Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси бошлиғининг буйруғи, 08.04.2026 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 3809
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.01.00 Умумий қоидалар;
2.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот;
3.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.03.00 Газтаъминоти;
4.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.04.00 Нефть маҳсулотларини сотиш. Автомобилларга ёқилғи қуйиш шохобчалари]
[ТСЗ:
1.Иқтисодиёт / Саноат;
2.Иқтисодиёт / Энергетика]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси бошлиғининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
буйруғи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитаси ва Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, Энергетика вазирлиги, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги билан келишилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бошлиқ Д. ИСАҚУЛОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2026 йил 25 март,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14 сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Келишилди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазири Ш. ХИДОЯТОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2026 йил 13 март
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитаси раиси А. РАФИҚОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2026 йил 30 январь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Техник жиҳатдан тартибга солиш агентли директори А. ЖУМАНАЗАРОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2026 йил 28 январь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Энергетика вазири Ж. МИРЗАМАҲМУДОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2026 йил 16 январь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси бошлиғининг 2026 йил 25 мартдаги 14-сон буйруғига ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва иссиқлик тармоқларини эксплуатация қилишда хавфсизлик техникаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҚОИДАЛАРИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур Қоидалар иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва иссиқлик тармоқларини эксплуатация қилишда хавфсизлик техникаси қоидаларини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Мазкур Қоидаларнинг талаблари мулкчилик шаклидан ва идоравий мансублигидан қатъий назар, барча иссиқликдан фойдаланувчи истеъмолчилар (аҳолидан ташқари), шунингдек иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва иссиқлик тармоқларини таъмирлаш, қурилиш-монтаж, созлаш ва синаш ишларини амалга оширувчи ташкилотлар (бундан буён матнда ташкилот деб юритилади) учун мажбурий ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ташкилотларнинг маъмурий-техник ходимлари техник, санитария-гигиена ва ташкилий тадбирларни тизимли равишда амалга ошириш, ходимларни хавфсиз меҳнат усулларига ўқитиш ва уларга кўрсатмалар бериш орқали соғлом ва хавфсиз меҳнат шароитларини таъминлашлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Маъмурий-техник ходимлар маҳаллий шароитлардан келиб чиққан ҳолда, ишларнинг хавфсизлигини таъминловчи қўшимча чора-тадбирларни кўзда тутишлари лозим. Ушбу чора-тадбирлар мазкур Қоидаларга зид бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ҳар бир ходим, агар Қоидаларнинг талаблари бузилишини ўзи бартараф қилиш чораларини кўра олмаса, дарҳол ўзининг бевосита раҳбарига, агар у бўлмаса, юқори турувчи раҳбарларга аниқланган, инсон ҳаёти учун хавфли бўлган барча Қоидалар бузилишлари, шунингдек ускуналарнинг ва иш жараёнида ишлатилаётган машина, механизмлар, асбоб-ускуналар ҳамда ҳимоя воситаларининг носозлиги ҳақида хабар бериши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва иссиқлик тармоқларини эксплуатация қилишда юз берган бахтсиз ҳодисалар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1997 йил 6 июндаги 286-сон қарори билан тасдиқланган Ишлаб чиқаришдаги бахтсиз ҳодисаларни ва ходимлар саломатлигининг меҳнат вазифаларини бажариш билан боғлиқ бошқа хил зарарланишини текшириш ва ҳисобга олиш тўғрисидаги низом асосида текширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Иш жараёнида қўлланилаётган механизмлар ва юк кўтариш машиналари, мосламалар ва асбоб-ускуналар мазкур Қоидаларнинг 1-иловасига, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитаси томонидан тасдиқланган қоидалар ва ишлаб чиқарувчи завод йўриқномасига мувофиқ синовдан ўтказилиши ва эксплуатация қилиниши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Қўлланилаётган ҳимоя воситалари ушбу Қоидаларнинг 8-иловасида белгиланган талабларга жавоб бериши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Истеъмолчиларнинг иссиқликдан фойдаланадиган қурилмалари ва иссиқлик тармоқларини ишлатиш ва таъмирлаш билан шуғулланадиган муҳандислик-техник ходимлар ва ишчилар учун ушбу Қоидалар доирасидаги, эгаллаб турган лавозимига мос келадиган талабларни билиши мажбурийдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу Қоидаларда белгиланган талабларга жавоб бермайдиган ҳимоя воситаларидан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Ходимларга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар, иссиқлик тармоқлари ва иссиқлик пунктларига хизмат кўрсатувчи ходимлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
дастлабки (меҳнат шартномасини тузаётганда) ва даврий (меҳнат фаолияти давомида) мажбурий тиббий кўрикдан ўтиши ва соғлиги ҳолатига кўра бажариладиган ишларни бажаришга рухсат этилган бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мазкур Қоидалар, лавозим ва ишлаб чиқариш йўриқномалари ҳамда меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича йўриқномаларни билиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иш жойида тажрибали ходим раҳбарлиги остида хавфсиз иш усуллари бўйича ўқувдан ўтиши ва тегишли малака комиссиясида билимлари текширишдан ўтказилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
авария ҳолатида ҳаракат қилиш ва эвакуация тартиби, босим ва ҳарорат билан боғлиқ хавфларни билиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмаларни ва иссиқлик тармоқларини эксплуатация қилиш, таъмирлаш, созлаш ва синаш ишларини ташкил қилувчи ва бу ишларда бевосита иштирок этувчи, тезкор, таъмирлаш ёки тезкор-таъмирловчи ходимлар ва технологик ходимларни аттестациядан ўтказиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 24 декабрдаги 819-сон қарори билан тасдиқланган Меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича йўл-йўриқдан ўтказиш, ўқитиш ва билимларни текшириш, малака ошириш ҳамда қайта тайёрлаш тўғрисидаги низомга мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 14 июлдаги 290-сон қарори билан тасдиқланган Ўн саккиз ёшга тўлмаган шахсларнинг меҳнатидан фойдаланилиши тақиқланган оғир ишларнинг ҳамда зарарли ёки хавфли меҳнат шароитларидаги ишларнинг рўйхатига мувофиқ, ўн саккиз ёшга тўлмаган шахслар оғир, зарарли ёки хавфли меҳнат шароитларидаги ишларга қабул қилинмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Технологик эҳтиёжлар учун ёнувчан, портловчи ва зарарли моддалар қўлланиладиган, шунингдек газ мавжуд бўлиши мумкин бўлган камера ва туннелларга хизмат кўрсатишда иссиқликдан фойдаланувчи қурилмаларни эксплуатация қилиш ва таъмирлашга рухсат берилган ходимлар қуйидагиларни билиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) мазкур Қоидаларга 2-иловада келтирилган зарарли газлар, буғлар, чанглар ва ҳаводаги бошқа аэрозолларни рухсат этилган чегара миқдорини (концентрацияларни) аниқлаш усулларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) газ йиғилиб қолиши мумкин бўлган жойларда ишлаб чиқариш қоидалари ва талабларини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ташкилотларда газ кириш хавфи бор камералар, ўтиш каналлари рўйхати ва режаси бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Газ мавжуд жойларда кўчма газанализаторлар, автоматик сигнализация мавжуд бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Ташкилот маъмурияти хавфсиз меҳнат шароитларини яратиш, ишчиларни хавфсиз иш усуллари бўйича ўқитиш ҳамда уларнинг хавфсизлик техникаси қоидалари ва кўрсатмаларига риоя қилишини назорат қилиш бўйича ташкилий ва техник чора-тадбирларнинг амалга оширилишини таъминлаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва иссиқлик тармоқларини хавфсизлик техникаси, техник эксплуатация қилиш бўйича жавобгар шахсларнинг тайинланиши белгиланган талабларга мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Ходимлар барча тугмалари қадалган махсус кийим-бошда ишлаши лозим. Механизмнинг ҳаракатланаётган (айланаётган) қисмлари тортиб кетишини олдини олиш мақсадида уларнинг кийимларида ҳилпираб турувчи қисмлари бўлмаслиги шарт. Махсус кийим-бошнинг енгини шимариш ва этик қўнжларини қайтариш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Заҳарли ва агрессив моддалар билан ишлаганда, шунингдек электр ва газ билан пайвандлашда, изоляция ишларини бажаришда, сочилувчан ва чангланувчан материалларни юклашда ҳамда туширишда шимнинг этак қисми пойабзал устидан туширилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ишлаб турган ускуналари бор хоналар, қудуқлар, камералар, каналлар, туннеллар, қурилиш майдончалари ҳамда таъмирлаш ҳудудида бўлганда барча ходимлар ҳимоя каскаларининг ияк остидан ўтган тасмасини таққан бўлишлари шарт. Сочлар каска остига йиғилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва иссиқлик тармоқларига хизмат кўрсатувчи ходимларга кучланиш остига тушиб қолган инсонни электр токи таъсиридан қутқариш ва бахтсиз ҳодисадан жабрланувчига шифокор келгунга қадар ёрдам кўрсатиш усуллари амалий ўргатилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Топшириқ (наряд) ва фармойиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва иссиқлик тармоқларини эксплуатация қилишда ҳамда таъмирлашда ишларнинг хавфсизлигини таъминловчи ташкилий чора-тадбирларга қуйидагилар киради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишларни топшириқ (наряд), фармойиш орқали расмийлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишга рухсат бериш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иш жараёнида назорат олиб бориш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишдаги танаффусни, бошқа иш жойга ўтказишни, иш тугатилганини расмийлаштириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва иссиқлик тармоқларидаги ишлар топшириқ (наряд) ва фармойиш бўйича бажарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Топшириқ (наряд) бу белгиланган шаклдаги махсус бланкада расмийлаштирилган ҳамда иш мазмуни ва жойини, уни бошлаш ва тамомлаш вақтини, хавфсиз бажарилиш шартларини, бригада таркибини, хавфсиз бажарилиши учун жавобгар шахсларни ва бошқаларни белгилаб берувчи топшириқдир. Топшириқнинг (наряднинг) шакли мазкур Қоидаларнинг 3-иловасида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Топшириқ (наряд) қуйидаги асосий ишлар бўйича бажарилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва иссиқлик тармоқларида бажариладиган газ электр пайвандлаш ишлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) аппаратлар, суюқлик омборлари (резервуарлар), баклар, бетон қувурлар (колодецлар), коллекторлар, туннеллар ва шу каби жойларда бажариладиган ишлар (Алоҳида ишларни бажаришда хавфсизлик техникаси қоидалари ушбу Қоидаларнинг 5-иловасида келтирилган);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) буғ ўтказувчи қувурларни қиздириш ва ишга тушириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) газ йиғиладиган ёки газ сизиб чиқиши мумкин бўлган жойларда бажариладиган ишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) ишлаб турган ускуналар олдида таъмирлаш ишларини бажариш, айланувчи механизмларни таъмирлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) ишлаб турган қувурларда ва ускуналарда иссиқлик изоляцияси ишлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Маҳаллий шароитлардан келиб чиққан ҳолда ҳар бир ташкилот топшириқ (наряд) бўйича бажариладиган ишларнинг жадвалини кенгайтириши мумкин. Бундай ҳолда қўшимча ишларнинг жадвали ташкилот раҳбари (ёки бош муҳандиси) томонидан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Топшириқ (наряд) бериш ҳуқуқига эга бўлган, шунингдек ишнинг жавобгар раҳбари (бундан буён матнда жавобгар раҳбар деб юритилади) ва иш бажарувчи сифатида иштирок этиши мумкин бўлган шахслар рўйхати ташкилот раҳбарининг фармойиши билан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва иссиқлик тармоқларини таъмирлашга топшириқ (наряд) бериш ташкилотнинг маъмурий-техник ходимларига топширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Зарур ҳолларда, ишлаб чиқариш хусусиятидан келиб чиққан ҳолда, топшириқ (наряд) бериш ҳуқуқи жавобгар тезкор ходимга берилиши мумкин, бунда мазкур ходим ишга қўювчи шахс сифатида иштирок этмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Мазкур Қоидаларнинг 16-бандида назарда тутилмаган, топшириқ (наряд) асосида бажариладиган ҳамда иш жойини тайёрлаш бўйича техник тадбирларни амалга ошириш талаб этилмайдиган ишлар фармойиш асосида бажарилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Битта ходим томонидан фармойиш асосида бажариладиган ишлар рўйхати маҳаллий шароитлардан келиб чиққан ҳолда белгиланади ҳамда ташкилот раҳбари (ёки иссиқлик хўжалигига жавобгар шахс) томонидан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Ишни бажаришга фармойиш бериш мансаб лавозимига кўра бундай ҳуқуққа эга бўлган шахслар томонидан амалга оширилади, уларнинг рўйхати эса ташкилотнинг раҳбари (ёки иссиқлик хўжалигига жавобгар шахси) томонидан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фармойиш бир марталик бўлади ва сутка давомида амал қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ишларни давом эттириш зарур бўлганда фармойиш янгидан берилади ва расмийлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Топшириқ (наряд) ва фармойишлар бўйича ишларни рўйхатга олиш мазкур Қоидаларнинг 4-иловасида келтирилган шаклдаги журналда амалга оширилади. Журналда фақат ишга биринчи марта рухсат берилганлиги ҳамда топшириқ (наряд) ёпилиши билан ишнинг тўлиқ тугалланганлиги қайд этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Журнал рақамланган, шнурланган ва муҳр билан тасдиқланган бўлиши шарт. Журнални сақлаш муддати охирги ёзув киритилган санадан бошлаб 6 ойни ташкил этади. Топшириқлар (нарядлар) бўйича бирламчи ва ҳар кунги ишга рухсат бериш тезкор журналда расмийлаштирилади. Бунда фақат топшириқ (наряд) рақами ва иш жойи кўрсатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Ишлар хавфсизлиги учун жавобгар шахслар, уларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Ишларнинг хавфсизлиги учун қуйидаги шахслар жавобгардир:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) топшириқ (наряд) ва фармойиш берувчи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) жавобгар раҳбар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) иш бажарувчи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) кузатувчи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) ишга қўювчи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) бригада аъзолари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Топшириқ (наряд), фармойишни берувчи шахс иш ҳажмини ва унинг бажарилиши зарурлигини белгилайди. Унинг хавфсиз бажарилиши мумкинлигига жавоб беради ва жавобгар раҳбар, иш бажарувчи ёки кузатувчининг, шунингдек бригада аъзоларининг етарли малакага эга эканлиги учун жавоб беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ишни бажариш учун топшириқсиз (нарядсиз) фармойиш берилган тақдирда, мазкур ишни бажаришга тайинланган шахсларнинг етарли малакага эга эканлиги учун фармойиш берувчи шахс жавобгар ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Топшириқ (наряд) берувчи, жавобгар раҳбар ҳамда иш бажарувчини тайинловчи шахс сифатида бўлинма, цех, бўлим, лаборатория ёки қурилиш участкаси бошлиғи ҳамда унинг ўринбосари иштирок этиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Жавобгар раҳбар ва иш бажарувчи (кузатувчи) томонидан бригада устидан самарали назоратни таъминлаш имкониятидан, шунингдек бригада таркибига кирган шахсларнинг етарли малакага эга эканлигидан келиб чиққан ҳолда бригада таркибининг сон жиҳатдан шакллантирилиши учун жавоб беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Жавобгар раҳбар ишга қўювчидан иш жойини қабул қилар экан, ишга қўювчи билан бир қаторда иш жойларининг тўғри тайёрланганлиги ва хавфсизлик чораларининг етарли қабул қилинганлиги учун жавобгарликни олиб боради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Жавобгар раҳбарни тайинлаш топшириқ (наряд) берувчи томонидан ишнинг ҳажми, шароити ва мураккаблигига қараб белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Иш бажарувчи ишга қўювчидан иш жойини қабул қилиб олиб, қуйидагиларга жавоб беради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
топшириқда (нарядда) кўрсатилган ишларни бажариш учун зарур хавфсизлик чоралари тўғри бажарилганлигига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ушбу Қоидалар ҳамда меҳнатни муҳофаза қилиш қоидаларига ўзи ва бригада аъзолари риоя қилишганлигига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бригада аъзоларига берилган кўрсатмаларнинг тўлиқлигига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
воситалар, инвентарлар, ҳимоя воситалари, такелаж мосламаларининг борлигига, ишга яроқлилигига, қўллашга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иш жойидаги тўсиқлар, хавфсизлик белгилари, беркитувчи қурилмаларнинг бутлигини сақлашга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар иш бажариш жараёнида бригада аъзолари устидан узлуксиз назорат олиб бориш талаб қилинса, бригадага раҳбарлик қилаётган иш бажарувчи ишда бевосита иштирок этмайди. Бу тўғрисида мазкур Қоидаларнинг 3-иловасида келтирилган топшириқнинг (наряднинг) «Алоҳида шартлар» сатрига ёзиб қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Топшириқ (наряд) ва фармойиш бўйича иш бажарувчи қилиб цех (участка) ишчилари, таъмирловчи ходимлар ёки иш олиб бориладиган ускуналарни яхши биладиган тезкор ходимлар, шунингдек бригада аъзоларига аниқ ва тўлиқ йўриқнома бера оладиган ҳамда уларнинг ҳаракати устидан назоратни таъминлай оладиган ходимлар сафидан тайинланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Ишчи бригада топшириқ (наряд) ёки фармойиш бўйича ишларни бажарганда, ишлаб чиқариш хавфсизлиги учун узлуксиз назорат олиб бориш талаб қилинса, уни назорат қилиш учун кузатувчи тайинланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кузатувчини тайинлаш зарурлиги топшириқ (наряд) берувчи шахс ёки жавобгар раҳбар томонидан аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кузатувчи қилиб, иш бажарувчи ҳуқуқига эга шахс ёки тезкор ходим тайинланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Кузатувчи ишга қўювчидан иш жойини қабул қилишда унинг тўғри тайёрланганлигига, шунингдек мазкур Қоидаларга мувофиқ ишларни бажариш учун зарур хавфсизлик чораларининг таъминланганлигига жавоб беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кузатувчи томонидан назоратни бошқа бирор иш билан бир вақтда олиб боришга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Топшириқ (наряд) ва фармойишлар асосида жавобгар раҳбар ва иш бажарувчи сифатида иштирок этиши мумкин бўлган ишчилар рўйхати ташкилотнинг иссиқлик хўжалигига жавобгар шахснинг фармойиши билан тасдиқланади. Ушбу рўйхатларнинг нусхалари смена бошлиғининг иш жойида сақланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Йирик ташкилотларда жавобгар раҳбар ва иш бажарувчи бўлиши мумкин бўлган шахслар рўйхатини тасдиқлаш ваколати ташкилот бўйича фармойиш асосида цех бошлиқларига юклатилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Ишга қўювчи қуйидагилар учун жавобгар ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишга қўйишнинг тўғрилиги ва жавобгар раҳбарга, иш бажарувчига ҳамда кузатувчига тўлиқ кўрсатмалар берилганлиги учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иш жойларининг тўғри тайёрланганлиги, хавфсизлик чораларининг етарли қабул қилинганлиги, уларнинг иш хусусияти ва жойига мувофиқлиги учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қўлланилаётган воситалар, инвентарлар ва мосламаларнинг ишга яроқлилиги учун.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Топшириқ (наряд) ва фармойишлар бўйича биринчи марта ишга қўйишни цех, смена бошлиғи ёки унинг ўрнини босувчи шахс беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Топшириқ (наряд) асосида ишларини ҳар куни давом эттиришга рухсат беришда, шунингдек смена бошлиғининг рухсати билан бригадани бошқа иш жойига ўтказишда ишга қўювчи сифатида қуйидаги шахслар иштирок этиши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
унга бўйсинувчи хизмат кўрсатувчи тезкор таъмирловчи ходим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иссиқлик тармоғида ишлар бажарилаётганда иш раҳбари (иш бажарувчи).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Чекка объектларда ишлар бажарилаётган ҳолларда, кундалик ишларни давом эттиришга рухсат бериш ваколати ушбу объектдаги навбатчилар орасидан тайинланган шахсга юклатилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Бригада аъзолари қуйидагиларга жавоб берадилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича йўриқномалар талабларини бажариш, ишга рухсат беришдан олдин иш вақтида хавфсизлик чоралари бўйича олинган кўрсатмалар талаблари бажарилиши учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
берилган ҳимоя воситалари, махсус кийимлар, фойдаланаётган воситалар ва мосламаларнинг ишга яроқлилиги учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишда хавфсизлик техникаси қоидаларининг аниқ бажарилиши учун.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Бир ходим томонидан икки хил мажбуриятни бир вақтнинг ўзида бажаришга, агар у мазкур мажбуриятларни амалга ошириш ҳуқуқига эга бўлса, рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, ушбу ходим тегишли ваколатларни назарда тутувчи ҳар бир рўйхатга белгиланган тартибда киритилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ишларни бажаришда бир ходимга қуйидаги икки хил мажбуриятни бир пайтда олиб боришга рухсат этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
