Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбуйруғи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.08-21 «Гидротехника иншоотларининг бетон ва темир-бетон конструкциялари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 30 сентябрда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 298]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодекси, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 13 мартдаги ПФ-5963-сон «Ўзбекистон Республикасининг қурилиш соҳасида ислоҳотларни чуқурлаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ҳамда 2020 йил 27 ноябрдаги ПФ-6119-сон «Ўзбекистон Республикаси қурилиш тармоғини модернизация қилиш, жадал ва инновацион ривожлантиришнинг 2021 — 2025 йилларга мўлжалланган стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида»ги фармонларига мувофиқ буюраман:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. ШНҚ 2.06.08-21 «Гидротехника иншоотларининг бетон ва темир-бетон конструкциялари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ўзбекистон Республикаси давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 1998 йил 31 январдаги 11а-сон буйруғи билан тасдиқланган ҚМҚ 2.06.08-97 «Гидротехника иншоотлари бетон ва темир бетон тузилмалари» қурилиш меъёрлари ва қоидалари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Сув хўжалиги вазирлиги ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан келишилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазир в.б Ш. ХИДОЯТОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 8 август,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish01/2-45-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКелишилди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСанитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 26 июнь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСув хўжалиги вазири Ш. ХАМРАЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 26 июнь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 29 июнь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭкология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А. АБДУХАКИМОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 5 август
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 8 августдаги 01/2-45-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.08-23 «Гидротехника иншоотларининг бетон ва темир-бетон конструкциялари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) бетон ва темир-бетон конструкциялардан гидротехника иншоотларини лойиҳалаш, қуриш ва реконструкция қилишга оид талабларни белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ушбу ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар келтирилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.01.01-22 «Лойиҳалаш учун иқлимий ва физикавий-геологик маълумотлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚМҚ 2.03.11-96 «Қурилиш конструкцияларини коррозиядан ҳимоя қилиш» ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚМҚ 2.04.02-19 «Сув таъминоти. Ташқи тармоқлар ва иншоотлар» ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.01-24 «Бетон ва темир-бетон конструкциялар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.05-23 «Пўлат конструкциялар. Лойиҳалаш талаблари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.05.03-22 «Кўприклар ва қувурлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚМҚ 2.06.01-97 «Гидротехника иншоотлари. Лойиҳалаштиришнинг асосий низомлари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚМҚ 2.06.06-98 «Бетон ва темир-бетон тўғонлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 26633-2015 Оғир ва майда заррали бетонлар.Техник шартлар (расмий манба:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГОСТ 26633-12 Бетоны тяжелые и мелкозернистые. Технические условия).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Атамалар ва таърифлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ушбу ШНҚда қуйидаги атамалар ва уларнинг таърифлари қўлланилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидротехника иншоотлари — сув омборлари тўғонлари, дарёлар, сойлар, каналлар ва коллекторлардаги тўғонлар, дарёларнинг ўзанларини тўсувчи иншоотлар, сув олиш, сув ўтказиш, сув ташлаш ҳамда қирғоқларни ҳимоя қилиш иншоотлари, гидроэлектростанциялар, насос станциялари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбетон конструкция — конструктив талаблар бўйича арматурасиз ёки оз миқдорда арматура ўрнатилган бетондан тайёрланган конструкция;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтемир-бетон конструкция — бетон ва ишчи пўлат арматурадан тайёрланган конструкция;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпўлат темир-бетон конструкция — бетон, ишчи ўқли арматура ва ишчи пўлат листлардан тайёрланган конструкция;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпўлат-бетон конструкция — бетон ва ташқи ишчи арматура пўлат листлардан тайёрланган конструкция.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб.Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Гидротехника иншоотларининг бетон ва темир-бетон конструкцияларини ҚМҚ 2.06.01-97 талабларига мувофиқ лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Бетон ва темир-бетон конструкцияларини (монолит, йиғма-монолит, йиғма, олдиндан зўриқтирилган ва асосга анкерланган) қўллаш техник-иқтисодий мақсадга мувофиқлигидан келиб чиқиб, материал, энергия, меҳнат ва қурилиш қийматини максимал даражада камайтиришни ҳисобга олиб лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЙиғма конструкциялар элементларини танлашда юқори мустаҳкам бетон ва арматуралардан ҳамда енгил бетондан тайёрланган олдиндан зўриқтирилган конструкцияларни қўллаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЙиғма конструкциялар элементларининг асосий ўлчамлари, конструкция турлари, ва темир-бетон конструкцияларининг арматураланиши бўйича вариантларнинг техник-иқтисодий кўрсаткичларини таққослаш асосида қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Йиғма конструкцияларнинг элементларини механизациялашган усулда ишлаб чиқарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЙиғма конструкцияларни йириклаштириб ишлаб чиқаришда, транспортда ташишда, монтаж механизмларининг юк кўтариш қобилиятини, кўприклар ва бошқа сунъий иншоотларнинг йиғма элементларини монтаж қилиш жойидаги юк кўтариш қобилиятини ҳисобга олиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Монолит конструкциялар учун инвентарь қолипдан фойдаланишда бир хил тарзга келтирилган ўлчамларни ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Йиғма конструкциялар элементларининг уланиш конструкциялари ва тугунлари (узел) қуйидагиларни таъминлаши зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучларни тўғри йўналтиришни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув ўтказмасликни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсовуққа чидамлиликни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлементларнинг ўзи чок зонасида ёриқларга чидамлилигини ва мустаҳкамлигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishконструкция бетони билан чокда қўшимча ётқизилган бетоннинг боғланишини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Гидротехника иншоотларини лойиҳалашда (кучланиш ва деформация ҳолатининг хусусиятлари зарур ҳисоблар билан аниқланмаганда) конструкцияларнинг мураккаб шароитлар учун статик-динамик ишлашини экспериментал тадқиқотлар ва тажриба синовлари билан аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Конструкцияларнинг сув ўтказмаслик ва совуқбардошлигини таъминлаши ва уларнинг ҳисобий кесимларида сувнинг қарши босимини камайтириш учун қуйидагилар ҳисобга олиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбосимли юза ва ташқи юзалар томонидан (сувнинг ўзгарувчи сатҳи жойларида) сув ўтказмаслиги ва совуқбардошлилиги бўйича тегишли маркалардаги бетонларни қўллаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфаол қўшимчаларни қўллаш (ҳаво тортувчи);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдеформация чокларида филтрланишга қарши элементларни (зичлаштиришларни) жиҳозлаш ва горизонтал қурилиш чоклар тайёрлашнинг махсус технологиясини қўллаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидротехника иншоотларнинг ташқи сиртларини ва иссиқлик гидроизоляциясини амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбетоннинг босимли юзалари томонидан ва гидротехника иншоотининг юкланишлардан чўзилишга учрайдиган юзалари томонидан сиқилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбосим қирралари томонидан дренаж ўрнатилиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Бетон ва темир-бетон конструкциялар учун материаллар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Бетон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Гидротехника иншоотларининг бетон ва темир-бетон конструкциялари учун бетон ГОСТ 26633-15 ва ушбу боб талабларига мувофиқ танланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Гидротехника иншоотларининг бетон ва темир-бетон конструкцияларини лойиҳалашда ишнинг тури ва шароитларига мувофиқ бетоннинг қуйидаги асосий сифат кўрсаткичлари ўрнатилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбетоннинг мустаҳкамлик MPa қиймати q=0,95 га тенг;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмассив иншоотларда мустаҳкамлик қийматлари q=0,90 га тенг;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгравитацион тўғонларнинг ички зонаси учун кафолатланган мустаҳкамлик қиймати q = 0,85 га тенг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСиқилишга бўлган мустаҳкамлиги бўйича бетон синфлари: В5, В7,5, В10, В12,5, В15, В17,5, В20, B22,5, B25, B27,5, B30, B35, B40.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли асослашлар билан юқорида келтирилган бетон синфларидан фарқ қилувчи сиқилишга бўлган мустаҳкамлиги бўйича оралиқ синфларни ўрнатилишига йўл қўйилади. Ушбу бетонлар хусусиятлари интерполяция усули бўйича қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетоннинг ўқ бўйлаб чўзилиш мустаҳкамлиги бўйича синфлари қуйидагича бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBt0,8, Bt1,2, Bt1,6, Bt2,0, Bt2,4, Bt2,8, Bt3,2.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидротехника иншоотларини бетоннинг совуқбардошлиги бўйича маркалари F50, F75, F100, F150, F200, F300, F400, F500, F600, F700, F800 бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТехник асосланган ҳолларда, бетоннинг совуқбардошлилик бўйича F25 ва F1000 маркаларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидротехника иншоотларини лойиҳалашда бетоннинг сув ўтказмаслик бўйича маркалари W2, W4, W6, W8, W10, W12, W14, W16, W18, W20 бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Гидротехника иншоотларининг конструкциялари бетонларини лойиҳалашда экспериментал тадқиқотлар асосида қуйидаги қўшимча талаблар қўйилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгоризонтал қурилиш чокларинининг силжиши мустаҳкамлигига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчегаравий чўзилувчанлигига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчўкиндилари бўлган оқимда ишқаланишга қаршилик кўрсатиш xусусиятига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсилжишга қарши бардошлигига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishцементда бўлган ишқорларни тўлдирувчи билан ўзаро зарарли таъсири мавжуд эмаслигига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбетон юзасини биологик объектлар таъсирларига (сув ўтлари, дарё ва кўл ўсимликлари, чиғаноқлар) бўлган қаршилигига.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетоннинг чегаравий чўзилувчанлиги ва горизонтал қурилиш чокларининг силжиш мустаҳкамлиги мазкур ШНҚнинг 2-иловаси 6 ва 8-жадвалларида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Бетоннинг техник хусусиятларига қўйиладиган талаблар қурилиш ва фойдаланиш даврида иншоотларнинг турли зоналари ва қисмларидаги бетоннинг ҳақиқий иш шароитларига мос келиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Бетоннинг қотиш муддати, сиқилишдаги мустаҳкамлиги, ўқ бўйича чўзилиши ва сув ўтказмаслик хусусиятлари қуйидагиларга мувофиқ бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдарё гидротехника иншоотларининг конструкциялари учун — 180 d;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishденгиз ва дарё порт иншоотларининг йиғма ва монолит конструкциялари учун — 28 d.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетоннинг совуққа чидамлилиги бўйича унинг лойиҳадаги маркасига мос келадиган қотиш ёши 28 d, иссиқ қолипда қўйиладиган йирик конструкциялар учун эса 90 d бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар конструкцияларнинг ҳақиқий юкланиш муддатлари, уларни қуриш усуллари, бетоннинг қотиш шароитлари, қўлланиладиган цементнинг тури ва сифати маълум бўлса, бетоннинг синфи ва маркасини бошқа муддатга белгиланишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМонолит конструкцияларда бетоннинг совуқбардошлилик хусусиятининг назорат синовлари бетоннинг ёши 28 d муддатда ўтказилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Бетон синфлари сиқиш ва чўзиш мустаҳкамлиги бўйича, конструкцияларнинг ҳақиқий юкларга таъсири вақтини ҳисобга олган ҳолда гидротехника иншоотининг ҳисобий майдонларидаги кучланиш даражасига боғлиқ ҳолда ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТемир-бетон элементлари учун кўп марта такрорланувчи юклар таъсирида ва сиқилган стерженли темир-бетон конструкциялар (қобиқли қозиқлар ва қирғоқ бўйлаб ўрнатиладиган эстакадалар) учун сиқилишга мустаҳкамлиги бўйича В15 дан паст бўлмаган синфдаги бетондан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдиндан зўриқтирилган элементлар учун сиқилишга мустаҳкамлиги бўйича қуйидаги бетон синфларидан фойдаланиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishстерженли арматурали конструкциялар учун камида — В15;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзичлаш ёки титратиш йўли билан тупроққа бостириладиган элементлар (қозиқ) учун камида — В30.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Бетоннинг совуқбардошлилиги бўйича талаблар ўзгарувчан сув сатҳи майдони ва ташқи сув ости бетонига нисбатан қўлланилиши, бунда совуқбардошлилик бўйича бетон маркаси қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда белгиланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилиш ҳудудининг иқлимий шароитларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishйил давомида кетма-кет музлаш ва эриш ҳисобий даврлари сонини (узоқ муддатли кузатишлар бўйича);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфойдаланиш шарт-шароитларини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзгарувчан сув сатҳи зонасидаги конструкциялар ва иншоот қисмлари учун (унинг устидаги 2 m ли зонани ҳисобга олган ҳолда) бетон маркаси совуққа бардошлилиги қуйидаги 1-жадвал бўйича қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИқлим шароитлари | Бетоннинг совуқбардошлилиги маркалари, йил давомида кетма-кет музлаш, эриш даврлари сонида | |||||
