligi, shamol guli, dovul, quyun tezligi va davomiyligi;

tuman, tutunli tuman, momaqaldiroq, boʻron, doʻl, yaxmalak, chang va qum boʻronlarining takrorlanishi hamda davomiyligining oʻrtacha va maksimal qiymatlari.

Saqlash punktlari loyihasida yuqoridagi hodisalar ajratib koʻrsatilishi va ularning saqlash punktlarining bino va inshootlari hamda tizimlariga taʼsiri belgilanishi kerak.

64. Saqlash punktlarining loyihasida hisobga olinadigan saqlash punktlarini joylashtirishning geologik-tektonik, geodinamik, gidrogeologik, gidrologik, seysmotektonik, seysmik va muhandislik-geologik sharoitlari tavsifi keltiriladi.

65. Saqlash punktlari joylashgan hudud va maydonchaning geologik-tektonik, geodinamik, geologik, seysmotektonik va seysmik sharoitlari bilan birga quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

tektonik, geologik, seysmotektonik xaritalar, yer yoriqlari sxemasi, shu jumladan 1:500 000 masshtabdagi faol yer yoriqlari va mintaqaning geodinamik zonalarini va 1:50 000 masshtabdagi maydonni ajratish, saqlash punktlari joylashgan maydonning geologik kesimlari va seysmik profillari;

geologik-tektonik tuzilishi va neotektonikasining tavsifi;

togʻ jinslarining litologik va stratigrafik tavsiflari, morfologiyasi hamda kristall poydevorining tuzilishi.

66. Saqlash punktlari loyihasida hisobga olinishi mumkin boʻlgan geologik jarayonlar va hodisalarning tavsiflari hamda parametrlari ularning xavflilik darajasi koʻrsatiladi.

67. Saqlash punktlari joylashgan hudud va maydonchaning seysmotektonik tavsiflari keltirilishi, maksimal hisobiy zilzila va loyihaviy zilzila darajalari uchun saqlash punktlari joylashgan hudud va maydonchaning seysmikligi koʻrsatiladi.

Shuningdek, saqlash punktlari uchun turli darajadagi zilzilalarda seysmodeformatsiyalar boʻlmaydigan yaxlit blok chegaralari koʻrsatilishi kerak.

68. Saqlash punktlari joylashgan hudud va maydonchaning seysmotektonik sharoitlarini tavsiflash uchun quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

oʻrtacha tuproqlar uchun “Medvedev-Shponxoyer-Karnik MSK-64” shkalasi boʻyicha ball birliklarida faol yer yoriqlari va geodinamik zonalarga (zilzila oʻchoqlari paydo boʻlishi mumkin boʻlgan zonalarga) va maksimal seysmik zonalarga nisbatan maydonchaning joylashuvi koʻrsatilgan hududning seysmik sxemasi;

saqlash punktlarining maydonchasini seysmik mikrohududlashtirish xaritasi (intensivlikning oʻrtacha tuproqlarga nisbatan ball birliklarida oʻsishini hisobga olgan holda);

texnogen-oʻzgartirilgan sharoitlar uchun saqlash punktlarining maydonchasini seysmik mikrohududlashtirish xaritasi intensivlikning oʻrtacha tuproqlarga nisbatan ballarda oʻsishi;

“Medvedev-Shponxoyer-Karnik MSK-64” shkalasi boʻyicha tuproqlar uchun ball (6 balldan yuqori boʻlganda seysmik mikrohududlashtirish xaritasi bilan);

seysmik hududlashtirish natijalarini, shuningdek tabiiy va texnogen oʻzgarishlar uchun saqlash punktlarining maydonchasini seysmik mikrohududlashtirish natijalarini hisobga olgan holda muayyan maydon uchun maksimal hisobiy zilzila va loyihaviy zilzila parametrlari.

69. Saqlash punktlari maydonchasining mavjud yoriqlarga nisbatan joylashuvi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltirilishi va ularning uzunligi hamda deformatsiyalanish tezligi koʻrsatilishi kerak.

70. Saqlash punktlari joylashgan hududda barpo etilgan suv manbalari hamda ularni ajratib turuvchi suv oʻtkazmaydigan qatlamlarning tarqalishi va yer yuzasida oʻrnashish sharoitlarini, yer osti oqimining yoʻnalishi va tezligini, yer osti suvlarining bosimi yoki sathi holatini, ularning kimyoviy tarkibini oʻz ichiga olgan gidrogeologik sharoitlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

71. Saqlash punktlarining hududiy rejasida suv olish joylari koʻrsatilgan holda suv olish va tushirish, suv manbalaridan xoʻjalikda foydalanish sohalari, shuningdek saqlash punktlari maydonchasi orqali oʻtgan gidrogeologik kesmalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

72. Saqlash punktlari joylashgan hududdagi gidrografik tarmoq tavsifi, mintaqaviy va mahalliy gidrologik sharoitlar tavsifi va yer usti suvlaridan foydalanish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

73. Saqlash punktlari joylashgan hududdagi gidrosfera va gidrotexnika inshootlarining saqlash punktlari xavfsizligiga ehtimoliy taʼsirini tahlil qilish natijalari keltirilishi, yer osti yoki yer usti suvlari sathining koʻtarilishi yoki pasayishining saqlash punktlari xavfsizligiga taʼsiri hamda saqlash punktlarining yer osti inshootlarini suv bosishi yoki suv ostida qolishi ehtimoli oʻrganilishi kerak.

74. Saqlash punktlarining bino va inshootlarini loyihalashtirish, qurish, rekonstruksiya qilish va ularni ekspluatatsiya qilish sharoitlariga taʼsir koʻrsatuvchi muhandislik-geologik sharoitlar tavsifi keltiriladi.

75. Saqlash punktlarini oʻrab turuvchi togʻ jinslarining muhandislik-geologik tavsiflari quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi kerak:

ajratilgan muhandislik-geologik qismlarning fizik-mexanik xususiyatlari;

togʻ jinslarining tavsifi.

76. Saqlash punktlari joylashgan hududda aniqlangan, maydonchada rivojlanishi mumkin boʻlgan va saqlash punktlarini loyihalashda hisobga olingan xavfli muhandislik-geologik jarayonlar, shuningdek alohida tarkib va xususiyatlarga ega boʻlgan tuproqlarning mavjudligi koʻrsatilishi kerak.

77. Saqlash punktlarini ekspluatatsiya qilishda ular joylashgan maydoncha tuproqlarining barqarorligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

78. Saqlash punktlari joylashgan hudud va maydonchada texnogen jarayonlar, hodisalar va omillarni tahlil qilish natijalari hamda ularning taʼsiri prognozi keltirilishi kerak.

79. Saqlash punktlari loyihasida hisobga olinadigan, texnogen xususiyatga ega tashqi hodisalar roʻyxati keltirilishi hamda ushbu roʻyxatdagi hodisalar taʼsirlarining koʻrsatkichlari va tavsiflari koʻrsatiladi.

80. Koʻmilgan va (yoki) saqlashga joylashtirilgan radioaktiv chiqindilar mavjud saqlash punktlarida kelajakda (uzoq muddat davomida) yuz berishi mumkin boʻlgan oʻzgarishlar oldindan baholanib, ularning istiqboldagi prognozi keltiriladi.

Mazkur prognoz koʻmilgan va (yoki) saqlashga joylashtirilgan radioaktiv chiqindilarning potensial xavflilik davrida radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimining uzoq muddatli xavfsizligiga taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan saqlash punktlari joylashgan hudud va maydoncha sharoitlari hamda xususiyatlarining ehtimoliy oʻzgarishlarini qamrab olishi shart.

81. Saqlash punktlari joylashgan hudud va maydonchaning geologik-tektonik, geodinamik, seysmik, geologik, gidrologik, gidrogeologik, iqlim sharoitlari hamda xususiyatlarining geologik vaqt oʻlchamida oʻzgarishi baholanishi hamda uning natijalari keltirilishi kerak.

82. Saqlash punktlari loyihasida hisobga olinadigan tabiiy va texnogen xususiyatga ega hodisalar parametrlarining monitoringi va ularning natijalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

Tabiiy va texnogen xususiyatga ega hodisalar parametrlarining monitoringidan tashqari kuzatuv dasturlari boʻyicha quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

kuzatuvlarning maqsadi va vazifalari;

kuzatish punktlarining joylashuvi va soni asosi;

kuzatishlarni amalga oshirishda foydalanilgan qurilmalar haqidagi maʼlumotlar, shuningdek kuzatishlarni oʻtkazish natijalarini tahlil qilish usullarining tavsifi.

83. Saqlash punktlari loyihasida hisobga olinadigan saqlash punktlariga tashqi taʼsirlarning yigʻma jadvali keltiriladi.

Yigʻma jadvalda saqlash punktlari loyihasida hisobga olinadigan gidrometeorologik jarayonlar va hodisalarning, geologik, geodinamik, gidrologik, gidrogeologik, seysmotektonik, seysmologik va muhandislik-geologik omillar va jarayonlarning, kelib chiqishi texnogen taʼsirlarning tavsiflari va parametrlari koʻrsatiladi.

84. Yigʻma jadval tahlili asosida saqlash punktlari joylashadigan maydonchaning sinfi belgilanishi lozim.

85. Hisobotning “Saqlash punkti joylashgan hudud hamda maydonchaning tavsifi” boʻlimida quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

saqlash punktlarida xavfsizlikni taʼminlashning tamoyillari va mezonlari;

saqlash punktlarining bino va inshootlarini identifikatsiyalash hamda ulardagi tizim va qismlarni tasniflash;

saqlash punktlarining komponovka qilish yechimlari;

saqlash punktlarining bino va inshootlari, tizimlari hamda qismlariga taʼsirlar va yuklamalar;

saqlash punktlarining binolari va inshootlari mustahkamligi hamda barqarorligining asoslari;

xavfsizlik uchun muhim boʻlgan saqlash punkti tizimlari hamda qismlarining mustahkamligi va ishlash qobiliyatining asoslari.

86. Saqlash punktlarini loyihalashtirish hamda ularni ekspluatatsiya qilish hamda ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyingi davrlarida saqlash punktlarining xavfsizligini taʼminlash boʻyicha prinsiplar, mezonlar va texnik yechimlar keltiriladi.

87. Saqlash punktlarining barcha “hayotiy” davrlari uchun xavfsizlik mezonlarining miqdoriy qiymatlari koʻrsatiladi.

88. Saqlash punktlarini normal ekspluatatsiya qilish va normal ekspluatatsiya buzilishida qabul qilingan xavfsizlik mezonlari, shu jumladan avariya turlari (nurlangan shaxslarning turli toifalari uchun xavf (doza) chegaralari, atrof-muhitga radioaktiv moddalarni chiqarish va oqizish meʼyorlari) keltiriladi.

89. Saqlash punktlarining xavfsizligini taʼminlashga qoʻyiladigan asosiy talablarning bajarilishi toʻgʻrisidagi quyidagilar haqidagi maʼlumotlar keltiriladi:

saqlash punktlari ekspluatatsiya davrida va ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyingi davrda ionlashtiruvchi nurlanish va radioaktiv moddalarning atrof-muhitga tarqalishi yoʻlida xavfsizlik toʻsiqlari (muhandislik va tabiiy) tizimini qoʻllashga asoslangan koʻp toʻsiqli tizim tashkil qilinganligi;

saqlash punktlaridan radioaktiv moddalarning atrof-muhitga chiqarib tashlanishi va oqizilishi cheklanganligi;

saqlash punktlarining tabiiy va texnogen xususiyatga ega hodisalar taʼsirlaridan himoya qilinishi taʼminlanganligi;

saqlash punktlarining ekspluatatsiya davrida xodimlar, aholi va atrof-muhitning radiatsiyaviy xavfsizligi taʼminlanganligi;

saqlash punktlari ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyin davrda aholi va atrof-muhitning radiatsiyaviy xavfsizligi taʼminlanganligi;

xavfsizlikni baholash natijalari asosida saqlash punktlarining xavfsizligini asoslash, shu jumladan joriy xavfsizlik darajasini tahlil qilish va radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimining uzoq muddatli xavfsizligi baholanligi;

tarkibida yadroviy xavfli boʻlinuvchi radionuklidlar boʻlgan saqlash punktlarini ekspluatatsiya qilishda yadroviy xavfsizlik taʼminlanganligi;

saqlash punktlarini ekspluatatsiya qilishda hosil boʻladigan radioaktiv chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishda xavfsizlik taʼminlanganligi;

saqlash punktlarini ekspluatatsiya qilishda texnik xavfsizlikni taʼminlanganligi;

saqlash punktlarining yongʻin xavfsizligi taʼminlanganligi;

saqlash punktlarida avariya sodir boʻlgan taqdirda xodimlar va aholining himoya qilinishi taʼminlanganligi;

saqlash punktlarini xavfsiz ekspluatatsiyadan chiqarish (yopish) imkoni taʼminlanganligi.

