Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбуйруғи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.04-24 «Полимер материаллардан ясалган сув таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш тизимларининг Қувур ўтказгичларини лойиҳалаш ва монтаж қилиш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2025 йил 11 апрелда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 342]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодексига мувофиқ буюраман:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. ШНҚ 2.04.04-24 «Полимер материаллардан ясалган сув таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш тизимларининг қувур ўтказгичларини лойиҳалаш ва монтаж қилиш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ўзбекистон Республикаси Давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 1998 йил 26 январдаги 9-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.04.04-97 «Полимер материаллардан сув таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш тизимларининг қувур ўтказгичларини лойиҳалаш ва монтаж қилиш» қурилиш меъёрлари ва қоидалари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Мазкур буйруқ Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси ҳамда «Ўзсаноатқурилишматериаллари» уюшмаси билан келишилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазир Ш. ХИДОЯТОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2025 йил 14 март,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish01/2-27-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКелишилди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФавқулодда вазиятлар вазири Б. КУДРАТХОДЖАЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2025 йил 6 март
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги директори А. ЖУМАНАЗАРОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2025 йил 6 март
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Ўзсаноатқурилишматериаллари» уюшма бошқарув раиси в.б Б. БОБОКУЛОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2025 йил 6 февраль
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСанитария- эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2025 йил 3 февраль
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2025 йил 14 мартдаги 01/2-27-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.04-24 «Полимер материаллардан ясалган сув таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш тизимларининг қувур ўтказгичларини лойиҳалаш ва монтаж қилиш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) полимер материаллардан ясалган ташқи ва ички сув таъминоти ҳамда оқова сувларни чиқариб юбориш тизимларининг қувур ўтказгичларини лойиҳалаш ва монтаж қилишга оид бўлган талабларни белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур ШНҚ талаблари ички ёнғинга қарши сув таъминоти ва абразив воситаларни (қум, кул, шлак ва бошқалар) ташувчи қувур ўтказгичларни лойиҳалашга нисбатан татбиқ этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Мазкур ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар келтирилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.01-22 «Биноларнинг ички сув таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.02-19 «Сув таъминоти. Ташқи тармоқлар ва иншоотлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.03-24 «Оқова сувларни чиқариб юбориш. Ташқи тармоқлар ва иншоотлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.14-22 «Ускуналар ва қувур ўтказгичларнинг иссиқлик изоляцияси»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 3.01.01-22 «Қурилишда ишлаб чиқаришни ташкил қилиш»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 3.01.02-23 «Қурилишда хавфсизлик техникаси»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 3.01.04-19 «Қурилиши тугалланган объектларни фойдаланишга қабул қилиш. Асосий ҳолатлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 2930-62 «Ўлчов асбоблари. Шрифтлар ва белгилар» (расмий манба: Приборы измерительные. Шрифты и знаки);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 3634-2019 «Кузатув қудуқларининг люклари ва сел қудуқларининг ёмғир қабул қилгичлари. Техник шартлар» (расмий манба: Люки смотровых колодцев и дождеприемники ливнесточных колодцев. Технические условия.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 8020-2016 «Канализация, сув ва газ тармоқлари қудуқлари учун бетон ва темир-бетон конструкциялар» (расмий манба: Конструкции бетонные и железобетонные для колодцев канализационных, водопроводных и газопроводных сетей);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 33366.1-2015 «Пластмассалар. Шартли белгилар ва қисқартмалар. 1-қисм. Асосий полимерлар ва уларнинг махсус хусусиятлари» (расмий манба: Пластмассы. Условные обозначения и сокращения. Часть 1. Основные полимеры и их специальные характеристики);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ ISO/IEC 15420-2010 «Автоматик идентификация. Штрихли кодлаш. EAN/UPC штрих коди белгиларининг спецификацияси» (расмий манба: Автоматическая идентификация. Кодирование штриховое. Спецификация символики штрихового кода EAN/UPC);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻz DSt ISO 161-1:2019 «Суюқ ва газсимон муҳитларни транспортда ташиш учун термопластиклардан қувурлар. Номинал ташқи диаметрлар ва номинал босимлар. 1-қисм. Метрик серия»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻz MSt ISO 175:2024 «Пластиклар. Суюқ кимёвий моддаларга ботириш таъсирини аниқлаш учун синов усуллари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻz DSt ISO 4427-2:2019 Пластмасса қувур ўтказгичли тизимлар. Сув таъминоти учун полиэтилен қувурлар ва фитинглар. 2-қисм. Қувурлар (расмий манба: Системы пластмассовых трубопроводов. Трубы полиэтиленовые и фитинги для водоснабжения. Часть 2. Трубы);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻz DSt ISO 13272:2019 «Ер ости дренажлари ва канализация учун пластмасса қувур ўтказгичлари. пластиклаштирилмаган поливинилхлорид, полипропилен, минерал модификаторли полипропилен ва полиэтилен. Йўл ҳаракати зоналари ва ер ости иншоотларида люклар ва текшириш камераларига техник талаблар» (расмий манба: Пластмассовые трубопроводы для безнапорного подземного дренажа и канализации. Непластифицированный поливинилхлорид, полипропилен, полипропилен с минеральными модификаторами и полиэтилен. Технические требования к люкам и инспекционным камерам в зонах движения и подземных установках);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻz MSt ISO 22088-1:2024 «Пластмассалар. Атроф-муҳит таъсирига чидамлилигини аниқлаш (ESC).) (1 — 6 қисмлар)»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻz DSt EN 13598-2:2020 Босимсиз ер ости дренажлари ва канализация учун пластик қувурлар тизимлари. Пластиклаштирилмаган поливинилхлорид (PVC-U), полипропилен (PP) ва полиетилен (PE). Йўл ва чуқур ер остидаги кузатув қудуқлари ва кузатув қудуқларининг техник хусусиятлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishISO 10012:2003 Ўлчовларни бошқариш тизимлари. Ўлчов жараёнлари ва ўлчаш ускуналарига қўйиладиган талаблар (расмий манба: Measurement management systems — Requirements for measurement processes and measuring equipment).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Атамалар ва таърифлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ушбу ШНҚда қуйидаги атама ва таърифлардан фойдаланилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаксимал ишчи босими (МОР) — доимий фойдаланишда қувур ўтказгичдаги муҳитнинг йўл қўйиладиган максимал босими, қувур ўтказгич элементларининг механик хусусиятларига тегишли рақамли белги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishминимал босим (PN) — доимий фойдаланишда қувур ўтказгичлар учун минимал босим мустаҳкамлик захираси коэффициенти, қувур ўтказгич элементларининг механик хусусиятларига тегишли рақамли белги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбириктирувчи қисм (фитинглар) — полимер қувурларни ёки бошқа буюмларни ўзаро улаш учун ишлатиладиган қисм.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Полимер қувурларнинг хизмат қилиш муддати мазкур ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ қуйидагича бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсовуқ сув таъминоти тизимлари учун камида 50 йил;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиссиқ сув таъминоти тизимлари учун (75℃ дан юқори бўлмаган ҳароратда ва 760 kPa (7,5 атм.) босимда) камида 25 йил.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Технологик полимер қувурларнинг хизмат қилиш муддати ташиладиган муҳитнинг кимёвий таркибига, унинг ҳароратига, босимига боғлиқ ҳолда лойиҳада белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Қувур ва бириктирувчи қисмлар учун ишлатиладиган полимер материалларнинг физик-механик хусусиятлари мазкур ШНҚнинг 2-иловасига, кимёвий чидамлилиги эса 3-иловасига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Биноларнинг ички сув таъминоти тизимларини лойиҳалаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Умумий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Совуқ ва иссиқ сув таъминоти тизимлари учун қувур материаллари қувур ўтказгичларнинг мақсади ва иш шароитларини, ташиладиган сувнинг ҳароратини, шунингдек қувурларнинг хизмат қилиш муддатини ҳисобга олган ҳолда, ШНҚ 2.04.01-22 талабларига мувофиқ танланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Хўжалик-ичимлик суви таъминоти учун мўлжалланган полимер қувурлар ва бириктирувчи қисмлар «Ичимлик» сўзи билан тамғаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Қувурлар ва бириктирувчи қисмларнинг таснифи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Совуқ сув қувур ўтказгичлари учун қувурлар ва уларни бириктирувчи қисмлари (шиша толали пластикдан ташқари) тури қуйидаги 1-жадвалга мувофиқ минимал босим билан белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСувни ташувчи пластик қувур ўтказгичлар учун минимал босим мустаҳкамлик захирасининг минимал коэффициентини ҳисобга олган ҳолда 20℃ ҳароратда сувдан ҳосил бўладиган 10 Ра (bar)да ифодаланган доимий максимал иш босимига тўғри келади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал | |
Қувур тури | Минимал босим (PN), Oʻz DSt ISO 161-1:2019 буйича, МРа |
Енгил — Е | 0,25 |
Ўртача-енгил — ЎЕ | 0.4 |
Ўртача — Ў | 0,6 |
Оғир — О | 1.0 |
Жуда оғир — ЖО | 1.6 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Шиша толали пластикдан ишлаб чиқарилган босимга чидамли қувурларни минимал босим бўйича қуйидаги уч турга бўлинади: 0,6 МРа; 1,6 МРа; 2,5 МРа.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Экструзия усули билан ишлаб чиқарилган қувурларнинг минимал диаметри сифатида уларнинг ташқи диаметри қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Ўраш усули билан ишлаб чиқарилган қувурлар учун (масалан, шиша толали ва базальтли пластмасса) минимал диаметр сифатида уларнинг ички диаметри қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Ички иссиқ сув таъминоти қувур ўтказгичлари учун ишлатиладиган босимга чидамли полимер қувурлар ва уларнинг уланиш қисмлари 75℃ ҳароратидаги сувнинг доимий таъсир қилиш шароитлари учун ҳамда 25 йилдан кам бўлмаган фойдаланиш муддатига мўлжалланган бўлиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Босимга чидамли қувурларни «SDR» кўрсаткичи ва «S» серияси бўйича ҳам таснифлашга йўл қўйилади. Мазкур кўрсаткичларнинг таснифи ушбу ШНҚнинг 2-иловасига мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Қувурларни улаш турлари ва усуллари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Биноларнинг ички сув таъминоти тизимлари учун мўлжалланган босимга чидамли қувурлар полимер материалнинг турига қараб қуйидагича уланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкарнайсимон учига пайвандлаш йўли билан — полиэтилен, полипропилен, полибутен ва шу каби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкарнайсимон учига елим билан — поливинилхлорид, шиша толали, базальт толали пластмасса ва шу каби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishажраладиган ва ажралмайдиган бириктирувчи қисмлар ёрдамида механик равишда — металл-полимер, ўзаро боғланган полиэтилен ва шу каби.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Пластик қувурлар, бириктирувчи қисмлар ва арматураларнинг уланиш усуллари ва уларнинг жойлашуви лойиҳада, қуйидагилардан келиб чиқиб белгиланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувур ўтказгичнинг мақсади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishматериалнинг хусусиятлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурлар, бириктирувчи қисмлар ва арматураларнинг тури, номенклатураси ва ўлчамлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташиладиган сувнинг ишчи босими ва ҳарорати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташиладиган модданинг тури ва хоссалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувур ўтказгичнинг хизмат муддати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувур ўтказгични ётқизиш усули ва қурилиш-монтаж ишларини бажариш шароитлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishатроф-муҳит ҳарорати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрежалаштириш ечимлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Қувур ўтказгичларни улаш усуллари уларнинг лойиҳада белгиланган хизмат муддатининг бутун даврида герметиклигини ва мустаҳкамлигини таъминлаш шартларидан, монтаж қилиш технологиясидан ҳамда уларни таъмирлаш имкониятидан келиб чиқиб қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Ажраладиган уланишлар арматураларни ўрнатиш ва ускуналарни улаш жойларида ҳамда фойдаланиш даврида қувур ўтказгич элементларини алмаштириш имконияти таъминланадиган, уланишларни текшириш ва таъмирлаш учун қулай жойларда бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Бир-бирига ёпиштириб ёки пайвандлаб улаб бўлмайдиган, модификацияланган ва композит полимер қувурлар механик равишда уланиши лозим. Бундай уланишларнинг конструкциялари ва қўлланиш технологияси маълум бир полимер материал учун ишлаб чиқарувчининг йўриқномаларида белгиланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Металл бириктирувчи қисмлар коррозияга чидамли материалдан ишлаб чиқарилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Бириктириш қисмларининг хизмат муддати қувурларнинг хизмат муддатига мос бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Қувур ўтказгичларни ётқизиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Сув таъминоти қувур ўтказгичларининг трассалари қувур материалининг физик (кимёвий) ва механик хусусиятларини, бириктириш усулларини, шунингдек ШНҚ 2.04.01-22 ни ҳисобга олган ҳолда танланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПайвандлаш усулида қувурларни монтаж қилишда сув қувурларини анъанавий ётқизиш (ҳалқали ва боши берк) схемалардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувурларни бирлаштириш қисмлари ёрдамида улашда қуйидагиларни жойлаштирган ҳолда коллектор блокларидан фойдаланиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтизимларда сув оқимини тўхтатиш ва бошқариш арматураларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувур ўтказгичларни улаш тугунларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув сарфи ҳисоблагичларини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Қувурлар яширин усулда (шахталарда, штробаларда ва шу кабилар) ётқизилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСувни тарқатиш арматурасига етказиб берадиган жойларда ҳамда уларнинг механик шикастланиши истисно қилинадиган жойларда қувур ўтказгичларни очиқ усулда ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕртўланинг шифти остида қувурлар фақат механик шикастланишдан ҳимояланган ҳолларда ётқизилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПараллель равишда горизонтал ҳолатда ётқизилган, пластик қувурлардан ясалган сув таъминоти қувур ўтказгичлар оқова сувларни чиқариб юбориш қувурлари устида ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСув таъминоти қувур ўтказгичларини агрессив, заҳарли ва ўткир ҳидли суюқликларни ташувчи қувурлар устидан ўтказишнинг иложи бўлмаса, бундай қувур ўтказгичлар фақат пайвандлаш ёки елим билан ёпиштириш усулида лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Қувур ўтказгичларни лойиҳалашда уларнинг компенсацияланиш қобилиятидан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, қувурларни ётқизишда оқилона схемани танлаш ҳамда ҳарорат деформацияси бир-биридан мустақил равишда содир бўладиган ва қувур ўтказгичнинг компенсацияловчи элементлари ўзгаришларни қабул қиладиган алоҳида қисмларга ажратувчи қўзғалмас таянчларни тўғри жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТаянчларни қуйидагича жойлаштириш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувур узунлигининг ҳарорат ўзгаришида қувур ўтказгич элементларининг компенсациялаш қобилиятини ҳисобга олган ҳолда, қўзғалмас таянчларни ўрнатиш жойларини белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурларнинг компенсацияланиш қобилиятини ҳисоблаш йўли билан текшириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўзғалувчан ва қўзғалмас таянчлар жойлашувини белгилаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲарорат таъсирида қувур узунлигининг ўзгариши қувур ўтказгич элементларининг компенсацияланиш қобилиятидан ошиб кетганда, қўзғалмас таянчлар орасида (ўрталикда) қўшимча компенсаторлар ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТаянчларни ўрнатишда қувурларнинг ўз ўқига нисбатан перпендикуляр текисликда ҳаракати ҳамда уларнинг сиртидан деворгача бўлган масофа билан чекланганлигини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Қувур ўтказгичларга ўрнатиладиган (сув оқимини тўхтатиш) арматуралари ва металл фасонли қисмлар арматурадан фойдаланиш чоғида вужудга келадиган оғирлик ва зўриқишларнинг қувурларга ўтишини истисно қилиш учун қурилиш конструкцияларига қўзғалмас равишда маҳкамланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКорпуси полимер материалдан тайёрланган, ишчи диаметри 32 mm гача бўлган (сув оқимини тўхтатиш) арматураларни қурилиш конструкцияларига маҳкамламасдан ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Полимер материалдан ясалган қувур ўтказгичлар ҳамда пўлатдан иситиш ва иссиқ сув таъминоти қувурлари параллель равишда ётқизилганда уларнинг орасидаги масофа 100 mm дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПолимер материалдан ясалган қувур ўтказгичлар ҳамда пўлатдан иситиш ва иссиқ сув таъминоти қувурлари ўзаро кесишганда уларнинг орасидаги масофа 50 mm дан кам бўлмаслиги керак. Бунда, пластик қувурлар иситиш ва иссиқ сув таъминоти қувурлари остидан ўтиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Пластик қувурлар жўяклар ва штробаларда яширин ётқизилганда деформацияларни қувур элементларига механик шикаст етказмасдан компенсациялаш имконияти таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Қувур ўтказгичларнинг фланецли уланишларини йиғишда фланецларнинг қийшайишларини бартараф этиш учун болтларни нотекис таранглаш ҳамда фланецлар орасидаги бўшлиқларни бартараф этиш учун понасимон қистирмалар ва шайбалардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Полимер қувур ўтказгичлар яширин ётқизилганда, жўяклар ва штробаларнинг ички юзасида қаттиқ ва ўткир бўртиклар бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Резьбали уланишларни йиғишда металл ҳамда пластик қувурлар ва қисмлар бир ўқда бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДеталларнинг резьбалари юзаси силлиқ, тоза ва бурмаларсиз бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Қувур ўтказгичларнинг гидравликасини ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Истеъмол жойига сувни етказиб бериш учун зарур бўлган Нтр босими миқдори қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНтр = ∑itl + ∑hм.с + hгеом + hсв , (1)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishit — t, ℃, сув ҳароратида босимнинг солиштирма йўқотилиши (қувур узунлиги бирлигига босимнинг йўқотилиши), m/m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishl — қувур ўтказгич участкаси узунлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhм.с — уланиш бўғинларида ва маҳаллий қаршиликларда босимнинг йўқотилиши, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhгеом — геометрик баландлик (ҳисобланаётган қувур ўтказгич участкасининг энг юқори нуқтаси), m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhсв — қувур ўтказгичдан чиқиш жойидаги эркин босим, m (санитария-техника ускуналари учун ШНҚ 2.04.01-22 га мувофиқ олинади).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∑hм.с ни ∑itl нинг 20 — 30 фоизга тенг деб қабул қилишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Уланиш бўғинларида гидравлик қаршиликни ҳисобга олмаган ҳолда қувур ўтказгич узунлиги бирлигида босим йўқотилиши (it) қуйидаги формула билан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (2)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishλ — қувур ўтказгич узунлиги бўйлаб гидравлик қаршилик коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV — сувнинг ўртача ҳаракат тезлиги, m/s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg — эркин тушиш тезланиши, m/s2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd — қувур ўтказгичнинг ҳисобий (ички) диаметри, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидравлик қаршилик коэффициенти қуйидаги формула билан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (3)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb — сув оқими режимларининг ўхшашлик сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishReф — Рейнольдснинг ҳақиқий сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКэ — эквивалент ғадир-будирлик коэффициенти, m, алоҳида нормативлар билан белгиланади, лекин камида 0,00001 m деб олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСув оқими режимларининг ўхшашлик сони b қуйидаги формула билан аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (4)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(b > 2 бўлганда b = 2 деб олиниши керак). Рейнольдснинг ҳақиқий сони Reф қуйидаги формула билан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (5)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishν — сувнинг кинематик ёпишқоқлик коэффициенти, m2/s.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСувнинг турбулент ҳаракати пайтидаги гидравлик қаршилигининг квадратик минтақаси бошланишига мос келадиган Рейнольдс сони қуйидаги формула билан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