50 гача | 51 дан 75 гача | 76 дан 100 гача | 101 дан 150 гача | 151 дан 200 гача | 201 дан 250 гача | |
Мўътадил | F50 | F100 | F150 | F200 | F300 | F400 |
Совуқ | F100 | F150 | F200 | F300 | F400 | F600 |
Ўта совуқ | F200 | F300 | F400 | F500 | F600 | F800 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Иқлим шароитлари энг совуқ ойнинг ўртача ойлик ҳарорати қуйидагилар билан аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмўътадил — манфий 10ºС дан юқоригача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсовуқ — манфий 10ºС lfн 20ºС гача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўта совуқ — манфий 20ºС дан паст.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Қурилиш ҳудуди учун энг совуқ ойнинг ўртача ҳарорати ШНҚ 2.01.01-22 ва гидрометеорологик маълумотлар бўйича аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Ҳисоблаш даврларининг сони 250 дан ортиқ бўлса, бетоннинг махсус турларидан фойдаланиш ёки доимий иссиқлик ҳимоясини қўллаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Кўп йиллик ва йил давомида ўлик ҳажмгача оқимни тартибга солувчи сув омборлари мавжуд бўлган гидроузелларда сув чиқариш иншоотлари конструкциялари бетон маркаси совуқбардошлилиги камида қуйидагича бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмўътадил иқлим учун — F100;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсовуқ иқлим учун — F150;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўта совуқ иқлим учун — F200.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Гидротехника иншоотларининг сув усти зонаси учун совуқбардошлилиги буйича бетон маркаси атмосфера таъсирларини ҳисобга олиб белгиланиши ва камида қуйидагича бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмўътадил иқлим учун — F50,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсовуқ иқлим учун — F100;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўта совуқ иқлим шароитлари учун — F150.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Босимли иншоотлар учун совуқбардошлилик бўйича бетон маркалари ушбу ШНҚнинг 1-жадвали бўйича танланиши, бунда кетма-кет музлаш-эриш даврлар сонларини аниқлашда қуёш радиацияси ва конструкция сиртидаги иссиқлик изоляцияси таъсири ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Сув ўтказмаслик xусусиятига кўра бетон маркаси қуйидагича белгиланиши зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбосим градиентига боғлиқ равишда аниқланаётган максимал босимни конструкция қалинлигига нисбати билан метр ҳисобида (ёки босимли ёғидан дренаж мосламасигача бўлган масофа);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиншоот билан туташиб турувчи сув ҳарорати ºС билан мазкур ШНҚнинг 2-жадвали бўйича;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув муҳитининг агрессивлигига боғлиқ равишда ҚMҚ 2.03.11-96 ва ҚMҚ 2.04.02-19 талабларига мувофиқ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБосимсиз конструкцияларда, сув ўтказмаслик хусусияти бўйича бетон маркаси камида W4 бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКонструкцияларнинг босимли юзасини гидроизоляция орқали (экран орқали) ҳимоялашда сув ўтказмаслик хусусияти бўйича бетон маркаси экран ортида жойлашган бетондаги босим градиентига кўра қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Гидротехника иншоотлари бетонлари учун қўшимчаларни қўллаш мазкур ШНҚнинг 3-иловасида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСув ҳарорати, °C | Сув ўтказмаслик бўйича босим градиентларидаги бетон маркалари | |||
5 гача | 5 дан юқори 10 гача | 10 дан юқори 20 гача | 20 дан юқори 30 гача | |
10 гача | W2 | W4 | W6 | W8 |
10 дан юқори 30 гача | W4 | W6 | W8 | W10 |
30 дан юқори | W6 | W8 | W10 | W12 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Гидротехника иншоотлари бетонига сув оқимидаги чўкиндилар билан ишқаланишга қаршилик кўрсатиш ёки кавитацияга чидамлилик талаблари қўйилганда, бетоннинг сиқилишга бўлган мустаҳкамлик синфи камида В25, совуқбардошлилик маркаси камида F300, сув ўтказмаслик маркаси эса W8 бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Техник-иқтисодий ҳисоблар бўйича гидротехника иншоотлари бетон ва темир-бетон конструкцияларининг сув ўтказмаслик хусусиятларини ошириш учун қайишқоқ цементли бетонлардан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКонструкциянинг ўз оғирлигидан ҳосил бўладиган юкланишни камайтириш учун енгил бетонлардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕнгил бетонлар синфлари ва маркалари ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ қабул қилиниши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Фойдаланиш жараёнида ташқи ҳавонинг салбий ҳарорати ёки агрессив сув таъсирлари мавжуд йиғма конструкция элементлари туташ жойларини яхлитлаш учун совуқбардошлилик ва сув ўтказмаслик хусусиятлари бўйича лойиҳада белгилангандан кам бўлмаган бетон маркасидан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Гидротехника иншоотлари бетонининг марка ёши 180 d (ёки 1 йил) бўлган норматив ва ҳисобий қаршиликларни ҳисобга олган ҳолда қуйидаги формулалар орқали аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсиқилишга: 
(1)
(1)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчўзилишга: 
(2)
(2)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRb, Rbt,Rb,ser ва Rb,sert — бетоннинг 180 d лик (ёки 1 йил) марка ёшидаги биринчи ва иккинчи гуруҳлар чегаравий ҳолатлари учун сиқиш ва чўзиш бўйича ҳисобий қаршиликлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRb,Rbt,Rb,serваRb,sert — гидротехника иншоотларининг мустаҳкамлик ва ёриқбардошлилик ҳисоблари бўйича уларни фойдаланиш даврида юк билан юкланиш вақтига нисбатан талаб қилинувчи ҳамда мазкур ШНҚнинг 8 ва 9-боби талабларини бажарувчи биринчи ва иккинчи гуруҳлар чегаравий ҳолатлари учун бетоннинг сиқиш ва чўзиш бўйича ҳисобий қаршиликлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγτc, γτt — тажриба йўли билан аниқланувчи, мавжуд бўлмаганда 3-жадвал бўйича қабул қилинувчи бетон ёшининг унинг сиқилиш ва чўзилишдаги мустаҳкамлигига таъсирини ҳисобга олувчи қийматлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγr — бетон мустаҳкамликлари орасидаги тафовутни иншоот ва назорат намуналари ҳолида ҳисобга олувчи қийматлар бўлиб, улар қуйидагича қабул қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1,0 — бетонни қўл вибраторлари орқали тақсимлаш ва зичлаштириш билан бетон қоришмасини механизация йўли орқали тайёрлаш, ташиш ва узатилишида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1,1 — бетон қоришмасини автоматик йўл билан тайёрлаш, ташиш, жойлаштириш ва зичлаштиришнинг тўла механизациялаштиришда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидротехника иншоотини юкланиш вақтигача бўлган бетоннинг ёши, йил | γτc қиймати | γτt қиймати | |
Ўртача йиллик ташқи ҳаво ҳарорати остида бўлган ҳудудлар учун 0 oС ва ундан юқори | Ўртача йиллик ташқи ҳаво ҳарорати совуқ ҳудудлар учун | ||
0,5 1,0 2,0 3,0 ва ундан ортиқ | 1,0/0,9 1,1/1,0 1,15/1,10 1,20/1,15 | 1,0/0,9 1,05/1,0 1,10/1,05 1,15/1,10 | 1,0/0,9 1,05/1,0 1,10/1,05 1,15/1,10 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ. γτc ва γτt қийматлари бетоннинг 180 d марка ёшидаги, маҳражда эса бетоннинг 360 d ёшидаги қийматлари келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Сиқилиш ва ўқ бўйича чўзилиш мустаҳкамлиги бўйича бетон синфи мазкур ШНҚнинг 28-бандига асосан аниқланадиган бетоннинг ҳисобий қаршиликлари қийматларига боғлиқ равишда қуйидаги 4 ва 5-жадваллар бўйича қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
| Сиқилиш мустаҳ-камлиги бўйича бетон синфи | Бетоннинг норматив ва ҳисобий қаршиликлари, МРа (kgf/cm2) | |||||||||
| Норматив қаршиликлар иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатлари учун ҳисобий қаршиликлар | Биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатлари учун ҳисобий қаршиликлар | |||||||||
| Ўқ бўйича сиқиш (призмавий мустаҳкамлик), Rbn; Rb,ser | Ўқ бўйича чўзилиш, Rbtn ;Rbt,ser | Ўқ бўйича сиқиш | Ўқ бўйича чўзилиш, Rbt | |||||||
| Титратилган бетон | босиб текисланган бетон | (призмавий мустаҳкам-лик),Rb | Титратилган бетон | босиб текисланган бетон | ||||||
| В 5 | 3,5 (35,7) | 0,55 (5,61) | 0,39 (3,98) | 2,8 (28,6) | 0,37 (3,77) | 0,26 (2,65) | ||||
| B 7,5 | 5,50 (56,1) | 0,70 (7,14) | 0,58 (5,92) | 4,5 (45,9) | 0,48 (4,89) | 0,39 (3,98) | ||||
| B 10,0 | 7,50 (76,5) | 0,85 (8,67) | 0,78 (7,96) | 6,0 (61,2) | 0,57 (5,81) | 0,52 (5,35) | ||||
| B 12,5 | 9,50 (96,5) | 1,00 (10,20) | 0,95 (9,70) | 7,5 (76,5) | 0,66 (6,73) | 0,63 (6,42) | ||||
| B 15,0 | 11,30 (115) | 1,15 (11,70) | 1,10(11,20) | 8,9 (91,0) | 0,75 (7,65) | 0,73 (7,45) | ||||
| B 17,5 | 13,00 (133) | 1,27 (13,0) | 1,23 (12,6) | 10,3 (105) | 0,83 (8,41) | 0,80 (8,20) | ||||
| B 20 | 14,90 (152) | 1,40 (14,3) | 1,38 (14,1) | 11,7 (120) | 0,90 (9,18) | 0,90 (9,15) | ||||
| B 22,5 | 16,70 (170) | 1,50 (15,3) | — | 13,1 (134) | 0,97 (10,0) | — | ||||
| B 25 | 18,50 (189) | 1,60 (16,3) | — | 14,5 (148) | 1,05 (10,7) | — | ||||
| B 27,5 | 20,20 (206) | 1,70 (17,3) | — | 15,8 (161) | 1,12 (11,4) | — | ||||
| B 30 | 22,00 (224) | 1,80 (18,4) | — | 17,0 (173) | 1,20 (12,2) | — | ||||
| B 35 | 25,50 (260) | 1,95 (19,9) | — | 19,5 (199) | 1,30 (13,3) | — | ||||
| B 40 | 29,00 (296) | 2,10 (21,4) | — | 22,0 (224) | 1,40 (14,3) | — | ||||
| 5-жадвал | ||||||||||
| Сиқилиш мустаҳкамлиги бўйича бетон синфи | Ўқ бўйича чўзилишдаги бетоннинг меъёрий ва ҳисобий қаршиликлари, МPа (kgf/cm2) | |||||||||
| Меъёрий қаршиликлар, иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатлари учун ҳисобий қаршиликлар, Rbtn; Rbt,ser | Биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатлари учун ҳисобий қаршиликлар, Rbt | |||||||||
| Bt 0,8 Bt 1,2 Bt 1,6 Bt 2,0 Bt 2,4 Bt 2,8 Bt 3,2 | 0,80 (8,10) 1,20 (12,2) 1,60 (16,3) 2,00 (20,4) 2,40 (24,5) 2,80 (28,6) 3,20 (32,6) | 0,62 (6,32) 0,93 (9,49) 1,25 (12,7) 1,55 (15,8) 1,85 (18,9) 2,15 (21,9) 2,45 (25,0) | ||||||||
6-жадвал | |||||||||||
Бетоннинг ишлаш шароитлари қиймати киритилиши омиллар | Бетоннинг ишлаш шароити қиймати, γbi | ||||||||||
Шартли белгилар | Қиймати | ||||||||||
1 | 2 | 3 | |||||||||
1. Бетон конструкциялар | |||||||||||
юклар ва таъсирларнинг асосий йиғиндиси (комбинация) | gb1 | 0,9 | |||||||||
сейсмик юки ҳисобга олмаган ҳолда юкланиш ва таъсирларнинг алоҳида йиғиндиси | gb1 | 1,0 | |||||||||
сейсмик юки ҳисобга олган ҳолда юкланиш | gb1 | 1,1 | |||||||||
сув босимини қабул қилмайдиган ва кесимнинг чўзилган майдони қаршилигини ҳисобга олмаган ҳолда ҳисобланувчи ва агрессив муҳит таъсирига учрамаган марказлашмаган ҳолда сиқилган элементлар | gb2 | 1,3 | |||||||||
бошқа бетон элементлар | gb2 | 1,0 | |||||||||
деформациялар градиентини кесим бўйича таъсири | gb3 | Ушбу ШНҚнинг 30-банди бўйича | |||||||||
конструкциялар кўндаланг кесими шаклининг таъсири | gb4 | Мазкур ШНҚнинг 31-банди бўйича | |||||||||
мураккаб кучланиш ҳолатининг таъсири | gb5 | Мазкур ШНҚнинг 32-ва 33-бандлари бўйича | |||||||||
конструкциялар ўлчамлари таъсири | gb6 | Ушбу ШНҚнинг 153-банди бўйича | |||||||||
2. Темир-бетон конструкциялар | |||||||||||
юк ва таъсирларнинг асосий йиғиндиси | gb7 | 1,1 | |||||||||
юк ва таъсирларнинг сейсмик юкларни ҳисобга олмаган ҳолдаги махсус йиғиндиси (комбинация) | gb7 | 1,2 | |||||||||
сейсмик юкини ҳисобга олган ҳолда юкланиш ва таъсирларнинг махсус йиғиндиси(комбинация): | |||||||||||
А-I, А-II, А-III, Вр-1 нормал кесимлар бўйича бўлган синфли арматуралар билан элементларни ҳисоблашда | gb7 | 1,3 | |||||||||
бошқа синфли арматура билан | gb7 | 1,2 | |||||||||
оғма кесимлар бўйича элементларни ҳисоблашда | gb7 | 1,1 | |||||||||
арматура қатори сонининг таъсири | gb8 | Мазкур ШНҚнинг | |||||||||
арматуралаш ва унинг ёйилиш қиймати таъсири | gb9 | Ушбу ШНҚнинг 35-банди бўйича | |||||||||
чўзилган юзага бетоннинг ноэластик ишлаши таъсири | gb10 | Ушбу ШНҚнинг 36-банди бўйича | |||||||||
турли белгили зўриқишлар амал қилганда текис зўриқиш ҳолатининг таъсири | gb11 | Мазкур ШНҚнинг 37-банди бўйича | |||||||||
3. Бетон ва темир-бетон конструкциялар | |||||||||||
кўп марта такрорланувчи юклар | gb12 | Ушбу ШНҚнинг 38-банди бўйича | |||||||||
бетон мустаҳкамлигига қурилиш чокларининг таъсири: | |||||||||||
сиқилган бетонга | gb13 | 1,0 | |||||||||
чўзилган бетонга | gb13 | Мазкур ШНҚнинг 39-банди бўйича | |||||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ. Бир вақтнинг ўзида бетон мустаҳкамлигига таъсир кўрсатувчи бир нечта омиллар мавжуд бўлса, ҳисоблашда иш шароитларининг тегишли қийматлари кўпайтмаси киритилиши, бироқ бу камида gb = 0,45 ва кўпи билан gb = 2,0 бўлиши ва gb3 = 2,0 дан ортиқ бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Чўзилган бетоннинг мустаҳкамлигига кесим бўйича деформация градиенти таъсирини ҳисобга олувчи бетон конструкциялари иш шароитлари қиймати қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(3)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбироқ, γb3 = 2,0 дан ортиқ эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бетон синфи, унинг таркибининг тузилиш тартибига, намлигига боғлиқ параметр;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishht — бетоннинг чизиқли эластик иши тахмини остида аниқланган, чўзилган кесим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish — параметри қийматини тажрибалар асосида аниқлаш керак;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI ва II синф иншоотлари учун 
параметр дастлабки лойиҳалаш босқичида;
параметр дастлабки лойиҳалаш босқичида;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII ва IV синф иншоотлари учун эса барча ҳолатларда 
параметри қуйидаги 7-жадвал бўйича қабул қилинишига йўл қўйилади.