90. Saqlash punktlarining xavfsizligini taʼminlash boʻyicha qabul qilingan prinsiplar, mezonlar va texnik yechimlarning amalga oshirilishini taʼminlaydigan loyiha yechimlari keltiriladi.

91. Saqlash punktlarining xavfsizligi uchun muhim boʻlgan tizimlar toʻgʻrisidagi quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

saqlash punktlarining xavfsizlik toʻsiqlari;

muhandislik toʻsiqlari tizimining tarkibi va tavsifi;

xavfsizlik uchun muhim boʻlgan belgilangan vazifalar;

saqlash punktlarining loyiha hujjatlarida belgilangan muddatda ekspluatatsiya qilishda koʻrsatilgan vazifalarning bajarilishini taʼminlaydigan tegishli texnik yechimlar.

92. Saqlash punktlarining xavfsizlik toʻsiqlariga qoʻyiladigan talablar boʻyicha quyidagi yechimlarni hisobga olgan holda maʼlumotlar keltiriladi:

koʻmiladigan va (yoki) saqlash uchun joylashtirilgan radioaktiv chiqindilarning potensial xavflilik davrini, saqlash punktlari joylashgan hududda tabiiy va texnogen xususiyatga ega hodisalar taʼsirlarini hamda saqlash punktlarida sodir boʻladigan fizik va kimyoviy jarayonlarni hisobga olgan holda xavfsizlikni taʼminlash;

oʻsimliklar, hayvonlar va insonning radioaktiv chiqindilarni koʻmish tizimiga beixtiyor kirib qolishining oldini olish;

saqlash punktlariga togʻ jinslari taʼsirini izolyatsiyalovchi xususiyatlarni saqlab qolish;

issiqlik ajratuvchi radioaktiv chiqindilarning issiqlik taʼsirida izolyatsiyalovchi xususiyatlarini saqlab qolish.

93. Saqlash punktlariga koʻmish va (yoki) saqlash uchun maqbullik mezonlarini ishlab chiqish va amalga oshirish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

94. Har bir turdagi, toifadagi, sinfdagi radioaktiv chiqindilarni xavfsiz koʻmish boʻyicha texnik yechimlarni joriy qilish uchun quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

koʻmilgan va (yoki) saqlash uchun joylashtirilgan radioaktiv chiqindilarning radionuklid tarkibi;

koʻmilgan va (yoki) saqlash uchun joylashtirilgan radioaktiv chiqindilarning yoʻl qoʻyiladigan umumiy faolligi (alfa, beta, gamma faollikning solishtirma yigʻindisi) uzoq yashovchi va transuran radionuklidlar faolligi;

koʻmilgan va (yoki) saqlash uchun joylashtirilgan radioaktiv chiqindilarning yoʻl qoʻyiladigan miqdori.

95. Yangi qurilayotgan saqlash punktlarini loyihalashda shunga oʻxshash obyektlarni tashkil etish va ekspluatatsiya qilish tajribasi inobatga olinganligi, shuningdek loyiha yechimlarining tegishli tahliliy hamda eksperimental tadqiqotlar bilan asoslanganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

96. Saqlash punktlarini loyihalashtirish va ekspluatatsiya qilishda yoʻl qoʻyilgan atom energiyasidan foydalanish sohasidagi normalar va qoidalar talablaridan chetga chiqishlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻlsa, ushbu maʼlumotlar keltiriladi.

Bunda atom energiyasidan foydalanish sohasidagi normalar va qoidalar talablaridan chetga chiqishlar roʻyxati koʻrsatiladi hamda chetga chiqishlarni bartaraf etishning imkoni yoʻqligi asoslantiriladi, shuningdek chetga chiqishlar saqlash punktlari xavfsizligiga taʼsirining baholanishi natijalari va kompensatsiya tadbirlarining roʻyxati keltiriladi.

97. Saqlash punktlarining bino va inshootlarini identifikatsiyalashda quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:

xavfli ishlab chiqarish obyektlariga mansubligi;

vazifalari;

yongʻin va portlash xavfi;

xodimlar doimiy joylashadigan xonalarning mavjudligi.

98. Saqlash punktlarining tizim va qismlarini tasnifi boʻyicha quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

nomi;

belgilanishi (kodlanishi);

xavfsizlik boʻyicha maʼlumot;

atom energiyasidan foydalanish sohasidagi normalar va qoidalarga muvofiq zilzilabardoshligi;

atom energiyasidan foydalanish sohasidagi normalar va qoidalar tatbiq etiladigan uskunalar va quvurlar guruhi.

99. Saqlash punktlarining bino va inshootlari hamda ulardagi tizim va qismlar uchun yuk koʻtarish kranlarining tuzilishi va ulardan xavfsiz foydalanish talablarini belgilovchi atom energiyasidan foydalanish sohasidagi normalar va qoidalar keltiriladi.

100. Saqlash punktlarining bosh rejasi chizmasi va uning tavsifi keltiriladi.

Tabiiy va texnogen xususiyatga ega hodisalar taʼsirlarini hisobga olgan holda xavfsizlik uchun muhim boʻlgan saqlash punktlarining bino va inshootlari oʻzaro joylashuvi asoslari keltiriladi.

101. Saqlash punktlari atom energiyasidan foydalanishning boshqa obyektining hududida joylashgan boʻlsa, saqlash punktlarining bino va inshootlarining atom energiyasidan foydalanish obyektining boshqa bino va inshootlariga nisbatan oʻzaro joylashuvining chizmasi koʻrsatiladi.

102. Saqlash punktlarining yongʻinga qarshi himoyalanganligi, yongʻin oʻchirish transport vositalari uchun kirish yoʻllari bilan taʼminlanganligi, yongʻinga qarshi suv havzalari va yongʻinga qarshi suv zaxirasi mavjudligi boʻyicha ularning roʻyxati keltiriladi.

103. Saqlash punktlariga hamda ulardan radioaktiv chiqindilarni boshqa saqlash punklariga tashish uchun foydalaniladigan transport vositalari uchun moʻljallangan yoʻllar haqida va kelajakda ushbu yoʻllarni qurish rejalashtirilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumot keltiriladi.

104. Saqlash punktlarining xavfsizligi uchun muhim boʻlgan tizimlar va qismlarga, taʼsirlar va yuklamalarning roʻyxati keltiriladi.

105. Saqlash punktlarining xavfsizlik uchun muhim boʻlgan ulardagi bino va inshootlar hamda tizimlar va qismlarining mustahkamligi va barqarorligini tahlil qilishda hisobga olinadigan umumiy taʼsirlar va yuklamalarning miqdoriy qiymatlari keltiriladi.

106. Saqlash punktlarining bino va inshootlari, tizimlari hamda qismlariga tushadigan yuklamalarni koʻrsatgan holda loyiha hujjatlarida hisobga olinadigan ularning taʼsirlari haqidagi maʼlumotlar keltiriladi.

Bunda taʼsirlar haqidagi maʼlumotda ularning parametrlarini aniqlash usullari, foydalaniladigan hisoblash usullari va dasturiy vositalar, ularni tekshirishdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi axborotlar keltiriladi.

107. Saqlash punktlarining binolari va inshootlarini mustahkamligi hamda barqarorligini asoslari boʻyicha quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

binolar va inshootlar, qurilish konstruksiyalari, poydevorlarning konstruktorlik yechimlarini asoslashni oʻz ichiga olgan hujjatlar roʻyxati;

foydalanishga topshirish muddati va belgilangan ekspluatatsiya muddati;

binolar va inshootlarning texnik holati monitoringi;

binolar va inshootlarning taʼsirlar va yuklar ostidagi ustuvorligini asoslashda foydalaniladigan hisoblash usullari va dasturiy vositalar roʻyxati.

108. Saqlash punktlarining normal ekspluatatsiyasi hamda ularning normal ekspluatatsiyasining buzilishi va avariya holatlarida bino va inshootlarning texnologik va tabiiy muhitlarga mosligini hisobga olgan holda tanlash asoslari keltiriladi.

109. Saqlash punktlarining xavfsizligi uchun muhim boʻlgan hamda qismlarining mustahkamligi va ishlash qobiliyati tabiiy va texnogen xususiyatga ega hodisalar taʼsirlari natijasida yuzaga keladigan yuklamalarni hisobga olgan holda asoslanganligi boʻyicha maʼlumot keltiriladi.

110. Saqlash punktlari xavfsizligi uchun muhim boʻlgan tizimlar va qismlarning roʻyxati, ularning barcha ish rejimlaridagi (ekspluatatsiya davrida, avariya holatlarida va ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyin davrlarda) chidamlilik darajasi hamda ruxsat etilgan maksimal yuklamalar hisobi koʻrsatilishi kerak.

Koʻrsatilgan tizimlar uchun hisobga olinadigan hisobiy yuklamalar va ularning birikmalari keltirilishi kerak.

111. Saqlash punktlarini ekspluatatsiya qilishda ulardagi uskuna va tayanch konstruksiyalarining mustahkamligi, barqarorligi hamda ularning texnik holatini nazorat qilish uslublari koʻrsatiladi.

Bunda uskuna va tayanch konstruksiyalarining maqbulligi asoslangan boʻlishi hamda hisob-kitoblarda foydalaniladigan hisoblash usullari hamda dasturiy vositalar roʻyxati keltiriladi.

112. Saqlash punktlarining xavfsizligini taʼminlash uchun muhim boʻlgan texnologik va yordamchi tizimlar boʻyicha quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

radioaktiv chiqindilarning tavsiflari;

radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlashga qabul qilish hamda radioaktiv chiqindilarni kirish nazoratini amalga oshirish;

radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlashning texnologik tizimi;

radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash joyining transport-texnologik tizimi;

yer osti tadqiqot laboratoriyasi;

saqlash punktlarining yordamchi tizimlari.

113. Radioaktiv chiqindilarning tavsiflari bayon etilishi hamda radioaktiv chiqindilarni koʻmish jarayoni Radioaktiv chiqindilarni koʻmish boʻyicha maqbullik mezonlari va talablariga (roʻyxat raqami 3734, 2025-yil 23-dekabr) muvofiq amalga oshirilishi haqidagi maʼlumot keltiriladi.

114. Radioaktiv chiqindilarni saqlashga qabul qilish tartibi, radioaktiv chiqindilarning kirish nazoratini oʻtkazish tartibi va usullari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, shu jumladan radioaktiv chiqindilarning pasporti toʻgʻrisidagi maʼlumotlar koʻrsatilishi kerak.

115. Radioaktiv chiqindilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar asoslangan boʻlishi, ularning belgilangan maqbullik mezonlariga va loyiha talablariga muvofiqligi toʻgʻrisida maʼlumot keltiriladi.

Shuningdek, radioaktiv chiqindilar konteynerlarining muvofiqligini baholash toʻgʻrisidagi axborot ham koʻrsatiladi.

