Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olish Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбуйруғи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2025 йил 16 апрелда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 344]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодексига мувофиқ буюраман:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. ШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ўзбекистон Республикаси Давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 1997 йил 18 декабрдаги 85-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.05.08-97 «Аэродромлар» қурилиш меъёрлари ва қоидалари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Транспорт вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан келишилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазир Ш. ХИДОЯТОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2025 йил 14 март,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish01/2-28-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКелишилди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТранспорт вазири И. МАХКАМОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2025 йил 6 март
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСанитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2025 йил 27 февраль
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭкология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А. АБДУХАКИМОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2025 йил 25 февраль
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2025 йил 28 январь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2025 йил 14 мартдаги 01/2-28-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) аэродромларни лойиҳалашга оид бўлган талабларни белгилайди
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Мазкур ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар қўлланилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.01-24 «Бетон ва темир-бетон конструкциялар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.02.01-24 «Бино ва иншоотларнинг заминлари»
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.05.02-23 «Автомобиль йўллари. Лойиҳалаш талаблари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.03-24 «Оқова сувларни чиқариб юбориш. Ташқи тармоқлар ва иншоотлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.01.01-22 «Лойиҳалаш учун иқлимий ва физикавий-геологик маълумотлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.10.01-23 «Ясси ва чизиқ тарзидаги иншоотлар қурилиши учун ер майдонлари ўлчамларини аниқлаш»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 1.03.03-23 «Қурилиш объектларини лойиҳалаштириш»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.05-23 «Пўлат конструкциялар. Лойиҳалаш талаблари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.01-22 «Биноларнинг ички сув таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚМҚ 2.04.02-19 «Сув таъминоти. Ташқи тармоқлар ва иншоотлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.01-24 «Бетон ва темир-бетон конструкциялар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСанҚваН 0053-23 «Аҳоли яшаш пунктларининг атмосфера ҳавосидаги зарарли ва заҳарли моддалар, продуцент микроорганизмлар, бактериал препаратлар ва аэроионларнинг рухсат этилган гигиеник меъёрларини»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСанҚваН 0008-20 «Турар жойларда, жамоат биноларида, аҳоли яшаш ҳудудларида ва дам олиш зоналарида рухсат этилган шовқин даражасининг санитария қоидалари ва меъёрлари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСанҚваН 0060-23 «Радиочастоталарнинг электромагнит майдонлари манбалари билан ишлашнинг санитария қоидалари ва нормалари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 427-75 «Металл ўлчов ўлчагичлари. Техник шартлар»(расмий манба: Линейки измерительные металлические. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 3344-83 «Йўл қурилиши учун майдаланган чақиқтош ва қум шлаклари. Техник шартлар» (расмий манба: Щебень и песок шлаковые для дорожного строительства. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 12.1.006-84 «Радиочастоталарнинг электромагнит майдонлари меҳнат хавфсизлиги стандартлари тизими. Иш жойидаги рухсат этилган даражалар ва мониторингга қўйиладиган талаблар» (расмий манба: Система стандартов безопасности труда электромагнитные поля радиочастот. Допустимые уровни на рабочих местах и требования к проведению контроля);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 22283-88 «Самолёт шовқини. Уй-жой қурилиши ҳудудида рухсат этилган шовқин даражаси ва уни ўлчаш усуллари» (расмий манба: Шум авиационный. Допустимые уровни шума на территории жилой застройки и методы его измерения);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 8267-93 «Қурилиш ишлари учун зич жинслардан чақиқтош ва шағал» (расмий манба: Щебень и гравий из плотных горных пород для строительных работ. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 23558-94 «Йўл ва аэродром қурилиши учун ноорганик боғловчилар билан ишлов берилган майдаланган тош-шағал-қум ва грунтларнинг аралашмалари. Техник шартлар» (расмий манба: Смеси щебеночно-гравийно-песчаные и грунты, обработанные неорганическими вяжущими материалами, для дорожного и аэродромного строительства. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 12801-98 «Йўл ва аэродром қурилиши учун органик боғловчиларга асосланган материаллар. Синов усуллари» (расмий манба: Материалы на основе органических вяжущих для дорожного и аэродромного строительства. Методы испытаний);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 25607-2009 «Йўллар ва аэродромларнинг қопламалари ва пойдеворлари учун майдаланган тош-шағал-қум аралашмалари. Техник шартлар» (расмий манба: Смеси щебеночно-гравийно-песчаные для покрытий и оснований автомобильных дорог и аэродромов. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 30491-2012 «Йўл ва аэродром қурилиши учун органик боғловчилар билан мустаҳкамланган органо-минерал аралашмалар ва грунтлар» (расмий манба: Смеси органоминеральные и грунты, укрепленные органическими вяжущими, для дорожного и аэродромного строительства Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 10060-2012 «Бетон. Совуққа чидамлилигини аниқлаш усуллари» (расмий манба: Бетоны. Методы определения морозостойкости);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 23161-2012 «Грунтлар. Чўкиш хусусиятларини лабораторияда аниқлаш усули» (расмий манба: Грунты. Метод лабораторного определения характеристик просадочности);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 9128-2013 «Автомобиль йўллари ва аэродромлар учун асфалтбетон, полимер асфалтбетон, асфалтбетон, полимер асфалтбетон аралашмалари. Техник шартлар» (расмий манба: Смеси асфальтобетонные, полимерасфальтобетонные, асфальтобетон, полимерасфальтобетон для автомобильных дорог и аэродромов. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 8736-2014 «Қурилиш ишлари учун қум. Техник хусусиятлари» (расмий манба: Песок для строительных работ. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 33147-2014 «Умумий фойдаланишдаги автомобиль йўллари. Темир-бетон йўл плиталари. Назорат усуллари» (расмий манба: Дороги автомобильные общего пользования. Плиты дорожные железобетонные. Методы контроля);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 25912-2015 «Аэродром қопламалари учун олдиндан кучланишли темир-бетон плиталар. Техник шартлар» (расмий манба: Плиты железобетонные предварительно напряженные для аэродромных покрытий. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 26633-2015 «Оғир ва майда донали бетонлар. Техникавий шартлар» (расмий манба: Бетоны тяжелые и мелкозернистые. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 25584-2016 «Грунтлар. Филтрлаш коэффициентини лабораторияда аниқлаш усуллари» (расмий манба: Грунты. Методы лабораторного определения коэффициента фильтрации);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ Р 56925-2016 «Йўллар ва аэродромлар. Асос ва қопламаларнинг нотекислигини ўлчаш усуллари» (расмий манба: Дороги автомобильные и аэродромы. Методы измерения неровностей оснований и покрытий);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 18105-2018 «Бетон. Мустаҳкамликни назорат қилиш ва баҳолаш қоидалари» (расмий манба: Бетоны. Правила контроля и оценки прочности);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 25100-2020 «Грунтлар. Таснифлаш» (расмий манба: Грунты. Классификация);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 9941-2022 «Коррозияга чидамли юқори легирланган пўлатлардан совуқлайин деформацияланган чоксиз қувурлар. Техник шартлар» (расмий манба: Трубы бесшовные холоднодеформированные из коррозионно-стойких высоколегированных сталей. Технические условия);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 9.602-2016 «Коррозия ва эскиришдан ҳимоялашнинг ягона тизими. Ер ости иншоотлари. Коррозиядан ҳимоялашнинг умумий талаблари» (расмий манба: Единая система защиты от коррозии и старения. Сооружения подземные. Общие требования к защите от коррозии)»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 30413-96 «Автомобиль йўллари. Автомобиль ғилдирагининг йўл қопламаси билан илашиш коэффициентини аниқлаш усули» (расмий манба: Дороги автомобильные. Метод определения коэффициента сцепления колеса автомобиля с дорожным покрытием);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзР АҚ-153 «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиация аэродромларини эксплуатацияга яроқлилик меъёрлари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзР АҚ-160 «Ўзбекистон Республикаси фуқаро ва экспериментал авиацияси аэродромларини сертификатлаш қоидалари» (рўйхат рақами 1734, 2007 йил 29 октябрь).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Атамалар ва таърифлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ушбу ШНҚда қуйидаги атамалар ва уларнинг таърифлари қўлланилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво кемаси — ҳаво билан ўзаро таъсир ҳисобига, ер сатҳидан қайтган ҳаво билан ўзаро таъсирдан ташқари, атмосферада ҳаракатланадиган учиш аппарати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсамолёт — двигатель ёрдамида ҳаракатга келтириладиган ва парвоздаги кўтариш кучи ҳаракатланмайдиган қанот юзларида аэродинамик реакциялар ҳисобига пайдо бўладиган ҳаводан оғир ҳаво кемаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishвертолёт — двигатель ёрдамида вертикал ҳолатда жойлашган ўқлар атрофида айлантириладиган битта ёки бир нечта ташувчи (асосий) винтларнинг ҳаво билан реакциялари ҳисобига парвозни амалга оширадиган ҳаводан оғир ҳаво кемаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаэродром — қуруқликдаги ёки сув сатҳидаги махсус жиҳозланган, ҳаво кемаларининг келиб қўниши, жўнаши ва шу сатҳ бўйлаб ҳаракатланиши учун тўлиқ ёки қисман мўлжалланган, шунингдек бинолар, иншоотлар ҳамда анжомлар жойлашган ҳудуд;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаэродром ҳудуди — горизонтал ва вертикал текисликларда белгиланган чегараларда аэродром ва унга туташган жойларнинг ҳаво ҳудуди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishвертодром — тўлиқ ёки қисман вертолётларнинг келиши, жўнатилиши ва ҳаракатланиши учун мўлжалланган аэродром ёки иншоот юзасидаги маълум бир белгиланган ҳудуд юзаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishучиш-қўниш йўлаги — ҳаво кемаларининг қўниши ва учиши учун мўлжалланган, қуруқликдаги аэродромнинг маълум бир тўғри бурчакли қисми;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишчи майдон — аэродромда ҳаво кемасининг учиши, қўниши ва бурилиши учун мўлжалланган ҳудуд (манёвр қилиш зонаси ва перронлардан иборат қисм);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishйўлак чети — ҳаво кемаларининг ҳаракатланиши учун мўлжалланган йўлакнинг ва перроннинг четки мустаҳкамланган қисми;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishперрон — йўловчиларни олиш ва тушириш, почта ёки юкларни ортиш ёки тушириш, ҳаво кемасига ёқилғи қуйиш, тўхташ жойлари ва ҳаво кемасига техник хизмат кўрсатиш мақсадида уни жойлаштириш учун мўлжалланган аэродромнинг белгиланган майдони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсувни қочириш ва дренаж тизимлари — аэродром қопламаси юзасидан сувни қочириш ва ер ости сувлари сатҳини пасайтириш учун мўлжалланган қурилмалар мажмуаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўхташ жойи — ҳаво кемалари учун мўлжалланган майдон;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюргизиб бориш йўлаги — аэродромда ҳаво кемаларининг ҳаракатланиши учун белгиланган ва аэродромнинг бир қисмини бошқасига улаш учун мўлжалланган йўлак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Аэродром учун мўлжалланган ер майдонларининг ўлчамларини ШНҚ 2.10.01-23 га мувофиқ аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Ушбу ШНҚга қўшимча равишда аэродромларни лойиҳалашда Халқаро фуқаро авиацияси ташкилотининг (ИКАО) стандартлари ва тавсияларига амал қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Аэродромларни лойиҳалашда қуйидагилар инобатга олиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсувни қочириш ва дренаж тизимлари, аэродром тўшамаси, ҳавонинг ифлосланишини олдини олишга қаратилган чора-тадбирларнинг мавжудлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаэродромнинг грунтли заминларининг мустаҳкамлиги, барқарорлиги ва чидамлилиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Аэродром ҳудуди ўлчамлари ҳамда унинг чегарасидаги табиий ва сунъий тўсиқларнинг баландлиги ҳаво кемаларининг хавфсиз учиши ва қўнишини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Аэродромлар таркиби қуйидаги асосий элементларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishучиш-қўниш йўлаклари, шу жумладан сунъий учиш-қўниш йўлаклари ва грунтли учиш-қўниш йўлаклари, ён хавфсизлик йўлаклари ва йўлак охири хавфсизлик йўлаклари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюргизиб бориш йўлаклари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishперронлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво кемаларининг тўхташ жойлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмахсус мақсадли майдончалар ва бошқалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Аэродром ва вертодромга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Учиш-қўниш йўлакларига қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Учиш-қўниш йўлагининг йўналиши ва жойлашишини белгилашда метеорологик омиллар (шамол ҳолати, туман, тутун, паст жойлашган булутлар), табиий ва сунъий тўсиқларнинг мавжудлиги ҳамда жойнинг рельефи инобатга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Учиш-қўниш йўлагининг кенглиги мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига асосан белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал | ||||||
Код рақами | Код ҳарфи | |||||
А | В | С | D | Е | F | |
1 | 18 m | 18 m | 23 m | - | - | - |
2 | 23 m | 23 m | 30 m | - | - | - |
3 | 30 m | 30 m | 30 m | 45 m | - | - |
4 | - | - | 45 m | 45 m | 45 m | 45 m |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Учиш-қўниш йўлагининг ён чизиқлари иккала томондан симметрик тарзда жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, учиш-қўниш йўлагининг умумий кенглиги ён чизиқлари билан ҳисобланганда қуйидагилардан кам бўлмаслиги лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкод ҳарфи D ёки Е бўлганда, 60 m (45 m + 2х7,5 m);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкод ҳарфи F бўлганда, 75 m (45 m + 2х15 m).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Учиш-қўниш йўлагининг ён хавфсизлик тасмаси қисмларини лойиҳалашда қуйидагиларни ҳисобга олиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсамолёт учиш-қўниш йўлагидан чиқиб кетганда, самолётнинг конструктив шикастланмаслигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсамолётни учиш-қўниш йўлагининг хавфсизлик тасмаси қисмларида ҳаракатланишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсамолётдан тушадиган юкка бардош бера олишини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Аэродромнинг учиш-қўниш йўлагига шамолнинг таъсир қилиш тезлиги мазкур ШНҚнинг 2-жадвалига асосан белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-жадвал | ||
Код белгилари | Учиш-қўниш йўлагига шамол таъсир қилишининг қиймати, фоиз | Учиш-қўниш йўлагига шамолнинг таъсир қилиш тезлиги, m/s |
4F, 4E, 3-4 D, 1-4C, 1-3B 1-3A | 98 95 90 | 12 8 6 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШамол юкини энг яқин метеорологик станциядан камида 5 йиллик кузатув маълумотларини олган холда, 8 ёки 16 румб учун ҳисоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Учиш-қўниш йўлагида юргизиб бориш йўлаги бўлмаган ҳолларда, ҳаво кемасининг хавфсиз бурилишини таъминлаш учун ушбу учиш-қўниш йўлаги охирида бурилиш майдончаси бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Учиш-қўниш йўлагининг чети бўйлаб кенглиги 25 m дан кам бўлмаган грунтли йўлак чети кўзда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Учиш-қўниш йўлагининг бош, ён ва охирги мустаҳкамланадиган грунтли қисмларининг узунлиги мазкур ШНҚнинг 3-жадвалига асосан белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-жадвал | ||
Код белгилари | Учиш-қўниш йўлаги бош, ён ва охирги мустаҳкамланадиган грунтли қисмларининг эни, m | Учиш-қўниш йўлаги бош, ён ва охирги мустаҳкамланадиган грунтли қисмларининг узунлиги (бўйи), m |
4F 4E, 3-4D 1-3B, 1-4C | 95 75 45 | 75 50 30 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Ташқи двигателлар ўқлари орасидаги масофа 30 m дан ортиқ бўлган ҳаво кемаларидан фойдаланиладиган 4F, 4E, 3-4D код белгиларига эга бўлган аэродромларда бурилиш майдончалари ён қисмининг мустаҳкамланадиган кенглиги 9 m ни ташкил этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Учиш-қўниш йўлагининг узунлигини белгилашда қуйидаги омиллар ҳисобга олиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво кемасининг техник таснифлари ва соф оғирлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоб-ҳаво ҳарорати ва сиртқи шамол;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмавжуд учиш-қўниш йўлагининг хусусиятлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнишаблиги ва қоплама юзаси ҳолати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаэропортнинг жойлашуви (барометрик босим, аэропортнинг денгиз сатҳига нисбатан абсолют баландлиги ҳамда жойдаги тўсиқларнинг мавжудлиги).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Учиш-қўниш йўлагининг масофалари мазкур ШНҚнинг 1-расмига асосан белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-расм
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАэродром кодини белгилаш (аэродромни режалаштириш мақсадида танланган код рақами ва ҳарфи) самолётнинг ва ушбу аэродромга мўлжалланган иншоот ва асбоб-ускуналарнинг хусусиятларига мувофиқ аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Аэродром кодлари мазкур ШНҚнинг 4-жадвалига асосан 1-элемент коди билан аниқланиши керак. Энг катта самолёт учун ушбу ШНҚнинг 4-жадвалида ҳисобланган учиш-қўниш йўлагининг узунлиги танланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-жадвал | |
1-элементи коди | |
Код рақами | Самолёт тури учун ҳисобланган учиш-қўниш йўлагининг узунлиги |
1 | Камида 800 m |
2 | 800 m дан 1200 m гача, 1200 mни қўшмасдан |
3 | 1200 m дан 1800 m гача, 1800 mни қўшмасдан |
4 | 1800 m ва ундан катта |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Учиш-қўниш йўлагининг узунлигини ушбу ШНҚнинг 2-расмига асосан аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-расм
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Учиш-қўниш йўлагига узунлик, баландлик, ҳарорат ва қиялик бўйича киритилган тузатишлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Парвозни амалга ошириш бўйича техник қўлланма мавжуд бўлмаганда, учиш-қўниш йўлагининг узунлиги умумий тузатишларни қўллаш орқали аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУчиш-қўниш йўлагининг узунлиги самолётларнинг эксплуатацион (фойдаланиш) талабларига мувофиқ танланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Учиш-қўниш йўлагининг узунлиги атмосфера шароитида (ҳаво ҳарорати денгиз сатҳида +15 °C, атмосфера босими 101325 Pa ва нисбий намлик 0% бўлиши), ноль баландликда, шамолсиз ва нол нишабликда учиш ёки қўниш учун зарур бўлган аэродромни лойиҳалаш танланган учиш-қўниш йўлаги узунлиги асосида белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Дастлабки учиш-қўниш йўлаги узунлиги ҳар 300 m ортганда ушбу йўлакнинг узунлиги 7 фоизга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Мазкур ШНҚнинг 5-жадвалига мувофиқ аниқланган учиш-қўниш йўлагининг узунлиги аэродром ҳудудидаги ҳавонинг ҳисобий ҳароратининг аэродром баландлиги учун атмосфера ҳароратидан юқори бўлган ҳар бир 1°C учун 1 фоизга оширилиши лозим. Бунда, аэродром баландлиги учун белгиланган атмосфера ҳароратидан ортиқ бўлган ҳар бир даража ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-жадвал | ||
Ўзгармас баландлик (m) | Ҳарорат (℃) | Босим (kg/m3) |
0 | 15.00 | 1.23 |
500 | 11.75 | 1.17 |
1000 | 8.50 | 1.11 |
1500 | 5.25 | 1.06 |
2000 | 2.00 | 1.01 |
2500 | -1.25 | 0.96 |
3000 | -4.50 | 0.91 |
3500 | -7.75 | 0.86 |
4000 | -10.98 | 0.82 |
4500 | -14.23 | 0.78 |
5000 | -17.47 | 0.74 |
5500 | -20.72 | 0.70 |
6000 | -23.96 | 0.66 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Аэродром ҳудудида ҳисобланган ҳаво ҳарорати йилнинг энг иссиқ ойидаги ўртача кунлик ҳарорати ва шу ойнинг максимал кунлик ҳароратини, мазкур ҳарорат ва ўртача ойлик ҳарорат ўртасидаги фарқнинг учдан бир қисмини ҳисобга олган ҳолда, ҳисобланган ўртача ойлик ҳароратининг қиймати сифатида қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Аэродром ҳудудида ҳисобланган ҳарорат қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТ1 — йилнинг энг иссиқ ойидаги ўртача кунлик ҳароратни ҳисобга олган ҳолда ўртача ойлик ҳарорат қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТ2 — йилнинг шу ойидаги максимал кунлик ҳароратни ҳисобга олган ҳолда ўртача ойлик ҳарорат қиймати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТ1 ва Т2 қийматлари бир неча йил давомида аниқланиши лозим. Ўртача кунлик ҳарорат қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht2 — максимал кунлик ҳарорат.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Мазкур ШНҚнинг 2-формуласига асосан 30 кундан иборат бир ой учун ойлик ўртача ҳарорат қиймати, кунлик ўртача ҳаво ҳароратини ҳисобга олган ҳолда, Т1 = энг иссиқ ойнинг ҳар куни бир марта олинган ўттизта қийматдан 
, барчасининг йиғиндисидан иборат бўлиши керак.
, барчасининг йиғиндисидан иборат бўлиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМаксимал кунлик ҳароратнинг ойлик ўртача қиймати Т2 энг иссиқ ойнинг ҳар куни бир марта аниқланадиган ўттиз t2 қийматдан, барчаси биргаликда қўшилган йиғиндисидан иборат.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Учиш-қўниш йўлагининг дастлабки узунлиги ҳаво кемасига қўйилган учиш талабларига мувофиқ 900 m ёки ундан ортиқ бўлган ҳолларда, мазкур йўлак узунлигини ҳар бир 1 фоиз қиялик учун 10 фоизга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Параллел учиш-қўниш йўлаги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Параллел учиш-қўниш йўлаклари орасидаги масофа қуйидагича белгиланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкод рақами 3 ёки 4 бўлганда, 210 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкод рақами 2 бўлганда, 150 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкод рақами 1 бўлганда, 120 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Параллел учиш-қўниш йўлаги ҳаво кемалари томонидан бир вақтнинг ўзида фойдаланилган тақдирда, ушбу йўлаклар орасидаги масофа қуйидагича белгиланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмустақил параллел қўнишга кириш учун — 1035 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмустақил бўлмаган параллел қўнишга кириш учун — 915 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмустақил параллел парвозлар учун — 760 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishалоҳида параллел парвозлар учун — 760 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Параллел учиш-қўниш йўлагини лойиҳалашда улар орасига аэровокзал, перрон, тўхташ жойлари ва бошқа ишчи майдонлар жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Юргизиб бориш йўлаклари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Юргизиб бориш йўлакларининг сони ҳаво кемаларининг ҳаракатланиш интенсивлиги (жадаллиги)ни ҳисобга олган ҳолда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, юргизиб бориш йўлаклари билан аэродромнинг бошқа элементлари орасидаги масофа минимал бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Перронларда жойлашган юргизиб бориш йўлаклари ушбу ШНҚнинг 3-расмига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-расм
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Учиш-қўниш йўлагининг сиғимини ошириш ва ҳаво кемаларининг йўналишларини қисқартиришда учиш-қўниш йўлагига 30 — 45 бурчак остида жойлашган туташувчи юргизиб бориш йўлагини, шунингдек юргизиб бориш йўлагининг тушиш тезлигини назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Минимал юргизиб бориш йўлагининг кенглиги мазкур ШНҚнинг 6-жадвалига асосан белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Минимал юргизиб бориш йўлаги кенглиги учун танланган қийматлар танланган код ҳарфи учун асосий шасси ташқи ғилдиракларининг минимал оралиғига ғилдиракдан қоплама четигача бўлган масофасини қўшиш орқали ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-жадвал | |||
Код ҳарфлари | Юргизиб бориш йўлаги ишчи майдонининг кенглиги, m | Юргизиб бориш йўлаги четининг кенглиги, m | Юргизиб бориш йўлаги умумий кенглиги, m |
F | 23,0 | 2х10,5 | 44,0 |
Е | 23,0 | 2х7,5 | 38,0 |
D | 18,0 | 2х8,0 | 34,0 |
C | 15,0 | 2х5,0 | 25,0 |
B | 10.5 | 2х1,5 | 13,5 |
A | 7.5 | 2х1,5 | 10,5 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Код ҳарфи C бўлган самолётлар учун ташқи авиашиналарида шасси ғилдираги изи 7,5 m гача бўлганда, юргизиб бориш йўлаги кенглиги 15 m гача бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКод ҳарфи A бўлган самолётлар учун ташқи авиашиналарида шасси ғилдирагининг изи 9,5 m гача бўлганда, юргизиб бориш йўлаги кенглиги 18 m, шасси ғилдираги изи 12,5 m гача бўлганда, юргизиб бориш йўлаги кенглиги 21 m гача бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. F, Е код белгиларига эга бўлган аэродромларнинг қаттиқ қопламасига эга магистраль ёки туташувчи юргизиб бориш йўлаги кенглиги бетон ётқизиш машиналарининг бетонни қоплаб олиш кенглигини ҳисобга олган ҳолда қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Юргизиб бориш йўлаги қопламаларининг ён қирралари бўйлаб 10 m дан кам бўлмаган грунтли йўлак чети бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. Юргизиб бориш йўлаги, сунъий учиш-қўниш йўлаклари қопламаларининг чети ва қўзғалмас тўсиқлар орасидаги масофаларни мазкур ШНҚнинг 7-жадвалига мувофиқ қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
|
|
|
7-жадвал |
|
Масофа |
Аэродром синфлари учун масофаларнинг энг кичик қиймати, m, |
||||
|
F |
E, D |
C |
B |
A |
|
|
Магистраль юргизиб бориш йўлаги ва сунъий учиш-қўниш йўлакларининг қопламалари чети орасида (сунъий учиш-қўниш йўлаклари ва перрон, тўхташ жойлари махсус мақсадлардаги майдончалар қопламалари чети орасида юргизиб бориш йўлаги бўлмаганда) |
190 150 |
190 150 |
175 125 |
150 75 |
75 |
|
Параллел юргизиб бориш йўлаги қопламалари чети орасида |
60 |
50 |
40 |
35 |
25 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: Сунъий учиш-қўниш йўлаклари ва юргизиб бориш йўлаги орасида ҳаво ҳаракатини бошқариш, радионавигация ҳамда қўндириш объектлари жойлашмаган бўлса, чизиқ тагидаги масофа олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. Юргизиб бориш йўлагининг учиш-қўниш йўлаги, перрон, тўхташ жойи ва бошқа юргизиб бориш йўлагига қўшилиш, шунингдек уларнинг кесишиш жойларида қопламанинг икки чеккасини режада радиус бўйича бурилиши мазкур ШНҚнинг 8-жадвалига мувофиқ бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
8-жадвал |
|||||
|
Юргизиб бориш йўлагини аэродромнинг бошқа элементлар билан туташиш тури |
Аэродром синфи учун юргизиб бориш йўлаги қопламасининг ички чекаси бўйича, m, бурилиш радиуси |
|||||
|
F |
E |
D |
C |
B |
A |
|
|
Сунъий учиш-қўниш йўлаги ёки перрон ва бошқа юргизиб бориш йўлакларига ёки уларни кесишиш жойларига туташиш |
87,5 |
72,5 |
59,5 |
40,5 |
28,5 |
19,5 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42. Қайтиш билан яхлитлаш (жамлаш) мосламасини лойиҳалашда яхлитлаш радиуси ўзгаришига йўл қўйилади. Бунда, ташқи ғилдираклардан қоплама ётқизилган қисмининг четига минимал масофа камида 4,0 m бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43. Минимал параметрларни аниқлаш учун аэродром юргизиб бориш йўлаги маълумотлари бўйича ишлайдиган ҳаво кемаларининг код белгилари қуйидагиларга ўрнатилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюргизиб бориш йўлагининг кенглиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюргизиб бориш йўлакларининг четлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюргизиб бориш йўлагининг тўсиқлардан масофаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳар бир юргизиб бориш йўлаги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44. Ҳаво кемалари код белгилари мазкур ШНҚнинг 9-жадвалига мувофиқ ташқи авиашиналари томонидан қанотлари кенглиги ва шасси ғилдирак изи бўйича ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-жадвал | ||
Код ҳарфи | Қанотларнинг катталиги, m | Ташқи авиашиналар бўйича шасси ғилдирак изи *, m |
A | 15 гача, 4,5m ни қўшмасдан | 4,5 m дан, 4,5 mни қўшмасдан |
B | 15 дан 24m гача, 24 m ни қўшмасдан | 4,5 дан 6 m гача, 6m ни қўшмасдан |
С | 24 дан 36 m гача, 36 m ни қўшмасдан | 6 дан 9m гача, 9m ни қўшмасдан |
D | 36 дан 52 m гача, 52 m ни қўшмасдан | 9 дан 14m гача, 14m ни қўшмасдан |
E | 52 дан 65m гача, 65 m ни қўшмасдан | 9 дан 14 m гача, 14m ни қўшмасдан |
F | 65 дан 80 m гача, 80 m ни қўшмасдан | 14 дан 16 m гача, 16m ни қўшмасдан |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish* — асосий шасси ғилдиракларининг ташқи қирралари орасидаги масофа.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: Қанотнинг кенглиги ва шасси ғилдирак изи бўйича ҳаво кемалари код белгилари фарқланса, унда код белгиларининг каттароғи олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45. Код ҳарфини аниқлашда мазкур ШНҚнинг 9-жадвалидан фойдаланилади ҳамда асосий қанотларнинг ташқи ғилдираклари орасидаги энг катта масофага мос келадиган код ҳарфи ушбу қурилма ёки восита мўлжалланган самолётнинг юқори код ҳарфига мос келишига қараб танланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46. Учиш-қўниш йўлагининг сунъий қопламаси билан юргизиб бориш йўлаги туташган жойда сунъий қопламанинг бурилиш радиуси мазкур ШНҚнинг 10-жадвалида кўрсатилган қийматлардан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-жадвал | |
Код ҳарфи | Юргизиб бориш йўлаги бурилиш радиуси, m |
А В С D Е F | 19,5 28,5 40,5 59,5 72,5 87,5 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47. Юргизиб бориш йўлаги марказий чизиғи ва қўзғалмас тўсиқлар орасидаги масофа мазкур ШНҚнинг 11-жадвалида кўрсатилган қийматлардан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-жадвал | |
Код ҳарфи | Юргизиб бориш йўлаги ўқ чизиғи ва қўзғалмас тўсиқлар орасидаги масофа, m |
А | 12,0 |
В | 16,5 |
С | 22.5 |
D | 33.5 |
Е | 40.0 |
F | 47.5 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. Қанотларининг катталиги 65 дан 75 m гача ва ташқи авиашиналаридаги шасси ғилдирак изи 10,5 m гача бўлган самолётлар учун юргизиб бориш йўлаги марказий чизиғи ва қўзғалмас тўсиқлар орасидаги масофа 55 m қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур ШНҚнинг 10-жадвалида кўрсатилган масофалар самолётларни перронда юргизиб бориш учун мўлжалланган йўлларига нисбатан татбиқ этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49. Сунъий қопламали ва қопламасиз параллел юргизиб бориш йўлаги йўлларининг ўқ чизиқлари орасидаги масофа мазкур ШНҚнинг 12-жадвалида келтирилган қийматларга мос келиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-жадвал | |
Самолёт код белгилари | Параллел юргизиб бориш йўлаги ўқ линиялари орасидаги масофа,m |
1 | 38 |
2,3 | 47 |
4,5 | 61 |
6 | 80* |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish* Қанотлар катталиги 65 дан 75 m гача бўлган самолётлар учун 95 m ва ташқи авиашиналарида 10,5 m гача шасси ғилдираги изи билан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-боб. Перронлар, самолётларнинг тўхташ жойлари ва махсус мақсадлар учун мўлжалланган майдонлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50. Йўловчи терминал перрони қуйидаги ишларни бажариш учун ишлатилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаракатини қулайлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсамолётларга ёнилғи қуйиш ва уларга техник хизмат кўрсатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюк ва почталарни ортиш ва тушириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51. Перрон, самолётларнинг тўхташ жойлари ва махсус мақсадлар учун мўлжалланган майдонларнинг ўлчамлари ва шакли қуйидагиларни таъминлаши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво кемаларининг ҳисобий сони, жойлашиши ва унинг хавфсиз манёвр қилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаэродром автотранспорт воситалари ва перрон механизмларининг ўтиши ва жойлашиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво кемаларига техник хизмат кўрсатиш учун мўлжалланган ҳаракатланадиган ва бир жойда турадиган асбоб-ускуналарнинг жойлашиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзаминлантирувчи қурилмалар (статик электр қувватини тушириш учун)нинг жойлашуви, ҳаво кемаларини маҳкамлаш, ҳаво оқимини бурувчи қалқонлар ва шунингдек бошқа қурилмаларни жойлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқопламани кордан механизациялаштирилган усулда тозалаш имконияти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish52. Перронлар, тўхташ жойлари ва махсус мақсадлар учун мўлжалланган майдонлар чети бўйлаб кенглиги 10 m дан кам бўлмаган грунтли йўлак четлари ҳамда 7,5 m дан ортиқ бўлмаган мустаҳкамланган четки қисмлари бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПеррон, тўхташ жойлари ва махсус мақсадлар учун мўлжалланган майдонларда манёвр қилувчи ҳаво кемаси катта ўлчамидан бино ёки тўхтаб турган ҳаво кемаси ўлчамигача бўлган масофа ҳаво кемасининг энг катта учиш оғирлигидан келиб чиққан ҳолда қуйидагилардан кам бўлмаслиги керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30 t дан ортиқ...............7,5 m
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10 t дан 30 t гача...............6 m
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10 t дан кам......................4 m
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish53. Перрон, тўхташ жойлари ва махсус мақсадлар учун мўлжалланган майдонларда тўхтаб турган ҳаво кемасининг ўлчамидан қоплама четигача бўлган масофа 4 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Хавфсиз масофага қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish54. Тўхташ жойи мазкур ҳудуддан фойдаланаётган ҳаво кемалари билан қўшни турган бинолар ёки бошқа турғун объектлар ўртасида минимал хавфсиз масофалар мазкур ШНҚнинг 13-жадвалига асосан инобатга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
13-жадвал |
|
Код ҳарфи |
Хавфсиз масофа (m) |
|
A |
3,0 |
|
B |
3,0 |
|
C |
4,5 |
|
D |
7,5 |
|
E |
7,5 |
|
F |
7,5 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish55. Перрондаги ҳаво кемаларининг бурилиш тасмаси ўқ чизиғи билан ҳаракатсиз тўсиқлар ўртасидаги масофа қуйидагидан кам бўлмаслиги лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16,0 m дан 1 код белгили ҳаво кемалари учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22,0 m дан 2, 3 код белгили ҳаво кемалари учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28,5 m дан 4, 5 код белгили ҳаво кемалари учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40,0 m дан 6 код белгили ҳаво кемалари учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47,5 m дан 7 индексли ҳаво кемалари учун.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish56. Перрон нишабликлари перрон юзасида сув тўпланишининг олдини олиш учун етарли бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish57. Кучли ёғингарчилик пайтида сунъий қопламали катта перронларни самарали дренажлаш сунъий қопламаларнинг тик ёнбағирлари ва ушбу ҳудудда бир нечта дренаж қувурларини ўрнатиш орқали амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish58. Нишаблар ва дренажларни лойиҳалашда тўкилган ёнилғининг бинолардан ва перронга хизмат кўрсатиш жойларидан узоқлаштирилишини таъминлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish59. Дренаж, манёврлик ва ёнилғи қуйиш талабларини таъминлаш учун перроннинг нишабликлари ҳаво кемаларининг тўхташ жойларида 0,5 — 1,0 % оралиғида ва бошқа перрон зоналарида 1,5 % дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish60. Аэровокзаллар ёнида ёки уларга яқин жойлашган музлашга қарши марказлаштирилган ҳимоя зонасидан қуйидаги ҳолларда фойдаланишга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishперрондаги тўхташ жойларига бўлган эҳтиёж ҳаддан ташқари кечикишларга, ортиқча юкланишга ва узоқ кутиш даврларига олиб келмаганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаэровокзалдан учиш-қўниш йўлагигача бўлган ҳаракатланиш вақти қўлланиладиган музлашга қарши суюқликнинг ҳимоя таъсири вақтида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish61. Юргизиб бориш йўлаги бўйлаб олис ҳудуд самолётларнинг навбатини келтириб чиқармаслиги учун мазкур ШНҚнинг 4-расмига асосан бурилиш йўллари билан жиҳозланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish62. Етарли ҳажм ва ўтказувчанлик қобилиятига эга кутиш майдонларидан самолётларга музлашга қарши ишлов бериш мақсадида фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish63. Муздан ҳимоя қилиш майдончаларига борадиган юргизиб бориш йўналишлари самолётлар ҳаракатини тезлаштириш учун эксплуатация (фойдаланиш) хавфсизлигини пасайтирмаган ҳолда минимал бурилишлар ва чорраҳаларга эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-расм
