Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining
buyrugʻi
Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Mediatorlar oliy malaka komissiyasi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2026-yil 2-fevralda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 3768]
Oʻzbekiston Respublikasining “Mediatsiya toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq buyuraman:
1. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Mediatorlar oliy malaka komissiyasi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Vazir A. TASHKULOV
Toshkent sh.,
2026-yil 31-yanvar,
4-mh-son
Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2026-yil 31-yanvardagi 4-mh-son buyrugʻiga
ILOVA
ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Mediatorlar oliy malaka komissiyasi toʻgʻrisidagi
NIZOM
Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Mediatorlar oliy malaka komissiyasi (bundan buyon matnda Oliy malaka komissiyasi deb yuritiladi) faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi.
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari huzuridagi mediatorlar malaka komissiyalarining qarorlari (bundan buyon matnda malaka komissiyalari deb yuritiladi) ustidan berilgan apellyatsiya shikoyatlarini koʻrib chiqish, shuningdek malaka komissiyalarining ish amaliyotini umumlashtirish va tahlil qilish maqsadida Oliy malaka komissiyasi tuziladi.
2. Oliy malaka komissiyasi oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlariga, Mediatorning kasb etikasi qoidalariga va mazkur Nizomga amal qiladi.
3. Oliy malaka komissiyasi oʻz vakolatlari doirasida qarorlar qabul qilishda mustaqil hisoblanadi va uning faoliyatiga aralashishga yoʻl qoʻyilmaydi.
4. Oliy malaka komissiyasi oʻz vakolatlari doirasida qarorlar qabul qiladi.
Oliy malaka komissiyasining mazkur Nizomga muvofiq qabul qilgan qarorlari malaka komissiyalari tomonidan ijro etilishi majburiydir.
5. Oliy malaka komissiyasining moddiy-texnika taʼminoti Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan amalga oshiriladi.
2-bob. Oliy malaka komissiyasining huquq va majburiyatlari
6. Oliy malaka komissiyasining huquqlari:
manfaatdor shaxslarning shikoyatlarini koʻrib chiqish va ular boʻyicha tegishli qarorlar qabul qilish;
zarur boʻlganda, manfaatdor shaxslar, tegishli tashkilotlardan va malaka komissiyalaridan qoʻshimcha hujjatlarni soʻrab olish;
qaror qabul qilish uchun ahamiyatga ega boʻlgan yangi ochilgan holatlarni oʻrganish;
malaka komissiyalarining ish amaliyotini umumlashtirish va tahlil qilish, shuningdek ularning faoliyatini oʻrganish maqsadida murojaat qilish hamda umumlashtirish va tahlil natijalari boʻyicha tegishli qarorlar qabul qilish.
7. Oliy malaka komissiyasi oʻz zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarishda:
Oliy malaka komissiyasiga oʻrganib chiqishi uchun kiritilgan masalalarni har tomonlama va xolisona koʻrib chiqishga;
qonunchilik hujjatlariga, mediatsiya faoliyatining asosiy prinsiplariga qatʼiy rioya etishga majburdir.
3-bob. Oliy malaka komissiyasi faoliyatini tashkil etish
8. Oliy malaka komissiyasi mediatorlar, fuqarolik jamiyati institutlari vakillari, Adliya vazirligining hamda boshqa tashkilotlarning huquq sohasida tajribaga ega boʻlgan xodimlari orasidan toʻqqiz nafar aʼzodan iborat boʻlgan tarkibda Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining buyrugʻi bilan uch yil muddatga tasdiqlanadi.
9. Bir shaxs bir vaqtning oʻzida malaka komissiyasining va Oliy malaka komissiyasining aʼzosi boʻlishi mumkin emas.
10. Oliy malaka komissiyasi raisi va oʻrinbosari komissiyaning birinchi yigʻilishida toʻliq tarkibda ishtirok etgan aʼzolar umumiy sonining oddiy koʻpchilik ochiq ovoz berishi orqali oliy malaka komissiyasi aʼzolari orasidan saylanadi. Oliy malaka komissiyasi raisligi va oʻrinbosarligiga nomzodlar ovoz berishda qatnashmaydilar.
Oliy malaka komissiyasi raisining oʻrinbosari Oliy malaka komissiyasining majlisida rais hozir boʻlmagan hollarda raislik qiladi.
Oliy malaka komissiyasi aʼzoligiga mediatorlar orasidan nomzodlar mediatorlik faoliyati boʻyicha kamida uch yillik ish stajiga ega boʻlgan shaxslar orasidan tanlab olinadi.
Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining notariat, advokatura va mediatsiya boʻyicha masʼul tarkibiy tuzilmasi mediatsiya sohasi boʻyicha masʼul xodimi Oliy malaka komissiyasi kotibi (bundan buyon matnda kotib deb yuritiladi) etib tayinlanadi.
Kotib Oliy malaka komissiyasi aʼzosi hisoblanmaydi va majlislarda ovoz berish huquqiga ega boʻlmaydi.
11. Quyidagi holatlarda Oliy malaka komissiyasi aʼzosi komissiya tarkibidan chiqariladi:
oʻz arizasiga binoan;
mediatorning faoliyati toʻxtatib turilganda yoki mediator Mediatorlar reyestridan chiqarilganda;
Adliya vazirligi va boshqa tashkilotlar xodimlarining ish joyi oʻzgarganda yoki xodimlar ishdan boʻshatilganda;
komissiya aʼzosi tomonidan mazkur Nizom talablari qoʻpol ravishda buzilganda;
komissiya aʼzosi sogʻligʻining holatiga koʻra vazifalarini bajarish imkoni boʻlmaganda;
komissiya aʼzosi komissiya yigʻilishlarida ketma-ket uch marta uzrli sabablarsiz ishtirok etmagan taqdirda.
Ushbu bandning beshinchi — yettinchi xatboshilarida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha Oliy malaka komissiyasi aʼzosini mazkur komissiya tarkibidan chiqarish masalasi Oliy malaka komissiyasi raisi tomonidan komissiya yigʻilishiga kiritiladi.
Oliy malaka komissiyasi aʼzosini komissiya tarkibidan chiqarish toʻgʻrisidagi qaror komissiya aʼzolarining koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi.
Qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran uch ish kuni ichida Oliy malaka komissiyasi tarkibidan chiqarilgan komissiya aʼzosiga yozma ravishda maʼlum qilinadi.
Oliy malaka komissiyasi aʼzosi komissiya tarkibidan chiqarilganligi toʻgʻrisidagi qaror ustidan qonunchilikda belgilangan muddatlarda sudga shikoyat qilishi mumkin.
Oliy malaka komissiyasi aʼzosini ushbu bandning ikkinchi — yettinchi hatboshilarida nazarda tutilmagan boshqa asoslar boʻyicha mazkur komissiyasi tarkibidan chiqarilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Oliy malaka komissiya tarkibidan chiqarilgan aʼzo oʻrniga Oliy malaka komissiyasi raisi taqdimnomasiga koʻra, Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining buyrugʻi bilan yangi komissiya aʼzosi kiritiladi.
12. Oliy malaka komissiyasi raisi komissiyaning navbatdagi yigʻilishi oʻtkaziladigan kun va vaqtni belgilaydi, shuningdek komissiya yigʻilishlarini oʻtkazadi va ularga rahbarlik qiladi.
13. Oliy malaka komissiyasi raisi komissiya ishini tashkil qilish hamda uning oʻz vaqtida, toʻgʻri va haqqoniy oʻtkazilishi uchun masʼul hisoblanadi.
14. Oliy malaka komissiyasining aʼzosi boʻlgan mediatorga nisbatan intizomiy ish yuritish koʻrib chiqilishi yoki Oliy malaka komissiyasi aʼzosining malaka imtihonini topshirishi natijalari boʻyicha shikoyati koʻrib chiqilgan hollarda, ular Oliy malaka komissiyasi majlisida qatnashishga haqli emas.
Oliy malaka komissiyasi aʼzosi:
Oliy malaka komissiyasi majlisida koʻrilayotgan masalalar boʻyicha talabgor, mediator va boshqa manfaatdor shaxsning yaqin qarindoshi boʻlsa;
Oliy malaka komissiyasi majlisining natijasidan va unda qabul qilinadigan qarordan bevosita yoki bilvosita manfaatdor boʻlsa yoxud uning begʻarazligiga shubha tugʻdiradigan boshqa holatlar mavjud boʻlsa, Oliy malaka komissiyasi majlisida ishtirok etishi mumkin emas va u rad etilishi lozim.
Mazkur bandda koʻrsatilgan holatlar mavjud boʻlgan taqdirda, Oliy malaka komissiyasi aʼzosi oʻzini oʻzi rad etishi shart. Agar u bunday qilmasa, ayni shu asoslar boʻyicha Oliy malaka komissiyasining boshqa aʼzolari koʻpchilik ovozi bilan, shuningdek masalasi koʻrilayotgan talabgorlar, mediatorlar va boshqa manfaatdor shaxslar tomonidan rad etilishi mumkin.