116. Radioaktiv chiqindilar koʻmishda va (yoki) saqlashda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan va saqlash punktining xavfsizligiga taʼsir koʻrsatadigan oʻzgarishlar hamda uzoq muddatli xavfsizlikni baholash natijalari nazorat va prognoz asosida asoslanishi keltiriladi.

117. Saqlash punktlariga koʻmish va (yoki) saqlash uchun belgilangan radioaktiv chiqindilarning maqbullik mezonlari, saqlash punktiga saqlash (yoki) koʻmish uchun joylashtirilgan radioaktiv chiqindilarning hajmi va tavsiflari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

118. Radioaktiv chiqindilarning maqbullik mezonlariga nisbatan radioaktiv chiqindilarning meʼyoriy koʻrsatkichlari roʻyxati, meʼyoriy koʻrsatkichlarning yoʻl qoʻyiladigan qiymatlari, shuningdek radioaktiv chiqindilarni yetkazib beruvchilar (radioaktiv chiqindilar qadoqlarini ishlab chiqaruvchi tashkilotlar) tomonidan radioaktiv chiqindilarning belgilangan meʼyoriy koʻrsatkichlarga muvofiqligini tasdiqlash usullari keltiriladi.

119. Saqlash punktiga koʻmish uchun maqbullik mezonlari asoslari quyidagi maʼlumotlar bilan tasdiqlangan boʻlishi kerak:

radioaktiv chiqindilarning tasniflarini va koʻmishning taxmin qilinayotgan sharoitlarda xavfsizlik toʻsiqlarini eksperimental va tahliliy oʻrganish natijalari;

tegishli materiallarning sinovlari;

saqlash punktining xavfsizligini baholash natijalari;

radiatsiyaviy nazorat va radioaktiv chiqindilarni saqlash (yoki) koʻmish tizimining monitoring maʼlumotlari.

120. Saqlash punktida koʻmish uchun moʻljallangan radioaktiv chiqindilarning maqbullik mezonlari toʻgʻrisidagi axborot, shuningdek mazkur mezonlarga qoʻyiladigan talablar atom energiyasidan foydalanish sohasidagi normalar va qoidalarga muvofiq belgilanganligi va ularda nazarda tutilgan meʼyoriy koʻrsatkichlar nomenklaturasiga keltiriladi.

121. Radioaktiv chiqindilarning meʼyoriy koʻrsatkichlari roʻyxati va ularning yoʻl qoʻyiladigan qiymatlari radioaktiv chiqindilarning belgilangan mezonlarga muvofiqligini tasdiqlash uslublari koʻrsatilgan holda keltiriladi.

Bunda radioaktiv chiqindilarni koʻmish sharoitlari va saqlash punkti loyihasining oʻziga xos xususiyatlari hisobga olinishi lozim.

122. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish uchun radioaktiv chiqindilarning maqbullik mezonlari miqdoriy va sifat koʻrsatkichlarining umumiy maqbullik mezonlariga nisbatan farqlari asoslangan va tegishli hisob-kitoblar bilan tasdiqlanganligi keltiriladi.

123. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish uchun belgilangan maqbullik mezonlari atom energiyasidan foydalanish sohasidagi normalar va qoidalarga muvofiq ishlab chiqilganligi haqidagi maʼlumot keltiriladi.

124. Ekspluatatsiya qilinayotgan saqlash punktlarida koʻmish va (yoki) saqlashga joylashtirilgan radioaktiv chiqindilar toʻgʻrisida tegishli qiymatlar nazorat qilinayotganligi va saqlash punktlari loyihasida belgilangan qiymatlarga muvofiqligini tasdiqlovchi maʼlumotlar keltiriladi.

125. Koʻmiladigan va (yoki) saqlash uchun joylashtiriladigan radioaktiv chiqindilarning tavsiflari va hajmlarini nazorat qilish, radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash boʻyicha hujjatlarni hisobga olish hamda ushbu hujjatlarni saqlash tartibi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

126. Radioaktiv chiqindilar va koʻmishga joylashtirilgan radioaktiv chiqindilarning maqbullik mezonlari toʻgʻrisida keltiriladigan maʼlumotning hajmi va toʻliqligi ekspluatatsiya qiluvchi tashkilot tomonidan ushbu saqlash punktining oʻziga xos xususiyatlari va koʻmishga joylashtirilayotgan yoki joylashtirilgan radioaktiv chiqindilarning tavsiflari haqidagi maʼlumot keltiriladi.

127. Ekspluatatsiya qilinayotgan saqlash punktlari uchun koʻmish va (yoki) saqlashga joylashtirilgan radioaktiv chiqindilarning hajmi va tavsiflari toʻgʻrisida ularning quyidagi koʻrsatilgan, belgilangan qiymatlarga muvofiqligini tasdiqlovchi maʼlumotlar keltiriladi:

radioaktiv chiqindilar qadoqlarining radioaktiv tarkibi, radioaktiv chiqindilarning turi va ularning fizik shakli, solishtirma va umumiy solishtirma faolliklari, radioaktiv chiqindilar qadoqlarining umumiy faolligi, yadroviy xavfli boʻlinuvchi radionuklidlar tarkibi, fizik-kimyoviy xossalari, shu jumladan kimyoviy tarkibi, yonuvchanligi hamda ularning issiqlik va gaz ajratish xususiyati;

konteynerlarning tavsiflari, massa-oʻlcham parametrlari, konstruksiyasi, konstruksiya materiallari;

radioaktiv chiqindilar oʻramlarining tavsiflari, massa-oʻlchamlari, tamgʻasi, izolatsiyalovchi xossalari, uzoq muddatga chidamliligi, radiatsiyaviy tavsiflari;

saqlash punktiga mos ravishda koʻmilgan radioaktiv chiqindilar tavsiflarining yigʻindi qiymatlari, hajmi, koʻmish katakchalari (yacheykalari) va qadoqlaridagi radionuklidlarning, shu jumladan alfa-nurlanuvchi va transuran nurlanuvchi radioaktiv chiqindilarning maksimal va oʻrtacha solishtirma faolligi, joylashtirish zichligi;

saqlash punkti loyihasida belgilangan saqlanayotgan radioaktiv chiqindilarning yoʻl qoʻyiladigan eng yuqori miqdori (hajmi), ularning solishtirma va umumiy faolligi, radionuklid, kimyoviy tarkibi, fizik holati hamda saqlash muddatlari asoslari.

128. Ishlatib boʻlingan yopiq ionlashtiruvchi nurlanish manbalarini koʻmishda har bir saqlash joyi, koʻmish katakchasi (yacheykasi) va ishlatib boʻlingan yopiq ionlashtiruvchi nurlanish manbalarining turi uchun quyidagilar keltiriladi:

ishlatib boʻlingan ionlashtiruvchi nurlanishning yopiq manbalari tavsifi, kelib chiqishi, radiatsiyaviy xavf toifasi, ionlashtiruvchi nurlanish turi, radionuklidning faolligi va yarim parchalanish davri, ishlatib boʻlingan ionlashtiruvchi nurlanishning yopiq manbalari boʻlgan katakchalar (yacheykalar) joylashuvi, konteyner va oʻram, metall blokning issiqlik ajratish darajasi, ishlatib boʻlingan ionlashtiruvchi nurlanishning yopiq manbalari qobigʻining germetikligi;

joylashtirilgan turli xildagi ishlatib boʻlingan yopiq ionlashtiruvchi nurlanish manbalarining soni va ularning umumiy faolligi.

129. Saqlash punktlarining uzoq muddatli xavfsizligini baholashda hisobga olinadigan radioaktiv chiqindilarning uzoq muddatli xavfsizligini taʼminlash uchun muhim boʻlgan xususiyatlar va xossalardagi oʻzgarishlar prognozi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

130. Koʻmish va (yoki) saqlashga joylashtirilgan radioaktiv chiqindilarning hajmi va tavsiflari hamda ularning vaqt oʻtishi bilan oʻzgarishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar asoslangan boʻlishi, maʼlumotlar manbalari koʻrsatilishi va koʻrsatib oʻtilgan maʼlumotlarni tasdiqlovchi axborot keltiriladi.

131. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlashga qabul qilish tartibi, hujjatlarni taqdim etish muddatlari va tartibi, koʻmish va (yoki) saqlashga qabul qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilish tartibi hamda radioaktiv faolligi belgilangan sinflariga mos kelmaydigan radioaktiv chiqindilarni qabul qilishdagi nizoli masalalarni hal qilish tartibi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

Mazkur maʼlumotlar radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlashga qabul qilishni tartibga soluvchi atom energiyasidan foydalanish sohasidagi normalar va qoidalarning talablariga muvofiqligini tasdiqlashi va qabul qilinayotgan radioaktiv chiqindilarning belgilangan maqbullik mezonlariga muvofiqligini taʼminlashi zarur.

132. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash uchun qabul qilishda ularning hujjatlari va haqiqiy holati tekshirilishi, belgilangan talablarga mos kelishi aniqlanishi hamda barcha maʼlumotlar nazorat qilinib borilishi haqidagi maʼlumot keltiriladi.

133. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlashga qabul qilish hamda radioaktiv chiqindilarni kirish nazoratini amalga oshirish boʻyicha quyidagi maʼlumotlar keltirilishi lozim:

radioaktiv chiqindilarning haqiqiy tavsiflari koʻmishga yaroqlilik mezonlariga muvofiqligi;

radioaktiv chiqindilarni kirish nazoratidan oʻtkazish va kelib tushayotgan radioaktiv chiqindilarning saqlash punktlarida koʻmish uchun maqbullik mezonlariga muvofiqligini tekshirish usullari va uslublari;

standart boʻlmagan radioaktiv chiqindilarni qabul qilish tartibi, maqbullik mezonlariga muvofiq boʻlmagan radioaktiv chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tartibi.

134. Saqlash punktlarining radioaktiv chiqindilarni koʻmish texnologik tizimi hamda ularni koʻmishda xavfsizlik talablarini belgilovchi atom energiyasidan foydalanish sohasidagi normalar va qoidalar talablariga muvofiq tizimning xavfsiz ishlashini taʼminlash toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

135. Saqlash punkti tarkibiga kiruvchi radioaktiv chiqindilarni koʻmish uchun moʻljallangan har bir bino va inshoot boʻyicha maʼlumotlar keltiriladi.

136. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish texnologik tizimining vazifalari hamda bajariladigan funksiyalar roʻyxati aniq va tushunarli tarzda keltiriladi.

137. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimi bilan funksional bogʻliq boʻlgan xavfsizlik uchun muhim boʻlgan radioaktiv chiqindilarni koʻmish tizimining mustaqil funksiyalarni bajaruvchi quyi tizimlari, uskunalari, bino va inshootlari hamda qismlari koʻrsatilishi kerak.

138. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish tizimi loyihasida va texnologik sxemasida amalga oshirilgan xavfsizlikning asosiy prinsiplari hamda mezonlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

139. Saqlash punktlarining bino va inshootlari hamda radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash uchun moʻljallangan tegishli asbob-uskunalar tavsifi keltiriladi.

140. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimining tuzilmasi va ishlashi, radioaktiv chiqindilarni koʻmish uchun moʻljallangan tegishli uskunalar hamda ularning saqlash punktining boshqa tizimlari bilan oʻzaro bogʻliqligi toʻgʻrisida maʼlumot keltiriladi.

141. Saqlash punktlarining qurilish konstruksiyalari hamda ularning komponovkasi tavsifi keltiriladi. Bunda saqlash punktlarining bino va inshootlar hamda xonalar boʻyicha, ulardagi uskunalar va tarkibiy qismlar joylashuvining reja-sxemalari koʻrsatiladi.