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-боб. Вертодром элементлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish64. Вертодромлар таркибида қуйидаги асосий элементлар кўзда тутилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishучиш йўлаги, сунъий учиш-қўниш йўлаклари, ён томон йўлаги ва охирги хавфсизлик йўлаклари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюргизиб бориш йўлаклари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishперронлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishвертолётларнинг тўхташ жойлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбоғлаб қуйиш майдонлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish65. Вертодром элементлари ва қўниш майдонлари ўлчамлари мазкур ШНҚнинг 14-жадвалига асосан қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
|
|
|
|
14-жадвал |
|
Вертодром элементлари |
Учиш оғирлиги, т, қуйидагича бўлган вертолётлар учун вертодром элементлари ва қўниш майдончаларининг ўлчамлари, m |
|||||
|
15 дан юқори (оғир) |
5 дан 15 гача (ўртача) |
5 дан кам (енгил) |
||||
|
узунлиги |
кенглиги |
узунлиги |
кенглиги |
узунлиги |
кенглиги |
|
|
Вертолётлар самолет сингари учиб-қўнганда учиш-қўниш йўлаги |
190 |
20 |
110 |
20 |
110 |
15 |
|
Вертолёт учиб-қўнганда қўниш майдончаси |
80 |
80 |
50 |
50 |
35 |
35 |
|
Сунъий қопламали қўниш майдончаларининг ишчи майдони |
20 |
20 |
20 |
20 |
15 |
15 |
|
Биноларнинг томига ва кўтарилган платформаларда жойлашган сунъий қопламали қўниш майдончаларининг ишчи майдони |
35 |
28 |
21 |
17 |
15 |
12 |
|
Хавфсизлик йўлаклари: |
5 |
- |
5 |
- |
5 |
- |
|
охирги (охирги хавфсизлик йўлаклари) |
- |
15 |
- |
15 |
- |
10 |
|
ён томон йўлаги |
- |
30 |
- |
15 |
- |
10 |
|
қўниш майдончаларининг юргизиб бориш йўлаклари |
- |
15 |
- |
8 |
- |
8 |
|
Чангликни олдини олувчи материаллар билан ишлов берилган йўлаклар: |
|
|
|
|
|
|
|
Юргизиб бориш йўлаги ён чети бўйлаб |
- |
12 |
- |
8 |
- |
4 |
|
боғлаб қўйиладиган майдончанинг чети бўйлаб |
- |
- |
- |
10 |
- |
5 |
|
Индивидуал тўхташ жойлари, вертолёт қуйидаги усулларда: |
|
|
|
|
|
|
|
кўтарувчи винтнинг тортиш кучи билан ёки шатакча ёрдамида паст баландликда учиб келиб вертолётлар боғлаб қўйиладиган майдончалар |
46 - - |
32 - - |
24 22 24 |
18 12 24 |
18 14 18 |
14 10 18 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1 Юргизиб бориш йўлагининг кенглиги вертолёт шоссеси изидан камида икки баробар катта бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Қўниш майдончалари бино томларида, кўтарилган платформаларда жойлашган бўлса, хавфсизлик йўлакларини назарда тутмасликка йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Вертолётларнинг учиш ва қўниш усуллари («Ҳаво йўлакчаси» таъсиридан фойдаланиб самолёт сингари ёки вертолётдек тик), шунингдек вертолётларни индивидуал тўхташ жойларига қўниш усуллари кўтарувчи винтнинг тортиш кучи билан, шатакчи ёрдамида ёки вертолётни паст баландликда ҳавода айлантириб) вертодром лойиҳасининг технологик қисмида белгилаб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish66. Перрон ҳамда боғлаб қўйиш майдони ўлчамлари ва шакли вертолётлар мавжуд миқдорини бир вақтда жойлаштирилишини, шунингдек вертолётларни ва хизмат кўрсатувчи транспорт воситаларини хавфсиз манёвр қилиш имкониятларини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish67. Вертолётларнинг тўхташ жойлари вертодромга кирадиган ҳаво йўлакларидан ташқарида жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish68. Вертолётларнинг бир нечта учиш ва қўниш йўналишлари мавжуд бўлган ҳолларда, тўхташ жойини энг кам шамол кучига эга бўлган йўналишларнинг ҳаво яқинлашув ҳудудларида жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish69. Индивидуал тўхташ жойларининг бўйлама ўқи мавжуд шамол йўналишига мос тушиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish70. Вертодромлар (қўниш майдончалари) тоғли, денгиз бўйи ва бошқа ҳудудларда жойлаштирилганда, шамол тезлиги 20 m/s га етадиган жойларда биноларнинг томлари ва кўтарилган платформалардаги тўхташ жойларини лангар маҳкамлаш мосламалари билан жиҳозлаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish71. Юргизиб бориш йўлакларининг учиш-қўниш йўлаги, тўхташ жойлари ва перронларга қўшилиш жойларида қопламани ички четида режадаги эгрилик қиймати юргизиб бориш йўлаги кенглигидан икки марта ортиқ бўлган бурилиш радиусига эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish72. Вертодром элементлари орасидаги масофа ҳисобий турдаги вертолётнинг бошловчи паррак диаметри D ва шасси изи К1 га боғлик равишда мазкур ШНҚнинг 15-жадвалида кўрсатилган қийматдан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish73. Умумий тўхташ жойларида турган вертолётни кўтарувчи ва орқадаги ясси парраклари қиррасидан қоплама четигача бўлган масофа 2 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
|
15-жадвал |
|
Масофа |
Вертолётларнинг жойини ўзгартириш усулидаги энг кичик масофалар қиймати |
||
|
кўтарувчи паррак ёрдамида |
шатакка олувчи ёрдамида |
кичик баландликда учиш орқали |
|
|
Ўқлар орасида: |
|
|
|
|
Учиш йўлаги ва тўхташ жойлари |
3D |
3D |
3D |
|
Ёнма-ён тўхташ жойлари |
1,5D |
1,5D |
1,5D |
|
тўхташ жойлари ва юргизиб бориш йўлаги |
|
|
|
|
Юргизиб бориш йўлаги ва боғлаб қўйиш майдонлари |
1,5D |
1,5D |
- |
|
Тўхташ жойлари қопламаси чети ва иншоот (қурилма) орасидаги |
1D |
0,5D |
2,5D |
|
Боғлаб қўйиш майдонча ўқи ва учиш йўлаги қопламаси ён чети ёки иншоот (қурилма) орасидаги |
3D |
3D |
3D |
|
Боғлаб қўйиш майдончаларида жойлашадиган вертолётларнинг кўтарувчи ясси парраклари охирлари орасидаги |
0,5D |
K1 |
- |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-боб. Аэродром учиш майдонининг грунтли элементларига қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish74. Аэродромнинг грунтлари хавфсизлик, текислик, мустаҳкамлик, эрозияга чидамли бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГрунтларнинг юзаси бегона нарсалар (майса, ўт-ўлан ва шу кабилар)дан тозаланиши ҳамда қор ва ёмғир сувининг ишончли дренажини таъминлайдиган нишабликларга эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish75. Учиш-қўниш йўлагининг грунтли текисланган қисми тупроқли лотокларсиз бўлиши керак. Ер ишлари ҳажмини камайтириш мақсадида, учиш йўлаги томонга кўндаланг нишаблик мавжуд бўлса, грунтли лотоклар ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish76. Учиш-қўниш майдонининг грунт элементлари таркибидаги грунтлар зичланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish77. Грунтларнинг 30 cm чуқурликкача зичланиш коэффициенти қуйидагича бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) грунтли учиш-қўниш йўлагининг бошланиш қисмларида, тўхташ жойларида, двигателни синаш майдончаларида, юргизиш йўлагида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқум ва қумлоқлар учун — 0,95 дан кам эмас;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқумлоқ ва лой учун — 1,00 дан кам эмас;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) асосий учиш-қўниш йўлагининг ўрта қисмларида, учиш йўлагининг режалаштирилган қисмида, юргизиш йўлаги ва тўхташ жойи четларида, шунингдек учиш йўлагига киритилмаган учиш йўлаги кўтармаларида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқум ва қумлоқлар учун — 0,90 дан кам бўлмаган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқумлоқ ва лой учун — 0,95 дан кам эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish55 ва 70 cm чуқурликда зичланиш коэффициенти мос равишда 5 ва 15 фоиз дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish78. Двигателлар синовдан ўтказиладиган жойларда, асосий учиш-қўниш йўлагида, грунтли юргизиб бориш йўлаги, тўхташ жойларида чўкадиган грунтлар мавжуд бўлганда, чўкувчанлик ҳисоблаш йўли билан белгиланган фаол чуқурликкача бартараф этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish79. Аэродромнинг чим қопламаси бўлмаган грунтли қисмларида грунтнинг юза қатламини мустаҳкамлаш ишлари бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-боб. Вертикал режалаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish80. Аэродром элементларининг рухсат этилган бўйлама ва кўндаланг нишабликларини мазкур ШНҚнинг 16 ва 17-жадвалларига, вертодромлар элементларининг рухсат этилган бўйлама ва кўндаланг нишабликларини эса ушбу ШНҚнинг 17-жадвалига мувофиқ қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish81. Мавжуд аэродромларни таъмирлашда кўндаланг ва бўйлама нишабликлар қийматларини мазкур ШНҚнинг 16-жадвалида кўрсатилганидан 20 фоиз гача ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСунъий қопламалар юзасидан ёмғир ва қор сувларини оқиб тушишини таъминлаш ҳамда ҳаво кемалари ғилдиракларининг сирпаниш хавфини камайтириш мақсадида, сунъий учиш-қўниш йўлакларининг кўндаланг кесимини симметрик икки нишабли қилиб лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish82. Техник-иқтисодий асосланганда, сунъий учиш-қўниш йўлаклари кўндаланг кесимини бир нишабли қилиб лойиҳалашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
|
|
16-жадвал |
|
Нишаблик тури |
Аэродром синфлари учун сунъий қопламалар элементлари нишаблиги учун энг катта рухсат этилган қиймати |
|||
|
F, E, D |
C |
B |
A |
|
|
Бўйлама нишаблик сунъий учиш-қўниш йўлакларининг қисмлари: |
|
|
|
|
|
ўртаси охирги |
0,0125 0,008 |
0,015 0,015 |
0,015 0,015 |
0,020 0,015 |
|
Сунъий учиш-қўниш йўлаклари кўндаланг нишаблиги |
0,015 |
0,015 |
0,020 |
0,020 |
|
Юргизиб бориш йўлаги бўйлама нишаблиги: |
|
|
|
|
|
Магистраль ва бирлаштирувчи Ёрдамчи |
0,015 0,020 |
0,028 0,030 |
0,025 0,030 |
0,030 0,030 |
|
Юргизиб бориш йўлаги кўндаланг нишаблиги |
0,015 |
0,020 |
0,020 |
0,020 |
|
Перрон, тўхташ жойлари ва махсус мақсадлардаги майдонларининг бўйлама ва кўндаланг нишаблиги |
0,010 |
0,010 |
0,010 |
0,020 |
|
Сунъий учиш-қўниш йўлакларининг боши (охири)га келиб қўшиладиган мустаҳкамланадиган қисмлар бўйлама нишаблиги |
0,008 |
0,015 |
0,015 |
- |
|
Сунъий учиш-қўниш йўлакларининг боши (охири) га келиб қўшиладиган мустаҳкамланадиган қисмлар кўндаланг нишаблиги |
0,015 |
0,015 |
0,020 |
- |
|
Сунъий учиш-қўниш йўлаклари ни ўртача бўйлама нишаблиги |
0,010 |
0,010 |
0,010 |
0,017 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Бўйлама нишабликлар белгиланаётганда, сунъий учиш-қўниш йўлаклари охирги қисмининг узунлиги сунъий учиш-қўниш йўлакларининг 1/6 узунлигига тенг қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Сунъий учиш-қўниш йўлакларининг охирги қисмида бўйлама нишабликлар бир йўналишда (фақат кўтариладиган ёки фақат пастлайдиган) бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Учиш йўлаги чегарасида жойлашган юргизиб бориш йўлаги ва юргизиб бориш йўлагининг нишабликлари учиш йўлаги учун қабул қилинган нишабликлар билан мос бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish83. Аэродром элементлари юзасининг кўндаланг нишабликлари қуйидаги кўрсаткичлардан кам бўлмаслиги лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсунъий учиш-қўниш йўлаклари учун 0,008;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюргизиб бориш йўлаги, тўхташ жойлари, перрон, ва махсус мақсадлардаги майдонлар учун 0,005;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсунъий учиш-қўниш йўлаклари, юргизиб бориш йўлаги, перрон, ва махсус мақсадлардаги майдонларни грунтли четлари учун 0,015.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГрунтли элементлар юзасининг бўйлама ва кўндаланг нишабликлари (грунтли четларидан ташқари) грунтларга боғлик равишда қуйидагича бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгилли ва қумоқ грунтли — 0,007;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқумгрунтли, қумли, шағалли, чақиқтошли — 0,005.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish84. Магистраль юргизиб бориш йўлакларини бурилиш қисмларида кўндаланг нишабликлари 0,025 дан ошмайдиган виражлар (кўндаланг нишаблиги бир томонга оғма марказга йўналган кўндаланг кесим) қуриш кўзда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish85. Аэродром элементларининг юзаларини бўйлама йўналишда мазкур ШНҚнинг 19-жадвалида келтирилганидан кам бўлмаган радиусли вертикал эгри чизиқлар билан туташтириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish86. Аэродром элементлари юзасини бўйлама йўналишда туташтириш учун вертикал эгри радиуслари қуйидагича бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсунъий учиш-қўниш йўлаклари ва грунтли учиш-қўниш йўлаги учун 6000 m дан кам эмас;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishохирги хавфсизлик йўлаклари, ён томон йўлаги ва юргизиб бориш йўлаги учун 4000 m дан кам эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish87. Перронлар, умумий тўхташ жойлари, вертодромларнинг боғлаш майдончалари юзасининг бўйлама ва кўндаланг йўналишларда туташтириш учун вертикал эгри чизиқларнинг радиуслари 3000 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish88. Аэродром элементлари юзасининг синиш катталиги (ёнма-ён нишабликларнинг алгебраик фарқи) вертикал эгри чегарасида қуйидаги шартни бажариши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS — вертикал эгрини лойиҳалаш қадами, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishrv — вертикал эгрининг энг кичик радиуси, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17-жадвал | |||
Нишаблик тури | Аэродром синфлари учун грунтли элементлар нишаблигининг энг катта рухсат этилган қиймати | ||
F, E, D | C, B | A | |
Сунъий учиш-қўниш йўлаклари қисмларининг бўйлама нишаблиги: | |||
ўртача пастлаб борувчи охири кўтарилиб борувчи охири | 0,020 0,020 0,008 | 0,025 0,025 0,015 | 0,030 0,025 0,015 |
Грунтли учиш-қўниш йўлагининг кўндаланг нишаблиги (нишаблиги бир томонга ва икки томонга йўналган кўндаланг кесимларда | 0,020 | 0,025 | 0,025 |
Охирги хавфсизлик йўлаклари қисмларининг бўйлама нишаблиги: | |||
пастлаб борувчи кўтарилиб борувчи | 0,020 0,008 | 0,025 0,015 | 0,030 0,020 |
Охирги хавфсизлик йўлакларининг кўндаланг нишаблиги: | |||
Нишаблиги бир томонга бўлган кесимда Нишаблиги икки томонга бўлган кесимда | 0,020 0,030 | 0,025 0,030 | 0,025 0,030 |
Ён томон йўлаги қисмларини бўйлама нишаблиги: | |||
ўртаси пастлаб борувчи охири кўтарилиб борувчи охири | 0,020 0,020 0,008 | 0,025 0,025 0,015 | 0,030 0,025 0,015 |
Ён томон йўлагининг кўндаланг нишаблиги | 0,025 | 0,030 | 0,030 |
Юргизиб бориш йўлаги бўйлама ва кўндаланг нишабликлари | 0,020 | 0,025 | 0,030 |
Гуруҳли тўхташ жойларининг бўйлама нишаблиги | 0,020 | 0,020 | 0,025 |
Гуруҳли тўхташ жойларининг кўндаланг нишаблиги | 0,015 | 0,015 | 0,020 |
Грунтли чеккаларни кўндаланг нишаблиги: | |||
сунъий учиш-қўниш йўлаклари, перрон ва гуруҳли тўхташ жойлари | 0,025 | 0,025 | 0,025 |
Юргизиб бориш йўлаги ва махсус мақсадлардаги майдон | 0,030 | 0,030 | 0,030 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Бўйлама нишабликларни белгилашда грунтли учиш-қўниш йўлаги ва ён томон йўлагининг охирги қисмларини узунлиги грунтли учиш-қўниш йўлаги узунлигининг 1/6 қисмига тенг қилиб қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Учиш йўлаги доирасида жойлашган юргизиб бориш йўлагининг юзаси учиш йўлаги юзаси билан текис туташиши, бўйлама ва кўндаланг нишабликлар, шунингдек вертикал эгри радиуслар учиш йўлагига тегишли грунтли элементлари учун рухсат этилган қийматлардан катта бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish89. Барча кодли белгилардаги (А кодли белгидан ташқари) аэродромларнинг сунъий қопламалари туташ юзаларининг синиш катталиги 0,015 дан, А кодли аэродромда 0,02 дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish90. Тўлқинсимон бўйлама кесим қўлланганда (тальвег ва сув айиргичлар ўтган жойларда), сунъий учиш-қўниш йўлакларининг бўйлама нишабликларини ёнма-ён синган жойлари орасидаги масофа (I, m) қуйидаги шартни бажариши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆Iv1, ∆Iv2 — сунъий учиш-қўниш йўлаклари элементларининг ёнма-ён синган жойида бўйлама нишабликларининг алгебраик фарқи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish91. Лойиҳаланаётган вертодромлар элементларининг максимал бўйлама ва кўндаланг нишабликлари мазкур ШНҚнинг 18-жадвалига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
18-жадвал |
|
Нишаблик тури |
Вертодромлар учун грунтли элементлар нишаблигининг энг катта рухсат этилган қийматлари |
|
Бўйлама нишаблик: |
|
|
сунъий учиш-қўниш йўлаклари |
0,020 (0,025) |
|
грунтли учиш-қўниш йўлаклари |
0,025 (0,030) |
|
Кўндаланг нишаблик: |
|
|
сунъий учиш-қўниш йўлаклари |
0,015 |
|
грунтли учиш-қўниш йўлаклари |
0,020 |
|
охирги хавфсизлик йўлаклари ва ён томон йўлаги |
0,035 |
|
Қўниш майдонидаги ишчи майдоннинг бўйлама ва кўндаланг нишабликлари |
0,030 |
|
Биноларнинг томлари ва кўтарилган платформаларда жойлашган қўниш майдонларининг бўйлама ва кўндаланг нишабликлари |
0,010 |
|
Бевосита бино томлари ва кўтарма платформаларда жойлашган қўниш майдонларининг бўйлама ва кўндаланг нишабликлари |
0,1 |
|
Бевосита хавфсизлик йўлагига туташ ҳудуд юзасининг кўндаланг нишаблиги |
0,015 |
|
Юргизиб бориш йўлаги бўйлама нишаблиги |
0,030 |
|
Юргизиб бориш йўлаги кўндаланг нишаблиги |
0,020 |
|
Сунъий учиш-қўниш йўлаклари, тўхташ жойлари, перрон ва юргизиб бориш йўлаги грунтли чеккасини кўндаланг нишаблиги |
0,030 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Сунъий учиш-қўниш йўлаклари нишабликлари қуйидагидан кам бўлмаслиги керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбўйлама-0,0025;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкўндаланг — 0,005.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. учиш йўлаги грунтли юза нишаблиги камида 0,005 бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Сунъий учиш-қўниш йўлаклари ва грунтли учиш-қўниш йўлаклари бўйлама нишабликларининг қавс ичида кўрсатилган қийматлари фақат енгил вертолётларга қўлланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish92. Сунъий учиш-қўниш йўлаклари бўйлама кесими қуйидагиларни таъминлаши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishB, C, D, E ва F кодли аэродромлар учун сунъий учиш-қўниш йўлаклари юзасидан 3 m баландликда, А кодли аэродромлар учун 2 m баландликда жойлашган икки нуқтанинг ўзаро кўринишини (сунъий учиш-қўниш йўлаклари узунлиги ярмидан кам бўлмаган масофада);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрадионавигация ва қўниш объектларини лойиҳада белгиланган радиомаёқ тизими тоифасига боғлиқ ҳолда аэродром радиомаёқ тизимининг таянч нуқтасидан йўналиш радиомаёғи антеннасининг кўринишини ва ҳаво ҳаракатини бошқаришни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish93. Юргизиб бориш йўлагининг бўйлама кесими юргизиб бориш йўлаги юзасининг тўсиқсиз кўринишини қуйидагича таъминлаши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishB, C, D, E ва F кодли аэродромлар учун 3 m баландликда жойлашган барча (исталган) нуқталардан 300 m масофада;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishА кодли аэродромлар учун 2 m баландликда жойлашган барча (исталган) нуқталардан 250 m масофада.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish94. Юзанинг максимал эгрилик радиуси мазкур ШНҚнинг 19-жадвалига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19-жадвал | ||||
Аэродром элементи | Қуйидаги кодли аэродромлар элементлари учун бўйлама йўналишдаги вертикал эгри радиуси, m | |||
F | E, D | C, B | A | |
Сунъий учиш-қўниш йўлаклари, грунтли учиш-қўниш йўлаги | 30000 10000 6000 | 20000 10000 6000 | 10000 6000 4000 | 6000 6000 4000 |
Ён томон йўлаги ва охирги хавфсизлик йўлаклари юргизиб бориш йўлаги: | ||||
Магистраль ва бирлаштирувчи | 6000 | 6000 | 4000 | 3000 |
ёрдамчи | 3000 | 3000 | 3000 | 2500 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-боб. Грунтли заминлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Умумий кўрсатмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish95. Аэродром қопламаларининг грунтлари об-ҳаво шароити ва йил фаслларидан қатъий назар, аэродром қопламаларининг мустаҳкамлигини ва чидамлилигини таъминлаш шароитидан келиб чиқиб, қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгрунтнинг сиқилувчан қатлами таркиби ва хусусияти ҳамда табиий омилларнинг грунтга таъсир қилиш майдони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур ШНҚнинг 1-иловасида келтирилган гидрогеологик шароит турлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishушбу ШНҚнинг 2-иловасига асосан ҳудудларнинг йўл-иқлим ҳудудига бўлиниши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво кемаларидан тушадиган юк ўлчамлари ва шу каби муҳандислик-геологик, гидрогеологик ва иқлим шароитида жойлашган аэродромларни лойиҳалаш, қуриш ва улардан фойдаланиш тажрибалари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish96. Грунтли замин учун фойдаланиладиган грунтлар номенклатураси, пайдо бўлиши, таркиби, табиий жойлашиш ҳолати, кўпчиши, шишиши, чўкувчанлиги ГОСТ 25100-2020 га мувофиқ белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish97. Табиий ётқизиқли ҳамда сунъий келиб чиққан грунтларнинг хусусиятлари дала ёки лаборатория шароитларида бевосита синовдан ўтказиш асосида аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, иншоотларни қуриш ва улардан фойдаланиш жараёнида грунт намлигининг ўзгариш эҳтимолини ҳисобга олиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish98. Грунтларнинг ҳисобий таснифлари (эластиклик модули Е ва ёриқ коэффициенти Ks) ушбу ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГрунтли заминлар тегишли муҳандислик-геологик ва гидрогеологик изланишлар маълумотлари асосида белгиланиши керак. Маълумотлар етарли бўлмаганда лойиҳалашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish99. Грунтли заминнинг сиқиладиган қатлами чуқурлиги, унинг таркиби ва хусусиятлари ҳисобга олинадиган чегаралар доирасида, норматив юкланиш тоифасига қараб, ушбу ШНҚнинг 20-жадвалига ҳамда ҳаво кемасининг асосий таянч ғилдирагига тушадиган юкламага қараб, мазкур ШНҚнинг 25-жадвалига мувофиқ белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish100. Мавсумий музлаш чуқурлиги ёки доимий музлайдиган грунтлар учун эриш чуқурлиги ҳисоблаш асосида аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20-жадвал | |||||
Ҳаво кемасининг асосий таянчига ўрнатилган ғилдираклар сони | Асосий таянчнинг 1 та ғилдирагига тушадиган қўйидаги оғирликларда қоплама юзасидан грунтли заминнинг сиқилувчан қатлам чуқурлиги, m, kN | ||||
250 | 200 | 150 | 100 | 50 | |
1 2 4 ва юқори | 5 6 6 | 4,5 6 6 | 4 5 6 | 3 4,5 5 | 2 4 5 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish101. Қопламадан фойдаланиш даврида грунтли заминда заиф грунтлар, сувга тўйинган гилли, торфли, суюқ, лёссли, шўрланган ва бошқа чўкувчан грунт турлари мавжуд бўлса, табиий-иқлим омилларининг таъсири остида грунтнинг зичлашиши натижасида юз берадиган грунтларининг чўкиши ҳисобга олиниши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБўш грунтларнинг эластикликлик модули 5 МPа дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish102. Грунтли заминнинг кутилаётган вертикал деформациясининг ҳисобий қиймати Sd қопламанинг эксплуатация (фойдаланиш) даврида мазкур ШНҚнинг 21-жадвалида кўрсатилган чегаравий қийматлардан Su ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21-жадвал | |||
Аэродром қопламалари | Грунтли заминнинг вертикал деформацияси чегаравий қиймати, Sum, элементлар учун | ||
Сунъий учиш-қўниш йўлаклари | Магистраль юргизиб бориш йўлаги | Тўхташ жойлари, юргизиб бориш йўлаги ва бошқалар | |
Қаттиқ қопламали капитал: | |||
Бетонли, армабетон, монолит темир бетон | 0,02 | 0,03 | 0,04 |
Йиғма темир бетонли | 0,03 | 0,04 | 0.06 |
Қаттиқ бўлмаган капитал қопламали | 0,03 | 0,04 | 0,08 |
енгиллаштирилган | 0,04 | 0,05 | 0,08 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish103. Мавжуд аэродром қопламаларини таъмирлаш ёки уларни кучайтириш лойиҳаси ишлаб чиқилаётганда, уларнинг ҳақиқий вертикал деформациялари (эксплуатация тажрибаси бўйича) мазкур ШНҚнинг 9-жадвалида кўрсатилган чегаравий қийматлардан ошиб кетганда, таъмирлашдан (кучайтиришдан) кейинги деформациянинг ошишига лойиҳада аэродром қопламаларининг мавжуд ҳолатини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish104. Аэродром қопламалари қурилишини гидрогеологик шароити бўйича 1 ва 2-турдаги жойларда амалга ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидрогеологик шароити бўйича 3-тур жойларда қоплама қурилишида, мавжуд гидрогеологик шароитни 2-тур жой шароитларига ўтказиш учун тегишли муҳандислик тадбирлари (қуритиш, ер ости сувлари сатҳини пасайтириш, кўтарма кўтариш ва бошқалар) амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish105. Аэродром қопламалари юзасини ер ости сувларининг ҳисобий сатҳидан кўтарилиши мазкур ШНҚнинг 22-жадвалида белгилангандан кам бўлмаслиги зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЮқоридаги талабларни бажариш техник ва иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ бўлмаса, II ва III йўл-иқлим ҳудудларида қурилган грунт замини капиллярларни тўхтатувчи қурилмалар билан таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIV ва V йўл-иқлим ҳудудларида — гидроизоляция қатламлари уларнинг устки қисми қоплама юзасидан камида 3,9 m ва II ва III йўл-иқлим ҳудудлари учун 0,75 m масофада жойлашган бўлиши лозим. Қатламнинг ости ер ости сувлари сатҳидан камида 0,2 m баландликда жойлашиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish106. Аэродром қопламаларини таъмирлаш (кучайтириш) лойиҳасини ишлаб чиқишда, эксплуатация қилинаётган (фойдаланилаётган) қопламанинг тагида ер ости сувлари сатҳининг ҳақиқий кўтарилиши мазкур ШНҚнинг 22-жадвалида белгилангандан ошиб кетса, ушбу ҳолат қоплама таъмирлангандан кейин лойиҳада мавжуд аэродром қопламаси эксплуатацияси тажрибасини ҳисобга олган ҳолда, бартараф этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22-жадвал | |
Замин грунти (кўтарма) | Грунтли замин юзасининг ер ости сувлари сатҳидан минимал баландлиги, m |
Ўртача катталикдаги қум Майда қум, қум-грунт Гил, қумоқ грунт, қум ва чангли қум-грунт | 0,7 1,0 1,3 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish107. Ер ости сувларининг ҳисобий сатҳи сифатида кузги (музлашдан олдин) энг юқори мумкин бўлган сатҳни, давомий илиқ кунлар кузатиладиган ҳудудларда эса баҳорги энг юқори мумкин бўлган ер ости сувлари сатҳини қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕр ости сувларининг ҳисобий сатҳи бўйича маълумотлар мавжуд бўлмаган ҳолларда, ҳисобий сатҳ сифатида грунтнинг гилланиш чизиғи юқори қисмидан аниқланадиган сатҳни қабул қилишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish108. Грунтлар зичлигининг керакли даражасини мазкур ШНҚнинг 19-жадвалида келтирилган зичлаш коэффициентидан (энг кичик талаб қилинган зичликни андозавий зичлашдаги энг катта зичликка нисбати) келиб чиқиб, аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish109. Аэродром қопламаси остидаги грунтнинг табиий зичлиги талаб қилингандан пастроқ бўлса, грунтни мазкур ШНҚнинг 23-жадвалида кўрсатилган меъёргача 0,8 m чуқурликда зичлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23-жадвал | |||
Грунт | Замин грунтини зичлаш коэффициенти | ||
Аэродром қопламасида | грунтли қисмида | ||
капитал турдаги | енгиллаштирилган турдаги | ||
Ўртача катталикдаги қум Майда қум Гил | 0,98/0,95 1,00/0,95 1,00/0,98 | 0,95/0,95 0,98/0,95 0,98/0,95 | 0,90 0,95 0,95 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: Чизиқдан олдин мавсумий музлик кузатиладиган ҳудудда грунтни зичлаш коэффициенти қиймати, чизиқдан кейин мавсумий музлик чегарасидан паст, шунингдек IV ва V йўл-иқлим ҳудудида кўтариладиган кўтарма учун қиймат келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Кўпчувчан грунтлардаги заминлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish110. Замин учун фойдаланиладиган гилли грунтларнинг кўпчиш хусусиятларини, сув ёки кимёвий қоришмалар билан намланганда, уларнинг нисбий эркин (юкланишсиз) бўлишини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish111. Кўпчийдиган грунтларда заминларни лойиҳалашда табиий грунт намланишининг олдини олиш учун конструктив чоралар бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўпчийдиган грунтлардаги замин ҳисоби ушбу ШНҚнинг 6-иловасига мувофиқ амалга оширилиши зарур. Кўпчийдиган грунтни кўпчимайдиган грунт билан алмаштириш ёки кўтармани кўпчийдиган грунтлардан кўтаришни назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўпчишнинг юқори чегараси аэродром қопламаси юзасидан камида қуйидаги чуқурликда бўлиши керак, m:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1,3 — кам кўпчийдиган грунтлар учун (0,04≤∈sw≤0,08);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1,8 — ўртача кўпчийдиган грунтлар учун (0,08≤∈sw≤0,12);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2,3 — кучли кўпчийдиган грунтлар учун (∈sw>0,12).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Чўкувчан грунтлардаги заминлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish112. Замин сифатида қўлланиладиган грунтларнинг чўкиш хусусиятларини грунт қатлами доирасида қуйидаги ҳолларда ҳисобга олиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдоимий юк (тупроқ ва аэродром қопламаси конструкцияси оғирлиги) ва вақтинчалик фойдаланиш юкидан ҳосил бўладиган умумий сиқилиш кучланиши бошланғич босимдан ошганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтупроқнинг намлиги бошланғич чўкиш намлигидан (тупроқнинг чўкиш хусусиятлари намоён бўладиган энг кам намлик) юқори бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташқи юк таъсиридаги нисбий чўкувчанлик €с>0,01 бўлганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish113. Чўкувчан грунтлардан ташкил топган заминларни лойиҳалашда қуйидагиларни ҳисобга олиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнамлик даражаси S1<0,5 бўлган грунтларни аэродром қопламасини қуриш натижасида (юзани ётқизилиши) табиий буғланиш шароитининг бузилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтабиий буғланиш шароитининг бузилиши оқибатида намликнинг ошиши мумкинлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГрунтларни якуний намлигини ёйилиш чегарасидаги Wp намликка тенг деб қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish114. Чўкувчан грунтларнинг таснифлари ГОСТ 23161-2012 га асосан аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish115. Чўкувчан грунтлардан тузилган майдоннинг грунтли шароити, чўкишни намоён қилиш имкониятига қараб икки турга бўлиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI тур — чўкиш эксплуатациявий оғирлик таъсиридан грунтнинг сиқилувчан қатлами чегарасида (асосан унинг юқори қисми чегарасида) юзага келади, грунтнинг ўз оғирлигидан чўкиш содир бўлмайди ёки 0,05 m дан ошмайди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII тур — грунт эксплуатацион оғирлик таъсири остида чўкишидан ташқари, доимий оғирликдан ҳам чўкиши мумкин ва унинг ўлчами 0,05 m дан ошади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish116. Грунтнинг чўкувчанлик хусусиятини бартараф қилиш бўйича чора-тадбирлар амалга оширилиши керак. Бунда, қуйидаги шарт бажарилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσzp — мазкур ШНҚнинг 7-иловасига мувофиқ аниқланган эксплуатацион юкдан грунтга тушадиган вертикал сиқувчи кучланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσzg — грунт ва аэродром қопламасининг ўз оғирлиги туфайли вертикал сиқувчи кучланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpsc — грунтнинг чўкиш хусусиятлари унинг тўлиқ сув билан тўйинганлигида намоён бўладиган дастлабки чўкиш босими) ГОСТ 23161-2012 га мувофиқ белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-формула шарти бажарилса, мазкур ШНҚнинг 118-бандига асосан чўкувчан грунтнинг юқори қатламини зичлаш ишлари бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар σzp+σzg≤psc бўлса, юқори қатламни зичлашдан ташқари, грунтнинг чўкувчанлик хусусиятини бартараф этиш бўйича чуқурликда қуйидаги шартни қониқтирувчи тадбирларни амалга ошириш лозим (олдиндан намлаш, грунтни тўлиқ ёки қисман қумли, чақиқтошли, шағалли ёстиқлар ва бошқа чўкмайдиган грунтлар билан алмаштириш):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSsc — Wp намлик бўлганда, жўвалаш чегарасида аниқланадиган, грунтнинг чўкиши билан юзага келадиган асоснинг вертикал деформацияси қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSu — мазкур ШНҚнинг 17-жадвалидан қабул қилинадиган вертикал деформациянинг чегаравий қиймати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish117. Чўкувчанлиги бўйича II турдаги тупроқ шароитли майдонларда жойлаштирилган аэродром элементларини лойиҳалашда қуйидагиларни ҳисобга олиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзамин грунтларининг чўкувчанлик хусусиятларини бартараф этиш билан бир қаторда, аэродром қопламаси остида ва қоплама четидан ҳар икки томонга 3 m масофада гидроизоляцион қатлам қуриш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкенглиги 2 m дан кам бўлмаган сув ўтказмайдиган четликлар қуриш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishагар бошланғич намлик Wsc ёйилиш чегарасидаги Wp намликдан кам бўлса, грунтнинг чўкиш хусусиятларини уни олдиндан намлаш орқали бартараф этиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish118. Грунт шароити чўкувчанлиги бўйича II тур бўлган майдонларда кичик кўтармаларни (баландлиги 1 m гача) кўтариш учун ғовакли бўлмаган грунтлардаги фойдаланиш усули кўзда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҒовакли грунтларни фақат грунт шароити чўкувчанлик бўйича I тур майдонларда техник-иқтисодий асосланганда кўллаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish119. Баландлиги 1 m дан ортиқ бўлган кўтармани барпо этишда сув ўтказувчан грунтлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўтарма остидаги табиий грунт ва унинг ҳар икки томонидан 5 m масофагача бўлган грунт ҳамда қуруқ грунтнинг максимал зичлигига эришиш учун камида 0,5 m чуқурликкача зичланиши керак. Грунтлар 0,5 m гача зичланмаса, кўтарманинг пастки қисми (баландлиги 0,5 m) сув ўтказмайдиган грунтлардан қурилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Торфлардан ҳосил қилинган заминларга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish120. Аэродром қопламалари учун торф, торфланган ва кучсиз лойли грунтларда жойлаштирилган грунтли заминларни лойиҳалашда қуйидагиларни назарда тутиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнорматив юкларга мўлжалланган аэродром қопламалари остидаги заминлар учун тоифадан ташқари (т/т), I, II ва III тоифалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасфалтбетон қопламали аэродром қопламалари остида IV, V ва VI тоифадаги норматив юкларга мўлжалланган қопламалар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishторф ва торфланган грунтларни улар жойлашган бутун чуқурлик бўйича алмаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдеформация модули 5 MPa дан кам бўлган кучсиз оқувчан-пластик гилли грунтларни сиқиладиган қатлам чуқурлигига қадар алмаштириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish121. Енгиллаштирилган турдаги аэродром қопламалари заминлари учун, шунингдек тўрт ғилдиракли таянчга 300 kN гача ёки бир ғилдиракли таянчга 120 kN гача юкланишга мўлжалланган йиғма темир-бетон плиталардан тайёрланган аэродром қопламалари учун грунтли заминнинг сиқиладиган қатлами доирасида торф, торфланган ва заиф грунтлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, аэродром қопламасини қуриш торф, торфланган ёки заиф грунтни кўтарма оғирлиги билан дастлабки сиқишдан сўнг, чўкиндиларнинг шартли барқарорлашувига эришилгандан кейин амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧўкиндиларнинг шартли барқарорлашуви Ss,c, m қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS tot — тўлиқ чўкиш, m, ҚМҚ 2.02.01-98 га асосан ҳисобланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSu — аэродром қопламасининг чегаравий чўкиши ушбу ШНҚнинг 20-жадвалига асосан қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Шўрланган грунтларда ҳосил қилинган заминлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish122. Шўрланган грунтлар тарқалган ҳудудларда жойлашган заминларни лойиҳалашда агар тузли сатҳ кутилган грунт қатламида бўлса, уларнинг хусусиятларини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish123. Турли даражадаги шўрланган грунтлардан табиий замин сифатида ва кўтармаларда фойдаланиш имконияти мазкур ШНҚнинг 24-жадвалига мувофиқ белгиланиши керак. Бунда, туз миқдори нотекис чуқурликда бўлган тақдирда, грунт заминининг шўрланиш даражасини ўртача оғирликдаги туз миқдори бўйича олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
|
24-жадвал |
|
Грунтлар шўрланганлик даражаси бўйича |
Cl и SO4 таркиби ўзаро боғланган қуруқ грунтни умумий оғирлигига нисбатан енгил эрийдиган тузларнинг ўртача миқдори, % |
Замин сифатида фойдаланиш имконияти |
|
|
Хлоридли ва сульфат хлоридли шўрланиш Cl/SO4>1 |
Сульфатли, хлорид-сульфатли ва содали шўрланиш 0,3<Cl/ SO4<1 |
||
|
Кучсиз шўрланган |
0,3 дан 1,0 гача |
0,3 дан 0,5 гача |
Яроқли |
|
Шўрланган |
1,0 дан юқори 5,0 гача |
0,5 дан 2,0 гача |
Яроқли |
|
Кучли шўрланган |
5,0 дан юқори 8,0 гача |
2,0 дан юқори 5,0 гача |
Яроқли |
|
Ўта шўрланган |
8,0 дан юқори |
5,0 дан юқори |