параметри қуйидаги 7-жадвал бўйича қабул қилинишига йўл қўйилади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетоннинг сиқилишга мустаҳкамлиги бўйича синфи | B5 | B7,5 | B10 | B12,5 | B15 | B20 | B25 | B30 | B35 | B40 |
C, сm | 8,0 | 7,9 | 7,7 | 7,5 | 7,33 | 6,7 | 6,1 | 5,5 | 4,9 | 4,4 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(4)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Чўзилган бетоннинг мустаҳкамлигига унинг кўндаланг кесим шакли таъсирини ҳисобга олувчи бетон конструкцияларининг ишлаш шароитлари қиймати бўлиб, уни қуйидаги формула орқали аниқлаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishK – кесим шакли ва унинг ўлчамларининг нисбатига боғлиқ бўлган қиймат.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўғри бурчакли, юмалоқ, крестсимон кесимлар учун, шунингдек токчаси (полка) сиқилган зонада бўлган тавр кесимлари учун: K = 0.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲалқасимон кесимлар учун K қиймати ички диаметр ўлчамларининг ташқи нисбатига тенг бўлиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТокчаси (полка) чўзилган қисмда бўлган таврли кесимлар учун қутичасимон
ва икки таврли кесимлар учун K қиймати қуйидагича аниқланиши лозим:
ва икки таврли кесимлар учун K қиймати қуйидагича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(5)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbf ва hf — чўзилган токчанинг (полка) кўндаланг кесими кенглиги ва баландлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбўлганда мазкур ШНҚнинг 3-иловаси номограммаси орқали аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Бетоннинг мустаҳкамлигига икки ўқли мураккаб зўриқиш ҳолатининг таъсирини ҳисобга олувчи бетон конструкцияларда бетоннинг ишлаш шароитларининг қиймати қуйидаги формулалар орқали аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтурли ишорали зўриқишлар таъсир қилганда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсиқилган бетоннинг мустаҳкамлигини текшириш учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(6)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчўзилган бетоннинг мустаҳкамлигини текшириш учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(7)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσ1 ва σ3 — мос равишда бетондаги чўзувчи ва бошқа сиқувчи зўриқиш, МPа.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбир ишорали зўриқишлар таъсир қилишида γb5 =1,0.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Бетон мустаҳкамлигига ҳажмий мураккаб зўриқиш ҳолатининг таъсири ҳисобга олинган конструкцияларда бетоннинг ишлаш шароитларининг қиймати қуйидаги формулалар орқали аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) ҳар томонлама сиқилишида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(8)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) икки ўқ бўйлаб сиқилиши ва учинчи ўқ бўйича чўзилганда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсиқилган бетоннинг мустаҳкамлигини (6) формула орқали аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчўзилган бетоннинг мустаҳкамлигини текшириш учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(9)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) икки ўқ бўйлаб чўзилиши ва учинчи ўқ бўйича сиқилганда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсиқилган бетоннинг мустаҳкамлигини текшириш учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(10)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчўзилган бетоннинг мустаҳкамлигини (7) формула орқали аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishα2 — бетоннинг фойдали ғоваклилик қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσ2 катталиги бўйича ўртача бўлган зўриқиш, МPа.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI ва II синф иншоотлари учун α2 қиймат тажриба йўли билан аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТажриба маълумотлари мавжуд бўлмаганда α2 қийматни қуйидаги формула орқали аниқланишига йўл қуйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(11)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБироқ, α2 = 0,15 дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Чўзилган бетон конструкцияларда арматуралаш схемаси таъсирини ҳисобга олувчи иш шароитлари қиймати қуйидагича қабул қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγb8 = 1,0 бир қаторли арматуралашда ва кўп қаторли бўлганда, арматуралар қаторлари орасидаги ёки қатордаги стерженлар орасидаги масофа 8d дан ортиқ (d-арматура диаметри);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγb8 = 1,2 кўп қаторли арматуралашда, арматура қаторлари орасидаги ёки қатордаги стерженлар орасидаги масофа 8d га тенг ва ундан кам.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Қиймат ва арматуралаш дисперслиги таъсирлари ҳисобга олиниши, марказий чўзилган темир-бетон элементларининг бетони иш шароитлари қиймати қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(12)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда: μ - арматуралаш қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
этиб қабул қилинади.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Чўзилган бетоннинг ноэластик ишлашининг таъсирини ҳисобга олувчи иш шароитлари қиймати қуйидаги формулалар бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(13)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкесимнинг чўзилган майдонини бир қаторли арматуралашда ҳамда кўп қаторли бўлганда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбироқ, бундан ортиқ эмас:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(14)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкўп қаторли дисперс арматуралашда, арматура қаторлари ёки қатордаги стерженлар орасидаги масофа 8d га тенг ёки ундан кам бўлганда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(15)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбироқ, бундан ортиқ эмас: 
(16)
(16)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13 — 16-формулаларда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — кесимнинг чўзилган чегарасидан пастки қатор ўқигача бўлган масофа; — арматура қаторлари орасидаги масофа;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishC — мазкур ШНҚнин 7-жадвали бўйича аниқланувчи параметр;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishht — кесимнинг чўзилган майдони баландлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdh — чўзилган арматура юқори қатори стерженлари диаметри.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγb10 — қийматини аниқлашда белгиланган кесим юзасини ҳисоблашда сиқилиш зонасидаги арматурани ҳисобга олинмасликка йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Темир-бетон элементлари чўзилган бетонининг турли зўриқишлар таъсирини ҳисобга олувчи иш шароитлари қиймати қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(17)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэтиб қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Қайта такрорланувчи зўриқишлар таъсири ҳисобга олинган бетон ва темир-бетон конструкциялар бетони иш шартлари қиймати қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(18)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
N — юкланишлар сони;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юкланиш даврлари сони бўлгандаги бетоннинг иш шартлари қиймати бўлиб, ушбу ШНҚ нинг 8-жадвали бўйича қабул қилиниши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДаврлар сони 9-жадвалда келтирилган N дан кам бўлганда γb12=1,0 этиб қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-жадвалHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
9-жадвал |
||||||||
|
Даврнинг асимметрияси қиймати ρb даги зўриқишнинг даврларининг минимал сони Nmin |
||||||||
|
0,1 |
0,2 |
0,3 |
0,4 |
0,5 |
0,6 |
0,7 |
0,8 |
0,9 |
|
3 |
6 |
104 |
2 |
3 |
6 |
2 |
2 |
108 |
103Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Бетон чоклари таъсирини ҳисобга олган ҳолда бетон ва темир-бетон конструкцияларнинг чўзилган бетон иш шароитлари қийматини тажрибалар асосида аниқлаш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI ва II синф гидротехника иншоотлари учун дастлабки лойиҳалаш босқичида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII-IV синф гидротехника иншоотлари учун эса барча ҳолатлар учун γb13= 0,5 этиб қабул қилинишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСиқилган бетон учун барча ҳолатлар учун γb13 =1,0 қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. Яхлит конструкциялар бетонини сиқиш ва чўзишдаги бошланғич эластиклик модули Eb, ушбу ШНҚнинг 10-жадвали бўйича қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЮпқа деворли стерженли ва плитали элементларни мустаҳкамлик ва деформацияларга ҳисоблашда, йирик тўлдирувчининг максимал диаметри 40 mm ва конус чўкиши 8 сm бўлган бетоннинг эластиклик модули барча ҳолатлар учун мазкур ШНҚнинг 10-жадвали бўйича қабул қилиниши керак. Қотишини тезлаштириш учун атмосфера босими ёки автоклавларда иссиқлик ишлови билан олинган бетонлар эластиклик модули ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетоннинг силжиш модули Gb-0,4Eb этиб қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўндаланг деформация бошланғич қиймати (Пуассон қиймати)
қуйидагиларга тенг қилиб олиниши лозим:
қуйидагиларга тенг қилиб олиниши лозим:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishяхлит конструкциялар учун — 0,15;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishстерженли ва плитали конструкциялар учун — 0,20.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-Жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетон аралаш-масини зичлаштириш усули | Бетон аралашмаси конусининг ботиши, сm | Йирик тўлдирув-нинг максимал ўлчами, mm | Бетонни сиқиш мустаҳкамлиги синфидаги сиқиш ва чўзиш бошланғич эластиклик модули Еb×10-3МPа (kgf/cm2) | ||||||
В5 | В7,5 | B10 | B12,5 | B15 | B17,5 | B20 | |||
Титратиш | 40 | 23,0(235) | 28,0(285) | 31,0(315) | 33,5(340) | 35,5(360) | 37,0(380) | 38,5(395) | |
4 дан кам | 80 | 26,0(265) | 30,0(305) | 34,0(345) | 36,5(375) | 38,5(395) | 40,0(410) | 41,5(425) | |
120 | 28,5(290) | 33,0(340) | 36,5(375) | 38,5(395) | 40,5(415) | 42,0(430) | 43,5(445) | ||
4-8 | 40 | 19,5(200) | 24,0(245) | 27,0(275) | 29,5(300) | 31,5(320) | 33,0(335) | 34,5(350) | |
120 | 24,5(250) | 29,0(295) | 32,5(330) | 35,0(355) | 37,0(380) | 38,5(395) | 40,0(410) | ||
40 | 13,0(135) | 16,0(165) | 18,0(185) | 21,0(215) | 23,0(235) | 25,5(260) | 27,0(275) | ||
8 дан юқори | 80 | 15,5(160) | 19,0(195) | 22,0(225) | 24,5(250) | 26,5(270) | 28,5(290) | 30,0(305) | |
120 | 17,5(180) | 21,5(220) | 24,5(250) | 27,0(275) | 29,0(295) | 31,0(315) | 32,5(330) | ||
Босиб текислаш | - - | Бетонлаш қатлами бўйлаб | |||||||
40 | 20,5(210) | 25,0(255) | 28,0(285) | 30,0(285) | 32,0(325) | 33,5(340) | 35,0(355) | ||
80 | 23,0(235) | 27,0(275) | 30,5(310) | 30,5(310) | 35,0(350) | 36,5(375) | 38,0(390) | ||
- - | Бетонлаш қатламига кўндаланг | ||||||||
40 | 16,0(165) | 18,5(190) | 20,5(210) | 20,5(210) | 23,5(240) | 25,0(255) | 26,0(265) | ||
80 | 18,0(185) | 20,5(210) | 22,5(230) | 22,5(230) | 25,5(260) | 27,0(275) | 28,0(285) | ||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетон аралашмасини зичлаштириш усули | Бетон аралашмаси конусининг ботиши, сm | Йирик тўлдирув-чининг максимал ўлчами,mm | Бетонни сиқиш мустаҳкамлиги синфидаги сиқиш ва чўзиш бошланғич эластиклик модули Еb×10-3 МPа (kgf/cm2) | |||||
B22,5 | B25 | B27,5 | B30 | B35 | B40 | |||
Титратиш | 39,5(405) | 41,0(420) | 42,0(430) | 43,0(440) | 45,5(465) | 46,0(470) | ||
4 дан кам | 80 | 42,5(435) | 43,5(445) | 44,5(455) | 45,0(460) | 46,5(475) | 47,5(485) | |
120 | 44,5(455) | 45,5(465) | 46,5(475) | 47,0(480) | 48,5(495) | 49,5(505) | ||
40 | 36,0(365) | 37,0(380) | 38,0(385) | 39,5(405) | 41,0(420) | 42,5(435) | ||
4 - 8 | 80 | 39,0(400) | 40,0(410) | 41,0(420) | 42,0(430) | 44,0(450) | 45,5(465) | |
120 | 41,0(420) | 42,0(430) | 43,0(440) | 44,0(450) | 45,5(465) | 46,5(475) | ||
40 | 28,5(290) | 30,0(335) | 31,5(320) | 32,5(330) | 34,5(350) | 36,0(365) | ||
8 дан юқори | 80 | 31,5(320) | 33,0(335) | 34,0(345) | 35,0(360) | 36,5(370) | 37,5(385) | |
120 | 34,0(345) | 35,0(350) | 36,0(365) | 37,0(380) | 38,0(390) | 39,0(400) | ||
Босиб текислаш | Бетонлаш қатлами бўйлаб | |||||||
- | 40 | 36,0(365) | 37,0(375) | 38,0(385) | 39,0(400) | 40,5(415 | ||
- | 80 | 39,0(400) | 40,0(410) | 41,0(420) | 42,0(430) | 44,0(450 | ||
Бетонлаш қатламига кўндаланг | ||||||||
- | 40 | 27,0(275) | 28,0(285) | 29,0(295) | 30,0(305) | 31,5(320 | ||
- | 80 | 29,5(300) | 30,5(310) | 31,5(320) | 32,5(330) | 34,0(335 | ||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. Оғир бетоннинг зичлиги тажриба маълумотлари бўлмаган ҳолларда қуйидаги 11-жадвал бўйича қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўлдирувчи зичлиги, g/cm3 | Тўлдирувчининг максимал йириклигидаги, mm, бетоннинг ўртача зичлиги r, g/сm3 | ||||
10 | 20 | 40 | 80 | 120 | |
2,60 – 2,65 | 2,26 | 2,32 | 2,37 | 2,41 | 2,43 |
2,65 – 2,70 | 2,30 | 2,36 | 2,40 | 2,45 | 2,47 |
2,70 – 2,75 | 2,33 | 2,39 | 2,44 | 2,49 | 2,50 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Арматура