142. Saqlash punktlarining tabiiy va muhandislik xavfsizlik toʻsiqlari tarkibi, himoya, mustahkamlik va izolyatsiyalovchi xususiyatlarining tavsifi, koʻmishning prognoz qilinayotgan sharoitlarida muhandislik toʻsiqlarining ishonchliligi, toʻsiqlarning har biri loyihaviy xususiyatlarini saqlab qolishi kerak boʻlgan minimal muddatlar, saqlash punktlarini ekspluatatsiya qilish davrida muhandislik toʻsiqlarini shikastlanishdan himoya qilish choralari keltiriladi.

Shuningdek, quyidagilar haqida maʼlumotlar ham koʻrsatilishi lozim:

muhandislik va tabiiy toʻsiqlar birgalikda qattiq saqlash punkti loyihasida belgilangan muddat davomida ionlashtiruvchi nurlanish va radionuklidlarning belgilangan chegaralardan tashqariga chiqishini cheklashi;

muhandislik va tabiiy toʻsiqlar birgalikda radioaktiv chiqindilarni noqulay tashqi taʼsirlardan himoya qilishni va insonning bexosdan kirib kelishidan zarur himoyani taʼminlashi.

143. Qurilish konstruksiyalarining tavsifi va foydalanish muddatlari koʻrsatilishi kerak.

144. Radioaktiv chiqindilarni saqlash bino va inshootlari, koʻmishning alohida katakchalari (yacheykalari), toʻsiqlar, stellajlar, pardevorlar va foydalaniladigan asbob-uskunalarning materiallari, tayanch va qurilish konstruksiyalarining tanlovi asoslanganligi haqidagi maʼlumot keltirilishi kerak.

145. Konstruksiya materiallarining normal ekspluatatsiya va normal ekspluatatsiyaning buzilishiga, shu jumladan avariya holatlariga chidamliligining asosi keltiriladi.

146. Saqlash punktining toʻsiq konstruksiyalari, shuningdek saqlash punktlari ichki qismini pardozlash uchun qoʻllaniladigan qoplama va pardozlash materiallarining yongʻinga chidamliligi talablarining bajarilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

147. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash uchun moʻljallangan bino va inshootlar hamda ularning katakchalari (yacheykalari) toʻgʻrisidagi quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

koʻmish va (yoki) saqlash uchun joylashtirilgan radioaktiv chiqindilar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni rasmiylashtirish usullari va vositalari;

radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash uchun moʻljallangan bino va inshootning joylashuvi va uning chegaralari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni rasmiylashtirish tartibi va roʻyxati;

radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash chegarasini aniqlash usullari.

148. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlashning texnologik jarayonlarini boshqarish va texnologik parametrlarni nazorat qilish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

Bunda texnologik jarayonlarini boshqarish va texnologik parametrlarni nazorat qilish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimining texnologik jarayonlari va uskunalarini boshqarish usullarini oʻz ichiga olishi kerak.

149. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimi saqlash punktining boshqaruv tizimlari bilan bogʻliqliklari koʻrsatiladi.

150. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimida saqlash punkti ekspluatatsiyasining barcha rejimlarida nazorat qilinadigan parametrlarning yoʻl qoʻyiladigan qiymatlari roʻyxati va asoslari, nazorat nuqtalarining joylashuvi koʻrsatilishi, nazorat qilish uslubiyotlari tavsiflanishi, nazorat-oʻlchov asboblariga qoʻyiladigan talablar keltirilishi lozim.

151. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish tizimining holatini nazorat qilish toʻgʻrisidagi hamda ekspluatatsiya bosqichida muhandislik va tabiiy toʻsiqlarning holatini nazorat qilish usullari, texnik vositalari va ularning hajmi hamda ularning yer osti tadqiqot laboratoriyasidagi tadqiqotlar natijalariga muvofiqligi toʻgʻrisidagi axborot keltiriladi.

152. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimini nazorat qilish vositalarining yetarliligi haqidagi maʼlumot keltiriladi.

Radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimini boshqarish va nazorat qilishdagi muammolarni oʻz vaqtida aniqlash va bartaraf etilishi imkoniyatini taʼminlash toʻgʻrisidagi maʼlumot keltiriladi.

153. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimini nazorat qilish natijalarini hisobga olish tartibi keltiriladi.

154. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimini sinovdan oʻtkazish dasturiy qismlari, ularning maqsadi, ular asosida sinovlar va tekshiruvlar oʻtkaziladigan hujjatlar va loyihalar roʻyxati, nazorat qilinadigan parametrlar roʻyxati hamda sinovlarda foydalaniladigan nazorat-oʻlchov asboblariga qoʻyiladigan talablar keltiriladi.

155. Saqlash punktini ekspluatatsiya qilish davrida tizim holatini nazorat qilish va sinovdan oʻtkazish usullari, hajmi va muddatlari, ushbu maqsadlar uchun loyihada nazarda tutilgan tadbirlar toʻgʻrisidagi maʼlumot keltiriladi.

156. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimining ekspluatatsiya qilish davrida va yopilgandan keyin ishlashini tahlil qilish natijalari keltiriladi.

157. Saqlash punktini normal ekspluatatsiya sharoitlarida ularning xavfsizlikni taʼminlash boʻyicha quyidagilar haqida maʼlumotlar keltiriladi:

ionlashtiruvchi nurlanish va radionuklidlarning saqlash punktidan atrof-muhitga chiqishini loyihada belgilangan usullar bilan cheklash tartibi;

radiatsiyaviy xavfsizlikni va texnik xavfsizlikni taʼminlash tartibi;

issiqlik ajralishini hisobga olish tartibi;

gaz hosil boʻlishini hisobga olish tartibi;

yongʻin va portlash xavfsizligini taʼminlash tartibi.

158. Saqlash punkti loyihasida nazarda tutilgan turli yuklamalarda muhandislik toʻsiqlari tomonidan normal ekspluatatsiya sharoitlarida va normal ekspluatatsiya buzilishlarida, shu jumladan avariya holatlarida xavfsizlik funksiyalarining bajarilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

159. Issiqlik ajratuvchi radioaktiv chiqindilar uchun ularning issiqlik ajralishini saqlash punktlarining xavfsizlik toʻsiqlarini mexanik, himoya va izolyatsiya xususiyatlarining saqlash punktlari loyihasida belgilangan chegaralarga nisbatan pasayishiga olib kelmasligi toʻgʻrisidagi maʼlumot keltiriladi.

160. Issiqlik ajralib chiqish manbalari va issiqlik ajralib chiqishiga olib keluvchi jarayonlar koʻrsatilishi, radioaktiv chiqindilar hamda xavfsizlik toʻsiqlarida haroratning taqsimlanishi va issiqlik ajralib chiqishi hisob-kitoblari natijalari, ushbu radioaktiv chiqindilarni normal ekspluatatsiya sharoitlarida va normal ekspluatatsiyaning buzilishlarida, shu jumladan avariya holatlarida koʻmishning xavfsiz sharoitlari taʼminlanganligini tasdiqlovchi maʼlumotlar keltiriladi.

161. Radioaktiv chiqindilar ichida, ularni koʻmish katakchalarida (yacheykalarida) va radioaktiv chiqindilar omborxonalarida issiqlik uzatilishida ulardan ajralib chiqayotgan issiqlik saqlash punkti loyihasida belgilangan harorat chegaralaridan oshmagan holda tarqalishi koʻrsatiladi.

162. Radioaktiv chiqindilarda gaz hosil boʻlishi saqlash punktidagi fizik toʻsiqlarining himoya, mexanik va izolyatsiya xususiyatlarining yoʻl qoʻyib boʻlmaydigan darajada pasayishiga va radionuklidlarning atrof-muhitga chiqishiga yoʻl qoʻyilmasligi koʻrsatiladi.

163. Radioaktiv chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishda xavfsizlik talablarini belgilovchi atom energiyasidan foydalanish sohasidagi normalar va qoidalarda belgilangan saqlash punktini ekspluatatsiya qilishda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan xatoliklar va boshlangʻich hodisalar koʻrib chiqilishi hamda ularning tahlili keltiriladi.

164. Saqlash punktining tizimlari va qismlarining ishdan chiqishi, xodimlarning xatolari, tizimdagi xatoliklar oqibatlarining koʻmish va (yoki) saqlash tizimi va u bilan funksional bogʻliq boʻlgan tizimlarning ishlash qobiliyatiga taʼsirini tahlil qilish natijalari keltiriladi.

165. Saqlash punkti ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyin uning xavfsizligi taʼminlanganligini tasdiqlovchi radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimining uzoq muddatli xavfsizligini baholash natijalari keltiriladi.

166. Saqlash punkti maydonchasi boʻylab radioaktiv chiqindilarni qabul qilish, qayta yuklash, tashishni taʼminlovchi transport-texnologik tizimning tarkibi va ishlashi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

167. Saqlash punktida mustaqil funksiyalarni bajaruvchi quyi tizimlar, qismlar, ortish-tushirish ishlarini bajarish uchun uskunalar tarkibi haqidagi maʼlumot keltiriladi.

168. Transport-texnologik jarayonlarni bajarishda qoʻllaniladigan texnologik sxemalar, uskunalar, qurilmalar, qismlar haqidagi maʼlumotlar keltiriladi.

169. Radioaktiv chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishda xavfsizlikni taʼminlash toʻgʻrisidagi quyidagi maʼlumotlar keltirilishi kerak:

radioaktiv chiqindilarning shikastlanishi, deformatsiyalanishi, buzilishi va tushib ketishining oldini olish toʻgʻrisidagi chora-tadbirlar;

yuklash-tushirish jarayonlarida radioaktiv chiqindilarga yoʻl qoʻyib boʻlmaydigan kuchlar qoʻyilishining oldini olish toʻgʻrisidagi chora-tadbirlar;

elektr energiyasi berilishi toʻxtatilganda radioaktiv chiqindilar chiqib ketishining oldini oluvchi texnik vositalar haqidagi axborot;

radioaktiv chiqindilarning chiqib ketishini cheklovchi texnik vositalar toʻgʻrisidagi axborot;

qayta yuklash qurilmalari ishlamay qolganda yoki ulardan xavfsiz foydalanish shartlari buzilganda radioaktiv chiqindilarni xavfsiz joylarga koʻchirish uchun moʻljallangan texnik vositalar haqidagi axborot;

shikastlangan oʻramdan radioaktiv chiqindilarning chiqishi oqibatlarini bartaraf etish toʻgʻrisidagi chora-tadbirlar.

170. Transport-texnologik tizimning tashqi va ichki taʼsirlarga mustahkamligi va chidamliligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

171. Saqlash punkti maydoni boʻylab radioaktiv chiqindilarni tashish texnologik sxemasining tavsifi hamda radioaktiv chiqindilarni hudud va maydoncha boʻylab tashish yoʻnalishlari koʻrsatilishi kerak.

172. Yer osti tadqiqot laboratoriyasida tadqiqotlarni tashkil etish va laboratoriyani joylashtirish loyihasi, uning qurilishi va faoliyat koʻrsatishini taʼminlash toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, shuningdek saqlash punktida radioaktiv chiqindilarni xavfsiz koʻmish imkoniyatini tasdiqlash uchun yer osti tadqiqot laboratoriyasida oʻtkaziladigan tadqiqotlar natijalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

173. Qattiq radioaktiv chiqindilarni chuqur koʻmish uchun joylashtirish imkoniyatini baholash maqsadida yer osti tadqiqot laboratoriyasida oʻtkaziladigan tadqiqotlarni tashkil etish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

174. Radioaktiv chiqindilarni chuqur koʻmishni tashkil etish va ushbu radioaktiv chiqindilarni xavfsiz koʻmish sharoitlarini asoslash maqsadida yer osti tadqiqot laboratoriyasida rejalashtirilgan yoki amalga oshirilgan tadqiqotlarni tashkil etish va oʻtkazish, shu jumladan saqlash punktini qurish bosqichida ishlarni bajarish texnologiyasini koʻrsatish, ekspluatatsiya qilish davrida saqlash punktining xavfsizligini taʼminlash, saqlash punktini xavfsiz ekspluatatsiyadan chiqarish (yopish) va u ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyin uzoq muddatli xavfsizlikni taʼminlash imkoni taʼminlaganligi haqidagi maʼlumot koʻrsatilishi kerak.