топшириқ (наряд) берувчи ва жавобгар раҳбар мажбуриятини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
жавобгар раҳбар ва иш бажарувчи мажбуриятини, агар жавобгар раҳбарга фақат битта топшириқ (наряд) берилган бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иссиқлик тармоқларида жавобгар раҳбар ва ишга қўювчи мажбуриятини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Топшириқ (наряд) бериш ва расмийлаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Ишлаш учун топшириқ (наряд) икки нусхада ёзилади. Иккала нусхаси ҳам аниқ ва тушунарли ёзилишига риоя этилганда, у кўчиргич қоғоз (копирка) қўйилиб тўлдирилади. Ёзилган ёзувни ўчириш ёки тузатишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Топшириқ (наряд) берувчи шахс томонидан жавобгар раҳбарга ёки ушбу объектнинг тезкор ходими ҳисобланган катта ходимга телефон орқали берилишига рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, топшириқ (наряд) уч нусхада тўлдирилади: бир нусхасини топшириқ (наряд) берувчи шахс тўлдиради, иккита нусхани эса телефон орқали қабул қилаётган шахс тўлдиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва иссиқлик тармоқларида ишлар доимий тезкор ходимлари бўлмаган ва тезкор ёки тезкор таъмирловчи ходим ҳисобланган шахс томонидан жавобгар раҳбар вазифасини ўриндошлик асосида бажарганда топшириқ (наряд) икки нусхада ёзилади. Улардан бири иш бажарувчига берилади, иккинчиси эса топшириқ (наряд) берувчи шахсда қолади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Топшириқ (наряд) телефон орқали берилганда, топшириқ (наряд) берувчи шахс унинг матнини (телефонограмма шаклида) айтиб ёздиради. Матнни қабул қилаётган шахс эса топшириқ (наряд) бланкасини тўлдириб, қайта текшириб кўради. Бунда топшириқ (наряд) берувчи шахснинг имзоси ўрнига унинг фамилияси кўрсатилади ва матнни қабул қилаётган шахснинг имзоси билан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Телефон орқали қабул қилинган топшириқ (наряд) асосидаги ишга рухсат бериш умумий тартибда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Топшириқ (наряд) битта бригадали битта иш бажарувчига (кузатувчига) ёзилади. Иш бажарувчининг қўлига фақат битта топшириқ (наряд) берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Топшириқ (наряд) тезкор ходимга бевосита иш жойини тайёрлаш олдидан берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Топшириқни (нарядни) иш бажарувчига ишни бошлаш арафасида беришга рухсат этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар жавобгар раҳбар ва иш бажарувчи вазифасини битта шахс бажарса, бир дона топшириқ (наряд) берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Янги топшириқни (нарядни) расмийлаштирмасдан иш жойини кенгайтириш, иш жойлари сонини ҳамда ишлаб чиқариш шартларини ўзгартириш, шунингдек иш раҳбари ёки иш бажарувчини алмаштиришга йўл қўйилмайди. Шунингдек, бригада таркиби сон жиҳатдан 50 фоиздан ортиққа ўзгарган тақдирда, топшириқ (наряд) қайтадан расмийлаштирилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Топшириқ (наряд) асосида ишлар бажарилганда бригада таркиби иш бажарувчи киритилган ҳолда камида икки нафардан иборат бўлиши шарт. Бригада таркибига иш ўрганувчилар ва ўқувчилар, шунингдек янги ишга қабул қилинган ишчилар сони уч кишидан ортиқ бўлмаса, киритилишига рухсат берилади. Улар бригаданинг асосий аъзоларига бириктирилади. Иш ўрганувчилар, ўқувчилар ҳамда янги ишга қабул қилинган ходимларнинг хавфсизлиги учун жавобгарлик улар бириктирилган иш бажарувчи ва бригада аъзолари зиммасига юкланади. Бу ҳақда мазкур Қоидаларнинг 3-иловасида келтирилган топшириқнинг (наряднинг) «Бригада аъзолари» устунида кўрсатилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Топшириқнинг (наряднинг) барча устунлари қатор остидаги матн мазмунига мос равишда тўлдирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Мазкур Қоидаларнинг 3-иловасида келтирилган топшириқнинг (наряднинг) «Ишларни бажариш шартлари» устунида иш жойини тайёрлашнинг зарур тадбирлари ва хавфсизлик чоралари, шунингдек бошқа цехлардаги тезкор ходимлар бажариши керак бўлган чоралар санаб ўтилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Зарур ҳолларда мазкур Қоидаларнинг 3-иловасида келтирилган топшириқнинг (наряднинг) «Алоҳида шартлар» устунида топшириқ (наряд) берувчи шахснинг қарорига кўра мазкур Қоидаларда назарда тутилмаган қўшимча хавфсизлик чоралари белгиланади (масалан, жавобгар раҳбарнинг узлуксиз назорати остида ишлаш, махсус тўсиқлар қўйиш, очиқ оловни қўллашга рухсат бермаслик, алоҳида операциялар кетма-кетлигига қаттиқ риоя қилиш, махсус ҳимоя воситаларини қўллаш ва бошқалар).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Бригадани топшириқ (наряд) бўйича ишга қуйиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Ишга рухсат беришдан олдин жавобгар раҳбар ва иш бажарувчи рухсат берувчи билан биргаликда иш жойини тайёрлаш бўйича техник чора-тадбирлар бажарилганлигини текширишлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Иш жойининг тайёрлигини текширгандан ва бригадага йўриқ беришдан кейин жавобгар раҳбар топшириқ (наряд) варағининг орқа тарафидаги имзо чекишга мўлжалланган сатрга (фақат биринчи марта рухсат беришда) имзо қўйиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Жавобгар раҳбар тайинланмаган ҳолларда, иш жойи тайёрлигини иш бажарувчи текширади ва топшириққа (нарядга) имзо қўяди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Топшириқда (нарядда) кўзда тутилган иш жойларини тайёрлаш чора-тадбирларини ўзгартириш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Ишга рухсат берувчи шахс йўриқ бериш жараёнида таъмирланаётган схема ва қўшни участкалардаги қайси ускуналар кучланиш, босим ёки юқори ҳарорат остида қолиши, шунингдек қайсилари ёнғин ва портлаш хавфига эга эканлигини кўрсатиб ўтиши шарт. Шундан сўнг у ишларнинг масъул раҳбари ва иш бажарувчисини ишга қўяди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Иш жойларини тайёрлашни текшириш ва ишга қўйиш топшириқнинг (наряднинг) мос устунларида жавобгар раҳбар ва иш бажарувчининг имзолари билан расмийлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Топшириқнинг (наряднинг) бир нусхаси иш бажарувчига берилади, иккинчиси ишга қўювчида қолади ва амалдаги топшириқлар (нарядлар) жилдида сақланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. Ишга қўйишни, бригада аъзоларининг хавфсизлик техникаси қоидалари бўйича билимлар синовидан ўтганлиги ва бригада аъзоларига кўрсатмалар берилганлигини жавобгар раҳбар амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иш бажарувчи ишга қўйишни амалга оширади ҳамда ҳар бир бригада аъзосига бевосита иш жойида йўриқнома беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Агар топшириқни (нарядни) олаётганида иш бажарувчи ёки тезкор ходимда бирон-бир шубҳа туғилса, улар жавобгар раҳбардан ёки топшириқ (наряд) берувчи шахсдан тушунтириб беришни талаб қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Нотўғри расмийлаштирилган топшириқ (наряд) бўйича ишга қўйиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50. Бошқа цехларга тегишли ёки унинг ҳудудида жойлашган ускуналарни таъмирлаш учун зарур бўлган хавфсизлик техникаси чораларини кўриши, иш жойини тайёрлаши ва ишга қўйиши ушбу ускуналарга хизмат қилувчи ходим томонидан мазкур цехнинг, смена бошлиғининг ҳар кундаги рухсати билан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, цех, смена бошлиғи берилган рухсат тўғрисида топшириқ (наряд) ва фармойишларни ҳисобга олиш журналига ёзиб қўйиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Иш жараёнида назорат олиб бориш, бригада таркибини ўзгартириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51. Бригада ишига рухсат берилган пайтдан бошлаб, хавфсизлик техникаси талаблари бузилишининг олдини олиш мақсадида унинг устидан назорат олиб бориш иш бажарувчи ёки кузатувчи зиммасига юкланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иш бажарувчи ва кузатувчи ўз фаолиятини бригада аъзолари устидан узлуксиз назоратни таъминлайдиган тарзда ташкил этиши, шунингдек хавфли ишлар бажарилаётган иш жойида бевосита ҳозир бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52. Жавобгар раҳбар ва тезкор ходим ишчиларнинг хавфсизлик техникаси қоидаларига риоя қилаётганини вақти-вақти билан текшириб туришлари шарт. Хавфсизлик техникаси қоидаларини бузиш ёки ишчиларнинг хавфсизлигига хавф солувчи бошқа ҳолатлар аниқланганда, иш бажарувчидан топшириқ (наряд) олиб қўйилади ҳамда бригада иш жойидан чиқарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Аниқланган хавфсизлик техникаси қоидаларини бузиш ҳолатлари бартараф қилингандан сўнг, бригада умумий тартибда тезкор ходим томонидан жавобгар раҳбар иштирокида топшириқни (нарядни) расмийлаштириш билан ишга қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
53. Бригада таркибидаги ўзгаришлар топшириқ (наряд)нинг ҳар икки нусхасида жавобгар раҳбар ёки топшириқни (нарядни) берган шахс томонидан расмийлаштирилади. Уларнинг йўқлигида эса топшириқ (наряд) бериш ҳуқуқига эга бўлган шахс томонидан расмийлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-§. Ишдаги танаффусларни расмийлаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54. Иш куни давомида ишдаги танаффусда (ишларни бажариш шартлари бўйича тушликка чиққанда) бригада иш жойидан чиқарилади. Топшириқ (наряд) иш бажарувчининг (кузатувчи) қўлида қолиши керак. Плакатлар, тўсиқлар ўз жойида қолдирилади. Танаффусдан кейин иш бажарувчи ёки кузатувчи йўқлигида, бригада аъзоларидан ҳеч бири иш жойига киришга ҳақли эмас. Танаффусдан сўнг иш бажарувчи (кузатувчи) бригадани ишга қўяди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55. Топшириқ (наряд) иш бажарувчи томонидан ишни тўлиқ тамомланганлиги тўғрисидаги белги билан қайтариб берилишига қадар, тезкор ходим таъмирлашга иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва иссиқлик тармоқларини улаш ёки схемага ишларни бажариш шартларига таъсир кўрсатадиган ўзгартиришларни киритиш ҳуқуқига эга эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тезкор ходимлар авария ҳолатларида, зарур бўлганда, қуйидаги шартларга риоя этган ҳолда бригада йўқлигида топшириқ (наряд) қайтарилишига қадар қурилмани тармоққа улаши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
вақтинча тўсиқлар, ерга улагичлар ва плакатлар олиб қўйилиши, доимий тўсиқлар ўз ўрнига ўрнатилиши, рухсат берувчи плакатлар тақиқловчи плакатлар билан алмаштирилиши шарт;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иш бажарувчи қайтгунча, бригада аъзоларини қурилма улангани ва ишларни тиклаш мумкин эмаслиги ҳақида огоҳлантириш учун масъул шахслар тайинланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
56. Ишлар тўлиқ тугатилишига қадар иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва иссиқлик тармоқларини синаб кўриш учун улаш қуйидаги шартлар бажарилганидан сўнг амалга оширилиши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бригада иш жойидан чиқарилиши, иш бажарувчидан топшириқ (наряд) олиб қўйилиши ва топшириқнинг (наряднинг) «Ишга ҳар кунги рухсат, иш тугаши, бошқа иш жойига ўтказиш» жадвалида танаффус расмийлаштирилиши шарт;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
вақтинча тўсиқлар, қувурли ўтказгичлардан тиқинлар, тўсувчи арматурадаги қулфлар ва плакатлар олиб қўйилиши, доимий тўсиқлар эса ўз ўрнига ўрнатилиши зарур. Кўрсатилган ишлар тезкор ходимлар томонидан бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Синаб кўрилгандан сўнг иш жойини тайёрлаш ва бригаданинг ишлашига рухсат бериш умумий тартибда, жавобгар раҳбар иштирокида амалга оширилади ва бу топшириқнинг (наряднинг) «Ишга ҳар кунги рухсат, иш тугаши, бошқа иш жойига ўтказиш» жадвалида иш бажарувчининг имзоси қўйиладиган устунда унинг имзоси билан расмийлаштирилади. Агар жавобгар раҳбар тайинланмаган бўлса, ишга рухсат бериш иш бажарувчи иштирокида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-§. Иш куни тугаши билан танаффус ва эртаси куни ишни бошлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57. Иш кунининг охирида иш жойи тартибга келтирилиши, плакатлар ва тўсиқлар жойида қолдирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳар кунги иш тамомланиши топшириқнинг (наряднинг) «Ишга ҳар кунги рухсат, иш тугаши, бошқа иш жойига ўтказиш» жадвалида иш бажарувчининг имзоси билан расмийлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
58. Кейинги куни тўхтатиб қўйилган ишларга, иш жойи рухсат берувчи ёки жавобгар раҳбар ва иш бажарувчи томонидан кўрикдан ўтказилганидан ҳамда хавфсизлик чораларининг бажарилганлиги текширилганидан сўнг киришиш мумкин. Жавобгар раҳбарнинг қайта ишга рухсат беришда иштироки шарт эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
59. Кейинги куни ишга рухсат бериш топшириқнинг (наряднинг) «Ишга ҳар кунги рухсат, иш тугаши, бошқа иш жойига ўтказиш» жадвалида рухсат берувчининг ёки жавобгар раҳбарнинг ва иш бажарувчининг имзолари билан ишни бошлаш санаси ва вақти кўрсатилган ҳолда расмийлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
60. Бригадани топшириқда (нарядда) белгиланган бошқа ишга ўтказиш ишга қўювчи томонидан топшириқ (наряд) жадвалида тегишли тарзда расмийлаштирилган ҳолда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-§. Ишни тугатиш, иш жойини топшириш ва қабул қилиб олиш. Топшириқни (нарядни) ёпиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61. Иш тўлиқ тугалланганидан сўнг иш жойи тартибга келтирилади ва жавобгар раҳбар томонидан қабул қилиб олинади. Иш бажарувчи бригадани иш жойидан чиқарганидан сўнг иш тугаллангани ҳақида топшириққа (нарядга) имзо қўяди ва уни тезкор ходимга топширади ёки у бўлмаган тақдирда амалдаги топшириқлар (нарядлар) жилдида қолдиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар жавобгар раҳбар тайинланмаган бўлса, иш бажарувчи топшириқни (нарядни) тезкор ходимларга топширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
62. Топшириқнинг (наряднинг) ёпилиши тезкор журналда тегишли ёзув билан расмийлаштирилади. Топшириқ (наряд) фақат тезкор ходимлар томонидан иш жойи ва қурилма кўрикдан ўтказилиб, бегона жисмлар, асбоб-ускуналар, одамлар йўқлиги текширилгандан ва тегишли тозалик таъминлангандан кейингина ёпилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
63. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва иссиқлик тармоғининг участкасини ишга тушириш фақатгина топшириқ (наряд) ёпилгандан кейин ва топшириқ (наряд) берган шахс рухсати билан амалга оширилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар ўчирилган иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва иссиқлик тармоғининг участкасида ишлар бир неча топшириқ (наряд) бўйича ўтказилган бўлса, уни ишга тушириш фақат барча топшириқлар (нарядлар) беркитилганидан кейин амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
64. Топшириқ (нарядлар) бўйича ишлар бажариб тугатилгандан сўнг улар 30 кун давомида сақланиши керак, кейин эса уларни сақлаш талаб этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар топшириқ (наряд) бўйича ишларни бажаришда авария ёки шикастланиш содир бўлган бўлса, бу топшириқлар (нарядлар) ташкилотнинг архивида сақланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-§. Пудратчи ташкилотларнинг ишлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
65. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва иссиқлик тармоқларини таъмирлаш таъмирловчи ташкилотнинг таъмирлаш цехи томонидан амалга оширилган ҳолларда, ходимларнинг етарли малакага эга эканлиги учун жавобгарлик таъмирловчи ташкилотнинг таъмирлаш цехи раҳбарлари зиммасига юкланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
66. Цех ёки участкада таъмирлаш, созлаш ва бошқа турдаги ишлар ташкилот билан тўғридан-тўғри шартномалар асосида бир вақтнинг ўзида бир нечта ташкилотлар томонидан амалга оширилган ҳолларда, цех маъмурияти таъмирлаш ва созлаш ишларини олиб борувчи ташкилотлар раҳбарияти билан биргаликда ишларнинг мослаштирилган ягона графигини ҳамда меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича умумий тадбирларни ишлаб чиқиши шарт. Ушбу тадбирлар ташкилот раҳбари (ёки бош муҳандис) томонидан тасдиқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
67. Биргаликда бажариладиган иш жадвали ва меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича тадбирларни амалга ошириш бўйича ҳаракатларни мувофиқлаштириш учун масъулият ташкилот маъмурияти зиммасига юкланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўз участкаларида меҳнатни муҳофаза қилиш ва хавфсизлик техникаси бўйича тадбирларни ташкил этиш ва бажариш учун жавобгарликни таъмирлаш участкаларининг раҳбарлари олиб боради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-боб. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмаларга хизмат кўрсатиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
68. Истеъмолчиларнинг иссиқликдан фойдаланувчи қурилмаларининг техник ҳолати, улар томонидан техник эксплуатация ва хавфсизлик техникаси қоидаларига риоя этилиши устидан назорат Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси (бундан буён матнда Инспекция деб юритилади) томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Инспекциянинг ваколатли вакиллари қоидабузарликлар аниқланган тақдирда бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатмалар беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
69. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва ускуналарга хизмат кўрсатиш ҳамда таъмирлашда хавфсизликнинг асосий техник талаблари мазкур Қоидаларнинг 6-иловасига мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-боб. Иссиқлик пунктларига хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
70. Иссиқлик пунктларининг назорат ўлчаш воситаларини таъмирлаш ташкилот бўлинмаси ёки мазкур ишларни бажариш ваколатига эга ташкилотлар томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
71. Истеъмолчиларнинг иссиқлик пунктларидаги ускуналарга бевосита хизмат кўрсатиш (улаш, ўчириш, ростлаш, таъмирлаш ва бошқалар) ташкилотларнинг масъул ходими томонидан амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
72. Иссиқлик тармоқларига ва иссиқлик пунктларига хизмат кўрсатишда хавфсизликнинг техник талаблари мазкур Қоидаларнинг 7-иловасига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
73. Иссиқлик тармоқларини ҳисобланган босим ва ҳарорат бўйича синовдан ўтказиш ташкилот раҳбари ёки унинг ўринбосарининг бевосита назорати остида бош энергетик (механик) томонидан тасдиқланган ва электр таъминоти ташкилоти (устахона) билан келишилган дастурга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-боб. Якунловчи қоида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
74. Мазкур Қоидаларнинг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавоб беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ишлаб чиқариш хоналаридаги ишчи ҳудудда зарарли газлар, буғлар, чанглар ва ҳаводаги бошқа аэрозолларнинг рухсат этилган чегара миқдорлари (концентрациялари)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Модданинг номи
Рухсат этилган чегара миқдори
(концентрацияси),
мг/м3
1
2
1. Газлар ва буғлар
Аммиак
20
Анилин
3
Ацетон
20
Бензин-эритувчиси (С га ҳисобланганда)
300
Бензин ёнилғиси (С га ҳисобланганда)
100
Бензол
5
Гидразин-гидрат, гидразин ва унинг ҳосилалари
0,1
Хлор иккиоксиди (Двуокись хлора)
0,1
Дихлорбензол
20
Дихлорэтан
10
Кадмий оксиди
0,05
Керосин (С га ҳисобланганда)
300
Лигроин (С га ҳисобланганда)
300
Акрил кислотасининг метил эфири
20
Нитрометан
30
Нитроэтан
30
Нитропропан
30
Нитробутан
30
Бензолнинг нитробирикмалари
3
Нитрохлор ва бензолнинг динитрохлорли бирикмалари
1
Азот оксидлари (N2O5 га ҳисобланганда)
5
Углерод оксиди
20
Этилен оксиди
1
Металл симоб
0,01
Сульфат кислота, сульфат ангидрид
1
Сульфит ангидриди
10
Водородсульфиди
10
Углерод сульфиди
10
Метил спирти
5
Этил спирти
1000
Пропил спирти
10
Амил спирти
10
Бутил спирти
20
Октафтормилли спирти
20
Тетрафторпропил спирти
20
Трихлорбензол
10
Трихлорэтилен
10
Углеводородлар (С га ҳисобланганда)
300
Фенол
0.3
Толуол
50
Хлорбензол
50
Хлорли водород ва хлорид кислотаси (НСl га ҳисоблаганда)
5
Тўртхлорли углерод
20
Этил, диэтил эфири
300
Этилендиамин
2
2. Чанг ва бошқа аэрозоллар
а) Минерал ва органик чанг
Чанг, таркибида 70% дан ортиқ эркин SiO2 унинг кристалл модификациясида (кварц, кристабалит ва бошқалар)
1
Чанг, таркибида 10 дан 70% гача эркин SiO2 бор
2
Гранит чанги
2
Асбест чанги ва аралаш чанг, таркибида 10 % дан ортиқ асбест
2
Шиша ва минерал тола чанги
3
Бошқа силикатлар чанги (талк, оливин ва бошқ.), таркибида 10 % кам эркин SiO2
4
Кўмир чанги, таркибида эркин SiO2 йўқ
10
Асбестобакелит ва асбесторезина чанги
8
Таркибида SiO2 ва заҳарли моддаларнинг аралашмаси йўқ бошқа минерал ва ўсимлик чанглари
10
Гексахлоран (буғлар ва аэрозол)
0,1
Гексахлоран изомери (буғлар ва аэрозол)
0,05
Гексахлорбензол
0,9
ДДТ (дихлордифенилтрихлорэтан — буғлар ва аэрозол)
0,1
б) Металлар, металлоидлар ва уларнинг бирикмалари аэрозоллари
Алюминий, алюминий оксиди, алюминий қотишмаси
2
Ванадий ва унинг бирикмалари:
ванадий беш оксиди тутуни
0,1
ванадий беш оксиди чанги
0,5
Феррованадий
1
Темир оксиди фторли ёки марганец бирикмалари аралашмалари билан
4
Никел, никел оксиди
0,5
Қўрғошин ва унинг неорганик бирикмалари
0,01