. (6)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Юқорида келтирилган формулалар бўйича тахминий ҳисоб-китоблар учун ушбу ШНҚнинг 4-иловасида келтирилган номограммалардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу ШНҚнинг 4-иловасида келтирилган 13- ва 14-расмлардаги номограммалар ёрдамида ҳарорати 10℃ бўлган сувни ташишда ишқаланиш туфайли босимнинг солиштирма йўқотилиши аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу ШНҚнинг 4-иловасида келтирилган 15 ва 16-расмлардаги номограммалар ёрдамида сув ҳарорати 10℃ дан фарқ қилганда, 1000i10 қийматига қўлланиладиган kt тузатиш коэффициенти аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Таянчлар ва маҳкамлагичлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Қурилиш конструкциялари орқали ўтадиган жойларда полимер қувурлар ғилоф (гильза)ларда ўтказилиши керак (ушбу ШНҚнинг 1-расми).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҒилоф (гильза) узунлиги у кесиб ўтаётган қурилиш конструкцияси қалинлигидан ошиқроқ, пол сатҳидан эса 20 mm га кўтарилиб туриши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувурларни улаш бўғинлари ғилоф (гильза)ларнинг ичида жойлаштирилишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-расм. Қувурларни қурилиш конструкциялари орқали ўтказиш мисоллари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Полимер қувур ўтказгичлар учун қуйидагича таянчлар қўлланилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуларнинг ўқлари бўйлаб йўналишда ҳаракатланишини таъминлайдиган — қўзғалувчан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуларнинг ўқлари бўйлаб йўналишда ҳаракатланишига йўл қўймайдиган — қўзғалмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Қувурларда қўзғалмас таянчлар қувур танасига пайвандланган ёки ёпиштирилган (қувур материалига қараб) тиргак ҳалқалари — диаметри 160 mm гача бўлган қувурлар учун муфталар, диаметри 160 mm дан ортиқ бўлган қувурлар учун сегментлар ёрдамида амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувур ўтказгични таянчга қувурни сиқиш йўли билан маҳкамлашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚўзғалувчан таянчлар сифатида ички диаметри монтаж қилинадиган қувур ўтказгичнинг ташқи диаметридан 1 — 3 mm га (ётқизиш ва иссиқликдан кенгайишини ҳисобга олган ҳолда) каттароқ бўлган металл ёки полимер материалдан осма таянчлар ёки қисқич (хомут)лар қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувур ўтказгич ва металл қисқич ўртасида юмшоқ материалдан қистирма қўйилиши керак. Қувур ўтказгични ётқизиш жойи кенглиги қисқич кенглигидан камида 2 mm га кенгроқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТаянчларни жойлаштириш мисоллари ушбу ШНҚнинг 2-расмида кўрсатилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Қўзғалмас таянчлар қувур ўтказгич участкалари узунлиги ҳарорат ўзгаришларида уларнинг компенсацияланиш қобилиятидан ошмайдиган масофада жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Конструктив жиҳатларга кўра маҳкамлаш таянчларни ҳисобланган масофада ўрнатиш имкони бўлмаса, қувур ўтказгичларни текис бўлган асосга ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Диаметри 110 mm гача бўлган қувур ўтказгичларни текис асосда, ажраладиган уланишлар ўрнатиладиган жойларда узилишларни ҳосил қилган ҳолда ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-расм. Сирпанувчи (қўзғаланувчан) ва қўзғалмас таянчларни жойлаштириш усуллари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Горизонтал қувур ўтказгич вертикал ҳолатга ўтганда, горизонтал қисмда бурилишдан кейинги биринчи маҳкамлаш таянчигача бўлган масофа ушбу ШНҚнинг 2-жадвалига мувофиқ жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДиаметри 110 mm гача бўлган қувур ўтказгичлар текис асосга ётқизилганда, бундай масофа асосдан вертикал қувур ўтказгичгача олиниши керак. Бунда, асос охири ва қувур ўртасида резинали қистирма ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-жадвал | ||||||
Қувур ўтказгичнинг ташқи диаметри, mm | Полимер қувур ўтказгичнинг бурилишидан горизонтал қисмидаги биринчи маҳкамлаш таянчигача бўлган масофа, lк , mm | |||||
Ўрнатиш ва фойдаланиш шароитида қувур ҳароратининг максимал фарқи, Dt, ℃ | ||||||
20 | 30 | 40 | 20 | 30 | 40 | |
63 110 160 225 315 400 | 255 455 670 810 1135 1440 | 275 500 740 890 1245 1595 | 300 540 785 960 1350 1715 | 130 230 | 145 255 | 155 275 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. Қувур ўтказгичларнинг горизонтал участкаларини текис асосга ҳар 2 m да қисқичлар ёрдамида маҳкамлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. Қувур ўтказгичларнинг бурилиш ҳамда ускуналар, жиҳозлар ва фланецларга уланиш жойларида маҳкамланмаган горизонтал участкаси узунлиги 0,5 m дан ошмаслиги керак (мазкур ШНҚнинг 3-расми).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42. Штробалар, қутилар, ораёпма плиталари ва деворлардаги тешиклар қувурларнинг монтажи ва синовлари тугаганидан сўнг беркитилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43. Босимга чидамли қувур ўтказгичларнинг горизонтал ва вертикал қисмларида маҳкамлагичлар орасидаги масофалар мазкур ШНҚнинг 5-иловасига мувофиқ қабул қилинишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-расм. Қувурларни шахталарда ўтказиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Қувур ўтказгичларнинг иссиқликдан кенгайишини компенсациялаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44. Лойиҳалашда ва монтаж қилишда ҳарорат таъсирида полимер қувур ўтказгичларнинг узунлиги сезиларли даражада ўзгаришини ҳисобга олиш ва уларни компенсациялаш учун тегишли чораларни кўриш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45. Қувур ўтказгич узунлигининг ҳарорат ўзгариши Δl катталиги қуйидаги формула билан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(7)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishα — қувур материалининг иссиқда чизиқли кенгайиши коэффициенти, ℃ — 1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔT — қувур ўтказгичнинг максимал ва минимал ҳароратлари ўртасидаги фарқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishL — қувур ўтказгичнинг узунлиги, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46. Ҳарорат ўзгаришида ҳарорат деформацияларни компенсациялашни ҳисобга олмаган ҳолда, қувур ўтказгичда ҳосил бўладиган бўйлама кучланишлар Nt, қуйидаги формула билан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (8)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishE0 — қувур материалининг эластик модули, МРа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishF — қувур деворининг кўндаланг кесими майдони, m2.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувур ўтказгичнинг ҳар қандай узунлигида ҳар қайси маҳкамланган қисмида ҳосил бўладиган ҳарорат кучланишлар ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47. Бурилма (отвод)лар, ҳалқасимон, П-симон, силфонли компенсаторлар қувур ўтказгичлар учун асосий компенсацияловчи элементлар ҳисобланиши инобатга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. 90° бурчакли бурилманинг компенсациялаш қобилияти қуйидаги формула билан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(9)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔlд — қувур ўтказгичнинг, ҳарорат таъсиридан бурилма ёрдамида компенсацияланиши мумкин бўлган, максимал йўл қўйилган бўйлама силжиши, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishl1 — бурилмага туташ қувур ўтказгичнинг қўзғалувчан таянчга бўлган тўғри участкаси узунлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishr — бурилманинг букиш радиуси, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishD — қувурнинг ташқи диаметри, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[σ] — ҳисобий мустаҳкамлик, МРа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishE0 — эластиклик модули, МРа.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБукилган бурилма (тирсак) ва компенсаторнинг схемалари 4-расмда кўрсатилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — бурилма (тирсак); б – компенсатор.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-расм. Эгилган бурилма (тирсак) ва компенсаторнинг схемалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49. Бурилишлари бўлмаган катта узунликдаги қувур ўтказгичларнинг чизиқли компенсациясини таъминлаш учун ажралмайдиган уланишларга эга полимер қувур ўтказгичларда П-симон ёки ҳалқасимон компенсаторлар ўрнатилиши кўзда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТекис асосга ётқизилган қувурларнинг чизиқли чўзилиши бўйлама эгилиш билан компенсацияланиши лозим. Бунда, текис асос кенглиги ҳароратнинг ўзгариши оқибатида қувур ўтказгичнинг эгилиши имконини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50. П-симон компенсаторнинг компенсациялаш қобилияти қуйидаги формула билан аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(10)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔl — компенсатор қабул қилиши мумкин бўлган ҳарорат таъсиридан қувур ўтказгичнинг йўл қўйилган максимал бўйлама ҳаракати, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishh — компенсаторнинг чиқиб туриши, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishr — компенсатор бурилмасининг эгилиш радиуси, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — компенсаторнинг тўғри участкаси узунлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishD — қувурнинг ташқи диаметри, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[σ] — узоқ муддатли мустаҳкамлик шароитидан йўл қўйилган зўриқиш, МPа.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51. Компенсатор ўқидан қувур ўтказгичнинг қўзғалмас таянчни ўрнатиш ўқигача йўл қўйилган максимал масофа Lком, sm, қуйидаги формула бўйича ҳисобланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(11)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish52. Бурилма ўқидан қўзғалувчан таянчни ўрнатиш ўқигача бўлган масофа l (ушбу ШНҚнинг 5-расми) қуйидагига тенг қабул қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(12)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishК — қуйидаги формула бўйича қувурларни полимер материали мустаҳкамлиги ва эластик хусусиятлари билан белгиланадиган коэффициент:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (13)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσ — қувур материалининг ҳисобий мустаҳкамлиги, МРа.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-расм. П-симон, ҳалқасимон ва Г-симони компенсаторлар. Таянчларни жойлаштириш схемаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish53. Қўшимча бурилишлар, тушишлар ва кўтарилишларни киритиш орқали қувур ўтказгичларнинг компенсацияланиш қобилияти оширилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish54. Текис асосда «илон изи» кўринишида ётқизилган полимер қувурларнинг бўйлама эгилиши туфайли улардаги ҳарорат чизиқли чўзилиши компенсациясини таъминлаш мумкин. Бунда, асоснинг кенглиги ҳарорат ўзгариши натижасида қувур ўтказгичнинг эркин эгилиши учун имкон яратилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish55. Қувур ўтказгичларни Г, Z ва П-симон элементларининг компенсацияланиш қобилиятини оширишда қувур ўтказгични монтаж қилиш пайтида «чўзиш» (олдиндан зўриқтириш) усули қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Қувурларнинг иссиқлик изолацияси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish56. Полимер материаллардан иссиқ сув қувур ўтказгичлари (сув тарқатиш жиҳозларига уланишдан ташқари) иссиқлик изоляциясига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish57. Қувур ўтказгичларнинг иссиқлик изоляцияси ШНҚ 2.04.14-22 га мувофиқ бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувур ўтказгич учун материалнинг иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти 0,05 W/(m.℃) дан ошмаслиги, лекин иссиқлик изоляцияси қатламининг қалинлиги 10 mm дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Биноларнинг ички оқова сувларни чиқариб юбориш ва ёғин сувларини оқизиш қувурларини лойиҳалаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Умумий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish58. Биноларнинг ички оқова сувларни чиқариб юбориш тизимлари камида 75℃ доимий ҳароратдаги оқова сувларни ҳамда қисқа вақт ичида (камида 1 min) камида 90℃ ҳароратдаги оқова сувларни ташишга мўлжалланган оқова сувларни чиқариб юбориш қувурларидан лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish59. Оқова сувларни чиқариб юбориш тизимини лойиҳалашда турли хилдаги полимер қувурлар ва бириктирувчи қисмларнинг қўлланилишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish60. Ёғин сувларини оқизиш учун ички қувурлар бино баландлиги 10 m гача бўлганда босимсиз қувурлардан, 10 m дан юқори бўлганда эса босимга чидамли қувурлардан бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish61. Полимер материаллардан оқова сувларни чиқариб юбориш ва ёғин сувларини оқизиш тик қувурлари яширин усулда — шахталар, қутилар, жўяклар ва шу кабиларда ётқизилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБиноларнинг ертўлаларида (ишлаб чиқариш, омбор ёки хизмат хоналари учун жиҳозланмаган), чордоқларида ва санитария хоналарида оқова сувларни чиқариб юбориш ва ёғин сувларини оқизиш қувурларини очиқ ҳолда ётқизилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish62. Оқова сувларни чиқариб юбориш қувур ўтказгичлари яширин ётқизилганда, уларда ревизиялар ўрнатиладиган ҳамда тозалаш жойларида люклар, эшикчалар, ечиб олинадиган панеллар, панжаралар ва бошқаларни ўрнатиш орқали қулай етиб олиш имкони таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish63. Оқова сувларни чиқариб юбориш қувурлари ва бириктирувчи қисмларининг диаметри ташқи диаметри бўйича унификацияланиши лозим: 32, 40, 50, 75, 90, 110 ва 160 mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувурлар ва бириктирувчи қисмларнинг деворлари қалинлиги полимер материал турига боғлиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Қувурларни улаш турлари ва усуллари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish64. Биноларнинг ички оқова сувларни чиқариб юбориш тизимлари учун қувурлар зичлаштирувчи ҳалқалар ёрдамида карнайсимон бўғинлар орқали, ПВХ қувурлари эса қўшимча равишда елимлаш билан уланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish65. Полимер қувур ўтказгичларнинг чўян ва пўлат қувурларга ўтиш ёки ускуналарга улаш жойларида фланецли уланишлар ишлатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish66. Бурилма қувур ўтказгичлар тик қувурларга зичлаштирувчи ҳалқалар билан карнайсимон учларга уланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСиллиқ қувурларни бир-бирига улашда иккита карнайсимон учли муфталардан фойдаланишга йўл қўйилади, бунда муфталарни таянчларга маҳкамлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish67. Чўян деталларнинг силлиқ учлари (траплар, воронкалар ва шу каби) полимер материаллардан қувурларга зичлаштирувчи ҳалқалар ёки манжеталар ёрдамида бириктирувчи карнайсимон қувурлар орқали уланиши керак. Бунда, ишчи сиртларида бурма ёки ғоваклари бўлмаган чўян деталлардан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish68. Полимер материаллардан оқова сувларни чиқариб юбориш қувурларининг силлиқ учлари бир хил диаметрли чўяндан оқова сувларни чиқариб юбориш қувурининг карнайсимон учига махсус зичлаштирувчи ҳалқалар ёки манжеталар ёрдамида уланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Қувурларни ётқизиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish69. Оқова сувларни чиқариб юбориш тик қувурлари коммуникация шахталари, штробалар, каналлар ёки қутиларда ётқизилганда уларга етиб олишни (киришни) таъминлайдиган ўраб турувчи конструкциялар ШНҚ 2.04.01-22 га мувофиқ бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish70. Тик қувурларнинг ораёпма плиталаридан ўтиш жойларини цементли қоришмалар билан ораёпманинг бутун қалинлиги бўйича ёпишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувурларни ораёпма плиталаридан ўтиш жойлари гидроизоляцион материал билан бўшлиқсиз ўралган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўп қаватли биноларда қаватлараро ёнғин тарқалишини олдини олиш мақсадида полимер қувурларнинг шифтлар орқали ўтиш жойларида ёнғин таъсирида кўпчиб шишадиган ёнғиндан ҳимояловчи муфталар ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish71. Қувурлар қурилиш конструкциялари юзасига жипсланган бўлмаслиги керак. Қувурлар ва қурилиш конструкциялари орасидаги масофа камида 20 mm бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish72. Пайвандланган ва ёпиштирилган уланиш бўғинларидан фойдаланганда қувур ўтказгичларнинг ҳарорат чўзилишини қувурларни зичлаштирувчи ҳалқалар билан оддий ёки узайтирилган (компенсацияловчи) карнайсимон учларга ўрнатиш орқали компенсация қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish73. Санитария-техника жиҳозларини улардан зўриқишларни қувур ўтказгичларга ўтказмаган ҳолда, қурилиш конструкцияларига қаттиқ ва мустаҳкам маҳкамлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Қувур ўтказгичларнинг гидравликасини ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish74. Оқова сувларни чиқариб юбориш тик қувурининг диаметри ушбу қувурга уланган санитария-техника жиҳозларини гидротўсиқ (затвор)ларининг ишдан чиқишига қарши барқарорлик ҳолатидан келиб чиқиб, сув оқимининг ўтишини таъминлаш учун ҳисобланади. Бунда, тик қувурда ҳосил бўладиган ҳаво босимининг пасайиши қиймати гидротўсиқларнинг минимал баландлигидан катта бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБарча бурилма оқова сувларни чиқариб юбориш қувур ўтказгичлари ҳисобланган оқова сув оқими тезлигида улар босимсиз (эркин) оқим режимида ишлаши учун ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁғин сувлари учун тик қувурлар ва унга уланишлар қувур баландлигига тенг бўлган сув босимида сув ўтказмайдиган (герметик) бўлиши ва тиқилиб қолганда ёки тошиб тўлганда мустаҳкам бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish75. Шамоллатиладиган ва шамоллатилмайдиган оқова сувларни чиқариб юбориш тик қувурларида ҳаво босимининг йўл қўйилган камайиш қиймати 0,9 hз дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhз — оқова сувларни чиқариб юбориш тик қувурига уланган санитария-техника жиҳозларининг энг кичик гидротўсиғининг баландлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish76. Шамоллатиладиган оқова сувларни чиқариб юбориш тик қувурида ҳаво босими пасайиши қиймати қуйидаги формула билан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(14)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔp — тик қувурдаги ҳаво босими пасайиши қиймати, mm сув. устуни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqs — оқова сувларининг ҳисобий миқдори, ms;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishα0 — ҳар қаватдаги бурилмаларнинг тик қувурга уланиш бурчаги, град;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDст — тик қувурнинг (ички) диаметри, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdотв — қаватлардаги бурилмалар диаметри, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLст — тик қувурнинг ишчи баландлиги, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish90Dст > Lст да 90Dст = Lст деб қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish77. Шамоллатилмайдиган оқова сувларни чиқариб юбориш тик қувурида ҳаво босими пасайиши қиймати қуйидаги формула билан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (15)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVсм — сув-ҳаво аралашмасининг тезлиги, m/s, қуйидаги формула билан аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (16)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQв — юқоридан пастга ҳаракатланаётган оқова сувларининг ўзи билан тик қувурга тортиб кетадиган ҳавонинг миқдори, m3/s, қуйидаги формула билан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (17)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishω — тик қувурнинг кўндаланг кесими майдони, m2.