Яроқсиз |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish124. Гипсли грунтлардан II-IV йўл-иқлим зоналарида гипс миқдори қуруқ грунт оғирлигининг 30 фоизи дан кўп бўлмаган, V йўл-иқлим зонасида 40 фоиз дан кўп бўлмаган ҳолда қурилган кўтармаларда фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish125. Сунъий суғориладиган ёки ер ости сувлари сатҳи чуқурлиги музлаш чуқурлигидан кам бўлган ҳудудда жойлашган аэродромлар учун аэродром қопламалари замини сифатида кучли шўрланган грунтлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, кўтарма грунтидаги гипснинг чегаравий миқдорини 10 фоиз га камайтириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish126. Аэродром қопламаларини ер ости сувларининг ҳисобий сатҳидан кўтарилишини мазкур ШНҚнинг 22-жадвалида кўрсатилгандан 20 фоиз дан ортиқ қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, ўртача ва кучли шўрланган грунтлардан ташкил топган замин юзаси бўйича сув ўтказмайдиган қатлам қурилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish127. Шўрланган грунтлардан қурилган кўтармаларнинг сиқилиш коэффициенти енгиллаштирилган аэродром қопламаси учун камида 0,98 ва аэродромнинг грунтли қисми ва капитал типидаги аэродром қопламаси учун 1,00 дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-боб.Аэродром қопламалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Умумий кўрсатмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish128. Аэродром қопламалари ҳаво кемаларидан тушадиган оғирлик таъсирига қаршилик кўрсатиш хусусияти бўйича қуйидагиларга бўлиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқаттиқ (қопламаси — бетонли, армобетонли, темир-бетонли, шунингдек цементбетон асосли асфалтбетон қоплама);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқаттиқ бўлмаган (қопламаси — асфалтбетондан, органик боғловчилар билан ишлов берилган танланган таркибли бошқа тош материаллар, минерал ёки органик боғловчилар билан ишлов берилган чақиқтош ва шағал материалли, грунтли ва маҳаллий материаллар, йиғма металли, пластмассали ёки резинали элементлар).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish129. Аэродром қопламаларининг хизмат қилиш муддати ва такомиллашганлик даражаси бўйича қуйидагиларга бўлиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкапитал (қаттиқ ва асфалтбетонли қопламалар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishенгиллаштирилган (асфалтбетондан ташқари қаттиқ бўлмаган қопламалар).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Аэродром қопламаларини тузиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish130. Аэродром қопламаларининг энг оптимал тузилмасини танлаш лойиҳавий хулосаларнинг техник-иқтисодий кўрсаткичларини таққослаш асосида олиб борилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, лойиҳавий хулоса бўйича танланган тур қуйидагиларни таъминлаши зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishучиш-қўниш операцияларини хавфсиз ва узлуксиз бажарилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаэродром қопламаларининг ўзи ва уни ташкил этган тузилмавий қопламаларининг мустаҳкамлиги, ишончлилиги ва кўпга чидамлилиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқоплама юзасининг равонлиги, чангсизлиги, емирилишга қарши мустаҳкамлиги ва ғадир-будурлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishатроф-муҳитни муҳофаза қилиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish131. Аэродром қопламасининг ҳар бир қатламини қуриш ишларини мазкур ШНҚнинг 25-жадвалига мувофиқ амалга ошириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚаттиқ ва қаттиқ бўлмаган турдаги қопламалар учун замин қуриш мақсадида ишлатиладиган бетон, асфалтбетон ва бошқа материалларнинг норматив ва ҳисобланган хусусиятларини мазкур ШНҚнинг 8-иловасига мувофиқ қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish132. Ҳаво кемаларининг маълум бир интенсивликда ишлашини таъминлайдиган капитал қопламаларнинг лойиҳавий хизмат қилиш муддати қуйидагича белгиланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishустки бетон қатламли (цементбетонли, мустаҳкамланган, темир-бетонли) қопламалар учун камида 15 йил;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishустки қопламаси асфалтбетон қатламли қопламалар учун 10 йил.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕнгил қопламалар камида 5 йил хизмат қилиш учун мўлжалланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish133. Аэродром қопламалари, шунингдек сунъий заминлар қатламлари эгилувчан заминда жойлашган кўп қатламли конструкциялар сифатида ҳаво кемаларидан тушувчи вертикал юкланишларнинг кўп марталик таъсирига чегаравий ҳолатлар усули бўйича ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАсфалтбетон қопламалар қоплама билан туташ ҳудудда оқим тезлиги 100 m/s га тенг ёки ундан юқори бўлса, авиация двигателларининг газ-ҳаво оқимларидан ҳосил бўлувчи аэродинамик юкланишларни қабул қилишга ҳам мўлжалланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish134. Учиш-қўниш йўлаклари, йўналиш йўлаклари, тўхташ майдонлари, перронлар, учларига туташ мустаҳкамланадиган қисмлар ва охирги тормозланиш йўлакларидаги қопламалар авиация двигателларидан чиқувчи газ-ҳаво оқимлари таъсирига, шунингдек транспорт ва фойдаланиш воситаларидан тушиши мумкин бўлган юкланишларга бардошли бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25-жадвал | |||
Конструктив элемент. Иш турлари назорат қилинадиган кўрсаткич | Норматив | Назорат | |
талаб | ҳажм | усул | |
I. Сунъий заминлар ва қоплама қатламлари | |||
1. Ҳар бир қаторнинг ўқи бўйлаб баландлик белгилари | Аниқлаш натижаларининг 5% дан кўп бўлмаган қисми лойиҳа қийматларидан ± 15 mm гача, қолганлари — ± 5 mm гача оғишларга эга бўлиши лозим | Бу майдаланиш нуқталари бўйлаб, лекин камида ҳар 40 m | Нивелирлаш |
2. ҳар бир қаторнинг кўндаланг нишаблиги | Худди шу, ± 0,005 гача, қолганлари — ± 0,002 гача (лекин максимал рухсат этилган нишабликлардан юқори эмас) | Бир тутқич учун 80-100 ўлчовлар | Ижрочи геодезик тадқиқот натижаларига кўра ҳисоблаш |
II. Асослар, текислаш қатламлари ва қопламалар (йиғма бетондан ташқари) | |||
1. Асфальтлаш қаторининг кенглиги: | |||
монолит бетон, мустаҳкамланган бетон, темир-бетон қопламалар (заминлар) ва асфалтбетон қопламалар | Худди шу, ±10 cm гача, қолганлари — ±5 cm гача | Операцион назорат пайтида ўлчовлар ҳажмининг 20% дан кам бўлмаган, лекин камида 20 ўлчов | Сертификатланган ўлчов воситалари билан ўлчаш |
бошқа барча турдаги заминлар, қопламалар ва текислаш қатламлари | Худди шу, ±20 cm гача, қолганлари — ±10 cm гача | Худди шу | Худди шу |
2. Қопламаларнинг бўйлама ва кўндаланг чокларининг текислиги | Аниқлаш натижаларининг 5% дан кўп бўлмаган қисми тўғри чизиқдан 8 mm гача оғишларга эга бўлиши мумкин, қолганлари — 1 m га 5 mm гача (лекин 7,5 га 10 mm дан кам эмас) | Тикув узунлигининг 20%, лекин камида 20 ўлчов | ГОСТ 427-75 бўйича қатлам четларини металл линейка билан ўлчаш |
3. Барча турдаги қопламаларни кенгайтириш чокларининг пазларининг кенглиги | Лойиҳавийдан кам эмас, лекин 30 mm дан ошмаслиги керак | Ҳар бир чокда | ГОСТ 427-75 бўйича чизғич билан ўлчаш |
4. Структуравий қатлам қалинлиги: | Аниқлаш натижаларининг 5% дан кўп бўлмаганида лойиҳавий қийматларидан минус 5% гача, лекин 10mm дан кўп бўлмаган, қолганлари лойиҳадан кам бўлмаган оғишларга эга бўлиши лозим. | Операцион назорат пайтида ўлчовлар ҳажмининг 20% дан кам бўлмаган, лекин камида 20 ўлчов | Қатламнинг чеккаси бўйлаб ГОСТ 427-75 бўйича металл ўлчагич билан ўлчаш |
монолит бетон, темир-бетон, мустаҳкамланган ва асфалтбетон қопламалар ва цементбетон заминлар | |||
бошқа барча турдаги қопламалар ва заминлар | Худди шу, минус 5% гача, лекин 20 mm дан ошмаслиги керак, қолганлари — лойиҳадан кам эмас | Худди шу | Худди шу |
5. А ва Б турларидан паст бўлмаган асфалтбетоннинг конструктив қатламларини сиқиш коэффициентлари — 0,99; С, Д ва Е — 0,98; ғовакли ва юқори даражада ғовакли — 0,98; совуқ — 0,96 | Аниқлаш натижаларининг 5% дан кўп бўлмаганида кўрсатилган қийматлардан минус 0,02 гача, қолганларида кўрсатилганлардан кам бўлмаган оғишлар бўлиши лозим. | 2000 m га битта намуна, лекин сменада камида битта намуна | ГОСТ 12801-98 бўйича |
6. Бетон мустаҳкамлиги | Лойиҳа қуввати синфига мос келадиган лойиҳа чўзилиши эгилиш қаршилигидан паст бўлмаган | ГОСТ 18105-2018 бўйича | ГОСТ 18105-2018 бўйича |
7. Бетоннинг совуққа чидамлилиги | лойиҳавий даражасидан паст эмас | ГОСТ 10060-2012 бўйича | ГОСТ 10060-2012 бўйича |
8. Қаторнинг ўқи бўйлаб нотекислик (рейкалар орасидаги оралиқ, узунлиги 3 m): | |||
Сунъий заминлар | Аниқлаш натижаларининг 2% дан кўп бўлмаган қисми 10 mm гача, қолганлари эса 5 mm гача бўлган оралиқ қийматларига эга бўлиши лозим. | ГОСТ Р 56925-2016 бўйича | ГОСТ Р 56925-2016 бўйича |
барча турдаги қопламалар ва текислаш қатламлари | Худди шундай, 6 mm гача, қолганлари — 3 mm гача | Худди шундай | Худди шундай |
9. Қатор ўқи бўйлаб қоплама баландлигидаги фарқ (бир-биридан 5, 10 ва 20 m масофада жойлашган нуқталар) | Аниқлаш натижаларининг 5% дан кўпи 10, 16, 24 mm гача бўлган қийматларга эга бўлиши мумкин. қолганлари — 5, 8, 16 mm гача | Ҳар бир қатор 0,5 m қадам билан текисланади. | Нивелирлаш ва формулани ҳисоблаш Бу ерда |
10. Қаттиқ монолитли қаттиқ қопламаларнинг чокларида ён плиталарнинг четларининг ортиқча бўлиши: | |||
Кўндаланг | Аниқлаш натижаларининг 10 фоиз дан кўпи 6 mm гача, қолганлари эса 3 mm гача бўлиши лозим | Операцион назорат пайтида ўлчовлар ҳажмининг 20 фоиз дан кам бўлмаган, лекин 20 кам эмас | ГОСТ 427 бўйича металл ўлчагич ёки штангенциркул билан ўлчовлар |
Бўйлама | Худди шундай, 10 mm гача, қолганлари — 3mm гача | Худди шундай | Худди шундай |
III. Олдиндан кучланишли бетон плиталардан тайёрланган қопламалар | |||
1. Нотекислик (рейкалар орасидаги оралиқ, узунлиги 3 m) | Аниқлаш натижаларининг 2 фоиз дан кўп бўлмаган қисми 10 mm гача, қолганлари еса 5 mm гача бўлган қийматларига эга бўлиши лозим. | ГОСТ Р 56925-2016 бўйича | ГОСТ Р 56925-2016 бўйича |
2. Йиғма қопламаларнинг чокларида ён плиталарнинг четларидан ошиб кетиш: | |||
кўндаланг | Аниқлаш натижаларининг 10 фоиз дан кўпи 6 mm гача, қолганлари эса 3 mm гача бўлиши лозим. | Операцион назорат пайтида ўлчовлар ҳажмининг 20 фоиз дан кам бўлмаган, лекин 20 дан кам эмас | Металл ўлчагич ёки штангенциркул билан ўлчовлар ГОСТ 427-75 бўйича |
Бўйлама | Худди шундай, 10 mm гача, қолганлари — 5 mm гача | Худди шундай | Худди шундай |
IV. Учиш-қўниш йўлаги, юргизиб бориш йўлаги, перрон ва тўхташ жойлари қопламаларининг ўқлари бўйлаб узунлиги | Лойиҳа қийматидан кам емас | Аэродром элементида битта ўлчов (учиш-қўниш йўлаги, юргизиб бориш йўлаги, тўхташ жойлари) | Сертификатланган ўлчов воситалари билан ўлчаш |
V. Монолит бетон, темир-бетон, темир-бетон ва асфалтбетон қопламаларнинг янги сиртининг тўқималарининг чуқурлиги | 1 mm дан кам эмас, лекин 2,5 mm дан ошмаслиги керак | Ҳар бир ётқизиш қаторида 1 km учун камида беш нуқта | ГОСТ 33147-2014 бўйича «қум нуқтаси» усули бўйича ўлчовлар |
VI. Учиш-қўниш йўлаги ишқаланиш коэффициенти | 0,45 дан кам эмас | Ҳар бир учиш-қўниш йўлаги қаторининг 400 m учун камида битта ўлчов | ГОСТ 30413-96 бўйича ёки АТТ-2 ни сув қатлами қалинлиги 1 mm бўлган нам қоплама юзасида ўлчаш |
,
, 
, 
— нуқта баландликлариHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish135. Кучайтирилиши керак бўлган жойлардаги қопламанинг қалинлиги ҳисоб-китобларга кўра олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish136. IV ва ундан юқори норматив юкламалар тоифасига эга фуқаро аэродромларида ҳаво кемалари учиш-қўниш йўлагидан тасодифан чиқиб кетганда шикастланишини олдини олиш мақсадида, йўлак четларининг сунъий қопламалари бўйлаб, учиш-қўниш йўлаги четига туташган мустаҳкамланадиган қисмлар бўйлаб, шунингдек сув оқизиш-дренаж тармоғи ва кабель канализацияси иншоотлари (қудуқлар, ёпиқ ариқлар, новлар ва ҳоказо) атрофида аэродром майдонининг текисланган қисми — атроф билан тупроқ юзаси орасидаги туташувни пандус шаклида қуриш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБундай ҳолда, пандуснинг тиклиги 1:10 дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish137. Лойиҳавий хизмат муддатини таъминлаш учун фойдаланиш даврида юзага келадиган нуқсонлар (ёриқлар, синиқлар, бетоннинг кўчиши ва ҳоказо) аниқланган заҳоти жорий таъмирлаш усуллари билан бартараф этилиши, деформацион чоклардаги шикастланган герметикловчи конструкция тикланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДеформацион чокларнинг ишлаш қобилиятини баҳолаш зарур. Деформацион чокларнинг ишлаш қобилияти қониқарсиз баҳоланганда қўшимча компенсация чокларини ўрнатишни кўзда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish138. Янги қурилган цементбетон қопламаларни мустаҳкамловчи буғ ўтказувчан таркиб билан шимдиришнинг асосланган зарурияти бўлганда, қишки фойдаланишдан олдин янги ётқизилган бетонни парваришлаш воситаси қўлланилгандан сўнг ҳосил бўлган плёнка манфий ҳароратлар бошланишидан аввал олиб ташланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, плёнка ҳосил қилувчи таркибни олиб ташлаш технологияси қоплама юзасининг сифатини ёмонлаштирмаслиги, шимдирувчи таркиб эса ҳаво кемаси пневматиги билан илашиш коэффициентини пасайтирмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28 кун ичида плёнкаси парчаланадиган бетон парвариши таркибини қўллашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish139. Ҳар 5 йилда бир марта аэродром қопламаларининг яроқлилик мезонлари (мустаҳкамлик, текислик ва ғадир-будурликнинг ҳақиқий қийматлари) аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish140. Техник хизмат кўрсатиш ва қайта қуриш бўйича зарур чора-тадбирларни режалаштириш мақсадида, яроқлилик мезонларининг ўзгариш динамикасини мунтазам кузатиб бориш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Сунъий заминлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish141. Сунъий заминлар ва иссиқликни ўтказмайдиган қатламларда куйидаги техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга мувофиқ келтирилган материалларни қўллаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоғир ва майда заррали бетонларни ГОСТ 26633-2015 га мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзич, ғовакли ва юқори ғовакликдаги асфалтбетонни ГОСТ 9128-2013 га мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишлов берилмаган чақиқтошли, шағалли ва қумли материалларни ГОСТ 25607-2009 га мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishорганик боғловчилар билан ишлов берилган чақиқтош ва шағални ГОСТ 23558-94 га мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчақиқтош ва қумни ГОСТ 8267-93 га мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқумни ГОСТ 3344-83 га мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishорганик боғловчилар билан мустаҳкамланган грунтларни ГОСТ 8736-2014 га мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқа маҳаллий материалларни ГОСТ 30491-2012 га мувофиқ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish142. Сунъий заминларнинг юк кўтарувчи қатламларининг мустаҳкамлиги сунъий қопламаларни қуришда ишлатиладиган қурилиш транспорти юкини кўтара олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish143. Гилли ва чангсимон грунтлардан тайёрланган заминларга ётқизиладиган йирик донали материаллардан иборат сунъий заминларни қуришда замин грунтининг намланиши натижасида унинг йирик ғовакли материал қатламига кириб қолишини олдини оладиган ботқоқланишга қарши қатламдан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish144. Ботқоқланишга қарши қатлам материали сифатида сув ўтказувчан синтетик рулонли геотекстил ёки намланганда пластик ҳолатга ўтмайдиган донадор материалларни (қум, боғловчилар билан ишлов берилган маҳаллий тупроқ, шлак ва бошқалар) ишлатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБотқоқланишга қарши қатлам донадор материалдан қурилса, унинг қалинлиги ишлатиладиган донадор материалнинг энг йирик зарралари ўлчамидан кам бўлмаслиги, лекин камида 0,05 m бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish145. Дренажланмайдиган грунтлардан (гил, қумлоқ ва чангсимон қумлоқ) ташкил топган табиий заминларда сунъий заминлар конструкцияларида ГОСТ 25584 бўйича аниқланадиган фильтрация коэффициенти 7 m/d дан кам бўлмаган материаллардан дренажловчи қатламлар қуриш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish146. Дренаж қатламларининг қалинлиги ҳисоблаш йўли билан аниқланиши керак. Қумлардан (йирик ва ўртача) қуриладиган дренажловчи қатламларнинг қалинлиги мазкур ШНҚнинг 26-жадвалида келтирилганидан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26-жадвал | |
Табиий замин грунти | I — IV йўл учун дренаж қатламининг минимал қалинлиги, cm — иқлим зоналари |
Гил, қумоқ | 15 |
Чангли қумоқ ва қум-грунт | 15/20 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: Чизиқдан олдин кўрсатилган қатлам қалинлигини йўл-иқлим ҳудудининг жанубий қисмида жойлашган ҳудудлар учун қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish147. Сунъий замин қатламларининг кенглиги замин ва қопламанинг қатламлари материалларини ётқизиш технологиясига қўйиладиган техник талабларни ҳисобга олган ҳолда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish148. Сунъий заминларнинг барча қатлам материаллари қурилиш майдонининг иқлим шароитига мос келиши, мазкур ШНҚнинг 27-жадвалига асосан совуққа бардошлилик талабларига жавоб бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27-жадвал | |||
Сунъий қопламалар қатламлари материаллари | Материалларнинг совуққа бардошлилиги, энг совуқ ойнинг ўртача ойлик ҳаво ҳароратида, ° С | ||
минус 15 дан паст | минус 5 дан паст минус 15 ҳам қўшиб | минус 5 ва юқори | |
Чақиқтош, шағалдан чақиқтош, чақиқтош-шағал-қум аралашмаси | F50 | F25 | F15 |
Шағал | F25 | F15 | F15 |
Органик боғловчилар билан мустаҳкамланган чақиқтош, шағал, қум-шағал, грунт-шағал ва грунт-чақиқтош аралашмалари | F25 | F25 | F15 |
Ноорганик боғловчилар билан ишлов берилган чақиктош | F50 | F25 | F15 |
Замин қисмида ноорганик боғловчилар, қум цемент ва грунт цемент билан мустаҳкамланган шағал, қум-шағал, грунтшағал ва грунтшағал аралашмалари: | |||
юқори | F25 | F25 | F15 |
пастки | F15 | F15 | F10 |
Қум-шағал, грунт-шағал ва грунт-шағал аралашмалари | F25 | F15 | F15 |
Майда заррасимон бетон, керамзитобетон шлакли бетон, мустаҳкамлиги паст синфидаги оғир бетон (В20 дан кам) | F50 | F50 | F25 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: Заминнинг юқори қисмига музловчи қатламнинг юқори ярмида жойлашган участкалар, пастки қисмига — қоплама юзасидан ҳисобланган музловчи қатламнинг пастки ярмида жойлашган қатламлар киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Қаттиқ аэродром қопламалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish149. Қаттиқ монолит қопламаларни бир қатламли қилиб лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИкки қатламли монолит қопламалардан фақат ҳисоб-китоб талаб қилган қалинликдаги бетон қатламини ётқизиш техник жиҳатдан имконсиз бўлганда ёки мавжуд қопламаларни кучайтириш зарур бўлганда фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish150. Қаттиқ қопламаларни қуришда қопламалар ГОСТ 26633-2015 га мос келадиган оғир бетондан ҳамда бетон аралашмасидан тайёрланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish151. Бир қатламли ёки икки қатламли қопламанинг юқори қатламида оғир бетон ишлатилганда, сиқилишга бўлган мустаҳкамлик синфи В30 дан паст бўлмаслиги зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish152. Бетоннинг коррозияга чидамлилиги муҳит ва бетон қоришмаси таркибий қисмларининг кимёвий таъсирчанлигини ҳисобга олган ҳолда таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish153. Бетоннинг сиқилиш ва эгилишда чўзилишга бўлган мустаҳкамлиги бўйича синфлари мазкур ШНҚнинг 28-жадвалида кўрсатилганидан паст бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28-жадвал | ||
Аэродром қопламаси | Мустаҳкамлик бўйича бетоннинг минимал синфи | |
Букилишдаги чўзилишда | Сиқилишда | |
Бетон, армобетон, темир-бетондан (кучайтирилмаган арматура билан) бир қатламли монолит қоплама |
| В30 |
Икки қатламли монолит қопламанинг юқори қатлами бетондан, армобетондан, темир-бетондан (кучайтирилмаган арматура) |
| В30 |
Икки қатламли қопламанинг остки қатлами |
| В20 |
Олдиндан кучайтирилган мустаҳкамланган йиғма темир-бетон плиталар: |
| В30 |
симли арматура ёки арматурали йўғон арқон билан арматураланган | ||
стерженли арматура билан |
| В25 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Синфланмаган юклама учун мўлжалланган қопламалар учун Btb4,4 дан паст бўлмаган ва В 35 дан паст бўлмаган синфлардаги бетондан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ғилдирак пневматикасидаги ҳаво босими 0,6 МРа дан кам бўлмаган юк учун мўлжалланган қопламалар учун бетон синфлардан Btb 3,2, B25 тегишли техник-иқтисодий асосланганда фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish154. Монолитли қаттиқ қатламнинг талаб этилган қалинлигини 0,16 m дан кам қабул қилмаслик лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish155. Қаттиқ қопламаларни бетон ёки темир-бетон билан мустаҳкамлашда мустаҳкамлаш қатламини қалинлиги ҳисоблаш йўли билан аниқланиши ҳамда камида 0,2 m бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish156. Арматуранинг тури ва синфини қоплама тури, арматуранинг вазифаси, арматура элементларини тайёрлаш технологияси ва улардан фойдаланиш усулларига (зўриқтирилмаган ва зўриқтирилган арматура) қараб белгилаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish157. Зўриқтирилмайдиган арматура сифатида В500 (Вр-I) синфидаги оддий арматура симини (пайвандланган тўр ва каркасларда) ёки А300 (A-II) ва А400 (A-III) синфидаги даврий кесимли ишлов берилган арматура пўлатини қўллаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМонтажли, тақсимловчили ва конструктив арматура сифатида, шунингдек уланган бирикмалар элементлари учун А-240 (А-I) синфига кирадиган силлиқ иссиқ ишлов берилган арматурали пўлат ишлатилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish158. Монолит темир-бетон қопламалардаги ҳимоя қатламининг қалинлиги юқори арматура учун камида 40 mm, пастки қисми учун камида 30 mm бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАжратувчи қатламсиз цементбетон заминларга қурилган темир-бетон қопламаларда пастки арматура учун ҳимоя қатлами талаб этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish159. Темир-бетон қопламаларни плита қалинлиги 0,3 m гача бўлганда, диаметри 10 mm дан 14 mm гача бўлган стерженли арматура тўрлари билан, плита қалинлиги 0,3 m дан ортиқ бўлганда, диаметри 14 mm дан 18 mm гача бўлган арматура тўрлари билан мустаҳкамлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish160. Тўрлар плитанинг юқори қисмидан плита қалинлигининг 1/3 дан 1/2 гача бўлган масофада жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish161. Плиталарнинг бўйлама мустаҳкамлаш фоизи (бетоннинг арматура билан тўйинганлик даражаси) плитанинг кенглиги ва стерженларнинг диаметрига қараб 0,1 m дан 0,15 m гача, стерженларнинг диаметри эса 0,15 m дан 0,4 m гача олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўндаланг арматурлаш конструктив кўндаланг стерженлар орасидаги масофа 0,4 m га тенг олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish162. Темир-бетон қопламаларни зўриқтирилмаган арматура билан мустаҳкамлаш учун пайвандланган каркас кўринишидаги диаметри 12 mm дан 18 mm гача бўлган арматура қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish163. Арматуранинг керакли қирқим майдони ҳисоблаш йўли билан аниқланиши керак. Бунда, мустаҳкамлаш фоизи камида 0,25 бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish164. Стерженлар орасидаги масофа арматуранинг талаб қилинадиган юзаси ва қабул қилинган стерженларнинг диаметрига қараб, 0,1 m дан 0,3 m гача олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish165. Бетонлаш жараёнида арматура тўрлари ва каркаслар силжиб кетмаслиги керак. Арматура тўрлари ва каркасларнинг барқарорлигини таъминлайдиган конструктив элементлар фойдаланиш жараёнида плиталарнинг ҳарорат таъсирида эркин ҳаракатланишига тўсқинлик қилмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish166. Қаттиқ қопламалар қатламининг максимал ва минимал қалинлиги бетон ётқизиш ускуналарининг техник имкониятларини ва қабул қилинган қурилиш технологиясини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish167. Намунавий ПАГ-14 плиталаридан тайёрланган йиғма қопламаларни кўп ғилдиракли таянчи учун 100 kN дан кўп бўлмаган ва бир ғилдиракли таянчи учун 170 kN дан кўп бўлмаган, ПАГ-18 кўп ғилдиракли таянчи учун 140 kN дан кўп бўлмаган ва бир ғилдиракли таянчи учун 200 kN дан кўп бўлмаган, ПАГ-20 плиталардан тайёрланган йиғма қопламаларни кўп ғилдиракли таянчи учун мос равишда 180 kN ва 250 kN дан кўп бўлмаган юкламалар учун қўлланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish168. Плиталар ГОСТ 25912-2015 талабларига жавоб бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish169. Қумли заминлардан ташқари, барча турдаги заминларга ўрнатиладиган олдиндан зўриқтирилган темир-бетон плиталардан йиғма қопламалар учун қалинлиги 3-5 cm бўлган қум-цемент аралашмасининг текисловчи қатлами кўзда тутилиши керак. Бу ҳолда ажратувчи қатлам ўрнатилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish170. Ишчи арматура плита кесими бўйича икки ёки бир сатҳда жойлаштирилади, ҳар бир сатҳ арматуралаш фоизи камида 0,25 фоиз бўлиши, зўриқтирилмайдиган арматурали темир-бетон қопламаларни арматуралаш учун 12 mm дан 18 mm гача бўлган арматура қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish171. Масофалар арматуранинг талаб қилинадиган майдонига ва стерженларнинг қабул қилинган диаметрига қараб 10 cm дан 30 cm гача бўлган оралиқда белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish172. Икки қатламли қаттиқ монолит қопламалар ва қаттиқ заминли бир қатламли қопламалар қатламларидаги чокларни бирлаштириш орқали ўрнатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish173. Икки қатламли ва чоклари бир-бирига мос келмайдиган қаттиқ заминли бир қатламли қопламаларни қуришга йўл қўйилади (юқори ва пастки қатламлардаги бўйлама ва кўндаланг чоклар ўзаро 2tsup дан ортиқ силжиган қопламалар бир-бирига мос келмайдиган чоклар деб ҳисобланади, бу ерда tsup — юқори қатлам ва бир қатламли қопламанинг қалинлиги).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish174. Чоклари туташмаган икки қатламли яхлит қопламаларда устки қатлам плиталарининг пастки қисми пастки қатлам чоклари устида ҳисоб бўйича арматураланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish175. Арматуралашни юқори қатлам қалинлигини ошириш билан алмаштиришга йўл қўйилади. Бунда, уларнинг кўрсаткичлари қатламларнинг умумий қаттиқлигига тенг бўлган қаттиқликдаги бир қатламли плиталар учун олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish176. Қаттиқ монолит қопламалар ва сунъий замин плиталари ўртасида, шунингдек икки қаватли монолит қопламалар қатламлари ўртасида қатламларнинг горизонтал ҳаракатининг таъминлаш учун конструктив чора-тадбирлар амалга оширилиши керак (парчаланган пергамин қатламлар ва плёнкали полимер материаллари, геотекстил материаллари. Геотекстиллар камида 500 g/m2 зичликда олиниши керак).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Қаттиқ аэродром қопламаларидаги деформациявий чоклар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish177. Қаттиқ аэродром қопламалари деформациявий чоклар билан алоҳида плиталарга ажратилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish178. Плиталарнинг ўлчамлари маҳаллий иқлим шароитига, қопламаларга максимал куч таъсир қилувчи ҳаво кемаси таянчларининг ғилдирак изига, ёруғлик ускуналари тизимининг чироқларини жойлаштиришга, шунингдек ҳаво кемалари ва режалаштирилган қурилиш технологиясига мувофиқ белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish179. Деформациявий чоклар билан ажратилган қаттиқ аэродром қопламалари плиталарининг нисбати 1:2 дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish180. Қаттиқ қопламаларнинг деформациявий чоклари ер усти сувлари ва фойдаланиладиган суюқликларнинг киришидан, шунингдек уларнинг қум, чақиқтош ва бошқа қаттиқ материаллар билан тиқилиб қолишидан ҳимояланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧокларни тўлдирувчи сифатида иссиқ ва совуқ қўлланиладиган герметизацияловчи материалларидан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧокларни герметизациялаш учун ишлатиладиган материаллар самолёт двигателларидан иссиқ газ-ҳаво оқимининг таъсирида уларнинг операцион хусусиятларини ўзгартирмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish181. Деформацион сиқиш чоклари бетон қопламаларда ҳарорат пасайганда (плиталар ўлчамлари режада камайтирилганда) плиталар эркин ҳаракатланиши учун ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish182. Биринчи босқичда, тор ўйиқлар кесилади (кашшоф кесиш), бетон 20-25 m дан кейин назорат чокларида камида 7 МРа қувватга етганида, бетон камида 10 МРа кучга эга бўлгандан сўнг, кенглиги 10 mm ва чуқурлиги 107 mm бўлган назорат чоклари ўйиғининг юқори қисми 10 mm гача ва 43 mm чуқурликда кесилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетон назорат чоклари орасидаги оралиқларда чоклар кесилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish183. Бўйлама ва кўндаланг сиқиш чокларини ўрнатишда мазкур ШНҚнинг 5-расмига мувофиқ қуйидаги технологик босқичлар бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчокларни кесишдан олдин перрон қопламасини белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчоклар камерасини шакллантириш билан пневматик болғалар ёрдамида бетонни олиб ташлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчок камерасини тозалаш ва чангсизлантириш (чок деворларнинг бетон юзасини қуритиш билан);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчўтка билан грунтли таркибни ишқалаб ёки босим остида грунтли материални пуркаш орқали чок деворларини праймлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдиаметри 15 mm (кўндаланг чоклар учун) ва (бўйлама чоклар учун) бўлган ғовакли резинадан тайёрланган зичлатиш шнурини ётқизиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкамерани герметизацияловчи битум-полимер мастика билан тўлдириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish184. Мастика бевосита қиздирилмайдиган, аралаштириладиган ва ҳарорат назорат қилинадиган махсус қозон ёрдамида ишчи ҳароратигача етказилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish185. Чок фасканинг пастки четига қадар тенг равишда тўлдирилиши керак. Чокларнинг герметизацияланиш ишлари камида + 5°C ҳаво ҳароратида амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-расм. Деформацион чоклар конструкцияларининг схемалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1 — Чок деворларини праймлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2 — мастика (герметик)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3 — ғовакли резина ёки полиэтилендан зичлатувчи шнур d=1,5а
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4 — худди шу, d=1,5а
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5 — биринчи диск билан кесиладиган чок пази
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6 — дисклар комплекти билан чокни кенгайтириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7 — зич резина ёки полиэтилендан деформатив қистирма
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-расм. Сиқиш (а) ва кенгайтириш (б) учун чокларни тўлдириш схемалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish186. Монолит цементбетон қопламасининг барча бўйлама деформацион чоклари сиқиш чоклари турлари бўйича ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish187. Бўйлама сиқиш чокларининг конструкциялари икки томони очиқ, шпунтли, қўшни чизиқ (полоса)ларни яхшироқ туташтириш учун кўндаланг кесимининг бошқа профилига эга бўлиши ва ўрнатилаётган қоплама қалинлигининг 1/3 қисмидан кам бўлмаган чуқурликда кесилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish188. Шпунтли чокни ёки шунга ўхшаш кесимни ўрнатиш ишлари бетонлаш жараёнида бетон ётқизгичга сирпанувчи қолиплар билан қўшимча махсус ускунани осиш йўли орқали амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўндаланг штирли бирикмаларни бўйлама чокка киритиш ишларини бажариш лойиҳа топшириғига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШпунтли кесимнинг бўйлама сиқиш чоки конструкциясини мазкур ШНҚнинг 7-расмига асосан қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-герметизацияловчи материал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-трапецеидал шпунт (яримдоира);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-замин қатлами.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-расм. Шпунтли кесимнинг бўйлама сиқиш чоки конструкцияси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish189. Чоклари бир-бирига мос келмайдиган икки қатламли бетон ва армобетон монолит қопламалар ва заминларда ҳарорат ўзгаришида қатламларнинг горизонтал силжишларини таъминлайдиган конструктив чора-тадбирларни (полиэтилен плёнка, геотекстил материаллардан ажратувчи қатламлар қуришни) бажариш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish190. Геотекстил материалларнинг зичлигини 500 g/m2 дан кам бўлмаган ҳолда қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚум-битумли тўшамадан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish191. Қопламанинг сохта чокларида дюбеллар (кўндаланг чокларда) ва анкерлар (бўйлама чокларда) ўрнатилиши таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТехнологик бирикмаларда дюбеллар ва анкерлар бурғилаш орқали ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШтир параметрлари мазкур ШНҚнинг 3-иловасига асосан қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish192. Кичик ўлчамли механизациялаш жойларида штирли уланишлар учун каркас-саватчалар (мазкур ШНҚнинг 8-расмига мувофиқ дюбел ушлагичлари ва анкер ушлагичлари) кўринишидаги таянч қурилмалар ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШтирли бирикмалар ўрнатилганда, қоплама ётқизиш ишларининг бажарилишини таъминлайдиган масофада жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-расм. Кичик ўлчамдаги механизациялаш учун дюбель ушлагич ва анкер ушлагич