Хромли ангидрид, хроматлар, бихроматлар (СrО3 га ҳисоблаганда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Иш жойи — ходим шартномада шарт қилиб кўрсатилган меҳнат вазифасига кўра меҳнат фаолиятини амалга оширадиган иш берувчи (ташкилот, унинг алоҳида бўлинмаси ёки жисмоний шахс), шунингдек ишчи меҳнат қилиши керак бўлган жой;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ишлаб чиқариш жараёнлари хонанинг турли нуқталарида амалга оширилган тақдирда, иш жойи сифатида бутун ишлаб чиқариш хонаси қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Таркибида углерод оксиди мавжуд бўлган атмосферада ишлаш давомийлиги 1 соатдан ошмаган тақдирда, углерод оксидининг рухсат этилган чегаравий концентрацияси 50 мг/м³ гача, ишлаш давомийлиги 30 дақиқадан ошмаган тақдирда — 100 мг/м³ гача, ишлаш давомийлиги 15 дақиқадан ошмаган тақдирда эса — 200 мг/м³ гача оширилиши мумкин. Ишчи ҳудуд ҳавосида углерод оксиди концентрацияси оширилган шароитларда ишларни қайта бошлаш камида 2 соатлик танаффусдан сўнг амалга оширилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Бир вақтнинг ўзида ҳавога бир неча турдаги эритувчиларнинг (ацетон, спиртлар, эфирлар, уксус кислотаси) ҳамда зарарли газларнинг (сульфат ва сулфит ангидрид, хлорли ва фторли водород ҳамда бошқалар) буғлари ажралиб чиққанда, умумий алмашувчи вентиляцияни ҳисоблаш ҳар бир эритувчи ва ҳар бир зарарли газни белгиланган меъёр даражасигача суюлтириш учун зарур бўлган ҳаво ҳажмларини қўшиш йўли билан амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бир вақтнинг ўзида бир неча турдаги газлар ва буғлар (эритувчилар ва зарарли газлардан ташқари) ажралиб чиққан тақдирда, вентиляция ҳисоб-китоби каттароқ ҳаво ҳажмини талаб қилувчи зарарли модда бўйича амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Алоҳида ишларни бажаришда хавфсизлик техникаси қоидалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Суюқлик омборлари (резервуарлар), қудуқлар ва дренажли каналлардаги ишлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Баклар, резервуарлар ва аппаратлар ичидаги кўриклар, тозалаш, таъмирлаш ҳамда бошқа ишлар топшириқ (наряд) бўйича ўтказилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ходимларга резервуарлар, дренажли каналлар ва қудуқларда ишга тушишга рухсат беришдан олдин цехнинг смена бошлиғи (рухсат берувчи) ва ишнинг жавобгар раҳбари бу резервуарлар, дренажли каналлар ва қудуқларга сув, буғ, агрессив сув келиб тушиши мумкин бўлган барча ўтказувчи қувурларни синчковлик билан текшириши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда ўтказувчи қувурлар тиқинлар билан беркитилган бўлиши ва беркитувчи қурилмаларда «ОЧИЛМАСИН! ОДАМЛАР ИШЛАМОҚДА!» ёзувли плакатлар осилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Огоҳлантирувчи плакатларга қўйиладиган талаблар ва уларни ўрнатиш жойлари мазкур Қоидаларнинг 8-иловасидаги 1-жадвалга мувофиқ белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Резервуарлар, шунингдек, қудуқлар ва каналлар ичида ишлаётган ҳар бир ишчи бажарилаётган иш шароитига мос бўлган шахсий ҳимоя воситалари билан таъминланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Газ хавфи мавжуд бўлган ер ости иншоотлари ёки резервуарлар ичида ишларни бажаришда қутқариш камарлари ва арқонлардан фойдаланиш мажбурий ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қутқариш камарлари елкадан ўтадиган тасмалар, улар кесишган жойда қутқариш арқонини маҳкамлаш учун ҳалқа бўлиши шарт. Камар шундай танланиши керакки, ҳалқа куракдан пастда бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Ҳар бир газ хавфи мавжуд бўлган ишларни бошлашдан олдин газга қарши ниқобларнинг герметиклиги текширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кийилган газга қарши ниқобларнинг гофраланган шланги қўл билан қаттиқ қисилганда, нафас олиш мумкин бўлмаса, газга қарши ниқоблар ишга яроқли ҳисобланади. Агар нафас олиш мумкин бўлса, бу газга қарши ниқоблар ёки шланг орқали ҳаво ўтаётганини билдиради ва газга қарши ниқоблар ишлатишга яроқсиз ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Текшириш қудуқларининг қопқоқлари узунлиги 500 mm дан кам бўлмаган, диаметри 10 mm дан кам бўлмаган пўлатдан тайёрланган махсус калитлар билан очилиши керак. Қопқоқларни қўл билан очиш (калитсиз) тақиқланади. Очиқ қопқоқли қудуқлар олдида вақтинчалик панжаралар ва мустаҳкам тўсиқлар қўйилиши, тунда ёритилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Резервуар, канал ёки қудуққа тушишдан олдин улар табиий ёки сунъий вентиляция йўли билан яхшилаб шамоллатилиши ва кўчма газ анализатори ёрдамида газлар йўқлиги текширилиши шарт. Газнинг борлигини олов ёқиб текшириш қатъиян тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Барча ҳолларда шамоллатиш самарадорлиги иш бошлашдан олдин ҳавони қайта таҳлил қилиш орқали текширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Ер ости иншооти ёки резервуарининг пастки ва юқори қисмидаги ҳавони текшириш шамоллатиш қийин бўлган жойида амалга оширилиши лозим. Юқори ҳудудидан таҳлилга олишда шлангнинг учини ичкарига 20 — 30 cm га тушириш керак. Бундай ҳолда ҳаводан кам зичликка эга бўлган зарарли моддалар аниқланиши мумкин. Ҳаводан оғир бўлган зарарли моддаларни аниқлаш учун ер ости иншоотининг пастки қисмидан таҳлил олиниши ва шлангнинг учи полдан (тупроқдан) камида 1 m га туширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Ер ости иншооти ёки резервуарга ҳаводан таҳлил олиш учун тушиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Ер ости иншооти ёки резервуарда иш бошлашдан олдин ва иш вақтида уни табиий ёки мажбурий шамоллатиш таъминланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Камера ва каналларни табиий шамоллатиш камида иккита қопқоқни очиш билан бажарилиши лозим. Қопқоқлар олдида ҳаво оқимини йўналтирувчи махсус пештахта ўрнатилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ер ости иншооти ёки резервуарда зарарли моддалар бор бўлганда ёки ундаги ҳаво ҳарорати 330С дан юқори бўлганда мажбурий шамоллатиш ўтказилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мажбурий вентиляция ер ости иншооти ёки резервуарида кўчма вентилятор ёки компрессор билан ҳавони бутунлай алмаштириш орқали 10 — 15 дақиқа ичида таъминланиши лозим. Ер ости иншоотига туширилган шланг пол сатҳига 20 — 25 cm етмаслиги шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар табиий ёки мажбурий шамоллатиш зарарли моддаларни бутунлай йўқотишни таъминламаса, ер ости иншооти ёки резервуарга фақат шлангли газга қарши ниқоблар билан тушишга рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Ер ости иншооти ёки резервуарни кислород билан шамоллатиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Ер ости иншоотларининг очиқ қопқоқларидан камида 5 m масофада транспорт ҳаракати ҳар икки томондан чекланиб, мазкур ҳудудда ҳаракатга тўсқинлик қилувчи тўсиқлар ҳамда йўл ҳаракати белгилари ўрнатилиши шарт. Кечки пайтларида ва кўриниш чекланган бошқа шароитларда тўсиқлар кучланиши 42 V дан ошмайдиган электр чироқлар билан ёритилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тўсилган ҳудуд қиш вақтида қордан, муздан тозаланган ва қум сепилган бўлиши лозим. Ер ости иншоотидаги ишлар 2 соатдан ортиқ давом этган тақдирда, очиқ қопқоқ олдида транспорт ҳаракатининг ҳар икки томонига ўрнатиладиган кўчма уч оёқлардан тўсиқ сифатида фойдаланиш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ходимлар танаффус вақтида йўлнинг қатнов қисмида бўлиши тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Ер ости иншоотларида ёки резервуарларда ишлаш учун камида 3 кишидан иборат бўлган, мажбурий даврий кўрикдан ва йўриқдан ўтган ишчилар тайинланиши шарт. Улардан иккитаси қопқоқ олдида бўлишлари ва ишлаётган ишчининг ҳолатини ва шлангли газга қарши ниқоблар ҳаво ўтказувчи қувурини кузатишлари шарт. Иш жойига бегона шахслар киришига рухсат берилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Кузатувчилар ер ости иншоотларида ёки резервуарларда ходим мавжуд бўлган вақтда мазкур иншоотлар олдидан узоқлашишига ҳамда бошқа ишларга чалғишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Катта узунликка ёки чуқурликка эга бўлган ер ости иншоотларида ишларни бажаришда ишчини бевосита кузатиш имконияти мавжуд бўлмаган тақдирда, у билан олдиндан келишилган сигналлар ёки телефон алоқаси орқали узлуксиз алоқа ўрнатилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ер ости иншоотида ишлаётган ишчи ўзини ёмон ҳис этса, ишни тўхтатиши ва юқорига чиқиши лозим. Бунда кузатувчи атрофдаги ходимни жалб қилиб, унга ёрдам бериши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Жабрланган шахс олдига тушиш зарурати туғилган тақдирда, кузатувчилардан бири газга қарши ниқоблар ва қутқарув белбоғини кийиши ҳамда қутқарув арқонининг бир учини юқорида қолган кузатувчига бериши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Ер ости иншоотларида ёки резервуарларда бўлиш вақти, шунингдек дам олиш (иншоотдан чиқиш билан) давомийлиги иш шароити ва ишнинг хусусиятидан келиб чиқиб, топшириқ (наряд) берувчи томонидан аниқланади ҳамда мазкур Қоидаларнинг 3-иловасида келтирилган топшириқнинг (наряднинг) «Алоҳида шартлар» устунида кўрсатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Заҳарли газлар ажралиб чиқиши мумкин бўлган резервуарларда ишлаганда ҳар 15 дақиқада, қудуқларда ишлаганда ҳар 20 дақиқада ишчиларни резервуардан (қудуқдан) чиқариш орқали танаффуслар бериш кўзда тутилиши лозим. Танаффуснинг давомийлиги иш шароитига боғлиқ ишнинг жавобгар раҳбари томонидан белгиланади ва топшириқда (нарядда) кўрсатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Ер ости иншоотларида ёки резервуарларда ҳаво ҳарорати 330С дан юқори бўлганда ишлашга фақат айрим ҳолларда (агар авария кишилар ҳаётига хавф солса, ускуналарнинг бузилишига олиб келса ва бошқалар) ишнинг жавобгар раҳбарининг рухсати билан ва бевосита унинг раҳбарлигида зарур чораларни қабул қилиш билан рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ер ости иншоотларида ёки резервуарларда ҳаво ҳарорати 33°C дан юқори бўлган тақдирда ишлар махсус кийимда бажарилиши шарт. Ер ости иншоотларида нам ҳаво ёки резервуарларда суюқ муҳит мавжуд бўлган ҳолларда резинали оёқ кийимлардан фойдаланиш мажбурий ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Ер ости иншоотларида ёки резервуарларда сувнинг сатҳи (пол сатҳидан) 200 mm дан юқори бўлганда, шунингдек сувнинг ҳарорати 450Сдан юқори бўлганда ишлаш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Ер ости иншоотларида ёки резервуарларда ишлар газга қарши ниқобларда бажарилганда, иш жараёни ҳар 20 дақиқадан сўнг 10 дақиқалик танаффус (юқорига чиқиб дам олиш) билан олиб борилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Газ хавфи мавжуд бўлган ер ости иншоотлари ёки резервуарларда ишларни бажаришда кузатувчи ва ишчи ўртасида алоқа ўрнатиш учун қуйидаги сигналлардан фойдаланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ер ости иншоотида (резервуарда) ишлаётган ишчи томонидан қутқарув арқонининг бир марта тортилиши «Шланг ва арқонни торт» сигналини англатади. Бунда кузатувчи аввал бир марта тортиш орқали сигнал бериб, ер ости иншооти ёки резервуардан шу тарзда жавоб олгандан сўнг тортишни бошлаши шарт. Агар жавоб сигнали олинмаса, фақат шланг ва арқонни эмас, балки ишчини ҳам дарҳол чиқариб олиш зарур, чунки тортиш ишчининг йиқилиши ёки бошқа фавқулодда ҳолат натижасида юзага келган бўлиши мумкин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иккита тортиш «Шланг ва арқонни ташла» маъносини англатади. Бундай сигнални ер ости иншоотларида ёки резервуарларда ишлаётган ишчи бир ердан иккинчи ерга ўтиш зарур бўлганда беради;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
учта тортиш «ҳаммаси жойида» маъносини англатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Газ хавфи мавжуд бўлган ер ости иншоотлари ёки резервуарларда ишчи томонидан арқон ва шланг тортилади. Шу муносабат билан кузатувчи арқон ва шлангни шундай тарзда ушлаши керакки, унинг эркин ҳаракатланишига тўсқинлик қилмаслиги ҳамда ишчининг йиқилишига йўл қўймаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ишлаётган шахс ҳаракатдан тўхтаган заҳоти сигнал бериши (учта тортиши) керак. Бу «ҳаммаси жойида» деган маънони англатади. Кузатувчи шланг ва арқон ҳаракати тўхтаганда, сигнал мавжуд бўлмаса, ишлаётган ходимдан бир марта тортиш орқали жавоб сигналини талаб қилиши шарт. Бунда у учта тортиш билан жавоб олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кузатувчи томонидан бир неча маротаба қутқариш арқонини тортиш, газдан хавфли ер ости иншоотида ёки резервуарда ишлаётган ишчининг қопқоқ олдига келиши ёки тепага чиқиши шартлигини билдиради. Резервуар ичидаги ишлаётган киши берган шундай сигналлар, уни чиқариб олиш талабини англатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Баклар, резервуарлар ва аппаратларнинг қопқоқлари ва кириш йўлакларини беркитишдан олдин, ишнинг жавобгар раҳбари ва иш бажарувчи ичкарида тасодифан бирон-бир ишчи қолиб кетмаганини, шунингдек материаллар, воситалар, махсус кийим ва бошқа предметлар қолмаганлигига ишонч ҳосил қилиши шарт. Ер ости иншоотларида ёки резервуарларда ишлар тугатилгандан кейин қопқоқларни очиқ қолдириш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Симоб билан ишлаганда асосий хавфсизлик талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Симобли воситалар билан асосий ишлар (симобни тўкиш ва тўлдириш, текшириш, йиғиш, симобли воситаларни таъмирлаш ва тозалаш, симобни тозалаш ва фильтрлаш) бошқа хоналардан алоҳида бўлган махсус ажратилган симобли хоналарда олиб борилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Дифманометрларни ва сарф ўлчагичларни таъмирлаш, улаш ва узиш, шунингдек уларга симоб қуйишни махсус ажратилган ва ўқитилган ходим амалга ошириши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Симобли термометрлар махсус металл қисқич билан ҳимояланган бўлиши шарт. Термометр гильзага эҳтиёткорлик билан ва бир маромда туширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар термометр гильзанинг ичида синиб кетса, бу ҳолда иссиқлик пунктини ўчириш керак, термометрни шикастланган гилза билан чиқариб олиш ва гилза жойига ўрнатилгунча уни яхшилаб ювиш керак. Симоб сув билан тўлдирилган махсус идишга ёки силлиқланган тиқин билан йиғиб олиниши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Махсус ажратилган хоналарда, шунингдек ишлаб чиқариш хоналарида (авария ҳолатларида) симоб ўлчов воситаси ва аппаратлардан фақат сув билан тўлдирилган идишларга тўкилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Симоб полга тўкилишини олдини олиш учун симобли идишлар қора металлдан тайёрланган сирланган идишларга ўрнатилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Таркибида сув бўлмаслиги лозим бўлган ўлчов воситалари (барометрлар, вакуумметрлар ва бошқалар) симоб билан фақат симобли воситалар билан ишлашга мўлжалланган хоналарда мажбурий тарзда тортувчи зонт остида тўлдирилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Ишлаб чиқариш хоналарида жойлашган ўлчов воситалари ва аппаратларда герметиклик бузилган тақдирда симобнинг оқиб кетиши олдини олиш мақсадида мазкур ўлчов воситалари ва аппаратларнинг пастки қисми сув билан тўлдирилган йиғиб олувчи идишлар билан жиҳозланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Симоб очиқ идишларда жойлашган барометрлар ва вакуумметрларда буғланишнинг олдини олиш мақсадида унинг устига 1-2 mm қалинликда глицерин қатлами қуйилиши шарт. Мўрт шиша деталларга эга бўлган симобли барометрлар ва вакуумметрлар шиша қопқоқли ёғоч ёки металл қутиларда ўрнатилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Симоб билан тўлдирилган термометрлар ғилофларда сақланиши ва ташилиши шарт. Иш жойларида ўрнатилган термометрлар ҳимоя қилувчи металл қобиқларга (қисқичларга) эга бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Ишлатилмаётган симобли ўлчов воситалари ва аппаратлар махсус жиҳозланган столда олдиндан симобдан тозаланиб, омборхонага ёки таъмирлаш учун устахонага топширилиши шарт. Ишлатилмаётган ва синган ўлчов воситалари ҳамда аппаратларни ишчи хоналарда сақлаш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Симоб билан тўлдирилган ўлчов воситаларини пуфлаш, улаш ва узиш ишлари симобнинг қувурлар орқали ёки ишлаб чиқариш хоналарига чиқиб кетишини олдини олиш мақсадида ўта эҳтиёткорлик билан амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Тўкилган симоб зудлик ва синчковлик билан герметик баллонлар ёки сирланган (чинни) идишларга йиғиштириб олиниши шарт. Симоб томчиларининг пол бўйлаб тарқалишини олдини олиш мақсадида у ифлосланган участкада марказга йўналтириб йиғиштирилади. Тўкилган симобни йиғиштиришда резина помпадан фойдаланилади. Тўкилган симобнинг тўлиқ йиғиштирилгани лупа орқали текширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қолган симоб полдан 0,2% ли калий ёки 20% ли хлорли темир қоришмаси шимдирилган эски мато билан чиқариб ташланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Хонанинг бирон-бир жойида қолиб кетган ёки тўкилган симобнинг оз миқдори бўлса ҳам аниқланган тақдирда, уни пайқаган ходим бу ҳақда дарҳол юқори турувчи раҳбарга хабар бериши ва зарур чоралар кўрилишини таъминлаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иш хоналарида ҳар бир симобнинг оқиб кетиш ҳолатлари юз берганда далолатнома тузилади. Ушбу далолатнома хавфсизлик техникасига жавобгар ташкилот маъмурияти, шунингдек цех (участка) бошлиғи ва ташкилотнинг касаба уюшмаси вакилидан иборат шахслар томонидан имзоланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Далолатномада симоб оқиб кетган жой ва сабаблари кўрсатилади ва хонанинг заҳарланиши (тахминан) аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Симоб билан ишловчи ходимларга симобни қўлга олиш, шунингдек ўлчов воситаларида оғиз орқали ҳавони сўриш ёки аппаратга киритиш орқали сунъий босим ҳосил қилиш қатъиян тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-боб. Айланувчи механизмларни таъмирлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Топшириқ (наряд) бўйича бажариладиган подшипникларнинг ички элементлари, бирлаштирувчи муфталар ва айланувчи механизмларнинг (насослар, вентиляторлар, электр двигателлар) бошқа қисмларини таъмирлаш бўйича ишлар бошлангунча, ишга қўювчи, ишнинг жавобгар раҳбари ва иш бажарувчи таъмирлашга тайёр механизмларнинг электр двигателлари, барча тўсиқлари, сурилма қопқоқлари, жўмраклари ва бошқа бирикмаларининг ишлаб турган агрегатлар ва узатувчи қувурлардан ўчирилганлигини, шунингдек ўчирилган органларда «ОЧИЛМАСИН! ОДАМЛАР ИШЛАМОҚДА!» ёзувли плакатлари мавжудлигини шахсан ўзлари текширишга мажбур ҳамда иш жойларида «Бу ерда ишлансин!» ёзувли плакат осилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Электр двигателни таъминловчи кабель учлари электр двигателнинг бирлаштирувчи қутисидан узиб қўйилган ва изоляцияланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Юқори кучланишли электр двигателини ўчириш узгичлар ва ажратгичлар орқали, унинг тасодифан қайта уланишининг олдини оладиган чоралар кўрилган ҳолда амалга оширилиши шарт. Электр двигателининг бошқарув органларида (бевосита ва масофадан туриб) «УЛАНМАСИН! ОДАМЛАР ИШЛАМОҚДА!» ёзувли плакатлар осилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Таъминловчи кабелни узиш ва сақлагичларни олиб қўйишни электротехник ходим бажариши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Насосни қисмларга ажратишдан олдин уни узатувчи қувурдан босим тўлиқ бартараф этилган ҳолда тўғри узилганлигига, шунингдек беркитувчи арматуранинг зичлигига ишонч ҳосил қилиниши шарт. Беркитувчи арматура занжир ва трослар ёрдамида қулфланиши лозим. Арматура зич бўлмаган тақдирда, қўшимча равишда тиқинлар ўрнатилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Плакатларни олиб ташлаш ва электр двигателни улаш, фақат тезкор журналга ишлар тамом бўлганлиги ҳақида ёзилгандан ва топшириқ (наряд) беркитилгандан кейин амалга оширилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Топшириқ (наряд) тўлиқ ёпилгунча таъмирланаётган ускунани синаш учун электр двигателга кучланишни беришга ишнинг жавобгар раҳбари талаби бўйича рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда синаш учун улаш ушбу Қоидаларнинг 58-бандига мувофиқ ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Электр двигателни брезент билан ёпишга рухсат этилмайди. Ишлаётган электр двигателни ҳимоя қилиш зарур бўлса, уни тахталар, фанерлар билан тўсиш, ёғоч ёки металл қоплама билан беркитиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Электр двигателлар, насослар ва бошқа механизмларнинг барча очиқ ҳаракатланувчи ва айланувчи қисмлари, хизмат кўрсатувчи ва атрофидан ўтаётган ходимларни ҳимоя қилиш мақсадида, ишончли тўсилган бўлиши шарт. Таъмирлаш вақтида олиб ташланган сақловчи тўсиқлар таъмир тугагач, электр двигателга кучланиш бергунга қадар ўз жойига ўрнатилиши ва маҳкамланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Электр двигателда ёнғин юзага келганда уни дарҳол тармоқдан ўчириш, кукунли «АВСЕ» ёки карбонат ангидридли ўт ўчиргич ёрдамида ўчиришга ҳаракат қилиш ва ёнғин-қутқарув бўлинмаларига қўнғироқ қилиш лозим. Электр двигателдаги ёниш ўчоғини ўчириш учун қумдан фойдаланиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Айланувчи механизмни ишга туширишдан олдин, шу жумладан синашдан олдин, бирлаштириш муфтаси йиғилган бўлиши шарт. Айланувчи қисмларнинг барча тўсиқлари ўрнатилиши, хавфсизлик белгилари олиб ташланиши, асбоб-ускуна ва материаллар йиғиштирилиши ҳамда одамлар иш жойидан чиқарилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-боб. Иссиқлик изоляцияси ва гидроизоляция ишлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Иссиқ юзаларни иссиқлик изоляция қилиш ишлари изоляцияланаётган ускуна жойлашган цех томонидан расмийлаштирилган топшириқ (наряд) асосида бажарилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Иссиқлик изоляция ишларини бошлашдан олдин ишга қўювчи ишнинг жавобгар раҳбари ва иш бажарувчи билан ҳамкорликда изоляция қилувчи ишчиларга хавфсизлик техникаси бўйича тушунтириш бериши, буғланиш, оқиш ва ускунанинг бошқа носозликлари йўқлигига ишонч ҳосил қилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Баландликдан ўтган иссиқлик қувурларини, шунингдек иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва иссиқлик тармоқларини изоляция қилиш бўйича ишлар зич тўшамага эга бўлган қурилиш ҳавозаларидан туриб бажарилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳавозалар ва сўриларнинг қабул қилиш майдончалари материаллар билан юкланмаслиги шарт. Шунингдек, уларнинг тешиклари четларида ҳамда бўртли тўсинларидан юқори қисмида материалларни тахлаш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Қиш фаслида очиқ ҳавода жойлашган изоляция ишларини бажарувчи ишчиларнинг иш жойлари йиғиладиган шитлар билан ҳимояланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Изоляция қилинувчи юзаларни металл чўткалар билан тозалашда ҳимоя қилувчи кўзойнаклар ва қўлқопларда, кислота билан тозалаганда эса ҳимоя кўзойнаклари, резина этиклар ва қўлқопларда амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Камералар, хандақлар ва бошқа тор жойларда изоляция қилувчи қатронни қайнатиш ва иситиш, шунингдек изоляцияловчи аралашмаларни тайёрлаш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Изоляция қилувчи қатрон ва битумли таркибни қайнатиш ва қиздириш учун қозонлар зич беркиладиган, оловга чидамли қопқоқларга эга бўлиши шарт. Қозонларни сиғимнинг 3/4 қисмидан ортиқ тўлдиришга рухсат берилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қозонлар ушбу мақсад учун махсус ажратилган ва режалаштирилган майдончаларда, ёғоч қурилишлар ва омборлардан камида 50 m, шунингдек хандақ ёки чуқурлик четидан камида 15 m масофада ўрнатилиши шарт. Ҳар бир қайнатиш қозони олдида доим ёнғинни ўчиришнинг бирламчи воситалари (кўпикли ўт ўчиргичлар, қум) мавжуд бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. Камера ва туннелларда битумли материаллардан фойдаланиб гидроизоляция ишлари бажарилганда, иш жойлари камида 20 марта ҳаво алмашинувини таъминловчи маҳаллий вентиляция ҳамда портлашдан ҳимояланган маҳаллий ёритиш воситалари билан жиҳозланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Қатронни қайнатиш, қиздириш ва транспортда ташиш бўйича ишларни бажарадиган ишчилар олдиндан хавфсизлик техникаси бўйича йўриқдан ўтишлари шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қайнатиш қозонини ортиш ва тушириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қатронни қайнатиш ва қиздириш, сувнинг қайнатиш қозонига тушиш ва қатроннинг сачраш хавфини тушунтириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қайноқ қатронни транспортга ортиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50. Ишлаб турган ускуналарда пардозлаш ишларидан ташқари, иссиқлик изоляциясининг ҳимоя қатламини ўрнатиш, ғилофлаш ҳамда бошқа иссиқлик изоляцияси ишларини бажариш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51. Иссиқлик изоляцияси қилиниши лозим бўлган иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва иссиқлик тармоқларида ишларни бошлашдан олдин буғланиш ва оқиш ҳолатларининг йўқлигига, шунингдек қўшни ишлаб турган ускуналарнинг барқарор ишлаш режимига ишонч ҳосил қилиниши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва иссиқлик тармоқларида гидравлик синовлар ўтказилаётганда ускуналарни ёки узатувчи қувурларни синаш ҳудудларида изоляция ишларини олиб бориш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