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish90Dст > Lст да 90Dст = Lст деб қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish78. Ўзиоқар қувур ўтказгичнинг нишаби қуйидаги формулага асосан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (18)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishλs — қувур ўтказгич (канал)нинг гидравлик қаршилиги коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV — суюқлик оқимининг ўртача тезлиги, m/s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg — эркин тушиш тезланиши, m/s2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRs — оқимнинг гидравлик радиуси, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbs — суюқликнинг турбулент оқими режимини тавсифловчи ўлчовсиз кўрсаткич — ўтиш (bs < 2) ёки квадратик (bs = 2). bs > 2 бўлганда bs = 2 деб олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (19)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — Кэ га боғлиқ бўлган эмпирик даражанинг кўрсаткичи,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (20)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (21)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРейнолдс сони Reкв қуйидаги формулага асосан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (22)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРейнолдс сони Reф қуйидаги формула билан аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (23)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishν — суюқликнинг кинематик ёпишқоқлиги коэффициенти, m2/s. Маиший оқова сувлари учун ν = 1,49 • 10 — 6 m2/s га тенг деб олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувур ўтказгич тўлиқ тўлдирилмаганда суюқлик оқимининг ўртача тезлиги Vн қуйидагига тенг бўлади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (24)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVп — қувур ўтказгич тўлиқ тўлдирилганда суюқлик оқимининг ўртача тезлиги, m/s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRsн, Rsп — қувур ўтказгич қисман ва тўлиқ тўлдирилганда гидравлик радиуслар, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish79. Суюқлик оқими (сарфи) qs га қуйидагига тенг бўлади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (25)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishω — қувур ўтказгичнинг маълум бир қисми тўлдирилганда суюқлик оқимининг жонли кесими, m2, қуйидагига тенг бўлади: ω = Kωd2.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhs/d, Rs, Rsн/Rsп, Kω қийматлари қуйидаги 3-жадвалга асосан қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-жадвал | |||
Қувур ўтказгичнинг тўлдирилиши, hs/d | Гидравлик радиуснинг қиймати, Rs | Гидравлик радиусларнинг нисбати, Rsн/Rsп | Kω |
0,1 | 0,0635 | 0,2540 | 0,0409 |
0,2 | 0,1206 | 0,4824 | 0,1118 |
0,3 | 0,1709 | 0,6836 | 0,1982 |
0,4 | 0,2142 | 0,8568 | 0,2934 |
0,5 | 0,2500 | 1,0000 | 0,3927 |
0,6 | 0,2776 | 1,1104 | 0,4920 |
0,7 | 0,2962 | 1,1848 | 0,5872 |
0,8 | 0,3042 | 1,2168 | 0,6736 |
0,9 | 0,2980 | 1,1920 | 0,7445 |
1,0 | 0,2500 | 1,0000 | 0,7854 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish80. Босимсиз (ўзиоқар) қувур ўтказгич диаметрини унинг тўлдирилиши ва оқова суюқлик миқдорига (оқими сарфига) қараб, ушбу ШНҚнинг 6-иловасида келтирилган номограмма бўйича аниқлашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Таянчлар ва маҳкамлагичлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish81. Оқова сувларни чиқариб юбориш ва ёғин сувлари учун тик қувурлар лойиҳада кўрсатилган жойларда қуйидаги талабларга риоя қилган ҳолда маҳкамланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаҳкамлагичлар қувур ўтказгич узайтирилганда ҳосил бўладиган кучланишларни компенсатор сифатида фойдаланиладиган уланишлар томон йўналтириши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаҳкамлагичлар қувур ўтказгичларнинг карнайсимон учларига яқин жойда ўрнатилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаҳкамлагичлар қувур ўтказгич қисмларининг нишабини ва бир ўқдалигини таъминлаши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурнинг силлиқ учига ўрнатилган маҳкамлагичлар қувур ўтказгичнинг ҳисобланган ҳарорат чўзилишини таъминлаши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдиаметри 50 mm гача ва 110 mm гача бўлган, ҳалқалар ёрдамида уланган қувур ўтказгичлар учун маҳкамлагичлар орасидаги масофа қувур материалига қараб олиниши, лекин 10D дан, вертикал қувурлар учун — 20D дан ошмаслиги керак, бу ерда D — қувурнинг ташқи диаметри;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаҳкамлагичлар бириктирувчи қисмларга ўрнатилганда қувурларнинг ҳарорат чўзилишини компенсациялаш учун масофа таъминланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаҳкамлагични бириктирувчи қисмларга ўрнатиш имкони бўлмаса, бириктирувчи қисмлар қувур чўзилишини таъминлайдиган масофада хомутлар билан маҳкамланиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish82. Қувур ўтказгичнинг вертикал қисмларида маҳкамлагичлар карнайсимон учларнинг остида, унитаз ва трапларга улаш учун қўлланиладиган қувурларнинг устида ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидротўсиқлардан чиқадиган бурилмаларда маҳкамлагичлар ўрнатилишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish83. Қувур ўтказгичларни ётқизиш ва маҳкамлагичларни ўрнатишдан аввал санитария-техника жиҳозлар, сувни чиқарувчи воронкалар ва оқова сувларни қабул қилувчи бошқа мосламалар қурилиш конструкцияларига маҳкам ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМеталлдан бириктирувчи қисмлар юкламаларни қувурларга ўтказишни истисно қиладиган мустақил маҳкамлагичларга эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish84. Қувур ўтказгичларнинг фланецли уланишларини йиғишда фланецларнинг қийшайишларини бартараф этиш учун болтларни нотекис таранглаш ҳамда фланецлар орасидаги бўшлиқларни бартараф этиш учун понасимон қистирмалар ва шайбалардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish85. Полимер қувур ўтказгичлар яширин усулда ётқизилганда, жўяк (канал)ларнинг ички юзасида қаттиқ ва ўткир бўртмалар бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish86. Резьбали уланишларни йиғишда металл ва пластмасса деталлари бир ўқда жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДеталларнинг резьбалари сирти текис, тоза ва бурмаларсиз бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-боб. Ташқи сув таъминоти қувур ўтказгичларини лойиҳалаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Умумий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish87. Ташқи сув таъминоти қувур ўтказгичлари учун полимер материаллардан ишлаб чиқилган босимга чидамли қувурларни танлашда иқлим шароитлари ва техник-иқтисодий баҳолаш натижалари ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish88. Қувурлар ҳисоблаш йўли билан танланади ва ташқи сув таъминоти учун «C» (PN-6) ва ундан юқори турдаги қувурлардан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Қувурларни улаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish89. Полимер қувурларни улаш учун полимер бириктирувчи қисмлардан фойдаланиш лозим. Махсус металл бириктирувчи қисмлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish90. Диаметри 110 mm гача бўлган полиолефин қувурларни улаш учун пайвандлаш усулини қўллаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПВХ, шиша толали ва базальт пластмассалардан қувурларни профилланган резинали ҳалқалар билан зичлаштирилган карнайсимон учлар (бўғинлар)да ёки елимлаш усулида уланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish91. Полимер қувурларни арматура ва металл қувурларга улаш учун пластик бўйинбоғ (втулка)лар ва бўш металл фланец (гардиш)лардан ёки ажралмайдиган пластик-металл уланишлардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Қувур ўтказгичларни ётқизиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish92. Сув қувури трассаси ШНҚ 2.04.02-19 га мувофиқ, ётқизиш усулини (тупроқда, коллекторларда, ўтмайдиган каналларда, реконструкция қилинган қувурларда) ҳисобга олган ҳолда, маҳаллий шароит ва техник-иқтисодий ҳисоб-китоб натижаларидан келиб чиқиб белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish93. Янги қуриладиган қувур ўтказгичларни тупроқда ётқизилишига устуворлик бериш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish94. Қувурни минимал радиусда r эгиш ҳисобига трассани буриш имкониятидан фойдаланиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(26)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishE0 — полимернинг чўзилишдаги эластиклик модули, МРа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishD — қувурларнинг ташқи диаметри, mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσ — чўзилишдаги қувур материали учун ҳисобий мустаҳкамлик (оқувчанлик чегараси), МРа.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish95. Қувур трассаси бурилишини зичлаштирувчи ҳалқалар билан карнайсимон учларга уланган қувурларнинг ўқларини бир-бирига нисбатан 2° гача бурчак остида оғдириш ҳисобига амалга оширишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish96. Полимер сув қувурининг минимал ётқизиш чуқурлиги қуйидагича қабул қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурнинг пастки сиритгача — нолга тенг ҳарорат ер қаърига кириб борадиган ҳисобий чуқурлигидан 0,5 m га кўпроқ (ШНҚ 2.04.02-19 га мувофиқ);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурнинг юқори сиртигача — қурилиш майдончасида тупроқнинг музлаш чуқурлигидан 0,5 m га кўпроқ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТранспортнинг ҳаракати жадал бўлган жойларда ётқизиладиган қувурнинг юқори қисмигача минимал чуқурлик камида 1 m, транспорт ҳаракати кам бўлган жойларда эса камида 0,7 m бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish97. Транспорт воситасидан юк тушмайдиган жойларда қувур мустаҳкамлиги таъминланганда сув тармоқларининг минимал чуқурлиги камида 1,0 m бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish98. Сув тармоғининг бошқа коммуникация тармоқлари ҳамда автомобиль ва темир йўллари билан кесишмалари ШНҚ 2.04.02-19 га мувофиқ ғилоф (футляр)ларда амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҒилофнинг кесишган иншоотдан ташқарига чиқадиган учлари узунлиги камида 1,5 m бўлиши керак. Ғилофнинг ички диаметри қувурнинг ташқи диаметридан 200 mm каттароқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish99. Полимер қувурли сув тармоқлари оқова сувларни чиқариб юбориш қувурлари билан (вертикаллик бўйича) 0,4 m дан кам масофада кесишганда ғилофларда лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҒилофнинг четидан қувурларнинг ўзаро кесишмасигача бўлган масофа ҳар бир тарафига — лойли тупроқларда камида 5 m, йирик тошли ва қумли тупроқларда эса 10 m бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish100. Пластик қувурларни бошқа материалли (пўлат, чўян, асбест-цемент ва шу кабилар) қувурлар билан уланмаларини 4 — 6 mm қалинликдаги эластик (резина) қистирмалар билан, ажраладиган бириктирувчи қисмлар (фланец) ёрдамида амалга ошириш лозим. Ерости ётқизишда бундай уланишлар қудуқларнинг ичида ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГеологик шароитлардан келиб чиқиб, коррозиядан ҳимоялаш чораларини кўрган ҳолда (масалан, уланишни битум-резинали (совуқ) мастика билан қоплаш орқали), фланецли уланишларни тўғридан-тўғри ерга ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish101. Пластмасса қувур ўтказгичлар бино ва иншоотлар конструкциялари билан кесишиш жойларида (масалан, бино шифти, девори, пойдевори ёки қудуқ девори) пўлат ёки пластмасса ғилофлари кўзда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҒилофларнинг ёнғин-техник кўрсаткичлари улар кесиб ўтадиган конструкцияларнинг оловбардошлилик ва ёнғин хавфлилиги чегаралардан паст бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҒилоф ва қувур ўтказгич орасидаги бўшлиқ сув ўтказмайдиган эластик материаллар билан тўлдирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish102. Қувурларни тонелларда (коммуникация коллекторларида) ётқизилиши ШНҚ 2.04.02-19 га мувофиқ бажарилиши керак. Бунда, электр сим ва кабеллари полимер қувур ўтказгичлар устида ётқизилиши ва конструктив жиҳатдан ажратилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish103. Арматурани қудуқ, тоннель ёки каналнинг деворига ёки тубига маҳкамлаш анкер болтлари ва хомутлар ёрдамида ёки бетонлаш йўли билан амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Қувур ўтказгичларнинг мустаҳкамлигини ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish104. Қувур ўтказгичларнинг мустаҳкамлиги мазкур ШНҚнинг 7-иловаси бўйича ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Қувур ўтказгичларнинг гидравликасини ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish105. Ташқи сув таъминоти қувур ўтказгичларнинг гидравликаси ушбу ШНҚнинг 4-боби 5-параграфида келтирилган усулдан фойдаланиб ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Қувурларнинг ҳарорат чўзилишини компенсациялаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish106. Ер остида ётқизиладиган, зичлаштирувчи ҳалқалар билан карнайсимон учларга уланадиган совуқ сув қувурларида ҳарорат чўзилишлари карнайсимон учлари ёрдамида компенсациялашни таъминлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish107. Тупроқнинг қувурни сиқиб қолиш хусусиятини инобатга олиб, пайвандланган ёки бошқа ажралмайдиган уланишлари бўлган, ер остига ётқизиладиган сув қувурларда махсус компенсация чораларини амалга ошириш талаб қилинмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish108. Сув қувурлари каналларда ётқизилганда ушбу ШНҚнинг 4-боби 7-параграфига мувофиқ қувур чўзилишини компенсациялаш бўйича ҳисоблар амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish109. Каналларга ёки тоннелларга, шунингдек ер юзасига ёки ер устидаги таянчларга ётқизиладиган, ажралмайдиган уланишга эга қувурлар учун чизиқли чўзилиш компенсацияси ушбу ШНҚнинг 4-боби 7-параграфида назарда тутилган маҳкамлагичлар ва махсус компенсацияловчи элементларни жойлаштириш ёрдамида амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish110. Ажралмайдиган уланишлари бўлган полимер қувурлар горизонтал ҳолатда ётқизилганда, шунингдек уларни канал ёки тоннелларда ётқизилганда таянчлар орасидаги масофалар мазкур ШНҚнинг 5-иловасида келтирилган 11-жадвалига мувофиқ олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувурларнинг резинали ҳалқалар билан зичлаштирилган карнайсимон учларга уланган бўғинлар таянчларда жойлашган бўлса, маҳкамлагичлар орасидаги масофалар мазкур ШНҚнинг 5-иловасида келтирилган 12-жадвали бўйича, уланган бўғинлар таянчлар орасида жойлашганда эса ушбу жадвалда келтирилган масофалар 30 фоизга камайтириб олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕ, ЎЕ ва Ў турдаги ПВХ қувурлар учун таянчлар орасидаги масофалар мос равишда ЎЕ, Ў ва О турдаги ПВП ва ПП қувурлари билан бир хил қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish111. Полимер қувурларни ажралмайдиган уланишлар билан вертикал ҳолатда ётқизишда маҳкамлагичлар орасидаги масофалар мазкур ШНҚнинг 5-иловасидаги 5.2-жадвалига мувофиқ олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-боб. Ташқи оқова сувларни чиқариб юбориш, ёғин сувларини оқизиш ва дренаж қувурларини лойиҳалаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Умумий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish112. Ташқи оқова сувларни чиқариб юбориш, ёғин сувларини оқизиш ва дренаж қувурлари ШНҚ 2.04.03-24 га мувофиқ лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish113. Ташқи оқова сувларни чиқариб юбориш, ёғин сувларини оқизиш ва дренажлар учун қувурларни танлашда оқова сувларининг таркиби ва ишчи ҳарорати, шунингдек гидравлик ва мустаҳкамлик бўйича ҳисоб-китоблар инобатга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish114. Ўзиоқар оқова сувларни чиқариб юбориш тармоқларида ушбу мақсадлар учун махсус мўлжалланган қувурлардан фойдаланиш лозим. Босимли қувурлар ҳисоб-китоблар билан асосланган ҳолда қўлланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Қувурларнинг таснифи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish115. Босимсиз оқова сувларни чиқариб юбориш тармоқлар учун силлиқ қувурлар ташқи диаметр бўйича унификацияланади, бундан шиша ва базальт толали пластмасса қувурлар мустасно.