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish193. Қопламаларнинг деформацион чокларида юкни бир плитадан иккинчисига узатишни ва плиталарнинг чокка перпендикуляр йўналишда ўзаро горизонтал силжиш имкониятини таъминлайдиган учма-уч бирикмаларни қўллашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish194. Сиқилиш ва кенгайтирувчи чокларининг туташган уланмаларини ўрнатишда, штирларнинг лойиҳавий ҳолатидан 1 сm дан ортиқ (горизонтал ва вертикал) четга чиқишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish195. Сиқилиш чоклари учун (нов шаклида тарам-тарам қилинган) силлиқ (дюбеллар) мустаҳкамловчи штирлари қийшаймаган ҳолатда бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШтирларнинг учларида чуқурчалар ва бурмалар бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШтирлар бутунлай ёки унинг узунлиги бўйлаб 2/3 қисми лойиҳага мувофиқ, сув ўтказмайдиган материал билан (битум ёки бошқа ёпиштирувчи моддалар билан қоплаш, полиэтилен қопқоқлар, полимер найчалар) қопланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish196. Мазкур ШНҚнинг 9-расмига мувофиқ, кенгайтириш чокларининг штирларига ўрнатилган ҳарорат қопқоқлари бетонда штирнинг камида 3 сm эркин ҳаракатланишини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish197. Барча деформацион чокларда штирлар ёки шпунт шаклидаги уланмаларни қўллашни ҳисобга олиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШтирли уланмаларнинг кўрсаткичлари мазкур ШНҚнинг 9-расмига асосан қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1 — штирли уланма билан кўндаланг сиқиш чоки;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2 — штирли уланма билан бўйлама сохта чок;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3 — деформация қилувчи қистирмали у ёқдан бу ёққа ўтадиган кўндаланг кенгайтириш чоки;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — кўндаланг чоклардаги штирлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб — бўйлама чоклардаги штирлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishL — кенгайтирувчи чокар орасидаги масофалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-расм. Цементбетон қопламалари чокларида штирларнинг жойлашуви схемаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish198. Қаттиқ монолит аэродром қопламалари деформацион чоклар орқали алоҳида плиталарга бўлиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПлиталарнинг ўлчамлари маҳаллий иқлим шароитига, ёритиш ускуналари тизими чироқларининг жойлашувига, шунингдек режалаштирилган қурилиш технологиясига мувофиқ белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish199. Кенгайтирувчи чоклар билан ажратилган қаттиқ аэродром қопламалари плиталарининг ён томонлари нисбати 1:2 дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish200. Сиқилишнинг деформацион чоклари орасидаги масофа қуйидагилардан ошмаслиги керак, m:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмонолит қопламалар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқалинлиги 30 cm дан кам бўлган бетонли, қатлам қалинлигининг 25 баробари, лекин 5 m кам эмас (бутун метргача яхлитлаш лозим);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқалинлиги 30 cm ва ундан кўп бўлган бетонли — 7,5 m (камида 5 m);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбир сатҳдаги арматурали темир-бетонли — 7,5 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishикки хил сатҳли арматурали темир-бетонли — 20 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўртача ойлик ҳароратнинг йиллик амплитудасида армобетон, °С:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45 cm ва ундан кўп бўлган — 10 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45 cm дан кам — 15 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎртача ойлик ҳароратнинг йиллик амплитудаси ШНҚ 2.01.01-22 га мувофиқ аниқланган энг иссиқ ва энг совуқ ойларнинг ўртача ҳаво ҳароратлари ўртасидаги фарқ сифатида ҳисобланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish201. Сиқилиш чокларини кесиш чуқурлиги плита қалинлиги 30 cm дан ортиқ бўлганда, плита қалинлигининг камида 1/2 қисмига, плитанинг қалинлиги 30 cm дан ортиқ бўлмаганда эса плита қалинлигининг камида 1/3 қисмига тенг бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish202. Муҳандислик ва геологик шароитлари мураккаб бўлган ҳудудларда армобетон ва темир-бетон қопламалар учун сиқилиш деформацион чоклари орасидаги масофа 10 m дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish203. Барча қаттиқ қопламаларда чокларга бўлган эҳтиёж ва улар орасидаги масофани кенгайтириш қопламаларни ҳисобга олиш орқали аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚопламалар юргизиб бориш йўлаклари, учиш-қўниш йўлаклари ва перронга туташган бўлса, кенгайтирувчи чоклар билан таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish204. Технологик чоклар кенгайтирувчи чоклар билан мос келиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМонолит қопламаларда деформацион чоклар сифатида бўйлама технологик чоклар қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎртача ойлик ҳароратнинг йиллик амплитудаси ШНҚ 2.01.01-22 талабларига мувофиқ, энг иссиқ ва энг совуқ ойларнинг ўртача ҳаво ҳароратлари ўртасидаги фарқ сифатида ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish205. Плиталарнинг горизонтал ҳаракатланишига тўсқинлик қиладиган кўтарилган чоклар билан олдиндан зўриқтирилган плиталарнинг йиғма қопламалари орасида деформацион чоклар бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish206. Кўндаланг деформацион чоклари ўртасида, шунингдек, перрон ва тўхташ жойлари устидаги бўйлама деформацион чоклар қуйидагича ўртача ойлик ҳароратнинг оС йиллик амплитудасидан ошмаслиги керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45 оС дан юқори — 12 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30 оС дан 45 гача — 18 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30 оС дан кам — 24 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЙиғма сунъий учиш-қўниш йўлаги ва юргизиб бориш йўлаги қопламаларида бўйлама деформацион чоклар ўрнатилмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish207. Икки қатламли қопламаларнинг пастки бетон қатламидаги деформацион чокларнинг оралиғи қоплама деформацион чоки оралиғидан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВ5, В7.5 синфидаги бетондан (оғир бетон, керамзитбетон, қумли, майда заррали бетон), шунингдек, шлакли бетондан тайёрланган заминларда улар орасидаги масофа 15 m бўлган сиқилиш чоклари билан таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish208. Қиш мавсумида қурилиш ишларига танаффус режалаштирилган бўлса, икки қатламли қопламанинг пастки қатламларидаги деформацион чоклар ва замин орасидаги масофалар мазкур ШНҚнинг 196-банди талабларига мувофиқ, бетонлар учун қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish209. Бир қатламли қопламаларнинг деформацион чокларида юкни бир плитадан иккинчисига ўтказишни таъминлайдиган мослама ва плиталарга перпендикуляр чок йўналишида ўзаро горизонтал силжиш имкониятини таъминлайдиган туташтирувчи уламаларни ўрнатишни ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish210. Туташтирувчи уламалар қурилмалари ўрнига плиталарнинг чекка қисмларини ҳисоблаш йўли билан қалинлаштиришга, мустаҳкамлашга ёки қиррали плиталардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish211. Кенгайтирувчи чокларни қуйидаги ҳолларда ўрнатиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқопламалар юргизиб бориш йўлагининг учиш-қўниш йўлаги ва перронга уланган бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэгри чизиқлар эса тўғри чизиққа уланган бўлса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish212. Кенгайтирувчи чоклар орасидаги масофага ва герметизациялаш материалининг деформация хусусиятларига қараб, чокнинг кенглиги 3,5 сm гача бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish213. Қўш чокли икки қатламли қопламаларни бўйлама ва кўндаланг чокларида учма-уч бирикмалар билан лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУчма-уч бирикмаларни фақат юқори қатламда ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish214. Юқори қатлам плиталарининг пастки қисмида бирлашмаган чокли, икки қатламли қопламаларда ҳисоблаш йўли билан аниқланган пастки қатламнинг чоклари устидан мустаҳкамлашни таъминлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲисоблаш йўли билан аниқланган ҳолда, юқори қатламнинг қалинлигини ошириш орқали арматуралашни алмаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish215. Бетон қопламаларни сирғалувчи қолипли машиналар мажмуалари билан, шунингдек, инвентар металл қолипли бошқа машина мажмуаси ёрдамида ўрнатиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish216. Сирғалувчи қолиплари бўлган машиналар мажмуаси қистирмали чоксиз («кенгайтирувчи чок» каби) ва кўндаланг чокларни мустаҳкамламасдан («сиқиш чоки» каби) қопламаларни ўрнатиш учун ишлатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-боб. Қаттиқ бўлмаган аэродром қопламаларига қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish217. Қаттиқ бўлмаган аэродром қопламаларини сунъий заминлар билан биргаликда кўп қатламли қилиб лойиҳалаш лозим. Бунда, юқори қатламларнинг кам деформацияланувчи хусусиятидан пастки қатламларнинг кўп деформацияланувчи хусусиятига ўтиши таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚаттиқ бўлмаган қоплама ва сунъий замин конструктив қатламининг талаб қилинадиган қалинлигини мазкур ШНҚнинг 25-жадвалига асосан қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish218. Ноорганик боғловчилар билан ишлов берилган материалли заминлардаги асфалтбетон қатламларнинг умумий қалинлигини мазкур ШНҚнинг 26-жадвалида келтирилгандан кам қабул қилишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish219. Асфалтбетон қопламанинг юқори қатламини қуришда зич асфалтбетон қоришмалардан, остки қатламлар учун эса зич ва ғовакли асфалтбетон қоришмаларидан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚопламанинг юқори қатламлари учун асфалтбетон қоришмаларининг тури, маркаси ва кўриниши, шунингдек битумнинг тегишли маркасини ГОСТ 9128-2013 бўйича қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish220. Ҳаво кемасини асосий таянчига тушадиган оғирлик 300 kN га тенг ёки ундан катта бўлса ҳамда ғилдирак пневматикасидаги ҳаво босими 0,9 МРа дан ошса, асфалтбетон қопламасини боғловчилар билан ишлов берилган материалли заминларда қуриш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҒовакли асфалтбетон қоришмаларини сувга бардошли қатламдан иборат бўлган заминларда қўллашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish221. Геосетка хусусиятларини ҳамда уларнинг барқарорлигини ошириш мақсадида, уларга махсус бирикмалар билан ишлов берилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГеосетка дюбеллар ёрдамида бириктирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Материалларга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish222. Геосеткани ётқизиш жараёнида қуйидаги талабларга риоя этиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishётқизилган геосетканинг узилиш юки 40 kN/m дан кам бўлмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгеосинтетик материалидан ясалган тўрнинг тўр ўлчами асфалтбетон ҳосил қилувчи аралашмала ишлатиладиган шағал ўлчамидан 2-2,5 баробар катталиги асосида танлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасфалтбетон аралашмаси ГОСТ 9128-2013 га мос келиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish223. Геосетка тўғридан-тўғри тозаланган замин ёки геотекстил устига ёйилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЙўл тўшамасининг кенглиги геосетка рулонининг кенглигидан ошиб кетса, геосинтетик материалнинг қирралари устма-уст қилиб 40 сm гача қопланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГеосинтетик материални йўл бўйлаб ўтадиган транспорт воситалари ғилдиракларининг траекторияси ўтадиган жойларда бўйламасига устма уст қилиб ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Геосеткани ётқизиш мумкин бўлган юзалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish224. Ётқизиладиган қатламнинг заминга ёпишишини яхшилаш учун улар орасига тахминан 70 фоизли (0,8 — 1,0 kg/m²) битумли эмульсия бир текисда ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish225. Мустаҳкамловчи геосинтетик материалларни ётқизиш ишларини механик автоётқизувчилар ёрдамида ёки қўлда амалга оширишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish226. Юзаларнинг бир-бирига тегишини максимал даражада ошириш учун геосеткани қўл катоги билан механик усулда босиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29-жадвал | |
Қаттиқ бўлмаган қоплама ва сунъий заминнинг конструктив қатлам материали | Қатламнинг энг кичик қалинлиги, cm |
Ҳаво кемалари ғилдираги пневтикасидаги ички ҳаво босими қуйидагича бўлгандаги асфалтбетон МРа (kg/cm): | |
0,6 (6) дан кам | 5 |
0,6 (6) дан 0,7 (7) | 7 |
0,7 (7) дан юқори 1,0 (10) гача | 9 |
1,0 (10) юқори | 12 |
Боғловчилар билан ишлов берилган чақиқтош, шағал, грунтлар | 8 |
Минерал боғловчилар билан ишлов берилган грунтлар ва мустаҳкамлиги кам тош | 15 |
Қумли заминга ётқизиладиган ва боғловчилар билан ишлов берилмаган чақиқтош ва шағал | 15 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Минерал материалдан қатламда қўлланиладиган йирик фракцияли доналарнинг энг кичик ўлчами, тузилма қатлами қалинлигидан камида 1,5 баробар кам бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Қалинлиги 9-12 cm бўлган асфалтбетон қатламларини улар орасида боғланиш таъминланган шароитда бир хил сифатли қоришмалардан икки қатламли қилиб қуриш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30-жадвал | ||||||
Энг совуқ ойнинг ўртача ойлик ҳарорати | Ноорганик боғловчи материалли заминларда, асфалтбетон қатламларининг умумий минимал қалинлиги, cm, | |||||
Сунъий учиш-қўниш йўлаклари, магистраль юргизиб бориш йўлаги | Аэродромнинг қолган майдонларида | |||||
Ҳаво кемасининг асосий таянчига юк қиймати бўлганда, kN 550 | ||||||
550 ва юқори | 300 дан 550 гача | 300 дан кам | 550 ва юқори | 300 дан 550 гача | 300 дан кам | |
Минус 5 ва юқори | 9 | 7 | 7 | 9 | 7 | 8 |
минус 5 дан паст | 12 | 9 | 7 | 9 | 7 | 8 |
минус 15 | ||||||
минус 15 ёки 0 градусдан ҳароратнинг ўтиш сони йилига 50 дан ортиқ | 16 | 13 | 7 | 12 | 9 | 7 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Аэродромларни таъмирлашда мавжуд аэродром тўшамаларини кучайтиришга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish227. Аэродромларни қайта қуриш пайтида мавжуд аэродром қопламаларини кучайтириш зарурати ва усулларини белгилашда қуйидаги омилларни ҳисобга олиш зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаэродромнинг белгиланадиган синфи ва ҳисобланган юк миқдори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмавжуд қоплама, табиий ва сунъий замин ҳамда оқова-дренаж тизимининг ҳолати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаҳаллий гидрогеологик шароитлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмавжуд аэродром қопламаси материалларининг хусусиятлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish228. Кучайтириш лозим бўлган қатламнинг талаб қилинадиган қалинлиги мавжуд аэродром қопламасининг ҳақиқий кўтариш қобилиятига боғлаб ҳисобланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish229. Мавжуд қоплама ва заминнинг ҳисобий таснифини тажриба ўтказиш асосида аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТажриба ўтказиш имконияти бўлмаса, мавжуд қоплама материалларининг ҳисобий таснифларини лойиҳавий маълумотлар бўйича мазкур ШНҚнинг 31-жадвалига асосан белгиланадиган бузилиш нормаларини ҳисобга олиб аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
|
|
31-жадвал |
|
Мавжуд қаттиқ қопламалардаги плиталарнинг бузилиши тоифаси |
Плиталар сони, фоизга эга |
|||
|
1 cm. дан қўп чуқурликдаги нурашлар |
Чоклар жойидаги қирраларининг синиши |
Елвизак бўйлама ва кўндаланг ёриқлар |
Бўйлама ва кўндаланг билан бир қаторда диагональ ёриқлар, бурчакларнинг синиши |
|
|
I |
10 дан кам |
- |
- |
- |
|
II |
10 дан 30 гача |
30 дан кам |
20 дан кам |
- |
|
III |
30 дан юқори |
30 ва юқори |
20 дан 30 гача |
20 дан кам |
|
IV |
меъёрланмайди |
|
|
20 ва юқори |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Бузилиш даражаси энг юқори бузилиш даражасини берадиган белги бўйича белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Плиталар орасидаги ўртача масофа 5 m дан кам бўлса, улар ҳисобий чегаравий ҳолатларга рухсат этилмаса, елвизак ёриқлар ҳисобга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Бузилган плиталарни фоизли миқдорини аниқлашда сунъий учиш-қўниш йўлаклари учун кенглиги учиш-қўниш йўлагининг бутун узунлиги бўйича кенглигини ярмига тенг бўлган ўрта йўлаги, юргизиб бориш йўлаги учун — ҳаво кемаларининг асосий таянчидан тушадиган оғирлик таъсирига учрайдиган плиталар қатори тўхташ жойлари ва перронлар учун — бутун ишчи майдонини қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish230. Қопламани лойиҳавий кучайтиришда лойиҳада қуйидагиларни ҳисобга олиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмавжуд конструкциянинг нуқсонларини олдиндан бартараф этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсувни қочириш ва дренаж тармоқларини тиклаш ҳамда кенгайтириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтармоқлар бўлмаган ҳолларда, уларни қуриш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish231. Қаттиқ қопламаларни мавжуд қопламанинг юк кўтариш қобилиятидан энг самарали фойдаланишни ва аниқ шароитларни ҳисобга олган ҳолда, барча турдаги қаттиқ қопламалар ҳамда асфалтбетон ёрдамида мустаҳкамлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish232. Йиғма қопламаларни йиғма плиталар билан мустаҳкамлашда, мавжуд қоплама қатламининг чокларини бўйлама чоклар учун камида 0,5 m га, кўндаланг чоклар учун эса 1 m га силжитиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish233. Қатламлар сони иккитадан ортиқ бўлганда остки қатлам сифатида бевосита юқори қатлам остида жойлашган қатлам қабул қилиниши лозим. Бунда, қолганларини сунъий замин сифатида қабул қилишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish234. Қаттиқ қопламаларни олдиндан кучайтирилган йиғма темир-бетон плиталар билан кучайтирилганда, плитанинг замин билан боғланишини таъминлаш учун мавжуд қоплама ва йиғма плиталар орасига мавжуд қоплама равонлигидан қатъий назар, ўртача қалинлиги 3 cm дан кам бўлмаган қум-цементли қатлам қурилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, ажратувчи кичик қатлам қурилишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish235. Қаттиқ аэродром қопламаларини кучайтиришда, асфалтбетон қатламларининг умумий энг кичик қалинлигини мазкур ШНҚнинг 24-жадвалига асосан қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚаттиқ қопламаларни кучайтириш учун барча қатламларда фақат зич асфалтбетон қоришмаси қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish236. Қаттиқ бўлмаган қопламаларни кучайтириш барча турдаги қаттиқ бўлмаган ва қаттиқ қопламалар ёрдамида бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish237. Мавжуд қаттиқ аэродром қопламаларини асфалтбетон билан кучайтириш лойиҳасида кучайтирилган ва текисловчи қатламларда ёриқларни ҳосил бўлишига қарши чора-тадбирлар (махсус ишлаб чиқарилган тўрлар билан мустаҳкамлаш, деформация чокларини қирқиш) амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Аэродром қопламаларининг ҳисоби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish238. Аэродром қопламаларини ҳаво кемалари туридан тушадиган норматив юклар таъсирига кўра ҳисоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish239. Норматив юкларни мазкур ШНҚнинг 32 (самолётлар учун) ва 33-(вертолётлар учун) жадвалларида келтирилган тоифалар ва кўрсаткичлар бўйича ҳисобланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish240. Аэродром қопламалари қуйидаги чегаравий ҳолат усулидан фойдаланган ҳолда лойиҳалаштирилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) қаттиқ қопламаларнинг лойиҳавий чегаравий ҳолатлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбетон ва темир-бетон мустаҳкамлик бўйича чегаравий ҳолат;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзўриқтирилмаган арматурали темир-бетон — мустаҳкамлик, ёриқлар очилиши ва грунтли заминга босим бўйича чегара ҳолатлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзўриқтирилган арматура билан темир-бетон — ёрилиш ва пастки қаватдаги босим учун чегаравий ҳолати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) қаттиқ бўлмаган қопламаларнинг ҳисобий чегаралари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкапитал турдаги қопламалар учун — бутун структуранинг нисбий эгилиши ва асфалтбетон қатламларининг мустаҳкамлиги учун чегаравий ҳолатлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishенгил қопламалар учун — бутун структуранинг нисбий эгилиши учун чегаравий ҳолат.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
|
32-жадвал |
|
Аэродромлар учун норматив юклама тоифалари |
Самолётнинг
асосий (шартли) таянчига kN норматив юк |
Пневматиклардаги
ҳавонинг ички босими |
Асосий таянч |
|
Синфланмаган |
850 |
1,0 |
Тўрт ғилдиракли |
|
I |
700 |
|
|
|
II |
550 |
1,0 |
|
|
III |
400 |
|
|
|
IV |
300 |
|
|
|
V |
80 |
0,6 |
Бир ғилдиракли |
|
VI |
50 |
0,4 |
|
,
МРаHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Тўрт ғилдиракли таянчнинг пневматикаси орасидаги масофалар қўшни ғилдираклар орасидаги 0,7 m ва ғилдираклар қаторлари орасидаги 1,3 m га тенг бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. III ва IV тоифадаги норматив юкларни битта ғилдиракли асосий таянчдаги юклар билан алмаштиришга йўл қўйилади ва мос равишда 170 ва 120 kN ни олади ва V ва VI тоифадаги норматив юклар учун ғилдиракларнинг шиналаридаги 0,8 МPа босимга тенг бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish241. Йўл қопламаларининг мустаҳкамлигини ҳисоблашда ҳар хил турдаги самолётлар норматив юкларининг таъсирини лойиҳавий юкнинг эквивалент таъсирига камайтириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲисобий норматив юк сифатида қопламага максимал куч таъсирини кўрсатадиган самолёт (номинал юк тоифаси) олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
33-жадвал |
|
Вертолётнинг учиш вазни тоифаси |
Самолётнинг асосий (шартли)
таянчига норматив юк |
Пневматиклардаги ҳавонинг ички
босими |
|
Оғир |
170 |
0,7 |
|
Ўрта |
60 |
0,6 |
|
Енгил |
20 |
0,4 |
, МPаHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Асосий таянч — бир ғилдиракли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Вертолётлар ва уларнинг элементларига конструктив талабларни белгилашда оғир вертолётларнинг юклари (қўниш оғирлиги 15 t дан ортиқ) норматив юкнинг III тоифасига, ўртача (5 t дан 15 t гача) — V тоифага, енгил (5 t дан кам) — VI тоифаларга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish242. Асфалтбетон қопламалар қоплама билан туташган қисмида ҳаво оқимининг ўртача тезлиги 100 m/s дан ошган ҳолларда, авиация двигателларининг газ оқимидан ҳосил бўладиган аэродинамик юкланишларни қабул қилишга мўлжаллаб ҳисобланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish243. Аэродром қопламаларининг ўлчамлари лойиҳа топшириғида белгиланадиган оғирликка нисбатан ҳисобланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСунъий учиш-қўниш йўлаклари қисқа ён томонига келиб туташувчи мустаҳкамланадиган қисм ва чеккалар учун оғирлик сунъий учиш-қўниш йўлаклари учун белгиланган норматив оғирликни ярмига тенг деб қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-расм
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish244. Аэродром қопламалари ҳаво кемаларининг оғирлик таъсири даражаси ва кўтариш қобилиятига бўйича мазкур ШНҚнинг 1-расмига мувофиқ гуруҳли майдонларга бўлиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур ШНҚнинг 1-расмида кўрсатилган майдонлар гуруҳларини аэродромларнинг вазифаси ва идоравий мансублигига қараб аниқлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲаво кемаларининг мунтазам ҳаракатланиши учун мўлжалланган қоплама қисм (участка)ларини А гуруҳига киритиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish245. Аэродром қопламаларини ғилдиракли юкламаларга ҳисоблашда қуйидагиларни ҳисобга олиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдинамик таъсирлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво кемаларининг юқори тезликларда ҳаракатланиши натижасида қопламага тушувчи юк миқдорининг камайиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДинамиклик коэффициенти Kd ва юкдан бўшатиш коэффициенти γƒ қийматлари мазкур ШНҚнинг 30-жадвалига асосан қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-расм. Аэродром қопламаларини майдон гуруҳларига бўлиш схемаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-схема ҳаво кемаларининг юриши магистраль юргизиб бориш юргизиб бориш йўлагида бажарилувчи аэродромлар учун; 2-схема — юргизиш сунъий учиш-қўниш йўлакларида бажарилувчи аэродромлар учун. А-магистраль юргизиб бориш йўлаги; перрондаги магистраль буриш йўллари;сунъий учиш-қўниш йўлакларининг охирги участкалари; сунъий учиш-қўниш йўлагининг систематик равишда ҳаво кемалари юриб борадиган,кўндаланг кесимдаги ўрта қисми; Б-1-схема бўйича лойиҳалаштирилган (охирги майдонларга бирикувчи, кўндаланг кесимдаги сунъий учиш қўниш йўлагининг ўрта участкалари) 2-схема бўйича лойиҳалаштирилган(ёрдамчи ва бириктирувчи юргизиб бориш йўлаги, тўхташ жойлари, перронлар, асосий магистраль юргизиб бориш йўлакларидан ташқари ва шунга ўхшаш ҳаво кемалари туриши учун майдонлар) сунъий учиш-қўниш йўлакларининг участкалари; В-1-схема бўйича лойиҳалаштирилган сунъий учиш-қўниш йўлакларининг ўрта қисми; Г-1-схема бўйича лойиҳалаштирилган сунъий учиш-қўниш йўлакларининг ўрта қисмидаги кўндаланг кесимдаги чекка қисмлари, юргизиб бориш йўлаги бириктирувчи қисмлардан ташқари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. (Бикр) Қаттиқ аэродром қопламалари ҳисоби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish246. Қаттиқ аэродром қопламалари мустаҳкамлик ва ёриқлар ҳосил бўлиши бўйича ҳисобланганда, қуйидаги шарт бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmd — агар асосий қатлам (лар) мустаҳкамланмаган материаллардан тайёрланган бўлса, 244-бандга мувофиқ ҳамда замин қатлами боғловчи моддалар билан мустаҳкамланган материаллардан бажарилган бўлса, мазкур ШНҚнинг 11-иловасига мувофиқ белгиланадиган қоплама плитасининг кесимидаги ҳисобий эгилиш моменти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmu — қоплама плитасининг кесимидаги чегаравий эгилиш моменти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish247. md эгилиш моментларининг ҳисобий қийматлари МН•m/m, барча турдаги бир қатламли қаттиқ қопламалар қисмининг бирлик кенглиги қуйидаги формула билан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmc,max — плитанинг марказий юкланишидаги максимал эгилиш моменти, МН•m/m, у ўққа перпендикуляр бўлган плитанинг конструктив қисмларида ҳаво кемалари таянчининг ғилдиракларидан тушадиган максимал умумий момент сифатида ҳисобланади.(мазкур ШНҚнинг 9-иловасининг 1-расми)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҒилдираклар ҳисобий кесимида эгилиш моментининг салбий қийматини келтириб чиқарганда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk — марказий юкланишдаги эгилиш моментидан плитанинг четига юкланган моментгача ўтиш коэффициенти, қуйидагиларга тенг:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбетон ва темир-бетон қопламали қўшимчалар ёки конструктив четини мустаҳкамлаш учун — 1,2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбетон ва темир-бетон қопламалар учун, уланган туташмаларсиз ва плиталарнинг четини мустаҳкамлашсиз — 1,5;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishолдиндан зўриқтирилган темир-бетон плиталардан тайёрланган йиғма қопламалар учун — 1,0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишсиз арматурали темир-бетон қопламалар учун мазкур ШНҚнинг 9-иловасининг 1-расми бўйича, улашган туташмали қопламалар учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkN — боғловчи моддалар билан ишлов берилмаган материаллардан тайёрланган заминда қолдиқ эгилишларнинг тўпланишини ҳисобга олган ва A ва тўхташ жойлари гуруҳи кесимлари учун 1,1 га тенг қабул қилинган коэффициент (мазкур ШНҚнинг 10-илова 1-расми);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБоғловчи моддалар билан ишлов берилган материаллардан тайёрланган заминлар учун, шунингдек, Б гуруҳлари (тўхташ жойларидан ташқари) майдонлари учун заминлар туридан қатъий назар, В ва Г учун kN= 1,0 олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkx(y) — турли қаттиқликдаги Bx ва By бўйлама ва кўндаланг йўналишдаги қопламаларнинг ортотропик плиталаридаги ички кучларнинг қайта тақсимланишини ҳисобга олган ва жадвалга (мазкур ШНҚнинг 9-илова, 2-расми) мувофиқ олинган коэффициент;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбетон, армобетон ва темир-бетон қопламалар учун кучлантирилмаган арматура билан kx(y)=1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm1 — ғилдирак таъсиридан эгилиш моменти, изи маркази ҳисобий кесимига тўғри келади, МН•m/m, формула бўйича аниқланади m1= ̅m1 Fd;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmx(y)i — плитанинг конструктив қисмидан ташқарида жойлашган ғилдиракнинг таъсирида ҳосил бўлган эгилиш моменти, МН•m/m, қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFd — ҳисобий ғилдирак юки, МН, қуйидаги формула билан аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm1 — ғилдиракнинг таъсиридан битта эгилиш моменти, унинг изи маркази қисқартирилган радиусга қараб мазкур ШНҚнинг 9-иловасининг 1-жадвали бўйича аниқланган ҳисобий кесимига тўғри келади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRe — айлана радиуси формула билан аниқланадиган ғилдирак пневматигининг изи майдонига тенг, m,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPa — ғилдирак пневматикасидаги ички ҳаво босими, МPа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishформула бўйича аниқланадиган плитанинг эластик тавсифи,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFn — конструктив ҳаво кемаларининг асосий таянчидаги юк (ёки стандарт юк), МН;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnk — таянч устидаги ғилдираклар сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkdγf — мазкур ШНҚнинг 29-жадвалига мувофиқ аниқланадиган динамик ва юк кўтариш коэффициентлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKs — бир хил грунт заминининг ҳисобланган тўшама коэффициенти, МН / m, Б иловасига мувофиқ белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўп қатламли грунтли замин учун, шунингдек боғловчи билан ишлов берилмаган сунъий замин учун мазкур ШНҚнинг 5-иловасига мувофиқ аниқланадиган эквивалент тўшама Kse коэффициентининг қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish̅mxi, ̅myi — координаталарга қараб мазкур ШНҚнинг 9-иловасининг 2-жадвалига мувофиқ белгиланадиган ҳаво кемалари таянчининг ғилдирагининг таъсиридан плитанинг ҳисобий кесимида ҳаракат қилувчи ягона эгилиш моментлари 
ва 
, (yi, xi — координаталарнинг келиб чиқиши сифатида кўриб чиқилаётган участкаларнинг кесишишини ҳисобга олган ҳолда куч қўллаш координаталари (Fd);
ва , (yi, xi — координаталарнинг келиб чиқиши сифатида кўриб чиқилаётган участкаларнинг кесишишини ҳисобга олган ҳолда куч қўллаш координаталари (Fd);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВ — қоплама плитаси кесимининг қаттиқлиги, МРа • m/m, унинг кесимининг кенглиги бирлигига тегишли ва мазкур ШНҚнинг 177-бандига мувофиқ белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўп ғилдиракли таянчлар учун синов ҳисоб-китоблари бўйича ғилдиракни топиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish248. Қоплама плиталари бўлимларининг қаттиқлиги қуйидаги формулалар бўйича кесма кенглиги бирлигида аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбетон, армобетон ва олдиндан зўриқтирилган темир-бетон плиталарнинг қисмлари (участкалари) қуйидаги формулага мувофиқ аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishB= 0,085Ebt3
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-расм. Ҳаво кемалари таянчлари учун юклаш параметрларининг ҳисобий схемаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКесим кенглиги бирлигига тўғри келадиган энг юқори эгилиш моменти mu, МН•m/m, қуйидаги формулалар билан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбетон ва темир-бетон қопламалар учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзўриқтирилмаган арматура билан темир-бетон қопламалар учун
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзўриқтирилган темир-бетон плиталар учун
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγc — мазкур ШНҚнинг 30-жадвалига мувофиқ олинган қопламаларнинг иш шароитлари коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRtb,Rtb,ser — эгилишдаги бетоннинг чўзилишга чидамлилиги, МPа, мазкур ШНҚнинг 8-иловасининг 1-жадвали бўйича олинган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRs — арматуранинг чўзилишга ҳисобий кучланиши, МPа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishku — йўл қопламасининг лойиҳалаш муддати давомида ҳаво кемалари ғилдирак юкларининг қўлланилиши сонини Ud ҳисобга олган ҳолда коэффициент:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm1 — момент, МН•m/m, ёрилиши текшириладиган кесма майдонидан энг узоқда жойлашган ядро нуқтасидан ўтадиган ўққа нисбатан кесма кенглиги бирлиги учун пастки ва юқори олдиндан кучланиш арматурасида ҳосил бўладиган кучлар mr СП 63.13330.2018 га мувофиқ белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish249. Юқори ва пастки қатламларнинг плиталари учун икки қатламли қопламаларни ҳисоблаш мазкур ШНҚнинг 230-бандига асосан амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish250. Чегаравий эгилиш моменти мазкур ШНҚнинг 233-банди формуласи бўйича аниқланиши, шунингдек, ушбу формула бўйича ҳисобланган пастки қатлам плиталаридаги чегаравий эгилиш моменти жадвалдан аниқланган тузатиш коэффициентига кўпайтирилиши керак (мазкур ШНҚнинг 9-илова, 1-расми).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish251. Плитанинг кесма кенглиги бирлигига икки қатламли қопламанинг юқори ва пастки қатламларидаги плиталарнинг ҳисобий эгилиш моментларини md,sup(inf), kN·m/m, қуйидаги формулалар билан аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбирлаштирилган чокли қопламалар юқори қатламининг плиталарида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбирлаштирилган чокли қопламалар пастки қатламининг плиталарида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбирлаштирилмаган чокли қопламалар юқори қатламининг плиталарида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбирлаштирилмаган чокли қопламалар пастки қатламининг плиталарида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmc,max — максимал эгилиш моменти, kN • m/m, қаттиқликдаги бир қатламли плитанинг марказий юкланишида мазкур ШНҚнинг 176-бандига мувофиқ ҳисоблаб чиқиладиган қаттиқлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBsup,Binf — мос равишда юқори ва пастки қатламлар плиталарининг қаттиқлиги, уларнинг бўлимлари кенглиги бирликларига тааллуқли ҳамда ушбу ШНҚнинг 177-бандга мувофиқ ҳисобланган ҳолати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk` — тенг қабул қилинган коэффициент:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1,5 — юқори ва пастки қатламларда туташтирувчи уламалар бўлмаганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1,4 — туташтирувчи уламаларни фақат пастки қатламда ўрнатишда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1,2 — юқори ва пастки қатламларда ёки фақат юқори қатламда, лекин қатламларнинг умумий қаттиқлигидан ҳисобланган қопламанинг қалинлиги учун қабул қилинган параметрлар билан туташган уламаларни ўрнатишда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk1 — пастки қатлам плиталарининг қирралари ва бурчаклари устидаги икки қатламли қопламанинг юқори қатламидаги эгилиш моментларининг концентрациясини ҳисобга олган коэффициенти мазкур ШНҚнинг 34-жадвалига мувофиқ аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34-жадвал | |||
| k1 |
| k1 |
0 | 1,20 | 4 | 2,00 |
0,15 | 1,04 | 5 | 2,25 |
1 | 1,25 | 6 | 2,50 |
2 | 1,50 | 7 | 2,75 |
3 | 1,75 | 8 | 3,00 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish252. Сунъий заминларнинг қалинлиги замин қатлами мустаҳкамланмаган материаллардан таъминланган бўлса, мазкур ШНҚнинг 5-иловасига мувофиқ ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСунъий замин қатлами асосий қатлам боғловчилар билан мустаҳкамланган материаллардан бажарилган бўлса, мазкур ШНҚнинг 11-иловасига мувофиқ ҳисобланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish253. Аэродром қопламаларини мустаҳкамлик учун ҳисоблашда динамик коэффициенти (қопламадан юқори тезликда ҳаракатланаётган самолётни ҳисобга олган ҳолда) мазкур ШНҚнинг 35-жадвалига мувофиқ олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
|
|
35-жадвал |
|
Аэродром қопламаларининг участкалар гуруҳи |
Тушириш коэффициенти yf |
Ғилдираклар пневматикасидаги ички ҳаво босимидаги МPа динамик коэффициент Kd |
||
|
1,0 ва ундан кичик |
1,0 — 1,5 |
1,5 ва ундан катта |
||
|
А |
1 |
1,2 |
1,25 |
1,3 |
|
Б |
1 |
1,1 |
1,15 |
1,2 |
|
В |
0,85 |
1,1 |
1,1 |
1,1 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Барча қисмлар (участкалар) учун қаттиқ бўлмаган қопламаларни ва ғилдиракларнинг пневматикаларидаги ҳаво босимини ҳисоблашда динамик коэффициентни 1,1 га тенг деб қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Йўлак четларини мустаҳкамлаш ва сунъий учиш-қўниш йўлаклари учларига туташган мустаҳкамланган участкаларни мустаҳкамлаш учун динамик ва тушириш коэффициентлари 1 га тенг қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
36-жадвал |
||||||||
|
Аэродром қопламалари |
Аэродромлар жойлашган жойда қаттиқ қопламалар иш шароитларининг коэффициенти yа |
||||||||
|
50о шимолий кенгликдан шимолроқ |
43 ва 50 о шимолий кенглик орасида |
43о шимолий кенгликдан жануброқ |
|||||||
|
А |
Б, В |
Г |
А |
Б, В |
Г |
А |
Б, В |
Г |
|
|
бетонли |
0,80 |
0,90 |
1,10 |
0,75 |
0,85 |
1,05 |
0,70 |
0,80 |
1,00 |
|
Армобетонли |
0,90 |
1,00 |
1,20 |
0,85 |
0,95 |
1,15 |
0,80 |
0,90 |
1,10 |
|
Темир-бетонли кучайтирилмаган арматура билан |
1,00 |
1,00 |
1,30 |
0,95 |
0,95 |
1,25 |
0,90 |
0,90 |
1,20 |
|
Олдиндан кучайтирилган йиғма темир-бетон плиталардан |
1,20 |
1,30 |
1,40 |
1,20 |
1,30 |
1,40 |
1,20 |
1,30 |
1,40 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: Икки қаватли қатлам ва асфалтбетон билан мустаҳкамланган қаттиқ қопламаларнинг пастки қатлами учун барча ҳолатларда иш шароитлари коэффициенти 50° шимолий кенгликдан шимолда жойлашган объектлар учун қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish254. Ёриқларни очиш учун кучайтирилмаган арматура билан темир-бетон қопламаларни ҳисоблашда қуйидаги шарт бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAcre< 0,3