53. Изоляцияловчи қатронни резина қўлқопларда ва ҳимоя кўзойнакларида суриш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54. Минерал, тошқол, шиша, пахта ва уларнинг маҳсулотлари билан ишлаш, шунингдек ғиштни ва плиталарни кесиш, силлиқлаш ва тозалаш ҳимоя кўзойнаклари, ниқоблар ва зич материалдан тикилган қўлқопларда бажарилиши шарт. Махсус кийим-бошнинг енги ва ёқаси боғланган бўлиши, шим этикнинг устидан (чиқарилиб) кийилиши шарт. Шимарилган енг билан ишлаш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Суюқ шиша, иссиқлик изоляцияли ҳамда таркибида суюқ шиша мавжуд бўлган бошқа қатронсимон материаллар билан ишлашда, шунингдек оҳак-асбоцементли, перлитли, вермикулитли қоришмалар ва қатрондан фойдаланиб изоляция ва штукатурка ишларини бажаришда резинали, кислота ва ишқорга чидамли қўлқоплар ҳамда ҳимоя кўзойнакларидан фойдаланиш шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55. Иссиқлик изоляцияли маҳсулотни кесишдан олдин стационар ёки кўчма циркуляр арра қаттиқ маҳкамланиши шарт, тўсиқлар ўрнатилиши ва тортувчи вентиляция уланиши шарт. Арранинг айланаётган дискига қўл билан яқинлашиш тақиқланади, шунингдек ёғоч итаргичлардан фойдаланиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
56. Стационар ёки кўчма циркуляр арра билан ишлашга фақат ўқитилган ва йўриқ олган ишчилар қуйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иссиқлик изоляцияси ишлари бажарилганда ва симлар қўлланилганда, симли изоляция каркаси ҳамда мустаҳкамловчи деталларнинг учлари қайилтирилган бўлиши ва изоляцияловчи ёки пардозловчи қатлам билан беркитилиши шарт. Сим учларини қайилтирмасдан қолдириш ҳамда куйдирилмаган симдан фойдаланиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57. Изоляцияловчи материаллар юқорига кўтариб берилиши механик равишда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Чангланувчи изоляцион материаллар (минерал ёки шиша пахта) иш жойига конвейерлар орқали ёки пакетларда, чанг тарқалишига йўл қўймайдиган шартларга риоя этган ҳолда етказилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
58. Эски изоляцияни қисмларга ажратиш ва янгисини суркашда узатувчи қувурлар ҳамда ускуналар деворларига уриш тақиқланади. Изоляцияни қисмларга ажратиш ишлари ҳимоя кўзойнакларида ва фақат юқоридан пастга йўналишда бажарилиши шарт. Чанг чиқишининг олдини олиш мақсадида изоляция намланиши лозим. Изоляция қолдиқлари, шунингдек ажратилаётган изоляция ва чиқиндилар юқоридан тарнов орқали туширилиши шарт, уларни юқоридан ташлаш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
59. Фланецли бирикмалар, арматуралар, сақлаш клапанлари, сув кўрсатгичли шишалар, ишлаб турган узатувчи қувурлар ва ускуналарга қарши иссиқлик изоляцияси ишларини бажариш тақиқланади. Шунингдек, бузилган ускуналар ва механизмларда иссиқлик изоляцияси ишларини бажариш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-боб. Баландликдаги ишлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
60. 1 m дан юқори бўлган баландликдаги ишларни бажариш учун ҳавозалар ва сўрилар мустаҳкам ўрнатилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳавозалар ва сўрилар ёғочли ёки йиғма металлардан қурилган бўлиши керак. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва иссиқлик тармоқларининг элементлари устида ҳавозалар ва сўриларнинг қурилиши зарур бўлганда ҳавозаларнинг ёғоч қисмлари ёнишдан ҳимояланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61. Ҳавозалар ва сўриларни эксплуатация қилишга фақат техник шаҳодатлашдан ўтган ҳамда уларни махсус комиссия қабул қилгандан кейин рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар таъмирлаш ишлари пудратчи ташкилот томонидан ўзи қурган ҳавозаларда амалга оширилаётган бўлса, мазкур ҳавозаларни эксплуатацияга қабул қилиш пудратчи ташкилот (участка) раҳбарининг буйруғи билан тайинланган комиссия томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Комиссияни ҳавозалар ва сўриларни қураётган ташкилотнинг жавобгар вакили томонидан бошқарилиши шарт. Комиссия аъзолари қилиб бу ҳавозалар ва сўриларда ишлайдиган ташкилотнинг ишнинг жавобгар раҳбарлари (иш бажарувчилари) тайинланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳавозалар ва сўриларни қабул қилиш далолатномаси ҳавозалар ва сўриларни қурган ташкилот раҳбари (ёки бош муҳандиси) томонидан тасдиқланади. Далолатнома тасдиқлангунга қадар ҳавозалар ва сўриларда ишлаш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳавозалар ва сўриларнинг ҳолати ишнинг жавобгар раҳбари (иш бажарувчилар) томонидан ҳар куни ишлар бошланмасдан олдин кўздан кечирилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
62. Ҳавозалар ва сўриларни иншоотларнинг чиқиб турган ва барқарор бўлмаган конструкцияларига маҳкамлаш, шунингдек қўшимча юкламаларга мўлжалланмаган конструктив элементларга ўрнатиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қизиган юзаларнинг ёки ускуналарнинг элементлари устида ҳавозалар ва сўриларни қуриш зарурати мавжуд бўлганда, ҳавозалар ва сўриларнинг ёғоч қисмлари ёнишдан ҳимояланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
63. Ҳавозалар ва сўриларнинг тўшамалари текис юзага эга бўлиши ҳамда улар орасидаги тирқишлар 10 mm дан ошмаслиги шарт. Шунингдек, тўшамалар ҳавоза ва сўриларнинг конструкцияларига ишончли тарзда маҳкамланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тўшамаларнинг ўзаро кесишадиган қисмларининг учлари таянчларда жойлаштирилиши ва ҳар икки томондан камида 20 cm масофага қоплаб туриши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Остоналар ҳосил бўлишининг олдини олиш мақсадида бир-бири билан кесишадиган қисмларининг учлари кесиб ташланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тўшамаларни техник талабларга жавоб бермайдиган таянчларга тираб қўйиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
64. Тўшамаларнинг таянчлари ва осма элементлари уларда ишчилар ҳамда материалларнинг энг юқори юкламаси инобатга олинган ҳолда етарли мустаҳкамлик захираси билан ҳисобланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Рухсат этилган юкламалар ишлаб чиқарувчига ва барча ишчиларга маълум бўлиши ва иш жараёнида унга қаттиқ риоя қилиниши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Таянч устунлари тебранишлардан тиргаклар ва қия таянчлар билан ишончли маҳкамланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳавозалар ва сўрилар ўрнатилаётган тупроқ юзаси текисланган ва зичланган бўлиши шарт. Шунингдек, ундан атмосфера ёғинларини чиқариб юбориш (сувни оқизиш) таъминланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
65. Ҳавозаларда одамлар ва материалларни кўтариш ҳамда тушириш учун мустаҳкам зиналар назарда тутилган бўлиши, оғир материаллар ва ускуналар деталларини кўтариш учун эса махсус кўтарувчи қурилмалардан фойдаланилиши лозим. Бундай қурилмаларни ҳавозалар конструкцияларига боғлаш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Нарвон орқали чиқиш учун тўшамадаги тешик уч томондан тўсилган бўлиши шарт. Агар тешик тўрт томондан тўсилган бўлса, юкларни кўчириш учун алоҳида ўтиш жойи (очиқ қисми) назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
66. Техник талабларга жавоб бермайдиган тагликлардан (яшиклар, бочкалар), шунингдек арқонлардан тўсиқлари бор мустаҳкам сўриларни қурмасдан ишлаш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
67. Ҳавозалар ва сўриларни краннинг учига илинган юк билан урилишдан сақлаш учун бевосита ҳавоза ва сўри яқинида юкни кўтариш билан бир вақтда краннинг ўқини буриш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кран ўқини буришда юкни ҳавоза ва сўрининг юқори элементидан камида 1 m масофада кўтариш шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тўшамага юкни туширишни энг кичик тезликда, бир маромда ва турткиларсиз амалга ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
68. Ҳавозалар ва сўриларда тўшамалар кўндаланги бўйича маҳкамланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ер сатҳидан ёки тўсиқлардан 1,5 m ва ундан юқори баландликда жойлашган ҳавозалар ва сўрилар тўшамалари хавфсизлик тўсиқлари билан жиҳозланган бўлиши шарт. Ушбу тўсиқлар баландлиги камида 1,3 m бўлган оралиқ горизонтал элементлар ёки тўрлардан, шунингдек баландлиги камида 15 cm бўлган борт элементлари (панжаралар)дан иборат бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳавозалар ва сўриларнинг тўшамалари даврий равишда ҳамда ишлар тугагандан сўнг чиқиндилардан, шунингдек материал қолдиқларидан тозаланиши шарт. Йилнинг қиш фаслида тўшамалар қордан ва муздан тозаланиши, зарур бўлганда қум сепилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
69. Ҳавозалар ва сўриларни йиғиш ва қисмларга ажратиш иш бажарувчи раҳбарлигида ва кузатувида лойиҳаларда кўзда тутилган тартибга риоя қилиб бажарилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 метрдан юқори ҳавозалар ва сўриларни қисмларга ажратиш бўйича ишлар бошлангунга қадар иш бажарувчи йиғиштирилиши керак бўлган конструкцияни кўздан кечириши ва қисмларга ажратишда иштирок этаётган ишчиларга ишларини ўтказиш кетма-кетлиги, усуллари, хавфсизлик чоралари ҳақида огоҳлантириш бериши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳавозалар ва сўриларни ўрнатилаётган ва қисмларга ажратилаётган ҳудудларга бегона шахсларнинг кириши тақиқланади ва «ЙЎЛ БЕРК» ёзувли плакат осилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
70. Металл ҳавозалар ва сўрилардан 5 m дан кам масофада жойлашган электр симлари ҳавозалар ўрнатилаётган ёки қисмларга ажратилаётган вақтда электрдан узиб қўйилиши ва ерга уланиши, қутиларга беркитилиши ёки демонтаж қилиниши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
71. Қисқа муддатли ишларни 1,5 m дан юқори баландликда сўриларсиз (такелаж ускуналарни осиш учун) ёки сўриларда тўсиқларсиз бажариш зарур бўлганда сақловчи белбоғларни қўллаш мажбурийдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ишчилар қандай ва қаерда кўтарилиш кераклиги, нимага сақловчи белбоғларнинг қулфли илгагини маҳкамлаш кераклиги ҳақида маълумот олган бўлишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сақловчи белбоғларда инвентар рақами ва кейинги синаш санаси кўрсатилган тамға бўлиши шарт. Синаш ҳақида белги йўқ бўлганда, синаш муддати ўтганда ёки кўрик пайтида носозлик аниқланганда сақловчи белбоғларни қўллаш тақиқланади. Бундай ишлар ўтказилаётган жойда юқорида ишлаётганларга зудлик билан ёрдам беришга тайёр, бошқа ишлар билан машғул бўлмаган ёрдамчи ишчилар бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
72. Юқорида ишларни бажараётган ишчи асбоб-ускуналар ёки материалларнинг пастда турган ишчилар устига тушиб кетишига йўл қўймаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иш бажарилаётган жойнинг тагида ускуналар ва одамлар бўлса, тўшамалар мавжуд бўлмаса, иш жойининг пастида сақловчи тўсиқлар ўрнатилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Панжарали майдончада ишлаганда улардан асбоб-ускуналар ва материаллар тушиб кетишининг олдини олиш учун зич тахтадан қилинган тўшама ўрнатилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
73. Чорпоя ва тўшамалар қуриш имконияти бўлмаса, катта бўлмаган баландликда қисқа вақтли ишларни кўчма нарвонлардан ва қўш оёқли нарвонлардан туриб бажаришга рухсат берилади. Нарвонлар ва қўш оёқли нарвонлар ишга яроқли ҳамда хавфсизлик техникаси қоидалари талабларига мос бўлиши шарт. Нарвонларнинг юқори поғонасидан туриб ишлаш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
74. Нарвонларни тайёрлаш учун қуруқ материаллардан фойдаланиш керак, яроқсиз материаллардан фойдаланишга йўл қўйилмайди. Таранг тортилган чизимчанинг қалинлиги нарвондан фойдаланувчи шахс ва у кўтараётган юк оғирлиги таъсирида эгилишга йўл қўймаслиги лозим. Нарвон поғоналари таранг тортилган чизимча орқали турумга ишончли тарзда маҳкамланиши шарт. Поғоналарни мих билан ўймасдан тикиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қўшимча нарвоннинг таранг тортилган чизимчаси камида ҳар 2 m оралиқда тортувчи болтлар ёрдамида ишончли тарзда маҳкамланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Нарвонларни узайтиришга фақат уларни металл хомутлар, болтли қопламалар ва бошқа маҳкам бириктирувчи воситалар ёрдамида ишончли тарзда улаш орқали рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бириктирилаётган нарвонларнинг таранг тортилган чизимчалари етарли даражада мустаҳкам бўлиши шарт. Бунда иккита нарвон бириктирилгандан сўнг ишчи асбоб-ускуналари билан кўтарилганда сезиларли тебраниш ва эгилиш юзага келмаслиги лозим. Ёғоч нарвонларнинг умумий узунлиги барча ҳолларда 5 m дан ошмаслиги шарт. 5 m дан юқори баландликда ишларни бажариш учун тўсиқлари ва металл ёйлар билан жиҳозланган металл нарвонлардан фойдаланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
76. Агар ишлар деталларни бир вақтнинг ўзида ушлаб туришни талаб этса, юқори қисмида майдонча ҳамда сақловчи барьер (панжара) тўсиқлари билан жиҳозланган қўш оёқли нарвонлардан фойдаланилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
77. Ғадир-будир ва бетон полларда иш олиб борилганда пастки учлари резинали учликлар билан жиҳозланган ёки резина билан қопланган нарвонлардан фойдаланилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёғоч ва тупроқли полларда иш олиб борилганда эса пастки учлари пўлат учликлар билан жиҳозланган нарвонлар қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
78. Узатувчи қувурларга ўрнатиладиган нарвонларнинг учлари қувурни қамраб олиш учун махсус илгаклар билан жиҳозланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
79. Нарвонни маҳкамлаш имконияти мавжуд бўлмаган ҳолларда (масалан, уни силлиқ полда ўрнатишда), нарвоннинг тагида каска кийган ишчи туриб, уни турғун ҳолатда ушлаб туриши шарт. Бошқа ҳолларда нарвонни пастки қисмидан қўл билан ушлаб туриш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Транспорт воситалари ва одамлар ҳаракати гавжум бўлган жойларда қўшимча нарвондан фойдаланилганда, унинг тасодифий туртки таъсирида ағдарилиб кетишининг олдини олиш мақсадида нарвон ўрнатилган жой тўсиб қўйилиши ёки қўриқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
80. Ҳар бир цехдаги (участкадаги) барча қўшимча нарвонлар ҳисобда туриши, тартиб рақамига ва мансублиги ҳамда навбатдаги текшириш санаси кўрсатилган жадвалга эга бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қўшимча нарвоннинг ишга яроқлиги мазкур Қоидаларнинг 1-иловасида белгиланган муддатларда ўтказилиши шарт. Текширув натижалари журналга киритилиши, носозликлар зудлик билан бартараф этилиши шарт. Носоз нарвонларни ишлатиш учун бериш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёғоч нарвонларни фақат тиниқ лаклар билан бўяшга рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
81. Ер сатҳидан 5 m дан ортиқ баландликда қопламалар, ишчи тўшамалар, вақтинчалик монтаж қилинадиган қўшимча мосламалар ёки конструкциялар, ускуналар, машиналар ҳамда механизмлар элементларидан туриб бажариладиган ишлар баландликда бажариладиган ишлар қаторига киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бундай ишларга жалб этиладиган шахсларнинг соғлиғи мазкур турдаги ишлар билан шуғулланувчи ходимлар учун белгиланган тиббий талабларга мувофиқ бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
82. Агар ҳавозалар ва сўрилардан бир ой ва ундан ортиқ муддат давомида иш олиб борилмаган бўлса, шунингдек уларнинг асосида деформация келтириб чиқариши мумкин бўлган ёмғирлардан кейин ёки совуқ мавсумда ҳаво исиши натижасида, ҳавозалар текширилиб, зарур ҳолларда тузатилиши ҳамда қайтадан эксплуатацияга қабул қилиниши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
83. Ишлар вақтинчалик тўхтатилган ҳолларда ҳавозалар ва сўриларни ишга яроқли ҳолатда сақлаб туриш таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-боб. Ер қазиш ишлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
84. Ер ости коммуникациялари (электр кабеллар, алоқа кабеллари, газқувур йўллари) жойлашган ҳудудда ер қазиш ишлари фақат бу коммуникацияларни эксплуатация қилишга жавобгар ташкилотнинг ёзма рухсати билан бажарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Рухсатномага ер ости коммуникацияларининг жойлашиши ва ўтказилган чуқурликлари кўрсатилган режа (схема) илова қилиниши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
85. Хандақ ёки чуқурларда зарарли газ пайқалганда, у ердаги ишлар зудлик билан тўхтатилиши, ишчилар эса хавфсиз ҳудудга олиб чиқилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ишлар фақат ҳудудга газ келиши тўхтагандан сўнг, ундан мавжуд газ ва портлашга хавфли материаллар чиқариб ташлангандан кейин қайта тикланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
86. Кўчаларда ер қазиш ишларини бошлашдан, шунингдек назорат хандақлари (шурфлари) ёки чуқурларни қазишдан олдин қуйидаги ишлар амалга оширилиши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иш жойларининг бутун ҳудуди тўсиб қўйилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кундузги вақтда иш жойлари ҳудудида, кўча томонида транспорт ҳаракати йўналиши бўйича камида 5 m масофада огоҳлантирувчи белгилар ўрнатилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қоронғи тушиши билан тўсиқларнинг ташқи тарафида 1,5 m баландликда сигналли қизил лампаларни ўрнатилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иш жойлари ҳудудини камида 2 m баландликда ўрнатилган прожекторлар ёки кўчма электр ёритгичлар билан ёритилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр симлари ишга яроқли изоляцияга эга бўлиши ва резинали шлангда жойлашиши ҳамда сақловчи тўрга кийдирилган электр ёритгичларга бўлиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
87. Трамвай рельслари атрофида иш олиб борилганда «СЕКИН ЮРИШ» ёзувли плакат ўрнатилиши шарт. Хандақ тўсиқлари ҳаракатланувчи таркиб ўлчамлари ҳамда йўлнинг эгрилигини инобатга олган ҳолда жойлаштирилиши лозим, бироқ улар рельс каллакларидан камида 1 метр масофада бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
88. Хандақлар ва чуқурларни қазишда четларида камида 0,5 — 1 m ўтиш йўллари қолдирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
89. Ер ости сувлари бўлмаган, табиий намликдаги тупроқ ерларда ва ер ости иншоотларига яқин жойлашган ерларда хандақлар ва чуқурларни мустаҳкамланмаган тик деворларининг қуйидаги чуқурликдан оширмасдан қазишга рухсат этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уйилган ва шағалли ерларда — 1 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қумлоқ тупроқли ерларда — 1, 25 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қумоқ тупроқли ва лойли ерларда — 1,5 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўта зич ва қоя ости тупроқли ерларда — 2 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қовушқоқ зич тупроқли ерларда тик деворли хандақларни роторли ва зовур қазувчи экскаваторлар ёрдамида мустаҳкамлагичларни ўрнатмасдан, 3 m гача чуқурликда қазишга рухсат этилади. Бу ҳолларда ишчиларнинг зовурларга тушишига рухсат этилмайди. Зовурларнинг ишчилар ичида бўлиши зарур бўлган жойларида мустаҳкамлагичлар ўрнатилиши ёки қияликлар барпо этилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