175. Radioaktiv chiqindilarni chuqur koʻmish uchun xavfsizlikni asoslashda quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

yer osti tadqiqot laboratoriyalarining maqsad va vazifalari;

yer osti tadqiqot laboratoriyasining umumiy tavsifi, uni barpo etish loyihasi, usullari va muddatlari;

yer osti tadqiqot laboratoriyasida tadqiqotlar oʻtkazish bosqichlari va muddatlari, oʻtkazilayotgan tadqiqotlarning tavsifi, ularni oʻtkazish joyi, usullari va uslublari, oʻtkazilgan tadqiqot natijalari.

176. Yer osti tadqiqot boʻyicha quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:

togʻ jinslari massivining radioaktiv chiqindilarni xavfsiz koʻmish uchun yaroqliligi toʻgʻrisidagi;

radioaktiv chiqindilarni chuqur koʻmish uchun tabiiy va laboratoriya sharoitlarida uzoq muddatli xavfsizlikni baholashga muhim boʻlgan radioaktiv chiqindilar koʻmiladigan zonadagi togʻ jinslari massivi va yer osti suvlari tavsiflarini aniqlashtirish maqsadida oʻtkaziladigan tadqiqotlar toʻgʻrisidagi;

radioaktiv chiqindilarni chuqur koʻmish uchun uzoq muddatli xavfsizlikni asoslash uchun koʻmish tizimi modellari toʻgʻrisidagi;

muhandislik toʻsiqlari tizimining izolyatsiyalovchi xususiyatlar toʻgʻrisidagi;

muhandislik toʻsiqlari materiallarining eksperimental tadqiqotlar toʻgʻrisidagi;

saqlash punktini qurish, ekspluatatsiya qilish va uni yopish boʻyicha texnologik yechimlar toʻgʻrisidagi;

transport-texnologik jarayonlar ishlanmasi toʻgʻrisidagi;

radioaktiv chiqindilarni koʻmish tizimining uzoq muddatli xavfsizligini baholash uchun matematik modellarni aniqlashtirish, toʻldirish, tekshirish va kalibrlash usullari toʻgʻrisidagi;

radioaktiv chiqindilarni chuqur koʻmish uchun radioaktiv chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish boʻyicha xodimlarni oʻqitish tadbiri toʻgʻrisidagi.

177. Yer osti tadqiqot laboratoriyasida oʻtkazilgan tadqiqotlar asosida tanlangan maydonchada radioaktiv chiqindilarni chuqur koʻmish mumkinligi asoslanishi kerak.

Shuningdek, ushbu maydoncha va loyiha yechimlari xavfsizlik talablariga mos ekanligi, radioaktiv chiqindilarni chuqur koʻmish joylarining ekspluatatsiya davrida hamda uning yopilgandan keyingi davrda xavfsizligini baholash uchun yetarli tadqiqotlar oʻtkazilganiga xulosa berilishi lozim.

178. Saqlash punktlarini normal ekspluatatsiya qilish xavfsizligi uchun muhim boʻlgan, saqlash punktlarining tizimi bilan funksional bogʻlangan, saqlash punktlarining xavfsizligini taʼminlaydigan yordamchi tizimlar koʻrsatiladi.

179. Saqlash punktlarining quyidagi yordamchi tizimlari haqida maʼlumot keltiriladi:

elektr taʼminoti tizimlari toʻgʻrisidagi;

suv chiqarish va drenaj tizimlari toʻgʻrisidagi;

ventilyatsiya va gazdan tozalash tizimlari toʻgʻrisidagi;

issiqlik ajratish tizimlari toʻgʻrisidagi.

180. Saqlash punkti elektr taʼminoti tizimlarining ishonchliligi, quvvatining yetarliligi, mustaqil ishlashi, tashqi va ichki taʼsirlarga chidamliligi, texnik xizmat koʻrsatish, sinash va taʼmirlash imkoniyatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

Bunda keltirilayotgan maʼlumotlar quyidagilardan iborat boʻlishi lozim:

elektr taʼminoti tizimlarini loyihalashtirish va undan foydalanishni tashkil etishning asosiy prinsiplari;

tegishli xonalarning joylashuvi toʻgʻrisidagi axborot va elektr taʼminoti tizimlari boʻyicha qurilish yechimlari;

elektr taʼminoti tizimlarining manbalariga ulanish va elektr taʼminoti tizimlarining sxemalari toʻgʻrisidagi axborot;

elektr taʼminoti tizimlarining normal ekspluatatsiya va normal ekspluatatsiyaning buzilishi, shu jumladan avariyalar holatida elektr taʼminoti tizimlarining ishlashini tahlil qilish natijalari.

Shuningdek, avariyaviy elektr taʼminoti tizimining tavsifi va sxemalari keltiriladi.

181. Saqlash punktlarida yomgʻir, yer usti va yer osti suvlarini toʻplanishi va ularni chiqarib yuborish, saqlash punktlarining yer osti qurilish konstruksiyalari hamda bino va inshootlarini suv bosishining oldini olish uchun nazarda tutilgan texnik yechimlarning yetarliligi haqidagi maʼlumot keltiriladi.

182. Saqlash punktlarining yordamchi tizimlari boʻyicha quyidagi maʼlumotlar keltirilishi lozim:

yer usti va yer osti suvlarini chiqarib yuborish, ifloslangan suvlarni toʻplash va chiqarib yuborish usullarining tavsifi;

saqlash punktlarining yordamchi tizimlarini tuzilishi va tegishli muhandislik bino va inshootlarining tavsifi, quvurlarni yotqizish sxemalari, quvurlarning kesimlari, ularning joylashish chuqurligi, ular orasidagi masofalar, quvur ogʻzi qismini montaj qilish hamda drenaj inshootlari, barcha qismlarining namunaviy oʻlchamlari, tizimni barpo etish uchun zarur boʻlgan materiallar roʻyxati va hajmlari;

saqlash punktlarining yordamchi tizimlarini ishlash qobiliyatini asoslash tartibi;

atrof-muhit sharoitlarini hisobga olgan holda konstruksiya materiallarini korroziyaga chidamliligini va uzoq muddatli barqarorligi;

chiqarib yuboriladigan suvlarning tavsifi, ulardan foydalanish usullari va tartibining tavsifi, shu jumladan atrof-muhitga chiqarishni tashkil etish usullari;

yer osti suvlarining ifloslanishini nazorat qilish uchun moʻljallangan quduqlar tizimining tavsifi.

183. Saqlash punktlarining yordamchi tizimlaridagi buzilishlarni va ushbu buzilishlar taʼsiridan himoya qilish choralarini hisobga olgan holda saqlash punktlarining yordamchi tizimlarini normal ekspluatatsiya va normal ekspluatatsiyaning buzilishi, shu jumladan avariyalar holatida saqlash punktlarining yordamchi tizimlarini ishlashini tahlil qilish natijalari keltiriladi.

184. Saqlash punktlarini gazlardan tozalash va shamollatish tizimlari toʻgʻrisidagi maʼlumot keltiriladi. Bunda ushbu maʼlumotda Saqlash punktlarini atmosfera havosi radioaktiv moddalar bilan ifloslanishining oldini olish hamda uskunalarni normal ishlatish va xodimlarning ishlashi uchun zarur boʻlgan mikroiqlim sharoitlarini taʼminlash uchun saqlash punktlarining loyihasida nazarda tutilgan texnik yechimlar va tashkiliy chora-tadbirlar koʻrsatiladi.

Quyidagi maʼlumotlar ham keltirilishi lozim:

ventilyatsiya va gazlardan tozalash tizimlarini loyihalashtirish va ulardan foydalanishni tashkil etishning asosiy prinsiplari;

ventilyatsiya va gazlardan tozalash tizimlar tomonidan bajariladigan asosiy funksiyalar;

ventilyatsiya va gazlardan tozalash tizimlari xizmat koʻrsatadigan xonalarning tuzilishi;

ishlatib boʻlingan filtrlar bilan ishlash usullari va vositalari;

havoni tozalash vositalari;

gazlardan tozalash tizimlarini radiatsiyaviy va texnologik nazorat qilish hamda ular bilan bogʻliq texnologik jarayonlar parametrlarini qayd etish usullari va vositalari;

ventilyatsiya va gazlardan tozalash tizimlarining funksional ishonchliligini, zaxira darajasini, tashqi va ichki taʼsirlarga chidamliligini, texnik xizmat koʻrsatish, sinash hamda taʼmirlash imkoniyatini tasdiqlovchi maʼlumotlar;

normal ekspluatatsiya va normal ekspluatatsiyaning buzilishlarida, shu jumladan loyihaviy va loyihaoldi avariyalar holatlarida tizimlarning ishlashini tahlil qilish natijalari.

185. Saqlash punktlarining issiqlik ajratish tizimi toʻgʻrisidagi maʼlumot keltirilishi hamda ushbu maʼlumotda issiqlik ajratish tizimining funksional imkoniyatlari va uning normal ekspluatatsiya sharoitlarida va normal ekspluatatsiyaning buzilishlarida, shu jumladan avariyalarda ishonchliligi asoslab berilishi lozim.

Shuningdek, saqlash punktlarining issiqlik ajratish tizimi boʻyicha quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

issiqlik ajratish tizimining maqsadi va asosiy vazifalari;

issiqlik chiqarish tizimini loyihalashtirish va undan foydalanishni tashkil etishning asosiy prinsiplari;

issiqlik chiqarish tizimining funksional ishonchliligini, zaxira darajasini, tashqi va ichki taʼsirlarga chidamliligini, texnik xizmat koʻrsatish, sinash va taʼmirlash imkoniyatlari;

normal ekspluatatsiya va normal ekspluatatsiyaning buzilishi, shu jumladan avariyalar holatida issiqlik ajratish tizimining ishlashini tahlil qilish natijalari.

186. Xavfsizlik uchun muhim boʻlgan saqlash punktini boshqarish va nazorat qilish tizimlari toʻgʻrisida maʼlumotlar keltiriladi.

Bunda xavfsizlik uchun muhim boʻlgan saqlash punktlarini boshqarish hamda nazorat qilish funksiyalarini bajaruvchi quyidagi tizimlar koʻrsatilishi kerak:

texnologik jarayonni boshqarish tizimlari;

saqlash punktlari xavfsizlik toʻsiqlarining butunligi va ishga yaroqliligini nazorat qilish tizimlari;

yadroviy xavfsizlik parametrlarini nazorat qilish tizimlari;

saqlash punktlari hududi va maydonchasida, sanitariya-muhofaza zonasida va kuzatuv zonasida radiatsiyaviy vaziyatni nazorat qilish tizimlari;

atrof-muhitni nazorat qilish tizimlari, shu jumladan radiatsiyaviy vaziyatni nazorat qilishning avtomatlashtirilgan tizimlari;

portlash va yongʻin xavfsizligi tizimlarini nazorat qilish va boshqarish tizimlari.

187. Texnologik jarayonlarni boshqarish va nazorat qilish atom energiyasidan foydalanish sohasidagi normalar va qoidalar talablariga hamda saqlash punktlari loyihasida belgilangan sifat va ishonchlilik koʻrsatkichlariga muvofiqligi haqidagi maʼlumot keltiriladi.

188. Xavfsizlik uchun muhim boʻlgan saqlash punktlarini boshqarish va nazorat qilish tizimlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni saqlash punktlari loyihasida qabul qilingan xavfsizlikni taʼminlash boʻyicha texnik va tashkiliy yechimlarning asoslari keltiriladi.