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishacre — плитанинг ҳисобий кесимидаги ёриқлар очилиши кенглиги, mm, ҳисоблаш йўли билан аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish255. Грунт заминининг максимал босим бўйича бир қатламли зўриқтирилмаган ва зўриқтирилган арматурали темир-бетон қопламаларини ҳисоблашда қуйидаги шарт бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPd — ерда доимий ва вақтинчалик юкланишдан грунт заминига ҳисобий босим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРu — грунтга рухсат этилган максимал босим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Қаттиқ бўлмаган аэродром қопламаларининг ҳисоби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish256. Аэродромнинг қаттиқ бўлмаган қопламаларини бутун конструкциянинг якуний нисбий эгилиши асосида ҳисоблашда қўйидаги шарт бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishλd — ушбу ШНҚнинг 184-бандига мувофиқ аниқланган юкдан қопламанинг ҳисобланган нисбий эгилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγc — аэродром қопламалари участкалари гуруҳлари учун олинган меҳнат шароитлари коэффициенти (10-илова): А-1; Б ва С-1,05; Г-1.1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishλu — ушбу ШНҚнинг 256-бандига мувофиқ аниқланган қопламанинг якуний нисбий эгилиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish257. Ҳисоблаш натижасида қаттиқ бўлмаган конструкциянинг умумий қалинлиги 0,5 m дан ошса, ёпишқоқ грунтларнинг 24 МPа га тенг ёки ундан кам бўлган эластик модулларини қуйидагича ошириш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5 фоиз га — структуранинг қалинлиги 0,51 дан 0,75 m гача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10 фоиз га — қалинлиги 0,76 дан 1,0 m гача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15 фоиз га — қалинлиги 1,01 дан 1,25 m гача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20 фоиз га — қалинлиги 1,25 m дан ортиқ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish258. Йўл қопламасининг норматив юкдан ҳисобланган нисбий оғиши қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpa — шиналар пневматигидаги ички ҳаво босими, МPа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEed — қаттиқ бўлмаган конструкциянинг ҳамда грунтли заминнинг эгилувчанлиги эквивалент модули, МPа:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEmt — сиқиладиган қатламлар ичидаги n кўп қатламли структуранинг (қоплама, сунъий замин ва кўтарма) ўртача эластиклик модули, МPа:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΨk — ушбу ШНҚнинг 9-иловасининг 4-расми номограммаси бўйича аниқланган коэффициент:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishE1, E2,…En — алоҳида конструктив қатламларнинг эгилувчанлигининг ҳисобланган модуллари, МРа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht1, t2,…tn — алоҳида конструктив қатламларнинг қалинлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishttot — конструктив қатламларнинг умумий қалинлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishE — табиий замин грунтининг эластиклик модули, МРа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDe — айлананинг диаметри, m, мазкур ШНҚнинг 260-бандига мувофиқ белгиланадиган бир ғилдиракли эквивалент юк билан пневматикнинг изи майдонига тенг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish259. Қопламанинг чегаравий нисбий эгилиши мазкур ШНҚнинг 9-иловаси 5-расмида келтирилган жадваллар асосида аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу эгилиш қуйидагиларга боғлиқ ҳолда белгиланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгрунт тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishғилдирак пневматикаларидаги ҳаво босими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур ШНҚнинг 261-бандига мувофиқ ҳисобланадиган юкламанинг келтирилган такрорланиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish260. Мазкур ШНҚнинг 9-иловаси 5-расмидаги жадваллардан олинган чегаравий нисбий эгилиш қийматлари органик ёки минерал боғловчилар билан ишлов берилган таркибдаги мустаҳкам тош материаллардан тайёрланган енгиллаштирилган турдаги қопламалар учун 20 фоизга оширилиши лозим. Бунда, қопламалар махсус танлаб олинган таркибга эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish261. Аэродром қопламасининг қаттиқ бўлмаган конструкциясининг асфалтбетон қатламлари мустаҳкамлиги қуйидаги шартни бажариши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσr — ҳисобий юкидан кўриб чиқилаётган қатламнинг эгилиши пайтида энг катта чўзилувчи кучланиш, МРа:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγc — аэродром қопламалари майдонлари гуруҳлари учун тенг қабул қилинган асфалтбетон учун иш шароитлари коэффициенти: А-1; Бва C-1,1; Г-1,2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRd — мазкур ШНҚнинг 8-иловасининг 2-жадвали бўйича асфалтбетон эгилишининг чўзилишга нисбатан ҳисобий қаршилиги, МРа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур ШНҚнинг 9-иловаси 6-расмидаги номограммаси бўйича аниқланадиган эгилишдаги солиштирма чўзилиш кучланиши:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEab — асфалтбетон қатламларининг ўртача эластиклиги модули, МРа, Emt га ўхшаш ҳисобланган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEe — асфалтбетон остидаги заминнинг эгилувчанлигининг эквивалент модули, шу жумладан грунтли замин, МРа:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEm — ушбу ШНҚнинг 245-бандига мувофиқ аниқланадиган асфалтбетон остидаги замин n қатламларининг ўртача эластиклиги модули (грунтли заминни ҳисобга олмаган ҳолда), MPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishψk — ушбу ШНҚнинг 9 иловасининг 4-расмидаги номограмма бўйича Emtва Eed қийматлари ўрнига Emва Ee катталигини қабул қилган ҳолда аниқланадиган коэффициент:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDeab — айлананинг диаметри, m, мазкур ШНҚнинг 187-бандга мувофиқ белгиланадиган асфалтбетон қатлами (қатламлар) учун пневматик бир ғилдиракли эквивалент юкнинг изи майдонига тенг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish262. Икки ёки уч қатламли асфалтбетон қопламанинг мустаҳкамлигини ҳисоблашда, кўп қатламли асфалтбетонни Eab ўртача эластиклик модулига эга бўлган бир қатламга қисқартирган ҳолда, фақат пастки қатламни эгилувчан кучланиш учун ҳисоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish263. Айлана диаметри De пневматик бир ғилдиракли эквивалент юкнинг изи майдонига тенг бўлган қуйидагича формула бўйича ҳисобланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
да Fe га, 
га тенг қабул қилинадиган кўп ғилдиракли таянч юкининг куч таъсирини ўрнини босувчи бир ғилдиракли эквивалент юк, МN ва бошқа ҳолларда қуйидаги формула билан аниқланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishα — асосий таянчнинг энг яқин ғилдираклари орасидаги минимал масофа, m:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishαt αd — мос равишда таянчдаги энг яқин ғилдиракларнинг ўқлари орасидаги масофа ва асосий таянчдаги ғилдираклар орасидаги максимал масофа, m, таянчдаги ғилдиракларни текислаш схемасига қараб мазкур ШНҚнинг 9-иловаси 7-расмига мувофиқ олинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishttot — қаттиқ бўлмаган конструкциялар қатламларининг умумий қалинлиги, m, учун Fe аниқланади (ttot нисбий бурилиш кучини ҳисоблашда структуранинг умумий қалинлиги ва эгилишда уларнинг кучланиш кучини ҳисоблашда асфалтбетон қатламларининг умумий қалинлигига тенг равишда олинади).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish264. Йўл қопламасининг мустаҳкамлигини ҳисоблашда, ҳар хил турдаги ҳаво кемалари юкларининг таъсирини, Nr юк қўлланилишининг такрорланишини камайтириш орқали ҳисобий юкининг эквивалент таъсирига олиб келиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, фақат асосий таянчдаги юклар ҳаво кемасининг асосий таянчидаги юкнинг ярмидан кўп ёки тенг бўлган ҳаво кемасини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNr қиймати қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — ҳаво кемалари турлари сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNi — /-чи ҳаво кемасининг ўртача кунлик парвозлар сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnai-/-чи ҳаво кемасининг таянчидаги ўқлар сони, шунингдек, якуний бурилиш кучини ҳисоблашда олинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkni — юкни камайтириш коэффициенти:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishpai, pad — /-чи ва конструктив ҳаво кемаларининг ғилдираклари пневматикларидаги ички ҳаво босими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDei ,Ded — мос равишда i-чи ва конструктив ҳаво кемаларининг эквивалент бир ғилдиракли юкларининг излари майдонларига тенг айланаларнинг диаметрлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDei, и Ded қийматлари (мазкур ШНҚнинг 260-банди) формула бўйича алоҳида-алоҳида, асфалтбетон қатламларини эгилиш кучланишида ҳисоблашда ва структуранинг мустаҳкамлигини якуний нисбий эгилиш билан ҳисоблашда аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Аэродромларни реконструкция қилишда мавжуд қопламаларнинг мустаҳкамланишини ҳисоблашга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish265. Қаттиқ аэродром қопламаларини мустаҳкамлашнинг қаттиқ қатламини ҳисоблашда қўйидаги шарт бажарилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMd,sup; Mu,sup — мос равишда кесма кенглиги бирлиги учун арматура қатламидаги ҳисобланган ва якуний эгилиш моментлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish266. Арматура қатламидаги ҳисобий эгилиш моментлари md,sup тегишли ҳисоблашлар билан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмонолит бетон ёки темир-бетон қопламали монолит ҳамда темир-бетон қатлами билан мустаҳкамланмаган материалларга асосланган темир-бетон қопламаларни мустаҳкамлаш қуйидаги формулага мувофиқ ҳисобланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkmax пастки қатлам плиталарининг чеккалари ва бурчаклари устидаги икки қатламли қопламанинг юқори қатламидаги эгилиш моментларининг концентрациясини ҳисобга олган коэффициент бу ерда, коэффициентларнинг k`ва k1 максимал қийматлари сифатида қабул қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmc,max — максимал эгилиш моменти, МН·m/m, мазкур ШНҚнинг 244-бандига мувофиқ белгиланадиган умумий қаттиқлик Binf+Bsup билан плитанинг марказий юкланишида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBinf — мос равишда юқори ва пастки қатламларнинг плиталарининг қаттиқлиги, уларнинг бўлимлари кенглиги бирликларига тегишли ва мазкур ШНҚнинг 243-бандига мувофиқ ҳисобланган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBsup — мавжуд темир-бетон қопламани монолит темир-бетон қатлами билан мустаҳкамлашда
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmc,max — мазкур ШНҚнинг 244-бандига мувофиқ аниқланган умумий қаттиқлик билан чексиз плитада энг катта эгилиш моменти, МН· m/m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk` — мазкур ШНҚнинг 248-банди бўйича аниқланадиган коэффициентлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk1 — ортотропик плиталардаги ички кучларнинг қайта тақсимланишини ҳисобга оладиган ва мазкур ШНҚнинг 9-илова 2-расмига мувофиқ олинадиган коэффициент;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBinf, Bsup — плиталарнинг ўрта зонаси учун аниқланган, мос равишда, қопламанинг пастки (мавжуд) ва юқори қатламларининг қаттиқлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk — коэффициент мазкур ШНҚнинг 9-илова 1-расмига мувофиқ туташган уламалар чети учун аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish267. Монолит бетон ёки темир-бетон қопламаларни бирлаштирувчи моддалар билан мустаҳкамланган материаллар асосида монолит бетон ёки темир-бетон қатлами билан мустаҳкамлашда эгилиш моменти md,sup мазкур ШНҚнинг 11-иловасига мувофиқ белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish268. Монолит темир-бетон қопламани монолит бетон ёки темир-бетон қатлами билан мустаҳкамлашда мавжуд темир-бетон қопламани армобетон сифатида ҳисоблашда ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish269. Мавжуд қопламаларнинг бетон ва темир-бетон қатламлари қаттиқлиги ва чегаравий эгилиш моментини аниқлашда уларнинг ҳисобий қалинлиги tpd мазкур ШНҚнинг 26-жадвалига мувофиқ белгиланган бузилиш тоифасига қараб ҳамда бузилиш тоифасида мавжуд бўлган қопламанинг tex қалинлиги олиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI_______________tpd = tex
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII______________tpd=0,9 tex
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII______________tpd=0,8tex
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish270. Ҳисоблашда IV тоифадаги бузилишнинг мавжуд қаттиқ қопламалари тўшама коэффициенти Ks= 600 МН/m3 бўлган сунъий заминлар сифатида ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМавжуд қаттиқ қопламани мустаҳкамлаш учун асфалтбетон қатламининг қалинлиги tab формула бўйича аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishten — маълум бир ҳисобий юк учун бир қатламли бетон қопламанинг қалинлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishted — қопламалар учун тенг деб ҳисобланадиган, мавжуд қопламанинг кўтариш қобилияти бўйича эквивалент бетон қопламанинг қалинлиги:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбетонли ted=tpd;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishармобетонли ted=1,1tpd;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishарматура улушида кучлантирилмаган арматурали темир-бетон:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
0,25 |
|
|
0,3 |
|
|
0,35 |
|
|
0,4 |
|
;
;
;
;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishйиғма ва монолитли кучлантирилган ted=1,6tpd
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtab,min — мазкур ШНҚнинг 26-жадвалига мувофиқ қабул қилинган асфалтбетондан ясалган арматура қатламининг минимал қалинлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEb, Eab — мазкур ШНҚнинг 8-иловаси 1 ва 2-жадвалларига мувофиқ олинган бетон ва асфалтбетоннинг эластиклик модуллари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish271. Керакли бир қатламли бетон қопламанинг қалинлигини аниқлашда қуйидагилар бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishматериалларнинг тавсифлари, чок турлари ва туташтирувчи уламалар мавжуд қопламага нисбатан олиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдинамик коэффициенти қийматини мазкур ШНҚнинг 30-жадвалида келтирилганларга нисбатан 15 фоиз га камайтириш, лекин камида 1 ни олиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмеҳнат шароитлари коэффициенти γc, мазкур ШНҚнинг 9-иловаси 3-расмидаги жадвалга мувофиқ аниқланган тузатиш коэффициентини ҳисобга олган ҳолда белгилаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish272. Мавжуд қаттиқ қопламани ёки илгари асфалтбетон билан қопланган қаттиқ қопламани мустаҳкамлаш учун зарур бўлган асфальт қопламасининг қалинлиги қуйидаги ҳисобий чегара ҳолатларидан фойдаланган ҳолда аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасфальтнинг эгилиш кучланишига қараб мустаҳкамлиги бўйича;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасфалтбетоннинг авиадвигателлари газ оқимларининг аэродинамик таъсирига бардошлилиги бўйича;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиш юкидан ва аэродром қопламасининг ўз оғирлигидан грунтли заминга рухсат этилган максимал босим бўйича.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish273. Қаттиқ бўлмаган қопламаларни мустаҳкамлашни мавжуд қопламалар ва пойдеворлар қатламларининг техник ҳолатини ҳисобга олган ҳолда, янги лойиҳалаштирилган қопламалар каби бажариш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМавжуд қаттиқ бўлмаган қопламаларни қаттиқ қатлам билан кучайтириш пайтида, мавжуд қопламани сунъий замин сифатида кўриб чиқиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Сувни қочириш ва дренаж тизимларига қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУмумий кўрсатмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish274. Аэродром қопламаларини, грунтли заминларни ва учиш майдонининг грунтли қисмларини лойиҳалашда иқлим ва гидрогеологик шароитга боғлиқ ҳолда, юза ва ер ости сувларини йиғиш ва қочириш учун сув қабул қилувчи ва оқизиб юборувчи сунъий иншоотларни ўз ичига олган сувни қочириш ва дренаж тизимларини мажмуавий ечимлари кўзда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish275. Сувни қочириш тизимларини гилли, қумоқ грунтли, чангли қумоқ грунтли аэродром қисмлари учун, шунингдек хавфли ювилиш (емирилишга мойил грунтлар мавжуд бўлганда, жойнинг нишаблиги катта бўлганда, жалага хос ёғингарчилик) шароитларида жойлашган қисмлари учун бажариш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish276. Қумли, қумлоқ ва бошқа яхши фильтрлайдиган грунтли ҳудудлар учун сув чиқариш тизимларини танлаб ўрнатиш ҳамда ишлаб чиқариш майдонларидан оқова сувларни мазкур ШНҚнинг 14-боби талабларига мувофиқ зарарсизлантириш бўйича чора-тадбирларни амалга ошириш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу талаблар вертодромларни лойиҳалашда ҳам қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish277. Сувни қочириш ва дренаж тизимлари элементларининг кўндаланг кесим ўлчамларини ва уларнинг лойиҳавий нишабликларини гидравлик ҳисоблаш натижалари асосида, мазкур ШНҚнинг 12-иловасига асосан қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish278. Сувни қочириш ва дренаж тизимларининг асосий расмларини танлашда қуйидагиларни инобатга олиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаэродром жойлашадиган йўл-иқлим ҳудуди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнамлик даражаси ва юза оқими шароити;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгрунт тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтопографик ва бошқа маҳаллий шароитлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур ШНҚнинг 13-расмида келтирилган асосий схемалардан бирини ёки уларни биргаликда қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу схемаларнинг комбинациясини қабул қилишга ёки аэродром жойлашган ҳудуднинг аниқ муҳандислик-геологик ва гидрогеологик шароитларига нисбатан уларга ўзгартиришлар киритишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-схема
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-схема
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-схема
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13-расм. Аэродром учун сувни қочириш ва дренаж тизимлари схемаси (кўндаланг кесим ва режа)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. тальвеж қудуқ; 2-грунтли ариқча; 3-чеккаси; 4-қоплама; 5-қоплама қирғоғидаги ариқча;. 6-назорат қудуғи; 7-ғовак қатламли асос; 8-ёмғир сувини қабул қилувчи қудуқ; 9-оқизиб юборувчи қурилма; 10-зовур; сунъий учиш-қўниш йўлаклари қирғоғи ташқарисидаги сув қочирувчи қурилма; 11-ғоваксиз қатламли асос.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish279. Мазкур ШНҚнинг 13-расми 1-схемаси II ва III йўл-иқлим ҳудудларида, шунингдек қурилиш ҳудудида абадий музлик бўлмаган I ҳудудда жойлашган аэродромлар учун қуйидаги ҳолларда қўлланилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтабиий асосда гил ёки чангли грунтлар мавжудлигида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгрунтларни кўпчишга мойиллиги аниқланганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсунъий учиш-қўниш йўлаклари қопламаси ёки майдонлари (махсус мақсадли, тўхташ жойлари ва бошқалар) нишаблигининг кенглиги 40 m дан ортиқ бўлганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур ШНҚнинг 13-расми 2-схемаси қумли ва қумлоқ грунтли II ва III йўл-иқлим ҳудудларида, йиғма плиталардан қаттиқ қопламали, шунингдек табиий заминдаги гил ва қумлоқ грунтли IV ҳудудда жойлашган аэродромлар учун қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур ШНҚнинг 13-расми 3-схемаси II ва III йўл-иқлим ҳудудларида, шунингдек табиий асослари эрозияга мойил бўлмаган қумли грунтлардан ташкил топган I йўл-иқлим ҳудудларида жойлашган аэродромлар учун қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, эрозия, чўкиш ва кўпчишга мойил бўлмаган табиий асосдаги барча турдаги грунтли IV ва V йўл-иқлим ҳудудларида қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish280. Аэродром қопламаси асосида ғовакли қатлам мавжуд бўлса, четки дренажларни (хандақ орасидаги захни қочириш қурилмалари) лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish281. Чуқур дренажлардан асоснинг ғовакли қатламидан сувни қочириш учун хам фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish282. Қопламага улашган ҳудудлардан ер ости сувлари ёки устки сувлар кириб келган тақдирда, қопламаларнинг четлари бўйлаб тўсувчи дренажлар кўзда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish283. Сувни қочириш ва дренаж тизимларини аэродром элементларининг келгусида кенгайтиришини ҳисобга олган ҳолда ҳамда қуйидаги талабларга мувофиқ лойиҳалаш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчизиқли иншоотлар ва дренаж узунлиги энг қисқа бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishколлекторларни аэродром қопламалари тагида ётқизиш истисно тариқасида лойиҳаланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсувни қочириш ва дренаж тизимларидан сувни оқизиш табиий сув омборига ёки рельеф юзасига амалга оширилиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, мазкур ШНҚнинг 18-бобида белгиланган атроф-муҳитни муҳофаза қилиш талаблари бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13-боб. Сувни қочириш ва дренаж тизимларининг элементларига қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish284. Сувни қочириш ва дренаж тизимлари қуйидаги элементларни ўз ичига олишига йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқопламадаги очиқ новлар, грунтли новлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкузатувчи, ёмғир сувларини қабул қилувчи ва ер ости қудуқлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishколлекторлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishғовакли қатламлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчетки дренажлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурли ўтказувчилар ва қуритувчилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish285. Сунъий қоплама чети бўйлаб жойлашадиган новларни очиқ ва ёпиқ учбурчак кўндаланг кесимли қилиб лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОчиқ новлар кенглигини новли плиталар кенглигига асосан, новнинг ўқ бўйича чуқурлигини эса гидравлик ҳисоб билан, лекин камида 8 cm қилиб олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish286. Грунтли новлар очиқ учбурчак кесимли лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГрунтли новнинг бўйлама нишаблиги 0,005 дан кичик бўлса, нов ўқи бўйича жойлашадиган найчасимон қуритгичлар кўзда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГрунтли нов ўқи сунъий учиш-қўниш йўлаклари қопламасидан 25 m дан кам бўлмаган, юргизиб бориш йўлакчасидан 10 m дан кам бўлмаган масофада жойлашиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish287. Сунъий қопламалар чети бўйлаб жойлашган очиқ новлар ўқи бўйича ёмғир сувларини ютувчи қудуқлар, грунтли новлар ўқи бўйича эса ер ости қудуқлари, яъни сувларни қабул қилиб ва ўтказувчилар орқали коллекторларга қочиришни таъминловчи мосламалар ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish288. Ёндош ёмғир сувларини йиғувчи, шунингдек талвеж қудуқлари орасидаги масофаларни мазкур ШНҚнинг 37 ва 38-жадвалларига мувофиқ белгилаш ва гидравлик ҳисоб-китобларга мувофиқ аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37-жадвал | ||
Аэродром элементларидан сувнинг новларга ўтадиган оқими | Новнинг бўйлама нишаблигида ёмғир сувларини йиғувчи қудуқлар орасидаги масофалар, m | |
0,003 — 0,005 | 0,005 дан катта | |
Икки нишабликли сунъий учиш-қўниш йўлаклари ва қоплама кенглиги камида 50 m майдончалар | 100 — 150 | 150 — 200 |
Қоплама кенглиги 50 m дан 60 m гача бўлган бир нишабликли сунъий учиш-қўниш йўлаклари ва майдончалар ∆, mm/ min: | ||
2 дан 3 гача | 100 дан 125 гача | 125 дан юқори 175 гача |
3 дан 4 гача | 75 дан 125 гача | 125 дан юқори 150 гача |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: ∆ — прогноз қилинаётган аэродром ҳудудида қабул қилинган такрорланишнинг ҳисобланган ёғингарчилик интенсивлигини тавсифловчи ва мазкур ШНҚнинг 12-иловасига мувофиқ белгиланадиган метеорологик кўрсаткич.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
38-жадвал |
|
Аэродром элементларидан сувнинг новларга ўтадиган оқими |
Новнинг бўйлама нишаблигида тальвеж қудуқлари орасидаги масофалар, m. |
|
|
0,005 дан 0,008 гача |
0,008 юқори 0,015 гача |
|
|
Икки нишабли сунъий учиш-қўниш йўлаклари ва қоплама кенглиги камида 60 m майдончалар, кенглиги 25 m грунтли йўлак четлари |
100 дан 150гача 150 дан 200 гача |
100 дан 125гача 200 дан 250гача |
|
Қоплама кенглиги 60 m гача бўлган бир нишабли сунъий учиш-қўниш йўлаклари ва майдончалар кенглиги 25 m грунтли йўлак четлари ∆, mm/min да: 2 дан 3 гача 3 дан 4 гача |
125 дан 150 гача 150 дан 250 гача 100 дан 125гача 150 дан 250 гача |
100 дан 125гача 200 дан 250гача 75 дан 100 гача 200 дан 300гача |
|
Бир нишабли ва икки нишабли юргизиб бориш йўлаги, кенглиги 25 m майдончалар, кенглиги 25 m кам грунтли йўлак четлари |
150 дан 200 гача 150 дан 250 гача |
100 дан 150 гача 200 дан 300 гача |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Чизиқ устидаги масофалар қумли ва қумлоқ грунтлар учун, чизиқ остида — гилли ва қумлоқ грунтлар учун кўрсатилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Новлар ўқи бўйлаб жойлашган, шунингдек бўйлама нишабликлари 0,005 дан кам бўлган новлар ёки қуритгичларда новни лойиҳалашда талвеж қудуқлари (учиш майдонининг грунт қисмидаги ёпиқ пастлик жойларида ўрнатиладиган, ер усти сувларини тўплаб, кейинчалик уларни коллектор орқали аэродромдан ташқарига чиқариш учун мўлжалланган қудуқ) орасидаги масофа 75 m дан 100 m гача олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish289. Коллекторлар аэродром қопламалари чети бўйлаб, улардан 10 дан 15 m гача масофада жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish290. Коллектор қувурларини жойлаштириш чуқурлиги (грунт юзасидан хизмат кўрсатишгача масофа) қордан халос бўлган юзада грунтларни музлаш чуқурлигидан кам бўлмаган ва эксплуатациявий оғирликлар таъсиридан қувурларни мустаҳкамлик шарти бўйича етарли қилиб қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish291. Грунтнинг музлаш чуқурлиги 1,5 m дан ортиқ бўлган ҳудудларда коллектор қувурлари музлаш ҳудудида ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish292. Кузатув қудуқлари коллекторлар бошида, уларнинг йўналиши ва нишаблиги ўзгарган жойларда, коллекторга ўтказувчи ёки бошқа сувни қочириш тармоқларининг қўшилиш жойларида, шунингдек коллекторнинг тўғри қисмларида коллектор қувури диаметри қуйидагича бўлганда, қуйидаги масофаларда жойлашиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish250 mm дан кичик____________ 50 m
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish250 дан 400 mm гача__________ 75 m
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish400 дан то 600 mm гача_______ 100 m
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish600 mm дан ортиқ ____________125 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish293. Рельефнинг пастки жойларида кузатув қудуқларидан юза сувларини қабул қилиш ва қочириш учун фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, улар панжарали қопқоқ ва чуқурлиги 0,3 m дан 0,5 m гача бўлган тиндирувчи идишга эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish294. Сув оқими таъминланмаган майдонлардан юза ва ер ости сувларини ушлаб қолиш ва қочириш учун, шунингдек сунъий қопламанинг ғовакли заминидаги сувларни йиғиш ва қочириш учун кўзда тутилган хандақ орасидаги захни қочириш қурилмаси ва дренаж тизимларининг қуритгичларини лойиҳалашда қуйидагилар инобатга олиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдренаж ва қуритгичларнинг диаметрларини 150 mm дан ортиқ қабул қилмаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдренаж ва қуритгичларнинг узунлиги 50 m дан 125 m гача қабул қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтескари фильтр принципи бўйича дренаж ва қуритгичлар атрофида пуркагични филтрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурнинг энг кичик ётқизиш чуқурлиги чидамлилиги бўйича қилинган ҳисоб-китоблар асосида ер ости сувлари сатҳини пасайтириш учун мўлжалланган чуқур дренажларни эса шу сатҳни мазкур ШНҚнинг 18-жадвалида кўрсатилган қийматларгача пасайтириш шартига кўра, гидрологик ҳисоб бўйича ўрнатиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish295. Ёмғир сувларини қабул қилувчи ва ер ости қудуқларидан коллекторга ўтказувчи қувур диаметри 200 mm дан кичик бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish296. Коллектор қувурларини каллаклар билан бирлаштиришда эгилувчанлигини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish297. Коллектор қувури новининг белгисини сувни четлатувчи ариқнинг тубини кўрсатувчи белгидан кўтарилиши 30 cm дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish298. Диаметри 500 mm гача бўлган қувурли коллекторларни кириш каллаклари олдида қопқоқ-панжарали тиндиргич қудуқларни қуриш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish299. Каллакларга туташувчи сувни четлатувчи ариқлар ён бағрини 3 m дан 10 m узунликкача мустаҳкамлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish300. Аэродром учиш майдонининг ташқарисидаги сувни қочириш ариқларининг коллекторларини чиқиш каллагидан сув қабул қилувчиларгача энг қисқа масофада жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish301. Бурилиш бурчакларида ариқларнинг эгрилик радиусини ариқ туби бўйича кенглигининг 20 баробарига, ариқнинг туташишида ариқ туби бўйича кенглигининг 10 баробарига тенг қийматда қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСувни четлатувчи ариқнинг сувни қабул қилувчига туташтириш жойидаги туби тошқин сувининг 5 йилда 1 марта қайтарилишида сув қабул қилувчида тошқин сувларининг энг баланд сатҳидан 0,3 — 0,5 m га баланд бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish302. Аэродром жойлашадиган ҳудудда табиий сув қабул қилувчи мавжуд бўлмаган ҳолларда, сув қабул қилувчи буғлантирувчи ҳавзалар лойиҳалаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish303. Аэродромга ёнма-ён жойлашган сув йиғувчи майдонлардан келувчи юза сувларини ушлаб қолиш ва қочириш учун учиш майдонининг ташки чегарасидан, шунингдек аэродромнинг бошқа элементларини сунъий қопламаси четидан камида 30 m масофада жойлашадиган тоғ олди ариқларни лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish304. Қўшни сув ҳавзаларидаги сув сатҳи кўтарилиши натижасида аэродром ҳудудини сув босишдан ҳимоялаш учун тўлқин баландлиги ва уни тўғон ён бағрига урилишини ҳисобга олиб, баланд сувнинг ҳисобий сатҳидан камида 0,5 m юқорида ҳимояловчи тўғон қуришни ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish305. Мустаҳкамланмаган юзага эга бўлган грунтли новлар, сувни четлатувчи ва тоғ олди ариқларидаги сув ҳаракати тезлиги қуйидагидан ошмаслиги лозим, m/s:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмайда ва ўртача катталикдаги қум, қумгрунтлар учун ........ 0,4;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishйирик қум учун …..................................................................... 0,8;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчангли қумоқ грунт учун ......................................................... 0,;7
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқумгрунт учун ........................................................................... 1,0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгиллар учун …........................................................................... 1,2.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish306. Сув ҳаракатининг юқори тезлигида грунтли новлар, дренаж ва тоғ жинсли ариқларнинг юзаси чим билан мустаҳкамланиши, тош териш ёки бетон билан ишлов берилиши сув оқими тезлигини пасайишига олиб келмаслиги ва оқим тушишини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish307. Сувни қочириш ва дренаж тизимларининг чизиқли элементларининг бўйлама нишаблигини қуйидагидан кичик қабул қилишга йўл қўйилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсунъий қоплама чети бўйича жойлашган очиқ новлар, грунтларнинг музлаш ҳудудидан ташқарида ётқизиладиган коллекторлар учун — 0,003;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishочиқ грунтли новлар, грунтли новлар ўқи бўйича жойлашадиган найсимон қуритувчилар, чекка дренажлар ва дренаж тизимлари учун — 0,005;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёмғир сувларини қабул қилувчи қудуқларидан коллекторга ўтқазувчилар учун — 0,020 дан 0,030 гача, худди шундай хандақ орасидаги захни қочириш қурилмалари учун — 0,005 дан 0,030 гача, сувни қочириш ариқлари учун — 0,002.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish308. Грунтнинг музлайдиган ҳудудида ётқизиладиган коллекторлар ва ўтказувчи қувурлар қувур диаметрига боғлиқ ҳолда, кескин нишабликдан кам бўлмаган нишабликка эга бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish750 mm гача — 0,008
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1000 mm дан 1200 mm гача — 0,007
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1500 mm — 0,006
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидравлик ҳисоб ариқнинг лойланмаслигини таъминласа, сувни қочириш ариқларида бўйлама нишабликни 0,002 дан кичик қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14-боб. Махсус конструкциялар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish309. Оқимни қайтарувчи ғов (тўсиқ)ларни ҳаво кемаларининг двигателларини юргизиш учун мўлжалланган тўхташ жойларида, шунингдек аэродромнинг бошқа элементларида инсонларни, учиш асбобларини, иншоотлар ва ер усти жиҳозларини газли ҳаво оқими таъсиридан ҳимоялаш зарур бўлганда қўллаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish310. Оқимни қайтарувчи ғов (тўсиқ)лардан учиш майдони чангланишининг олдини олиш мақсадида чангсизлантиришни бошқа усуллари билан солиштиришни ўз ичига олган техник-иқтисодий жиҳатдан асосланганда фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish311. Ғов (тўсиқ) конструкцияси баландлик бўйича камида оқимнинг ярмини ушлаб қолишни ва уни юқорига қайтарилишини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish312. Боғлаб қўйиш қурилмалари ҳаво кемаси туриш жойининг вазифасига ёки фақат шамолдан юкланганликнинг ёки двигателлар юргизишда юзага келадиган куч ва шамолнинг умумий таъсирини қабул қилишига боғлиқ ҳолда лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish313. Ҳаво кемалари туриш жойларида лангарли боғичлар учун яхлит турдаги пойдеворларни сиқилишга мустаҳкамлик синфи В20 дан кам бўлмаган бетонлардан лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish314. Алоқа йўлларини ётқизишда ер ости иншоотлари қудуқларини жойлаштириш, йиғма плиталар билан ёпиш ёки йўлакли қудуқлардан фойдаланиш ҳисобига тузатиш ишлари ва алмаштиришни ташкил этиш мақсадида, уларга кириш имконияти таъминланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish315. Каналларни ёпувчи чуқурлаштирилмаган плиталар ҳамда ҳаво кемаларини манёвр қилиш ва туриши учун мўлжалланган аэродром қисмларининг, шунингдек учиш йўлаги чегарасида жойлаштирилган кузатув қудуқларининг конструкциявий элементларини ҳаво кемалари ғилдиракларидан тушадиган оғирликни қабул қилишга нисбатан ҳисобланиши ҳамда совуққа бардошлиликка жавоб бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish316. Кўмиладиган коллекторлар ва туннелларни лойиҳалашда келгусида аэродром қопламаларини реконструкция қилиш ва фойдаланиладиган ҳаво кемалари оғирлигини кўпайтириш ҳисобига юкнинг кўпайиш эҳтимолини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15-боб. Қопламалар ва сунъий заминлар учун материаллар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish317. Қаттиқ аэродром қопламалари учун ГОСТ 26633-2015 га жавоб берувчи оғир бетондан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish318. Майда заррали бетондан бир қатламли ёки икки қатламли қопламани юқори қатламида фойдаланилганда, бетоннинг сиқилишга мустаҳкамлик бўйича синфи В30 дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish319. Бетоннинг сиқилишга мустаҳкамлик бўйича лойиҳавий синфларини мазкур ШНҚнинг 30-жадвалида келтирилгандан кам олмаслик лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish320. Бир ва икки қатламли қопламанинг юқори қатлами учун совуққа бардошлилик бўйича бетон синфини ГОСТ 26633-2015 га асосан аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish321. Харитада кўрсатилган ҳудудлар чегарасида жойлашган аэродромлар учун юқори совуққа бардошлилик даражаси қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish322. Икки қатламли қопламанинг остки қатлами учун совуққа бардошлик бўйича бетон маркасини энг совуқ ойнинг ўртача ойлик ҳароратига боғлаб қуйидагича қабул қилиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0 дан минус 5°С гача — F 50 дан паст эмас;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishминус 5 °С дан кичик — минус 15°С гача — F 75 дан кичик эмас;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishминус 15°С дан кичик. F 100дан кичик эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТашқи ҳавонинг ҳисобий ўртача ойлик ҳарорати ШНҚ 2.01.01-22 га тегишли равишда қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish323. Арматура тури ва синфини қоплама турига боғлаб белгилаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish324. Кучайтирилмаган арматура сифатида оддий Вр-1 синфли арматурали сим (пайвандланган сим тўрларда ва қолипларда) ёки А-II ва A-III синфли иссиқ ишлов берилган арматурали даврий кесимли пўлат қўллаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish325. Монтажли, тақсимловчи ва конструкциявий арматура сифатида, шунингдек уланган бирикмалар элементлари учун А-I синфли силлиқ иссиқ ишлов берилган арматурали пўлат ишлатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish326. Арматурали пўлатларнинг таснифларини ШНҚ 2.03.01-24 бўйича белгилаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish327. Металл оқим қайтарувчи қалқонлар, анкерлар ва боғлаб қўйиладиган қурилмаларнинг лангарли ҳалқаларини тайёрлаш учун ШНҚ 2.03.05-23 да назарда тутилган пўлатлар жойнинг иқлим шароитига қараб очиқ металл конструкциялар учун қўлланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish328. Қаттиқ қопламаларнинг деформацион чокларини тўлдирувчилари юза сувлари ва эксплуатациявий суюқликларни чоклар ичига кириши, шунингдек уларнинг қум, чақиқ тош ва бошқа қаттиқ материаллар билан ифлосланишидан зичлашни таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish329. Тўлдирувчилар сифатида уларни қўлланиш шароитига мос равишда деформацияланишга бетон адгезияси, ҳароратга бардошлилиги, авиация ғилдираклари пневматикасига ёпишқоқлиги ва чарчаш деформацияси талабларига жавоб берувчи иссиқ ва совуқ ҳолатда қўлланиладиган барча зич ёпиладиган материаллардан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish330. Чокларни тўлдирувчи материаллар авиадвигателлар ишлашидан юзага келадиган иссиқ газли оқимни қисқа муддатли таъсиридан ўзининг эксллуатацион хусусиятини ўзгартирмасликлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish331. Асфалтбетон қопламаларини ГОСТ 9128-2013 га жавоб берувчи асфалтбетон қоришмаларидан тайёрланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16-боб.Тамғалаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Аэродром қопламалари ва аэродром тўсиқларининг кундузги белгиларига қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish332. Аэродромларнинг учиш-қўниш йўлагида қуйидаги белгилар қўлланилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishйўлакнинг бўйлама ўқи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқатъий масофа зонаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўниш зонаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўнишнинг магнит йўл бурчаги рақамли белгилари (мазкур ШНҚнинг 14 ва 15-расмлари).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14-расм. Аэродромни белгилаш схемаси:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI — сунъий қопламали учиш-қўниш йўлаги; II — юргизиб бориш йўлакчаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII — перрон.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-учиш-қўниш йўлаги остонаси; 2-рақамли қўниш магнит-йўналиш бурчаги белгиси; 3-учиш-қўниш йўлаги ўқи; 4 қатъий масофа зонаси; 5-қўниш зонаси; 6-учиш-қўниш йўлаги чети; 7A — A типидаги учиш-қўниш йўлаги кутиб туриш ҳолатини белгилаш, 7Б — Б типидаги учиш-қўниш йўлаги кутиб туриш ҳолатини белгилаш; 8-ўқли юргизиб бориш йўлаги; 9-юргизиб бориш йўлагининг учиш-қўниш йўлаги билан туташиши; 10-тўғри чизиқ ва эгри чизиқ бўйлаб ҳаво кемалари юргизиб бориш йўлаги; 11-ҳаво кемалари тўхтатиш белгиси; 12-автотураргоҳ рақами; 13-хизмат кўрсатиш зонасининг контури; 14-махсус транспорт воситаларининг ҳаракатланиш йўли; 15-махсус транспорт воситаларини тўхтатиш белгиси; 16-томонлама кутиш майдони.