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42. Гидротехника иншоотларининг темир-бетон конструкцияларини арматуралаш учун қуйидаги пўлатларни қўллаш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishстенженли арматурали пўлат:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиссиқ ҳолда ўралган-силлиқ А-I, синф даврий кесимли А-II, А-III, А-V, A-IV, А-V синфлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиссиқлик ва иссиқлик-механик жиҳатдан мустаҳкамланган даврий кесимли Ат-IIIс, Aт-IVс, Ат-Vск синфлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтортиб олиш орқали мустаҳкамланган А-III синф;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсим арматурали пўлат;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоддий, совуқ ҳолда тортилган Вр-1 синфи даврий кесимли сим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎрнатиладиган деталлар ва бирлаштирувчи уламалар учун прокатли углеродли пўлатдан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТемир-бетон конструкцияларни арматуралаш учун пўлат иш шароитлари ва қурилиш ҳудудида энг совуқ беш кунликдаги ташқи ҳавонинг ўртача ҳароратига боғлиқ равишда ШНҚ 2.03.01-24га мувофиқ қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБандаргоҳ, транспорт иншоотлари учун ШНҚ 2.05.03-22 талабларига асосан қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishА-IIIв, А-IV, А-V синфлари пўлат арматураларни олдиндан зўриқтирилган конструкциялар учун қўллашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАрматура синфи ва кўриниши | Иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатлари учун чўзилиш норматив қаршиликлари ва чўзилиш ҳисобий қаршиликлари, МPа (kgf/сm2), Rsn; Rs,ser | Арматуранинг биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатлари учун ҳисобий қаршиликлари, МPа (kgf/сm2) | ||
чўзилишга | сиқилишга Rsc | |||
Узунасига Rs | кўндаланг (ҳалқасимон қисқичлар, букилган стерженлар) Rsw | |||
Синфларнинг стерженли арматураси: | ||||
A – I | 235 (2400) | 225 (2300) | 175 (1800) | 225 (2300) |
A – II | 295 (3000) | 280 (2850) | 225 (2300) | 280 (2850) |
A - III, | ||||
6 - 8 | 390 (4000) | 355 (3600) | 285* (2900) | 355 (3600) |
10–40 диаметрли, мм | 390 (4000) | 365 (3750) | 290* (3000) | 365 (3750) |
A – IV | 590 (6000) | 510 (5200) | 405 (4150) | 400 (4000) |
A – V | 785 (8000) | 680 (6950) | 545 (5550) | 400 (4000) |
Зўриқиш ва узайишлар | ||||
A - IIIв назорат билан: | ||||
синф назоратли тортиб олиш орқали мустаҳкамланган | 540 (5500) | 490 (5000) | 390 (4000) | 200 (2000) |
540 (5500) | 450 (4600) | 360 (3700) | 200 (2000) | |
Вр-1 синф сим арматура,мм диаметрли | ||||
3 | 410 (4200) | 375 (3850) | 270 (2750) | 375 (3850) |
4 | 405 (4150) | 365 (2700) | 265 (2700) | 365 (3750) |
5 | 395 (4050) | 360 (3700) | 260 (2650) | 360 (3700) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: *Синчларда (каркас) диаметри бўйлама стерженлар диаметридан 1/3 баробар кичик, А-III арматурали ҳалқасимон пайвандлар Rsw255 МРа (2600 kgf/сm2) га тенг бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАрматуранинг бетон билан боғланиши мавжуд бўлмаганида Rsc нолга тенг бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43. Гидротехника иншоотлари темир-бетон конструкцияларида қўлланиладиган арматураларнинг меъёрий ва ҳисобий қаршиликлари, арматура синфига боғлиқ ҳолда мазкур ШНҚнинг 12-жадвалига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44. Асосий чўзувчи зўриқишлар бўйича арматураларни ҳисоблашда (тўсинлар, деворлар, калта консоллар) арматура ҳисобий қаршиликларини узунлиги бўйлаб эгувчи момент таъсири остида қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТехник-иқтисодий асосланганда гидротехника иншоотларининг темир-бетон конструкциялари учун бошқа синфлар стерженли ва симли арматураларини қўллашга йўл қўйилади. Уларнинг меъёрий ҳисобий тавсифлари ШНҚ 2.03.01-24 бўйича қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45. Арматуранинг зўриқтирилмаган иш шартлари қийматлари қуйидаги 13-жадвал бўйича, зўриқтирилган арматура учун эса ШНҚ 2.03.01-24 талабларига асосан қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАрматура иш шароитлари қийматлари киритилиши | Арматура иш шароитлари қиймати | |
Шартли белги | Қиймат | |
Қайта такрорланувчи юкланишлар | gs1 | Ушбу ШНҚ нинг 130-бандида келтирилган |
Темир-бетон элементлар | gs2 | 1,1 |
Пўлат темир-бетон конструкциялар (очиқ ва ер ости) | gs3 | 0,9) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: Бир вақтнинг ўзида амал қилувчи бир нечта таъсирлар мавжуд бўлганда, иш шароитларига мувофиқ қийматлар кўпайтмалари ҳисобга киритилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧегаравий ҳолатлар иккинчи гуруҳи ҳисобида арматура иш шароитлари қиймати 1 тенг деб қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46. Стерженли арматуранинг зўриқтирилмаган ҳисобий қаршиликлари чидамлиликка ҳисоблашда қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(19)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishgs1 — арматура иш шароитлари қиймати бўлиб, қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(20)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБироқ, gs — 1,0 дан катта бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg′s1 — зўриқиш даврлари сони N = 2×106 бўлгандаги арматура иш шароитлари қиймати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg′s1= қийматлар қуйидагича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(21)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishА-I, А-II ва А-III синфлари арматуралари учун қуйидаги формула бўйича, арматуранинг бошқа синфлари учун эса ШНҚ 2.03.01-24 бўйича.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishη0 — мазкур ШНҚнинг 14-жадвали бўйича қабул қилинувчи, арматура синфини ҳисобга олувчи қиймат;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishηs — мазкур ШНҚнинг 15-жадвали бўйича қабул қилинувчи, арматура диаметрини ҳисобга олувчи қиймат;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishηc — мазкур ШНҚнинг 16-жадвали бўйича қабул қилинувчи пайвандли бирикиш турини ҳисобга олувчи қиймат;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishρs -давр асимметрияси қиймати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чўзилган арматурадаги энг кам ва энг кўп зўриқишлар.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(20) формула N < 20*106.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЮкланиш даврлари сони N ³ 2·106 бўлганда γs1 = γ′s1 этиб қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(21) формула бўйича аниқланувчи γ′s1 қиймат 1,0 дан катта бўлса, чўзилган арматурани чидамлиликка текширишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАрматура синфи | η0 қиймат |
А — I | 0,44 |
A — II | 0,32 |
A — III | 0,28 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАрматура диаметри, mm | 20 гача | 30 | 40 | 60 |
ηs қиймат | 1,0 | 0,9 | 0,85 | 0,8 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ. Арматура диаметри оралиқ қийматлари учун ηs чизиқли интерполяция бўйича қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСтерженли арматураларнинг пайвандли бирикиш тури | ηc қиймати |
Туташишли боғланишлар тури: | |
КС — М (механик тозалаш билан) | |
кесиб ташлаш усули билан | 1,0 |
счётка тури | 0,95 |
КС — О (механик тозалашсиз) | 0,8 |
Пўлат таглик устида, унинг қуйидагича узунлигида, ваннали бир электродли пайванд усулида бажарилган туташиш: | |
туташувчи стерженлар энг кичигининг диаметри 5 ва ундан ортиқ туташувчи стерженлар энг кичигининг 1,5 — 3 диаметрида Жуфтлашган симметрик туташликлар | 0,8 0,6 0,55 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ. Пайвандли бирикишлари мавжуд бўлмаган арматура учун ηс =1 этиб қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47. Олдиндан зўриқтирилган конструкциялар арматураси чидамлиликка бўлган ҳисобларда арматура ҳисобий қаршиликлари ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. Арматуранинг зўриқтирилмаган эластиклик модули 17-жадвал бўйича, бошқа кўринишдаги арматураларники эса ШНҚ 2.03.01-24 бўйича қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАрматура кўриниши | Арматура синфи | Арматура таранглик модули Es×10-3, МРа (kgf/сm2) |
Стерженли | A-I, A-II | 210 (2100) |
A-III | 200 (2000) | |
A-IV, A-V | 190 (1900) | |
A-IIIв | 180 (1800) | |
Арматурали cим | Вр-1 | 170 (1700) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСиқиш мустаҳкамлиги бўйича бетон синфи | В15 | В20 | В25 | В30 | В35 | В40 |
Келтириш қиймати v′ | 25 | 23 | 20 | 18 | 15 | 10 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49. Гидротехника иншоотлари темир-бетон конструкцияларининг чидамлиликка бўлган ҳисобларида бетоннинг сиқилган юзасидаги нотаранг деформациялар, арматурани бетонга келтириш қийматларини v′ макур ШНҚнинг 18-жадвали бўйича, бетоннинг эластиклик модулини пасайтириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Конструктив талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Асосий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50. Ҳарорат ва намлик таъсирларда бўладиган конструкцияларни лойиҳалашда қуйидаги конструктив ечимлар қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishберилган табиий шароитларда энг мақбул конструкцияни танлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishконструкцияни доимий ва вақтинчалик ҳарорат чоклари билан ажратиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташқи бетон юзаларида иссиқлик изоляцияси мосламаси ўрнатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishолдиндан зўриқтирилган арматурани қўллаш (юпқа деворли конструкциялар учун).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51. Технологик тадбирлар учун қуйидагиларни ҳисобга олиш зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпаст ҳароратли марка цементларни қўллаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпластификацияловчи қўшимчалардан, култўлдирувчидан (зала) фойдаланиб цемент сарфини камайтириш билан бетоннинг иссиқлик ажратиш xусусиятини пасайтиришни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбетонлаш қавати баландлигининг энг қулай комбинацияси ва қатламларни бетонлаш оралиқлари ҳисобига бошланғич иссиқлик ва экзотермияни максимал тарқатишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбетон массивлари сиртини ташқи муҳитнинг кескин ўзгарувчи ҳароратларидан ҳимоя қилиш ҳамда доимий ва вақтинчалик иссиқлик изоляцияси ёки иссиқлик гидроизоляцияси ёрдамида, сув қуйиш, ҳаво орқали йилнинг иссиқ пайтларида нам ҳолатни сақлаб туриш учун ҳарорат ва нам режимларни бошқаришни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбетон терилмасини совутиш қувурли усулини қўллашни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбетоннинг бир жинслилигини ошириш, унинг юқори тортилишини таъминлаш, ўқ бўйлаб тортишиши бўйича чегаравий мустаҳкамлигини оширишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishяхлит конструкциялар бетонларининг ҳарорати минимал фойдаланиш ҳароратларига яқин бўлганда бир бутун ҳолга келтириш (монолитлаш) ва статик жиҳатдан ноаниқ конструкцияларни туташтиришни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Доимий ва вақтинчалик чоклар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish52. Яхлит бетон ва темир-бетон иншоотларида ёриқлар пайдо бўлишини олдини олиш ва уларнинг кенгайишини камайтириш учун қуйидаги қурилиш чокларини инобатга олиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдоимий ҳарорат-чўкиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчўкиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishвақтинчалик.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДоимий чоклар иншоотлар қисмларини қурилиш жараёнида ҳам ўзаро ҳаракатланиш имкониятини таъминлашлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВақтинчалик қурилиш чоклари қуйидагиларни таъминлаши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидротехника иншоотларини қуриш жараёнида бетондаги ҳарорат-чўкиш кучланишларини пасайтирилишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилиш даврида гидротехника иншооти қисмларининг нотекис чўкишидан келиб чиққан зўриқишларни пасайтирилишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishармоконструкциялар, қолиплар ва йиғма элементларни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish53. Доимий чоклар ҳароратнинг сезиларли ўзгаришлар тасирига учровчи юзаларда ёки бўйлама қирқимларда бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДоимий ва вақтинчалик чоклар оралиқ масофалари иқлимий ва геологик шароитлар, иншоотларнинг конструктив ечимларидан, қурилиш ишларини амалга ошириш кетма-кетлигига боғлиқ равишда тайинланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЯхлит монолит ва йиғма монолит гидротехника иншоотларининг ҳарорат ўзгариш таъсирларига учрайдиган қисмларида қояли асос ёки унинг ички қисми бетони билан боғланиш мураккаблиги сабабли ҳарорат-чўкиш чоклари орасидаги масофа ушбу ШНҚ нинг 8-боби талабларига мувофиқ ҳисоблашлар орқали аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚояли асослар устида бўлган бетон гидротехника иншоотлари доимий чоклари орасидани масофа 30 m дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish54. Йиғма-монолит конструкцияларни яхлит ҳолга келтиришда боғланишни таъминловчи чораларни инобатга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish55. Ҳарорат-чўкиш зўриқишлар таъсири ва асоснинг нотекис чўкишини камайтириш учун ҳарорат мувозанатлашгандан ҳамда чўкиш барқарорлаштиргандан сўнг бетон билан тўлдирилган вақтинчалик кенгайтирилган чокларни (якуний блоклар) бажаришга йул қуйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Бўйлама ва кўндаланг арматуралаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish56. Гидротехника иншоотлари яхлит темир-бетон элементларида (элементлар кўндаланг кесимлари 1,5 m дан ортиши ва уларда қурилиш чоклари мавжуд бўлиши лозим) гидротехника туннеллари ишловларида арматуралашнинг минимал фоизи чекланмаслиги ва ишчи арматура кесими ҳисоблашлар ёрдамида аниқланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЮпқа деворли темир-бетон элементлари бўйлама арматурасининг кўндаланг кесим юзаси бетоннинг ҳисобий кесими юзасининг камида 0,05 фоизни ташкил қилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish57. Кесим баландлиги ва кенглиги бўйича ўрнатилган арматура стерженлари оралиқ масофаси (ёруғдаги) бетон қоришмасини ётқизиш ва зичлаштириш қулайлигини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЯхлит бўлмаган конструкциялар учун стерженлар орасидаги масофа (ёруғликда), ШНҚ 2.03.01-24га мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЯхлит темир-бетон конструкцияларида ишчи арматура стерженлари орасидаги масофа (ёруғликда) кесим кенглиги бўйича бетон тўлдирувчиси йириклиги билан белгиланиши ва камида 2,5d йирикликда бўлиши лозим, бунда d-ишчи арматура диаметри.