189. Radiatsiyaviy xavfsizlik boʻlimida quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

radiatsiyaviy xavfsizlikni taʼminlash tamoyillari va mezonlari;

nurlanish manbalari va radiatsiyaviy xavfli ishlar;

radiatsiyadan himoyalanish boʻyicha loyiha yechimlari va radiatsiyadan himoyalashning muhandislik-texnik vositalari;

radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimining uzoq muddatli xavfsizligini baholari;

xodimlar va aholining nurlanish dozalarini baholash;

radiatsiyaviy xavfsizlik xizmatini tashkil etish;

radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimining monitoringi.

190. Saqlash punktlarining faoliyati davomida xodimlar, aholi va atrof-muhitning radiatsiyaviy xavfsizligini taʼminlash mezonlari, shuningdek radioaktiv moddalarni atrof-muhitga chiqarish va oqizishning belgilangan nazorat darajalari hamda normalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

Radiatsiyaviy xavfsizlikni taʼminlash boʻyicha quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

saqlash punktlarining potensial radiatsiyaviy xavflilik boʻyicha toifasi va ushbu toifani belgilovchi hujjatlarning rekvizitlari;

radiatsiyaviy xavfsizlikni taʼminlash prinsiplari;

saqlash punktlarini loyihalashtirishda qabul qilingan xodimlar, aholi va atrof muhitning radiatsiyaviy xavfsizlik mezonlarining miqdoriy qiymatlari;

saqlash punktlarining hududlari va maydonchalarini zonalashtirish mezonlari;

“Radiatsiya xavfsizligi normalari (RXN 2006)” hamda “Radiatsıya xavfsizligini taʼminlashning asosiy sanitar qoidalariga (RXTASQ 2006)” muvofiq xodimlarning nurlanish darajasini erishish mumkin boʻlgan eng past darajagacha pasaytirishga qaratilgan dasturlar va tadbirlar.

191. Saqlash punktini ekspluatatsiya bosqichi uchun normal ekspluatatsiya rejimlarida va normal ekspluatatsiya buzilishlarida, shu jumladan avariya holatlarida radiatsiyaviy xavfsizlik mezonlari keltiriladi.

Saqlash punkti ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyingi davrda radiatsiyaviy xavfsizlik mezonlari va ularni amalga oshirish prinsiplari, radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimining normal ishlashi uchun kam ehtimolli taʼsirlar hamda begona shaxslarni saqlash punktlariga kirishi cheklanganligi haqidagi maʼlumot keltiriladi.

192. Saqlash punktlarining xonalarida xodimlarni radiatsiyaviy taʼsirdan himoya qilish zarur boʻlgan ionlashtiruvchi nurlanish manbalari toʻgʻrisida hamda radiatsiyaviy himoyani loyihalashda hisobga olinadigan maʼlumotlar keltiriladi.

Shuningdek, nurlanish manbalari va radiatsiyaviy xavfli ishlar boʻyicha quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

saqlash punktlarining ionlashtiruvchi nurlanish manbalari joylashgan xonalar, shu jumladan insonlar vaqtincha boʻlishi mumkin boʻlgan xonalar roʻyxati;

ionlashtiruvchi nurlanish turi, faolligi, geometrik va fizik parametrlari;

ionlashtiruvchi nurlanishning ochiq manbalari bilan ishlash tartibi;

rejalashtirilayotgan ishlarning turi va xususiyati, ishlarning sinfi;

yopiq ionlashtiruvchi nurlanish manbalari bilan ishlash tartibi;

radionuklid, uning turi, faolligi, saqlash punktlaridagi ionlashtiruvchi nurlanish manbalarining ruxsat etilgan miqdori va ularning umumiy faolligi, rejalashtirilayotgan ishlarning tartibi;

ionlashtiruvchi nurlanish manbayining turi va uning spektral hamda radiatsiyaviy tavsiflari, radionuklid tarkibi, faolligi, nurlanish energiyasi va intensivligi;

radiatsiyaviy xavfli ishlar roʻyxati, ularni oʻtkazishning cheklovchi shartlar.

193. Nurlanish dozalaridan himoya qilish va baholash boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqishda hisobga olinadigan xodimlarning ishlash xonalari havosiga gazsimon radioaktiv moddalarning tushish manbalari “Radiatsiya xavfsizligi normalari (RXN 2006)” va “Radiatsıya xavfsizligini taʼminlashning asosiy sanitar qoidalariga (RXTASQ 2006)” muvofiq keltiriladi.

Normal ekspluatatsiya sharoitida mavjud boʻlgan ionlashtiruvchi nurlanish manbalari bilan bir qatorda taʼmirlash ishlarida asosiy uskunalarning ishdan chiqishi natijasida paydo boʻladigan manbalar koʻrsatiladi.

194. Gazlar va aerozollar koʻrinishidagi radioaktiv moddalarning hajmiy faolliklarini hisoblash natijalari keltiriladi.

195. Ionlashtiruvchi nurlanish manbalari parametrlarini hisoblash uchun foydalanilgan dasturiy vositalar roʻyxati, hisoblash metodikalarining tavsifi, hisoblash uchun boshlangʻich maʼlumotlar keltiriladi.

196. Radiatsiyaviy himoyani hisoblash va loyihalashda hisobga olinadigan ionlashtiruvchi nurlanish manbalari koʻrsatilgan holda saqlash punktlarining bino va inshootlari hamda tizimlarini joylashtirish va ularni komponovka qilish rejasi keltiriladi.

Bunda rejada quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:

nazorat qilinadigan kirish zonalari va erkin kirish zonalari chegaralari, xodimlar vaqtincha va doimiy boʻladigan xonalar, xizmat koʻrsatilmaydigan xonalar, maʼmuriy-maishiy xonalar soni;

sanitariya nazoratidan oʻtish joylarining joylashuvi;

xodimlar va transport vositalarining harakati hamda asbob-uskunalar va materiallarni olib kelish va olib ketish sxemalari;

ifloslangan asbob-uskunalarni koʻmish uchun joylar, dezaktivatsiya uchastkalari, radioaktiv chiqindilarni toʻplash va koʻmish joylari barpo etilganligi;

radiatsiyaviy nazorat tizimi datchiklari va boshqaruv shitlarining joylashishi;

radioaktiv muhit namunalarini tahlil qilish uchun xonalarning, radiatsiyaviy xavfsizlik xizmati xonalarining, radiatsiyaviy nazorat postlarining va radiatsiyaviy nazorat laboratoriyalarining joylashuvi.

197. Saqlash punktlarini loyihalashda qabul qilingan saqlash punktlarining zonalari va xonalarini tasniflash mezonlari keltiriladi.

198. Saqlash punktlaridagi xodimlarning radiatsiyaviy himoyasini taʼminlovchi va nurlanishni belgilangan darajagacha kamaytirish imkonini beruvchi uskunalar mavjudligi haqidagi maʼlumot keltiriladi.

199. Radiatsiyadan himoya vositalarining geometrik oʻlchamlari, joylashish sxemasi, himoya materiallarining tavsiflari, himoya vositalarining yetarliligi hamda ishonchliligi haqidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi.

200. Xodimlarning doimiy va vaqtincha boʻlish xonalarida normal ekspluatatsiya va normal ekspluatatsiyaning buzilishi, shu jumladan avariyalar va avariya oqibatlarini bartaraf etish boʻyicha ishlarni olib borishda nurlanish maydonlarini hisoblash natijalari koʻrsatiladi. Bunda hisoblash natijalari jadval koʻrinishida keltiriladi.

201. Saqlash punktlaridagi xonalarda nurlanish dozasining qiymatlari haqidagi maʼlumotlar keltiriladi.

202. Radiatsiyaviy xavfsizlikni taʼminlash uchun xodimlarni tashqi nurlanishdan himoya qilishning hisoblash usullari keltiriladi.

203. Saqlash punktlarining loyihasida avariyalar natijasida yuzaga keladigan ichki nurlanishdan himoya qilish boʻyicha tashkiliy chora-tadbirlar koʻrsatiladi.

204. Saqlash punktlarining bino va inshootlarida radioaktiv moddalar tushishini cheklash, gazlar va aerozollar koʻrinishidagi radioaktiv moddalardan saqlash punktining tashkiliy chora-tadbirlari keltiriladi.

205. Saqlash punktlaridagi radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimining uzoq muddatli xavfsizligini baholash uchun raqamli prognoz hisob-kitoblari natijalari keltiriladi.

206. Saqlash punktlarining xavfsizligini baholash saqlash punkti ular ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyin koʻmilgan (saqlashga joylashtirilgan) radioaktiv chiqindilarning potensial xavflilik davrida uning aholiga va atrof-muhitga radiatsiyaviy taʼsirining prognoz hisob-kitobi keltiriladi.

Shuningdek, saqlash punktlari ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyingi davrda xavfsizlikni baholash uchun radionuklidlarning xavfsizlik toʻsiqlaridan atrof-muhitga tarqalishi boʻyicha prognoz hisob-kitoblari keltiriladi.

Bunda koʻmilgan va (yoki) saqlash uchun joylashtirilgan radioaktiv chiqindilarning potensial xavflilik davri davomida aholiga va atrof-muhitga radiatsiyaviy taʼsir sonli koʻrsatkichlari bilan asoslanishi kerak.

207. Aholiga va atrof-muhitga radiatsiyaviy taʼsirning prognoz hisob-kitoblarini amalga oshirish tartibi keltiriladi va unda quyidagilar inobatga olinadi:

saqlash punktlari joylashgan hudud va maydonchalarda tabiiy jarayonlar normal kechishiga;

saqlash punktlari joylashgan hudud va maydonchalarda tabiiy va texnogen xususiyatga ega hodisalarning taʼsirlari.

208. Aholiga va atrof-muhitga radiatsiyaviy taʼsirining prognoz hisob-kitoblarining natijalari quyidagi ketma-ketlikda keltiriladi:

asosiy qoidalar;

boshlangʻich maʼlumotlarning tavsifi;

radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimi rivojlanish yoʻnalishlari;

dasturiy vositalar yordamida konseptual va matematik modellar ishlanmasi;

xavfsizlikni baholash natijalarida noaniqliklarni hisobga olgan holda tahlili.

209. Saqlash punktlarining uzoq muddatli xavfsizligini baholashda quyidagi maʼlumotlar keltiriladi va ular asoslanadi:

uzoq muddatli xavfsizlikni baholashni oʻtkazish maqsadi;

xavfsizlik mezonlari va koʻrsatkichlari, hisoblab chiqilgan miqdorlar;

rasmiy nazorat davri va uzoq muddatli xavfsizlikni baholash bajariladigan vaqt davri.

210. Saqlash punktlarining xavfsizligini uzoq muddatli baholashni oʻtkazishda qoʻllaniladigan, saqlash punktlarining muhandislik qismini hamda atrof-muhitni tavsiflovchi boshlangʻich maʼlumotlar keltiriladi.

211. Saqlash punktlarining ekspluatatsiyada uzoq muddatli xavfsizlikni baholashda quyidagi omillar hisobga olinadi:

saqlash punktlaridagi xavfsizlik toʻsiqlarining amaldagi holati;

atrof-muhitda radionuklidlarning tarqalishini kuzatishni oʻz ichiga olgan radiatsiyaviy nazorat maʼlumotlari bilan tasdiqlangan amaldagi radiatsiyaviy vaziyat;

saqlash punktlari normal ekspluatatsiyasining buzilishi oqibatlari, shu jumladan saqlash punktlari ekspluatatsiyasida yuz beradigan avariyalar;

koʻmilgan va (yoki) saqlash uchun joylashtirilgan radioaktiv chiqindilarning tarkibi va xususiyatlari hamda ularning vaqt oʻtishi bilan oʻzgarishi.