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЮлдузчалар билан белгиланган касрлар сурати аэродром белгиларининг ўлчамларини F, E, D, код белгилари, махраж — аэродром белгиларининг ўлчамларини C, Б код белгилари билдиради. Ўлчамлар метрда берилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish333. Параллел учиш-қўниш йўлагига қўшимча равишда яқинлашиш томонида «L» (чап) ва «R» (ўнг) лотин ҳарфлари билан белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУларнинг чегара белгилари ва қўниш магнит-йўналиш бурчаги рақамли белгилари ўртасида жойлашган қўниш магнит-йўналиш бурчаги рақамли белгилари ва параллел учиш-қўниш йўлагининг белгилаш белгилари мазкур ШНҚнинг 2-расмига мувофиқ жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15-расм. Юргизиб бориш йўлаги марказ чизиғининг яхшиланган белгилари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУчиш-қўниш йўлаги кесишган жойларида асосий учиш-қўниш йўлаги тамғаланиши сақланиши ва иккиламчиси тугатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУчиш-қўниш йўлаги чекка белгилари I, II, III тоифадаги аниқ яқинлашиш йўлакларига қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЮргизиб бориш йўлагидан учиш-қўниш йўлагига ўтиш жойларида ва учиш-қўниш йўлаги чорраҳаларида чекка белгилар тугатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish334. Доимий ва вақтинчалик ўзгартирилган остонада янги остона белгиларига 1,8 m кенгликдаги кўндаланг чизиқ қўшилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўчирилган остонадан олдинги барча белгилар олиб ташланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУчиш-қўниш йўлагининг марказий чизиғи белгилари йўналишли ўқларга ўзгартирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish335. Барча учиш-қўниш йўлаги белгилари оқ рангга бўялиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish336. Аэродромларнинг юргизиб бориш йўлакларида қуйидаги белгилар қўлланилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбўйлама ўқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishучиш-қўниш йўлаги ушлаб туриш жойлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЮргизиб бориш йўлаги бир нечта учиш-қўниш йўлагини кутиб туриш жойлари белгилари (фақат радиомаёқ тизими билан жиҳозланган учиш-қўниш йўлаги учун), шунингдек оралиқ ушлаб туриш ҳолати белгилари чизилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish337. Радиомаёқ тизими билан жиҳозланган учиш-қўниш йўлагига туташган юргизиб бориш йўлаги (юргизиш маршрути) икки турдаги кутиб туриш жойи белгиларига эга бўлишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA тури ва Б туридаги тамғалашда Б туридаги белги (қўшимча, учиш-қўниш йўлагидан узоқроқда) фақат иккита учиш-қўниш йўлаги олдида зарур бўлганда иккита кутиб туриш жойи белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish338. Учиш-қўниш йўлаги олдида қўшимча кутиб туриш жойини белгилаш зарурати учиш-қўниш йўлаги ва юргизиб бориш йўлаги ўртасида юзага келишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, қўшимча белгилар туфайли, учиш-қўниш йўлагида ҳаракатланиш вақтини сезиларли даражада қисқартириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish339. Оралиқ кутиб туриш жойларини белгилаш самолётлар ва транспорт воситалари бир вақтнинг ўзида пайдо бўлиши мумкин бўлган чорраҳаларда юргизиб бориш йўлагида қўлланилади ва улар ҳаракатланувчи ҳаво кемасининг максимал индексига мувофиқ юргизиб бориш йўлаги кесиб ўтиш учун олинган хавфсиз масофада тўхташ керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish340. Оралиқ кутиб туриш жойлари мазкур ШНҚнинг 1-расмига мувофиқ белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish341. Учиш-қўниш йўлаги олдида кутиб туриш жойига яқинлашишни кўрсатишда, юргизиб бориш йўлаги марказ чизиғининг белгиланишини таъминлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish342. Яхшиланган юргизиб бориш йўлаги марказий чизиғи белгилари аэродромнинг барча юргизиб бориш йўлаги/учиш-қўниш йўлаги кесишмаларида қўлланилиши ва учиш-қўниш йўлаги кутиб туриш жойидан учиш-қўниш йўлаги ҳаракатланиш йўналиши бўйича 45 m гача ёки 45 m ичида бўлса, кейинги учиш-қўниш йўлаги кутиб туриш жойига чўзилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish343. Юргизиб бориш йўлагининг тўғри ва эгри чизиқли участкалари ва чорраҳаларида юргизиб бориш йўлаги марказий чизиғи белгилари кенглиги камида 0,15 m бўлган узлуксиз чизиқ кўринишида бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЮргизиб бориш йўлаги тўғри чизиқли участкасида юргизиб бориш йўлаги марказий чизиғи бўйлама ўқи бўйлаб қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish344. Юргизиб бориш йўлаги марказий чизиғини ўз ўқи бўйлаб ундан оғиш билан белгилашга йўл қўйилади. Бунда, тамғалашдан юргизиб бориш йўлаги исталган четигача бўлган масофа йўлакнинг керакли кенглигининг камида ярми бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish345. Юргизиб бориш йўлагининг эгри чизиқли қисмида марказ чизиғини белгилаш тўғридан-тўғри участкадан давом эттирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, эгри чизиқнинг ташқи четига доимий масофани сақлаб туриш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТамғалаш маркази чизиғининг эгрилик радиуси камида ушбу юргизиб бориш йўлаги учун самолёт конструкциясининг минимал бурилиш радиусидан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish346. Юргизиб бориш йўлаги кесишмаларида марказ чизиғини белгилаш чизиғи маълум бир юргизиб бориш йўлаги учун самолёт конструкциясининг минимал бурилиш радиуси бўйлаб (тўғри участкалардан) тортилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish347. Юргизиб бориш йўлаги марказий ўқ чизиғи учиш-қўниш йўлагига туташган жойида камида 60 m масофада учиш-қўниш йўлаги марказий чизиғи белгиларига параллел равишда давом эттирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish348. Радиомаёқ тизими билан жиҳозланган учиш-қўниш йўлагининг кутиб туриш жойларини белгилаш A тури бўйича бўлиши (мазкур ШНҚнинг 1-расми) ва қуйидаги талабларга мувофиқ қўлланилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishучиш-қўниш йўлаги марказий чизиғидан белгиларгача бўлган минимал масофа камида 90 m бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбелгиларнинг ҳеч бир қисми радиомаёқ тизимининг муҳим жойларида жойлаштирилмаслиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБир нечта учиш-қўниш йўлаги кутиб туриш жойлари юргизиб бориш йўлагида белгиланган бўлса, қуйидаги талаблар бажарилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishучиш-қўниш йўлагига энг яқин бўлган белгилар A типида бўлиши керак (мазкур ШНҚнинг 1-расми), учиш-қўниш йўлаги марказий чизиғидан белгиларгача минимал масофа камида 90 m бўлиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузоқлаштирилган кутиб туриш жойларини белгилашлар Б типида бўлиши (мазкур ШНҚнинг 1-расми) ва белгилашнинг ҳеч қандай қисми радиомаёқ тизимининг муҳим жойларида жойлаштирилмаслиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish349. Учиш-қўниш йўлагида бир нечта кутиб туриш жойлари мавжуд бўлганда, кутиб туриш жойларидан фойдаланиш тартиби аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish350. Радиомаёқ тизими билан жиҳозланмаган учиш-қўниш йўлагидаги кутиб туриш жойи белгилари A типида бўлиши (мазкур ШНҚнинг 1-расми) ва улар қуйидаги талабларга мувофиқ қўлланилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishучиш-қўниш йўлаги марказий чизиғидан ҳаво кемасини кутиб туриш жойи белгисигача бўлган масофа: 3, 4 код рақамли учиш-қўниш йўлаги учун камида 90 m; 2 кодли учиш-қўниш йўлаги учун 75 m дан кам бўлмаган ва 1 кодли учиш-қўниш йўлаги учун камида 41 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво кемаларининг бирон бир қисми учиш-қўниш йўлаги режалаштирилган қисмида жойлаштирилмаслиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish351. Ҳаракат йўлининг мустаҳкамланган хавфсизлик чизиқлари юргизиб бориш йўлаги қопламаларидан кенглиги 0,15 m, улар орасидаги масофа 0,15 m бўлган иккита узлуксиз чизиқдан иборат бўлган юргизиб бориш йўлаги томонини белгилаш чизиқлари билан ажратилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish352. Ташқи ёндаги юргизиш белги чизиғи унинг ташқи қирраси юргизиб бориш йўлаги қопламасининг четига тўғри келадиган тарзда қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish353. Юргизиб бориш йўлаги белгилари сариқ (зарғалдоқ) рангга бўялган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish354. Аэродромларнинг перронларида қуйидаги белгилар қўлланилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво кемаларининг юргизиш ўқлари (юргизиш чизиқлари, бурилиш, буриш чизиқлари);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Т» шаклидаги ҳаво кемаларининг тўхташи белгиси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўхташ жойлари ўқи рақами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхизмат кўрсатиш зоналарининг контурлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаракат йўналишлари ва махсус транспорт воситалари учун тўхташ белгилари (мазкур ШНҚнинг 16-расми орқали олиниши лозим).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16-расм. Белгилаш схемаси:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA — учиш-қўниш йўлаги параллел белгилари; Б — ўзгарувчан остонани белгилаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎлчамлар метрда берилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish355. Перрон белгилари қуйидаги рангларда бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво кемаларининг ҳаракат йўллари — сариқ (зарғалдоқ), ҳаво кемасига хизмат кўрсатиш зонасининг қизил рангдаги контур чизиқлари бундан мустасно;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмахсус транспорт воситаларининг йўллари — оқ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Тўсиқлар ва объектларнинг кундузги тамғаланиши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish356. Кундузги белгилаш * да кўрсатилган барча объектларга, шунингдек ЎзР АҚ-153 да белгиланган ўтиш юзалари, ички горизонтал юза, учиш ва қўнишга яқинлашиш юзаларидан ташқарига чиқиб турган бино ва иншоотлар кўринишидаги барча тўсиқларга, уларнинг пастки чегараларидан 4000 m масофада жойлашган барча объектларга ҳам туширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish357. Режалаштирилган қисм чегарасидан учиш йўлаги чегарасигача бўлган масофаларда жойлашган ҳаракатланувчи ва стационар объектларни бартараф этиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, функционал мақсади учиш-қўниш йўлаги яқинида жойлаштиришни талаб қиладиган объектлар бундан мустасно.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish358. Ушбу чегаралар доирасида янги объектлар жойлаштирилмаслиги ёки мавжуд объектларнинг ўлчамлари кенгайтирилмаслиги лозим, қуйидаги ҳолатлар бундан мустасно:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво кемаларининг учиши ва қўнишини таъминлаш учун зарур бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво кемалари парвозининг хавфсизлиги ёки самарадорлигига салбий таъсир кўрсатмаса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish359. Қувурлар ва бошқа қизил ғиштли қурилмаларда ҳамда белгиланган баланд қўзғалмас объектларнинг ортида жойлашган объектларда белгиларнинг йўқлигига ҳам йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish360. Кундузги белгилар парвоз хизматлари учун мўлжалланган ва аэродром панжараси ичида жойлашган ички ишлар органлари объектларида, радионавигация ва қўниш мосламаларида (диспетчерлик хонасидан ташқари) қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish361. Объектларнинг кундузги белгилари иккита рангга (қизил (зарғалдоқ) ва оқ) эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish362. Қуйидаги ҳолларда белгиланадиган ва амалда силлиқ юзаларга эга бўлган объектлар бўялган бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishён томони 1,5 — 3,0 m бўлган тўртбурчаклар (квадратлар), агар объект (ички ишлар органлари объектларида, радионавигация ва қўниш мосламаларида (диспетчерлик хонасидан ташқари)) юзасининг исталган вертикал майдондаги проекцияси ҳар қандай ҳолатда ўзгарса ёки 4,5 m дан ошса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтомонлари 1,5 — 3,0 m бўлган, агар объект (ички ишлар органлари объектларида, радионавигация ва қўниш мосламаларида (диспетчерлик хонасидан ташқари)) юзаларининг ҳар қандай вертикал текисликка проекциялари иккала ўлчамда 4,5 m ёки ундан ортиқ бўлса ва шу билан бирга бурчаклари ўткир рангга бўялган бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishобъект (ички ишлар органлари объектларида, радионавигация ва қўниш мосламаларида (диспетчерлик хонасидан ташқари))нинг горизонтал ёки вертикал ўлчамдаги томонларидан бири 1,5 m дан ортиқ бўлса, бошқа томони эса 4,5 m ёки ундан кам бўлса ва шу билан бирга чекка чизиқлари ўткир рангга бўялса (каттароқ ўлчамга перпендикуляр бўлган 0,5 — 3,0 m кенгликдаги рангли чизиқлар билан алмаштирилади).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish363. Объектлар (қувурлар, теле ва метеорологик устунлар, электр узатиш линиялари ва бошқалар) қуйидагича белгиланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish100 m гача бўлган баландликда улар юқори нуқтадан тўсиқни чеклаш юзаси билан кесишиш чизиғигача, лекин объект баландлигининг камида 1/3 қисмида, кенглиги 0,5 — 6,0 m бўлган алмашинадиган рангли горизонтал чизиқлар билан, навбатлашган йўлакларнинг минимал сони — учта;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish100 m дан ортиқ баландликда юқоридан пастгача алмашинадиган рангли чизиқлар билан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish364. Юргизиб бориш йўлагининг чекка белгилари тўғри қисмларда 30 m дан ортиқ бўлмаган бўйлама оралиқда ва юмалоқланган қисмларда кичикроқ оралиқларда юргизиб бориш йўлаги четидан 3 m дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish365. Юргизиб бориш йўлагининг чекка белгилари баландлиги 0,45 m дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБарча ҳаво кемалари ҳаракати учун доимий ёпиқ бўлган учиш-қўниш йўлаги, юргизиб бориш йўлаги ёки уларнинг алоҳида қисмларида уларнинг ёпилишини кўрсатувчи белги билан белгиланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish366. Самолёт ҳаракати учун вақтинча ёпилган учиш-қўниш йўлаги, юргизиб бориш йўлаги ёки уларнинг алоҳида қисмларини белгилашда бўёқ қўлланилишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўрсатилган ёпиқ майдонни белгилаш учун мўрт тўсиқлар ёки белгилаш белгилари қўлланилиши керак. Бунда, улар узунлиги 3 m бўлган учбурчак призма бўлиб, енгил материал билан қопланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish367. Учиш-қўниш йўлаги ёпиқлигини кўрсатувчи белгилаш учиш-қўниш йўлагининг ҳар бир учида ёки унинг алоҳида ёпиқ қисмида бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁпиқ юргизиб бориш йўлагининг ҳар бир учида ёки унинг алоҳида ёпиқ қисмида белгилар бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish368. Учиш-қўниш йўлаги ёки юргизиб бориш йўлаги ёпилишини кўрсатувчи белги хоч шаклида белгиланиши керак бўлган зона чегарасига тахминан перпендикуляр жойлашган бўлиши зарур. Белгилар учиш-қўниш йўлаги учун оқ ва юргизиб бориш йўлаги учун сариқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУчиш-қўниш йўлаги, юргизиб бориш йўлаги ёки уларнинг алоҳида қисмлари ҳаво кемалари ҳаракати учун доимий равишда ёпиқ бўлса, улардаги барча белгилар олиб ташланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish369. Ҳаракатланиш учун ёпилган учиш-қўниш йўлагининг, юргизиб бориш йўлаги ёки уларнинг алоҳида қисмларининг ёруғлик сигнализация воситалари ўчирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, техник хизмат кўрсатиш учун ишга тушириш бундан мустасно.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУчиш-қўниш йўлаги, юргизиб бориш йўлаги ёки унинг транспортга ёпиқ бўлган алоҳида қисми мавжуд учиш йўлаги ёки тунда ишлатиладиган юргизиб бориш йўлаги билан кесишса, уларнинг ёпилишидан огоҳлантирувчи маркировка белгилари ёпиқ зонага кириш жойи бўйлаб жойлаштирилиши ва 3 m дан ошмайдиган оралиқларда ўрнатилган чироқлар билан тўлдирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish370. Халқаро аэропортлар аэродромларини лойиҳалашда ЎЗР АҚ-153 га риоя этиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish371. Вертодром белгилари ИКАО талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17-боб. Аэродромларда автомобиль йўллари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish372. Аэродромлардаги автомобиль йўллари қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishалоҳида ҳудудларга кириш йўллари ва аэродромнинг қўриқлаш сигнализацияси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаэродром тўсиғининг периметри бўйлаб жойлашган хизмат кўрсатиш ва ишлаб чиқариш магистраль йўллар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish373. Магистраль йўллар ҳар қандай об-ҳаво шароитида фойдаланишга яроқли бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, магистраль йўллар аэродромда ишлайдиган энг оғир транспорт воситаларининг юкига чидамли бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистраль йўллар қуйидаги қопламалар билан қопланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishF, E ва D тоифали аэродромлардаги қаттиқ ёки қаттиқ бўлмаган турдаги асосий қопламалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishC, В ва A тоифали аэродромлардаги енгил ёки ўтиш типидаги қопламалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish374. Автомобиль йўлларини лойиҳалаш ШНҚ 2.05.02-23 га мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish375. Ёритиш ва навигация ускуналари, перрон, учиш-қўниш йўлаги ва бошқа аэродром элементларини ёритишда ЎзР АҚ-160 га амал қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18-боб. Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish376. Янги аэродромларни (вертодромлар) лойиҳалаш ва мавжудларини реконструкция қилиш ёки кенгайтиришда атроф-муҳитга таъсири баҳоланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАтроф-муҳитга таъсирни баҳолаш босқичлари ва бунинг учун тақдим этилган материаллар ШНҚ 1.03.03-23 га жавоб бериши ва қуйидагиларга тегишли асосий жиҳатларни қамраб олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсалбий таъсир манбалари ва объектларини баҳолаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishатмосфера ҳавосига таъсири;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув ҳавзалари ва грунтга таъсири;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшовқин таъсирини баҳолаш ва учиш-қўниш йўлагидан селитеб ва бошқа ҳудудларни узоқлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрадиотехника воситаларидан электромагнит нурланиш таъсири;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпотенциал авария ҳолатларини баҳолаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Атмосфера ҳавосига таъсири
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish377. Аэродромларни (вертодромларни) лойиҳалашда қуйидагиларни ҳисобга олиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўғридан-тўғри таъсир қилиш манбалари (ҳаво кемалари, радиотехника, аэродром қопламалари, авиация техникаси ва пассажирларга хизмат қилувчи ҳаракатдаги воситалар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбевосита ҳаво кемаларини учиш ва қўниш ҳудудида жойлашган ва қўниш жойларида жойлашган ҳамда табиатдаги физик-кимёвий жараёнларни ўзгариши ва ноқулай метеорологик шароитларда янги ифлослантирувчи моддаларнинг пайдо бўлишига имкон берувчи манбалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish378. Аэродромлар ва уларнинг элементларини (перронлар, ҳаво кемаларининг тўхташ жойлари, махсус мақсадлардаги майдонлар) лойиҳалаш ва ишлатишда атмосфера ҳавосига таъсирини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, аэродромдаги транспорт воситалари двигателларидан атмосферага чиқувчи ифлослантирувчи моддалар концентрациясини СанҚваН 0053-23 га мувофиқ ҳисоблаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish379. F, E ва D кодли аэродромлар учун аэродром ҳудудидаги грунт ифлосланишига атмосферани ифлослантирувчи моддаларнинг таъсирини ҳисоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Сув ҳавзалари ва грунтга таъсири
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish380. Аэродром лойиҳа ҳужжатларида қуйидагилар бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishангар олди ва ишларни тугаллаш майдонлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво кемаларини ювиш, сақлаш ва уларни музлашига қарши ишлов бериш учун тўхташ жойлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishперронлар ва вокзал олди майдонлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishучиш-қўниш йўлагининг сунъий қопламалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюргизиб бориш йўлаги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюкли омбор, махсус автобазалар, авария-қутқариш бўлимлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиссиқлик билан таъминловчи бўлимлар ҳудудидан грунт ва юза оқова сувларини қочириш учун сувни қочириш ва дренаж тизимлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish381. Қишлоқ хўжалигида ўғитлар ва пестицидларни қўллаш учун фойдаланиладиган самолётларга хизмат кўрсатадиган аэродром жойлари кимёвий реагентлар ва оқова сувларни механик тозалаш билан жиҳозланган ўзининг тозалаш иншоотларига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish382. F, E ва D код ҳарфлари бўлган аэродромларда тозаланган сувни кейинчалик аэропортнинг техник эҳтиёжлари учун ишлатиш учун оқова сувларни тозалаш иншоотлари қурилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish383. Аэродромнинг сувни қочириш ва дренаж тармоқлари тизимида тозаловчи иншоотларни лойиҳалашда юза оқова сувларини тозалаш ва зарарсизлантириш учун асосий ифлослантирувчи манбалар жойлашган сув йиғувчи майдонларда коллекторлардан чиқиш туйнуги ўрнатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish384. Аэродромни тозалаш иншоотлари тизими таркибида ишчи ҳажми ёғингарчилик ёғгандан сўнг 10-15 mm гача ҳосил бўладиган юза оқова сувларни тўплашга мўлжалланган йиғувчи сиғимлар қурилиши ва уларни асосий миқдорига кўра лойиҳаланган ва нефть маҳсулотлари, шунингдек табиий ёки сунъий аэрация билан тозалашни, биологик ҳовузларни қуриш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish385. Қуруқ ҳавода дренаж сувлари оқими 10 mm ва ундан ортиқ ёғингарчилик пайтида ҳосил бўлган ёмғир суви, шунингдек эриган сувнинг баҳорги оқимининг бир қисми тозаланмасдан сувли объектларга ёки оқова сувларни чиқариб юбориш тизимига туширилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish386. Тозалаш иншоотлари конструкцияси элементларини ва тозаланмаган ҳамда тозаланган оқова сувларни оқова тизимларини лойиҳалаш ШНҚ 2.04.03-24 га мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Шовқин таъсири
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish387. Янги қурилган аэродромлар (вертодромлар) шаҳар ва қишлоқ аҳоли пунктларидан ташқарида жойлашган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, аэродром (вертодром) чегарасидан селитеб ҳудуди чегараларигача бўлган масофа ҳар бир аниқ ҳолат учун белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish388. Янги аэродромларни лойиҳалашда (уларни кенгайтириш истиқболларини ҳисобга олган ҳолда) аэродром чегараларининг аҳоли пунктининг тураржой ҳудуди чегараларигача бўлган масофалари ГОСТ 22283-88 ҳамда СанҚваН 0008-20 га мувофиқ белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУчиш йўли шовқин таъсири бўйича чегараланган селитеб ёки бошқа ҳудуд чегарасини кесиб ўтмаса, учиш ёки қўниш учун кириш йўналиши бўйича учиш йўлининг горизонтал проекцияси ва селитеб ҳудуди чегараси орасидаги энг кичик масофани F, E ва D код ҳарфли аэродромлари учун 3 km кам бўлмаган, С ва Влар учун 2 km дан кам бўлмаган қилиб белгилаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish389. Вертодром майдонини танлашда, учиш майдонидаги энг яқин қўниш майдонининг маркази тураржой биноларидан камида 2 km да жойлашиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish390. Вертодром учиш майдони мавжуд бўлганда, уни ён чегаралари ва аҳоли яшаш жойининг селитеб ҳудуди чегараси орасида 0,3 km дан кам бўлмаган масофа бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish391. Аэродромни янги қуриш ёки реконструкция қилиш лойиҳасини ишлаб чиқишда унинг хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда, ёндош ҳудуддаги мавжуд акустик вазиятни, шунингдек ҳаво кемаларининг ишлаши учун кўзда тутилган шовқин хусусиятларини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish392. Самолётнинг учиши, парвози ва қўниши пайтида, двигателларни синовдан ўтказишда мавжуд ва лойиҳалаштирилган аэродромлар яқинидаги ҳаво муҳитининг ноқулай акустик ифлосланиши (самолёт шовқини) кўрсаткичи сифатида тураржой объектлари бинолари ёки бошқа биноларда ГОСТ 22283-88 да белгиланган максимал ва эквивалент товуш даражасидан ошиб кетиши ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Электромагнит майдонларнинг таъсири
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish393. Аэродром ҳудудида ҳаво ҳаракатини бошқариш, навигация ҳамда ягона ва гуруҳли узлуксиз ва интервалгача бўлган электромагнит энергия нурланишининг манбалари билан алоқа қилишнинг радиотехник воситаларини жойлаштиришда қуйидагиларни ҳисобга олиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюқори ва ўта юқори частоталар оралиғида ҳосил бўлган магнит майдонларининг таъсир даражаси ва йўналишларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсанитария-муҳофаза зоналари ва чекланган ривожланиш зоналарининг ҳажми ва самарадорлигини баҳолашни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхизмат кўрсатувчи ходимлар, йўловчилар ва маҳаллий аҳолини нурланиш таъсиридан экран ва экрансиз ҳимоя қилиш учун бошқа муҳандислик-техник ечимларни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish394. Атроф-муҳитга таъсирини баҳолаш материали тавсия этилган радиотехника воситалари қурилиши ҳудудида энергия оқими зичлигини аниқлаш ҳисобини ўз ичига олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish395. Электромагнит майдонларнинг таъсирини ҳисоблаш ишлари қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрадиотехник воситаларининг техник ва фойдаланиш хусусиятларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрельефнинг топографик хусусиятларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбурилиш жойида жойлашган радиотехник воситаларининг сони ва сиғимини ошириш имкониятларини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish396. Ходимларни ва аҳолини электромагнит майдонлар таъсиридан ҳимоя қилишнинг асосий воситалари сифатида санитария муҳофазаси зонаси ва радиотехник воситалари атрофидаги ривожланишни чеклаш зонаси ҳисобланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСанитария муҳофазаси зонаси ҳудудининг ташқи чегараси ер юзасидан 2 m гача бўлган баландликда (электромагнит майдон энергияси оқимининг зичлиги ГОСТ 12.1.006-84 ҳамда СанҚваН 0060-23 га мувофиқ) энг юқори даражадаги кўрсаткичлардан ошмаслиги зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish397. Санитария муҳофазаси зонаси ичида қатъий режимнинг пастки зонасини ҳисоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish398. Аэродром муҳофаза зонасининг ташқи чегарасида ер юзасидан 2 m дан ортиқ баландликда радиотехник воситаларидан электромагнит майдоннинг энергия оқимини зичлиги аҳоли пунктлари учун рухсат этилган максимал даражадан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАэродром муҳофаза зонасининг ички чегарасида электромагнит энергия оқимининг зичлиги аэродром учун рухсат этилган максимал даражасидан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish399. Аэродром муҳофаза зонаси чегарасида янги тураржой қурилишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, аҳолини ҳимоя қилиш бўйича чора-тадбирлар мажмуи ва тегишлича ҳисоб-китоб билан асосланган тақдирда, мавжуд тураржой қурилишини сақлаб қолишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Экологик фаолият
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish400. Барча тоифадаги аэродромларни (вертодромларни) лойиҳалаш ва улардан фойдаланишда атроф-муҳитни муҳофаза қилиш чоралари қуйидагиларга қаратилган бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбарча табиий муҳитга салбий таъсирларни юмшатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхизмат кўрсатувчи ходимларни, йўловчиларни ва аҳолини радиотехник воситалари таъсиридан ҳимоя қилиш, шу жумладан радиация даражасини тизимли мониторинг қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэкранлар ажратиш, ҳимоялаш учун дарахтлар ўтқазиш ва бошқалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishселитеб, бино-иншоотлар ва юқори волтли электр узатиш линияларини, шунингдек кўчманчи қушларнинг кўчиш йўлларини учиш майдонидан энг катта масофага узоқлаштириш орқали парвозлар хавфсизлигини таъминлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish401. Учиш майдонидан фойдаланишда қуйидаги атроф-муҳит муҳофазаси бўйича вазифалар амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishернинг грунт қопламасини (ўсимлик қатламини) сақлаб қолиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishундан эҳтиёткорона ва оқилона фойдаланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаэродромларнинг сунъий қопламаларидан йиғилган ёмғир-жала оқова сувлари ҳамда эриган сувлари билан ерусти ва ерости сувлари ифлосланишини олдини олиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish402. Авиакорхоналар грунтни эрозия, ифлосланишдан муҳофаза қилиш аэродром ва вертодром учун ажратилган ердан оқилона фойдаланиш, уларнинг ёмғир-жала ҳамда эриган сувлар билан ифлосланиш ҳолида, уларни тозалаш чора-тадбирларини ишлаб чиқишлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish403. Аэропорт ҳудудида грунт эрозиясини олдини олиш учун учиш майдонига кўп йиллик чим ҳосил қилувчи ўт уруғлари сепилиши, хизмат-техник қурилмалар участкаларида эса, дарахт-бута экинлари экилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish404. Сунъий қопламалар юзасидаги грунт қатламининг ерусти сув оқими билан ювиб кетилишини олдини олиш учун зовур (дренаж) тизими, ёмғир сувларини қабул қилгич ва сувни чиқариб юбориш қурилмалари соз ҳолатда сақланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish405. Учиш майдонида ҳосил бўлган ер усти ёмғир-жала ва эриган оқова сувларни тозаламасдан сув ҳавзаларига ташлашга, амалда бўлган ер усти сувларини оқова сувлар билан ифлосланишдан муҳофаза қилиш, аэродромлар тоифаларига мувофиқ санитария-ҳимоя зоналарини таъминлашга қўйиладиган талабларга жавоб бергандагина йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19-боб. Ёнғин хавфсизлиги қоидалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish406. Аэродром ҳудудидаги ҳаво кемаларида содир бўлган ёнғинларни ўчириш учун ташқи ёнғин ўчириш сув ҳавзаларини ташкил этиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, аэродром ҳудудидаги ёнғинга қарши сув таъминоти ҚМҚ 2.04.02-19 ва ШНҚ 2.04.01-21 га мувофиқ бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish407. Аэродромнинг учиш-қўниш йўлагининг ҳар 150 m узунлиги бўйлаб ҳамда ушбу йўлак четидан 50 — 80 m дан яқин бўлмаган масофада ва/ёки хавфсизлик йўлагида ташқи ёнғин ўчириш сув ҳавзалари жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish408. Сув ҳавзалари тегишли кўрсаткич белгилар билан белгиланиши керак. Сув ҳавзаси қувурининг диаметри 150 mm дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish409. Сув ҳавзаларининг қувури ГОСТ 9941-2022 га асосан танланиши ҳамда қувурни ташқи коррозиядан ҳимояси ГОСТ 9.602-2016 га асосан амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish410. Ер ости сув ҳавзаларининг қувурлари ҳалқаланган тизимда ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish411. Ер ости сув ҳавзаларига ёнғин ўчириш автомобилларини (аэродром автомобилларининг оғирлигини инобатга олган ҳолда) бориш йўллари қаттиқ қопламали қилиб лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, ёнғин ўчириш автомобилларини орқа (насос) томони билан ер ости сув ҳавзаларига ўрнатиши учун қаттиқ қопламали йўлдаги барча бурилишлар инобатга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish412. Сувсиз ҳудудларда ер ости сув ҳавзалари учун аэродромнинг ёнғинга қарши талаб қилинадиган даражасига мувофиқ, музламайдиган ёнғинга қарши ҳовузлар жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу ёнғинга қарши ҳовузларидан бино ва иншоотларнинг ёнғинга қарши сув тизими учун ҳам фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, ҳовуз сиғими умумий сув сарфида ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish413. Ер ости сув ҳавзаларидаги босим 2 atm.дан паст бўлса, сув сарфи ҳисоби бўйича сув босимини кўтариб берувчи насослар билан жиҳозланиши, бунда 2 та (асосий ва захира) кўзда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish414. Сув босимини кўтариб берувчи асосий ёнғинга қарши насос ишдан чиққанда, захира насос автоматик равишда ишга тушиши ҳамда ушбу насосларнинг электр таъминоти I тоифада бўлиши ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидрогеологик шароитларнинг турлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидрогеологик шароитлар тури | Грунтнинг музлашида ер ости сувлари сатҳининг чуқурлиги |
1 | Музлаш чуқурлигидан кўп: 2,0 m — гилда, чангли қумоқда; 1,5 m — қумоқ грунт ва чангли қумгрунтларда; 1,0 m — қумгрунтлар, қумлар, чангли қумларда; |
2 | Музлаш чуқурлигидан катта, лекин I тур учун берилгандан кичик |
3 | Музлаш чуқурлигидан кичик. |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар: 1. Музлаш чуқурлиги қордан тозаланган очиқ қоплама юзаси учун ҳисоб билан аниқланади ва уни устидан аэродром юзасини вертикал режалаштиришни ҳамда замин ва қоплама материалларининг иссиқлик-техникавий таснифларини инобатга олиб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Грунт музлашни бошлаганида ер ости сувлари сатҳининг чуқурлиги қоплама тепасини қидирув ишларида белгиланган ер ости сувлари сатҳигача, чуқур дренажлар ёки бошқа сув сатҳини пасайтирувчи қурилмалар мавжуд бўлганда депрессион эгриси тепасигача ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГилли грунтлар номенклатураси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГрунт | Грунтнинг турлари | Қуруқ грунт оғирлигига нисбатан 0,05 дан 2 mm гача ўлчамдаги грунт заррачалари миқдори, фоиз | Эгилувчанлик миқдори Ip, фоиз |
|
қумгрунт | Енгил йирик | 50* дан юқори | I≤Ip≤7 |
|
Енгил | 50 дан юқори |
| ||
Чангли | 20 дан 50 гача |
| ||
Оғир чангли | 20 дан кам |
| ||
Қумоқ | Енгил йирик | 40 дан юқори | 7≤Ip≤12 |
|
Енгил | 40 ва ундан кам |
| ||
Чангли | 40 дан юқори | 12≤Ip≤17 |
| |
Оғир чангли | 40 ва ундан кам |
| ||
Гил | Қумли | 40 дан юқори | 17≤Ip≤27 |
|
Чангли | Заррачалари 0,05 дан 0,005 mm гача ўлчамдан кам | |||
Тўйинган | Нормаланмайди | Ip≤27 |
|
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish* Енгил йирик қум-грунтлар учун 0,25 дан 2 mm гача бўлган ўлчамдаги заррачаларнинг таркиби ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚаттиқ қопламанинг қалинлиги, сm | Кўндаланг чокларда | Бўйлама чокларда | ||
Штир диаметри, mm | Штир узунлиги, сm | Штир диаметри, mm | Штир узунлиги, сm | |
тўғри | тўғри | тўғри | тўғри | |
20 ва ундан кам | 20 | 50 | 20 | 80 |
21-30 | 22 | 50 | 20-22 | 80 |
31-40 | 25 | 50 | 20-22 | 80 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГрунтларнинг ҳисобий таснифлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Табиий замин грунти |
Гидро геологик шароит турлари |
Қуйидаги йўл-иқлим ҳудудлари учун ҳисобий тўшама коэффициенти Ks, MN/m3 |
Қуйидаги йўл-иқлим ҳудуди учун эластиклик модули, E, МPа |
|
I — IV |
I — IV |
||
|
Шағалли, қум, йирик қум |
- |
180 |
130 |
|
Ўртача катталикдаги қум |
1 2 |
160 150 |
120 120 |
|
Майда қум |
1 2 3 |
100 90 80 |
100 100 100 |
|
Чангли қум |
1 2 3 |
110 80 70 |
50 50 50 |
|
Қум-грунт |
1 2 3 |
110 80 70 |
45 45 42 |
|
Гил, қумоқ грунт |
1 2 3 |
90 80 70 |
60 42 34 |
|
Чангли қум-грунт ва қумоқ грунт |
1 2 3 |
80 60 50 |
42 34 34 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар: 1. Жадвалда келтирилган ҳисобий ўрин коэффициентини kgs/cm3 га келтириш учун 10 марта камайтириш, kgs/cm3 га келтириш учун эса 10 марта ошириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. 3-тур гидрогеологик шароит учун келтирилган грунтларни ўрин коэффициенти ва эластиклик модуллари қиймати қуритиш, ер ости сувлари сатҳини пасайтириш ва бошқа муҳандислик тадбирларини қўллаш билан уларни 2 турга ўтказишни ҳисобга олиб кўрсатилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Грунтларнинг тўшама коэффициенти ва эластиклик модулларининг келтирилган қийматлари ғоваклилик коэффициенти е 0,5-0,8 га тенг бўлганда, уларни табиий жойлашишига e>0.8 бўлганда, коэффициентлар қийматларини 35 фоиз га камайтириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
5-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўшаманинг эквивалентли коэффициентини аниқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ушбу иловадаги қоидалар табиий замин, шунингдек эгилувчанликнинг чўзилишга ҳисобий қаршилиги нормаланмаган материалга эга бўлган сунъий замин қатламларини ҳисобига нисбатан татбиқ этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Қаттиқ қопламаларнинг қатламли замини учун сиқиладиган қатлам Н чегарасида тўшаманинг эквивалентли коэффициенти Kse, MN/m3қуйидаги ифода орқали аниқланиши зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKse, Ks2, Ks3 — турли ҳолатли материаллар ва бир хил турдаги грунтли табиий ёки сунъий заминларнинг ғовакли ва иссиқдан ҳимояловчи қатламларини ҳам ҳисобга олганда, 4 ва 9 илова (6-жадвал)га асосан қабул қилинадиган биринчи (юқоридан ҳисоблаганда), иккинчи ва учинчи қатламларнинг тўшама коэффициентининг ҳисобий қатламлари, MN/m3 .