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish58. Бетоннинг ҳимоя қатламининг қалинлиги қуйидагича қабул қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишчи арматура учун камида 30 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишчи тақсимланувчи арматуранинг баландлиги 1,5 m гача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishплиталардаги хомутлар, кичик томони 1,5 m гача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishустунлар учун 20 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishминимал кесим юзаси 1,5 m дан ортиқ бўлган массив конструкцияларнинг ишчи ва тақсимловчи арматуралари диаметрларидан 60 mm дан кам.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish59. Денгиз гидротехника иншоотлари темир-бетон конструкцияларида бетоннинг ҳимоя қатламининг қалинлиги қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishстерженли ишчи арматура учун камида 60 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтақсимланувчи арматура ва ҳалқали қисқич учун камида 40 mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу талаб бетоннинг ҳимоя қатламлари мунтазам равишда сув буғига таъсир қиладиган конструкциялар ва гидротехника иншоотларининг элементлари учун қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетоннинг ҳимоя қатламлари учун камида В20 синфидаги бетондан фойдаланилиши, бетоннинг совуқбардошлилиги ва сувга чидамлилиги лойиҳада кўрсатилгандан паст бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЗаводда ишлаб чиқарилган йиғма темир-бетон элементлар учун сиқилишдаги мустаҳкамлиги В15 ва ундан юқори синфли бетон қўлланилганда, ҳимоя қатлами қалинлиги 10 mm гача камайтирилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгрессив муҳитда темир-бетон конструкцияларидан фойдаланишда ҳимоя қатламининг қалинлиги ҚMҚ 2.03.11-96 талаблари асосида белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish60. Ёрилишга чидамли бўлмаган яхлит темир-бетон плиталарда ҳамда кесим баландлиги 60 сm ва ундан ортиқ ҳамда арматуралаш қиймати μ ≤ 0,008 бўлган деворларда ёриқлар очилишини олдини олиш мақсадида кесим бўйича арматураларни кўп қаторли жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар арматура стерженлари икки ва ундан ортиқ қаторларда жойлашган бўлса, бу қаторлардаги стерженлар диаметрлари бир-бирларидан кўпи билан 40 фоизга фарқ қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish61. Гидротехника иншоотларининг чидамлилик муддатларини узайтириш мақсадида дастлабки зўриқтирилмаган арматура диаметри қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиссиқ ҳолатда олинган пўлатдан бўлган стерженли ишчи арматура учун камида 10 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўқилган сим ёки туташ пайвандлашни қўллаш орқали тайёрланган спираллар ва синчлар учун камида 6 mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish62. Чўзилган ва сиқилган арматуранинг бўйлама стерженлари ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ элементнинг ҳисобий кесимида бўлса, оғма ёки тўғри усулда элементнинг барча тарафларига ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish63. Бир йўналишда ишловчи элементлар учун тақсимланувчи арматуранинг энг катта эгувчи моменти бўлган кесимдаги ишчи арматура майдони кўпи билан 10 фоиз миқдорини қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish64. Арматурани пайвандлаб бирлаштириш ШНҚ 2.03.01-24 талабларига асосан бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish65. Чидамлиликка ҳисобланаётган конструкцияларда, бир кесимда, стерженли чўзилган ишчи арматурани кўпи билан ярми туташиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧўзилган ишчи арматура учун бундай конструкцияларда арматурани устма-уст улашга (пайвандсиз ва пайванд билан) йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish66. Эгилувчи элементларда кесим баландлиги 700 mm дан ошганда, ён қирралари олдида узун стерженлар ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСтерженлар орасидаги масофа баландлик бўйича камида 400 mm бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish67. Бўйлама ҳисобий арматурага қўйиладиган темир-бетон элементларнинг сиртларида, чеккалардаги бўйлама стерженларни ўраб турувчи кўндаланг арматура ҳисобга олиниши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўндаланг стерженлар орасидаги масофа кўпи билан 500 mm бўлиши ва элементнинг қирраси кенглигидан икки баробар кўп бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish68. Марказлашмаган сиқилган чизиқли элементларда ва эгилувчан элементларнинг сиқилган зоналарини ҳисоблашда сиқилган бўйлама арматура мавжуд бўлганда, хомутлар ўрнатилиши, бунда улар орасидаги масофа қуйидагича бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўқилган синчларда кўпи билан — 15d;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпайвандлиларда кўпи билан — 20d (d-сиқилган кўндаланг арматуранинг энг кичик диаметри).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИккала ҳолда ҳам хомутлар орасидаги масофа кўпи билан 500 mm бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўндаланг арматура конструкциядаги сиқилган узун стерженларини ҳар қандай йўналиш бўйлаб ён тарафларга бўртиб чиқмаслигини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИшчи арматурани пайвандсиз устма-уст улаш жойларида ёки элементни бўйлама арматуралаш 3 фоиздан ортиқ миқдорни ташкил этса, хомутлар кўпи билан 10d ва 300 mm дан ортиқ бўлмаган масофада ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСиқилган арматурани ҳисобланган яхлит марказлашмаган сиқилган элементларда, конструктив кўндаланг боғланишлар орасидаги масофа (хомутлар билан) элемент баландлигининг (кенгликларини) икки баробаргача кўпайтирилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish69. Эгилган арматураси мавжуд бўлмаган ва кўндаланг арматура ҳисоб бўйича талаб этилган бўлса, элементларнинг вертикал ва кўндаланг стерженлари орасидаги масофа қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкесим баландлиги 450 mm га тенг ва ундан ортиқ бўлган таянч қисмларда (камида ¼ оралиқлар) кўпи билан — h/2 ёки 150 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкесим баландлиги 450 mm дан ортиқ бўлганда кўпи билан — h/3 ёки 500 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкесим баландлиги 2000 mm ва ундан ортиқ бўлганда кўпи билан — h/3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпролётнинг қолган қисмида кесим 300 — 2000 mm бўлганда кўпи билан — 3/4 h ва 500 mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкесим баландлиги 2000 mm дан ортиқ бўлганда — (3/4) h.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish70. Буралиш билан эгилишга ишловчи элементларда, тўқилган хомутлар учлари 30 d узунликда устма-уст тушган (перепуск) холда ёпилган бўлиши, пайвандли синчларда эса иккала йўналишдаги барча кўндаланг стерженлар ёпиқ чизиқ ҳосил қилган ҳолда бурчакдаги бўйлама стерженларга пайванд қилинган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish71. Темир-бетон элементларида тешиклар арматура тўрлари ва синчлар катакчалари оралиғида жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎлчамлари тўр катакчалар ўлчамларидан ортиқ бўлган тешиклар атрофига қўшимча арматура қўйилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу арматура кесимининг жами майдони ўша йўналишдаги узилган ишчи арматура кесими юзасидан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish72. Арматура ва пўлат қопламанинг биргаликдаги иши таъминланадиган пўлат-темир-бетон конструкцияларни лойиҳалаштиришда, қоплама қалинлиги монтаж ва ташиш шартлари бўйича минимал қалинликдан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидроэлектростанция сув ўтказиш йўлининг пўлат темир-бетон элементларида пўлат қоплама қалинлиги Asis шартларини бажариши лозим (бунда Asi ва As — мувофиқ равишда пўлат қоплама ва стерженли арматуранинг, элемент ҳисобий кесимидаги кесим юзаси).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish73. Темир-бетон конструкциялар арматураси армофермалар, пайвандланувчи синч ва тўрлар кўринишида бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАрмоконструкциялар тўрлари ишларни амалга ошириш усулини ҳисобга олган ҳолда тайинланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУлар бетонни механизациялашган тарзда узатилиши ва унга ишлов берилишини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚурилиш юки ва фойдаланиш даври юкларини ҳисоблаш орқали аниқланган арматура кесим юзаси оширилишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish74. Ўзгарувчи сув сатҳи муҳитида салбий ҳароратлар таъсирига учрайдиган бетон иншоотларнинг очиқ юзалари ва иссиқ қуруқ иқлим шароитларида қурилувчи гидротехника иншоотларининг очиқ юзаларини А-II синфли 16 mm диаметрли тўрлар билан арматуралаш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБошқа барча ҳолларда бетон иншоотларнинг очиқ юзаларини конструктив арматуралашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Олдиндан зўриқтирилган темир-бетон элементларини конструкциялаш бўйича қўшимча талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish75. Олдиндан зўриқтирилган элементларни ШНҚ 2.03.01-24 талабларига асосан лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish76. Тортилган арматура деталларини пайвандлашга йўл қўйилмайди (бундан бетонни сиқиб қўйилгандан кейин берилган зўриқишдан сўнг материалдан чиқиб турувчи таранг арматура деталларини пайвандлаш мустасно).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish77. Бўйлама зўриқтирилмайдиган арматура элементнинг ташқи юзасига ўрнатилиши, бунда кўндаланг арматура (хомутлар) зўриқтирилган арматурани ўраб олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish78. Қовурғали элементларда стерженли зўриқтириладиган арматура ҳар бир қовурғанинг ўқи бўйича ёки унга симметрик ҳолда жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish79. Диаметри 10 mm ва ундан ортиқ бўлган даврий кесимли иссиқ ҳолда чўзилган пўлатдан бўлган арматура стерженлари узунлиги бўйича улаш, контакт чокли пайвандлаш орқали амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКонтакт чокли пайвандлаш учун керакли жиҳозлар бўлмаганда ёйсимон пайвандлашни қўллашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishА-IIIв синф арматура стерженлари тортилишидан аввал пайвандланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧўзилган стерженларнинг пайванд чокларини катта куч таъсир этадиган жойларга қўйишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish80. Олдиндан зўриқтирилган элементлар охирида кучланишлар узатиш майдонининг камида 60 фоизи ва 20 сm дан кам бўлмаган қисми узунлигида қўшимча кўндаланг арматура ўрнатилган бўлиши лозим (арматуранинг барча узуна стерженларини ўраб олувчи пайвандлаш тўрлари 5 — 10 сm қадамли хомутлар).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар элементнинг ён тарафларидаги зўриқтирилган бўйлама арматура юқори ва пастки чегараларга яқин жойлаштирилган бўлса, бунда якуний қисмларда кўндаланг арматура ҳисобга олиниши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўндаланг арматуранинг умумий майдони, чидамлиликка ҳисобланган конструкция кесимининг маълум бир чегарасида жойлашган бўйлама зўриқтирилган арматурага биринчи йўқотишларни ҳисобга олган ҳолда тушадиган тортилиш кучланишининг 30 фоизини ўзига қабул қилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚўшимча кўндаланг арматуранинг кесим юзаси қуйидаги формулалар орқали аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчидамлиликка ҳисобланмайдиган конструкциялар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(22)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчидамлиликка ҳисобланадиган конструкциялар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(23)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσsp — ШНҚ 2.03.01-24 талаблари бўйича қабул қилинувчи, биринчи йўқотишларни ҳисобга олган ҳолдаги арматурадаги дастлабки кучланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAsp — кесимнинг бир тарафидаги хомутлар ичида жойлашган эластик кўндаланг арматура кесимлар юзаларининг энг каттаси ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish81. Қўшимча кўндаланг арматурани А-II ёки А-III синфидаги арматура пўлатдан пайвандланган ёпиқ хомутлар кўринишида ҳисобга олишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлементлар таяниш шартларида унинг охирги қисмида пўлатдан бўлган таянч плитаси ўрнатиладиган бўлса, бунда қўшимча кўндаланг арматура пайвандлаш орқали бирлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-боб. Асосий ҳисобий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish82. Бетон ва темир-бетон конструкциялар ҳисобларида чегаравий ҳолатларни ҚМҚ 2.06.01-97 талабларига асосан лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетон ва темир-бетон конструкцияларни биринчи гуруx чегаравий ҳолатлар буйича юклар ва таъсирлар йиғиндиси (комбинация) ҳамда иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатлар бўйича юклар ва таъсирларнинг асосий йиғиндиси (комбинация) ҳисоблари талаблари таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧегаравий ҳолатлар бўйича ҳисоблар конструкцияни барпо этиш, ташиш, монтаж қилиш ва ундан фойдаланишнинг барча босқичлари учун амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish83. Бетон конструкциялар қуйидагича ҳисобланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатлари бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмустаҳкамлиги, конструкциянинг турғунлиги ва шаклини текшириш орқали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) иккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishушбу ШНҚнинг 9 ва 10-бобларига мувофиқ ёриқлар пайдо бўлишига.