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувурлар уларнинг қобиғи ҳалқаси қаттиқлигига қараб «қаттиқ бўлмаган», «ярим қаттиқ» ва «қаттиқ» синфларига бўлинади. Қувурларнинг синфлари ушбу ШНҚнинг 2-иловасида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Қувурларнинг уланиши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish116. Ўзиоқар оқова сувларни чиқариб юбориш қувур ўтказгичларида ҳам ажраладиган, ҳам ажралмайдиган уланишларни кўзда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish117. Ажраладиган уланишлар сифатида турли хилдаги профилланган ҳалқалар билан зичлаштирилган карнайсимон учлар (бўғинлар)дан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish118. Қувурларни улаш усуллари ушбу ШНҚнинг 4-бобидаги 3-параграфига асосан қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish119. Босимли оқова сувларни чиқариб юбориш қувур ўтказичларида асосан ажралмайдиган уланишлардан (бир-бирига ёпиштириш ёки пайвандлаш) фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish120. Босимли оқова сувларни чиқариб юбориш қувур ўтказичларида ажраладиган уланишлар (фланец, муфта ва шу каби), қоида тариқасида қувурларни ускуна ва жиҳозларга улаш жойларида ишлатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Қувур ўтказгичларни ётқизиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish121. Ташқи оқова сувларни чиқариб юбориш трассалари ШНҚ 2.04.03-24 ни ҳисобга олган ҳолда танланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish122. Ўзиоқар оқова сувларни чиқариб юбориш қувур ўтказгичлари фақат тўғри чизиқли ва текис ётқизилиши керак. Қувур ўтказгичларнинг диаметри ва йўналиши фақат қудуқларда ўзгартирилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБосимли оқова сувларни чиқариб юбориш тизимлари ушбу ШНҚнинг 4-бобига мувофиқ лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish123. Ташқи юкларнинг таъсири остида бўлган полимер қувурлар учун тупроқ қаршилигини инобатга олган ҳолда қувурлар кесимининг деформацияси (диаметрнинг вертикал қисқариши) ҳисоблаб чиқилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish124. Оқова сувларни чиқариб юбориш тармоқларини ётқизишда полимер қувурларни максимал ётқизиш чуқурлиги ШНҚ 2.04.03-24 га мувофиқ, «Ў» ва «О» турдаги қувурлардан қуриладиган сув таъминоти тармоқлари учун эса ШНҚ 2.04.02-24 га мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувурларни каттароқ чуқурликда ёки бошқа турдаги қувурларни ётқизиш зарур бўлганда уларни мустаҳкамликка ҳисоблаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Қувур ўтказгич мустаҳкамлигини ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish125. Ўзиоқар қувур ўтказгичлар мустаҳкамлиги мазкур ШНҚнинг 7-иловасига мувофиқ ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Қувур ўтказгичларнинг гидравликасини ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish126. Ер остида ётқизиладиган ўзиоқар оқова сувларни чиқариб юбориш қувур ўтказгичлари гидравликаси ушбу ШНҚнинг 4-бобидаги 5-параграфида келтирилган формулалар бўйича ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Қувурларнинг ҳарорат чўзилишини компенсациялаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish127. Босимли оқова сувларни чиқариб юбориш тармоқларида қувурларнинг ҳарорат чўзилишини компенсациялаш зарурати, тупроқнинг қувурни сиқиб қолиш хусусиятини ҳисобга олган ҳолда, ушбу ШНҚнинг 4-бобидаги 7-параграфга мувофиқ ҳисоблаш йўли билан белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувур ўтказгич тупроқ билан сиқиб қолинганда қувур ўтказгичнинг чўзилиши камаяди. Бундай камайиш Δlум миқдори қуйидаги формула билан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (27)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfт — тажриба усулида аниқланадиган материалнинг тупроқ билан ишқаланиш коэффициенти, бундай маълумотлар бўлмаганда бу коэффициент 0,4 га тенг деб олинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγ — тупроқнинг ҳажмий оғирлиги, Н/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishН — қувур ўтказгични ётқизиш чуқурлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishL — қувур ўтказгич узунлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕсж — деформация йўналишида материалнинг эластиклик модули, Ра;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishs — қувур ўтказгич девори қалинлиги, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKу — тупроқнинг зичланиш коэффициенти, траншеяни тўлдиришда зичланиш даражаси 0,95 бўлганда – 1, назоратсиз зичланиш даражасида — 0,5 деб олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish128. Ўзиоқар оқова сувларини чиқариб юбориш учун ишлатиладиган қувур ўтказгичларда ҳарорат ўзгариши натижасида юзага келадиган деформациялар (шакл ўзгариши) қуйидаги усуллар ёрдамида компенсация қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳалқалар билан зичлаштирилган карнайсимон учлари (бўғинлари);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқисман оқова сувларни чиқариб юбориш қудуқларида, қудуқ деворлари орқали ўтиш жойларини ташкил этиш ва тарнови (лотоги)ни тўлдириш (зичлаштириш) орқали.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Оқова сувларни чиқариб юбориш тизимлари учун қудуқлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish129. Ёғин сувларини оқизиш тизимлари учун оқова сувларни чиқариб юбориш, дренаж ва сувларни қабул қилиш қудуқларидан фойдаланишга йўл қўйилади (масалан, полимер материалдан (ПЭ, ПВХ ва шу кабилар), комбинацияланган (темир-бетон элементлар билан бирлашган полимер материалдан ишлаб чиқарилган элементлар), темир-бетонли ва ғиштли).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚудуқларнинг ўлчамлари ШНҚ 2.04.03-24 га мувофиқ олиниши лозим. Бунда, ўлчамлар ГОСТ 8020-2016 ҳамда Oʻz DSt EN 13598-2:2020 га мос бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish130. Полимер материалдан қудуқлар темир-бетондан ҳимоялаш плитаси (ГОСТ 8020-2016) ва металл ёки композит пластмассалардан люк элементлари (ГОСТ 3634-2019, Oʻz DSt ISO 13272:2019) билан биргаликда ишлатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish131. Полимер материалдан қудуқларнинг таг плиталари полимер материалдан тарнов (лоток)лар ва қувур ўтказгичларни улаш учун учи чиқиб турадиган қувурларга эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-боб. Қувур ўтказгичларни монтаж қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Умумий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish132. Полимер қувур ўтказгичларни қуришда қурилиш сифати қуйидагилар орқали таъминлаши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурлар, бириктирувчи қисмлар ва арматураларни техник кўрикдан ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўлланиладиган пайвандлаш қурилмалари ва асбоб-ускуналарни техник кўрикдан ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishйиғиш сифати ва пайвандлаш режимларини тизимли операцион назоратини амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпайвандланган бўғинларнинг сифатини визуал назорат қилиш ва уларнинг геометрик параметрларини текшириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпайвандланган ва бошқа бирикмаларни механик синовдан ўтказиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish133. Қувур ўтказгичларни қуриш жараёнларини (операцион) текшириш қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпайвандлаш ишларининг тўғри тайёрланишини, қувурлар ва фасонли бириктирувчи қисмларнинг сиртларини ифлосланишдан, намликдан ва бошқалардан тозаланганлигини кўрикдан ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпайвандлаш технологиясини назорат қилиш (қиздиргич ҳарорати, қисмларни қиздириш давомийлиги ва шу кабилар).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish134. Пайвандланган ва бирикиш бўғинларининг сифатини назорат қилиш, қувурларнинг техник кўрикдан ўтказиш ушбу бобнинг 2-параграфига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Қувурлар, бириктирувчи қисмлар ва арматураларни техник кўрикдан ўтказиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish135. Техник кўрикдан ўтказишда қуйидаги амаллар бажарилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқадоқлашнинг яхлитлигини текшириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурлар ва бириктирувчи қисмларнинг тамғаларини техник ҳужжатларга мувофиқлигини текшириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурлар ва бириктирувчи қисмлар сиртини, шунингдек бириктирувчи қисмларнинг ички сиртини кўздан кечириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурларнинг ташқи ва ички диаметрларини ҳамда девор қалинлигини ўлчаш ва лойиҳа ҳужжатларида берилган ўлчамлар билан таққослаш. Ўлчовлар камида иккита ўзаро перпендикуляр диаметрлар бўйлаб амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish136. Ўлчов натижалари қувурлар ва бириктирувчи қисмлари учун техник ҳужжатларда кўрсатилган ўлчамларга мос бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувурлар ва бириктирувчи қисмлари учларининг рухсат этилган оғишлардан юқори овалликка эга бўлишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish137. Технологик нуқсонлар, стандартлар ва техник шартларда белгиланганидан юқори оғишларга эга бўлган қувурларни ва бириктирувчи қисмларни монтаж қилиш учун фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Полимер қувурларни пайвандлаш ва ёпиштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish138. Полимер қувурларни ва бириктирувчи қисмларни пайвандлаш ишлари контактли қиздириш ускуналари (учма-уч, карнайсимон учлар билан) ёки қиздириш элементи ичига ўрнатиб кетилган бириктирувчи қисмлар ёрдамида амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish139. Ташқи диаметри 50 mm дан ва девор қалинлиги 4 mm дан ортиқ бўлган қувурлар ва бириктирувчи қисмларнинг ўзаро уланишлари пайвандлаш йўли билан (ушбу ШНҚнинг 6-расми), ташқи диаметри 110 mm гача бўлган ва ҳар қандай девор қалинлигига эга бўлган қувурлар эса карнайсимон учларда пайвандланиши лозим (ушбу ШНҚнинг 7-ва 8-расмлари).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПайвандлашда қувурлар ва бириктирувчи қисмлар етказиб берилган партияларига қараб саралаб олиниши керак. Бир хил бўлмаган полимер қувурлар ва бириктирувчи қисмларни ўзаро пайвандлашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувурларни учма-уч пайвандлашда уларнинг қирралари бўйича силжиганлигининг максимал қиймати қувур девори қалинлигининг 10 фоизидан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБириктирувчи қисмнинг карнайсимон учининг ички диаметри пайвандланадиган қувурнинг ташқи диаметрига нисбатан камроқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — пайвандлаш ускунасининг қисқичларида пайвандланадиган қувурларнинг учларини марказлаштириш ва маҳкамлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб — қувур учларига механик ишлов бериш (1);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв — оралиқ масофаси бўйича учларнинг бир-бирига мослигини ва тўғрилигини текшириш (c);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishг — қиздирилган асбоб билан пайвандланадиган сиртларни қиздириш ва эритиш (2);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishд — пайванд чоки ҳосил бўлгунга қадар бўғинни жипслаштириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-расм. Қувурларни йиғиш ва контактли қиздиргич ёрдамида учма-уч пайвандлаш жараёнининг кетма-кетлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI — қувур ва қисмларни пайвандлашга тайёрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII — қувур ва қисмларни қиздириш ва совутиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII — қувур ва қисмларни улаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1 — бириктирувчи қисмнинг карнайсимон учи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2 — қувурнинг учи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3 — чекловчи қисқич (хомут);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4 — қиздирувчи ускуна;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5 — пайванд чоки;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6 — материал эритилган жойи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-расм. Қувурларни контактли пайвандлаш жараёнининг кетма-кетлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish140. Қувур ва бириктирувчи қисмлар учма-уч пайвандланганда уларни бевосита қиздиришдан олдин пайвандланадиган сиртлар ифлосликлардан ва оксидланган қопламдан механик ишлов бериш орқали тозаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУчларига механик ишлов берилгандан сўнг, марказлаштириш мосламаси ёрдамида уланадиган қувурлар учма-уч келтирилиши, уларнинг орасидаги масофа (зазор), диаметри 110 mm гача бўлган қувурлар учун 0,5 mm дан, ундан каттароқ диаметрли қувурлар учун эса 0,7 mm дан ортиқ бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКарнайсимон учида пайвандланадиган қувурнинг учи қиррасида, қувур девори қалинлигининг 1/3 қисмига тенг 45⁰ ли бурчак остида ташқи фаскага эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish141. Монтаж шароитида қувурларни учма-уч пайвандлаш ишларини, асосий пайвандлаш жараёнлари автоматлаштирилган ва технологик жараёнларни рўйхатга олувчи компьютер назоратини таъминлайдиган пайвандлаш мосламалари ёрдамида амалга ошириш лозим (мазкур ШНҚнинг 8-расми).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувурларни пайвандлашда эриган материалнинг ёпишиб қолмаслиги учун қиздиргични иссиқликка чидамли адгезияга қарши қоплама билан қоплаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
|
|
|
1. Керакли узунликни кесиш учун ўлчаш. |
|
2. Қувурни кесиш. |
|
|
|
|
|
3. Пайвандлаш ускунасини қиздириш. |
|
4. Труба ва фитингни пайвандлаш ускунасининг учига киргизиб қиздириш. |
|
|
|
|
|
5. Қиздирилган фитингни трубанинг учига киргизиш. |
|
6. Улаш ва уланишни совутиш вақтига риоя этиш лозим. |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-расм. Қувурларни контактли пайвандлаш жараёнининг кетма-кетлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish142. Пайвандлаш машиналари ва монтаж қилиш мосламалари ёрдамида контактли пайвандлашда қуйидагилар бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсиқувчи ва марказлаштирувчи мосламада қувурларни ўрнатиш ва текислаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурларнинг қирралари механик усулда кесиш ва учларини ёғсизлантириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпайвандланадиган юзаларни иситиш ва босим остида эритиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпайвандловчи қиздиргични чиқариб олиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурнинг пайвандланадиган қиздирилган сиртларни босим остида бириктириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпайванд чокини босим остида совутиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish143. Учма-уч пайвандлаш жараёнининг асосий текшириладиган параметрларига қуйидагилар киради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқиздиргичнинг ишчи юзалари ҳарорати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқиздириш давомийлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэритиш чуқурлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэритиш ва бириктириш пайтидаги босимнинг катталиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПайвандлашдан кейин ички ва ташқи бурма (валик)ларнинг баландлиги (h) қувурнинг девори қалинлиги (s) 5 mm гача бўлганда 2 — 2,5 m дан, девор қалинлиги 6 — 20 mm бўлганда 3 — 5 mm дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish144. Карнайсимон учларда контактли пайвандлаш усули қуйидаги амалларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувур учидан бириктирувчи қисмнинг карнайсимон учининг чуқурлигига тенг масофага 2 mm қўшиб белгини чизиб қўйиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбириктирувчи қисмнинг карнайсимон учини қиздирувчи элемент учига ўрнатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурнинг силлиқ учини қиздирувчи элемент гильзасига ўрнатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпайвандланадиган қисмларни белгиланган вақт давомида қиздириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпайвандланадиган қисмларни қиздирувчи элементдан бир вақтнинг ўзида чиқариб олиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэритилган қисмларни бир-бирига белгигача улаш (ўрнатиш) ва қотиб қолгунга қадар ушлаб туриш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПайвандлаш давомида қисмлар бирлаштирилгандан кейин уларни бир-бирига нисбатан айлантириш (буриш)га йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲар бир пайвандлашдан кейин ишчи сиртларни ёпишиб қолган материаллардан тозалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПайвандланган буюмларни қисман қотиб қолгунга қадар ушлаб туриш вақти қўлланаётган материалга боғлиқдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПайвандланган бўғинлар пайвандлаш асбоби ёки ўрнатиш мосламасининг марказлаштирувчи қисқичларида, уланиш бўғинини совутиш пайтида, диаметрал қарама-қарши нуқталарда, ташқи бурма (валик)нинг иссиқ эритмасида, пайвандлаш жараёни тугагандан сўнг дарҳол тамғаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУланиш бўғинлари ГОСТ 2930-62 (ёки ISO 10012:2003)га мувофиқ тамғаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish145. Электр қиздириш элементлари ўрнатиб кетилган бириктирувчи қисмлар ёрдамида пайвандлаш усули ҳар қандай девор қалинлиги билан, диаметри 20 — 500 mm бўлган пластик қувурларни улаш учун, шунингдек қувур ўтказгичларга эгарсимон бурилмаларни пайвандлаш учун қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚиздириш элементлари ўрнатиб кетилган муфталар ёрдамида қуйидаги ҳолатларда пайвандлаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузун ўлчамли қувурларни улашда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдевор қалинлиги 5 mm дан кам бўлган қувурларни улашда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтор шароитда қувурларни таъмирлашда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚиздириш элементлари ўрнатиб кетилган бириктирувчи қисмлардан фойдаланган ҳолда қувур ўтказгичларни пайвандлаш усули, атроф-муҳит ҳарорати минус 5℃ дан паст ва +35℃ дан юқори бўлмаганда қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПайвандлаш ишларини ҳаво ҳароратининг бошқа даражаларида амалга оширишда, ишлар пайвандлаш жойи иситиладиган чодир (палатка)ларда амалга оширилиши лозим. Пайвандлаш жойи намлик, қум, чанг ва бошқалардан ҳимояланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish146. Қиздириш элементлари ўрнатиб кетилган муфталар ёрдамида қувурларни улаш технологик жараёни қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувур учларини тайёрлаш — ифлосланишдан тозалаш, ўлчов белгиларини қўйиш, пайвандланадиган сиртларга механик ишлов бериш ва уларни ёғсизлантириш. Қувур учининг тозаланадиган қисми узунлиги пайвандлаш учун қўлланадиган муфта узунлигидан камида 1,5 баравар кўп бўлиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланишни йиғиш — муфтани бир вақтнинг ўзида жойлаштириш билан марказлаштирувчи қурилма қисқичларида пайвандланадиган қувурларнинг учларини ўрнатиш ва маҳкамлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпайвандлаш ускунасига уланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпайвандлаш — пайвандлаш жараёни дастурини ўрнатиш, уланиш бўғинини қиздириш ва совутиш (мазкур ШНҚнинг 9-расми).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМеханик ишловдан олдин, ишлов бериладиган жойни белгилаш учун муфтанинг 1/2 узунлигида пайвандланадиган қувурларнинг учларига муфтани ўтириш чуқурлигини белгилаб олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувурнинг учига механик ишлов берилганда қувурнинг белгиланган учи юзасидан 0,1 — 0,2 mm қалинликда материал қатлами ва сиртидаги бурмалар олиб ташланиши керак. Қувур ва карнайсимон қисмнинг ўзаро пайвандланадиган сиртлари орасидаги бўшлиқ 0,3 mm дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМеханик ишловдан кейин қувурларнинг пайвандланадиган сиртлари ва муфталар ушбу мақсадлар учун махсус тавсия этилган аралашмалар билан яхшилаб артиб ёғсизлантирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИшлаб чиқарувчи томонидан индивидуал герметик қадоқларда етказиб бериладиган, бевосита йиғилишдан олдин очиладиган, қиздириш элементлари ўрнатиб кетилган муфталарни ёғсизлантириш талаб этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish147. Қувурлар учларининг перпендикулярлиги учун йўл қўйиладиган қиймати ва улар орасидаги максимал оралиқ масофа ушбу ШНҚнинг 4 ва 5-жадвалларига асосан қабул қилиниши керак (мазкур ШНҚнинг 10-расм).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish148. Уланмаларни йиғиш жараёнида қуйидагилар бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиринчи қувурнинг учига муфта ва қувурнинг учлари бир-бирига тақалгунига қадар муфтани киргизиш, қувур учини монтаж қилиш мосламасининг қисқичига маҳкамлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиккинчи қувурнинг учини биринчи қувурнинг учига тақаб ўрнатиш ва уни монтаж қилиш мосламасининг қисқичига маҳкамлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмуфтани иккинчи қувурнинг учига, муфтанинг 1/2 узунлигига, мосламасининг қисқичига тақаб ёки қувурдаги белгида тўхтагунча киргизиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпайвандлаш ускунасидан ток ўтказувчи симларни муфтанинг клеммаларига улаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎрнатиб кетилган қиздириш элементларига (симли электр ғалтакларга) шикаст етказмаслик учун қувурни муфтанинг ичига эҳтиёткорлик билан, катта кучланиш бермасдан, қийшайтирмасдан ва бурамасдан киритиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЙиғилган қувурлар эгилмасдан ва осилмасдан текис ётқизилиши, муфтанинг ток ўтказувчи клеммаси хизмат кўсатиш учун қулай жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПайвандлаш режими параметрлари қўлланиладиган муфталарнинг материалига ва пайвандлаш ускуналарининг турига қараб белгиланиши керак. Мослама ёқилгандан сўнг пайвандлаш жараёни автоматик равишда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПайвандланган бўғин қиздириш тугагандан сўнг, камида 20 min давомида совутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — уланиш учун элементларни тайёрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб, c, г — уланишни йиғиш босқичлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishд — пайвандлаш учун йиғилган уланиш бўғини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1 — қувур; 2 — муфтани ўтириш чуқурлиги ва қувур сиртига ишлов бериш жойи белгиси; 3 — муфта; 4 — ўрнатиб кетилган қиздиргич; 5 — электр ўтказгич клеммалар (қисгичлар); 6 — позиционер; 7 — ўтказгичли кабельни пайвандлаш машинаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-расм. Қиздириш элементлари ўрнатиб кетилган муфталар ёрдамида
қувурларни пайвандлаш.