90. Хандақлар ва чуқурларни мазкур Қоидаларга 5-иловасининг 89-бандида кўрсатилган чуқурликдан ортиқ миқдорда қазиш вертикал деворларни мустаҳкамлаш ёки қиялик қурилмалари билан ўтказилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мустаҳкамлаш ўрнатилаётган барча ҳолларда унинг юқори қисми хандақ ёки чуқур устидан камида 15 cm га чиқиб туриши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
91. Хандақ ва чуқурларнинг рухсат этилган энг катта қиялиги (табиий намлик ва сизот сувлари йўқ бўлган шароитда) қуйидаги 1-жадвалга мувофиқ қабул қилинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-жадвал
Тупроқ
Қазиш чуқурлиги, m
1,5 гача
1,5 — 3
3 — 5
Қиялик йўналиши ва горизонтал чизиқ ўртасидаги бурчак, град
Қиялик баландлигининг асосига нисбати
Қиялик йўналиши ва горизонтал чизиқ ўртасидаги бурчак, град
Қиялик баландлигининг асосига нисбати
Қиялик йўналиши ва горизонтал чизиқ ўртасидаги бурчак, град
Қиялик баландлигининг асосига нисбати
Табиий намликдаги, уйилган
76
1:0,25
45
1:1
38
1:1,25
Қумли ва шағалли, намли
(тўйинмаган)
63
1:0,5
45
1:1
45
1:1
Лойли:
қумлоқ тупроқ
76
1:0,25
56
1:0,67
50
1:0,85
қумоқ тупроқ
90
1:0
63
1:0,5
53
1:0,75
лой
90
1:0
76
1:0,25
63
1:0,5
Сариқ (соғ) тупроқ
90
1:0
63
1:0,5
63
1:0,5
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Хандақ чуқурлиги 5 m дан кўп бўлганда қиялик баландлигини ҳисоблаш билан ўрнатилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Юқори намли, қумли, сариқ (соғ) ва уйилган тупроқларда мустаҳкамланмасдан ишлов бериш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Хандақ ва чуқурларнинг вертикал деворларини мустаҳкамлаш шитлар билан қуйидаги 2-жадвалда келтирилган кўрсатмаларга мос равишда ўтказилиши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-жадвал
Тупроқлар
Хандақ
ва чуқурларнинг вертикал деворларини мустаҳкамлаш турлари
Табиий
намли, уйилганлардан ташқари
Битта
тахта оралатиб, горизонтал мустаҳкамлаш
Юқори
намли ва уйилган
Яхлит
вертикал ёки горизонтал мустаҳкамлаш
Барча
турдаги, сизот сувларининг кучли оқимида
Сизот
сувлари горизонтидан паст жойлаштирилган шпунтли тўсиқлар сув ўтказмайдиган
тупроқ қатламига камида 0,75 m чуқурликка киритилган ҳолда ўрнатилиши лозим
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
92. Хандақлар ва чуқурларни 3 m гача бўлган узунликда мустаҳкамлаш ишлари, қоида тариқасида, махсус жиҳозлар ёрдамида ҳамда намунавий лойиҳа асосида амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Жиҳозлар ва намунавий лойиҳа йўқ бўлганда хандақлар ва хандақларни 3 m гача чуқурликда мустаҳкамлаш учун қуйидагилар зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қумли ва юқори намли тупроқларда қалинлиги 4 cm дан кам бўлмаган тахталардан фойдаланиш, уларни вертикал устунларнинг орқасига тахлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
маҳкамлаш устунларини 1,5 m дан кам бўлмаган оралиқда ўрнатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тиргакларни бир-биридан вертикал бўйича 1 m дан кўп бўлмаган масофада жойлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тиргакларнинг тепаси ва пастига бўртмалар қоқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мустаҳкамлаш тахталарини ўйилган ҳошия устидан камида 15 cm чиқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тупроқни чиқариб ташлаш учун мўлжалланган токчалар таянадиган маҳкамлашни (тиргакларни) кучайтириш ва баландлиги 15 s cm дан кам бўлмаган тахталар билан токчаларни тўсиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Хандақлар ва чуқурларни 3 m гача узунликда мустаҳкамлаш, одатда намунавий лойиҳа бўйича бажарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Хандақлар ва чуқурларни тахта билан таячни йиғиш, тупроқни қайта орқага ташлаган сари, пастдан юқорига йўналишда бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Таячни йиғишда бир вақтнинг ўзида баландлиги бўйича учтадан ортиқ бўлмаган тахталарни, уйилган ва барқарор бўлмаган тупроқларда эса битта тахтани олиб ташлашга рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тахталарни олиб ташлашда тиргакларни қайта қўйиш керак. Бунда бор тиргаклар фақат янгиси қўйилгандан кейин олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
94. Атрофидан газқувур йўллари ўтган ёки газ тўпланиши мумкин бўлган хандақларда очиқ оловни қўллаш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
95. Хандақларни бўш ёки нам тупроқларда қазишда ўпирилиш хавфи бўлса, уларнинг деворлари мустаҳкам маҳкамланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сочилувчан тупроқда ишларни деворларни мустаҳкамламасдан, лекин тупроқнинг табиий қиялик бурчагига мос қиялик билан бажариш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
96. Ер қазиш ишлари бажарилаётганда хандақлар ва хандақлардаги тупроқнинг ҳолати устидан доимий назоратни таъминлаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёриқлар пайдо бўлганда, ишчилар хавфли жойлардан дарҳол олиб чиқилиши, шундан сўнг тупроқ тўкилиб кетишига қарши чоралар кўрилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қияликда йирик тошлар аниқланганда хавфли жойлардан олиб чиқилиши, тошлар эса қияликка туширилиши ёки олиб чиқилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
97. Ер ости иссиқлик қувурларининг ишлар учун очилган камералари ва участкалари мустаҳкам ва зич шитлар билан беркитилган ёки тўсилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кўчаларда, йўлларда ва бошқа одамлар ҳаракатланадиган жойларда қазилган хандақ ва чуқурларда камида 0,7 m кенгликда, иккала тарафдан баландлиги камида 1 m бўлган пастки бортлари 10 cm дан кам бўлмаган қопламали панжаралар билан тўсилган ўтиш йўллари бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Хандақлар ва чуқурларга фақат панжарали қўш оёқли нарвонлар ёки қўшимча нарвонлар ёрдамида тушиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
98. Агар қазиш жойларида электр кабеллари мавжуд бўлса ломлар, чўкичлар, пневматик аппаратлар ва бошқа урувчи воситалардан фойдаланиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ишларни кабел тармоғи ишчиси иштирокида, кабелни шикастламасдан ва ишчиларни электр токи уришини олдини олиш учун эҳтиёткорлик билан бажариш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
99. Кабел очилганда уни осилиб қолиши ва узилишдан ҳимоя қилиш учун осиб қўйиш керак. Кабел устида туриш қатъиян тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар иш узоқ давом этса, кабелни ёғоч қутига маҳкамлаш зарур. Очиқ кабелни беркитувчи қутига «ТЎХТА! КУЧЛАНИШ!» ёки «ТЎХТА! ХАВФЛИ ҲУДУД!» ёзувли плакатларни осиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
100. Хандаққа асбоб-ускуналар ва материалларни ташлаш тақиқланади. Уларни арқонда тушириш ёки қўлдан-қўлга бериш керак. Хандаққа туширилаётган юк остида туриш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
101. Агар ер қазиш ишлари олиб борилаётганда, газ ҳиди пайқалса, ишлар зудлик билан тўхтатилиши, ишчилар эса газ пайдо бўлиши сабаблари аниқланиб ва бартараф этилгунга қадар мазкур ҳудуддан олиб чиқилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Газ ҳиди пайдо бўлганда ишларни давом эттиришга фақат газни аниқлаш учун индикаторлар бўлганда ва ишчилар зарур газга қарши ниқоблар билан таъминланганда рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ишчилар бу ҳолда ишлар бошлангунга қадар газли ҳудудда ишлаш тартиби ҳақида йўриқ олишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
102. Газқувур йўллари олдида жойлашган ёки газ йиғилиши мумкин бўлган хандақларда портлашнинг олдини олиш мақсадида чекиш, пайвандлаш лампаси ва очиқ оловни қўллаш билан боғлиқ бошқа қурилмалар билан ишлаш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
103. Тупроқни электр усулида иситиш амалга ошириладиган майдонлар тўсилган бўлиши, тўсиқларда эса огоҳлантирувчи сигналлар ўрнатилган бўлиши шарт. Куннинг қоронғи пайтида иситилаётган майдонча етарли даражада ёритилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Табиий намликка эга тупроқни кучланиши 380 V дан ошмайдиган электр токи ёрдамида иситишга рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
104. Кучланиш остида бўлган участкаларда бегона шахсларнинг бўлиши тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Электр билан иситиш ишларига фақат тегишли малака гуруҳига эга бўлган электромонтёр томонидан хизмат кўрсатилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
105. Трансформаторлардан иситилаётган участкаларгача бўлган вақтинчалик электр узатиш линиялари изоляцияланган симлардан бажарилиши ва улар ер сатҳидан камида 0,5 m баландликда чорпояларда жойлаштирилиши шарт. Трансформатор ерга ишончли тарзда уланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
106. Тупроқни тутунли газлар, иссиқ сув ёки буғ орқали иситишда ишчилар куйишининг олдини олишга қаратилган чоралар кўрилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иссиқ газдан фойдаланиб тупроқ юзасини эритишда эса ишчиларнинг заҳарланиши ҳамда газ портлаши хавфини бартараф этиш бўйича зарур хавфсизлик чоралари кўрилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
107. Иссиқлик тармоқлари жойлашган ҳудудларда бошқа ташкилотлар томонидан қурилиш-монтаж ишларини амалга оширишга фақат ташкилотнинг бош энергетиги (бош механиги) ёки цех бошлиғи билан мазкур ишлар ўтказиш тартиби келишилгандан ҳамда зарур хавфсизлик чоралари кўрилгандан сўнг рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Алоҳида ҳолларда (ишлар узоқ муддат давом этганда) ишларни бажариш тартиби ёзма равишда расмийлаштирилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
108. Ишлаб турган иссиқлик тармоқларида бошқа ташкилотлар бажараётган ишларнинг хавфсизлик техникаси учун жавобгарликни ишларни бажараётган ўша ташкилот олиб боради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
109. Экскаватор билан ишлаш вақтида қуйидагилар бажарилиши зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уни маҳкамлаш учун фақат инвентар таянчлардан фойдаланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
экскаватор ҳаракатланаётган ҳудуддан 5 m дан кам бўлмаган масофада бўлиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
экскаватор чўмичини туширилган ҳолатда тозалаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110. Коммуникация тармоқлари ўтган ҳудудда тупроқли ишлар шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва ускуналарга хизмат кўрсатиш ҳамда таъмирлашда хавфсизликнинг асосий техник талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва қувур ўтказгичларга хизмат кўрсатиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Хавфсиз эксплуатация қилишни таъминлаш учун иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар, иссиқлик тармоқлари ва тизимлари арматуралар ва воситалар билан жиҳозланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмаларни эксплуатация қилишда уларнинг ишлаб чиқариш технологияси бўйича ёнғинни, портлашни ва шунга ўхшаш ҳолатларни келтириб чиқариши мумкин бўлган параметрларнинг кескин ўзгариши ёки иссиқлик таъминотида камайиб кетиш ҳолати кузатилганда, ташкилот маъмурияти томонидан бундай ҳодисаларни бартараф қилувчи тадбирлар ишлаб чиқилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бундай қурилмаларни эксплуатация қилиш ташкилот маъмурияти томонидан ишлаб чиқилган ва тасдиқланган ҳамда белгиланган тартибда тегишли идоралар (ташкилотлар) билан келишилган махсус йўриқномалар асосида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Ҳар бир иш жойида мазкур касб ёки лавозим учун зарур бўлган ҳажмда ишлаб чиқариш, лавозим йўриқномалари ва меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича йўриқномалар бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Иш бошланмасдан олдин бажариладиган ишга тааллуқли бўлган хавфсизлик техникаси қоидаларининг барча талабларини бажарилганлиги текширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Ҳар бир ишчи фақат унга топширилган ишни бажариши шарт. Бошқа иш жойига фақат цех (смена) бошлиғи рухсати билан тегишли кўрсатма олингандан кейин ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Касал бўлганда ёки соғлиғи ёмонлашганда ишчи бу ҳақда смена бошлиғига хабар бериши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Иш жойи тоза ҳолатда ва тартибли сақланиши шарт. Иш жойини ёритиш ШНҚ 2.01.05-24 «Табиий ва сунъий ёритиш. Лойиҳалаштириш меъёрлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари талабларига мос келиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмаларни ишга туширишда буғ узатиш қувури ва аппаратни босқичма-босқич қиздириш таъминланиши шарт. Бунда буғ узатиш қувуридаги беркитувчи арматура (сурилма қопқоқ ёки автоматик клапан) секин-аста очилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қурилмадаги босим ва ҳароратнинг ошиш тезлиги аппаратга хавфсиз хизмат кўрсатиш бўйича йўриқнома талабларига мувофиқ белгиланиши лозим. Ҳатто енгил гидравлик зарба ёки вибрация кузатилган тақдирда ҳам қурилмага буғ берилиши беркитувчи арматурани ёпиш орқали дарҳол тўхтатилиши шарт ва мазкур ҳолатлар тўлиқ бартараф этилгунга қадар қайта тикланмаслиги лозим. Гидравлик зарба ёки вибрация бартараф этилгандан сўнг, босим ва ҳароратни қайта ошириш уларнинг қайта юзага келишига йўл қўймайдиган хавфсиз тезликда амалга оширилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Ускунани ишга тушириш фақат унинг ишга яроқлилиги синчковлик билан текширилгандан сўнг амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ускунани ишга туширишдан олдин хавфли ҳудудларда одамлар ва бегона буюмлар мавжуд эмаслигига ишонч ҳосил қилиниши, шунингдек огоҳлантирувчи сигнал берилиши лозим. «Тўхта» тугмасининг ишга яроқлилиги уни босиб текшириш орқали албатта синовдан ўтказилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Ҳаракатланувчи қисмларга эга ускуналарни тозалаш, мойлаш ва таъмирлаш, шунингдек уларнинг ички кўрикларини ўтказиш ишларини фақат ускуна тўлиқ тўхтатилгандан кейин амалга оширишга рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда шкивлардан юритма тасмалари ечилган, тақсимловчи шчитлар ва рубильникларда, электр ишга тушириш механизмларида «УЛАНМАСИН! ОДАМЛАР ИШЛАМОҚДА» ёзувли плакатлар илинган, шунингдек шчитлардаги сақлагичлар олиб қўйилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Ускунани тўхтатгандан сўнг уни қайта ишга тушириш ҳуқуқи фақат уни тўхтатган ишчига ёки смена бўйича унинг вазифаларини қабул қилиб олган ҳамда иш ҳолатидан хабардор бўлган масъул ходимга берилади. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва ускуналарни тўхтатиш вақти ва сабаблари, шунингдек уларни қайта ишга тушириш ҳолатлари тезкор журналда мажбурий тарзда қайд этилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмаларга ёнувчан, портлашга хавфли ёки заҳарли газлар киритилган ёки ҳосил бўлиши мумкин бўлган ҳолларда, бундай газлар ва буғларнинг ишчи хоналарга киришининг олдини олиш учун уларни сақловчи клапанлар ёки портловчи пластиналар орқали қувурлар билан ташқарига чиқариш йўли билан ишончли бартараф этиш таъминланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Буғ ажраладиган ёки зарарли газлар чиқадиган қурилмалар устида тортувчи зонтлар ёки мажбурий тортувчи вентиляция ўрнатилган бўлиши шарт. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмаларга технологик маҳсулотни (масса) юклаш ёки тушириш ишларини тортувчи вентиляция ўчирилган ҳолда амалга ошириш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Заҳарли ёки портлаш хавфига эга суюқ ёки газ муҳитлар билан ишлайдиган иссиқлик қурилмалари ва аппаратлари насос ёки компрессордан келувчи линияларда қурилма томондан босим таъсирида автоматик равишда ёпиладиган қайтиш клапанлари билан жиҳозланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмадан атмосферага буғ чиқариб юборилаётганда, уни бошқа қурилмага йўналтириб фойдаланиш имконияти мавжуд бўлмаган ҳолларда, ҳосил бўладиган шовқиннинг зарарли таъсирини бартараф этиш мақсадида, шунингдек «пуфлаш» жараёнида ва сақловчи клапанлар ишга тушганда ҳар бир чиқарувчи линиянинг охирида махсус шовқин сўндиргичлар ўрнатилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Ер сатҳидан ёки иш майдончасидан 2 m дан кам баландликда жойлашган машиналар ва механизмларнинг ҳаракатланувчи ҳамда айланувчи қисмлари тўрли тўсиққа эга бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Катакчалар ўлчами 25х25 mm дан ошмаслиги шарт. Тўсиқлар шарнирларга осилиши шарт. Тўсиқларни қаттиқ маҳкамлашга, уларда тез-тез хизмат кўрсатиш талаб қилинадиган машина қисмларига келиш учун шарнирли қопқоқли (эшикчали) деразалар ўрнатилган шароитда рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Салт ва ишчи шкивларга эга бўлган барча механизмлар тасмаларни ишчи ҳолатдан салт ҳолатга ўтказишни таъминловчи ҳамда тасмаларнинг ўз-ўзидан салт ҳолатдан ишчи шкивга ўтиб кетишининг олдини олувчи қулфловчи қўшимча мосламалар билан жиҳозланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Юритма тасмаларини ишлаб турганда кийгазиш, ечиш ва тўғрилаш, шунингдек силжиб айланаётган тасмалар остига конифол сепиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Майдонча барьерларида, муфталар, подшипникларнинг сақловчи ғилофларида, шунингдек ўтиш учун мўлжалланмаган ва махсус тўсиқларга ҳамда тутқичларга эга бўлмаган узатувчи қувурларда, конструкцияларда ва тўсиқларда туриш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Ускунани пуфлаш ёки ювиш ишларида буғли ёки сувли шлангдан фойдаланилганда, шлангнинг узатувчи қувурга, шунингдек учликнинг шлангга ишончли тарзда маҳкамланганлиги текширилиши шарт. Учлик камида 1 m узунликда бўлиб, иссиқликни сақлаш мақсадида изоляцияланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Таъмирлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Ишлаб турган иссиқлик қурилмалари ва иссиқлик қувурлари жойлашган ёки бошқа ишлаб турган ускуналар ўрнатилган хоналарда, камераларда ва туннелларда таъмирлаш ёки монтаж ишлари (шунингдек, қурилиш-монтаж ишлари) фақат цех (участка) бошлиғи ёки унинг ўринбосари рухсати билан амалга оширилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Масъулият талаб этувчи ҳолатлардаги ишлар топшириқ (наряд) бўйича ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Таъмирланиши керак бўлган иссиқликдан фойдаланувчи қурилма (узатувчи қувурнинг участкаси) унга буғ ёки иссиқ сув тушишининг олдини олиш учун қўшни узатувчи қувурлардан, ускуналардан, дренажли ва сувли линиялардан узиб қўйилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Барча ёпиш арматуралари қулфли занжирга беркитилган бўлиши шарт ва унга «ОЧИЛМАСИН! ОДАМЛАР ИШЛАМОҚДА!» ёзувли плакатлар осилиши шарт. Қулфларнинг калитлари цех, участка устасида (смена бошлиғида) сақланиши ва тезкор журналга тегишли ёзув билан навбатчилик бўйича топширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сурилма қопқоқларнинг электр юритмаларидан кучланиш олинган бўлиши (сақлагичлар олинган бўлиши) ва «УЛАНМАСИН! ОДАМЛАР ИШЛАМОҚДА!» ёзувли плакат осилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Ускуналарда белгиланган ишга туширишга (моторни ишга тушириш, буғ ва сувни узатиш ҳамда бошқалар) қарши чоралар қабул қилинмасдан таъмирлашни ўтказиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Ўчирилаётган ускуналар ва узатувчи қувурларни бўшатиш имконини берувчи махсус қурилмалар мавжуд бўлмаган тақдирда, ишчи турган жойга қарама-қарши томонда жойлашган фланецли бирикманинг айрим болтлари бўшаштирилиши орқали босимни тушириш таъминланиши лозим. Фланецларни очиш ишлари эҳтиёткорлик билан, албатта, ишнинг масъул раҳбари иштирокида амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Фланецли бирикмаларнинг болтларини бўшатишда эҳтиёткорликка риоя қилиш зарур. Бунда иссиқликни изоляцияловчи қурилмалар ва узатувчи қувурлар ичидаги бор буғ ва иссиқ сув ишчиларни куйдирмасин: беркитувчи арматура зич бўлмаган ҳолларда ўчирилган иссиқликдан фойдаланувчи қурилмаларда ҳамда унга бириктирилган узатувчи қувурларда буғ ва иссиқ сув йиғилиб қолмаслиги учун таъмирланаётган ускунадаги атмосфера билан бевосита алоқада бўлган дренажли линиялар ва воздушниклар очиқ бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмаларни таъмирлаш бўйича ишлар қурилмаларни, узатувчи қувур коммуникациясини, уларнинг арматурасини, вазифасини, хизмат кўрсатиш қоидаларини ва таъмирлашни яхши биладиган уста (иш бажарувчи) раҳбарлигида ўтказилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ичида ишларни амалга оширишда, шунингдек ёпувчи фланецли арматуранинг зичлиги етарли бўлмаган ҳолларда, таъмирланаётган ускуна ишлаб турган қурилмадан тиқин (заглушка) ёрдамида ажратилиши шарт. Тиқиннинг қалинлиги иш муҳитининг параметрларига мос бўлиши лозим. Тиқинлар кўзга аниқ ташланадиган қаттиқ думчалар (хвостовиклар)га эга бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Битта сурилма қопқоқ (тиқинсиз) орқали ажратишга фақат ишчи босим атмосфера босимидан юқори бўлмаган ва иссиқлик элтувчининг ҳарорати 45°С дан ошмаган оқимлар учун рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Таъмирлаш ишлари тугагандан сўнг ишнинг жавобгар раҳбари ва иш бажарувчи ишга рухсат берувчи (смена, цех, участка бошлиғи) билан биргаликда барча ишлар ҳақиқатан ҳам тугатилганлиги, тиқинлар олиб ташланганлиги, таъмирлаш участкасидан ишчилар олиб чиқилганлиги ва иш жойлари йиғиштирилганлигига шахсан ишонч ҳосил қилиши керак. Фақат шундан кейингина жўмраклардан ва сурилма қопқоқлардан қулфлар ечилиши ҳамда электр юритмаларга кучланиш берилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Буғ ва сув қувурларини синаш ва қиздириш жараёнида фланецли бирикмаларнинг болтларини ортиқча босим 0,5 MPa (5 kg s/sm²) дан ошмаган ҳолда тортиш лозим ва пўлат компенсаторлар сальникларини эса босим 1,2 MPa (12 kg s/sm²) дан ошмаган шароитда, болтларни узиб юбормаслик учун эҳтиёткорлик билан тортиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Компенсаторлар ва арматураларнинг сальникларини киргизишда узатувчи қувурнинг ортиқча босими 0,02 MPa (0,2 kg s/sm²) дан юқори бўлмаслиги ва иссиқлик элтувчининг ҳарорати 