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish84. Темир-бетон ва пўлат темир-бетон конструкциялар қуйидагича ҳисобланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) биринчи гуруҳ чегаравий ҳолатлари бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмустаҳкамлиги, конструкциянинг шаклининг турғунлигини текшириш билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкўп қайта такрорланувчи юклар таъсирига чидамлилиги бўйича (ушбу ШНҚнинг 8-бобига мувофиқ).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиккинчи гуруҳ чегаравий ҳолатлар буйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёриқлар пайдо бўлишига ушбу ШНҚнинг 9-бобига мувофиқ гидротехника иншоотидан фойдаланиш даврида уларнинг пайдо бўлишига йўл қўйилмаслик ҳолларига (ёриқбардош) ёки ёриқлар очилиши катталигини чеклаш бўйича (ёриқбардош эмас);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдеформациялар бўйича ушбу ШНҚнинг 9-бобига мувофиқ силжишлар катталиги конструкцияда ёки унда бўлган механизмлардан нормал фойдаланиш имкониятларини чеклаши мумкин бўлганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПўлат-темир-бетон конструкцияларни лойиҳалашда қўшимча равишда қуйидаги мустаҳкамликларни ҳисоблаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.03.05-23 га мувофиқ равишда металл қопламага транспорт, монтаж ва қурилиш юкларини таъсирини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтунукасимон арматура ва бетоннинг қўшма ҳолда ишлашини таъминловчи анкерларни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish85. Гидротехника иншоотлари бетон ва темир-бетон элементлар конструкцияларини ҳисоблашда чегаравий ҳолатларни пайдо бўлишига йўл қўйилмаслигини таъминловчи қуйидаги шартлардан бирига риоя қилиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγnγlcF≤γcR;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγnγlcσ≤γcϕ(γbRb; γsRs) ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishF, R — деформация ёки бошқа параметрнинг умумлаштирилган кучи таъсирининг мос равишдаги ҳисобий қийматлари (куч, момент), улар орқали элементнинг чегаравий ҳолати ва умумлаштирилган тутиб туриш қобилияти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRb ,Rs — бетон ва арматуранинг ҳисобий қаршиликлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσ — ҳисобий зўриқишлар (бетон ёки арматурадаги);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishϕ — элементнинг зўриқиш деформацияланган ҳолати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγn — ишончлилик қиймати, чегаравий ҳолатлар учун ҚМҚ 2.06.01-97 га мувофиқ қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγlc — юкларнинг мужассамлиги қиймати бўлиб, ҚМҚ 2.06.01-97 га мувофиқ қабул қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγc — гидротехника иншоотининг тури ёки конструкцияси, материал кўриниши, ҳисобий схемалар яқинлиги, чегаравий ҳолат тури ва омилларни ҳисобга олувчи иш шароитлари қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγb, γs — бетон ва арматура ишлаш шароитлари қиймати бўлиб, ушбу ШНҚнинг 6 ва 13-жадваллари бўйича аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish86. Йиғма-монолит ва тутиб турувчи арматурали конструкцияларни ишлашининг қуйидаги икки босқич учун ҳисоблаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюклар таъсирига нисбатан берилган мустаҳкамликка эришгунигача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаъсир этувчи юкларга нисбатан берилган мустаҳкамликка эришганидан сўнг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish87. Асоси анкерланган тўғонлар учун анкер мосламаларининг кўтариш қобилиятини, бетон ва анкерлардаги зўриқишларни ҳисоблар ҳамда тажриба изланишлари асосида аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАнкерларни коррозиядан ҳимоя қилиш бўйича тадбирлар инобатга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдиндан зўриқтирилган конструкциялар билан лойиҳалашда анкерларни такроран тортиш ёки алмаштириш ва бетондаги анкерлар ҳолати устидан назорат кузатувларини олиб бориш имкониятлари амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish88. Йиғма конструкциялар элементларини кўтариш, ташиш ва монтаж қилишда юзага келувчи зўриқишлар ҳисобларида, элементнинг ўз оғирлигидан пайдо бўладиган юкланишга ШНҚ 2.03.01-24 бўйича динамик қиймат киритилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish89. Бетон ва темир-бетон элементларининг мустаҳкамлиги ва ёриқбардошлигини баҳолаш (зўриқиш ёки кучланишлар бўйича) ўлчамлари нисбати орқали аниқланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish90. Иншоотнинг тутиб туриш қобилияти ҳамда уни нормал фойдаланишга яроқлилиги қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishички зўриқишлар (эгувчи ва бурувчи моментлар, нормал ва қирқиб ўтувчи кучлар), кучланишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсилжиш ва бурилиш бурчаклари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбетоннинг ёриқлар ва сирғаниш хусусияти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishматериаллар зўриқиши ва деформациялари орасидаги ночизиқ боғланиш, иншоотнинг барпо этиш кетма-кетлиги ва юкларни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish91. Статик аниқланган стерженли элементлар, тўсинлар ва аркаларни ҳисоблаш, биринчи ва иккинчи гуруҳ ички зўриқишлар (эгувчи ва бурувчи моментлар, нормал ҳамда қирқиб ўтувчи кучлар, силжиш ва бурилиш бурчаклари) материаллар қаршилиги услублари бўйича белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧизиқли силжиш ва бурилиш бурчакларини аниқлашда, бетонда ёриқлар пайдо бўлиши натижасида кесимлар қаттиқлигини ўзгариши ҳисобга олиниши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁриқ пайдо бўлиш шартлари ушбу ШНҚнинг 135-бандига асосан қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСтатик жиҳатдан аниқлаб бўлмайдиган конструкцияларда, тўсинлар ва аркаларнинг ички зўриқиш кучлари ҳамда силжишларини қурилиш механикаси усуллари билан аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, кесимлар қаттиқлиги ўзгаришини сабабли бетоннинг ноэластик ишлаши натижасида ёриқлар пайдо бўлишини ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish92. Элементларнинг (тўсин-деворлар, консол деворлар, қалин аркалар ва қувурлар ҳамда ҳажмли элементлар) зўриқишлари мустаҳкамлиги ҳамда ёриқбардошлигини, ушбу ШНҚнинг 90-бандини ҳисобга олган ҳолда эластиклик назарияси ёрдамида ёки тажрибалар билан аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish93. Калта тўсинлар ва консоллар, ўртача қалинликдаги, қалин плиталар ва аркалар мустаҳкамлиги ва ёриқбардошлигини текширишда, зўриқишларни ушбу ШНҚнинг 90-бандини ҳисобга ҳолда ҳисобий кесимдаги эластиклик назарияси ёрдамида ёки тажрибалар билан аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКучланишлар эса кесимдаги зўриқишларга тенг таъсир этувчи эпюралар катталиги бўйича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishN=D-Z; M=D·z
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishD ва Z — сиқувчи ва чўзувчи кучланишларнинг тенг таъсир этувчи эпюрлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishz — жуфт ички кучлар елкаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish94. Консол туридаги плитали элементлар ёки икки қарама-қарши томонларга таяниб турувчи элементлар учун тенг тақсимланган юклар таъсири, мустаҳкамлик ва ёриқбардошлик бўйича консол ёки тўсинли элементлар каби аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, ҳисоблар плитанинг битта кенглиги учун амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish95. Элементнинг ҳисобий кесимларидаги сувнинг қарши босими миқдори конструкциялардан фойдаланиш давридаги ишлаш шарт-шароитларини ҳамда ушбу ШНҚнинг 9-бандини ҳисобга олиб аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидротехника иншоотлари яхлит босимли, сув ости бетон ва темир-бетон конструкциялар элементларида сувнинг қарши босими ҳажмли куч каби ҳисобга олиниши ҳамда ҚМҚ 2.06.06-98 бўйича аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСувнинг қарши босимини монолит кесимлар ҳамда бетонловчи чоклар билан тасодифий мос келадиган кесимлар учун инобатга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish96. Босимли, стерженли, плитали, аркали ва ҳалқасимон элементлар ҳисобий кесимларидаги қарши босим зўриқишини, қарши босим таъсирини ҳисобга олган ҳолда кучланишлар эпюраси юзасига тенг қилиб қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур зўриқишлар кесимнинг алоҳида нуқталарида pα2b га тенг қилиб қабул қилиниши лозим, бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishp — гидростатик босим интенсивлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishα2b — бетондаги қарши босимнинг самарали майдон қиймати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁриқбардошлиликка чидамли элементлар учун сувнинг гидростатик босими интенсивлигининг босимли (юқори) қиррадаги босим қийматидан пастки қиррадаги босим қийматигача ўзгаришининг чизиқли талабларни қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁриқбардош бўлмаган элементлар учун гидростатик босим ўзгариши чизиқли талаби фақат кесимнинг сиқилган майдони чегараси ичида қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁриқлар чегарасида сув сатҳи остида ёриқларнинг чуқурлашиши билан аниқланувчи бир хил маромдаги босим қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI ва II синф гидротехника иншоотлари учун қарши босим самарали майдони қиймати α2b филтрланишга қарши ускуналарни ҳисобга олган ҳолда тажриба изланишлари асосида аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСтерженли ва плита элементларининг эгилувчи, марказлашмаган, сиқилган ва марказлашмаган чўзилган кесимларида, тажриба изланиши маълумотлари бўлмаган ҳолларда α2b нинг қуйидаги қийматлари қабул қилиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1,0 — кесимларнинг чўзилган ва ёриқлар тарқалган майдонида,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,0 — элементлар кесимининг сиқилган майдонида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетоннинг сиқилган майдони баландлиги текис кесимлар назарияси асосида аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁриқбардош бўлмаган элементларда юк остида чўзилган бетон иши ҳисобга олинмаслиги ва кесимнинг сиқилган майдонида бетоннинг зўриқишлари эпюраси учбурчаксимон шаклда қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚўшимча зўриқишларни аниқлашда кесимнинг зўриқиш ҳолати кўриниши барча юкларнинг таъсири остидаги текис кесимлар назариясидан келиб чиққан ҳолда ўрнатилиши, бунда қарши босим кучини ҳисобга олишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish97. Гидротехника иншоотлари бетон ва темир-бетон конструкциялари элементларини ҳисоблашда қурилиш даври учун ўрнатилиши, кейинчалик доимий хусусиятга эга қўшимча боғланишларни (эстакада, кран ости йўллари тўсинлари ишларни амалга ошириш учун қўшимча арматура) кўзда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish98. Таъмирлаш ёки реконструкция қилиш вақтида кучланишларга учрайдиган бетон ва темир-бетон конструкциялар элементларини ҳисоблашда, таъмирлаш ёки реконструкция қилишдан аввал бетон ва арматурадаги зўриқишларни ҳамда деформация диаграммасини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish99. Мазкур ШНҚ билан тартибга солинмаган ҳисоблар (олдиндан зўриқтирилган конструкцияларни ҳисоблаш, умумий ҳолатда кесимларни ҳисоблаш, марказлашмаган тарздаги қийшиқ сиқилиш ва қийшиқ эгилиш, калта консоллар ҳисоби, эзилиш ва узилишга бўлган ҳисоблар, ўрнатиладиган қисмлар) ШНҚ 2.03.01-24 га асосан, порт ҳамда транспорт иншоотларини лойиҳалаш эса ШНҚ 2.05.03-22 га мувофиқ бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-боб. Бетон ва темир-бетон конструкциялари элементларининг мустаҳкамлиги ва чидамлилигини ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Бетон элементларини мустаҳкамлигининг ҳисоби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish100. Чегаравий ҳолатларининг юзага келиш шартлари кучланишлар орқали ифодаланадиган элементларнинг мустаҳкамлик ҳисоблари мазкур ШНҚнинг 19-жадвалига, уларнинг бўйлама ўқига нормал бўлган кесимлар учун эса 101 — 106-бандларнинг талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧегаравий ҳолатнинг юзага келиш шартларини кесимлардаги кучланишлар орқали фойдаланиш мумкин бўлмаган элементларнинг мустаҳкамлик ҳисоблари ушбу ШНҚнинг 91, 101, 102 ва 108-бандларига мувофиқ бош зўриқишнинг таъсир майдончалари учун бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлемент ўлчамлари нисбати | Элемент номи | Чегаравий ҳолатнинг бошланишини баҳолаш усули. | ||
Кучланишлар бўйича | Зўриқишлар бўйича | |||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
А. Тўсинли конструкциялар — b | ||||
1. | l/h ³6 | Стерженли элементли-тўсин | + | – |
2. | 3 | Калта тўсин | + | + |
3. | l/h < 3 | Тўсин-девор | – | + |
Б. Консоль конструкциялари — b | ||||
4. | l/h | Стерженли элемент-консол | + | – |
5. | 1,5 | Калта консол | + | + |
6. | l/h < 1,5 | Консолли девор | – | + |
В. Плитали конструкциялар — b >3h | ||||
7. | a/h> 6 | Юпқа плита | + | – |
8. | 3 | Қалин плита | + | + |
9. | a/h< 3 | Ҳажмли элемент | – | + |
Г. Аркали ва ҳалқасимон конструкциялар | ||||
10. | t/R | Юпқа, арка, ҳалқа | + | – |
11. | 0,1<t/R | Ўртача қалинликдаги арка, ҳалқа | + | + |