қувурларни пайвандлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — қувур кесимининг йўл қўйилган максимал қиялиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishе — муфтадаги икки қувурнинг учлари орасидаги максимал оралиқ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-расм. Қувурларни учма-уч улашда оралиқни ўрнатиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-жадвал | |||||||||
Қувур кесимининг йўл қўйилган максимал қиялиги | |||||||||
mm да | |||||||||
Ташқи диаметри | 20 | 32 | 40 | 63 | 90 | 110 | 125 | 160 | 200 |
а | 2 | 2 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-жадвал | |||||||||
Икки қувурнинг учлари орасидаги максимал йўл қўйилган оралиқ | |||||||||
mm да | |||||||||
Ташқи диаметри | 20 | 32 | 40 | 63 | 90 | 110 | 125 | 160 | 200 |
е | * | * | * | 7 | 9 | 11 | 13 | 16 | 20 |
* Диаметри 20, 32, 40 mm бўлган муфталарнинг ички бўшлиғида пайвандланаётган қувурларнинг учлари тиралиб туриши учун технологик ўрталик бўртмаси кўзда тутилган. | |||||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish149. Эгарсимон бурмаларини қувурларга пайвандлаш ишлари қуйидаги кетма-кетликда (мазкур ШНҚнинг 11-расми) бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбурилмани қувурга пайвандлаш жойини белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбурилмани пайвандлаш жойида қувурнинг сиртини тозалаш ва ёғсизлантириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбурилмани қувурга ўрнатиш ва механик қисқич ёрдамида маҳкамлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпайвандлаш симларини ток ўтказгич клеммаларига улаш ва пайвандлашни амалга ошириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИшлаб чиқарувчи томонидан индивидуал герметик қадоқларда етказиб бериладиган, бевосита йиғилиши олдидан очиладиган, бурилманинг пайвандланадиган юзасини ёғсизлантириш талаб этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСовутилгандан сўнг, қувур ва бурилманинг ички бўшлиқларини бир-бирига улаш учун, пайвандланган бурилманинг чиқиш қувури (патрубкаси) орқали қувур девори бурғиланади (фрезаланади).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа — ўрнатиб кетилган қиздиргичи бўлган эгарсимон бурилма;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб — ўрнатиб кетилган қиздиргичи бўлган, кесилган муфтали бурилма;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1 — қувур; 2 — бурилмаларни ўрнатиш ва қувур юзасига механик ишлов бериш учун белги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3 — бурилма (отвод); 4 — ўрнатиб кетилган қиздиргич; 5 — ярим қисқич (хомут); 6 — маҳкамлаш винти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishF — йиғиш ва пайвандлашда бурилмадаги сиқиш кучи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-расм. Ўрнатиб кетилган қиздиргичи бўлган эгарсимон бурилмани қувур билан пайвандлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish150. Қиздириш элементлари ўрнатиб кетилган муфталар ва бурилмалар ёрдамида пайвандланган бўғинларнинг сифатини баҳолаш учун муфталар ялпайтирилишга, эгарсимон бурилмалар эса юлиб олинишга синовдан ўтказилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish151. Пайвандланмайдиган полимер материалдан, шу жумладан шиша толали ва базальт толали пластмассадан қувурлар бир-бирига ёпиштирилиши ва фасонли қисмлар билан бир-бирининг устига чиқариб уланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish152. Елимланадиган сиртлар махсус механик ишловдан ўтиши, ёғсизланиши ва елим билан қопланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕлимнинг таркиби ёки унинг маркаси қувурнинг материалига мос келиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish153. Ёпиштирилган уланишларнинг шакллари ва ўлчамлари қўлланиладиган қувурлар, хизмат қилиш муддати ва монтаж қилиш технологиясини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Қувурларни металл бириктирувчи қисмлар ёрдамида улаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish154. Пайвандлаш ёки ёпиштириш йўли билан улаш мумкин бўлмаганда полимер қувурларни бир-бирига ва бириктирувчи қисмларга сиқувчи ҳалқалари бўлган резьбали металл бириктирувчи қисмлар, муфталар ёки устига қопланган (накидная гайка, американка) (ушбу ШНҚнинг 12-расми) гайкалар ёрдамида бирлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish155. Қувурларни металл бириктирувчи қисмлар ёрдамида уланишлар ишлаб чиқарувчиларнинг йўриқномаларига мувофиқ бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-расм. Устига қопланган гайкалар (накидная гайка, американка) турларининг мисоллари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Биноларнинг ички сув таъминоти тармоқларини монтаж қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish156. Биноларнинг ички сув таъминоти тизимлари ишларни бажариш лойиҳаси ва технологик хариталарга мувофиқ монтаж қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish157. Ички сув таъминоти тармоқлари йириклаштирилган узел ва блоклардан фойдаланиб монтаж қилиниши керак. Ички қувур ўтказгич тизимларининг монтаж учун тайёр бўлган узелларини жойида монтаж қилишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish158. Монтаж бошланишидан олдин қурилишнинг максимал тайёргарлиги таъминланиши (барча маҳкамлагичлар ҳамда шифт ва деворлардаги ғилоф (гильза)лар ўрнатилган, деворлар сувалган бўлиши ва шу кабилар), шунингдек барча электр — газ-пайвандлаш ишлари тугалланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish159. Қувур ўтказгичлардаги уланишлар маҳкамлаш жойларидан камида 50 mm масофада бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish160. Пластмасса қувурларга эга санитария-техника кабиналари ва блоклари тамғалаш ёрлиқлари ёки тамғалаш белгиларга эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish161. Душ кабиналари ишчи ҳолатда сақланиши ва текисланган майдончада, ёғоч тагликларда ўрнатилган бўлиши лозим. Бунда, пластмасса қувурларининг чиқиб турган қисмлари кабина ўрнатилган асоснинг юзасидан камида 2 cm масофада бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish162. Қувур ўтказгичларни монтаж қилишда қуйидагиларга эътибор бериш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаҳкамлагичлар орасидаги масофага;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishполимер қувурлар ҳамда иситиш ва иссиқ сув таъминоти қувурлари орасидаги масофа лойиҳада кўрсатилган масофаларга мос бўлишига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурларнинг таянчларга маҳкам ўрнатилишига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш технологиясига риоя этилишига.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish163. Резьбали уланишларни йиғишда юмшоқ эластик резина қистирмалардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРезьбали уланишлар уларнинг қисмларига механик шикаст етказмаслик учун қўлда ёки созланадиган моментли калитлари ёрдамида амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish164. Қоплама гайкалар махсус калитлар билан тортилиши керак. Газ калитларини ишлатишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish165. Қувур ўтказгичга зиён етказилмаганлигига ишонч ҳосил қилиш учун жўяк ёки каналлар қувур ўтказгични ишчи босимда гидравлик синовдан ўтказгандан сўнг ёпилиши (сувалиши) лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish166. Металл қисмлардан ечиб олинган пластмассали қоплама гайкалардан монтаж ёки таъмирлаш ишларида қайта фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Биноларнинг ички оқова сувларни чиқариб юбориш ва ёғин сувларини оқизиш қувурларини монтаж қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish167. Биноларнинг ички оқова сувларни чиқариб юбориш ва ёғин сувларини оқизиш қувурлари ишларни бажариш лойиҳалари ва технологик хариталарга мувофиқ монтаж қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувур ўтказгичлар монтажи алоҳида қувурлар ҳамда жойида ўрнатиладиган бириктирувчи қисмлар ёрдамида ҳам, йириклаштирилган узеллар, жумладан санитария-техник кабиналарига ўрнатилган тик қувурларни ораёпма плиталарига ўрнатиб кетилган киритиш жойларига улаш йўли билан ҳам амалга оширилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувур ўтказгичларнинг вертикал ҳолатидаги монтажи «пастдан юқорига» схема бўйича амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish168. Ҳалқалар билан зичланадиган карнайсимон учларга уланишларни йиғишда қуйидаги амаллар бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқисм ва қувурни силлиқ учининг ташқи сиртини ҳамда карнайсимон учининг ички сиртини ифлосланишдан тозалаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзичлаштирувчи ҳалқани ифлосланишдан ва ёғлардан тозалаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзичлаштирувчи ҳалқани карнайсимон учидаги новчага жойлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурнинг силлиқ учини ёки бириктирувчи қисмни ва зичлаштирувчи ҳалқани совун эритмаси, глицерин ёки уларнинг аралашмаси билан мойлаш (мойлаш учун солидол ёки шунга ўхшаш бошқа мойлаш маҳсулотларидан фойдаланишга йўл қўйилмайди);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурнинг силлиқ учини бириктирувчи қисмнинг карнайсимон учига белгиланган чуқурликка киргизиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishйиғилган қисмларни бир-бирига нисбатан 45°гача бурчак остида буриш орқали йиғиш сифатини текшириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқисмларни қўлда ўрнатиш ҳолатига қайтиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish169. Диаметри 110 mm гача бўлган ПВХ қувурларни карнайсимон бўғинларга йиғиш ишлари қўлда бажарилиши лозим. Каттароқ диаметрли қувурлар учун таранглаштирувчи монтаж мосламаларидан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish170. Тик қувурлар ва бурилма қувур ўтказгичларда ўрнатиладиган таянч қисқич (хомут)ларни уларнинг лойиҳавий ҳолатда ўрнатилган санитария-техника жиҳозларига уланганидан сўнг маҳкамлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Ер остига ётқизиладиган полимер қувурлардан сув таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш тармоқларини монтаж қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish171. Сув таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш тармоқларини ётқизиш ишлари ШНҚ 3.01.01-22 га мувофиқ бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПолимер қувур ўтказгичларда уланишлар сони минимал бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish172. Траншеянинг туби бўйлаб кенглиги қувур ўтказгичнинг ташқи диаметридан камида 40 cm га каттароқ бўлиши керак. Зич ва қаттиқ тупроқларда қувурларни ётқизишдан олдин траншеянинг тубида 10 cm дан кам бўлмаган қалинликда қум тўшамасини бажариш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзун ўлчамли қувурларни ётқизишда ва траншеяларни тор тутқичли занжирли экскаватор билан қазишда траншея кенглигини камайтиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish173. Полимер оқова сувларни чиқариб юбориш қувур ўтказгичларни ётқизишдан олдин траншея тубини нишабга қараб режалаштириб текислаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТраншеяга ётқизилган қувур ўтказгич ўз ўқи бўйлаб (вертикал) текисланиши, сиқилиши, тупроқ билан тўлдирилиши ва зичлаштирилиб маҳкамланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувур ўтказгичлар ва уларнинг элементлари режалаштирилиб текисланган юзага ётқизилиши, юзада шиша бўлаклари, ўткир тошлар, чақиқтошлар ва шу кабилар бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish174. Карнайсимон учларга уланадиган қувурлар монтажини траншеянинг тубида, ажралмайдиган уланишларни эса траншеянинг четида амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish175. Ётқизишдан олдин полимер қувурлар ёриқликлар, кесик жойлар, чизилишлар ва бошқа механик шикастланишлар мавжудлигини аниқлаш учун пухта текширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНуқсонлари аниқланган қувурлар монтаж қилиш жараёнидан олиб ташланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОқова сувларни чиқариб юбориш тармоқларини ётқизишда пластмасса қувурларнинг ҳалқалиги қувур диаметрининг 0,02 нисбатидан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish176. Траншея бўйлаб ётқизилган қувурлар сони бир сменадаги ишлари самарадорлигидан келиб чиқиб аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚиш даврида, ҳаво ҳарорати 0℃ дан паст бўлганда, қувурлар траншеяда монтаж қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПолимер қувурлар (шу жумладан резина ҳалқалар ёрдамида уланишлар) ҳаво ҳарорати минус 10℃ дан паст бўлмаган пайтда монтаж қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish177. Полимер қувурлар бошқа тармоқлар билан бир вақтнинг ўзида тупроқда, тоннельда ёки каналларда ётқизиладиган иссиқлик таъминоти ва иссиқ сув таъминоти учун пўлат қувурлари ҳамда электр кабеллари тўлиқ монтаж қилиниб, изоляция ишлари тугатилгандан сўнг монтаж қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish178. Карнайсимон учларга уланадиган босимли қувурлар қуйидагича уланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурнинг силлиқ учини ифлосланишдан ва ёғлардан тозалаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурнинг силлиқ учида унинг иккинчи қувурнинг қарнайсимон учига кириши чуқурлигини белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзичлаштирувчи ҳалқани карнайсимон учидаги новчага жойлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурнинг силлиқ учини ва зичлаштирувчи ҳалқани (глицерин ёки совун эритмаси билан) мойлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурнинг силлиқ учини бириктирувчи қисмнинг карнайсимон учидаги белгиланган чуқурликгача киргизиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувурларнинг учлари заводда ёки монтаж қилиш жойида шакллантирилган 15⁰ ли бурчак остида ташқи фаскага эга бўлиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДиаметри 110 mm гача бўлган карнайсимон бўғинларни йиғиш ишлари қўлда бажарилиши лозим. Каттароқ диаметрли қувурлар учун таранглаштирувчи монтаж мосламаларидан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЗичлаштирувчи ҳалқанинг тўғри ўрнатилиши ва уланиш бўғинининг тўғри бажарилиши 0,5 mm қалинликдаги ўлчагич билан текширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish179. Карнайсимон учларга уланишларни ташқи ҳаво ҳарорати нолдан паст бўлмаган пайтда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЗичлаштирувчи ҳалқалар монтаж қилишдан олдин илиқ хонада сақланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish180. Чўнтаклар ва хандақларни тупроқнинг ҳимоя қатлами билан тўлдиришда қувур ўтказгичларнинг уланишлари уларнинг герметиклигини дастлабки синовлари ўтказилгунга қадар очиқ ҳолда қолдирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧўнтакларни тўлдириш ва хандақлардаги тупроқни зичлаш ишлари механик мосламалар ёрдамида амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish181. Қудуқлардаги узеллари қувур ўтказгичларни ётқизиш билан бир вақтда монтаж қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувур ўтказгичларда ўрнатиладиган оқимни тўхтатиш ва бошқариш арматуралари фланецларига болтлар билан маҳкам тортмасдан туриб ҳимоя тупроқ қатлами билан тўлдириши керак. Болтли уланишларни якуний маҳкамлаш бевосита тизимни гидравлик синовдан ўтказишдан олдин амалга ошириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish182. Қувур ўтказгичларни тупроқ билан кўмишдан аввал қувурнинг юқори қисмида қалинлиги 30 сm дан кам бўлмаган қумли ёки маҳаллий юмшоқ тупроқдан ҳимоя қатлами билан кўмилиши лозим. Бунда, тупроқ таркибида қаттиқ қўшимчалар (чақиқтош, тош, ғишт ва шу кабилар) бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувур ўтказгичларни тупроқ билан зачлаш қўлда, механизациялашмаган усулда бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТраншея девори ва қувур ўртасидаги чўнтак (бўшлиқ)лардаги тупроқ, шунингдек бутун ҳимоя қатлами, лойиҳада белгиланган сиқилиш коэффициентига эришгунга қадар қўл асбоблари ёрдамида механик равишда зичлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10 сm қалинликдаги биринчи ҳимоя қатлами бевосита қувур ўтказгич устидан, қўл асбоблари ёрдамида зичлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish183. Босимли қувур ўтказгичларда ҳароратнинг ўзгариши натижасида юзага келадиган кучланишни камайтириш мақсадида (плюс 10℃ дан юқори ҳароратда ётқизишда) қуйидагилар таъминланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувур ўтказгични «илон изи» қилиб ётқизиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувур ўтказгични тупроқ билан кўмишдан олдин совуқ сув билан тўлдириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувур ўтказгични тупроқ билан куннинг салқин вақтида кўмиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-боб. Қувур ўтказгичларни синовдан ўтказиш ва фойдаланишга топшириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish184. Босимли ва босимсиз (ўзиоқар) сув таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш қувур ўтказгичлари икки маротаба (дастлабки ва якуний) гидравлик ёки пневматик усулларда мустаҳкамликка ва зичликка (герметикликка) синовдан ўтказилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish185. Траншеяларни кўмишдан олдин ҳамда арматураларни (гидрантлар, хавфсизлик клапанлари, вантузлар (қувурдан ҳаво чиқариш мосламаси) ва шу кабилар) ўрнатишдан аввал қувур ўтказгичларни мустаҳкамликка синаш лозим. Бунда, дастлабки синаш учун (ортиқча) гидравлик босими ҳисобий ишчи босимнинг 1,5 коэффициентга кўпайтирилган қийматга тенг бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish186. Қувур ўтказгичларни мустаҳкамликка якуний синовлар траншеялар кўмилгандан кейин ва қувур ўтказгичнинг маълум қисмида барча ишлар тугагалландан сўнг бажарилиши лозим. Бунда, гидрантлар, хавфсизлик клапанлари, вантузлар ўрнатилишидан аввал уларнинг ўрнига тиқин (заглушка)лар ўрнатилиши керак. Якуний синовда гидравлик босим ҳисобий ишчи босимининг 1,3 коэффициентга кўпайтирилган қийматга тенг бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish187. Зичлаштирувчи ҳалқалар билан карнайсимон учларга уланган босимли полимер қувур ўтказгичларни синовдан ўтказишдан олдин қувур ўтказгичнинг учларида ва бурилмаларида вақтинча ёки доимий тиргаклар ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish188. Босимли қувур ўтказгичларни дастлабки гидравлик синовдан ўтказиш қуйидагича амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувур ўтказгични сув билан тўлдириш ва уни 2 h давомида босимсиз ушлаб туриш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувур ўтказгичда синов босимини яратиш ва уни 0,5 h давомида ушлаб туриш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинов босимини ҳисобий босимигача пасайтириш ва қувур ўтказгични текшириш (кўздан кечириш).