45оС дан кўп бўлмаслиги шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Компенсаторларнинг сальникли тиқинларини алмаштиришда узатувчи қувур бутунлай бўшатилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Иссиқликдан фойдаланувчи қурилмаларни таъмирлаш ишлари тугагандан кейин фақат цех бошлиғи ёки унинг ўринбосари рухсати билан ишга тушириш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иссиқлик тармоқларига ва иссиқлик пунктларига хизмат кўрсатишда хавфсизликнинг техник талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Иссиқлик тармоқларига хизмат кўрсатиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Иссиқлик узатувчи қувурларга хизмат кўрсатиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ер ости иссиқлик узатувчи қувурларга хизмат кўрсатиш камида икки кишидан иборат чилангар-назоратчилар бригадаси томонидан амалга оширилишига рухсат этилади. Чилангарларнинг ҳар бир жуфтлиги учун цех бўйича фармойиш асосида иссиқлик тармоғининг хизмат кўрсатиш ҳудуди аниқ белгиланган алоҳида участка бириктирилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Участкага чиқишдан олдин бош назоратчи иссиқлик тармоқларининг ишлаш схемаси ва иссиқлик ташувчининг параметрлари билан танишиши шарт. Бош назоратчи ускуналарни тасдиқланган графикка мувофиқ айланиб чиқишни фақат цех бошлиғи (уста)нинг рухсати билан амалга ошириши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Чилангар-назоратчи хизмат кўрсатиш шароитига мос келадиган, ишга яроқли асбоб-ускуналар тўпламига, шунингдек белгиланган тартибдаги махсус кийим-бош ва оёқ кийимга эга бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Даврий кўрик ўтказишни талаб қиладиган ер ости қурилмаларида қўлланиладиган ускуналарнинг элементлари, арматура ва воситалари хизмат кўрсатувчи ходимлар эркин кира оладиган махсус камераларда ёки одамлар яшамайдиган ертўла хоналарида жойлаштирилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Камераларда ёнлама ўтиш йўлагининг кенглиги (арматуранинг чиқиб турган қисмларини ҳисобга олган ҳолда) ёруғликда 600 mm дан кам бўлмаслиги, шунингдек камеранинг баландлиги 2000 mm дан кам бўлмаслиги шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Қувурларнинг усти ёки остидан ўтиш учун иссиқлик изоляциясининг ташқи юзасидан қопламагача ёки камера тубигача бўлган масофа ёруғликда камида 700 mm бўлиши шарт. 800 mm ва ундан ортиқ баландликдаги ўтиш йўллари қурилганда, камералар ўтиш майдончалари билан, шунингдек майдончанинг ҳар икки томонидан ўрнатилган нарвонлар билан жиҳозланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Камераларда майдончалар ва нарвонлар, шунингдек 1,5 m дан ортиқ баландликда жойлашган арматурага хизмат кўрсатишни таъминлаш мақсадида ҳам ўрнатилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Қопқоқлар ишончли қулфлаш қурилмалари билан жиҳозланиши ва улар орқали ер усти сувларининг ўтиши истисно этилиши шарт. Ўтиш ва ярим ўтиш каналлари (туннеллари) қопқоқлари қулфларининг конструкцияси канал (туннел) ички томондан енгил очилишини таъминлаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Ярим ўтиш каналларида иссиқлик қувурлари ва уларнинг элементларига хизмат кўрсатиш (кўрикдан ўтказиш) ҳамда таъмирлаш ишларини бажаришга фақат узатувчи қувур икки томондан ўчирилган ва иссиқлик элтувчининг ҳарорати 80°С дан ошмаган ҳолларда рухсат этилади. Бунда канал ичидаги ҳаво ҳарорати 50°С дан ошмаслиги шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Камераларда ва туннеллардаги ишлар мазкур Қоидаларнинг 5-иловаси талабларига мувофиқ амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Очиқ қопқоқлар олдида йўл ҳаракати сигнал белгилари билан жиҳозланган тўсиқлар ўрнатилиши, қоронғи тушганда ҳамда туманли ҳолатларда қўшимча равишда сигналли ёритгичлар ўрнатилиши шарт. Камерада ишлаш давомийлиги 2 соатгача бўлган ҳолларда тўсиқлар сифатида ҳар бир очиқ қопқоқ олдига ўрнатиладиган учоёқлардан, ишлар узоқ давом этганда эса кўчма ёғоч шчитлардан фойдаланишга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Транспорт ҳаракати мавжуд бўлган ҳудудларда жойлашган камералардан чиқишда алоҳида эҳтиёткорликка риоя қилиниши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Камералар ва туннелларда ускуналарга хизмат кўрсатиш жараёнида табиий ва сунъий вентиляцияни таъминлаш зарур. Табиий вентиляция камида иккита қопқоқни очиш ва уларда махсус тўсқичлар ўрнатиш орқали амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сунъий вентиляция камералар ва туннелларда газ мавжуд бўлган ҳолларда, шунингдек улардаги ҳаво ҳарорати 50°С дан ошганда мажбурий тартибда амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Чўян арматурага хизмат кўрсатишда фланецли бирикмаларнинг болтларини тортишга иссиқлик элтувчининг ҳарорати 90°С дан ошмаган ҳолларда рухсат этилади. Агар иссиқлик элтувчининг ҳарорати бундан юқори бўлган шароитда болтларни тортиш зарур бўлса, узатувчи қувурдаги босим 3 kg s/sm² (0,3 MPa) дан ошмаслиги шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Пўлат компенсаторларнинг сальникларини тортиш ишлари босим 12 kgs/sm² (1,2 MPa) гача бўлган ҳолларда амалга оширилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Муфтали арматура ва назорат-ўлчов асбобларини (резба орқали оқишни бартараф этиш мақсадида) тортиш ишлари резбанинг узилиб кетишининг олдини олиш учун узатувчи қувурдаги босим 3 kgs/sm² (0,3 MPa) дан ошмаган ҳолларда, ўлчами тортилаётган элемент қирраларига мос келадиган гайкали калитлар ёрдамида амалга оширилиши шарт. Бунда ўта эҳтиёткорликка риоя қилиниши лозим. Ушбу мақсадларда газ калитлари ва бошқа турдаги калитлардан, шунингдек, узайтирувчи ричаглардан фойдаланиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Иссиқлик узатувчи қувурларда иш олиб боришда фланецли бирикмалар, сақлагич клапанлари ва чўян арматура олдида хизмат кўрсатиш ёки бошқа ишлар бажарилаётганда заруратдан ортиқ вақт давомида туришга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Ўтиш каналлари ва камераларда стационар электр ёритиши 12 V кучланишда бажарилиши шарт. Ёнувчан газ кириши мумкин бўлган ўтиш каналлари ва камераларни ёритиш учун портлашдан ҳимояланган электр арматураси қўлланилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Стационар сунъий ёритиш мавжуд бўлмаган камералар, ярим ўтиш каналлари ва ўтиш каналлари (туннеллари)ни ёритиш фақат аккумуляторли ёритиш воситалари ёрдамида амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Камера ва туннелларни ёритиш учун очиқ оловдан фойдаланиш, шунингдек камера ва туннелларда газ мавжудлигини гугурт ёки қоғоз ёқиш орқали текшириш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Участка (цех)да доимий ёки мунтазам равишда газ тўпланиши эҳтимоли мавжуд бўлган камералар рўйхати тузилиб, кўринарли жойга илиб қўйилиши шарт. Мазкур рўйхат билан барча хизмат кўрсатувчи ходимлар имзо қўйган ҳолда таништирилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Газ жиҳатидан хавфли камералар фарқловчи белгиларига эга бўлиши, қопқоқлари белгиланган тартибда бўялган бўлиши ҳамда мустаҳкам қулф остида сақланиши шарт. Иссиқлик тармоғи трассаларида жойлашган барча газ жиҳатидан хавфли камералар ва туннеллар тармоқнинг тезкор схемасида белгиланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Камера ва туннелларда мазкур Қоидаларнинг 2-иловасида белгиланган меъёрларга мувофиқ рухсат этилган чегарадан ортиқ миқдордаги газ мавжуд бўлганда ёки портлашга хавфли аралашмалар ҳосил қилувчи газларнинг чегаравий концентрацияси аниқланганда, бундай объектлар газланганлик жиҳатидан хавфли деб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Иссиқлик тармоғи камераларидан иссиқ сувни тўкишда ходимлар тўкилаётган сувни канализацияга ёки бошқа сув тарновига йўналтиришни таъминлаши шарт. Сув ҳарорати 40°С дан ошганда, сув қуйилаётган ҳудудга одамларнинг кириши тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Ер сатҳидан 2,5 m гача бўлган баландликда ўтган ер усти иссиқлик узатувчи қувурларига хизмат кўрсатиш ишларини қўш оёқли нарвонлар ёки қўшимча нарвонлардан фойдаланган ҳолда амалга оширишга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Эстакадаларнинг мачталари ва участкаларида, шунингдек кронштейнлар остида 2,5 m ва ундан ортиқ баландликда жойлашган ускуналар элементларига хизмат кўрсатиш зарур бўлганда, панжарали майдончалар ва доимий нарвонлар ўрнатилиши шарт. Майдонча ёки ҳавозалар мавжуд бўлмаган ҳолларда ишлар сақловчи камарлардан фойдаланган ҳолда, ишчининг ўзини ишончли равишда қувурга маҳкамлаб бажарилиши шарт. Бунда мазкур Қоидаларнинг 5-иловаси 5-боби талабларига риоя қилиниши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Сувли иссиқлик тармоқларини тўлдириш, ювиш, циркуляцияни ёқиш, иситиш ва бошқа ишга тушириш билан боғлиқ операциялар маҳаллий йўриқномаларга мувофиқ бажарилиши шарт. Мазкур йўриқномаларда ишга туширувчи бригада аъзолари учун зарур хавфсизлик чоралари аниқ белгиланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Узатувчи қувурни тўлдириш тезлиги ҳамда иссиқлик тармоғига берилаётган сув ҳароратини ошириш суръати ташқи ҳаво ҳароратига боғлиқ ҳолда танланиши шарт. Ишлаб турган тармоққа уланадиган иссиқлик узатувчи қувурларни ишга тушириш босқичма-босқич ва хавфсизлик талабларига риоя этилган ҳолда амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Узатувчи қувурни иситиш жараёнида иссиқлик тармоғида ҳароратни ошириш фланецли бирикмалар зичлигининг бузилиши ва кавшарланган туташ жойларнинг шикастланишининг олдини олиш мақсадида аста-секин ва бир маромда, соатига 30°С дан ошмаган тезликда амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иссиқлик тармоғининг узатувчи қувурлари ҳарорати 70°С дан ошмаган сув билан, иссиқликдан фойдаланувчи тизимлар ўчирилган ҳолда тўлдирилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Ташқи иссиқлик узатувчи қувурларни тўлдириш ишлари истеъмолчиларнинг ўчирилган тизимларида, иссиқлик тармоғининг тўлдирилаётган қисмидаги статик босимдан камида 10 mm сув устунига тенг ёки ундан юқори босим остида амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Узатувчи қувурларни тўлдириш тезлиги энергия таъминоти ташкилоти (цех) томонидан белгиланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Ҳаво чиқарувчи арматура кузатувчининг иш жойига қарама-қарши тарафда, пастга йўналтирилган чиқишларга эга бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Ҳаво чиқаргичларни очиш ва ёпиш ишлари фақат маховиклар ёрдамида қўл билан амалга оширилиши шарт. Калитлар ва бошқа ричагли мосламалардан фойдаланиш қатъиян тақиқланади. Ҳаво чиқаргичларнинг беркитувчи арматураси зичлиги ҳамда уларни қўлда бошқариш имконияти иссиқлик тармоғини тўлдириш бошланишидан олдин текширилиши мажбурий ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Босим остидаги ҳаво (гидропневматика) қўлланилган ҳолда иссиқлик тармоқларининг узатувчи қувурларини ювиш ишлари топшириқ (наряд) асосида, бевосита цех бошлиғи ёки унинг ўринбосари раҳбарлигида, бош энергетик (механик) томонидан тасдиқланган дастурга мувофиқ амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Босим остида (гидропневматик) ювиш учун қўлланиладиган сув ҳарорати 40°С дан ошмаслиги шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Цех бошлиғининг рухсати билан диаметри 250 mm дан кичик бўлган узатувчи қувурларни гидропневматик ювиш ишларига раҳбарлик қилиш цех устасига юклатилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Иссиқлик тармоқларини босим остида (гидропневматик) ювишни истеъмолчиларнинг тизимлари ва иссиқлик пунктлари ўчирилганда ўтказилиши шарт. Бир вақтнинг ўзида иссиқлик тармоқларини ва истеъмолчиларнинг иссиқлик тизимларини босим остида (гидропневматик) ювишга рухсат берилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Босим остида (гидропневматик) ювиш жараёнида иссиқлик тармоқларидаги босим мос узатувчи қувур (узатувчи ёки қайтувчи) учун белгиланган синаш босимидан камида 3 — 5 kgs/cm² дан паст бўлмаслиги шарт. Ювилаётган иссиқлик тармоғининг характерли нуқталарида (тугунларида) босимни, шунингдек узатувчи қувур ва арматуранинг ҳолатини узлуксиз назорат қилиш таъминланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иссиқлик тармоғининг ер ости участкаларида кузатувчилар сони камида икки нафар бўлиши шарт. Уларнинг бири ер устида жойлашиб, камерадаги кузатувчининг ҳолатини доимий равишда кузатиб бориши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Манометр кўрсаткичлари бўйича ўлчашни амалга ошираётган кузатувчи ҳар бир ўлчашдан сўнг камерани тарк этиши шарт, яъни камерада фақат ўлчаш жараёнида бўлишига рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Босим остида (гидропневматик) ювиш ишларини бошлашдан олдин ишга қўювчи ишнинг жавобгар раҳбари ва иш бажарувчи томонидан иссиқлик тармоғининг тегишли участкаси ҳолати комплекс равишда текширилиши шарт. Назорат-ўлчаш асбоблари, беркитувчи арматура ҳамда тиқинларнинг тўғри ўрнатилганлиги мажбурий тартибда текширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Ишни бошлашдан олдин иссиқлик тармоғининг ювилаётган қисмида барча камералардан сув бутунлай тортиб чиқарилиши ва барча бегона предметлар чиқариб ташланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Иссиқлик тармоғини босим остида (гидропневматик) ювиш пайтида уларда таъмирлаш ишларини ёки бирон-бир бошқа ишларини олиб бориш, шунингдек бевосита ювишда иштирок этмайдиган шахсларнинг ювилаётган узатувчи қувурлар яқинида бўлиши тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Ювилаётган узатувчи қувурлардан ҳаво-сув аралашмаси дренаж камералари ва туннеллар орқали чиқариб ташланиши ҳамда маҳаллий ташкилотлар билан келишилган ҳолда канализация қудуқларига ёки бошқа сув қабул қилгичларга йўналтирилиши шарт. Ҳаво-сув аралашмаси ташланадиган жойлар тўсилиши ва бегона шахсларнинг яқинлашишидан муҳофаза қилиниши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ташловчи қувурлар бутун узунлиги бўйлаб ишончли маҳкамланиши шарт. Сувни тўкиш жойида тупроқнинг ювилиб кетишининг олдини олиш мақсадида плита ўрнатилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Сиқилган ҳаво етказиб бериш линияси беркитувчи қисм, тескари клапан ва манометрлар билан жиҳозланиши мажбурий ҳисобланади. Компрессордан ҳаво етказиб бериш фақат мос босимга синовдан ўтказилган пўлат қувурлар ёки шланглар орқали амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Буғ узатиш қувурларини улаш ва узиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Буғ узатиш қувурларини иситиш ва ишга тушириш ишлари хавфли ишлар тоифасига киради ҳамда топшириқ (наряд) асосида, маҳаллий йўриқномаларга мувофиқ амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Буғ узатиш қувурини ишга тушириш ва иситиш ишларини бажариш учун топшириқ (наряд) ишнинг жавобгар раҳбарига энергия таъминоти ташкилоти (цех) билан келишилган кунда берилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иш бошланадиган куни ишнинг жавобгар раҳбари буғ узатиш қувурининг шохобчаларини иситиш тартибини истеъмолчиларнинг жавобгар вакили билан (цех билан келишган ҳолда) келишиб олиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
буғ узатиш қувурининг ишга туширилиши режалаштирилган участкасида барча тўкиш арматурасининг ҳолатини текшириш ва уларнинг тўлиқ очилишини таъминлашга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
буғ узатиш қувурининг иситиш керак бўлган участкаларида ва истеъмолчиларга кетувчи шохобчаларда барча беркитувчи қисмлар (сурилма қопқоқ ва жўмраклар) ҳолатини текширишга ва уларни ишга тушириш дастурига мос келадиган ҳолатга (очиқ ва ёпиқ) келтиришга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
буғ узатиш қувурининг иситиш керак бўлган участкаларидаги ва ундан чиқувчи шохобчаланишдаги ускуналарнинг ҳолатини текширишга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Текширув натижалари ҳақида устага, ишга қўювчи шахсга, ишнинг жавобгар раҳбарига хабар беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Буғ узатиш қувурини иситишдан олдин ишнинг жавобгар раҳбари қувурнинг иситишга тайёрлигини текшириши, иш бажарувчи ва ходимларга, шунингдек ишга туширувчи бригадага йўриқ ўтказиши, ишга туширишнинг турли босқичларида ўзининг жойлашувини белгилаши ҳамда иш бажарувчи билан алоқа ўрнатиш тартибини белгилаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Буғ узатиш қувурининг алоҳида участкаларини иситиш тартиби ва давомийлиги маҳаллий йўриқномаларга мувофиқ белгиланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Магистрал буғ узатиш қувурини иситиш буғни қувурга бош сурилма қопқоқнинг айланма линияси орқали бериш йўли билан амалга оширилиши, айланма линия мавжуд бўлмаган тақдирда эса сурилма қопқоқни аста-секин очиш орқали ўтказилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бош сурилма қопқоқни очиш даражасини ошириш фақат ишнинг жавобгар раҳбари буғ узатиш қувурининг иситилиши нормал тартибда кечаётганлигига ишонч ҳосил қилгандан сўнг амалга оширилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Гидравлик зарблар пайдо бўлганда, буғ узатиш қувурини иситишда иштирок этаётган ходим бу ҳақида зудлик билан ишнинг жавобгар раҳбарига хабар бериши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Гидравлик зарблар ҳақида хабар олган ишнинг жавобгар раҳбари иситиш жараёнини тўлиқ тўхтатишга қадар буғ бериш миқдорини камайтириши шарт. Қайта иситишни тиклашга фақат буғ узатиш қувурида гидравлик зарбларни келтириб чиқарган сабаблар аниқланиб, бартараф этилгандан кейин рухсат берилади. Буғ узатиш қувурида гидравлик зарблар пайдо бўлиш сабаблари аниқланиб, бартараф этилмагунга қадар қайта иситишни тиклаш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Ишга тушириш бригадаси камида уч нафардан иборат бўлиши мажбурий ҳисобланади. Бригадир (иш бажарувчи) конденсат дренажини ростлайди, кичик ишчи эса ёрдамчи вазифасини бажаради ва ишнинг жавобгар раҳбари билан доимий алоқани таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Буғ узатиш қувурининг иситилаётган участкасидан ташқари, бошқа ишлаб турган иссиқлик узатиш қувурлари жойлашган камералар ва туннелларда иситишни бошлашдан олдин атрофдаги ҳаво ҳарорати табиий ёки сунъий вентиляция орқали пасайтирилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Иситиш жараёнида ходимларнинг куйиб қолишининг олдини олиш мақсадида барча дренажли сурилма қопқоқлар, буғ узатиш қувуридаги жўмраклар ва кранлар конденсат ҳамда буғ-конденсатни дренаж қилаётган шахснинг иш жойига қарама-қарши томонга чиқариб юборишни таъминлаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Агар буғ узатиш қувурини иситиш жараёнида ёки босим оширилганда конденсат ёки буғ оқимининг камайиши ёки тўхташи туфайли дренаж штуцерининг тиқилиши аниқланса, дренаж штуцери зудлик билан беркитилиб, кейинчалик қайта очиш орқали пуфланиши шарт. Зарур ҳолларда мазкур операциялар 3-4 марта такрорланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Буғ узатиш қувурида босимни ўлчаш имконияти бўлмаса, дренаж штуцерини тозалашни буғ узатиш қувури тўлиқ ўчирилгандан кейин ўтказиш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Дренаж штуцерини тозалаётган ишчи, бу ишларни брезент қўлқопларда бажариши ва дренаж қилинаётган конденсат ёки буғ чиқаётган тарафга қарама-қарши тарафда жойлашиши, тозалаш учун эгилган симни қўллаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тиқилган дренаж штуцерларини пуфлаш ва тозалаш бўйича операциялар эҳтиёткорлик билан бажарилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Буғ узатиш қувури шохобчаларини иситиш ишлари учун истеъмолчи (цех)нинг ишчилари жавобгар ҳисобланади. Уларнинг фамилиялари буғ узатиш қувурини иситиш ишлари бошланишидан олдин ишнинг жавобгар раҳбарига маълум қилиниши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Истеъмолчининг (цехнинг) шохобчасини иситиш буғ узатиш ажратувчи сурилма қопқоқни ишга туширувчи ходим томонидан очиш орқали амалга оширилиши шарт. Бунда ажратувчи сурилма қопқоқ олдида истеъмолчининг (цехнинг) вакили доимий равишда бўлиши мажбурий ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. Шохобчаларни иситишга буғ беришни кўпайтириш ёки камайтириш фақат истеъмолчининг (цехнинг) жавобгар вакили кўрсатмаси бўйича ўтказилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Буғ узатиш қувурининг ҳар бир участкасида иситишни бошланиши ва тугатилиши ҳақида ишнинг жавобгар раҳбари зудлик билан энергия таъминоти ташкилотининг (цех) жавобгар навбатчи ходимига хабар бериши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50. Агар буғ узатиш қувурини иситиш пайтида ундан ахлатни чиқариб юбориш учун пуфлаш кўзда тутилган бўлса, ташловчи қисқа қувур камерадан ёки туннелдан чиқарилиши ва шчитлар билан ҳимояланиши шарт. Буғ чиқиш жойларида назорат постлари ўрнатилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51. Буғ узатиш қувурини бош сурилма қопқоқ билан ўчиргандан кейин у тўхтаганда, тўкиб юбориш арматураси орқали буғни дренаж қилишга фақат буғ узатиш қувуридаги босим 1 kgs/сm² гача табиий равишда пасайгандан сўнг рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Барча дренаж сурилма қопқоқлари, жўмраклар ва кранлар буғ узатиш қувурини кейинги иситишгача очиқ ҳолатда қолдирилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Иссиқлик узатувчи қувурларни синаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52. Иссиқлик тармоғини ҳисобланган босимга синашни бошлашдан олдин синалиши лозим бўлган узатувчи қувурдан ҳавони тўлиқ чиқариб юбориш таъминланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ишга қўювчи синашлар бошланишидан олдин иссиқлик элтувчининг ҳисобланган параметрларига мувофиқ беркитувчи арматура ҳамда назорат-ўлчаш асбобларининг тўғри ўрнатилганлиги ва техник ҳолатини, шунингдек синаш дастурига мувофиқ тиқинлар ўрнатилганлигини текшириши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