Rad etish haqidagi bayonot asoslantirilgan boʻlishi kerak.
Rad etish bildirilgan Oliy malaka komissiyasi aʼzosi rad etish toʻgʻrisidagi masala koʻrilishidan oldin oʻz tushuntirishini berishga haqli.
Rad etish toʻgʻrisidagi masala rad qilinayotgan shaxsning yoʻqligida Oliy malaka komissiyasining qolgan aʼzolari tomonidan koʻpchilik ovozi bilan hal etiladi. Ovozlar teng boʻlib qolgan taqdirda ham, ushbu komissiya aʼzosi rad etilgan hisoblanadi.
15. Oliy malaka komissiyasi majlisi, agar unda tegishli komissiya aʼzolarining kamida uchdan ikki qismi qatnashsa, vakolatli (kvorumga ega) hisoblanadi.
Vakolatli (kvorumga ega) boʻlmagan holda tegishli komissiyaning majlisda hozir boʻlgan aʼzolari tomonidan majlisni keyinga qoldirish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi. Manfaatdor shaxslar majlis oʻtkaziladigan sana, vaqt va joy haqida qoʻshimcha ravishda xabardor qilinadi.
16. Oliy malaka komissiyasining majlislari zaruratga qarab, lekin har chorakda kamida bir marta oʻtkaziladi.
Oliy malaka komissiyasi raisi komissiya majlisi oʻtkazilishidan kamida oʻn kun oldin majlisning kun tartibi, sanasi, vaqti va joyini belgilaydi.
Kotib komissiya majlisi oʻtkazilishidan kamida yetti kun oldin majlis oʻtkaziladigan sana, vaqt va joy haqida komissiya majlisida ishtirok etadigan manfaatdor shaxslarni yozma yoki elektron shaklda xabardor qiladi.
17. Oliy malaka komissiyasining qarorlari uning majlisida qatnashayotgan komissiya aʼzolarining koʻpchilik ovozi bilan, ochiq ovoz berish orqali qabul qilinadi. Ovozlar teng boʻlganda, raislik qiluvchining ovozi hal qiluvchi ovoz hisoblanadi.
Oliy malaka komissiyasining qarorlari ular qaysi majlisda qabul qilingan boʻlsa, oʻsha majlisda raislik qiluvchi tomonidan eʼlon qilinadi.
18. Oliy malaka komissiyasining ishini yuritish kotib tomonidan amalga oshiriladi.
19. Kotib:
shikoyatlarni koʻrib chiqadi;
malaka komissiyasining kotibidan shikoyat yuzasidan tegishli materiallarni talab qilib oladi;
Oliy malaka komissiyasining majlisida koʻrib chiqilishi lozim boʻlgan materiallarni tayyorlaydi va ularning saqlanishini taʼminlaydi;
Oliy malaka komissiyasi aʼzolarini, shuningdek shikoyat bergan shaxslarni va boshqa manfaatdor shaxslarni Oliy malaka komissiyasining majlisi oʻtkaziladigan sana, vaqt va joy toʻgʻrisida xabardor qiladi;
Oliy malaka komissiyasi aʼzolari va manfaatdor shaxslarning majlisda hozir boʻlganligini tekshiradi, hozir boʻlmaganlik sabablarini aniqlaydi va bu haqida Oliy malaka komissiyasi raisiga axborot beradi;
Oliy malaka komissiyasi majlislarining bayonnomalarini yuritadi;
raislik qiluvchining Oliy malaka komissiyasi majlisiga tayyorgarlik koʻrish va uni oʻtkazish bilan bogʻliq topshiriqlarini bajaradi, shuningdek mazkur Nizomga muvofiq boshqa vazifalarni ham amalga oshiradi.
20. Oliy malaka komissiyasi majlislarida manfaatdor shaxslar videokonferensaloqa tizimida ishtirok etishi mumkin.
21. Oliy malaka komissiyasining majlislarida bayonnoma yuritiladi, u majlisda raislik etuvchi va kotib tomonidan imzolanadi.
Oliy malaka komissiyasining qaroridan norozi boʻlgan Oliy malaka komissiyasining aʼzosi komissiya majlisining bayonnomasiga kiritiladigan oʻzining nuqtai nazarini yozma yoki elektron shaklda bayon etishga haqli.
Oliy malaka komissiyasi majlislari bayonnomasi yozma yoki elektron shaklda rasmiylashtirilishi mumkin.