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувур ўтказгични камида 0,5 h давомида ишчи босими остида ушлаб туриш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувур ўтказгич қобиғида деформация вужудга келиш эҳтимоли бўлганлиги сабабли, унга тўлиқ барқарорлашгунга қадар сув қуйиб туриш орқали қувур ўтказгичдаги синов ёки ишчи босимини ушлаб туриш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСинов босими остида қувурларда, уланиш бўғинларида ва бириктирувчи қисмларда ёриқликлар аниқланмаса, шунингдек ишчи босим остида сув оқишлари кузатилмаса, қувур ўтказгич дастлабки гидравлик синовдан ўтган деб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish189. Катта диаметрли қувурлардан ўзиоқар оқова сувларни чиқариб юбориш тармоқларининг дастлабки ва якуний синовлари пневматик усулда амалга оширишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДастлабки синовлар траншеяни якуний кўмилишидан олдин 0,05 МРа ҳаво босими остида, 15 min давомида ушлаб туриш билан амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, пайвандланган, ёпиштирилган ва бошқа турдаги уланиш бўғинлари кўздан кечирилиши, сизиб чиқаётган ҳаво товушга ёки совун эмульсияси қопланган уланиш бўғинларида ҳосил бўлган пуфакчаларга қараб уланишдаги заиф жойлари аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПневматик усулдаги якуний синовлар синовдан ўтказилаётган қувур ўтказгичнинг ўртасидаги қувур устида ерости сувлари сатҳи 2,5 m дан кам бўлганда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЯкуний пневматик синовлар ҳар 20 — 100 m узунликдаги участкаларда ўтказилиши лозим. Бунда, қувур ўтказгичнинг энг юқори ва энг пастки нуқталари орасидаги фарқ 2,5 m дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПневматик синовлар қувур ўтказгич кўмилганидан 48 h ўтганидан кейин бошланиши керак. Сиқилган ҳавонинг ортиқ синов босими қуйидаги 6-жадвалга мувофиқ олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-жадвал | |||
Ўзиоқар оқова сувларни чиқариб юбориш қувур ўтказгичларини пневматик синашдаги сиқилган ҳавонинг синов босими | |||
Қувур ўқидан ерости сувларигача чуқурлик, h, m | Синов босими, МРа | Босимнинг пасайиши, | |
ортиқча бошланғич, р | якуний, р1 | ||
h = 0 | 0,0100 | 0,0070 | 0,0030 |
0 < h < 0,5 | 0,0155 | 0,0124 | 0,0031 |
0,5 < h < 1 | 0,0210 | 0,0177 | 0,0033 |
1 < h < 1,5 | 0,0265 | 0,0231 | 0,0034 |
1,5 < h < 2 | 0,0320 | 0,0284 | 0,0036 |
2 < h < 2,5 | 0,0375 | 0,0338 | 0,0037 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish190. Зичлиликка ўтказиладиган якуний гидравлик синови қуйидагича амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувур ўтказгичда ҳисобий ишчи босимига тенг босим яратилиши ва 2 h давомида сақланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбосим 0,02 МРа га тушганда, қўшимча сув берилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбосим 10 min дан кўп бўлмаган вақт ичида синов даражасидаги босимгача кўтарилиши ва 2 h давомида сақланиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСинов босимида қувур ўтказгичдаги сувнинг ҳақиқий оқиб кетиши мазкур ШНҚнинг 7-жадвалида кўрсатилган қийматлардан ошмаса, қувур ўтказгич якуний гидравлик синовдан ўтган деб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish191. Ўзиоқар оқова сувларни чиқариб юбориш тармоқларининг гидравлик синови қудуқларда гидроизоляция ишлари тугаллангандан сўнг икки босқичда: дастлабки (қудуқсиз) ва якуний (қудуқлар билан бирга) синовлар амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish192. Оқова сувларни чиқариб юбориш қувур ўтказгичларининг қудуқлар билан бирга ўтказиладиган якуний синови ишларни бажариш лойиҳаси ва технологик хариталарга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish193. Полимер ички қувур ўтказгич тизимларининг гидравлик синовлари муҳит ҳарорати мусбат даражада бўлганда, охирги пайвандланган ёки ёпиштирилган уланишлар бажарилгандан кейин 24 h ўтказиб амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish194. Ёғин сувларни оқизиш қувурлари ички тизимларининг гидравлик синовлари уларнинг тик қувурларини тўлиқ баландлигигача сув билан тўлдириш орқали амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСиновлар қувур ўтказгичларни ташқи текшириш ва кўзга кўринар нуқсонларни бартараф этишдан кейин амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁпиштириб уланган қувур ўтказгичларнинг гидравлик синовлари охирги уланишлар бажарилгандан кейин 24 h ўтказиб амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТик қувурни сув билан тўлдиргандан кейин 20 min давомида ундаги сув сатҳи пасаймаса ва ташқи кўздан кечиришда сув оқишлар кузатилмаса ёки бошқа нуқсонлар аниқланмаса ёғин сувларни оқизиш тизими синовдан ўтган деб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-жадвал | ||
Қувур ўтказгичнинг 1 km узунликдаги участкасида якуний герметиклик синовлари пайтида йўл қўйилган сув оқиб кетиши даражаси | ||
Қувурнинг ташқи диаметри, mm | Қувурлар учун йўл қўйилган сув оқиб кетиши даражаси, l/min | |
ажралмайдиган (пайвандланган, елимланган) уланишлар билан уланган | зичлаштирувчи ҳалқалар билан карнайсимон учларга уланган | |
63 — 75 | 0,2 — 0,24 | 0,3 — 0,5 |
90 — 110 | 0,26 — 0,28 | 0,6-0,7 |
125 — 140 | 0,35 — 0,38 | 0,9 — 0,95 |
160 — 180 | 0,42 — 0,6 | 1,05 — 1,2 |
200 | 0,56 | 1,4 |
250 | 0,7 | 1,55 |
280 | 0,8 | 1,6 |
315 | 0,85 | 1,7 |
355 | 0,9 | 1,8 |
400 — 450 | 1,1-0,5 | 1,95 — 2,1 |
500 — 560 | 1,1 — 1,15 | 2,2 — 2,3 |
630 | 1,2 | 2,4 |
710 | 1,3 | 2,55 |
800 | 1,35 | 2,70 |
900 | 1,45 | 2,90 |
1000 | 1,5 | 3,0 |
1200 | 1,6 | 3,0 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish195. Полимер қувур ўтказгичларнинг пневматик синовлари ер устида ётқизилиши қуйидаги ҳолларда амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмуҳит ҳарорати 0℃ дан паст бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехник сабабларга кўра сувдан фойдаланиш мумкин бўлмаганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинов учун зарур бўлган миқдорда сув мавжуд бўлмаганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПолимер қувур ўтказгичларни пневматик синовдан ўтказиш усуллари ва синов пайтида хавфсизлик талаблари лойиҳада белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish196. Қувур ўтказгичларни фойдаланишга қабул қилиш ШНҚ 3.01.04-19 га мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-боб. Полимер қувурларни монтаж қилишда хавфсизлик чоралари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish197. Полимер қувурларни монтаж қилишда ШНҚ 3.01.02-23 талабларига риоя этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish198. Пайвандлаш ускуналари ва электр симлари изоляцияси кўздан кечирилиши, шунингдек қувурларни учларига механик ишлов берувчи асбобларнинг ишлаши техник текширувдан ўтказилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish199. Пайвандлаш режими параметри қийматлари ҳар бир полимер тури учун белгиланган технологик талабларга жавоб бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish200. Сақлаш ва монтаж қилиш пайтида қувурлар атроф-муҳитга зарарли моддалар чиқармаслиги ва бевосита алоқа қилганда инсон организмига таъсир қилмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish201. Қувурларни монтаж қилиш вақтида ёнғин хавфсизлиги таъминланиши керак. Ёнғин содир бўлганда ёнғин-қутқарув хизматига хабар бериш ва мавжуд ёнғин ўчириш воситаларидан (сув, кўпик, қум, кошма ва шу кабилар) фойдаланган холда ёнғинни бартараф этиш чораларини кўриш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁпиқ хоналарда ўтказилган қувурларда ёнғин ўчиришда нафас олиш ва кўриш органларини ҳимояловчи шахсий ҳимоя воситаларидан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish202. Гидравлик ва пневматик синовлар қувур ўтказгичлар ишончли маҳкамлангандан сўнг, уларнинг учларида ва бурилишларида тиргаклар ўрнатилгандан кейин амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish203. Қувур ўтказгичларни монтаж қилиш ва синовдан ўтказиш пайтида зина ва нарвонларни уларга суянтириш ёки қувур ўтказгичлар устида юришга йўл қўйилмайди. Қувурларни болға билан уриб чиқиш, шунингдек уларни треншея ёки қурилиш конструкциялари деворларидан тортиб олишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-боб. Полимер қувурларни ташиш ва сақлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish204. Полимер қувурлар ва бириктирувчи қисмлари юк ташувчи транспорт воситасида юкларни юклаш, мустаҳкамлаш ва механик шикастланишини олдини олишга доир техник шартларга риоя қилган ҳолда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТашиш билан боғлиқ бўлган барча ишлар ишлаб чиқарувчининг йўриқномасида белгиланган муҳит ҳароратидан паст бўлмаган шароитда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish205. Қувур ва қисмларни юклаш ва туширишда ҳавонинг салбий ҳароратларда уларни зарбалардан ва механик шикастланишларидан эҳтиёт қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish206. Полимер қувурларни ўрамларда, ғалтакларга ўралган ҳолда, катта диаметрли қувурлар эса алоҳида қадоқланган пакетларда ёки алоҳида-алоҳида ташиш ва сақлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish207. Қувурларни омборларда сақлашда ишлаб чиқарувчининг йўриқномаларида кўрсатилган шартларга риоя қилиш лозим. Бунда, қувурлар тўпламининг баландлиги 3 m дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҒалтакларга ўралган қувурларни фақат вертикал ҳолатда сақланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБириктирувчи қисмлар фақат қадоқланган ҳолда сақланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувурлар ва бириктирувчи қисмларнинг механик шикастланишдан, деформациядан, ичига нефть маҳсулотлари ва ёғларнинг тушишидан, ички юзасининг ифлосланишидан, қуёш нури таъсиридан химояланишини таъминлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish208. Сув таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш тизимлари қувур ўтказгичларида қўлланиладиган полимер қувурлар ва бириктирувчи қисмлари (фитинглар) ГОСТ ISO/IEC 15420-2010 бўйича штрих-кодли тамғаларга эга бўлиши лозим (мазкур ШНҚнинг 8-илова).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.04-24 «Полимер материаллардан ясалган сув таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш тизимларининг қувур ўтказгичларини лойиҳалаш ва монтаж қилиш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувурларнинг хизмат қилиш муддатининг босим ва ташиладиган муҳит ҳароратига боғлиқлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувурларнинг хизмат қилиш муддатининг босим ва ташиладиган муҳит ҳароратига боғлиқлиги қуйидаги 8-жадвалда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-жадвал | |||||
Ҳарорат | Хизмат қилиш муддати, йил | Қувур тури | |||
PN 10 | PN1S | PN 20 | PN 25 | ||
Йўл қўйилган ортиқча босим, kgf/сm2 | |||||
20℃ | 10 | 13,5 | 21,7 | 27,1 | 33,9 |
25 | 13,2 | 21,1 | 26,4 | 33,0 | |
50 | 12,9 | 20,7 | 25,9 | 32,3 | |
30℃ | 10 | 11,7 | 18,8 | 23,5 | 9,3 |
25 | 11,3 | 18,1 | 22,7 | 28,3 | |
50 | 11,1 | 17,7 | 22,1 | 27,7 | |
40℃ | 10 | 10,1 | 16,2 | 20,3 | 25,3 |
25 | 9,7 | 15,6 | 19,5 | 24,3 | |
50 | 9,2 | 14,7 | 18,4 | 23,0 | |
50℃ | 10 | 8,7 | 13,9 | 17,3 | 21,7 |
25 | 8,0 | 12,8 | 16,0 | 20,0 | |
50 | 7,3 | 11,7 | 14,7 | 18,3 | |
60℃ | 10 | 7,2 | 11,5 | 14,4 | 18,0 |
25 | 6,1 | 9,8 | 12,3 | 15,3 | |
50 | 5,5 | 8,7 | 10,9 | 13,7 | |
70℃ | 10 | 5.3 | 8.5 | 10.7 | 13.3 |
25 | 4.5 | 7.3 | 9.1 | 11.3 | |
50 | 4,3 | 6.8 | 8.5 | 10.7 | |
80℃ | 5 | 4,3 | 6.9 | 8.7 | 10.8 |
10 | 3,9 | 6.3 | 7.9 | 9.8 | |
25 | 3,7 | 5.9 | 7.5 | 9.2 | |
95℃ | 1 | 3,9 | 6.7 | 7.6 | 8.5 |
5 | 2,8 | 4.4 | 5.4 | 6.1 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.04-24 «Полимер материаллардан ясалган сув таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш тизимларининг қувур ўтказгичларини лойиҳалаш ва монтаж қилиш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПолимер қувурларнинг таснифланиши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Босимли қувурлар учун максимал ишчи босимига (МОР) қараб қувурларнинг ташқи диаметри ва девор қалинлиги ўртасидаги нисбати белгиланган, жумладан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,25; 0,32; 0,4; 0,6; 1; 1,6; 2; 2,5 МРа қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishР — доимий фойдаланишда қувур ўтказгичдаги муҳитнинг йўл қўйиладиган максимал ишчи босими (МОР), МРа; МОР қувур ўтказгич элементларининг физик ҳамда механик хусусиятларини ҳисобга олади ва қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMOP=20MRS/(C (SDR-1)) (2)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMRS — минимал давомли мустаҳкамлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSDR — стандарт ўлчов нисбати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDн — қувур ўтказгичнинг ташқи диаметри, m (mm);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishs — қувур ўтказгичнинг девори қалинлиги, m (mm);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[σ] — узоқ муддатли мустаҳкамлигидан келиб чиқадиган ҳисобий мустаҳкамлик, МРа.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Халқаро таснифларда қувурлар «S» серияси билан ва «SDR» стандарт нисбати бўйича белгиланади ва уларнинг қийматлари қуйидаги формулалар билан аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(2)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(3)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Максимал ишчи босими (МОР) «S» ва «SDR» нинг ўзаро нисбати билан боғлиқлиги қуйидаги формулалар билан аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(4)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMRS — минимал узоқ муддатли мустаҳкамлик, МРа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishc — хавфсизлик коэффициенти захираси, ҳар бир турдаги материал учун белгиланиши ва тегишли меъёрий ҳужжатларда кўрсатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Оқова сувларни чиқариб юбориш қувурлари ҳалқанинг қаттиқлиги бўйича синфларга бўлинади G0, kPа ва қуйидаги формулалар билан аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(5)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishE0 — материалнинг эластик модули, kPа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdm — қувур кесимининг ўртача диаметри, m (mm);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishμ — қувур материалининг Пуассон коэффициенти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishG0 < 2500 бўлганда қувур «қаттиқ эмас», G0 ~ 2500 – 5000 — «ярим қаттиқ», G0 = 5000 — 10000 — «қаттиқ» деб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Полимер қувурлари материаллари хусусиятларининг асосий кўрсаткичлари қуйидаги 9-жадвал бўйича қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувурлар ва бириктирувчи қисмларни ишлаб чиқаришда қўлланиладиган полимер материалларнинг асосий физик-механик хусусиятлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-жадвал | ||||||||
Кўрсаткич | Материал учун кўрсаткичлар қийматлари | |||||||
ПНД | ПВД (ПНП) | ПВХ | ПП | Ўзаро боғланган ПЭ | Хлор-ланган ПВХ | Шиша-пластик | ||
ПВП | ПСП | |||||||
Зичлиги, g/сm3 | 0,94-0,96 | 0,93-0,94 | 0,91-0,93 | 1,4 | 0,91 | 0,93-0,95 | 1,57 | 1,6-2,2 |
Чўзилишдаги оқувчанлик чагараси, МPа | 20 — 25 | 15 — 18 | 10 — 12 | 50 — 56 | 25 — 28 | 18 — 26 | 50 — 55 | 40 — 200* |
Узилиши пайтида чўзилиши, % | 800 | 800 | 600 | 50 | >200 | 200 — 500 | 70 — 120 | 0,4 — 1,4 |
Эластиклик модули, МPа | 800 | 600 | 200 | 3000 | 1200 | 550 — 800 | 2900 | 5000 — 25000** |
Ҳарорат чизиқли кенгайиши коэфф., 10-4 °C-1 | 2 | 2 | 2 | 0,7 | 1,5 | 1,2 — 1,4 | 0,62 | 0,18 — 0,3 |