53. Ҳисобланган босимга синаш ишлари тармоқдаги сув ҳарорати 40°С дан ошмаган ҳолларда амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳисобланган босим ва ҳисобланган ҳарорат бўйича синашларни бир вақтнинг ўзида ўтказишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Узиш ишлари иссиқлик тармоғининг узатувчи ва қайтувчи қувурларида ўрнатилган биринчи сурилма қопқоқлар орқали (иссиқлик тармоғи томонидан) амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иссиқлик пунктларидаги барча тўкиш ва ҳаво кранлари тўлиқ очиқ ҳолатда бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
56. Иссиқлик пунктида узиш арматураси зарур зичликни таъминламаганда, истеъмолчиларни узиш ишлари иссиқлик тармоғига истеъмолчилар (цехлар) уланган камераларда ўрнатилган сурилма қопқоқлар орқали ёки иссиқлик пунктларида тиқинлар ўрнатиш йўли билан амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57. Иссиқлик тармоғида иссиқлик ташувчининг ҳисобланган параметрларига синашлар ўтказилаётган вақтда иссиқлик пунктларида ва истеъмолчиларнинг (цехларнинг) маҳаллий тизимларида ходимларнинг доимий навбатчилиги ташкил қилиниши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
58. Иссиқлик тармоғида ҳисобланган ҳароратга синаш вақтида, иссиқлик тармоғининг бутун трассаси бўйича кузатиш ўрнатилади. Бунинг учун трасса бўйича синашларни ўтказиш раҳбари кўрсатмасига кўра, маҳаллий шароитдан келиб чиққан ҳолда иссиқлик тармоғининг (цехнинг) эксплуатация қилувчи ходимидан ва истеъмолчидан иборат ҳамда ташкилотнинг тегишли хизмати иштирокида кузатувчилар қўйилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Асосий эътиборни тармоқнинг пиёдалар ва транспорт ҳаракатланадиган участкаларига, каналсиз ўтказилган участкаларга, аввал қувурлар коррозиядан емирилган ҳолатлар кузатилган участкаларга ва бошқаларга қаратиш шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
59. Иссиқлик тармоғида иссиқлик элтувчининг ҳисобланган параметрларига синашлар ўтказилаётган пайтда қуйидагиларни амалга ошириш тақиқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
синалаётган участкаларда синашлар билан боғлиқ бўлмаган бирон-бир ишларни бажариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
камераларда, туннелларда ва иссиқлик пунктларида синашда иштирок этмаётган шахсларнинг бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
узатувчи қувурнинг фланецли бирикмалари ва арматуралар қаршисида туриш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аниқланган носозликларни бартараф қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иссиқлик тармоғини ҳисобланган ҳароратга синашда иссиқлик камералари ва туннелларга ходимларни синашда қатнашувчи шахс сифатида, шу билан бирга қатнашмайдиган шахс сифатида тушиши ва у ерда бўлиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иссиқлик тармоғини иссиқлик элтувчининг ҳисобланган босимига синашда, шунингдек, босимни кескин кўтариш ва босимни синаш дастурида кўзда тутилган чегарадан юқорига кўтариш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
60. Ҳароратни ошириш ёки камайтириш соатига 30°С дан ошмаган тезликда амалга оширилиши шарт. Иссиқлик элтувчининг ҳароратини синаш дастурида назарда тутилган чегарадан ортиқ ошириш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61. Иссиқлик тармоғини иссиқлик элтувчининг ҳисобланган параметрларига (ҳароратга, босимга) синаш пайтида камералар ва туннелларни кўрикдан ўтказиш ишлари тасдиқланган дастурга мувофиқ ҳамда юқори ҳароратли камералар ва туннелларга хизмат кўрсатиш қоидалари талабларига риоя этилган ҳолда амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Иссиқлик тармоқларини таъмирлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
62. Таъмирлаш ишларига иссиқлик тармоқлари ускуналари билан ишлашни биладиган ва махсус ўқитилган ишчилар жалб қилиниши шарт. Ишлар бошланишидан олдин ишнинг жавобгар раҳбари таъмирловчи бригада аъзоларига ишнинг ўзига хос хусусиятлари бўйича шахсан йўриқ бериши шарт. Бунда асосий эътибор хавфсизлик техникаси қоидаларига риоя қилинишига қаратилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Босим ва кучланиш остида бўлган ускуналарда таъмирлаш ишларини ўтказиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
64. Иссиқлик тармоқлари трассаси бўйича таъмирлаш ишларида қўлланиладиган машиналар ва механизмлар турғун ҳолатда ўрнатилиши ҳамда уларнинг ағдарилиб кетиши ва ўз-ўзидан силжиб кетишининг олдини олиш мақсадида ишончли маҳкамланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
65. Ишчиларни зарарли газлар пайдо бўлиши мумкин бўлган хавфли жойларга, жумладан камералар ва шурфларга киритишдан олдин мазкур жойлар тўлиқ шамоллатилиши ва аниқланган газлар чиқариб ташланиши шарт. Шундан сўнг қайта текшириш ўтказилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Зарарли газлар кутилмаган ҳолда пайдо бўлган тақдирда, ишлар зудлик билан тўхтатилиши ва ишчилар хавфли ҳудуддан чиқарилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
66. Газланган муҳитда ишларни бажаришда рангли металлдан тайёрланган болғалар, кувалда ва бошқа асбоблардан фойдаланилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қора металлдан тайёрланган асбоблар ва қўшимча мосламалар зарба вақтида учқун ҳосил бўлишининг олдини олувчи қопламага эга бўлиши шарт. Зубилонинг кесувчи қисми мой билан мойланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Газланган муҳитда электр дреллар ва учқун чиқариши мумкин бўлган бошқа электр асбобларидан фойдаланиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
67. Газ мавжуд бўлиши мумкин бўлган жойларда пайвандлаш ишларини бошлашдан олдин ҳаво муҳити газланганликка текширилиши шарт. Бунда ҳаводаги кислород миқдори ҳажм бўйича камида 20,5% бўлиши шарт. Ҳаводан намуна олиш ишлари вентиляцияси энг ёмон бўлган жойлардан амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Газнинг солиштирма оғирлигига боғлиқ равишда намуна учун қуйидаги баландликда олиниши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳаводан енгил газ учун (табиий, коксли ва бошқалар) — юқори ҳудудда 200 — 300 мм;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳаводан оғир газ учун (пропан, бутан ва бошқалар) — пастки ҳудудда 700 — 1000 мм.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Пайвандлаш ишлари олиб борилаётган вақт давомида камера (туннел) яхши вентиляция қилиниши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Пайвандлаш ва бошқа очиқ оловни қўллаш билан боғлиқ ишларни газланган муҳитда (атмосферада) ўтказиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
68. Ускуналар ва узатувчи қувурларни вертикал жойлашув бўйича турли сатҳларда бир вақтнинг ўзида таъмирлаш ишларини ўтказишга фақат зарур ҳолларда, барча пастки сатҳларда ишлаётган ходимларнинг хавфсизлигини таъминловчи ҳимоя қопламалари ўрнатилган шароитда рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
69. Ускуналарни ва узатувчи қувурларни демонтаж қилиш билан боғлиқ таъмирлаш ишларини амалга оширишда ускунанинг қолган тугунлари ва элементларининг турғунлигини таъминловчи операцияларни бажариш кетма-кетлиги олдиндан белгиланиши шарт. Ускунанинг қолган элементлари ҳамда узатувчи қувур участкаларининг турғунлиги устидан доимий назорат таъминланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
70. Таъмирлаш ишлари олиб борилаётган жойларда вақтинчалик электр симлари изоляцияланган симлардан бажарилиши шарт ҳамда улар иш жойидан камида 2,5 m, ўтиш йўлакларидан 3 m ва транспорт ҳаракати йўлларидан 5 m масофада мустаҳкам таянчларга осиб қўйилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ердан, полдан ва қопламалардан 2,5 m дан кам баландликда жойлашган электр симлари қувурлар ёки қутилар ичига жойлаштирилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
71. Фланецли бирикмаларда болт тешикларининг мослигини текшириш фақат ломчалар ёки қисқичлар ёрдамида амалга оширилиши шарт. Ушбу ишларни бармоқлар билан бажариш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Иссиқлик қувурларини таъмирлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
72. Иссиқлик қувурларини таъмирлаш ишларини бошлашдан олдин ишга қўювчи цех, участка устаси (смена устаси, цех бошлиғи) таъмирлаш ишларини хавфсиз ўтказишни таъминлаш мақсадида иш жойларини тайёрлаши шарт. Бунда у қуйидагиларни амалга ошириши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
зарур алмашлаб улашларни бажариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишнинг жавобгар раҳбари ва иш бажарувчи иштирокида иссиқлик тармоғининг ўчирилаётган участкасининг ҳар икки томонида, ундан шохобланиш йўналишларида, шунингдек дренаж ва чиқариш линиялари ҳамда туташтиргич томонидаги сурилма қопқоқлар ва жўмракларни қулф билан занжирлаб беркитиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таъмирланадиган участкани ўчирувчи сурилма қопқоқлар ва жўмракларга «ОЧИЛМАСИН! ОДАМЛАР ИШЛАМОҚДА!» ёзувли плакатларни осиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сурилма қопқоқларнинг электр юритмаларидан ва уларни таъминловчи кабеллардан кучланишни олиш ҳамда сақлагичларни ечиб қўйиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
73. Ўчирувчи сурилма қопқоқлар ва жўмракларни ишга туширилишидан олдин улар зарур зичликни таъминламаган тақдирда, иссиқлик тармоғининг таъмирланаётган қисми қопқоқлар ўрнатиш орқали узилиши шарт. Қопқоқларнинг қалинлиги буғ ёки сув босимига мос бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қопқоқлар аниқ кўринадиган тутқичга эга бўлиши ва одатда тутқичлари юқорига қаратиб ўрнатилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
74. Ишнинг жавобгар раҳбари ва иш бажарувчи ишлар бошлангунга қадар, сурилма қопқоқ ва жўмракларнинг зич қилиб беркитилганлигига ҳамда узатувчи қувурда босим йўқлигига шахсан ишонч ҳосил қилиши шарт. Узатувчи қувурда ортиқча босим бўлган тақдирда таъмирлаш ишларини бошлаш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
75. Дренажлаш сув ва буғни тушириш арматураси орқали амалга оширилиши шарт. Фланецли бирикмаларнинг болтли қисмларини бўшатиш йўли билан қувурларда босимни камайтиришга ва уларни дренажлашга фақат зарур ҳолларда, узатувчи қувурни тушириш (дренаж) қурилмалари орқали бўшатиш имконияти бўлмаганда рухсат берилади. Бундай ҳолларда болтли бирикмаларни бўшатиш, ушбу ишларни бажараётган ишчи қарама-қарши томондан туриб, бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
76. Параллел ишлаётган иссиқлик узатувчи қувурлар жойлашган камераларда ишлар олиб борилаётганда ишнинг жавобгар раҳбари ва иш бажарувчи томонидан ходимларни куйишдан ва юқори ҳарорат таъсиридан ҳимоя қилиш бўйича зарур чоралар (ишлаб турган ускуналарни тўсиш, вентиляцияни таъминлаш, махсус кийим-бошдан фойдаланиш ва бошқалар) кўрилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
77. Камералар ва туннелларда оғир ускуналарни таъмирлаш ишлари тор шароитларда мос хавфсизлик чораларини қўллаган ҳолда, кўтарувчи механизмлар (осма чиғирлар, домкратлар ва бошқалар)дан фойдаланиб амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
78. Трассага чиқарилган қувурлар хандақ бўйлаб унинг чеккасидан камида 1 m масофада жойлаштирилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
79. Қувурларни осилган ҳолатда, бириктириш жойларида тагликларсиз монтаж қилиш ва пайвандлаш ишларини амалга ошириш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
80. Эгри киргизмалар ва беркитувчи арматурани монтаж қилиш ишлари ишнинг жавобгар раҳбари бевосита раҳбарлиги остида амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
81. Пайвандлаш ишлари бажариладиган жойлар атмосфера ёғингарчиликларидан, қаттиқ шамол ва қуёш нурларидан пешайвонлар, палаткалар ва бошқа қурилмалар билан ҳимояланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Момақалдироқ пайтида иссиқлик тармоқлари трассасидаги барча ишлар тўхтатилиши, ишлаётганлар эса қувурлар ва механизмлардан хавфсиз жойга четлаштирилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
82. Рентген ва гамма-нурланиш манбаини қўллаш билан пайвандланган чокларни назорат қилиш бўйича ишлар амалдаги радиоактив моддалар ва ионловчи нурланиш манбалари билан ишлашда санитария қоидаларига мувофиқ ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
83. Қувурлар, ускуналарнинг бошқа элементлари ва арматураларни хандаққа тушириш жараёнида, шунингдек ўрнатилган ускуналар ва узатувчи қувур тугунлари тўлиқ маҳкамланмагунга қадар ишчиларнинг хандақда бўлиши ҳамда улар тагида туриши тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
84. Электр симлари яқинида (узатувчи қувурнинг монтаж қилинаётган тугуни ёки қисмининг энг катта узунлигига тенг масофа доирасида) ускуналар ва узатувчи қувурларни монтаж қилиш ишлари электр кучланиши олинган ҳолда амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
85. Газ бўлиши мумкин бўлган камералар, туннеллар, чуқурликлар, шурфлар ва хандақларда таъмирлаш ишлари топшириқ (наряд) асосида ҳамда мазкур Қоидаларнинг 5-иловаси талабларига мувофиқ амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
86. Ишчиларни қувурларни кўздан кечириш ва бегона предметлардан тозалаш учун уларга киришларига, фақат узунлиги 150 m дан кўп бўлмаган тўғри чизиқли участкаларда, қувурнинг диаметри 800 mm дан кам бўлмаганда рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда кўздан кечириш ва тозалаш керак бўлган участкаларнинг ҳар икки томонларида қувурдан эркин чиқиш таъминланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Участкада тармоқланиш, туташтириш ёки бошқа узатувчи қувурлар билан бирлашиш мавжуд бўлган ҳолларда, улар ишончли тарзда ўчирилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурни кўздан кечириш ва тозалаш ишларига камида уч нафар ишчи тайинланиши шарт. Уларнинг иккитаси қувурнинг ҳар икки чеккасида жойлашиб, қувур ичида ишлаётган ишчини кузатиб туриши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувур ичида ишлаётган ишчи тиззабанд (ҳимоя воситаси) кийиши ҳамда тасма ёки арқон билан жиҳозланган сақловчи камар тақиши шарт. Арқоннинг бир учи қувурга кириш жойида турган кузатувчида бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қувурдан чиқиш томонида турган кузатувчида қувурнинг бутун участкасини ёритишни таъминлайдиган ёритгич бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар кузатувчилар қувурдаги ишчи ўзини ёмон ҳис қилаётганини пайқасалар ёки тегишли сигнал олсалар, улар тасма ёки арқон ёрдамида ишчини қувурдан чиқаришга зудлик билан ёрдам беришлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
87. Қувурларнинг ички юзасини коррозия маҳсулотларидан тозалаш ишлари махсус лойиҳалар асосида амалга оширилиши шарт. Ишчининг қувур ичида бўлиш вақти 30 дақиқадан ошмаслиги, сўнгра у камида 15 — 20 дақиқага қувурдан чиқиб дам олиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ишчини қувур ичида ишлашга юборишдан олдин иш бажарувчи ишларни хавфсиз амалга ошириш шароитларини таъминлаши ҳамда қувур ичида, шунингдек қувурнинг ҳар икки чеккасида жойлашган иссиқлик тармоғи камераларида газ мавжуд эмаслигига шахсан ишонч ҳосил қилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
88. Иссиқлик тармоғининг мачталари, эстакадалари ва бошқа ер усти конструкцияларига қувурлар, арматуралар ҳамда бошқа материалларни кўтаришга фақат элтувчи конструкцияларнинг мустаҳкамлиги олдиндан текширилгандан (кўрик ва ҳисоб-китоблар ўтказилгандан) кейин рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
89. Махсус тўсиқлар билан жиҳозланмаган қувурлар бўйлаб юришга, шунингдек қувурлар устида туриб ёки ўтириб ишларни бажариш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
90. Компенсаторларнинг сальникларини тиқиб киритишга қувурдаги босим 2 mm сув устунидан ошмаган ва иссиқлик ташувчининг ҳарорати 45°С дан ошмаган ҳолларда рухсат этилади. Қолган барча ҳолатларда сальникларни фақат узатувчи қувур тўлиқ бўшагандан кейин киритиш шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Компенсаторларнинг сальникли тиқинларини алмаштириш фақат узатувчи қувур тўлиқ бўшагандан кейин амалга оширилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
91. Бошқа цех ходимлари ёки пудратчи ташкилотлар томонидан бажариладиган ишлар мазкур Қоидаларнинг 3-боби талабларига мувофиқ ўтказилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Иссиқлик пунктларига хизмат кўрсатиш ва уларни таъмирлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
92. Истеъмолчиларнинг иссиқлик пунктлари, уларга хизмат кўрсатувчи ходимлар ва энергия таъминоти ташкилоти ходимлари кириши осон бўлган алоҳида изоляцияланган қуруқ хоналарда жойлашиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
93. Истеъмолчиларнинг 2 Гкал/соатдан ортиқ юкламали иссиқлик пунктлари энергия таъминоти ташкилотининг (цехнинг) навбатчиси билан телефон алоқасига эга бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
94. Иссиқлик пунктларининг ўлчамлари уларда жойлашган ускуналарга ва узатувчи қувурга нормал хизмат кўрсатиш имкониятини таъминлаши шарт. Ўтиш йўлларининг кенглиги 1 m дан, хоналар баландлиги 2 m дан кам бўлмаслиги шарт. Эшиклар ташқарига очилиши шарт (чиқиш томонга). Буғ истеъмол қилувчи истеъмолчиларнинг иссиқлик пунктлари хоналари камида иккита чиқишга эга бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
95. Доимий навбатчи ходимлари йўқ бўлган иссиқлик пунктлари хоналари қулфга беркитилган бўлиши ва хоналарнинг калитлари аниқ белгиланган жойда сақланиши шарт. Иссиқлик пунктларида жойлашган ускуналарга хизмат кўрсатиш ва таъмирлашга алоқаси йўқ шахсларнинг иссиқлик пунктлари хоналарига кириши тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
96. Иссиқлик пунктларидаги ходимларнинг хавфсиз иш шароитларини таъминловчи ускуналарнинг ва хоналарнинг ҳолатига жавобгарликни истеъмолчи олиб боради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
97. Истеъмолчиларнинг иссиқлик пунктлари ва тизимларидаги ускуналарнинг ишлаши устидан назоратни иссиқлик билан таъминловчи ташкилот (цех) олиб боради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
98. Иссиқлик пунктларидаги ускуналарни монтаж қилиш лойиҳа бўйича ўтказилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
беркитувчи арматуранинг жойлашиши фланецли бирикмаларда калитнинг эркин ҳаракатланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
назорат-ўлчаш воситаларининг жойлашиши кўрсатмаларни олиш учун қулай бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
насосларнинг жойлашиши бошқа ускуналарга (сурилма қопқоқлар, элеваторлар ва бошқалар) хизмат кўрсатишни қийинлаштирмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр двигателлар ва электр билан таъминловчи шчитлар ишончли ерга уланган бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналарнинг алоҳида элементларини ва узатувчи қувурни кўчириш ва ўрнатиш учун оддий механизмлар (иссиқлик пунктлари хонасининг қопламасига маҳкамланган осма чиғирлар ва бошқалар) эга бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2,5 m дан ортиқ баландликдаги ускуналарга ва узатувчи қувурларга хизмат кўрсатишда панжарали майдончалар ва стационар нарвонлар билан таъминланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
99. Иссиқлик пунктининг узатувчи қувурлари ва ускуналарининг барча иссиқлик юзалари изоляцияланган ва бўялган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
100. Иссиқлик пунктининг узатувчи қувурлари ва ускуналарининг барча канализация тармоғи билан уланишлари узилиш орқали (раковина, воронка ёки ўра воситасида) амалга оширилиши шарт. Сув узатувчи қувурлар билан уланишлар эса туширмалар орқали бажарилиши ва улар осон ажратиладиган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
101. Ишга тушириш, тўхтатиш ва нормал эксплуатация жараёнида маҳаллий тизимларнинг барча ўчиришларини, ёқишларини ва алмашлаб улашларини, узатувчи ва қайтувчи линиялар сурилма қопқоқларини аста-секин, навбатма-навбат ва босқичма-босқич ҳаракатга келтириб бажариш шарт. Бунда ҳар қандай ҳолатларда ҳам тизимдаги босимни, ушбу тизим учун статик босимдан пастга тушмаслигини ва рухсат этилганидан ошмаслигини узлуксиз кузатиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тизимдаги босим статик босимдан паст ёки рухсат этилганидан ортиқ бўлиш хавфи бўлмаса, тизимдаги узиш ва улашларни сурилма қопқоқларни навбатма-навбат ёпиш ёки очиш йўли билан ўтказиш мумкин. Бундай ҳолларда тизимни узиш узатувчи линиядан бошлаб сурилма қопқоқларни навбатма-навбат ёпиш орқали амалга оширилади, тизимни улаш эса аксинча қайтувчи линиядан бошлаб сурилма қопқоқларни навбатма-навбат очиш орқали бажарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
102. Истеъмолчиларнинг иссиқлик пунктидаги жорий таъмирлаш ишлари одатда ташқи иссиқлик тармоғида иссиқлик элтувчининг ҳарорати 75 0С дан юқори бўлмаганда ўтказилиши шарт. Бунда ускуналарни ўчириш фақат истеъмолчининг иссиқлик пунктидаги бош сурилма қопқоқ билан амалга оширилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ташқи иссиқлик тармоғида иссиқлик элтувчининг ҳарорати 75 0С дан юқори бўлганда, иссиқлик тармоғида таъмирлаш ва ускуналарни алмаштириш, иссиқлик пунктидаги бош сурилма қопқоқлар билан ҳамда истеъмолчига тармоқланишдаги (яқин камерадаги) сурилма қопқоқлар билан, тизим олдиндан ўчирилган шароитда бажарилиши шарт. Ўчириш энергия билан таъминловчи ташкилот ходими томонидан ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўчирувчи арматуранинг зичлиги етарли бўлмаган ҳолларда иссиқлик пункти ускуналарини таъмирлаш ишларига фақат тўсиқлар ўрнатилгандан кейин киришиш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
103. Фланецли бирикмаларнинг болтларини ва арматуранинг сальникли зичламаларини тортишни, чўян деталларда шикастланиш ва ўта кучланиш юзага келишини олдини олиш учун секин ва контур бўйича бир текисда ўтказиш керак. Фланецли бирикмалар ва сальниклар болтларининг резбалари мунтазам равишда мойда аралаштирилган графит билан суркалиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
104. Элеватор конуси алмаштирилаётганда, мазкур ишларни бажараётган чилангар элеватор олдида жойлашган энг яқин киргизмадаги иккита фланец болтини ечиши шарт. Чўян арматуранинг шикастланишини олдини олиш мақсадида элеватор олдидаги қувур участкаларини тортиш орқали конусни чиқариб олиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