22. Oliy malaka komissiyasi majlisining kun tartibiga kiritilgan masalalarga qarab, bayonnomada:
Oliy malaka komissiyasi majlisi oʻtkaziladigan sana va joy;
Oliy malaka komissiyasining majlisida qatnashgan Oliy malaka komissiyasi aʼzolarining roʻyxati;
Oliy malaka komissiyasi majlisining kun tartibi;
malaka komissiyasining qarori ustidan keltirilgan shikoyat;
shikoyatda bayon etilgan vajlar, Oliy malaka komissiyasi aʼzolarining, manfaatdor shaxslarning soʻzga chiqishlari hamda tegishli tashkilotlar tomonidan taqdim etilgan hujjatlarning asosiy mazmuni;
Oliy malaka komissiyasi aʼzolari tomonidan bildirilgan fikr-mulohazalar;
shikoyatni koʻrib chiqish natijalari boʻyicha ovoz berish yakunlari;
Oliy malaka komissiyasi majlisining kun tartibiga kiritilgan har bir masala boʻyicha qarorlar;
Oliy malaka komissiyasi qarorlari ustidan shikoyat qilish tartibi;
qaror qabul qilish uchun zarur boʻlgan boshqa maʼlumotlar aks ettiriladi.
23. Oliy malaka komissiyasi majlisining bayonnomasidan koʻchirmalar qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran uch ish kunidan kechiktirmay kotibning imzosi (elektron imzosi) bilan manfaatdor shaxslarga yozma yoki elektron shaklda yuboriladi.
Oliy malaka komissiyasi majlisi bayonnomasidan koʻchirmalarda Oliy malaka komissiyasining majlisi oʻtkazilgan sana va joy toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, Oliy malaka komissiyasi majlisining kun tartibiga kiritilgan qismidagi, tegishli manfaatdor shaxslarga taalluqli boʻlgan masala boʻyicha qaror va ushbu qaror ustidan shikoyat qilish tartibi bayon etiladi.
4-bob. Shikoyatlarni koʻrib chiqish
24. Malaka komissiyalari qarorlarining ustidan keltirilgan shikoyatlar manfaatdor shaxslar tomonidan malaka komissiyasi majlisining bayonnomasidan koʻchirma olingan kundan eʼtiboran Oliy malaka komissiyasiga bir oy ichida berilishi mumkin.
Oliy malaka komissiyasi muddat oʻtkazib yuborilganligi sabablarini uzrli deb topib, ana shu muddatni tiklashi va shikoyatni mazmunan koʻrib chiqishi mumkin.
Shikoyatlarni koʻrib chiqish Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari huzuridagi Mediatorlar malaka komissiyalari toʻgʻrisidagi nizomga (roʻyxat raqami 3767, 2026-yil 2-fevral) muvofiq amalga oshiriladi.
25. Shikoyat Oliy malaka komissiyasi tomonidan u Adliya vazirligiga kelib tushgan kundan eʼtiboran koʻpi bilan bir oy ichida koʻrib chiqilishi kerak.
26. Oliy malaka komissiyasi intizomiy ish yuritish boʻyicha shikoyatni koʻrib chiqish vaqtida intizomiy ish yuritish bilan bogʻliq alohida masalalarni oʻrganish talab etiladi degan xulosaga kelsa, bunday oʻrganishni oʻtkazish vazifasi Oliy malaka komissiyasining qarori bilan oʻz aʼzolaridan birining va (yoki) kotibning zimmasiga yuklatilishi mumkin.
27. Oliy malaka komissiyasi shikoyatni koʻrib chiqib, quyidagi qarorlardan birini qabul qiladi:
malaka komissiyasining qarorini oʻzgarishsiz qoldirish va shikoyatni qanoatlantirishni rad qilish;
malaka komissiyasining qarorini oʻzgartirish va yangi qaror qabul qilish;
talabgor malaka imtihonini topshirishi natijalari boʻyicha malaka komissiyasining qarorini bekor qilish;
malaka komissiyasi qarorini bekor qilish va mediatorga nisbatan intizomiy ish yuritishni tugatish;
shikoyatni koʻrmasdan qoldirish.
28. Oliy malaka komissiyasi tomonidan malaka komissiyasining qarorini oʻzgarishsiz qoldirish va shikoyatni qanoatlantirishni rad qilish toʻgʻrisidagi qaror:
shikoyat mazkur Nizom talablariga muvofiq boʻlmagan;
shikoyatda bayon etilgan vajlar tasdiqlanmagan hollarda qabul qilinadi.