12. | t/R> 0,25 | Қалин арка, ҳалқа | – | + |
3h
l/h < 6
3h
3
l/h < 3
a/h> 6Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ. Ушбу жадвалда қуйидаги ифодалар қабул қилинган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishl — тўсин ёки консол узунлиги (қаноти);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb ва h — элементнинг кенглиги ва кўндаланг кесими баландлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha — плитанинг кичик томони узунлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht — ҳалқа девори ва арка қалинлиги; R — арка, ҳалқа ўқ чизиғи узунлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish101. Фойдаланиш шартлари бўйича ёриқлар ҳосил бўлишига йўл қўйиладиган марказлашмаган сиқилган элементлар ҳисобида, чўзилган кесим юзасидаги бетон қаршилиги ҳисобга олинмаслигига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБарча эгилувчи элементлар ҳамда фойдаланиш шартлари бўйича ёриқлар пайдо бўлишига йўл қўйилмайдиган марказлашмаган сиқилган элементлар ҳисобларида бетоннинг чўзилишига бўлган қаршилигини инобатга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish102. Қуйидаги ҳолатларда кесимнинг чўзилган майдонидаги бетон мустаҳкамлиги орқали аниқланувчи бетон конструкцияларни қўллаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуларда ёриқлар пайдо бўлиши ҳалокатга олиб келмаса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishйўл қўйиб бўлмайдиган деформациялар ёки конструкциянинг сув ўтказмаслик хусусиятини бузилишига олиб келмайдиган бўлса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, конструкциялар элементларини ёриқбардошлилигини текшириш ҳарорат, намлик таъсирларини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Эгилувчи элементлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish103. Чегаравий ҳолати юзага келиш шартлари кучланишлар орқали ифодаланадиган ва юклар таъсир қилиш текислигига нисбатан симметрик бўлган эгилувчан бетон элементларни қуйидаги 24-формула орқали ҳисоблаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγlcγn M ≤γcγb Rbt τWt, (24)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγlc,γn — ҚМҚ 2.06.01-97 бўйича қабул қилинувчи қийматлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγc — гидротехника иншоотларининг алоҳида кўринишларини лойиҳалашга бўлган шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари бўйича қабул қилинувчи иншоотнинг иш шароитлари қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγb=γb1γb2γb3γb4γb13 — ушбу ШНҚнинг 6-жадвали бўйича қабул қилинувчи бетоннинг иш шароитлари қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRbt τ — конструкцияни фойдаланиш юклар билан юкланиши вақтида талаб қилинадиган бетоннинг чўзилишга бўлган ҳисобий қаршилиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWt — кесимнинг чўзилган қирраси учун қаршилик моменти, бунда бетоннинг эластик ишлашини тахмин қилиш билан аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Марказлашмаган сиқилган элементлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish104. Бетон конструкцияларнинг юк таъсирига нисбатан симметрик бўлган, чегаравий ҳолатининг юзага келиш шартларини кучланишлар орқали ифодаланадиган марказлашмаган сиқилган элементларини, бетоннинг қайишқоқлигини инобатга олиб ҳисоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-чизма. Марказлашмаган сиқилган бетон элементи бўйлама ўқига нормал кесимдаги кучланишлар эпюраси ва зўриқишлар схемаси а — кесимнинг чўзилган майдони қаршилигини ҳисобга олмаган ҳолда б — кесимнинг чўзилган майдони қаршилигини ҳисобга олган ҳолда
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧегаравий сиқувчи ва чўзувчи зўриқишлар қийматлари қуйидаги формулалар бўйича ҳисобланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКесимнинг юк остида чўзилган майдони қаршилигини ҳисобга олмаган ҳолда ҳисоблашда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγlcγn σc≤φγcγb Rbτ, (25)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσc — cиқувчи чекка кучланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishφ — элементларнинг эгилувчанлиги таъсирини ҳисобга олувчи ва ушбу ШНҚнинг 20-жадвали бўйича қабул қилинувчи қиймат;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγb =γb1γb2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRbτ — конструкциянинг фойдаланиш юклари билан юкланиш вақтида талаб қилинувчи, бетоннинг сиқишга бўлган ҳисобий қаршилиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўғри бурчакли кесимлар қуйидаги 26-формула бўйича ҳисобланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγlc γn N ≤ 1,5 γc γb φ (0,5-η )RbτA, (26)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A=bh -элементнинг кўндаланг кесими майдони;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish— юкланишнинг нисбий экцентриситети.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(27)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКесимнинг юк остида чўзилган майдони қаршилигини ҳисобга олган ҳолдаги ҳисобда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishWc — кесимнинг сиқилган қирраси учун қаршилик моменти бўлиб, бетоннинг қайишқоқ ҳолда ишлашини фараз этган ҳолда аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγb=γb1 γb2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (28)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγb = γb1 γb2 γb3 γb4γb13.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бўлгандаги зўриқишлар эпюраси бир xил бўлган марказлашмаганHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсиқилган бетон элементлар ҳисоблари 27-формула бўйича аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
105. Эгилувчан бетон элементларини бўлганда ҳисоблашда, узоқ муддатли юклар конструкциянинг юк кўтариш қобилиятига таъсири ШНҚ 2.03.01-24 га асосан ва ушбу ШНҚда қабул қилинган ҳисобий қийматларни киритиш орқали ҳисобга олиниши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish106. Мазкур ШНҚнинг 26-формуласи бўйича ҳисобланувчи тўғри бурчак кесимли элементларнинг асосий ва махсус юклар йиғиндисида сейсмик таъсирларни ҳисобга олмаган холда оғирлик марказига нисбатан ҳисобий зўриқиш эксцентриситети қиймати 0,3 h дан ошмаслиги ҳамда махсус юклар йиғиндисида сейсмик таъсирларни ҳисобга олган холда 0,325 h дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМарказлашмаган сиқилган бетон элементлари икки таврли, таврли, қутичасимон ва кесим ядроси ташқарисига чиқувчи эксцентриситетларда тўғри бурчаклидан фарқ қилувчи бошқа шаклдаги кўндаланг кесимли, шунингдек eo >0,3h (ёки eo>0,325h) бўлгандаги тўғри бурчакли тўртбурчак кесимли элементлар бўлинувчи узун ёриқлар пайдо бўлишига йўл қўймайдиган шартлар бўйича текширилишлари лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγlcγnσyt ≤φγcγb Rbt τ , (29)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— кундаланг майдонларнинг сиқилган қисми чегарасидаги чўзувчи зўриқиш.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧўзувчи зўриқишлар σyt ва улар таъсир этиш чегараларидаги майдон баландлиги hyt, умумий ҳолда охирги элементлар ҳисоби (ОЭҲ) усули орқали аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўғри тўртбурчак кесимли элементлар В20 ва ундан юқори синф бетонидан тайёрланганда, бўлинувчи узун ёриқлар пайдо бўлишига йўл қўймаслик бўйича текширишларни бажармасликка йўл қўйилади, бунда қуйидаги шартлар бажарилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγlcγnσс ≤12φγcγb Rbt τ, (30)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда: γb=γb1 γb5γb13.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish107. Эгилувчи бетон ва марказлашмаган сиқилган элементлар, чегаравий ҳолатлари юзага келиш шартлари зўриқиш орқали ифодаланувчи, ҳисобий кесимларда кўндаланг кучлар таъсир этиш ҳолатида оғма кесимлар мустаҳкамлиги қуйидаги шартлар бўйича текширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγlcγnσmt ≤γcγb Rbt τ, (31)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда: γb=γb1γb2γb3γb5γb13;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσmt — бетоннинг қия майдонларга таъсир этувчи асосий чузилувчи зўриқиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТаврли, қўштаврли, хочли, қутичасимон кесимларга асосий чўзилувчи зўриқишлар нейтрал ўқ даражасида, кесимнинг оғирлик марказида ва кесим кенглигининг кескин ўзгариш жойларида аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетондаги асосий чўзилувчи ва сиқилувчи зўриқишларини қуйидаги формула бўйича ҳисоблаш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(32)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσx ва σy — бетоннинг кўндаланг ва параллел кўндаланг ўқларга перпендикуляр жойлашган майдонидаги, нормал зўриқишлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτxy — бетондаги уринма зўриқишлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσx ,σy ва τxy — зўриқишлар бетоннинг қайишқоқ ҳолда ишлашида аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσx ва σy — зўриқишлар мазкур ШНҚнинг 32-формуласига мувофиқ бўлиши, бунда агар улар чўзувчи бўлса «мусбат» ишора билан ва сиқувчи бўлса, «манфий» ишора билан қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(33)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлементлар учун кесимнинг ўзгарувчан баландлиги буйича зўриқишларни τxy эластиклик назарияси ёки ОЭҲ бўйича аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭгилиш бурчагининг биридан иккинчисига нисбатан Θ дан 30 o гача бўлган қийматларида τxy қуйидаги формула бўйича аниқланишига йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishy — элементнинг горизонтал (вертикал) чегарасидан уринма зўриқишларнинг қийматлари аниқланадиган нуқтагача бўлган масофа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSy — горизонтал (вертикал) чегарадан «y» масофага горизонтал (вертикал) бўйича чекланган кесим қисмининг статик моменти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγb3 — қийматини аниқлашда кесимнинг чўзилган майдони баландлиги ht зўриқишлар эпюрасида асосий чўзувчи текисликда жойлашган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар уринма зўриқишлар элементнинг кундаланг кесимида кесувчи куч таъсири билан келиб чиққан бўлса, γb3=1,0 (ht = ∞) деб қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish108. Чегаравий ҳолатлар юзага келиши шартлари зўриқишлар билан белгиланувчи бетон элементларини чўзувчи σmt ва сиқувчи σmc зўриқишларнинг чегаравий шартлардан келиб чиқиб ҳисоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАсосий зўриқишлар бўйича мустаҳкамликни текшириш ушбу ШНҚнинг 31-формуласи орқали амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАсосий сиқилувчи зўриқишлар бўйича мустаҳкамликни текшириш қуйидаги формула орқали бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγlcγnσmс≤γcγb Rbτ, (34)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда, γb=γb1 γb2 γb5.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Темир-бетон элементларининг мустаҳкамлигини ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish109. Чегаравий ҳолатлари юзага келиш шартлари зўриқишлар орқали белгиланувчи темир-бетон элементларининг мустахкамлиги ҳисоблари уларнинг бўйлама ўқига нормал бўлган кесимлар учун, шунингдек ўққа қия бўлган энг хавфли йўналишдаги кесимлар учун ушбу ШНҚнинг 110 — 117, 119 — 128 ва 130-бандларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБуровчи моментлар мавжуд бўлганда спирал ёриқларни бўлиши мумкин бўлган энг хавфли чўзилган майдони йўналишлари билан чегараланган ҳажмий кесимларнинг мустаҳкамлигини текшириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлементларни юкнинг маҳаллий таъсирига (сиқилиш, босиш, узиш) ҳисоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧегаравий ҳолатларнинг юзага келиш шартларини кесимдаги зўриқишлар орқали ифодалаш мумкин бўлмаган темир-бетон элементларининг мустаҳкамлик ҳисоблари, бетоннинг асосий чўзувчи зўриқишлари таъсир майдончалари учун ҳамда ушбу ШНҚнинг 118 ва 129-бандларига мувофиқ бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Элементнинг бўйлама ўқига нормал бўлган кесимларнинг мустаҳкамлигини ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish110. Элементнинг бўйлама ўқига нормал бўлган кесимдаги чегаравий зўриқишларни қуйидаги шартлардан келиб чиққан ҳолда аниқлаш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбетоннинг чўзилишга қаршилиги нолга тенг деб;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбетоннинг сиқилишга бўлган қаршилиги бетоннинг сиқилган майдони бўйича тақсимланган, Rbτ га тенг зўриқишлар билан ифодаланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishарматурадаги чўзувчи зўриқишлар чўзилишга бўлган ҳисобий қаршиликдан ортиқ бўлмаган тарзда қабул қилинади Rs (стерженли арматура учун) ва Rsi (ёйма-текис арматура учун);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishарматурадаги сиқувчи зўриқишлар сиқишга бўлган ҳисобий қаршиликдан катта бўлмаган тарзда қабул қилинишини Rsc ва R′si;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлемент кесимида ҳар хил турдаги ва синфдаги арматура ўрнатилганда мустаҳкамлик ҳисоблашда ҳам тегишли ҳисобий қаршиликлар киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЯхлит элементларда (кўндаланг кесими баландлиги 1,5 m дан ортувчи ва қурилиш чоклари мавжуд бўлган элементларда) бетоннинг сиқилган майдонида зўриқишларнинг учбурчакли эпюрасини тахминан ҳисобланишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish111. Ташқи куч кесимнинг симметрия ўқи текислигида таъсир қилганда ва арматура элементнинг кўрсатилган текисликка перпендикуляр қирраларида тўпланганда, элементнинг бўйлама ўқига нормал бўлган кесимларни ҳисоблашда сиқилган бетон майдонинг нисбий баландлиги ва бетоннинг сиқилган майдонининг нисбий баландлиги 
ўртасидаги алоқага кўра аниқланиши лозим.