212. Saqlash punktlarining uzoq muddatli xavfsizligini baholashda dastlabki maʼlumotlarni tayyorlash maqsadida oʻtkazilgan tadqiqotlar va izlanishlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

213. Saqlash punktlarining vaqt davomida oʻzgarishini baholash uchun quyidagilarga muvofiq konseptual va matematik modellar ishlab chiqiladi hamda keltiriladi:

radionuklidlarning muhandislik konstruksiyalari orqali koʻchish jarayonlari;

radionuklidlarning atrof-muhitga tarqalishiga, shuningdek aholi va atrof-muhitga taʼsiriga olib keluvchi tabiiy va texnogen hodisalar;

voqealar, omillar hamda fizik-kimyoviy jarayonlarning ehtimoliy ketma-ketligi.

Bunda konseptual va matematik modellar asoslangan boʻlishi kerak.

214. Saqlash punktlari ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyingi davrda uzoq muddatli xavfsizlik talablarini ishlab chiqishda atom energiyasidan foydalanish sohasidagi normalar va qoidalarga muvofiq saqlash punktlari xavfsizligiga taʼsir koʻrsatuvchi barcha tabiiy va texnogen xususiyatga ega hodisalar, fizik-kimyoviy jarayonlar va xavf omillarining toʻliq roʻyxati keltiriladi.

215. Saqlash punktlariga tabiiy va texnogen xususiyatga ega hodisalarning taʼsir koʻrsatish turi va darajasi, shuningdek taxmin qilinayotgan taʼsir koʻrsatish ehtimoli va davomiyligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

216. Tarkibida yadroviy xavfli boʻlinuvchi radionuklidlar boʻlgan saqlash punktlari ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyingi davrda ularning yadroviy xavfsizligini tahlil qilish natijalari keltiriladi.

217. Radionuklidlarning matritsadan, radioaktiv chiqindilar qadogʻidan, koʻmish katakchasidan (yacheykasidan), saqlash punktlarining muhandislik va tabiiy xavfsizlik toʻsiqlaridan keyinchalik atrof-muhitga chiqishi va aholining nurlanishi sodir boʻlishi mumkin boʻlgan mexanizmlar koʻrsatiladi.

218. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimining oʻziga xos xususiyatlari, tabiiy va texnogen xususiyatga ega hodisalar hamda radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimining xavfsizligiga taʼsir koʻrsatadigan fizik-kimyoviy jarayonlarning, shuningdek radionuklidlarning manbadan atrof-muhitga koʻchishi hamda aholi va atrof-muhitga radiatsiyaviy taʼsir koʻrsatish jarayonlarining konseptual modeli keltiriladi.

Bunda konseptual modelda quyidagilar koʻrsatiladi:

radionuklidlar manbayi sifatida radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimining tavsifi, uning qismlari va ular oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlik;

radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimining evolyutsiyasi;

tabiiy va texnogen xususiyatga ega hodisalar hamda fizik-kimyoviy jarayonlar roʻyxati;

saqlash punktlari joylashgan hudud va maydonchalarning biosfera va geosfera xususiyatlari;

radionuklidlarning bino va inshootlardan tashqariga chiqishini belgilovchi fizik-kimyoviy jarayonlar;

radionuklidlarning biosferadagi migratsiyasini belgilovchi jarayonlar;

radionuklidlarning insonga va atrof-muhitga taʼsir koʻrsatish mexanizmlari;

koʻrib chiqilayotgan fazoviy soha va vaqt oraligʻida konseptual modelning qoʻllanilish chegaralari.

219. Konseptual modelning hisob-kitoblarida foydalanilgan dasturiy vositalarning qisqacha tavsifi, shu jumladan dasturiy vositalarning vazifasi, amalga oshiriladigan hisoblash usullari, asosiy cheklovlar va taxminlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar hamda dasturiy vositalarning verifikatsiyasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

220. Saqlash punktlari xavfsizligini taʼminlash prognozining hisob-kitoblari natijasida olingan qiymatlari keltiriladi.

Bunda prognoz hisob-kitoblari natijalari va ularning ishonchliligini asoslash modellari va hisob-kitob parametrlarining noaniqligi sifat va miqdoriy tahlili keltiriladi.

221. Individual nurlanish boʻyicha maʼlumotlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 29-sentabrdagi 613-son qarori bilan tasdiqlangan Nurlanish olishning individual dozalarini nazorat qilish va hisobga olish yagona davlat tizimi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq keltiriladi.

222. Radiatsiyadan himoyalanish hisob-kitoblari, saqlash punktlari xavfsizligini uzoq muddatli baholash va avariyalar tahlili natijalari boʻyicha olingan yigʻma jadval keltiriladi.

223. Saqlash punktlarining normal ekspluatatsiya rejimi uchun xodimlarning yillik individual nurlanish dozalarining baholari keltiriladi.

Bunda dozalarni baholash saqlash punktlari loyihasida hisoblangan dozaning loyihaviy quvvati va radionuklidlarning havodagi solishtirma faolligi koʻrsatiladi.

224. Saqlash punktlarining normal ekspluatatsiyasida, radionuklidlarning saqlash punktlaridan tarqalishi, radioaktiv moddalarning atrof-muhitga oqizilishi va chiqarilishi natijasida aholi uchun yillik individual dozalar miqdori keltiriladi. Bunda ichki va tashqi nurlanishning barcha yoʻnalishlari koʻrsatiladi.

225. Ekspluatatsiya qiluvchi tashkilotning atrof-muhitning radiatsiyaviy nazorati va monitoringi oʻtkazilishini taʼminlovchi boʻlinmalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

Bunda ushbu maʼlumotlarda quyidagilar koʻrsatiladi:

boʻlinmalarning maʼmuriy boʻysunishi tartibi;

boʻlinmalarning vazifalari, funksiyalari va majburiyatlari;

boʻlinmalarning tashkiliy tuzilmasi;

boʻlinmalardagi xodimlar soni va ularning malakasi toʻgʻrisidagi axborotlar;

boʻlinmalarning xizmat faoliyatini tartibga soluvchi hujjatlar roʻyxati.

226. Saqlash punktlarining radiatsiyaviy nazorat tizimlari va ekspluatatsiya davrida radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) tizimining monitoringi, shuningdek saqlash punktlari ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyin radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimining davriy radiatsiyaviy nazorati va monitoringini oʻtkazish rejalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

227. Radiatsiyaviy nazoratni amalga oshirish uchun saqlash punktlari loyihasida nazarda tutilgan texnik vositalar va tashkiliy tadbirlar ionlashtiruvchi nurlanishning xodimlar, aholi va atrof-muhitga taʼsirining barcha asosiy yoʻllari koʻrib chiqilganligi boʻyicha maʼlumot keltiriladi.

228. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimi monitoringining har bir turi boʻyicha quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

monitoring obyektlari;

saqlash punktlarining normal ekspluatatsiyasi va normal ekspluatatsiyasining buzilishida, shu jumladan avariyalarda nazorat qilinadigan parametrlar va ularning oʻzgarishi mumkin boʻlgan diapazoni;

monitoringni oʻtkazish tartibi va davriyligi;

monitoringni amalga oshirish uchun qoʻllaniladigan texnik vositalar va uslubiyotlar roʻyxati, ularning asosiy texnik va metrologik tavsiflari;

monitoring tizimi uskunalari va qismlarini xavfsizlikka taʼsiri boʻyicha tasnifi;

monitoring uchun qoʻllaniladigan uslubiy taʼminot.

229. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimining monitoringida oʻlchashlarni oʻtkazish va oʻlchashlarni bajarish uslubiyotlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

Radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimining monitoringi natijalarini roʻyxatga olish va saqlash hamda monitoring asboblarini saqlash, ularni kalibrlash va qiyoslash tartibi koʻrsatiladi.

230. Ionlashtiruvchi nurlanish manbalari bilan ishlashda radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimining monitoringini amalga oshirish uchun nazarda tutilgan texnik vositalar va tashkiliy tadbirlar, ish joylaridagi hamda xodimlar boʻlishi mumkin boʻlgan joylardagi radiatsiyaviy vaziyat toʻgʻrisidagi maʼlumot keltiriladi.

231. Xodimlarni individual dozimetrik nazorat bilan taʼminlanganligi toʻgʻrisida maʼlumot keltiriladi va unda individual dozimetrlarni almashtirish davriyligi koʻrsatiladi.

232. Radioaktiv chiqindilarning radiatsiyaviy tavsiflarini nazorat qilish, radioaktiv moddalarning chiqindilarini nazorat qilish hajmi, usullari va davriyligi toʻgʻrisidagi maʼlumot keltiriladi.

233. Radionuklidlarning saqlash punktlarida ehtimoliy tarqalishini nazorat qilish hajmi, usullari va davriyligi toʻgʻrisidagi maʼlumot keltiriladi.

234. Saqlash punktlarining hududi va maydonchalaridan olib chiqilayotgan materiallar va uskunalarning radiatsiyaviy monitoringi, shuningdek transport vositalarining saqlash punktlari hududi va maydonchalaridan chiqish vaqtidagi nazorati toʻgʻrisidagi maʼlumot keltiriladi.

235. Radioaktiv moddalarning atrof-muhitga tarqalishini monitoring qilishda quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

saqlash punktlarining ekspluatatsiyasi davrida radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimini monitoring qilish dasturi;

saqlash punktlarining bino va inshootlari holati, shu jumladan xavfsizlik toʻsiqlarini kuzatuvi va nazorati;

radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlashda xavfsizlikni baholash imkoniyatlari.

236. Xavfsizlik toʻsiqlarining himoyalovchi va izolyatsiyalovchi xususiyatlari yoʻl qoʻyib boʻlmaydigan darajada pasaygan hamda saqlash punktlarining bino va inshootlaridan tashqariga chiqib ketishi aniqlangan hollarda tuzatish ishlarini amalga oshirish tartibi keltiriladi.

237. Saqlash punktlarini ekspluatatsiyadan chiqarish (yopish) ishlari yakunlangandan soʻng, radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlash tizimining monitoringi oʻtkazilishi toʻgʻrisida maʼlumot keltiriladi.

238. Yadroviy xavfsizlik boʻyicha quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

yadroviy xavfsizlikni taʼminlash prinsiplari;

yadroviy xavfsizlik tahlili natijalari;

yadroviy xavfsizlik taʼminoti boʻyicha tashkiliy ishlar.

239. Yadroviy xavfsizlik tarkibida yadroviy boʻlinuvchi radionuklidlar va yadroviy xavfli hudud va maydonchalar boʻlgan saqlash punktlari uchun keltiriladi.

240. Saqlash punktlari loyihasida saqlash punktlarining yadroviy xavfsizligini taʼminlashga va yadroviy xavfsizlikni taʼminlash talablarini belgilovchi atom energiyasidan foydalanish sohasidagi normalar va qoidalarga muvofiq saqlash punktini ekspluatatsiya qilishda va ular ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyin oʻz-oʻzini qoʻllab-quvvatlovchi zanjir reaksiyasi yuzaga kelishining oldini olishga qaratilgan texnik yechimlar hamda tashkiliy tadbirlar keltiriladi.

241. Yadroviy boʻlinuvchi radionuklidlarni oʻz ichiga olgan radioaktiv chiqindilar bilan ishlashning transport-texnologik sxemasi hamda ularni saqlash punktlari hududi va maydonchalari boʻylab tashishni amalga oshirishda yadroviy xavfsizlikni belgilovchi parametrlar keltiriladi.

242. Saqlash punktlari loyihasida qabul qilingan yadroviy xavfsizlikni taʼminlash prinsiplari keltiriladi.

243. Yadroviy boʻlinuvchi radionuklidlarni oʻz ichiga olgan radioaktiv chiqindilar, ular joylashgan katakchalar (yacheykalar) hamda ular bilan ishlash boʻyicha texnologik jarayonlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi va ular tushishi mumkin boʻlgan uskunalar, shuningdek qadoqlash komplekslarining roʻyxati koʻrsatiladi.

244. Saqlash punktlarida yadroviy boʻlinuvchi radionuklidlarni oʻz ichiga olgan radioaktiv chiqindilar toʻgʻrisidagi maʼlumot keltiriladi.