29. Oliy malaka komissiyasi tomonidan malaka komissiyasining qarorini oʻzgartirish va yangi qaror qabul qilish:
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari huzuridagi Mediatorlar malaka komissiyalari toʻgʻrisidagi nizom (roʻyxat raqami 3767, 2026-yil 2-fevral) talablari buzilgan holda, agar bunday qoidabuzarlik malaka komissiyasining qaror qabul qilishiga taʼsir koʻrsatgan boʻlsa;
malaka komissiyasi tomonidan asoslantirilmagan qaror qabul qilingan hollarda amalga oshiriladi.
30. Oliy malaka komissiyasi tomonidan talabgor malaka imtihoni topshirishi natijalari boʻyicha malaka komissiyasining qarorini bekor qilish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilish:
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari huzuridagi Mediatorlar malaka komissiyalari toʻgʻrisidagi nizom (roʻyxat raqami 3767, 2026-yil 2-fevral) talablari buzilgan hollarda, agar bunday qoidabuzarlik malaka komissiyasining qaror qabul qilishiga taʼsir koʻrsatgan boʻlsa;
talabgor tomonidan malaka imtihonida berilgan javoblarni baholashda malaka komissiyasi tomonidan xolislik va begʻarazlik taʼminlanmagan deb topilgan hollarda amalga oshiriladi.
Oliy malaka komissiyasi malaka komissiyasining talabgor tomonidan malaka imtihonini topshirishi natijalari boʻyicha qarorini bekor qilish bilan bir vaqtda oʻz qarori bilan malaka imtihonini topshirgan deb topish haqida qaror qabul qiladi.
31. Oliy malaka komissiyasi tomonidan malaka komissiyasining qarorini bekor qilish va mediatorga nisbatan intizomiy ish yuritishni tugatish toʻgʻrisidagi qaror:
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari huzuridagi Mediatorlar malaka komissiyalari toʻgʻrisidagi nizom (roʻyxat raqami 3767, 2026-yil 2-fevral) talablari buzilgan hollarda, agar bunday qoidabuzarlik malaka komissiyasining qaror qabul qilishiga taʼsir koʻrsatgan boʻlsa;
malaka komissiyasi tomonidan asoslantirilmagan qaror qabul qilingan hollarda qabul qilinadi.
32. Oliy malaka komissiyasi tomonidan shikoyatni koʻrmasdan qoldirish toʻgʻrisidagi qaror:
Oliy malaka komissiyasiga shikoyat bergan shaxsning shikoyatni koʻrmasdan qoldirish toʻgʻrisidagi arizasi kelib tushgan taqdirda;
sudda xuddi shu masala boʻyicha fuqarolik ishi qoʻzgʻatilgan yoki ish boʻyicha sudning tegishli qarori qabul qilingan hollarda;
aynan shu mediator aynan shu holatlar boʻyicha muqaddam advokat yoki notarius sifatida intizomiy javobgarlikka tortilgan boʻlsa;
mediator intizomiy ish qoʻzgʻatilishiga sabab boʻlgan shikoyatni bergan shaxs bilan yarashuvga erishgan hollarda qabul qilinadi.
5-bob. Malaka komissiyalarining ish amaliyotini umumlashtirish va tahlil qilish
33. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi malaka komissiyalarining ish amaliyotini umumlashtirish va tahlil qilish maqsadida ularning faoliyatini oʻrganadi. Bunday oʻrganishlarga Oliy malaka komissiyasining aʼzolari ham jalb qilinishi mumkin.
34. Malaka komissiyalarining faoliyatini oʻrganish yakunlari boʻyicha ularning ish amaliyotini umumlashtirish va tahlil qilish, shuningdek xulosalar va tavsiyalarni oʻz ichiga olgan tahliliy maʼlumotnoma tuziladi.
35. Malaka komissiyalarining faoliyatiga doir tahliliy maʼlumotnoma Oliy malaka komissiyasining majlisida koʻrib chiqiladi va uning qarori bilan tasdiqlanadi.
36. Oliy malaka komissiyasining qaroriga binoan tahliliy maʼlumotnoma rahbarlik va ijro qilish uchun malaka komissiyalariga yuboriladi.
6-bob. Yakunlovchi qoidalar
37. Oliy malaka komissiyasining qarorlari ustidan sudga shikoyat qilinishi mumkin.
38. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradi.
(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 03.02.2026 y., 10/26/3768/0104-son)