Ҳисобий мустаҳкамлик, МPа | 5-6,3 | 5 | 2,5 — 3,2 | 10 — 12,5 | 5-6,3 | 6,3 | 10 | 10 — 30** |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish* Фенол-формальдегид, полиэфир и эпоксид қатронлар учун.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish** Ўқларнинг йўналишлари бўйича.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: Қувурларнинг марка (тур)лари ГОСТ 33366.1-2015 бўйича берилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.04-24 «Полимер материаллардан ясалган сув таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш тизимларининг қувур ўтказгичларини лойиҳалаш ва монтаж қилиш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПластик қувурлар ва фитингларнинг кимёвий чидамлилиги бўйича комбинацияланган тасниф жадвали
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Тасниф жадвалини қўллаш доираси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ушбу маълумотда қувур материалларининг маълум ҳарорат оралиғида, суюқликлар таъсирида кимёвий чидамлилиги таснифини берилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу таснифга кирувчи қувур материаллари қуйидагилардан иборат:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПаст зичликдаги полиэтилен — PE-LD1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЮқори зичликдаги полиэтилен — PE-HD2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПолипропилен — PP;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПоли(винилхлорид), пластиклаштирилмаган — PVC-U;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПоли(винилхлорид), хлорланган — PVC-C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПолибутен — PB;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАкрилонитрил/бутадиен/стирол — ABS;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПоли (винилиден фторид) — PVDF;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзаро боғланган полиэтилен — PE-X3.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувур маркалари ГОСТ 33366.1-2015 га мувофиқ берилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPE-LD ва PE-HD эски белгилари сақланиб қолган, чунки синовларнинг аксарияти PE учун янги белгилар қабул қилинишидан олдин амалга оширилган. MD қувурлари учун қийматлар PE-HD учун берилган қийматларга мутаносиб деб ҳисоблаш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPE-X устунида кўрсатилган қийматлар силан билан ўзаро боғланган полиэтилен учун олинган, лекин кўп ҳолларда улар бошқа ўзаро боғловчи моддалар (пероксидлар, нурланиш ва б.) ёрдамида ишлаб чиқилган PE-X учун ҳам қўланилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувурларнинг ушбу иловада келтирилмаган кимёвий моддаларга чидамлилиги ISO/TR 10358:1993 га мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ушбу иловада келтирилган 10-жадвалда келтирилган кимёвий чидамлилик таснифи: S (қониқарли); L (чекланган) ёки NS (қониқарсиз) — фақат ички ва ташқи механик зўриқишларга дучор бўлмаган қувурлар учун қўлланилиши мумкин (масалан, ички босим, эгилиш кучланишлари туфайли).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСуюқликларни босим остида ёки бошқа зўриқишлар мавжуд бўлганда, суюқликларни ташувчи қувур ва фитингларнинг ҳатти-ҳаракатини баҳолаш учун, дастлабки таснифланиши S ёки L бўлган ҳолларда Oʻz MSt ISO 175:2024 га мувофиқ қўшимча синовларни ўтказиш керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМатериалнинг атроф-муҳит таъсиридан ёрилишга мойиллигини баҳолаш учун Oʻz MSt ISO 22088-3:2024 га мувофиқ синовлар ўтказилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувур материалининг ёки ташиладиган суюқликнинг бошқа хусусиятлари (масалан, суюқликни ўтказувчанлиги; суюқликнинг токсиклиги, ёнувчанлиги ва шу кабилар) алоҳида кўриб чиқилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Қўлланиладиган белгилар ва уларнинг тарифлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Қуйидаги белгилар қимёвий моддалар билан алоқа қилганда қувурларнинг ҳатти-ҳаракатини кўрсатиш учун қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS — қониқарли қаршилик. Қувурлар босим ёки бошқа зўриқишларга дучор бўлмайдиган жойларда ишлатилиши мумкин; босимга дучор бўлган жойларда қўллаш учун якуний баҳолаш босим остида ўтказиладиган синовларга асосланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishL — чекланган қаршилик. Қувурлар босим ёки бошқа зўриқишларга дучор бўлмайдиган, аммо маълум даражада коррозияга учрайдиган жойларда ишлатилиши мумкин; босимга дучор бўлган жойларда қўллаш учун якуний баҳолаш босим остида ўтказиладиган синовларга асосланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNS — қониқарсиз қаршилик. Қувурлар жиддий таъсирларга дучор бўлиши мумкин: улар босим ёки босимсиз шароитларда ишлатилмайди. Босим остида синовларни ўтказишдан мантиқ йўқ, чунки қувурлар бу синовларга бардош бера олмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Суюқликларни тавсифлаш учун қўлланиладиган белгилар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. 1-устунда — суюқликнинг идентификация рақами.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-устун — суюқликлар энг кенг тарқалган номлар, шу жумладан умумий ва савдо номлари бўйича инглиз алифбоси тартибида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБаъзи кимёвий моддалар учун синонимлар биринчи ёки энг кўп ишлатиладиган номига ҳавола қилинган ҳолда ҳам берилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБаъзи ҳолларда қўшимча маълумотлар тақдим этилади, хусусан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSubl. — шишадиган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDec. — парчаланадиган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-устунда — керак бўлганда, эриш ҳароратлари (темп.пл.), техник тозаликдаги суюқликларга тегишли қийматлар кўрсатилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-устунда — зарурат бўлган ҳолларда қайнаш ҳарорати (темп.кип.) кўрсатилган, қийматлар, агар бошқачаси кўрсатилмаган бўлса, стандарт атмосфера босимида техник тозаликдаги суюқликларга тегишли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-устунда — суюқликнинг концентрацияси ва/ёки тозалиги қуйидаги белгилар ёрдамида кўрсатилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishDil.sol. — 10 фоизга тенг ёки ундан кам концентрациягача суюлтирилган сувли эритма;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSol. — концентрацияси 10 фоиздан юқори бўлган, аммо тўйинмаган сувли эритма;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSat.sol. — 20℃ да тайёрланган тўйинган сувли эритма.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtg — тозалиги камида техник даражада (technical-grade);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtg-s — техник синфи, қаттиқ (technical grade, solid);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtg-l — техник нави, суюқлик (technical grade, liquid);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtg-g — техник кўриниши, газ (technical grade, gas);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishwork.sol. — концентрациянинг ишчи эритмаси (working solution), одатда тегишли саноатда қўлланилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsusp. — суспензия (suspension), қаттиқ модданинг тўйинган эритмаси, 20℃ таъсирида. Концентрация, агар бошқачаси кўрсатилмаган бўлса, 20℃ да вазни бўйича фоизда келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-устун — кимёвий чидамлилик аниқланадиган синов ҳарорати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-устун ва бошқалар — қувур материалларининг кимёвий чидамлилиги ушбу илованинг мазкур илованинг 1-бандда келтирилган таснифга мувофиқ берилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
10-жадвал |
||||||||||||||
|
Кимёвий чидамлилик таснифи |
||||||||||||||
|
Т/р |
Кимёвий модда |
Эриш ҳарорати, ℃ |
Қайнаш ҳарорати, ℃ |
Концен-я, |
Модда ҳарорати |
Қувур материали |
||||||||
|
PE- LD |
PE- HD |
PP |
PB |
PVC- U |
PVC- C |
ABS |
PVDF |
PE- X |
||||||
|
16. |
Алюминий хлориди — AlCl₃ |
sat.sol. |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
||
|
50 |
S |
S |
S |
|
||||||||||
|
60 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
||||||
|
80 |
S |
S |
|
|||||||||||
|
100 |
L |
S |
|
|||||||||||
|
17. |
Алюминий фториди — AlF3 |
250 |
susp. |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
|
|
50 |
S |
S |
S |
|
||||||||||
|
60 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
||||||
|
100 |
S |
|
||||||||||||
|
18. |
Алюминий гидроксиди — Al(OH)3 |
susp. |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
|||
|
50 |
S |
S |
|
|||||||||||
|
60 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
|||||||
|
100 |
S |
|
||||||||||||
|
22. |
Алюминий сульфат (алюминий сульфат эритмаси) — Al₂(SO₄)₃ |
sat.sol. |
20 |
S |
S |
S |
L |
S |
S |
S |
S |
|
||
|
50 |
|
|
|
|
|
S |
S |
S |
|
|||||
|
60 |
S |
S |
S |
NS |
S |
S |
|
S |
|
|||||
|
100 |
|
|
|
|
|
|
|
S |
|
|||||
|
23. |
Сувли, техник аммиак — NH4OH. |
|
|
sat.sol. |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
L |
|
|
50 |
|
|
|
|
|
S |
S |
|
|
|||||
|
60 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
|
|
|||||
|
26. |
Аммоний ацетати — C₂H₇NO₂ |
sat.sol. |
20 |
|
|
S |
|
|
|
|
S |
|
||
|
60 |
|
|
S |
|
|
|
|
S |
|
|||||
|
100 |
|
|
|
|
|
|
|
S |
|
|||||
|
27. |
Аммоний гидрофториди (бифторид) — H4(HF2), |
|
|
sat.sol. |
20 |
|
|
|
S |
|
|
|
|
|
|
60 |
|
|
|
S |
|
|
|
|
|
|||||
|
28. |
Аммоний карбонати — (NH4)2CO3 (Dec. 58°C да) |
|
|
sat.sol. |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
|
S |
S |
|
|
50 |
|
|
|
|
|
|
S |
S |
|
|||||
|
60 |
S |
S |
S |
S |
S |
|
|
S |
|
|||||
|
100 |
|
|
|
|
|
|
|
S |
|
|||||
|
120 |
|
|
|
|
|
|
|
S |
|
|||||
|
29. |
Аммоний хлориди (нашатир) — NH4Cl |
|
|
sat.sol. |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
|
50 |
|
|
|
|
|
S |
S |
S |
|
|||||
|
60 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
S |
|
|||||
|
100 |
|
|
|
|
|
|
|
S |
|
|||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Т/р |
Кимёвий модда |
Эриш ҳарорати, ℃ |
Қайнаш ҳарорати, ℃ |
Концен-я, |
Модда ҳарорати |
Қувур материали |
||||||||
|
PE- LD |
PE- HD |
PP |
PB |
PVC- U |
PVC- C |
ABS |
PVDF |
PE- X |
||||||
|
31. |
Амоний бикарбонат — NH4HCO3 |
sat.sol. |
20 |
S |
S |
S |
|
S |
|
|
|
|
||
|
60 |
S |
S |
S |
|
S |
|
|
|
|
|||||
|
34. |
Амоний нитрат (аммиакли селитра) — NH₄NO₃ |
170 |
|
sat.sol. |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
|
50 |
|
|
|
|
|
S |
S |
S |
|
|||||
|
60 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
S |
|
|||||
|
100 |
|
|
S |
|
|
L |
|
S |
|
|||||
|
35. |
Амоний пероксодисульфат (персульфат) — (NH4)2S2O8 |
|
|
sat.sol. |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
|
S |
S |
|
|
50 |
|
|
|
|
|
|
S |
S |
|
|||||
|
60 |
S |
S |
S |
S |
S |
|
|
S |
|
|||||
|
100 |
|
|
|
|
|
|
|
S |
|
|||||
|
36. |
Аммофосфат (аммоний фосфат) — (NH4)3PO4 |
|
|
sat.sol. |
20 |
|
|
s |
s |
s |
|
s |
S |
|
|
50 |
|
|
|
|
|
|
s |
S |
|
|||||
|
60 |
|
|
|
s |
s |
|
|
S |
|
|||||
|
120 |
|
|
|
|
|
|
|
S |
|
|||||
|
81. |
Кальций гидросульфит (бисульфит) — Ca(HSO3)2 |
|
|
sat.sol. |
20 |
|
|
|
S |
|
S |
S |
S |
|
|
50 |
|
|
|
|
|
|
S |
S |
|
|||||
|
60 |
|
|
|
S |
|
|
|
S |
|
|||||
|
120 |
|
|
|
|
|
|
|
S |
|
|||||
|
85. |
Кальций хлориди — CaCl2 |
|
|
sat.sol. |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
50 |
|
|
|
|
|
S |
S |
S |
|
|||||
|
60 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
S |
S |
|||||
|
80 |
|
|
|
|
|
S |
|
S |
S |
|||||
|
100 |
|
|
S |
|
|
L |
|
S |
|
|||||
|
120 |
|
|
|
|
|
|
|
S |
|
|||||
|
86. |
Кальций гидроксиди (сўндирилган оҳак, оҳак сути) — Ca(OH)2 |
|
|
sat.sol. |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
NS |
|
|
50 |
|
|
|
|
|
S |
S |
|
|
|||||
|
60 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
|
|
|||||
|
88. |
Кальций нитрати (кальцийли селитра) — Ca(NO₃)₂ |
|
|
sat.sol. |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
S |
|
50 |
|
|
|
|
|
S |
S |
|
|
|||||
|
60 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
|
S |
|||||
|
80 |
|
|
|
|
|
|
|
|
S |
|||||
|
89. |
Кальций сульфати — CaSO4 |
|
|
susp. |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
|
50 |
|
|
|
|
|
S |
S |
S |
|
|||||
|
60 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
S |
|
|||||
|
120 |
|
|
|
|
|
|
|
S |
|
|||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
№ |
Кимёвий модда |
Эриш ҳарорати, ℃ |
Қайнаш ҳарорати, ℃ |
Концен-я, |
Модда ҳарорати |
Қувур материали |
||||||||
|
PE- LD |
PE- HD |
PP |
PB |
PVC- U |
PVC- C |
ABS |
PVDF |
PE- X |
||||||
|
102. |
Сувли хлор (эритма) — Cl2 + H2O = HCl + HClO |
|
|
sat.sol. |
20 |
NS |
L |
S |
S |
|
S |
S |
S |
|
|
50 |
|
|
|
|
|
S |
S |
S |
|
|||||
|
60 |
NS |
NS |
L |
S |
|
S |
|
S |
|
|||||
|
80 |
|
|
|
|
|
S |
|
S |
|
|||||
|
103. |
Хлор газсимон, нам — Cl2 |
|
|
tg-g |
20 |
|
|
|
NS |
|
S |
NS |
NS |
|
|
50 |
|
|
|
|
|
S |
N5 |
|
|
|||||
|
60 |
|
|
|
NS |
|
S |
|
|
|
|||||
|
80 |
|
|
|
|
|
S |
|
|
|
|||||
|
120. |
Мис купороси (мис сульфати (II)) — CuSO4 |
|
|
sat.sol. |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
|
50 |
|
|
|
|
|
S |
S |
S |
|
|||||
|
60 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
S |
|
|||||
|
100 |
|
|
|
|
|
S |
|
S |
|
|||||
|
168. |
Темир нитрати — Fe(NO3)2 |
|
|
sat.sol. |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
|
50 |
|
|
|
|
|
S |
S |
S |
|
|||||
|
60 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
S |
|
|||||
|
100 |
|
|
S |
|
|
|
|
S |
|
|||||
|
169. |
Темир сульфати (II) — FeSO4 |
|
|
sat.sol. |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
|
50 |
|
|
|
|
|
S |
S |
S |
|
|||||
|
60 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
S |
|
|||||
|
100 |
|
|
S |
|
|
|
|
S |
|
|||||
|
170. |
Темир хлориди (II) — FeCl2 |
|
|
sat.sol. |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
|
50 |
|
|
|
|
|
S |
S |
S |
|
|||||
|
60 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
S |
|
|||||
|
100 |
|
|
S |
|
|
|
|
S |
|
|||||
|
173. |
Фтор газсимон, қуруқ — F2O |
|
|
tg-g |
20 |
NS |
NS |
|
L |
NS |
|
NS |
|
|
|
50 |
|
|
|
|
|
|
NS |
|
|
|||||
|
60 |
NS |
NS |
|
NS |
NS |
|
|
|
|
|||||
|
199. |
Хлорид кислотаси — HCl |
112 |
85 |
до 10 |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
60 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
S |
S |
|||||
|
80 |
|
|
|
|
|
S |
|
S |
S |
|||||
|
до 25 |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
||||
|
60 |
S |
S |
|
S |
|
S |
|
S |
S |
|||||
|
80 |
|
|
|
|
|
S |
|
S |
S |
|||||
|
до 30 |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
S |
S |
||||
|
60 |
S |
S |
|
|
S |
S |
|
S |
S |
|||||
|
80 |
|
|
|
|
|
S |
|
S |
|
|||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
№ |
Кимёвий модда |
Эриш ҳарорати, ℃ |
Қайнаш ҳарорати, ℃ |
Концен-я, |
Модда ҳарорати |
Қувур материали |
||||||||
|
PE- LD |
PE- HD |
PP |
PB |
PVC- U |
PVC- C |
ABS |
PVDF |
PE- X |
||||||
|
200. |
Хлорид кислотаси, газсимон, қуруқ — HCl |
|
|
tg-g |
20 |
|
|
S |
|
|
|
NS |
|
|
|
50 |
|
|
|
|
|
|
NS |
|
|
|||||
|
60 |
|
|
S |
|
|
|
|
|
|
|||||
|
208. |
Водород сульфиди, сувли — H₂S |
|
|
dil.sol. |
120 |
|
|
|
|
|
|
S |
|
|
|
sat.sol. |
20 |
|
|
|
S |
|
S |
|
|
|
||||
|
60 |
|
|
|
S |
|
S |
|
|
|
|||||
|
tg-g |
120 |
|
|
|
|
|
|
S |
|
|
||||
|
274. |
Озон (триоксид), газсимон — O3 |
|
|
sat.sol. |
20 |
|
|
|
|
|
|
|
S |
|
|
tg-g |
20 |
NS |
L |
|
|
S |
S |
NS |
|
|
||||
|
50 |
|
|
|
|
|
|
NS |
|
|
|||||
|
60 |
NS |
NS |
|
|
S |
|
|
|
|
|||||
|
322. |
Калий перманганати (калий марганец эритмаси) — KMnO4 |
|
|
10 |
20 |
|
|
|
S |
S |
S |
|
S |
|
|
60 |
|
|
|
S |
S |
S |
|
S |
|
|||||
|
80 |
|
|
|
|
|
S |
|
S |
|
|||||
|
20 |
20 |
S |
S |
|
|
S |
S |
|
S |
|
||||
|
60 |
S |
S |
|
|
S |
S |
|
S |
|
|||||
|
100 |
|
|
|
|
|
|
|
S |
|
|||||
|
30 |
20 |
|
|
S |
|
S |
|
|
S |
|
||||
|
60 |
|
|
|
|
S |
|
|
S |
|
|||||
|
100 |
|
|
|
|
|
|
|
S |
|
|||||
|
363. |
Натрий гидрооксиди (каустик сода) — NaOH |
|
|
Sol. до 10 |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
|
|
50 |
|
|
|
|
|
S |
S |
|
|
|||||
|
60 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
|
|
|||||
|
от 10 до 35 |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
S |
||||
|
50 |
|
|
|
|
|
S |
S |
|
|
|||||
|
60 |
S |
S |
|
S |
S |
S |
|
|
S |
|||||
|
от 10 до 60 |
20 |
|
|
S |
|
S |
S |
S |
|
S |
||||
|
50 |
|
|
|
|
|
S |
S |
|
|
|||||
|
60 |
|
|
S |
|
S |
S |
|
|
S |
|||||
|
365. |
Натрий метафосфати (гексаметафосфат) — (NaPO3)6 |
|
|
sol. |
20 |
|
|
S |
|
|
|
NS |
|
|
|
50 |
|
|
|
|
|
|
NS |
|
|
|||||
|
380. |
Олтингугурт диоксиди (олтингугурт ангидриди), қуруқ, газсимон — SO2 |
- 73 |
-10 |
|
20 |
S |
S |
S |
|
S |
S |
|
|
|
|
60 |
S |
S |
|
|
S |
S |
|
|
|
|||||
|
381. |
Олтингугурт диоксиди (олтингугурт ангидриди), нам, газсимон — SO2 |
- 73 |
-10 |
|
20 |
|
|
S |
S |
|
S |
NS |
NS |
|
|
40 |
|
|
|
|
|
S |
|
|
|
|||||
|
60 |
|
|
|
L |
|
|
|
|
|
|||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Т/р |
Кимёвий модда |
Эриш |
Қайнаш ҳарорати, ℃ |
Концен-я, |
Модда ҳарорати |
Қувур материали |
||||||||
|
PE- LD |
PE- HD |
PP |
PB |
PVC- U |
PVC- C |
ABS |
PVDF |
PE- X |
||||||
|
382 |
Олтингугурт триоксиди (олтингугурт ангидриди) – SO3 |
17 |
45 |
tg-1 |
20 |
NS |
NS |
|
L |
|
|
|
NS |
|
|
60 |
NS |
NS |
|
NS |
|
|
|
|
|
|||||
|
383 |
Сульфат кислотаси - H₂SO₄ |
|
|
до 10 |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
50 |
|
|
|
|
|
S |
S |
S |
|
|||||
|