105. Хизмат кўрсатувчи ходим симобли воситалар билан ишлаганда иссиқлик пункти хонасида тўкилган симоб одамлар соғлиғига зарарли таъсир қилишини эсда сақлаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
106. Хизмат кўрсатувчи ходим ўлчаш воситалари кўрсаткичларини олиш ёки ускуналарга профилактик хизмат кўрсатиш учун зарур бўлган вақтдан ортиқ фланецли бирикмалар ва чўян арматура олдида турмаслиги шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
107. Ҳарорати 100 0С дан юқори бўлган истеъмолчиларнинг сувли тизимлари учун тизимнинг юқори нуқталаридаги босим, сув қайнаб кетишининг олдини олиш учун зарур бўлган босимдан камида 0,02-0,03 MPa (0,2-0,3 kg·s/см2)га юқори бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
108. Иссиқлик пунктининг ускуналарини ҳар йили таъмирдан ўтказиш шарт. Таъмирлаш ҳажми ва ўтказиш вақти энергия таъминоти ташкилоти (цех) билан келишилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
109. Босимни автоматик равишда ростловчи регуляторлар (редукторлар) билан жиҳозланган буғ истеъмолчилари иссиқлик пунктлари, шунингдек дросселланган буғ томонида (редуктордан кейин) сақлаш клапанлари билан жиҳозланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110. Буғ билан таъминланадиган иссиқлик пунктлари ва тизимларини улашда тегишли тўкиш дренажлари олдиндан очилиши ҳамда узатувчи қувурлар ва ускуналар иситилиши шарт. Иситиш тезлиги гидравлик зарблар юзага келишини истисно этувчи даражада таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
111. Истеъмолчиларнинг иссиқлик пунктларида ва тизимларида ўрнатилган иссиқлик алмаштирувчи аппаратлар ва насосларни таъмирлаш, шунингдек изоляциялаш ишлари мазкур Қоидаларнинг 5-иловасига риоя қилган ҳолда бажарилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Иссиқлик автоматикаси ва ўлчаш воситаларига хизмат кўрсатиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
112. Бирламчи (беркитувчи) автоматика датчиклари жўмракларини, назорат-ўлчаш воситалари ҳамда ҳимоя воситаларини улаш ва узишни иссиқликдан фойдаланувчи қурилмага хизмат кўрсатувчи ходим амалга ошириши керак. Датчиклар, назорат-ўлчаш воситалари ва ҳимоя воситалари олдидаги иккиламчи жўмракларга хизмат кўрсатишни, иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалардаги иссиқлик автоматикаси ва ўлчов воситаларини кўрикдан ўтказишни, иссиқлик шчитларининг ички кўрикларини иссиқликдан фойдаланувчи қурилмаларга хизмат кўрсатувчи махсус ходим амалга ошириши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
113. Датчикларни узиш импульсли линияларда ричаг қўлланмаган ҳолда, бирламчи (танланган) жўмракларни ёпиш билан амалга оширилиши керак. Агар датчикнинг импульсли линияси турли танланган қурилмаларга уланган бўлса, ушбу қурилмалардаги барча бирламчи (танланган) жўмраклар ёпилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Муҳит босими 6 MPa (60 kg s/см²) дан юқори бўлган ҳолларда датчикни узиш кетма-кет ўрнатилган иккита беркитувчи жўмракни ёпиш орқали амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Босими 6 MPa (60 kg·s/см²) дан юқори бўлган импульс линияларини таъмирлаш фақат узилган узатувчи қувурларда (иссиқликдан фойдаланувчи қурилмаларда) амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
114. Импульсли линияларга уланган узатувчи қувур ёки иссиқликдан фойдаланувчи қурилма босим остида турган бўлса, импульсли линияларнинг беркитувчи арматураси берк бўлиши ва унда «ОЧИЛМАСИН! ОДАМЛАР ИШЛАМОҚДА!» ёзувли плакатлар осилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
115. Узилган импульс линиясида босим мавжуд эмаслиги уни атмосфера билан улаш орқали текширилиши шарт. Агар импульс линиясида пуфлаш қурилмалари мавжуд бўлмаса, босимнинг йўқлиги мазкур линияни датчикдан ажратиш орқали текширилади. Бунда линияни датчикка улайдиган гайка гайкали калит ёрдамида эҳтиёткорлик билан, гайка остида суюқлик пайдо бўлгунча, линия босими камайгунча ва суюқлик оқими сусайгунча босқичма-босқич бўшатилиши лозим. Шундан сўнг 30 — 40 сония кутилиб, гайка яна ярим ёки бир айланишга бўшатилиб, босим туширилиши керак. Босим тушиши жараёнида гайка босқичма-босқич бўшатилиб борилиши лозим, бунда босим тўлиқ туширилган пайтда гайка штуцерда 3-4 айланиш ҳолатида қолиши керак. Агар гайкани бўшатиш жараёнида линия босими камаймаса, гайка қайтадан маҳкамланиб, импульс линияси тўлиқ ўчирилишини таъминлаш чоралари кўрилиши шарт. Ушбу операциялар ҳимоя қўлқопларида бажарилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
116. Узатувчи қувурлар ва идишларда импульсли линияларни улашни, ўлчаш диафрагмалари ва арматуранинг фланецларини қисмларга ажратишни, термопаранинг гильзаларини ўрнатишни ускуналар бириктирилган цехнинг асосий ходимлари бажариши шарт. Кўрсатилган ишлар узатувчи қувурлар ва идишлардан босим олингандан кейин ва дренажлар очиқлигида бажарилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
117. Бориш қийин бўлган ва ҳарорат 33 0С дан юқори бўлган жойларда жойлашган термопаралар ва қаршиликлар термометрларини алмаштириш ва созлашни камида иккита ишчи бажариши шарт. Иш жойларини вентиляция қилиш мақсадида кўчма ҳаво-душлаш ускуналаридан фойдаланиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
118. Махсус пуфлаш қурилмалари йўқ бўлганда ёки тўлиб қолган пуфлаш линияларида сув ва буғ импульс линияларини пуфлашни, технологик цехнинг навбатчи ходими рухсати билан камида иккита ишчи технологик операциялар кетма-кетлиги ва хавфсизлик чоралари кўрсатилган маҳаллий йўриқномага мувофиқ бажариши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
120. Манометрларни, датчикларни алмаштиришда фақат бирламчи (олинадиган) жўмраклар беркитилганидан кейин амалга ошириш керак. Манометрлар, датчиклардаги гайкаларини аста-секин бураб бўшатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
121. Агрессив муҳитнинг тасодифий чиқиб кетиши эҳтимоли мавжуд бўлган импульс линиялари, шунингдек иссиқлик автоматикаси ва ўлчаш аппаратураларида ишлар бажарилаётганда резина қўлқоплар, фартук ва ҳимоя кўзойнакларидан фойдаланиш шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
122. Максимал рухсат этилган босимни белгилаш учун ўлчаш воситаси шкаласида қизил чизиқ белгиланган бўлиши ёки восита қўшимча қизил милга эга бўлиши лозим. Қўшимча милнинг ҳаракати ишчи мил ҳаракати билан боғлиқ бўлмаслиги шарт. Ўлчаш воситаси ойнасига қизил чизиқ тушириш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
123. Пружинали манометрлар буғ узатувчи қувурларга сифонли қувурлар ва уч йўлли кранлар орқали уланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
124. Манометр кўрсаткичлари хизмат кўрсатувчи ходимга аниқ ва равшан кўриниши шарт. Бунда манометр шкаласи вертикал текисликда ёки олдинга 30° С гача қия ҳолатда жойлаштирилиши лозим. Манометр яхши ёритилиши, иссиқлик нурланишидан ва музлашдан ҳимояланган бўлиши шарт. Манометр ер сатҳидан 2 — 5 m баландликда ўрнатилганда, унинг кузатиш диаметри 160 mm дан кам бўлмаслиги шарт. Манометрни хизмат кўрсатиш ер сатҳидан 5 m дан ортиқ баландликда ўрнатиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
125. Пломбаси ва тамғаси мавжуд бўлмаган, текшириш муддати ўтган, ойнаси синган ёки кўрсатиш аниқлигига таъсир кўрсатиши мумкин бўлган бошқа носозликлари мавжуд манометрлардан, шунингдек ўчирилганда милли шкаланинг нол белгисига қайтмайдиган манометрлардан фойдаланиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
126. Термометрлар учун гильзалар тоза ҳолатда сақланиши ва доимо машина мойи билан тўлдирилган бўлиши шарт. Гильзадаги мой сатҳи термометрнинг симоб устунини тўлиқ қоплаб туришни таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Эксплуатацияда ва захирада сақланаётган ҳимоя воситалари уларнинг соз ҳолатда бўлишини ҳамда олдиндан таъмирсиз фойдаланишга яроқлилигини таъминлайдиган шароитларда сақланиши керак. Шу боис, бундай воситалар намланиш, ифлосланиш ва механик шикастланишдан ишончли ҳимоя қилинган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Эксплуатацияда бўлган резинали ҳимоя воситалари ёпиқ хоналарда, махсус шкафлар жавонларида ҳамда бошқа воситалардан алоҳида ажратилган яшикларда сақланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Улар резинани емирувчи мойлар, бензин ва бошқа моддалар таъсиридан, шунингдек қуёш нурларининг тўғридан-тўғри таъсиридан ҳимояланган бўлиши ҳамда иситиш асбобларидан узоқлаштирилган масофада жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Захирадаги резинали ҳимоя воситалари иситиладиган, қоронғи ва қуруқ хоналарда 0 дан +25°С гача бўлган ҳароратда сақланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Газга қарши ниқоблар қуруқ хоналарда махсус жилдлар ва ғилофларда сақланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Вақтинчалик тўсиқлар (шчитлар) махсус жиҳозланган хоналарда (пешайвонларда) сақланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Якка фойдаланишдаги ҳимоя воситалари, ҳимоя воситаларининг номи, берилган санаси ва қабул қилиб олган шахснинг имзоси кўрсатилган ҳимоя воситаларини ҳисобга олиш ва сақлаш журналида ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Барча ҳимоя воситалари эксплуатацияга қабул қилинишида, заводда ўтказилган синовлардан қатъи назар, қўшимча равишда синовдан ўтказилиши шарт. Шунингдек, улар даврий равишда назорат кўригидан ўтказилиши ҳамда мазкур Қоидаларнинг 1-иловасида белгиланган меъёрлар ва муддатларга мувофиқ механик синовлардан ўтказилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Резинали диэлектрик қўлқоплар, бўтиклар, калишлар, гиламчалар, изоляцияловчи тагликлар ва бошқа ҳимоя воситалари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 11 ноябрдаги 712-сон қарори билан тасдиқланган Истеъмолчилар электр қурилмаларини эксплуатация қилишда хавфсизлик техникаси қоидаларига мувофиқ белгиланган муддатларда синовдан ўтказилиши ва текширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Ҳимоя воситаларини навбатдан ташқари синашдан ўтказиш улар таъмирланганидан кейин, носозлик аниқланганда ёки алоҳида қисмлари алмаштирилганда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Ҳимоя воситасини ҳар бир ишлатишдан олдин ходим унинг соз ҳолатда эканлигини ва ташқи шикастлар мавжуд эмаслигини текшириши, чангдан тозалаб артишини, шунингдек резина қўлқопларнинг тешилмаганлигини текшириши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Синов муддати ўтган ҳимоя воситаларидан фойдаланиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Ҳимоя воситаларга бўлган талаблар ва улардан фойдаланиш қоидалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Огоҳлантирувчи плакатлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Огоҳлантирувчи плакатлар кучланиш остида бўлган қисмларга яқинлашишнинг олдини олиш, иш жойига кучланиш берилиши мумкин бўлган коммутацион аппаратларни ишлатишни тақиқлаш, шунингдек иш олиб борилаётган жойни кўрсатиш ва ходимларни қабул қилинган хавфсизлик чоралари тўғрисида хабардор қилиш мақсадида қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Плакатлар мазкур Қоидаларнинг 8-иловаси 1-жадвалига асосан учта гуруҳга ажратилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) огоҳлантирувчи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) тақиқловчи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) рухсат берувчи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қўллаш тавсифи бўйича плакатлар стационар ва кўчма бўлиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кўчма плакатнинг юқори қисмида уларни жойига маҳкамлаш учун тешик, қисқич, илгак ёки арқонча бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Плакат металл туникачадан ёки пластикли материалдан тайёрланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Расмлар ва ёзувлар мос рангдаги эмалли бўёқда бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Плакатларнинг рўйхати, ўлчами ва тавсифи 1-жадвалда берилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-жадвал
Плакатдаги ёзув
Ўлчами
Кўчма ёки стационар
Қўлланиш жойи ва шароити
1. Огоҳлантирувчи плакатлар
ЭҲТИЁТ БЎЛИНГ! УСКУНА ИШЛАМОҚДА!
Ўлчами — 280 х 210 mm
Оқ фонли қора ҳарфларда
10 mm қалинликда тўқ қизил ҳошияли
Кўчма
Таъмирланаётган участка олдида жойлашган иссиқлик қурилмаларига осилади.
ЭҲТИЁТ БЎЛИНГ! ГАЗ — ОЛОВ ҚЎЛЛАНМАСИН!
Ўлчами — 280 х 210 mm
Оқ фонли қора ҳарфларда
10 mm кенгликда тўқ қизил ҳошияли
Кўчма
Ишлар олиб борилаётган жой олдида жойлашган газдан фойдаланувчи қурилмаларига осилади.
2. Тақиқловчи плакатлар
ЁПИЛМАСИН! ОДАМЛАР ИШЛАМОҚДА!
Ўлчами — 240 х 130 mm
Оқ фонли қизил ҳарфларда
Кўчма
Ишлаб чиқариш шароитига кўра ёки схеманинг ҳолати бўйича ёпиш мумкин бўлмаган арматурага осилади.
ОЧИЛМАСИН! ОДАМЛАР ИШЛАМОҚДА!
Ўлчами — 240 х 130 mm
Оқ фонли қизил ҳарфларда
Кўчма
Ишлаб чиқариш шароитига кўра ёки схеманинг ҳолати бўйича очиш мумкин бўлмаган арматурага осилади.
ЙЎЛ БЕРК!
Ўлчами — 240 х 130 mm
Оқ фонли қизил ҳарфларда
Кўчма
Одамлар ҳаракатланиши хавфли бўлган йўлларга осилади.
КЎТАРИЛИШ ТАҚИҚЛАНАДИ!
Ўлчами — 240 х 130 mm
Оқ фонли қизил ҳарфларда
Кўчма
Таъмирланаётган ускунага кўтарилиш хавфли бўлган жойларда осилади.
ХАВФЛИ ҲУДУД!
Ўлчами — 240 х 130 mm
Оқ фонли қизил ҳарфларда
Кўчма
Агрегатни, схеманинг алоҳида участкаси ёки таъмирланаётган ускунанинг тугунини, шунингдек ишлаб чиқариш жараёни ёки ходимлар учун хавф туғдириши мумкин бўлган ҳудудни тўсиб турувчи кўчма шит ёки арқонга осиб қўйилади.
3. Рухсат берувчи плакатлар
ШУ ЕРДАН ЎТИЛСИН!
Ўлчами — 250 х 250 mm
Диаметри 200 mm бўлган яшил фонли оқ доира. Доира ичида 15 mm кенгликдаги оқ ҳошияли қора ҳарфларда
Кўчма
Ускунани таъмирлашда ташкил этилган ўтиш йўлида осилади.
ШУ ЕРДАН КЎТАРИЛСИН!
Ўлчами — 250 х 250 mm
Диаметри 200 mm бўлган яшил фонли оқ доира. Доира ичида 15 mm кенгликдаги оқ ҳошияли қора ҳарфларда
Кўчма
Ускунани таъмирлашда ташкил этилган ўтиш йўлида осилади.
ШУ ЕРДА ИШЛАНСИН!
Ўлчами — 250 х 250 mm
Диаметри 200 mm бўлган яшил фонли оқ доира. Доира ичида 15 mm кенгликдаги оқ ҳошияли қора ҳарфларда
Кўчма
Ишлаб чиқариш жойларида осилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Ҳимоя кўзойнаклари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Ҳимоя кўзойнаклари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) гидроизоляциялаш ишларини бажаришда, кавшарлашда, пайвандлаб улашда, эритишда ва мастика ҳамда чақичли қоришмани қизитишда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) кислоталар ва ишқорлар билан ишлаганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) иссиқлик узатиш қувурлари, резервуарлар таъмирланаётганда ва тозаланаётганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) қумпуркагичли аппаратлар билан ишлаганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) асбоб-ускунани чархлаётганда ва кўзга шикаст етказиш билан боғлиқ бўлган бошқа ишларда қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Ҳимоя кўзойнакларининг ён томонлари шишалар билан беркитилган ва вентиляция тешикларига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Вентиляция тешиклари катта бўлмаган ўлчамда бўлиши керак, бунда сачраган суюқликлар ёки эриган моддалар кўзойнак камерасининг (вентиляция тешиклари тангачалар ва бошқа билан ҳимояланган бўлиши керак) ичига кирмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кўзойнакнинг чет қисми (гардиши) билан шишаси орасида тирқишлар бўлмаслиги керак. Чет қисми (гардиши) металл ёки фибрадан ясалган ва юзга зич ёпишган бўлиши керак. Бунда юзнинг терисини чет қисми (гардиши) босимидан ҳимоя қилиш учун унинг четларини юмшоқ чарм ва мато билан қопланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кўзойнакни бошга маҳкамлаш боғичи зич тасмадан ёки чўзилган камардан ёхуд резинали қавиқдан тайёрланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кўзойнакнинг шишалари тиниқ бўлиши, нуқсонлардан (пуфаклар, шишлар ва бошқа камчиликлар) холи бўлиши ҳамда қийин эрувчан металл таъсирига чидамли бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Кўзойнак узоқ муддат давомида қўлланилганда, унинг шишаларининг кўзга қараган юзаси шишанинг терлашини олдини олиш мақсадида махсус модда билан ишлов берилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Қўлқоплар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Эритилган металл, мастика ва сақич билан ишлашда, шунингдек қизиган юзаларга тегиш билан боғлиқ ишларда қўлларни ҳимоя қилиш мақсадида қийин алангаланадиган матолардан (зиғир толали брезент ва бошқалардан) тайёрланган қўлқоплар қўлланилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Қўлқоп ўлчами юқори кийим енглари устидан тортиб кийиш имконини таъминлаши ҳамда эритилган модданинг ичкарига оқиб киришини олдини олиш мақсадида қўлга маҳкам ёпишиб туриши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қўлқоп узунлиги 350 mm дан кам бўлмаслиги шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Газга қарши ниқоблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Газга қарши ниқоблар инсоннинг нафас олиш органлари, юз ва кўзларини зарарли аралашмалар (буғлар, газлар ва чанглар) мавжуд бўлган хоналарда, резервуарларда ва бошқа жойларда ҳимоя қилиш учун мўлжалланган. Улар иссиқликдан фойдаланувчи қурилмалар ва иссиқлик тармоқларига хизмат кўрсатиш ва уларни таъмирлашда, шунингдек аварияларни бартараф этишда ҳимоя воситаси сифатида қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Газга қарши ниқоблар камида ҳар уч ойда бир марта кўрикдан ўтказилиши шарт. Кўрик давомида ташқи шикастлар, клапанларнинг созлиги ва бошқа нуқсонлар аниқланади. Шунингдек, қўлланилаётган фильтр турига қараб, махсус йўриқномаларда белгиланган муддатлар ва тартибларга мувофиқ Газга қарши ниқоблар даврий синовдан ўтказилиши ҳамда қайта зарядланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Газга қарши ниқобларнинг қутиси вазифасига кўра махсуслаштирилган бўлиб, у газга қарши ниқоблар маркаси ва қутининг фарқловчи рангига мувофиқ белгиланган газлардан ҳимоя қилишни таъминлайди. Фильтрловчи газга қарши ниқоблар маркалари мазкур Қоидаларнинг 8-иловаси 2-жадвалида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-жадвал
Газга
қарши ниқобларнинг маркалари
Қутининг
ранги
Ҳимоялаш
А
Жигарранг
Органик моддалар
буғларидан (бензин, керосин, ацетон, бензол, толуол, ксилол, углерод
сульфиди, спиртлар, эфирлар, анилин, бензолнинг нитробирикмалари ва унинг
гомологлари, галоидорганик бирикмалар) ҳимоя қилиш учун мўлжалланган.
В
Сариқ
Зарарли газлар
(олтингугурт диоксиди, водород сульфид, цианид кислота, водород хлориди,
фосген, азот оксидлари) таъсиридан ҳимоя қилиш учун мўлжалланган.
Г
Сариқ-қора
Симоб буғларидан
ҳимоя қилиш учун мўлжалланган.
К
Яшил
Аммиак
буғларидан ҳимоя қилиш учун мўлжалланган.
Е
Қора
Мишьякли ва
фосфорли водороддан ҳимоя қилиш учун мўлжалланган.
КД
Кулранг
Водород сульфид
ва аммиакнинг аралашмасидан ҳимоя қилиш учун мўлжалланган.
СО
Оқ
Углерод
оксидларидан ҳимоя қилиш учун мўлжалланган.
М
Қизил
А, В, Г, К, Е, КД,
СО маркали қутилар учун назарда тутилган барча моддалардан, бироқ ҳимоя қилиш
таъсирининг давомийлиги камроқ бўлган ҳолда ҳимоя қилишга мўлжалланган.
С
Кўк
Олтингугуртли
газдан (ҳимоя қилиш таъсирининг давомийлиги В маркадан кўпроқ бўлган) ҳимоя
қилишга мўлжалланган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. А, В, КД маркали газга қарши ниқоблар учун ҳаводаги эркин кислород миқдори 16% дан кам бўлганда, М ва СО маркали газга қарши ниқоблар учун эса ҳажм бўйича 18% дан кам бўлганда, шунингдек зарарли газлар концентрацияси 2% дан юқори бўлган ҳолларда газга қарши ниқобларни қўллаш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Газга қарши ниқобларнинг тузилиши ва ундан фойдаланиш қоидалари махсус йўриқномада белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Сақловчи белбоғлар ва эҳтиётловчи арқонлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Сақловчи белбоғлар конструкциялар устида, шунингдек газ билан тўлган камералардаги технологик ускуналарда ва резервуарларда ишлашда ходимларнинг юқоридан тушиб кетишининг олдини олиш учун мўлжалланган бўлиб, мазкур Қоидаларнинг 8-иловаси 2-жадвалида келтирилган талабларга мувофиқ тайёрланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Белбоғлар учун мустаҳкам, гигроскопик бўлмаган ва чўзилмайдиган материаллардан фойдаланилиши лозим. Белбоғнинг эни камида 100 m, узунлиги эса 900 — 1000 mm дан кам бўлмаслиги шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Эҳтиётловчи арқонни маҳкамлаш учун мўлжалланган ҳалқа белбоғнинг ишловчи томонида жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Таянч ёки конструкцияни ўраб олиш учун мўлжалланган белбоғнинг осма арқони камар, занжир ёки капрон фалдан тайёрланиши мумкин ҳамда у ўнг тутқичга ишончли тарзда маҳкамланиши лозим. Осма арқоннинг бошқа учига карабин ишончли тарзда маҳкамланади. Камар ёки капрон фалдан тайёрланган осма арқон узунлиги эшилган қайишни силжитиш орқали 1-2 m гача ўзгартирилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Эшилган қайиш ҳалқасиз бўлиб, динамик юкламалар таъсирида амортизацияловчи элемент вазифасини бажаради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Карабин пружинали қулфдан ташқари, унинг беихтиёр босилиши ёки пружинасининг бўшашиши натижасида ўз-ўзидан очилиб кетишининг олдини олиш учун қўшимча сурилма (қулфловчи механизм) билан жиҳозланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Эксплуатация жараёнида динамик юкламага дучор бўлган сақловчи белбоғ дарҳол эксплуатациядан олинади ва статик юклама билан синашдан ўтказилгунга қадар ундан фойдаланиш тақиқланади. Динамик юклама натижасида шикастланган сақловчи белбоғлар фойдаланишга яроқсиз деб топилиб, белгиланган тартибда йўқ қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Сақловчи белбоғлар ва эҳтиётловчи арқонлар тайёрлангандан сўнг, шунингдек даврий равишда статик юклама таъсирида механик чидамлиликка синовдан ўтказилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Синаш тугаллангандан сўнг белбоғда ва унинг қисмларида шикастланиш аломатлари бўлмаслиги, карабиннинг қулфи унинг чуқурчаларига тўғри ва зич кириши керак.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.04.2026 й., 10/26/3809/0336-сон)