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht1, t2 — асоснинг тегишли равишда биринчи ва иккинчи қатламлари қалинлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDr — оғирликнинг заминга узатилиш айланасининг шартли диаметри, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОғирликнинг заминга узатилиш айланасининг шартли диаметри (Dr) қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинфсиз ва I даражали оғирликлар учун ҳисобланаётган монолит қопламалар учун 3,60 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII даражали оғирликлар учун ҳисобланаётган монолит қопламалар учун 3,20;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII даражали оғирликлар учун ҳисобланаётган монолит қопламалар учун 2,90;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIV даражали оғирликлар учун ҳисобланаётган монолит қопламалар учун 2,40;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV ва VI даражали оғирликлар учун ҳисобланаётган монолит қопламалар учун 2,20;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПАГ-14 плитали йиғма қопламалар учун 1,40;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПАГ-18 плитали йиғма қопламалар учун 1,75.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИкки қатламли замин учун t2ва a2 қийматларни нолга тенг деб қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Замин уч қатламдан ортиқ бўлса, энг юпқа қатламларни қўшни қатламлар билан бирлаштириш йўли орқали 3 қатламли ҳисобига келтириш ва эквивалентли тўшама коэффициентини ҳисоблашда қуйидаги ифода бўйича аниқланадиган бирлаштирилган қатлам кўрсаткичларидан (tred қалинлик ва ўрин коэффициентининг Ksr келтирилган қиймати) фойдаланиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtjKsi — хар бир бирлаштириладиган қатламларнинг тегишли равишда қалинлиги, m ва тўшама коэффициенти, mn/m3, (9-илованинг 6-жадвали).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Заминда ғоваклик коэффициенти 0,8 дан катта бўлган зичланмаган қатламли грунтдан фойдаланилганда, (сиқилувчи қатлам чегарасида) тўшама коэффициенти ушбу ШНҚнинг 4-иловаси бўйича қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Абадий музлайдиган грунтлар тарқалган ҳудудларда грунтли заминнинг лойиҳавий тавсифлари ушбу ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ белгиланиши ва дала синовлари натижаларига кўра янгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Қаттиқ, сиқилмайдиган қатламлар (қоя тоғ жинслари) ётқизиладиган заминнинг эквивалентли тўшама коэффициенти 
қуйидаги ифода орқали аниқланиши керак:
қуйидаги ифода орқали аниқланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKse = Ksrkh
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKsr — қаттиқ қатламлар устидаги сунъий ва табиий асос қатламларининг келтирилган тўшама коэффициенти, MN/m3 ифода бўйича олинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkh — қаттиқ қатламни таъсир коэффициенти, қоплама остидан уни нисбий жойлашиш чуқурлиги db/Dr ва тўшама коэффициенти Ksrга боғлаб расмдан қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdb — грунт қаттиқ қатламининг сатҳи жойлашган чуқурлик, m
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚаттиқ қатлам коэффициент kh аниқлаш графиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭгрида рақамлар билан қаттиқ қатламда ётган замин қатламини тўшама коэффициенти кўрсатилган Ks, MN/mЗ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА
6-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўпчийдиган грунтлардаги замин ҳисоби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Кўпчийдиган грунтларда кўтариладиган аэродром қопламалари заминининг ҳисоби кўпчиш деформациясини St рухсат этилган қийматгача Su пасайишини таъминловчи барқарор қатлам қалинлигини аниқлашдан иборат.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Барқарор қатлам қалинлигини қуйидаги кетма-кетликда аниқлаш керак: сунъий замин қалинлигини тахминан белгилаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАэродром тўшамаси ва замин қатламлари қалинлигини ҳисобга олиб, кўпчийдиган грунт қатлами баландлиги Нn m, қуйидаги ифода бўйича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishλf λfi — тегишли равишда грунтнинг охирги (п-) кўпчийдиган қатлами ва аэродром тўшамаси ҳамда асоси i қатламининг иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishθmp — музлаш даврида қоплама юзасидаги абсолют ўртача ҳарорат, °С, ҳавонинг ўртача ҳарорати tma тенг деб қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishto — грунтнинг кўпчиши бошланишидаги ҳарорати, °С, 1-жадвалдан қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτf=∑τj — қоплама юзасидаги манфий ҳароратли даврнинг давомийлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτj — ҳавонинг ўртача ойлик манфий ҳароратли i ойининг давом этиши, соат;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishi — аэродром тўшамаси ва асосидаги қатламлари сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm — аэродром тўшамаси ва асосидаги қатламлари сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishti — аэродром тўшамаси ва асоси i қатлами қалинлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishηf — грунт n чи қатламининг ўтиш ҳолатида ва совушида ажралиб чиқадиган иссиқлик миқдори, kJ/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishηfi — фазовий ўтишлар ҳамда аэродром қоплама ва асоси i — қатламининг совутиш пайтида чиқарилган иссиқлик миқдори, kJ/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishηfo — кўтарилиш бошланишининг изотермаси остида жойлашган грунтнинг фазовий ўтишлари ва совиши пайтида чиқарилган иссиқлик миқдори, kJ/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishCf, Cfi — иссиқлик сиғими, kJ/(m3,оС);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPd, Pdi — қуруқ грунтни ёки материални зичлиги кг/м3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishw, wi — жами намлик, бирлик қисми;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishww, wwi — грунт ёки материаллар таркибида музлаган сув мавжудлиги ҳисобига уларнинг намлиги, тегишли равишда грунтнинг (n чи) кўпчийдиган қатлами ва аэродром тўшамаси ва асосини i чи қатлами, бирлик қисм.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishρdi, λfi, Cfi, wi — қийматлар аэродром қопламаси ва асосининг материаллари учун 1-жадвалдан, λfi ва Cfi қийматлар табиий асос грунтлари учун ушбу ШНҚнинг 6-иловаси 2-жадвалидан ρdi, wi, ва wwi, — қийматлар — муҳандислик геология қидирув маълумотлари бўйича қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishww қийматини қуйидаги ифода бўйича аниқлаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkw — коэффициент, 2-жадвал бўйича қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishwp — жўвалаш чегарасидаги грунтнинг намлиги, муҳандислик-геологик тадқиқотлар маълумотлари бўйича қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал | |
Грунтлар | Кўпчишнинг бошланиш ҳарорати оС, минус |
Қумлар: | |
Шағалли ва йирик Майда ва чангли | 0 0,2 |
Қум-грунтлар | 0,4 |
қумоқ грунтлар: | |
Юмшоқ пластик Қаттиқ пластик Ярим пластик | 0,6 0,8 1,0 |
Гиллар: | |
Юмшоқ пластик Қаттиқ пластик Ярим пластик | 1,1 1,3 1,5 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-жадвал | ||
Грунтлар | Пластиклик миқдори | Kw |
Қумлар ва қумгрунтлар | Ip <0,02 | 0 |
Қум-грунтлар | 0,02 | 0,35 |
Қумоқ грунтлар | 0,07 | 0,50 |
0,13 | 0,55 | |
Гиллар | Ip>0,17 | 0,65 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Заминнинг кўпчиш деформациясини ҳисобий қиймати Sf, m, 1-расмдаги ҳисобий схемага асосан қўйидаги формула орқали аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНi — i қатламдан юқорида ётган қатламларни ҳисобга олмаганда асоснинг музлайдиган қатлами баландлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmzi — аэродром тўшамаси ва асосининг кўпчиш жадаллигининг пасайишини ҳисобга олувчи коэффициент Нi/Нf нисбатларга боғлаб 2-расмдан аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНf — аэродром тўшамаси ва асосининг кўпчиши бошланишида изотермаларгача бўлган музлаган қатлами баландлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkfi — i чи қатламнинг музли кўпчиш коэффициенти мазкур илованинг 3-жадвалига мувофиқ қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-расм. Қатлам замин қисми схемаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-расм. mz коэффициентни аниқлаш схемаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Табиий замин сифатида I ва II принципларидан фойдаланилса, грунтларнинг ушбу ШНҚнинг 6-иловаси (3) ифодаси бўйича аниқланган мажбурий мавсумий эриш чуқурлиги dt дан кам бўлса, кўпчиш деформацияси ҳисобида Нf га тенг деб қабул қилиш, охирги (п-) кўпчийдиган қатлам баландлиги эса қуйидаги ифода бўйича аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-жадвал | |||
Грунтлар | Қуйидаги гидрогеологик шароит турида музли кўпчиш коэффициенти kf | ||
1 | 2 | 3 | |
Қумлар: | |||
шағалли | 0 | 0 | 0,1 |
йирик | 0 | 0,01 | 0,02 |
ўрта катталикдаги таркибида 0,5mm дан кичик ўлчамли заррачали майда фоиз; | 0 | 0,01 | 0,03 |
2 гача | 0 | 0,01 | 0,03 |
2 дан юқори 15 гача | 0,01 | 0,02 | 0,04 |
чангли | 0,02 | 0,05 | 0,10 |
Қум-грунтлар: | |||
таркибида 0,25 дан 0,05 mm гача қумли заррачали, фоиз: | 0,01 | 0,03 | 0,10 |
20 ва кам | 0,03 | 0,05 | 0,12 |
20 дан кўп чангли | 0,04 | 0,08 | 0,20 |
қумоқ грунтлар: | |||
таркибида гилли заррачалар, фоиз: | 0,02 | 0,04 | 0,12 |
10 дан 20 гача | 0,03 | 0,05 | 0,14 |
20 дан катта 30 гача чангли | 0,04 | 0,06 | 0,20 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар: 1. Йирик бўлакли грунтлар учун ҳисобий кўпчиш коэффициенти қиймати тўлдирувчи (қум, қумгрунт ва бошқалар) турига боғлиқ ҳолда камайтирувчи коэффициент киргизиш билан қабул қилинади. Коэффициент қиймати тўлдирувчи таркиби грунт оғирлигининг 10 дан 30 фоиз гача бўлганда, 0,5 тўлдирувчи таркиби грунт оғирлигини 30 дан 50 фоиз гача бўлганда, 0,7 қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Грунтда минераллар ортиши кўринишида янги юзага келган каолинит гуруҳи, шунингдек гилланган ва ғилли грунтларининг кичик қатлами мавжуд бўлса, қумларда кўпчиш коэффициенти 1 ва 2-турдаги гидрогеологик шароит учун 0,01 га ва 3-тур гидрогеологик шароит учун 0,02 га ортади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГрунтларда карбонатлар, оқ тусдаги карбонатлар бўлаги лжеленгия кўринишида мавжуд бўлса, шунингдек табиий заминни стандарт зичлашдаги энг каттасига яқин зичликкача зичланганда, кўпчиш коэффициенти 1 ва 2 чи тур гидрогеологик шароит учун 0,01 га, 3 чи тур гидрогеологик шароит учун 0,02 га камайтирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
7-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланишдаги оғирлик ва конструкцияни ўзини оғирлигидан грунтда юзага келадиган сиқувчи кучланишни аниқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Грунтда грунтнинг ўзини оғирлигидан ва аэродром тўшамасидан юзага келадиган сиқувчи кучланишлари 
, kPa, қуйидаги ифода бўйича аниқланиши керак:
, kPa, қуйидаги ифода бўйича аниқланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
конструктив қатлам қалинлиги, m;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— конструктив қатлам материалининг зичлиги, т/m3;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishaz— аэродром тўшамаси остидан грунтнинг қаралаётган нуқтасигача бўлган масофа, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg=9,81 m/s2 — эркин тушиш тезланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— грунт зичлиги, t/m3.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Грунтда эксплуатациявий оғирликдан юзага келадиган сиқувчи кучланиш қуйидаги ифода орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— грунтли асос юзасидаги боғланишли босимнинг энг катта қиймати, kPa.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Қаттиқ қопламалар учун бошланғич босимнинг энг катта қийматини pk kPa, қуйидаги ифода бўйича аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбир ғилдиракли таянчлар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкўп ғилдиракли таянчлар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ғилдиракка тушадиган юк, kN, 245-бандда келтирилган формула бўйича аниқланади (12);Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishl — қаттиқ монолитни ҳисоблашда 1,0 m га тенг ва префабрик қопламаларни ҳисоблашда 0,5 m га тенг олинган қоплама плитасининг эластик характеристикаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— таянчнинг барча ғилдираклари боғланиш майдонининг оғирлик марказидан i — ғилдирак изи марказигача бўлган масофа, m;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бош таянчдаги ғилдираклар сони;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— коэффициент, қиймати бир ғилдиракли таянчлар учун — 5,0, икки ғилдиракли таянчлар учун — 3,5, тўртта ва ортиқ сонли ғилдиракли таянчлар учун — 2,0 га тенг деб қабул қилиниши керак;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қаттиқ монолитик қопламаларни ҳисоблашда 1,0 га тенг олинган коэффициент ва йиғма қопламаларни ҳисоблашда 1,42 га тенг.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Боғланишли босим pk нинг энг катта қиймати, қаттиқ бўлмаган қоплама учун қуйидаги ифода бўйича аниқлаш лозим, kPа:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ғилдирак пневматикасидаги ҳавонинг ички босими, кPа;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бошланғич босимнинг энг катта қиймати;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish— грунтли асос юзасидаги боғланишли нисбий босим, нисбатларга боғлаб номограмма бўйича аниқланиши лозим;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishE — грунтли асоснинг эластиклик модули, МРа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEmt — қаттиқ бўлмаган конструкциянинг ўртача эластиклик модули, МРа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishttot — қаттиқ бўлмаган конструкциянинг умумий қалинлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бир ғилдиракли эквивалент оғирлик пневматикаси изи юзасига тенг катталикдаги айлана диаметри, m.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. kz коэффициенти қийматининг 1-жадвал бўйича қаралаётган нуқтадан қоплама плитаси остигача бўлган эквивалент масофа Dr, ни қаттиқ қопламалар учун қоплама нуқтасидан оғирликнинг сунъий заминга узатилиш айланасининг шартли диаметрига нисбати ва қаттиқ бўлмаган қопламалар учун az/Dr ҳисобга олиб аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-расм. Қаттиқ бўлмаган қопламанинг грунтли замини юзасидаги Рk солиштирма контакт босимини аниқлаш номограммаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал |
| |||
ae ёки azDrDr | kz | ae ёки azDrDr | kz |
|
0 0,2 0,4 0,6 0,8 1,0 1,2 1,4 1,6 | 1,000 0,949 0,756 0,547 0,390 0,284 0,213 0,165 0,130 | 1,8 2,0 2,2 2,4 2,6 3,2 3,8 4,4 5,0 | 0,106 0,087 0,073 0,062 0,053 0,036 0,025 0,019 0,015 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Эквивалент масофаси ae, m, ни қуйидаги ифода бўйича аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— 1 бандга қаранг;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— сунъий асоснинг конструктив қалинлиги, m;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoi — 2-жадвал бўйича қабул қилинадиган коэффициент.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
2-жадвал |
|
Қаттиқ қопламани сунъий асоси конструктив қатлам материали |
Коэффициент
|
|
Қум |
1,5 |
|
Боғловчилар билан ишлов берилмаган грунт шағалли, грунт чақиқ тошли қоришмалар |
2,5 |
|
Худди шундай, органик боғловчилар билан ишлов берилган; зичлаш усули бўйича ётқизилган чақиқ тош |
3,5 |
|
Қумли цемент, грунтли цемент, учувчи кул билан ишлов берилган грунтлар |
6,0 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Қаттиқ ва қаттиқ бўлмаган қопламаларни қоплама плиталаридан сунъий асосга оғирликни узатилиш айланасининг шартли диаметрини Dr , m, қуйидаги ифода бўйича аниқлаш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ҳаво кемаси таянчига тушадиган ҳисобий оғирлик, kN.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА
8-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАэродром тўшамалари материалларининг таснифи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал | ||||
Эгилишдаги чўзилишга қарши мустаҳкамлик бўйича синфи | Қуйидаги ҳисобларда эгилишдаги чўзилишга ҳисобий қаршилик, МРа (kgk/cm2) | Бетоннинг бошланғич эластиклик модули Еb, МРа (kgk/cm2) | ||
мустаҳкамлик бўйича Rbtb | ёриқ ҳосил бўлиши бўйича Rbtb | оғир | Майда заррали (қумли) | |
2,8/35 | 2,26 | - | 2,60·10 | 2,16·10 |
3,2/40 | 2,75 | - | 2,84·10 | 2,31·10 |
3,6/45 | 3,04 | 3,60 | 3,04·10 | 2,45·10 |
4,0/50 | 3,43 | 4,00 | 3,24·10 | 2,60·10 |
4,4/55 | 3,73 | 4,40 | 3,53·10 | - |
4,8/60 | 4,10 | 4,80 | 3,53·10 | - |
5,2/65 | 4,40 | 5,20 | 3,73·10 | - |
5,6/70 | 4,80 | 5,60 | 3,73·10 | - |
6,0/75 | 5,10 | 6,00 | 3,82·10 | - |
6,4/80 | 5,50 | 6,40 | - | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Чизиқ олдида чўзилишга мустаҳкамлик бўйича бетон синфи, чизиқдан кейин тегишли мустаҳкамлик вариацияси коэффициенти 0,135 бўлганда, эгилишдаги чўзилишга мустаҳкамлик бўйича бетон маркаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Бетон синфлари бетоннинг эгилишдаги чўзилишга таъминланганлиги 0,95 бўлганда, кафолатланган мустаҳкамлигига жавоб беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Майда заррали бетоннинг бошланғич эластиклик модули йириклик модули 2,0 дан катта бўлган қумдан тайёрланган табиий қаттикликдаги бетон учун келтирилган; йириклик модули 2,0 дан кичик бўлган қумдан тайёрланган табиий қаттиқликдаги бетон учун ушбу жадвалдаги қийматларни 0,9 га кўпайтириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-жадвал | ||||||
Қаттиқ бўлмаган қопламалар учун асфалтбетон қоришмалар | Асфалтбетоннинг ҳисобий ҳарорати, оС қуйидагича бўлганда, эгилишдаги чўзилишга қаршилиги Rd , МРа | Асфалтбетоннинг ҳисобий ҳарорати, оС қуйидагича бўлганда, эластиклик модули Eab , МРа | ||||
10 | 20 | 30 | 10 | 20 | 30 | |
Зич маркали: | ||||||
I II III Ғовакли | 2,8/2,4 2,2/1,9 2,1/1,8 1,7/1,4 | 2,4/2,1 2,0/1,7 1,9/1,6 1,5/1,3 | 2,1/1,8 1,7/1,4 1,6/1,3 1,3/1,1 | 1500 1200 900 900 | 1000 800 600 600 | 700 500 400 400 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Чизиқдан олдин асфалтбетоннинг эгилишдаги кучланиш қаршилиги қийматларини конструктив таянчлар ғилдирак юкларининг кунлик камайтирилган сони учун 50 тагача, чизиқдан кейин — 50 дан ортиқ қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Асфальбетонни ҳисобий ҳароратини қоплама ҳароратини кузатиш маълумотлари мавжуд бўлмаганда — 30 0С деб қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-жадвал | |||
Қаттиқ қоплама сунъий замини учун бетон тури | Эгилишдаги чўзилишда мустаҳкамлик бўйича бетон синфи Bbtb | Эгилишдаги чўзилишга ҳисобий қаршилик Rbtb , МРа | Эластиклик модули Eb , МРа |
Керамзитбетон | 1,6/20 2,0/25 2,4/30 2,8/35 | 1,2 1,5 1,8 2,1 | 12000 13000 14000 15000 |
Майда заррали (қумли) | |||
Шлакбетон | 1,6/20 2,0/25 2,4/30 1,6/20 | 1,2 1,5 1,8 1,2 | 14000 17000 20000 9500 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: Чизиқ олдида эгилишдаги чўзилишга мустаҳкамлик бўйича бетон синфи, чизиқдан кейин унга тегишли мустаҳкамликнинг вариация коэффициенти 0,135 бўлганда, эгилишдаги Pu чўзилишга мустаҳкамлик бўйича бетон Bbtb да кўрсатилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-жадвал | ||||
Сунъий замин учун қўлланиладиган материал | Сиқилишга мустаҳкамлик синфи | Эгилишдаги чўзилишга ҳисобий қаршилиги, МРа | Қоплама ҳисобига эластиклик модули, Е, МРа. | |
қаттиқ | қаттиқ бўлмаган | |||
Энг қулай грунтли қоришмадан тайёрланган қумли цемент ва грунтли цемент | 40 60 75 | 0,6 0,8 1,0 | 2900 4000 6000 | 460 640 960 |
Қум-грунтли ва қумоқ грунтли грунтлардан грунтли цемент | 40 60 75 | 0,6 0,8 1,0 | 1500 2200 3700 | 360 530 890 |
Чангли қум-грунт ва қумоқ грунтли грунтли цемент | 40 60 | 0,6 0,8 | 1400 1900 | 340 460 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: Эластиклик модули ва эгилишдаги чўзилишга қаршилик қийматлари учун келтирилган қурилмада аралаштириш йўли билан олинадиган материаллар учун келтирилган Rtb ва Е қийматларини 30 фоизга ошириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
|
5-жадвал |
|
Сунъий заминлардаги грунт ва қоришмалар |
Қуйидаги қопламалар ҳисобида эластиклик модули Е, МРа |
||
|
қаттиқ |
қаттиқ бўлмаган |
||
|
Йирик бўлакли грунтлар, қумли шағалли, энг қулай таркибли грунтли шағалли ва грунтли чақиқ тошли қоришмалар, шағалли, йирик ва ўртача катталикдаги қумлар қуйидагилар билан мустаҳкамланган: |
|
|
|
|
кетувчи кул ёки шлак билан |
3600/2400 |
600/400 |
|
|
Йирик бўлакли грунтлар, қумли шағалли, энг қулай таркибли грунтли шағалли ва грунтли чақиқтошли қоришмалар, шағалли, йирик ва ўртача катталикдаги қумлар цемент ёки оҳак қўшимчаси билан, |
4800/2400 |
800/400 |
|
|
цемент қўшимчаси билан битум эмульсияси |
4800/3600 |
800/600 |
|
|
Йирик бўлакли грунтлар, қумли-шағалли, энг қулай бўлмаган таркибли грунтли чақиқ тошли қоришмалар,грунтли шағалли қоришмалар қуйидагилар билан мустаҳкамланган: |
|
|
|
|
кетувчи кул ёки шлак билан. |
4000/2700 |
650/450 |
|
|
Йирик бўлакли грунтлар, қумли-шағалли, энг қулай бўлмаган таркибли грунтли чақиқ тошли қоришмалар, грунтли шағалли қоришмалар цемент ёки оҳак қўшимчаси билан, |
4800/2400 |
800/400 |
|
|
цемент ёки карбамидли қатрон қўшимчаси билан битум эмульсияси |
4800/2400 |
800/400 |
|
|
Пластик қиймати 3 дан кичик бўлган қум ва қум-грунт қуйидагилар билан мустаҳкамланган: |
|
|
|
|
кетувчи кул ёки шлак билан |
3000/1200 |
500/200 |
|
|
Пластик қиймати 3 дан кичик бўлган қум ва қум-грунт цемент ёки оҳак қўшимчаси билан, |
4000/1500 |
700/250 |
|
|
цемент ёки карбамидли қатрон қўшимчаси билан битум эмульсияси |
4000/2400 |
700/400 |
|
|
Пластик қиймати 3 дан кичик бўлган қум ва қум-грунт қуйидагилар билан мустаҳкамланган: |
|
|
|
|
кетувчи кул ёки шлак билан |
3000/1200 |
500/200 |
|
|
Пластик қиймати 3 дан кичик бўлган қум ва қум-грунт цемент ёки оҳак қўшимчаси билан цемент ёки карбамидли қатрон қўшимчаси билан битум эмульсияси |
4000/1200 |
700/200 |
|
|
4000/2400 |
700/400 |
||
|
4800/2400 |
800/400 |
||
|
Цемент ёки оҳакли қўшимчаси кетувчи кул ёки шлак билан мустаҳкамланган қумоқ грунт |
2400/600 |
400/100 |
|
|
Қовушқоқ битум билан ишлов берилган қурилмада аралаштирилган тоғ жинсларидан ҳосил бўлган чақиқ тош, сиқилишдаги чегаравий мустаҳкамлиги, МРа: |
|
|
|
|
100 дан 80 |
4500/3600 |
700/600 |
|
|
80 дан кичик 60 гача |
3600/3000 |
600/500 |
|
|
60 дан 30 гача |
3000/1800 |
500/300 |
|
|
6,5 дан 8 сm қалинликда шимдириш усулида қовушқоқ битум билан ишлов берилган чақиқ тош |
3600/3000 |
600/500 |
|
|
Асфалтбетон: |
|
мазкур илованинг 2-жадвалига қаранг |
|
|
зич |
6000 |
||
|
ғовакли |
3600 |
||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. V ва VI тоифадаги норматив юкларга мўлжалланган сунъий заминларда қўлланиладиган, қўшимчали ёки қўшимчасиз кул ёхуд шлак билан мустаҳкамланган материалларнинг сувга тўйинган намуналари сиқилишдаги мустаҳкамлик чегараси 2 MPa дан 4 MPa гача бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЦемент ёки карбамид смоласи қўшилган битум эмульсияси ёхуд қовушқоқ битум билан мустаҳкамланган материалларники эса 1,5 MPa дан 2,5 MPa гача бўлиши керак. Бунда, эгилишдаги чўзилиш мустаҳкамлик чегараси 0,6 MPa дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIV ва ундан юқори тоифадаги норматив юкларга мўлжалланган сунъий заминларда қўлланиладиган материалларнинг сувга тўйинган намуналарининг сиқилишдаги мустаҳкамлик чегараси 4 MPa ва 2,5 MPa дан, сувга тўйинган намуналарнинг эгилишдаги чўзилиш мустаҳкамлик чегараси эса 1 MPa дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБитум эмульсияси ёки қовушқоқ битум билан мустаҳкамланган материал намуналарининг синовлари 20°C ҳароратда ўтказилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Асфалтбетонни мустаҳкамлик таснифлари ГОСТ 9128-2013 га мос келиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Грунтларнинг эластиклик модулини энг катта қийматларини қоришмаларни қориштиргич қурилмаларида тайёрлашда ва қоришмаларни бетон ётқизувчиларда ётқизишда ёки қоришмаларни бир марта ўтадиган грунт қориштиргич машиналарида тайёрлашда қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Цементли суюқ битум билан мустаҳкамланган грунтлар учун эластиклик модулларининг ҳисобий қийматларини цементли битум эмульсияси билан мустаҳкамланган грунтлар учун кўрсатилган қийматлардан 1,5 марта кам қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Органик боғловчилар билан ишлов берилган материалларнинг эластик модулларининг юқори қийматлари мўътадил иқлимли ҳудудларга, пастроқ қийматлар — юмшоқ иқлимга эга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЮмшоқ иқлим шароити энг совуқ ойнинг ташқи ҳавосининг ўртача ойлик ҳарорати 0 °С дан минус 5 °С гача, ўртача — минус 5 °С дан минус 15 °С гача, оғир — минус 15 °С дан паст бўлиши билан тавсифланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-жадвал | |||
Қаттиқ ва қаттиқ бўлмаган қопламалар сунъий замин материаллари, қоришмалари ва грунтлари | Эластиклик модули, E, МРа | Тўшама коэффициенти | |
қаттиқ | қаттиқ бўлмаган | ||
Зичлаш усулида ётқизилган табиий тошдан олинган чақиқ тош сиқилишдаги мустаҳкамлик чегараси, МРа: | |||
100 | 450 | 450 | |
80 | 350 | 350 | |
60 | 300 | 300 | |
Сиқилишга мустаҳкамлик чегараси 60 МРа дан кам бўлмаган, қуйидаги зарралардан ташкил топган бўлакларга ажратилмаган чақиқтош, шағал, фоиз: | |||
2 mm дан йирик: | 0,005 mm дан кичик: | ||
85 дан ортиқ | 3 гача | 270 | 270 |
70 дан ортиқ 85 гача | 3 дан ортиқ 7 гача | 210 | 210 |
60 дан ортиқ 70 гача | 7 дан ортиқ 10 гача | 180 | 180 |
50 дан ортиқ 60 гача | 10 дан ортиқ 12 гача | 160 | 160 |
Аралаштириш усулида қумли цемент билан мустаҳкамланган чақиқ тош, чақиқ тош оғирлигига нисбатан қумли цемент қуйидаги фоизни ташкил этади: | |||
40 | 2200 | 1100 | |
30 | 1700 | 850 | |
20 | 1000 | 500 | |
10 | 600 | 300 | |
Қумли цементли қоришма билан шимдириш усулида мустаҳкамланган чақиқтош, чақиқтош оғирлигининг 25 фоизга қумли цемент сарфланади | 1800 | 900 | |
Грунтли шағал, грунтли чақиқтош, қумли шағал, қумли чақиқтош қоришмалари: | |||
йирик донали (10 mmдан йирик зарралар 50 фоиздан ортиқ) | 280 | 280 | |
ўртача донали (2 mmдан йирик зарралар 50 фоиздан ортиқ) | 250 | 250 | |
майда донали (2 mmдан йирик зарралар 25 дан 50 фоизгача) | 180 | 180 | |
Майда тошли грунт (10 mm дан йирик зарралар 50 фоиздан ортиқ) | 280 | 280 | |
Қум: | |||
шағалли | 150 | 150 | |
йирик | 130 | 130 | |
ўртача катталикдаги | 120 | 120 | |
Зичлаш усулида ётқизилган металлургиянинг нордон шлаки | 420 | 420 | |
Металлургиянинг асосий шлаки, қуйидаги гранулометрик таркибли: | |||
танлаб олинган: | |||
фаол | 400 | 400 | |
фаоллиги кам | 250 | 250 | |
танлаб олинмаган | 170 | 170 | |
Йирик қум: | |||
оқинди тоғ жинсларидан | 140 | 140 | |
чўкинди оҳакларидан | 90 | 90 | |
майда чиғаноқ | 90 | 90 | |
Мустаҳкамлиги кам бўлган қум тошлар | 110 | 110 | |
, MN/mHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: Қумли цемент билан мустаҳкамланган чақиқтошни ҳисобий таснифини белгилашда, қумли цемент таркибида қум оғирлигини 12 фоизини 400 маркали цемент ташкил этади деб қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-жадвал | ||||
Сунъий заминлар учун мустаҳкамлиги паст даражадаги оғир бетон | Мустаҳкамлик синфи Сиқиш маркаси | Эгилишда чўзилишга чегаравий қаршилик Rtb , МРа | Қопламаларни ҳисоблашда эластик модул Е, МРа, | |
қаттиқ | қаттиқ бўлмаган | |||
Пластик қоришмадан конус чўкмаси 1 — 4 cm | В5 75 | - 0,9 | 13000 | 2200 |
В7,5 100 | - 1,2 | 17000 | 2800 | |
В10 150 | - 1,5 | 21000 | 3500 | |
Қаттиқ қоришмадан (қаттиқлик вискозиметрга кўра 60-80 с) | В5 75 | 1,2 0,9 | 10000 | 1700 |
В7,5 100 | 1,5 1,2 | 13000 | 2200 | |
В10 150 | 1,8 1,5 | 15500 | 2600 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: Каср суратида юқори мустаҳкам тўлдирувчида, махражда-шағал ва маҳаллий тош материалларида бетонлар учун қийматлари кўрсатилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
9-ИЛОВА
9-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАэродром қопламаларини ҳисоблаш учун график, номограмма ва жадваллар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-расм. Ўтувчи коэффициент К хусусиятлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) мақулланган эгилиш моменти учун
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) тескари эгилиш моменти учун
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) ўтувчи коэффициент k ва kf тузатиш коэффициентини аниқлаш графиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-расм. Ортотроп плиталарда ички кучланишни тақсимлашни инобатга олувчи коэффициентларни kx ва ky аниқлаш графиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-расм. Бетон қопламанинг кучланишини ҳисоблашда tsup тузатиш коэффициентини аниқлаш графиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-расм. 