60 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
S |
S |
|||||
|
80 |
|
|
|
|
|
S |
|
S |
|
|||||
|
100 |
|
|
S |
|
|
L |
|
S |
|
|||||
|
от 10 до 50 |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
||||
|
60 |
S |
S |
|
S |
S |
S |
|
S |
S |
|||||
|
80 |
|
|
|
|
|
S |
|
S |
|
|||||
|
120 |
|
|
|
|
|
|
|
S |
|
|||||
|
от 50 до 75 |
20 |
S |
S |
|
L |
S |
S |
|
S |
S |
||||
|
60 |
S |
S |
|
NS |
L |
S |
|
S |
S |
|||||
|
80 |
|
|
|
|
|
S |
|
S |
|
|||||
|
от 75 до 90 |
20 |
|
|
|
L |
S |
S |
NS |
|
S |
||||
|
50 |
|
|
|
|
|
S |
NS |
|
|
|||||
|
60 |
|
|
|
NS |
L |
S |
|
|
L |
|||||
|
80 |
|
|
|
|
|
|
|
|
NS |
|||||
|
410 |
Дистилланган сув |
|
|
|
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
|
60 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
S |
|
|||||
|
80 |
|
|
|
|
|
S |
|
S |
|
|||||
|
100 |
|
|
S |
|
|
L |
|
S |
|
|||||
|
120 |
|
|
|
|
|
|
|
S |
|
|||||
|
411 |
Тоза сув |
|
|
|
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
|
60 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
S |
|
|||||
|
80 |
|
|
|
|
|
S |
|
S |
|
|||||
|
100 |
|
|
S |
|
|
L |
|
S |
|
|||||
|
120 |
|
|
|
|
|
|
|
S |
|
|||||
|
413 |
Ичимлик суви |
|
|
work.sol. |
20 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
|
50 |
|
|
|
|
|
S |
S |
S |
|
|||||
|
60 |
S |
S |
S |
S |
S |
S |
|
S |
|
|||||
|
80 |
|
|
|
|
|
S |
|
S |
|
|||||
|
100 |
|
|
S |
|
|
L |
|
S |
|
|||||
|
120 |
|
|
|
|
|
|
|
S |
|
|||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.04-24 «Полимер материаллардан ясалган сув таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш тизимларининг қувур ўтказгичларини лойиҳалаш ва монтаж қилиш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувурлардаги босимнинг йўқолишини аниқлаш учун номограммалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13-расм. Диаметри 6 — 100 mm (Кэ = 0,00002) бўлганда қувурлардаги босимнинг йўқолишини аниқлаш учун фойдаланиладиган номограмма
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14-расм. Диаметри 100 — 1200 mm (Кэ = 0,00002) бўлганда қувурлардаги босимнинг йўқолишини аниқлаш учун фойдаланиладиган номограмма
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15-расм. Диаметри 6 — 100 mm бўлган қувурларни ҳисоблашда сув ҳарорати kt га қўлланиладиган тузатиш коэффициентини аниқлаш учун фойдаланиладиган номограмма
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16-расм. Диаметри 100 — 1200 mm бўлган қувурларни ҳисоблашда сув ҳарорати kt га қўлланиладиган тузатиш коэффициентини аниқлаш учун фойдаланиладиган номограмма
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.04-24 «Полимер материаллардан ясалган сув таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш тизимларининг қувур ўтказгичларини лойиҳалаш ва монтаж қилиш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
5-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБосимли қувур ўтказгичларнинг горизонтал ва вертикал қисмларида маҳкамлагичлар орасидаги қабул қилинадиган масофалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
11-жадвал |
||||||||||||
|
DH, mm |
Горизонтал ётқизиладиган қувур ўтказгичлар учун таянч (маҳкамлагич)лар орасидаги масофа, m, материал турига қараб |
|||||||||||
|
ПНД (паст босимли полиэтилен), ПП (полипропилен) |
||||||||||||
|
Е (енгил) |
ЎЕ (ўрта енгил) |
Ў (ўрта) |
О (оғир) |
|||||||||
|
Оқиб ўтувчи суюқлик ҳарорати, ℃ |
||||||||||||
|
20 |
30 |
40 |
20 |
30 |
40 |
20 |
30 |
40 |
20 |
30 |
40 |
|
|
10 12 16 20 25 32 40 50 63 75 90 110 125 140 160 180 200 225 250 290 315 355 400 450 500 560 630 |
850 900 1000 1100 1300 1400 1550 1600 1700 1850 2000 2200 2300 2500 2700 2950 3100 3400 3700 |
800 800 900 1000 1150 1300 1400 1500 1600 1700 1800 2000 2100 2300 2500 2700 2850 3100 3400 |
700 750 800 900 1000 1100 1250 1300 1400 1400 1600 1700 1800 2000 2150 2400 2500 2700 2900 |
700 800 900 1100 1200 1400 1500 1600 1700 1850 2000 2100 2300 2500 2700 2900 3100 3400 3650 3900 4200 |
700 750 800 950 1100 1200 1300 1400 1500 1650 1800 1900 2100 2250 2400 2600 2800 3100 3300 3600 3900 |
600 650 700 800 900 1100 1200 1200 1350 1400 1500 1700 1800 2000 2000 2300 2500 2700 2900 3100 3400 |
600 650 800 1000 1150 1250 1400 1500 1600 1750 1900 2000 2200 2350 2500 2700 2950 3200 3500 3800
|
550 600 700 900 1050 1150 1250 1400 1500 1600 1750 1900 2000 2150 2200 2500 2700 2900 3150 3450
|
500 550 600 800 900 1000 1100 1200 1300 1400 1500 1600 1750 1900 2000 2200 2350 2550 2700 3000 |
400 420 500 550 650 750 850 1000 1150 1300 1500 1700 1800 1950 2150 2300 2500 2700 2900 3100 |
350 400 450 500 550 650 800 900 1050 1200 1350 1500 1700 1700 1950 2100 2250 2450 2600 2850 |
300 350 400 450 500 600 700 800 900 1000 1200 1300 1450 1550 1700 1850 2000 2150 2300 2500 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
(давоми) |
||||||||||||||
|
|
Горизонтал ётқизиладиган қувур ўтказгичлар учун таянч (маҳкамлагич)лар орасидаги масофа, m, материал турига қараб |
||||||||||||||
|
DH, mm |
ПВД (юқори босимли полиэтилен) |
ПВХ (поливинил хлорид) |
|||||||||||||
|
Е |
ЎЕ |
Ў |
О |
О |
|||||||||||
|
Оқиб ўтувчи суюқлик ҳарорати, ℃ |
|||||||||||||||
|
20 |
30 |
40 |
20 |
30 |
40 |
20 |
30 |
40 |
20 |
30 |
40 |
20 |
30 |
40 |
|
|
10 12 16 20 25 32 40 50 63 75 90 110 125 140 160 180 200 225 250 290 315 355 400 450 500 560 630 |
400 500 550 600 700 800 900 1000 1100 1200 |
400 450 500 600 650 700 900 950 100 1100 |
400 400 500 550 600 700 800 850 900 1000 |
400 450 550 650 750 800 900 1000 1100 1200 1300 |
350 400 500 600 700 750 850 1000 1100 1150 1250 |
300 350 450 500 600 700 800 900 950 1000 1100 |
300 400 400 500 600 700 800 900 1000 1150 1200
|
300 350 400 450 550 600 700 800 950 1100 1200 |
300 300 350 400 500 550 650 750 850 950 1000 |
250 300 350 400 450 550 650 750 850 1000 1100 1250 1350 |
200 250 300 350 450 500 600 700 800 900 1000 1150 1250
|
200 250 300 350 400 450 550 600 700 800 900 1000 1100 |
500 550 650 850 1000 1200 1350 1600 1800 2000 2100 2250 2450
3000 |
450 500 550 750 950 1100 1250 1500 1650 1800 2000 2000 2250
2750 |
400 450 500 700 1000 1000 1100 1300 1500 1600 1750 1850 2000
2450 |
|
Изоҳ. Хисоб-китобда қуйидагилар қабул қилинган: Yтр= Yc= 0,96 g/сm3 ва j = 0,005. |
|||||||||||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
12-жадвал |
|||||
|
|
Вертикал ётқизиладиган қувур ўтказгичлар учун таянч (маҳкамлагич)лар орасидаги масофа, m, материал турига қараб |
|||||
|
DH, mm |
ПНД, ПВХ, ПП |
ПВД |
||||
|
Оқиб ўтувчи суюқлик ҳарорати, ℃ |
||||||
|
20 |
30 |
40 |
20 |
30 |
40 |
|
|
32 40 50 63 75 90 110 125 140 160 225 315 400 |
1200 1500 1800 2400 2900 3200 3900 4500 4900 5500 6800 9200 13000 |
1000 1200 1500 2000 2500 2900 3500 3800 4200 5000 5900 8200 10000 |
800 1000 1200 1800 2200 2600 3300 3600 4000 4800 5300 7200 9200 |
1000 1300 1800 2100 2500 3100 3600 3900 4100 4600 |
900 1100 1400 1700 2000 2600 2900 3200 3500 4000 |
850 1000 1200 1400 1800 2300 2500 3000 3200 3800 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.04-24 «Полимер материаллардан ясалган сув таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш тизимларининг қувур ўтказгичларини лойиҳалаш ва монтаж қилиш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА
6-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОқова сувларни чиқариб юбориш қувур ўтказгичининг диаметрини аниқлаш учун фойдаланиладиган номограмма
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17-расм. Оқова сувларни чиқариб юбориш қувур ўтказгичининг диаметрини аниқлаш учун номограмма
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.04-24 «Полимер материаллардан ясалган сув таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш тизимларининг қувур ўтказгичларини лойиҳалаш ва монтаж қилиш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
7-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕр остига ётқизиладиган полимер қувур ўтказгичларнинг мустаҳкамлигини ҳисоблаш услуби (умумий тамойиллар)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ерга ётқизиладиган полимер қувур ўтказгичлар мустаҳкамлигини ҳисоблашда тенгсизликка жамланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбосимли қувур ўтказгичлар учун
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(1)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўзиоқра қувур ўтказгичлар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(2)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдренаж қувур ўтказгичлар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(3)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— тупроқ (
MPa) ва транспорт юкламалари (
MPa) таъсирида қувур кесимининг доиралиги туфайли қувур деворида материални чўзилиш деформациясининг максимал қиймати:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувур деворида материалнинг қувур ичидаги сув босими таъсирида чўзилиш даражаси;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувур ўтказгичга тушадиган ташқи юкламалар таъсирида қувур девори материалининг сиқилиш даражаси;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— зўриқишнинг бўшашиши шароитида юзага келадиган қувур девори материалининг чўзилиш деформациясининг чекланган йўл қўйилган максимал қиймати;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— силжиш шароитида қувур девори материалининг чўзилиш деформациясининг чекланган йўл қўйилган максимал қиймати;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувур деворининг тешилиш турини ҳисобга олган ҳолда хавфсизлик омили (коэфициенти), қуйидагича қабул қилиниши мумкин: силлиқ деворли қувур думалоқ тешикли бўлганда — 2,3; шиша (базальт) пластмасса қувури думалоқ тешикли бўлганда — 3,0; силлиқ бурчакли тирқишли тешик (масалан тарафларнинг нисбати 8:1 ёки 25:3) бўлганда — 1,3; бошқа шартлар учун қиймати меъёрий ҳужжатларда кўрсатилиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish қиймат қуйидаги формула бўйича аниқланади:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(4)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— зичланиш сифатини ҳисобга олган ҳолда эгилишдаги зўриқишлар учун тупроқ тўшамаси коэффициенти, қуйидагича қабул қилиниши мумкин: синчиклаб назорат қилинганда — 0,75, даврий назорат қилинганда — 1,0, назорат қилинмаганда — 1,5;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувур кесими оваллиги учун хавфсизлик коэффициенти, қуйидагига тенг деб қабул қилинади: босимли ва ўзиоқар қувур ўтказгичлар учун — 1,0; дренаж қувур ўтказгичлари учун — 2;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishψ — тупроқда ётқизилган қувурнинг вертикал диаметрида нисбий қисқариш йўл қўйилган максимал қиймат сифатида бўлгиланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(5)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishψгр — тупроқ юкининг таъсири остида қувурнинг вертикал диаметрининг нисбий қисқариши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishψт — шунинг ўзи, транспорт юкларининг таъсири остида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishψм — сақлаш, ташиш ва монтаж қилиш жараёнида ҳосил бўлган қувурнинг вертикал диаметрининг нисбий қисқариши. Унинг тахминий қиймати 13-жадвалдан олиниши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
13-жадвал |
||
|
Қувур кобиғининг ҳалқали қаттиқлиги, G0, Ра |
ψм тупроқнинг зичланиш даражаси |
||
|
до 0,85 |
0,85 — 0,95 |
0,95 дан ортиқ |
|
|
276 000 гача |
0,06 |
0,04 |
0,03 |
|
276 000 — 290 000 |
0,04 |
0,03 |
0,02 |
|
290 000 дан ортиқ |
0,02 |
0,02 |
0,01 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(6)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувурнинг кўндаланг кесими оваллиги вақт оралиғидаги кечикишини ҳисобга олувчи ҳамда тупроқ турига, унинг зичланиш даражасига, гидрогеологик шароитга ва траншея геометриясига боғлиқ бўлган коэффициент, уни 1 дан 1,5 гача қийматларда қабул қилиши мумкин.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— тўшамани тайёрлаш ва зичлаш сифатини ҳисобга олувчи эгилиш коэффициенти, уни қуйидагича қабул қилиш мумкин: синчковлик билан назорат қилинганда – 0,09, даврий назорат қилинганда — 0,11, назорат қилинмаганда — 0,13;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— траншеяни тўлдирувчи тупроқнинг қувурнинг кўндаланг кесими оваллигига таъсир кўрсатишини ҳисобга олувчи коэффициент, 0,06 га тенг деб қабул қилиниши мумкин;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— траншея чўнтакларидаги тупроқнинг деформация модули, МРа;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувур қобиғининг ҳалқали қаттиқлиги қувурнинг кўндаланг кесими оваллигига таъсирини ҳисобга олувчи коэффициент, 0,15 га тенг деб қабул қилиниши мумкин;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(7)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— тупроқнинг солиштирма оғирлиги N/m3;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ер сатҳидан горизонтал диаметри даражасигача ҳисобланган, қувур ўтказгични тўлдириш чуқурлиги, m;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувур қобиғининг қисқа муддатли ҳалқали қаттиқлиги, МРа;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(8)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувур материалининг чўғилишида қисқа муддатли эгилувчанлик модули, МРа;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— формула бўйича аниқланадиган қувур кесимининг узунлик бирлигига инерция моменти:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(9)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— меъёрий ҳужжатларда келтириладиган қувур материалининг Пуассон коэффициенти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(10)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— тупроқнинг зичланиш коэффициенти;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— занжирли, ғилдиракли ва бошқа турдаги транспорт воситалари учун маълумотномалар бўйича олинадиган транспорт юки, МРа;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувур ўтказгичнинг ётқизиш чуқурлигини ҳисобга олувчи коэффициент, H < 1 бўлганда n = 0,5 бўлади;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— сув қувур ўтказгичларининг оваллашган қувурлари ички сув босими таъсирида айлана шаклига келиши жараёнини ҳисобга олувчи коэффициент (Р, МРа)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(11)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувур ўтказгичга тушадиган умумий ташқи юклама, МРа;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(12)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(13)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(14)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(15)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувур материалининг чўзилиши вақтида қисқа муддатли ҳисобий мустаҳкамлик, МРа;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувур ўтказгичнинг хизмат муддати охирида қувур материалининг чўзилишида эгилувчанлик модулининг қисқа ва узоқ муддатли қийматлари, МРа.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(16)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— норматив ҳужжатларда кўрсатиладиган хавфсизлик коэффициенти.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Агар ҳисоблар натижасида ифоданинг чап томони қиймати 1 дан катта бўлса, у ҳолда ҳисоблар қувур материали ёки қувур ўтказгични ётқизишни бошқа кўрсаткичлари билан такрорланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ундан сўнг юкларнинг жамламасига нисбатан қувур қобиғининг барқарорлиги текширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбосимли тармоқлар учун — тупроқ ва транспортдан , ерости сувларидан 
, шунингдек, қувур ўтказгичда вакуумнинг ҳосил бўлиши 
, ўзиоқар тармоқлари учун — + ; дренаж тармоқлари учун — қуйидаги ифода бўйича:
, ерости сувларидан , шунингдек, қувур ўтказгичда вакуумнинг ҳосил бўлиши , ўзиоқар тармоқлари учун — + ; дренаж тармоқлари учун — қуйидаги ифода бўйича:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(17)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— тупроқ билан тўлдиришда қобиқнинг барқарорлигига таъсирини ҳисобга олувчи коэффициент, 0,5 га тенг деб, 
: 
= 4 : 1 нисбат учун 0,07 га тенг деб қабул қилиш мумкин;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувур ўтказгичнинг кўндаланг кесимининг оваллигини ҳисобга олувчи коэффициент, 0 < ψ < 0,05 бўлганда = 1 — 0,7ψ бўлади;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ташқи юкламалар таъсири остида қобиқ барқарорлиги учун хавфсизлик коэффициенти, 3 га тенг деб қабул қилиниши мумкин;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қувур қобиғининг узоқ муддатли ҳалқали қаттиқлиги, МРа, қуйидаги формула бўйича аниқланади:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(18)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.04.04-24 «Полимер материаллардан ясалган сув таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш тизимларининг қувур ўтказгичларини лойиҳалаш ва монтаж қилиш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА
8-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПолимер қувурларнинг тамғаланишига мисоллар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18-расм. Полимер қувурларнинг ГОСТ 32415-2013 бўйича тамғаланиши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19-расм. Полимер қувурларнинг ГОСТ ISO/IEC 15420-2010 бўйича штрих-кодли тамғаланиши