Mazkur maʼlumotda radioaktiv chiqindilarning joylashuv manzillari, ular bilan bogʻliq texnologik jarayonlar hamda muomala qilish jarayonlari koʻrsatiladi.

245. Yadroviy xavfsizlikni taʼminlash toʻgʻrisidagi maʼlumotlar tarkibida yadroviy boʻlinuvchi radionuklidlar va yadroviy xavfli uchastkalar boʻlgan saqlash punkti uchun keltiriladi.

246. Saqlash punktlarini ekspluatatsiya qilishda hamda ular ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyin yadroviy xavfsizlikning xavfsizlik parametrlari oshib ketishiga va oʻz-oʻzini qoʻllab-quvvatlovchi zanjir reaksiyasi yuzaga kelishiga olib kelishi mumkin boʻlgan normal ekspluatatsiya buzilishining tahlili davomida koʻrib chiqiladigan xatoliklarning boshlangʻich hodisalari roʻyxati keltiriladi.

247. Saqlash punktlarini ekspluatatsiya qilishda hamda ular ekspluatatsiyadan chiqarilgandan (yopilgandan) keyin yadroviy xavfsizligini tahlil qilish natijalari keltiriladi.

248. Yadroviy xavfsizlik tahlilining natijalarida quyidagilar asoslab berilishi kerak:

radioaktiv chiqindilardagi yadroviy boʻlinuvchi radionuklidlardan yuzaga keluvchi ionlashtiruvchi nurlanishning atrof-muhitga tarqalish ehtimoli;

koʻmiladigan (saqlashga joylashtiriladigan) radioaktiv chiqindilardagi yadroviy boʻlinuvchi radionuklidlar miqdori cheklangan boʻlishi hamda ularning saqlash punktlari bino va inshootlari hamda atrof-muhit boʻylab koʻchish paytida bir joyga toʻplanishi hisobiga oʻz-oʻzini qoʻllab-quvvatlovchi zanjir reaksiyasi yuzaga kelishi ehtimolini;

saqlash punktlarining qismlari va atrofdagi tuproq jinslarida yadroviy boʻlinuvchi radionuklidlarning koʻchishi paytida ularning bir joyga toʻplanishi hisobiga oʻz-oʻzini qoʻllab-quvvatlovchi zanjir reaksiyasi yuzaga kelishi ehtimoli.

249. Yadroviy xavfsizlik boʻyicha olingan xulosalar va ularda keltirilgan muayyan uskuna hamda texnologik jarayon uchun yadroviy xavfsizlik shartlari va parametrlari toʻgʻrisidagi axborot keltiriladi.

250. Yadroviy xavfsizlikni taʼminlash ishlarini tashkil etish toʻgʻrisidagi maʼlumot keltiriladi.

251. Ekspluatatsiya qiluvchi tashkilot tomonidan saqlash punktining yadroviy xavfsizligini taʼminlash vakolatlari yuklangan xizmat tuzilmasi keltirilishi, shuningdek uning asosiy funksiyalari va majburiyatlari hamda xodimlarga qoʻyiladigan malakaviy talablar koʻrsatilishi lozim.

252. Saqlash punktlari ekspluatatsiyasida hosil boʻladigan radioaktiv chiqindilar, radioaktiv moddalarni oqizish va chiqarish bilan bogʻliq tashkiliy ishlar boʻyicha quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

radioaktiv chiqindilarni hosil qiluvchi manbalar;

suyuq radioaktiv chiqindilar bilan ishlash tizimlari va ularning tashlamalari;

qattiq radioaktiv chiqindilar bilan ishlash tizimi.

253. Saqlash punktlarining normal ekspluatatsiyasida, shu jumladan texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlashda hamda normal ekspluatatsiya buzilishlarida, avariyalarda gazsimon radioaktiv chiqindilar, suyuq radioaktiv chiqindilar va qattiq radioaktiv chiqindilarning hosil boʻlish manbalari toʻgʻrisidagi maʼlumot keltiriladi.

254. Saqlash punktlarining ekspluatatsiyasida hosil boʻladigan gazsimon radioaktiv chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi hamda unda koʻrsatib oʻtilgan tizimlarning saqlash punktlari ekspluatatsiyasining barcha rejimlari va normal ekspluatatsiya buzilishi, shu jumladan avariyalar uchun yetarliligi va samaradorligining asosladi.

255. Atrof-muhitga radioaktiv moddalar chiqarishning belgilangan normalari hamda nazorat darajalari va manbalari keltiriladi.

256. Saqlash punktlari loyihasida suyuq radioaktiv chiqindilar bilan xavfsiz ishlash boʻyicha nazarda tutilgan yechimlar va ularning asoslari saqlash punktlarining barcha ekspluatatsiya holatlarida, shuningdek normal ishlash buzilganda va avariya holatlarida koʻrsatiladi.

257. Saqlash punktlarining ekspluatatsiyasida hosil boʻladigan suyuq radioaktiv chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimlari toʻgʻrisidagi axborot koʻrsatiladi va koʻrsatib oʻtilgan tizimlarning barcha ekspluatatsiya rejimlari va punktlarining normal ekspluatatsiya buzilishlari, shu jumladan avariyalar uchun yetarliligi va samaradorligining asosi keltiriladi.

258. Suv obyektlariga radioaktiv chiqindilarni chiqaruvchi barcha manbalari, saqlash punktlarining normal ekspluatatsiyasida, shuningdek avariya holatlarida radionuklidlarning miqdoriy tarkibi koʻrsatiladi.

259. Suyuq radioaktiv chiqindilarni oqizib yuborishning belgilangan normalari va oqizib yuborishning nazorat darajalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar “Radiatsiya xavfsizligi normalariga (RXN 2006)” muvofiq keltiriladi.

260. Saqlash punktlari loyiha hujjatlarida qattiq radioaktiv chiqindilar bilan xavfsiz muomala qilish boʻyicha nazarda tutilgan yechimlar va ularning asoslari saqlash punktlarining barcha ekspluatatsiya holatlarida, shuningdek normal ishlash buzilganda va avariya holatlarida koʻrsatiladi.

261. Saqlash punktlarini ekspluatatsiya qilishda hosil boʻladigan qattiq radioaktiv chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi hamda tizimlarning barcha ekspluatatsiya rejimlari va saqlash punktlarning normal ekspluatatsiya buzilishlari, shu jumladan avariyalar uchun yetarliligi va samaradorligining asosi keltiriladi.

262. Radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlashda xavfsizlik talablarini belgilovchi atom energiyasidan foydalanish sohasidagi normalar va qoidalar talablariga muvofiq qabul qilingan loyihaviy avariyalarning boshlangʻich hodisalarini roʻyxati keltiriladi.

263. Loyihaviy avariyalarning har bir boshlangʻich hodisasi uchun keyingi hisoblash tahlillarini amalga oshirish maqsadida boshlangʻich hodisalarning rivojlanish holatlari, ularning tavsiflari, avariyalarning kechishiga taʼsir koʻrsatuvchi tizimlar, shuningdek avariyalarning rivojlanishi natijasida shikast yetishi mumkin boʻlgan tizimlar hamda bino va inshootlar roʻyxati keltiriladi.

264. Loyihaviy avariyalarning ehtimoliy oqibatlarini hisoblash uchun qoʻllaniladigan usullar, modellar va dasturiy vositalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

265. Xavfsizlik, tizimlardagi nosozliklar va xodimlarning xatolari uchun muhim boʻlgan tizimning ishlashidagi loyihaviy avariyalarni tahlil qilish natijalari keltiriladi.

266. Loyihaviy avariyalarning radiatsiyaviy oqibatlari baholanishi, xodimlar va aholining nurlanish dozalari hisob-kitobi, saqlash punktlarining xonalari, hududi va maydonchalarida hamda ulardan tashqarida joylarda radioaktiv moddalar tarqalishining hisob-kitobining natijalari keltiriladi.

267. Saqlash punktlarining ekspluatatsiya davrida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan loyiha oldi avariyalar tahlili natijalari, radiatsiyaviy oqibatlar va loyiha oldi avariyalarni boshqarish boʻyicha chora-tadbirlar tavsifi keltiriladi.

268. Koʻrib chiqilgan loyiha oldi avariyalar roʻyxati va uning asosi koʻrsatiladi.

Loyiha oldi avariyalar roʻyxati radioaktiv chiqindilarni koʻmish va (yoki) saqlashda xavfsizlik talablarini belgilovchi atom energiyasidan foydalanish sohasidagi normalar va qoidalar talablariga muvofiq shakllantirilishi kerak.

269. Avariya paytida radioaktiv moddalar chiqindilarini baholash natijalari hamda xodimlar va aholining potensial nurlanish dozalari koʻrsatiladi.

270. Saqlash punktlarini qurish, rekonstruksiya qilish va foydalanishga topshirish boʻyicha quyidagi maʼlumotlar keltiriladi:

saqlash punktlarini qurish va rekonstruksiya qilish;

saqlash punktlarini foydalanishga topshirish.

271. Saqlash punktlarini qurish va rekonstruksiya qilishning asosiy bosqichlarining tavsifi keltiriladi.

272. Saqlash punktlarini qurish va rekonstruksiya qilishda ishlarni tashkil etish hamda ekspluatatsiya qiluvchi tashkilot va ekspluatatsiya qiluvchi tashkilotga xizmat koʻrsatuvchi tashkilotlar haqidagi maʼlumot keltiriladi.

Bunda ushbu maʼlumotda quyidagilar koʻrsatiladi:

ekspluatatsiya qiluvchi tashkilot, loyihani ishlab chiquvchi, asbob-uskunalarni yetkazib beruvchilar va saqlash punktlarini qurish va rekonstruksiya qilishda xizmatlar koʻrsatuvchi boshqa tashkilotlar tomonidan amalga oshiriladigan tashkiliy chora-tadbirlar;

yongʻin va texnika xavfsizligini taʼminlash boʻyicha tashkiliy chora-tadbirlar;

jismonan himoya qilish tizimining ishlash tavsifi.

273. Saqlash punktlarini qurish va rekonstruksiya qilishning har bir bosqichida sinov dasturlarining xavfsizlik uchun muhim boʻlgan tizimlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar keltiriladi.

274. Saqlash punktlarini qurish va rekonstruksiya qilish boʻyicha ishlarni bajarish jadvali, ishlarning tavsiflari va hajmlari, shuningdek har bir bosqich boʻyicha ularning davomiyligi koʻrsatiladi.

275. Saqlash punktlarini qurish va rekonstruksiya qilishning har bir bosqichi uchun xavfsizlikni taʼminlash boʻyicha tadbirlar roʻyxati, qurish va rekonstruksiya qilish tugallanishining nazarda tutilgan muddati koʻrsatilgan holda keltiriladi.

276. Qurilayotgan va rekonstruksiya qilinayotgan saqlash punktini foydalanishga topshirish toʻgʻrisidagi maʼlumot keltiriladi.

277. Saqlash punktlarini joylashtirish, qurish va rekonstruksiya qilish bosqichida foydalanishga topshirish boʻyicha ishlarning bajarishni baholash imkonini beradigan asosiy qoidalarni oʻz ichiga olgan maʼlumot keltiriladi.

278. Saqlash punktlarini foydalanishga topshirishning har bir bosqichida sinov dasturlarining qisqacha mazmuni keltiriladi.

279. Saqlash punktlarini foydalanishga topshirish va sinovlarni oʻtkazish boʻyicha ishlarni bajarish jadvali har bir bosqich boʻyicha ishlar va sinovlarning tavsiflari hamda hajmlari, ularning taxminiy davomiyligi koʻrsatiladi.

Shuningdek, alohida tizimlar yoki saqlash punktlarining qismlarini rejalashtirilgan sozlash va sinovdan oʻtkazish jadvallari keltiriladi.