коэффициентни аниқлаш номограммаси.
коэффициентни аниқлаш номограммаси.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-расм. Грунтларда қуриладиган қаттиқ аэродром қопламаларнинг чегаравий нисбий эгилиш λu аниқлаш графиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — қумоқлар, гиллар, қумгрунтларда (шағал аралашмаси грунтларни қўшиб ҳисоблаганда);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб — чангли қумларда
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв — йирик қумларда, ўрта йирикликли ва майда шағалларда, графикдаги чизиқлар сони ҳаво кемасидаги пневматик ғилдираклар ичидаги ҳаво босими (Ра ва МРа)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-расм. Асфалтбетонда эгилишда ̅ σr ўзига хос чўзилувчи кучланишларни аниқлаш учун номограмма
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-расм. Ҳаво кемаси таянчларининг ғилдираклари atad орасидаги тахминий масофалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал | |||||||||||
a |
| a |
| a |
| a |
| a |
| a |
|
0 0,02 0,04 0,06 0,08 0,10 0,12 0,14 0,16 0,18 0,20 0,22 | - 0,4204 0,3560 0,3184 0,2917 0,2710 0,2542 0,2399 0,2276 0,2167 0,2070 0,1982 | 0,24 0,26 0,28 0,30 0,32 0,34 0,36 0,38 0,40 0,42 0,44 0,46 | 0,1902 0,1829 0,1761 0,1698 0,1639 0,1584 0,1532 0,1483 0,1437 0,1393 0,1351 0,1311 | 0,48 0,50 0,52 0,54 0,56 0,58 0,60 0,62 0,64 0,66 0,68 0,70 | 0,1274 0,1237 0,1203 0,1169 0,1138 0,1107 0,1077 0,1049 0,1022 0,0995 0,0970 0,0945 | 0,72 0,74 0,76 0,78 0,80 0,82 0,84 0,86 0,88 0,90 0,92 0,94 | 0,0921 0,0898 0,0876 0,0854 0,0833 0,0813 0,0793 0,0774 0,0756 0,0737 0,0720 0,0703 | 0,96 0,98 1,00 1,10 1,20 1,30 1,40 1,50 1,60 1,70 1,80 1,90 | 0,0686 0,0670 0,0654 0,0582 0,0518 0,0461 0,0411 0,0366 0,0326 0,0290 0,0258 0,0230 | 2,00 2,20 2,40 2,60 2,80 3,00 3,20 3,40 3,60 3,80 4,00 | 0,0204 0,0160 0,0125 0,0097 0,0075 0,0057 0,0043 0,0032 0,0023 0,0016 0,0011 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-жадвал | |||||||||
η ( ξ ) | Ҳаво кемаси таянчининг i-ғилдираги таъсиридан қаттиқ аэродром қопламалари плитасининг ҳисобий кесимида ξ (η) бўлганда, m(xi) ва m(yi) қийматлари | ||||||||
0 | 0,05 | 0,1 | 0,2 | 0,3 | 0,4 | 0,5 | 0,6 | ||
0 | - | 0,2568 | 0,1916 | 0,1280 | 0,0916 | 0,0665 | 0,0478 | 0,0334 | |
0,05 | 0,3221 | 0,2568 | 0,1946 | 0,1291 | 0,0921 | 0,0668 | 0,0481 | 0,0335 | |
0,1 | 0,2578 | 0,2343 | 0,1927 | 0,1310 | 0,934 | 0,0677 | 0,0487 | 0,0340 | |
0,2 | 0,1938 | 0,1872 | 0,1704 | 0,1294 | 0,0953 | 0,0698 | 0,055 | 0,0355 | |
0,3 | 0,1567 | 0,1537 | 0,1455 | 0,1202 | 0,0935 | 0,0706 | 0,0520 | 0,0471 | |
0,4 | 0,1308 | 0,1291 | 0,1243 | 0,1081 | 0,0883 | 0,0692 | 0,0524 | 0,0382 | |
0,5 | 0,1111 | 0,1100 | 0,1069 | 0,0960 | 0,0813 | 0,0659 | 0,0513 | 0,0385 | |
0,6 | 0,0953 | 0,0946 | 0,0925 | 0,0847 | 0,0737 | 0,0614 | 0,0492 | 0,0378 | |
0,7 | 0,0824 | 0,0819 | 0,0804 | 0,0746 | 0,0662 | 0,0564 | 0,0462 | 0,0364 | |
0,8 | 0,0715 | 0,0712 | 0,0700 | 0,0667 | 0,0592 | 0,0513 | 0,0428 | 0,0344 | |
0,9 | 0,0623 | 0,0620 | 0,0611 | 0,0578 | 0,0526 | 0,0463 | 0,0393 | 0,0321 | |
1,0 | 0,0543 | 0,0541 | 0,0534 | 0,0508 | 0,0467 | 0,0415 | 0,0357 | 0,0296 | |
1,1 | 0,0475 | 0,0473 | 0,0467 | 0,0446 | 0,0413 | 0,0371 | 0,0322 | 0,0270 | |
1,2 | 0,0414 | 0,0413 | 0,0357 | 0,0343 | 0,0321 | 0,0392 | 0,0258 | 0,0220 | |
1,3 | 0,0362 | 0,0361 | 0,0357 | 0,0343 | 0,0321 | 0,0292 | 0,0258 | 0,0220 | |
1,4 | 0,0316 | 0,0315 | 0,0312 | 0,0300 | 0,0282 | 0,0258 | 0,0229 | 0,0197 | |
1,5 | 0,0275 | 0,0275 | 0,0272 | 0,0263 | 0,0247 | 0,0227 | 0,0203 | 0,0176 | |
1,6 | 0,0240 | 0,0239 | 0,0237 | 0,0229 | 0,0223 | 0,0114 | 0,0103 | 0,0091 | |
1,7 | 0,0208 | 0,0208 | 0,0206 | 0,0199 | 0,0189 | 0,0174 | 0,0179 | 0,0137 | |
1,8 | 0,0181 | 0,0180 | 0,0179 | 0,0173 | 0,0164 | 0,0152 | 0,0137 | 0,0120 | |
1,9 | 0,0156 | 0,0156 | 0,0155 | 0,0150 | 0,0142 | 0,0132 | 0,0119 | 0,0105 | |
2,0 | 0,0135 | 0,0134 | 0,0133 | 0,0129 | 0,0123 | 0,0114 | 0,0103 | 0,0091 | |
2,1 | 0,0116 | 0,0115 | 0,0115 | 0,0111 | 0,0106 | 0,0098 | 0,0089 | 0,0078 | |
2,2 | 0,0099 | 0,0099 | 0,0098 | 0,0095 | 0,0090 | 0,0084 | 0,0076 | 0,0067 | |
2,4 | 0,0072 | 0,0072 | 0,0072 | 0,0069 | 0,0065 | 0,0061 | 0,0055 | 0,0048 | |
2,6 | 0,0051 | 0,0051 | 0,0050 | 0,0049 | 0,0046 | 0,0043 | 0,0038 | 0,0034 | |
2,8 | 0,0035 | 0,0035 | 0,0034 | 0,0033 | 0,0031 | 0,0029 | 0,0026 | 0,0022 | |
3,0 | 0,0123 | 0,0023 | 0,0023 | 0,0022 | 0,0020 | 0,0019 | 0,0016 | 0,0014 | |
3,2 | 0,0014 | 0,0014 | 0,0014 | 0,0013 | 0,0012 | 0,0011 | 0,0009 | 0,0008 | |
3,4 | 0,008 | 0,0008 | 0,0008 | 0,0007 | 0,0007 | 0,0006 | 0,0004 | 0,0003 | |
3,6 | 0,0003 | 0,0003 | 0,0003 | 0,0002 | 0,0002 | 0,0003 | 0,0001 | -0,0000 | |
3,8 | 0,0000 | 0,0000 | 0,0000 | 0,0000 | -0,0000 | -0,0001 | -0,0001 | -0,0002 | |
4,0 | -0,0002 | -0,0002 | -0,0002 | -0,0002 | -0,0002 | -0,0002 | -0,0003 | -0,0003 | |
η ( ξ ) | Ҳаво кемаси таянчининг i-ғилдираги таъсиридан қаттиқ аэродром қопламалари плитасининг ҳисобий кесимида ξ (η) бўлганда, m(xi) ва m(yi) қийматлари | ||||||||
0,7 | 0,8 | 0,9 | 1,0 | 1,1 | 1,2 | 1,3 | 1,4 | ||
0 | 0,0218 | 0,0126 | 0,0050 | 0,0011 | -0,0061 | -0,0101 | -0,0133 | -0,0158 | |
0,05 | 0,0220 | 0,0127 | 0,0051 | 0,0010 | -0,0060 | -0,0100 | -0,0132 | -0,0157 | |
0,1 | 0,0223 | 0,0129 | 0,0053 | -0,0008 | -0,0058 | -0,0099 | -0,0131 | -0,0156 | |
0,2 | 0,0236 | 0,0140 | 0,0062 | -0,0001 | -0,0052 | -0,0093 | -0,0126 | -0,0152 | |
0,3 | 0,0251 | 0,0154 | 0,0075 | 0,0011 | -0,0041 | -0,0084 | -0,0117 | -0,0144 | |
0,4 | 0,0265 | 0,0169 | 0,0089 | 0,0024 | -0,0029 | -0,0072 | -0,0107 | -0,0134 | |
0,5 | 0,0274 | 0,0181 | 0,0103 | 0,0038 | -0,0016 | -0,0060 | -0,0095 | -0,0123 | |
0,6 | 0,0277 | 0,0189 | 0,0113 | 0,0050 | -0,0003 | -0,0047 | -0,0083 | -0,0111 | |
0,7 | 0,0273 | 0,0192 | 0,0121 | 0,0060 | 0,0009 | -0,0035 | -0,0070 | -0,0099 | |
0,8 | 0,0264 | 0,0190 | 0,0125 | 0,0068 | 0,0018 | -0,0024 | -0,0059 | -0,0087 | |
0,9 | 0,0251 | 0,0185 | 0,0125 | 0,0072 | 0,0026 | -0,0014 | -0,0048 | -0,0076 | |
1,0 | 0,0235 | 0,0177 | 0,0123 | 0,0074 | 0,0031 | -0,0006 | -0,0039 | -0,0066 | |
1,1 | 0,0218 | 0,0167 | 0,0119 | 0,0074 | 0,0035 | -0,0000 | -0,0031 | -0,0057 | |
1,2 | 0,0200 | 0,0155 | 0,0113 | 0,0073 | 0,0036 | 0,0004 | -0,0025 | -0,0049 | |
1,3 | 0,0182 | 0,0143 | 0,0105 | 0,0070 | 0,0037 | 0,0007 | -0,0019 | -0,0042 | |
1,4 | 0,0164 | 0,0130 | 0,0097 | 0,0065 | 0,0036 | 0,0009 | -0,0015 | -0,0037 | |
1,5 | 0,0147 | 0,0118 | 0,0089 | 0,0061 | 0,0034 | 0,0010 | -0,0012 | -0,0032 | |
1,6 | 0,0131 | 0,0105 | 0,0080 | 0,0055 | 0,0032 | 0,0010 | -0,0010 | -0,0028 | |
1,7 | 0,0116 | 0,0094 | 0,0072 | 0,0050 | 0,0029 | 0,0009 | -0,0009 | -0,0025 | |
1,8 | 0,0102 | 0,0083 | 0,0063 | 0,0044 | 0,0026 | 0,0008 | -0,0008 | -0,0022 | |
1,9 | 0,0089 | 0,0072 | 0,0056 | 0,0039 | 0,0023 | 0,0007 | -0,0007 | -0,0020 | |
2,0 | 0,0077 | 0,0063 | 0,0048 | 0,0034 | 0,0019 | 0,0006 | -0,0007 | -0,0019 | |
2,1 | 0,0067 | 0,0054 | 0,0042 | 0,0029 | 0,0016 | 0,0004 | -0,0007 | -0,0018 | |
2,2 | 0,0057 | 0,0046 | 0,0035 | 0,0024 | 0,0013 | 0,0003 | -0,0007 | -0,0017 | |
2,4 | 0,0041 | 0,0033 | 0,0025 | 0,0016 | 0,0008 | -0,0000 | -0,0008 | -0,0015 | |
2,6 | 0,0028 | 0,0022 | 0,0016 | 0,0010 | 0,0003 | -0,0003 | -0,0009 | -0,0014 | |
2,8 | 0,0018 | 0,0014 | 0,0009 | 0,0005 | -0,0000 | -0,0005 | -0,0009 | -0,0014 | |
3,0 | 0,0011 | 0,0008 | 0,0004 | 0,0001 | -0,0003 | -0,0006 | -0,0010 | -0,0013 | |
3,2 | 0,0005 | 0,0003 | 0,0001 | -0,0002 | -0,0005 | -0,0007 | -0,0010 | -0,0012 | |
3,4 | 0,0001 | -0,0000 | -0,0002 | -0,0004 | -0,0006 | -0,0008 | -0,0009 | -0,0011 | |
3,6 | -0,0001 | -0,0002 | -0,0004 | -0,0005 | -0,0006 | -0,0008 | -0,0009 | -0,0010 | |
3,8 | -0,0003 | -0,0004 | -0,0005 | -0,0006 | -0,0007 | -0,0007 | -0,0008 | -0,0009 | |
4,0 | -0,0004 | -0,0004 | -0,0005 | -0,0006 | -0,0006 | -0,0007 | -0,0008 | -0,0008 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
10-ИЛОВА
10-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАэродромлар қопламаси қисм (участка)ларининг характерли гуруҳларга бўлиш схемалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАэродром қопламаларини самолёт юкларининг таъсир қилиш даражасига кўра ажратиш схемаси 1-расмда кўрсатилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-расм — Аэродром қопламаларини қисм гуруҳларига бўлиш схемалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-схема — асосий ҳаво кемаларини магистраль юргизиб бориш йўлаги бўйлаб юргизиш амалга ошириладиган аэродромлар учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-схема — Сунъий учиш-қўниш йўлаклари орқали юргизиш амалга ошириладиган аэродромлар учун; А — магистраль юргизиб бориш йўлаги; Сунъий учиш-қўниш йўлаклари охиридаги қисмлари; учиш-қўниш йўлагининг кенглиги бўйича ўрта қисми бўлиб, унинг бўйлаб ҳаво кемаларини мунтазам равишда олиб бориш амалга оширилади; чиқиш олди жойи; Б — Б — 1-схема бўйича лойиҳалаштирилган учиш-қўниш йўлагининг охирги қисмларига уланган қисмлари; 2-схема бўйича лойиҳалаштирилган учиш-қўниш йўлаги ўрта қисмидаги чекка-кенглиги бўйича қисмлари; ёрдамчи ва бирлаштирувчи юргизиб бориш йўлаги, тўхташ жойлари ва бошқа шунга ўхшаш ҳаво кемалари тўхташ жойлари; В — 1-схема бўйича лойиҳалаштирилган учиш-қўниш йўлаги ўрта қисми; Г — 1-схема бўйича ишлаб чиқилган учиш-қўниш йўлаги ўрта қисмидаги кенгликдаги чекка қисмлари, бирлаштирувчи юргизиб бориш йўлаги туташ бўлганлар бундан мустасно.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
11-ИЛОВА
11-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚаттиқ қопламалар остидаги боғловчилар билан ишлов берилган материалли сунъий заминлар ҳисоби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ушбу иловадаги қоидалар эгилишдаги чўзилишга ҳисобий оғирлиги нормаллаштирилган боғловчи материаллар билан ишлов берилган қатламларга нисбатан татбиқ этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Замини боғловчилар билан ишлов берилган материалли бетонли ва армобетонли қопламаларни лойиҳалашда қопламанинг эгилувчи моментининг ҳисобий қийматлари қуйидаги ифодалар бўйича аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбир қатламли қоплама учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishикки қатламли бирлашган чокли қопламанинг юқори қатлами учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishикки қатламли бирлашмаган чокли қопламанинг остки қатлами учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishикки қатламли бирлашмаган чокли қопламанинг юқори қатлами учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishикки қатламли бирлашмаган чокли қопламанинг остки қатлами учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВ — бир қатламли қоплама плитаси кесимини бир бирлик кенглигига тўғри келган қаттиқлик, kN*m2/m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBsup, Binf — икки қатламли қопламани тегишли равишда юқориги ва остки қатламлари плитаси кесимининг бир бирлик кенглигига тўғри келган қаттиқлик, kN*m2/m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBf — боғловчилар билан ишлов берилган асос қатламининг қаттиқлиги, kN*m2/m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmc,max — марказий юкланганликдаги эгилувчи момент, kN*m2/m, қаттиқлиги B+Bf бўлган бир қатламли плитадаги каби ҳисобланади. Икки қатламли қоплама ҳисобида эгилувчи момент қаттиқлиги Btot бўлган бир қатламли плитадаги каби аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishP=1-0,167θo
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishθo — катталик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk — ўтувчи коэффициент, мазкур ШНҚнинг 244-бандига асосан аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk',k1 — ушбу ШНҚнинг 246-бандига асосан аниқланадиган коэффициентлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБирлашмаган чокли икки қатламли қопламалар учун қўшимча равишда pk11≥1 шарти қаноатлантирилиши керак. Бу шарт қаноатлантирилмаган бўлса, pk11≥1 деб қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-расм. θ0 ни аниқлаш графиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Темир-бетон монолит ва йиғма қопламалар учун боғловчилар билан мустаҳкамланган материалли сунъий асоснинг зарурий қалинлиги tf ни қуйидаги ифода бўйича аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қийматларга боғлаб 2 расмдаги номограмма бўйича аниқланадиган нисбат.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKsd,ld — қопламанинг мустаҳкамлик шарти (1-ифода)га амал қилингандаги тегишли равишда талаб қилинган ўрин коэффициенти mN/m3 ва плитани эластиклик таснифи (m) қийматлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKw — тегишли равишда грунтнинг ўрин коэффициенти, MN/m3 ва грунтда ётувчи плитанинг эластиклик таснифи (m) қийматлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDr — оғирликни қоплама плитасидан сунъий асосга узатилиш айланасининг шартли диаметри, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEc — асос материалининг эластиклик модули, МРа, мазкур ШНҚнинг 4-иловасига асосан қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkw — коэффициент, қуйидагича қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
| 1,0 | 0,8 | 0,6 | 0,4 | 0,2 |
kw | 1,0 | 1,05 | 1,15 | 1,27 | 1,45 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishka — ҳаво кемаси таянчи ғилдираги изи юзасига тенг катталикдаги айлана радиуси Re ни плитали эластиклик таснифи Id нисбатига боғлаб қабул қилинадиган коэффициент, Id.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
| ka |
| ka |
0,1 0,2 0,3 0,4 0,5 | 1,042 1,095 1,140 1,190 1,240 | 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 | 1,300 1,363 1,430 1,500 1,580 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-расм. 
Нисбатни аниқлаш учун номограмма.
Нисбатни аниқлаш учун номограмма.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishka | ka | ||
0,1 0,2 0,3 0,4 0,5 | 1,042 1,095 1,140 1,190 1,240 | 0,6 0,7 0,8 0,9 1,0 | 1,300 1,363 1,430 1,500 1,580 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.05.08-21 «Аэродромлар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
12-ИЛОВА
12-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСувни қочириш тизимининг гидравлик ҳисоби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Кенглиги 300 m гача бўлган аэродром қопламалари, грунтли чеккалар ва грунтли сув йиғувчи майдонлардан сув қабул қилувчи учиш-қўниш йўлаги, юргизиб бориш йўлаги, тўхташ жойлари ва перронларининг сувни қочириш тизимларини ёмғир сувлари оқимига ҳисоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКенглиги 300 m дан ортиқ бўлган қопламалар, грунтли чеккалар ва сув йиғувчи майдонларнинг сув қабул қилувчи тизимларини эриган сувлар оқимига ҳисоблаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГрунтли сув йиғувчи майдонлар 15 ga дан катта бўлганда, сувни қочириш тизимининг фаолияти икки турдаги оқимга текширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Сув қочириш тизимининг бўйлама нишаблигини сувни рухсат этилган ҳаракат тезлиги ва жойнинг нишаблигини ҳисобга олиб белгилаш керак. Шунингдек, коллектор қувурларидаги сувнинг ҳаракат тезлиги 0,7 m/s дан кичик ва 5 m/s дан катта бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСувни четлатувчи ариқ ва новларда тезлиги 0,5 m/s дан (бу ерда гидравлик радиус, m) кичик бўлмаслиги ва 1 жадвалда кўрсатилган қийматлардан катта бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСув қочириш тизимининг ҳисобланаётган узунлиги бўйича сувнинг ҳаракат тезлигини камайтиришга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал | |||
Грунт | Сув ҳаракатининг энг катта тезлиги, m/s | Ариқнинг ён бағри ва тубини мустаҳкамлаш тури | Сув ҳаракатининг энг катта тезлиги, m/s |
Майда ва ўртача катталикдаги қум | 0,4 | Ясси содда | 1 |
Қум-грунт | |||
Йирик қум | 0,8 | Деворда ясси | 1,6 |
Чангли қумоқ | 0,7 | Яккалик қоплама | 2 |
Қумоқ | 1 | Қўш қоплама | 3,5 |
Гил | 1,2 | Бетон | 8 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: Энг катта рухсат этилган тезликларнинг қиймати dw< 1м гача бўлган сув оқими чуқурлиги учун келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоқимнинг бошқа чуқурликларида жадвалда кўрсатилган тезлик қийматларини қуйидаги коэффициентлар билан қўллаш лозим: dw<0,4 m бўлганда, 0,85, 1,25 km.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Сув қочириш тизими кесимларидаги ёмғир сувларининг ҳисобий сарфлари Qw, l/s, чегаравий жадаллик услуби бўйича қуйидаги ифода орқали аниқлаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQs — 1 га тўғри келган оқим катталиги, l/сs
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAw — ҳисобланадиган кесим учун сув йиғувчи майдон, ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΨ — 1 га тўғри келган ёмғирнинг ҳисобий жадаллиги, l/s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆ — қабул қилинган такрорланишдаги 1min. давом этган ёмғирнинг энг катта жадаллигига тенг бўлган катталик, mm/min:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishφ — ёмғир сувларининг оқим коэффициенти, 2-жадвал бўйича аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtj — ҳисобланаётган кесимгача ёмғир сувларининг оқиб келишининг ҳисобий муддати, min, 4 банд бўйича аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — ёмғирнинг ҳисобий жадаллигини вақт бўйича ўзгаришини таснифловчи даража кўрсаткичи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΨ20 — берилган жой учун 1 ga га тўғри келган Т=1 йил бўлгандаги 20 min муддатли ёмғир жадаллиги, l/s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishС — Ўзбекистон Республикаси ҳудуди туманларининг иқлим хусусиятларини ҳисобга олувчи коэффициент.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТ — ёмғирнинг ҳисобий жадаллигининг такрорланиш даври, йил, ушбу илованинг 3-жадвали бўйича аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn,Ψ20 ва С қийматлар ШНҚ 2.04.03-24 ва ШНҚ 2.01.01-22 талабларига мувофиқ белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
|
| 2-жадвал |
Юза тури | Қуйидаги грунтли сув йиғувчи майдонларда ёмғир сувлари оқими коэффициенти | ||
қум-грунт | қумоқ | лойга | |
Қопламалар : |
|
|
|
асфалтбетонли | 0,95 | 0,95 | 0,95 |
цементбетонли | 0,85 | 0,85 | 0,85 |
Грунтли чеккалар: |
|
|
|
бостирилмаган | 0,60 | 0,65 | 0,70 |
чим бостирилган | 0,55 | 0,60 | 0,65 |
Грунтли сув йиғувчи майдонлар: |
|
|
|
чим қопламасиз | 0,25 | 0,35 | 0,40 |
чим қопламали | 0,15 | 0,25 | 0,30 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
|
|
|
|
|
|
| 3-жадвал |
1 ga га тўғри келган ёмғир жадаллигиΨ20/1/s | Сув йиғувчи ҳисобий майдонлар Аw (ga) қуйидагича бўлганда, ёмғирнинг ҳисобий жадаллигининг такрорланиш даври Т, йил | ||
6 гача | 6 дан катта 9 гача | 9 дан катта 15 гача | |
70 дан кичик | 0,33/0,33 | 0,33/0,33 | 0,50/0,50 |
70 дан 115 гача | 0,50/0,33 | 0,50/0,50 | 0,50/0,50 |
115 дан юқори | 0,50/0,50 | 0,75/0,50 | 0,75/0,50 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Чизиқ олдидаги Т нинг қиймати қоплама чети новли, чизиқ охиридагиси — қоплама чети новсиз сувни қочириш тизими учун келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Новларининг нишаблиги 0,5 дан юқори бўлган сувни қочириш тизими коллекторлари учун жадвалдаги Т ни қийматларини бир поғонага камайтириш керак. (мисол учун, 0,5 ўрнига 0,33 ва х.к. қабул қилиш).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Техник хизмат кўрсатиш ҳудуди ва унга ёндош қопламали майдонлардан сувни қабул қилувчи сув қочириш тизимлари Т нинг қийматини, худди саноат корхоналари ҳудудидагидек ШНҚ 2.04.03-24 ва ШНҚ 2.01.01-22 талабларига мувофиқ қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Коллекторга қаралаётган давргача ёмғир сувларининг оқиб келиш вақтига tw тенг бўлган ёмғирнинг ҳисобий муддати tj min, худди ён бағр юзаси, новлар ва коллекторлар бўйича ёмғир сувлари оқиб келиш вақтларининг йиғиндиси каби қуйидаги ифода бўйича аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτs — ёмғир сувларининг ён бағир юзаси бўйича новгача оқиб келиш вақти, min;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτc — ёмғир сувларининг нов бўйича ёмғир сувларини йиғувчигача оқиб келиш вақти, min;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτk — ёмғир сувларининг коллектор бўйича қаралаётган
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкесимгача оқиб келиш вақти, min.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Ёмғир сувларининг ён бағир юзаси бўйича новгача оқиб келиш вақтини 
, min қуйидаги ифода бўйича аниқлаш керак:
, min қуйидаги ифода бўйича аниқлаш керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLs — энг катта оқимнинг шаклланишида қатнашувчи ёнбағир узунлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishis — ёнбағир нишаблиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnc — ёнбағир юзасининг ғадир-будурлик коэффициенти, 4-жадвал бўйича аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-жадвал | |
Ён бағир юзасининг тури | Ғадир-будурлик коэффициенти, nc |
Қопламалар | |
Асфалтбетонли | 0,011 |
Цементбетонли | 0,014 |
Грунтли юза: | 0,025 |
чимсиз қатлам | 0,500 |
чимли қатлам | |
Мустаҳкамланмаган грунтли ўзан (ариқ) | 0,025 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚоплама ва чеккаси бўйлама ҳамда кўндаланг нишабликларнинг нисбатлари 
бўлганда, ҳисобий нишаблик id ва ёнбағир узунлиги Ld ни энг катта нишаб чизиғи бўйича қуйидаги ифода орқали қилиш лозим.
бўлганда, ҳисобий нишаблик id ва ёнбағир узунлиги Ld ни энг катта нишаб чизиғи бўйича қуйидаги ифода орқали қилиш лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁнбағирни турли хил юзалари учун (қопламали ва грунтли чекка) ёмғир сувларининг оқиб бориш вақти т, 3-ифода бўйича нишаблик, оқим ва ғадир-будурлик коэффициентларининг ўртача нормал қийматларида аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Ёмғир сувларининг нов бўйича оқиб келиш вақтини
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLc — новнинг узунлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishvc — нов охирида ёмғир сувлари ҳаракатининг тезлиги, m/s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdw — нов охирида оқим чуқурлиги (ёмғир сувларини йиғувчи, ер ости қудуқлари олдида) m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishib — нов тубининг бўйлама нишаблиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНов охирида оқим чуқурлиги dw ни, шу кесимдаги ҳисобий сарфнинг қабул қилинган оқим чуқурлигида новни ўтказиш қобилиятига тенг бўлган шароитдан келиб чиқиб белгилаш керак. Новнинг ўтказиш қобилиятини Qc, m3/s, қуйидаги ифода бўйича аниқлаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishiw — новни ён томонлари нишаблиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Ёмғир сувларини коллектор бўйича қаралаётган кесимгача оқиб ўтиш вақти τk, min, коллекторнинг алоҳида кесимларидан оқиб ўтиш вақтларининг йиғиндиси билан белгиланиши ва қуйидаги ифода бўйича аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLk — коллекторнинг ҳисобий бўлим узунлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishvk — ёмғир сувлари ҳаракатининг коллекторни тегишли бўлагидаги ҳисобий тезлиги, m/s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmw — коллекторнинг эркин сиғими тўлишини ва сувни қочириш тизими ишида қувурнинг тўлиш меъёри бўйича сув ҳаракат тезлигининг аста-секин ортишни ҳисобга олувчи коэффициент.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishα — коллектор бўйича сувнинг вақт ҳисобига тузатма коэффициент:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу илованинг 4-бандидаги tj ифодасининг даража кўрсаткичи n=0,5 бўлса, коэффициент mw қийматини 10 фоизга ошириши, n>0,7 бўлганда эса 20 фоизга камайтириш, лекин n>2 бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКоллектор бўйича жойнинг нишаблиги 0,015 дан катта бўлганда, коэффициент қийматини 25 фоизга камайтириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Қопламага ёки қопламадан ва грунтли чеккалардан сув қочириш тизимига тушадиган ёмғир сувларининг ҳисобий сарфини энг кичик оқим ҳосил қилувчи ёмғир жадаллигини ҳисобга олмасдан аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕр ости сувларини йиғиш жойлари бўлган дренаж линиялари (тоғли ариқлар, грунтли новлар) учун ёмғир сувининг тахминий харажатлари минимал оқим ҳосил қилувчи ёмғир жадаллигини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак, сув оқимининг давомийлиги tst, min эса қуйидаги формула бўйича белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishψmin — ёмғирнинг энг кичик оқим ҳосил қилиш жадаллиги, қуйидаги 5-жадвалда кўрсатилган шимилиш жадаллиги Uf дан кам олинмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-жадвал | |
Грунтлар | Шимилиш жадаллиги, Uf, mm/min |
Гил, қумоқ грунтли таркибида натрий тузи бўлган грунт | 0,04 |
қумоқ грунтлар, қумоқли қора грунт, гилли бўз грунт | 0,08 |
Қўнғир грунт, оддий қора, таркибида натрий тузи бўлган қум-грунтли грунт | 0,15 |
Юқори қатламларида измус аралашмали қум-грунт, чим босган қум-грунт; | 0,20 |
Юқори қатламларда измус аралашмасиз қум-грунтлар | 0,33 |
Юқори қатламларда измус аралашмасиз қумлар | 0,50 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Сув қочириш тизимининг ёмғир сувларини оқиб келиш вақти бўйича 
га узоқлаштирилган кесими учун ҳисобий сарфи ёмғир сувларини бир вақтнинг ўзидаги энг катта оқимининг ҳисобий юзаси бўйича аниқлаш лозим.
га узоқлаштирилган кесими учун ҳисобий сарфи ёмғир сувларини бир вақтнинг ўзидаги энг катта оқимининг ҳисобий юзаси бўйича аниқлаш лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОқиб келиш вақти бўйича τw≤ψ min, сарф ҳисоблари қуйидагига тенг:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQt-tw=tsга мос ёмғир сувлари сарфи, l/s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQaw — сувни қочириш тизимларига оқимнинг камайиш эгрисига мос тушадиган ёмғирнинг tst давомийлигидан кескин оқиб тушадиган қўшимча сув сарфи, l/s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv — нов ёки ариқнинг ҳисобий қисмидаги сув ҳаракати тезлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish𝜂 — 6-жадвалга мувофиқ қабул қилинадиган коэффициент.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-жадвал | |||||
1,00 1,05 1,10 1,15 1,20 | 0 0,08 0,16 0,22 0,28 | 1,25 1,50 1,75 2,00 2,50 | 0,33 0,52 0,64 0,71 0,81 | 3,00 3,50 4,00 5,00 10,00 | 0,85 0,89 0,92 0,95 0,985 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Коллектор қисмларидан сувни бошқа томонга буриб юборадиган сув қочириш тармоғининг бош коллекторини ёмғир оқимининг энг катта сарфини олишга мос келадиган оқиб келиш вақти бўйича ҳисоблаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Баҳорги қор эришидан ҳосил бўладиган ҳисобий сув сарфини берилган жойда эриган сувнинг энг катта оқимларини ўртача қийматлари бўйича аниқлаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУчиш йўлакларининг дренаж тизимлари учун баҳорги қор эриши даврида Qw, l/s, қуйидаги формула бўйича ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНs,Ts — тегишли равишда баҳорги қор эриши бошланишидаги қор қатламини энг катта баландлиги, cm ва қор эришининг энг қисқа давомийлиги, d гидрометеорологик маълумотларга мувофиқ бўйича қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish100 ga дан катта бўлган сув йиғувчи майдонларнинг сув қочириш тизимлари (тоғ олди ариқлари) учун ҳисобий сув сарфи Qw қуйидаги ифода бўйича аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAi — метеорологик маълумотлар асосида белгиланадиган энг катта оқимларнинг ўртача қийматларида эриган сув оқими жадаллиги, mm/h.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Коллектор қувурларининг диаметрлари ёмғир ёки эриган сув оқимларига ҳисобланганда, қувурнинг тўлдирилган ва улар ички юзасининг ғадир-будурлик коэффициенти 0,013 га тенг ҳолатида аниқланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Ўтказувчи қувурларнинг гидравлик ҳисобини тўлиш даражаси қувур диаметрининг 0,75 қисмидан катта бўлмаганда, эриган ва ёмғир сувларини қувур каллаклари олдида тўпланиб қолмасдан ўтказиш ҳолати учун бажариш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭриган сув оқими учун зарур қувурлар ҳисобланганда, муз ҳосил бўлишининг ҳисобига қувур кесимининг камайиши мумкинлигини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Гидравлик ҳисоб асосида ёмғир сувларини қабул қилувчи қудуқлар орасидаги масофани аниқлашда, ҳисобий сув сарфи рухсат этилган тўлиш амалга оширилгандаги новларнинг ўтказиш қобилиятига тенг бўлган шароитидан келиб чиқиб белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚоплама четида жойлашган новлар учун сув оқимининг энг катта чуқурлигини новнинг чуқурлигидан 1-2 cm кам қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Сув қочириш тизими қисмларининг гидравлик ҳисобини тизим узунлиги бўйича сув ҳаракати тезлигини сақлаган ёки ошиб борган ҳолатида амалга ошириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКоллектор қувурлари (бош коллекторни) диаметрини кичрайтириш мақсадида учиш йўлагидан ташқаридаги жойнинг паст қисмларида сувни вақтинчалик йиғиш билан оқимни тартибга солиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Сувни чиқарувчи ариқ кенглигини бутун узунлиги бўйича сақлаш, баъзи қисмларда сувнинг ҳисобий сарфига мос равишда ариқ чуқурлиги ва нишаблиги ўзгартирилиши лозим.