ўртасидаги алоқага кўра аниқланиши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСиқилган зонанинг нисбий баландлиги ташқи ва ички кучлар тизими таъсиридаги элемент мувозанатининг тегишли шартларидан аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКатта экцентриситетли эгилувчи ва марказдан ташқари чўзилган темир-бетон элементлар, ξ≤ ξR шартни қаноатлантириши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМомент ва нормал кучнинг таъсир текислигига нисбатан симметрик бўлган, таранглашмайдиган арматура билан арматураланган элементлар учун чегаравий қийматлар ушбу ШНҚнинг 21-жадвали бўйича, таранглашадиган арматура билан арматураланган элементлар учун эса ШНҚ 2.03.01-24 бўйича қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАрматура синфи | Бетон синфларидаги ξR нинг чегаравий қийматлари | ||
В17,5 ва ундан паст | В20 дан В30 гача | В35 ва ундан юқори | |
A-I | 0,70 | 0,65 | 0,60 |
A-II, A-III, Bp-I | 0,65 | 0,60 | 0,50 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish112. Сиқилган майдоннинг баландлиги 2 a¢ дан кичик бўлса, ҳисобларда сиқилган арматурани ҳисобга олмасликка йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Эгилувчи элементлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish113. В30 ва ундан паст синф бетонларидан бўлган ва кўндаланг кесим вертикал ўқига нисбатан симметрик жойлашган эгилувчи пўлат-темир-бетон (темир-бетон) элементлар (2-чизма) ξ≤ξR бўлганда қуйидаги мустаҳкамлик шартлари орқали аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγlcγnM≤γc(γb RbτSb +γsRscS′s+γsR′si S′si ), (35)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, нейтрал ўқ ҳолати қуйидаги шартлардан келиб чиққан ҳолда аниқланиши зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγb Rbτ Ab +γs Rsc A′s +γs R′si A′si= γs Rs As +γs Rsi Asi, (36)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35 ва 36-формулаларда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRs, Rsс, Rsi, R′si — мувофиқ чўзилган ва сиқилган стерженли ҳамда листли арматураларнинг ҳисобий қаршиликлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAb, As, A′s, Asi, A′si — асосан бетоннинг сиқилган майдони, чўзилган ва сиқилган стерженли ҳамда листли арматураларнинг кўндаланг кесим юзаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSb,S′s, S′si — сиқилган бетон майдони, сиқилган стерженли ва листли арматуранинг чўзилган стерженли ҳамда листли арматураларда тенг таъсир этувчи кучлар қўйилган нуқтага нисбатан кўндаланг кесим юзасининг статик моментлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-чизма. Эгилувчи пўлат-темир-бетон элементи бўйлама ўқига нормал кесимида, унинг мустаҳкамлигини текширишдаги зўриқишлар схемаси ва кучланишлар эпюралари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЛистли арматуранинг ҳисобий қаршиликлари ШНҚ 2.03.05-23 бўйича аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўғри бурчак кесимли элементлар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAb = bx ; Asi = bdsi ; A′si = bd′si ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSb = Ab(ho – 0,5x); S′s=As′(ho - a′) ; S′si = A′si(ho + 0,5d′si),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ва
— элементнинг кўндаланг кесимининг баландлиги ва кенглиги;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha ва a′ — чўзилган ва сиқилган арматурадаги тенг таъсир этувчи зўриқишлардан бетон кесимининг энг яқин қиррасигача бўлган масофа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdsi ва d′si — чўзилган Asi ва сиқилган A′si ёйиқ листли арматура қалинлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishho = h-ys- d′si — кесимнинг ишчи баландлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧўзилган стерженли ва листли арматурадаги тенг таъсир этувчи зўриқишлар қўйилган нуқта ҳолати (ушбу ШНҚнинг 2-чизмасида келтирилган) қуйидаги шартлардан аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(37)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКонструкцияда бирор арматура элементи (сиқилган листли ва стерженли арматура, чўзилган листли арматура) мавжуд бўлмаганда 35 ва 36-формулаларда ушбу арматура элементларига мос келадиган кесимнинг геометрик хусусиятларини нолга тенг деб қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўғри бурчакли кесимли темир-бетон (листли арматура бўлмаган) элементлар учун 35 ва 36-формулалар қуйидаги кўринишда бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(38)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(39)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВ30 ва ундан паст синф бетонидан бўлган пўлат-темир-бетон (темир-бетон) элементлар мустаҳкамлиги ξ > ξR бўлганда, x = ξR ho этиб қабул қилган ҳолда 35 — 39-формулалар бўйича текширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВ30 синфидан юқори бўлган бетондан бўлган пўлат-темир-бетон (темир-бетон) элементлар мустаҳкамлигини ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ ушбу ШНҚда қабул қилинган ҳисобий қийматларни инобатга олган ҳолда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Марказлашмаган сиқилган элементлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish114. Бетон синфи В30 ва ундан пастроқ бўлган марказлашмаган сиқилган пўлат-темир-бетон (темир-бетон) элементлар симметрик кўндаланг кесимга нисбатан қуйидаги мустаҳкамлик шартларини таъминлаши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγlcγnNe≤γc(γb RbτSb +γsRscS′s+γsR′si S′si ), (40)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— чўзилган арматурада тенг таъсир этувчи кучлар қўйилган нуқтага нисбатан ташқи бўйлама кучнинг экцентриситети.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-чизма. Марказлашмаган сиқилган пўлат-темир-бетон элементининг бўйлама ўқига нормал кесимдаги зўриқишларнинг мустаҳкамлигини текширишдаги зўриқишлар схемаси ва кучланишлар эпюраси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(ЦТРА — чўзилган арматурадаги тенг таъсир этувчи зўриқишлар қўйилган нуқта).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, нейтрал ўқнинг ҳолати қуйидагича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishξ≤ ξR бўлганда қуйидаги тенглик бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγlcγnN=γc(γb RbτAb +γsRscA′s+γsR′siA′si-γsRsс As - γsRsiAsi ), (41)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishξ> ξR бўлганда қуйидаги тенглик бажарилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда, σsиσsi — стерженли чўзилган ва листли арматурадаги зўриқишлар қуйидаги формулалар орқали аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(42)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(43) (44)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўғри бурчак кесимли элементлар учун қуйидаги шартлар бажарилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКонструкцияда арматуралаш элементи бўлмаганда (сиқилган листли ва стерженли арматура, чўзилган листли арматура) 40, 42-формулаларда арматуралаш элементларга мувофиқ бўлувчи кўндаланг кесим геометрик тавсифларини нолга тенг деб олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўғри бурчак кесимли темир-бетон (листли арматура мавжуд бўлмаган) элементлар учун мустаҳкамлик шартлари қуйидагича бажарилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(45)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, нейтрал ўқ ҳолати қуйидагича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(46)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбўлганда ушбу шартлардан фойдаланиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(47)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбўлганда ушбу шартлардан фойдаланиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσs — чўзилган стерженли арматурадаги зўриқишлар мазкур ШНҚнинг 43-формуласи орқали аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетон синфи В30 дан юқори бўлган марказлашмаган сиқилган пўлат-темир-бетон (темир-бетон) элементлар мустаҳкамлигини текшириш, ушбу ШНҚда қабул қилинган ҳисобий қийматларни ҳисобга олган ҳолда ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish115. Марказлашмаган сиқилувчан элементлар эгилувчанлиги ҳисобларини lo/ r≥ 35, тўғри бурчак кесимли элементларининг lo/ b ≥ 10, бўйлама кучланиш эксцентриситет текислигида ва нормал текисликдаги эгилувчанлигини ҳисобга олиб ҳамда ШНҚ 2.03.01-24 га асосан аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Марказлашмаган чўзилган элементлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish116. Марказлашмаган чўзилган пўлат-темир-бетон (темир-бетон) элементлар мустаҳкамлигини текшириш бўйлама куч N жойлашиш ҳолатига боғлиқ ҳолда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБўйлама куч N арматурадаги тенг таъсир этувчи зўриқишлар ораларига As ва Asi бир томондан ва Asi ва A′si; иккинчи томондан қўйилган бўлса, марказлашмаган чўзилган элементлар қуйидаги мустаҳкамлик шартларига мувофиқ бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(48) (49)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAs ва Asi арматурадаги тенг таъсир этувчи зўриқишлар ҳолати мазкур ШНҚнинг 37-формуласи бўйича аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA′s ва A′si арматурадаги тенг таъсир этувчи зўриқишлар ҳолати қуйидаги шартлардан аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(50)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўғри бурчак кесимли пўлат-темир-бетон элементларда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAsi = bdsi , A′si = bd′si
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТемир-бетон элементларининг (листли арматура мавжуд бўлмаганда) мустаҳкамлигини аниқлашда 48-49-формулаларда Asi, A′si, d′si ва d′si қийматларни нолга тенг деб қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-чизма. Пўлат-темир-бетон элементининг мустаҳкамлигини текширишда марказлашмаган чўзилган бўйлама ўқига нисбатан нормал кесимдаги зўриқишлар схемаси ва кучланишлар эпюраси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) 
бўйлама куч
ва 
арматураларга тенг таъсир этувчи зўриқишлар оралиғида бир томондан ва 
ва 
иккинчи томондан қўйилган;
бўйлама кучва арматураларга тенг таъсир этувчи зўриқишлар оралиғида бир томондан ва ва иккинчи томондан қўйилган;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) бўйлама куч арматурадаги тенг таъсир этувчи зўриқишлар оралиғидаги масофа ташқарисида қўйилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБўйлама 
куч арматуралардаги тенг таъсир этувчи зўриқишлар As ва Asi бир томондан ҳамда иккинчи томондан 
ва 
орасидаги масофа майдонинг ташқарисида қўйилган бўлса, марказлашмаган чўзилган пўлат-темир-бетон (темир-бетон) элементлар ξ ≤ ξR бўлганда қуйидаги мустаҳкамлик шартларига мувофиқ бериши керак:
куч арматуралардаги тенг таъсир этувчи зўриқишлар As ва Asi бир томондан ҳамда иккинчи томондан ва орасидаги масофа майдонинг ташқарисида қўйилган бўлса, марказлашмаган чўзилган пўлат-темир-бетон (темир-бетон) элементлар ξ ≤ ξR бўлганда қуйидаги мустаҳкамлик шартларига мувофиқ бериши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγlcγnNe≤γc( γb RbτSb +γsRscS′s+γsR′si S′si), (51)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, нейтрал ўқнинг жойлашиш ҳолати қуйидаги шарт орқали аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(52)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўғри бурчак кесимли элементлар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўриб чиқилаётган конструкцияда арматуралаш элементи мавжуд бўлмаган ҳолда (сиқилган листли ва стерженли арматура, чўзилган листли арматурани) ушбу ШНҚнинг 51 ҳамда 52-формулаларда арматуралаш элементларига мувофиқ келувчи кўндаланг кесимнинг геометрик тавсифларини нол га тенг этиб қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўғри бурчак кесимли темир-бетон (листли арматура мавжуд бўлмаганда) элементлар учун мустаҳкамлик шарти (51-формула) қуйидагича бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(53)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, нейтрал ўқнинг ҳолати қуйидаги шартлар орқали аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(54)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishξ>ξR марказлашмаган чўзилган пўлат-темир-бетон (темир-бетон) элементларининг мустаҳкамлик ҳисоби x = ξRho деб қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-§. Марказлашган чўзилган элементлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish117. Марказлашган чўзилган пўлат-темир-бетон (темир-бетон) элементлар қуйидаги мустаҳкамлик шарти орқали аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγlcγnN≤γc( γsRs As+γsRsiSsi), (55)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўғри бурчак кесимли элементлар учун Asi = bdsi .
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТемир-бетон (листли арматура мавжуд бўлмаганда) элементлар учун (55) қуйидаги шарт бажарилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγlcγnN≤γcγsRs As , (56)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish118. Гидроэлектростанциялар, гидроакумуляцияловчи электростанциялар ва бошқа иншоотларга сув олиб кириш учун қўлланиладиган, ҳисобий кесимларидаги чегаравий ҳолатлари зўриқиш орқали ифодаланадиган пўлат-темир-бетон элементлар (турбинали сув ўтказгичлар,турбинали блоклар, затворли камералар) ҳисобий кесимлардаги зўриқишлар эпюрасини аниқлашда қуйидаги шартларни инобатга олиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγlcγnσs≤γcγsRs, (57)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγlcγnσsi≤γcγsRsi, (58)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσs ва σsi — стерженли арматура ва қопламадаги чўзувчи зўриқишлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-§. Элементнинг бўйлама ўқига қия бўлган кесимларнинг кўндаланг куч ва эгувчи момент таъсирига бўлган кесимлар мустаҳкамлиги ҳисоби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish119. Кўндаланг куч таъсирига бўлган ҳисобларда қуйидаги шарт бажарилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγlcγnQ≤0,25γcγb7Rbτbho, (59)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда: b-кесимдаги элементнинг минимал кенглиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish120. Элементнинг кўндаланг куч таъсирига бўлган ҳисобларида кўндаланг ўқига оғма ва кесимларнинг мустаҳкамликка бўлган ҳисобларини қуйидаги шартлар бажарилгандагина йўқ қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishплитали конструкциялар учун фазода ишлаши ва қаттиқ асосда жойлашган конструкциялар учун (босимли деворлар, вертикал консоллар бундан мустасно):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγlcγnQ≤γcγb7γjRbtτbho, (60)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқолган бошқа конструкциялар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγlcγnQ≤γcγb7γjQb, (61)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQb — бетоннинг оғма кесимида сиқувчи майдонига таъсир қилувчи кўндаланг зўриқиш қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQb = φ2φ3γjRbtτbhotgβ, (62)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishφ2 = 0,5+2ξ,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishφ3 = 1,0 — кесим баландлиги h<0,6 m бўлган элементлар учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishφ3 = 0,83 — кесим баландлиги h ≥0,6 m бўлган элементлар учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγj — кўндаланг кучлар амал қилиш майдонидаги қурилиш чокларининг таъсирини ҳисобга олувчи қиймат бўлиб, мазкур қиймат қуйидаги 22-жадвалга мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЖадвалда қабул қилинган ифодалар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishlj — сиқилган майдонидаги оғма кесим охиридан ўтувчи чок бўйича кесим ва нормал кесим ораларидаги масофа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhj — чок бўйича кесим баландлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКесимнинг сиқилган майдони нисбий баландлиги ξ қуйидаги формулалар бўйича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэгилувчи элементлар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(63)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмарказлашмаган сиқилган (барча ҳоллар учун) ва марказлашмаган чўзилган катта эксцентриситетли элементлар учун қуйидаги формула орқали аниқлаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(64)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«мусбат» ва «манфий» ишоралар мувофиқ равишда марказлашмаган сиқилган ҳамда марказлашмаган чўзилган элементлар учун қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКичик эксцентриситетли марказлашмаган чўзилган элементлар учун Qb = 0 деб олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(65)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлементнинг оғма кесими ва бўйлама ўқи орасидаги бурчак β қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбироқ, аниқланган кўрсаткич 1,5 дан катта ва 0,5 дан кичик бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(66)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish61-шартдаги Qb кўндаланг зўриқиш қуйидаги формулалар бўйича аниқланишига йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбироқ, Qb1 = φsφ3(1+φn)γjRbtτbho тенгликдан ортиқ бўлмаслиги лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(67)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishφs — бўйлама арматуранинг таъсирини ҳисобга олувчи ва қуйидаги формула бўйича аниқланувчи қиймат:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(68)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбироқ, аниқланган кўрсаткич 2,0 дан катта бўлмаслиги лозим,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishφn — бўйлама кучлар таъсирини ҳисобга олувчи (қарши босимни ҳисобга олганда) ва қуйидаги формулалар бўйича аниқланувчи қиймат:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбўйлама сиқилувчи кучлар амал қилганда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(69)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбироқ, аниқланган кўрсаткич 0,5 дан катта бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБўйлама чўзилувчи кучлар амал қилганда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(70)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбироқ, абсолют миқдори бўйича 0,8 дан ортиқ бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishc — таянчдан ҳисоблаганда оғма кесимни элементнинг бўйлама ўқига бўлган проекцияси узунлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу ШНҚнинг 65 ва 67-формулаларида
ва Q мос равишда сиқилган майдоннинг оғма кесимининг охиридан ўтувчи нормал кесимдаги сиқилган момент ва кўндаланг куч.
ва Q мос равишда сиқилган майдоннинг оғма кесимининг охиридан ўтувчи нормал кесимдаги сиқилган момент ва кўндаланг куч.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлементнинг умумий ҳолатида 
қиймати қаторини аниқлаш ва Qb1 66-формула бўйича аниқланиши керак.
қиймати қаторини аниқлаш ва Qb1 66-формула бўйича аниқланиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлементга тўпланган кучлар таъсир кўрсатганда, 
қиймати таянчдан кучлар қўйилган нуқтагача бўлган масофага тенг деб қабул қилиниши лозим.
қиймати таянчдан кучлар қўйилган нуқтагача бўлган масофага тенг деб қабул қилиниши лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлементга q1 тақсимланувчи юклар таъсир этганда,
қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:
қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(71)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМзакур ШНҚнинг 61-шартини ўнг томонга Qb ўрнига Qb1 қўйилганда қаноатланмайдиган бўлса, оғма кесимлар қатори белгиланиши ҳамда улар учун M ва Q қийматларини 67-формула орқали ҳамда Qb2 аниқланиши ва Qb= Qb2 бўлганда 61-шарт бўйича текширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар 61-шартнинг ўнг томонига кўндаланг зўриқишлардан бири қўйилганда Qb1 ёки Qb2 шарт қаноатлантирилса, кўндаланг арматура ҳисоби амалга оширилмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish121. Доимий ўзгармас баландликка эга элементларнинг оғма кесимларидаги кўндаланг арматура ҳисоблари қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγlcγnQ1≤γc( ΣγsRswAsw+ΣγsRswAs,incsinα+γb7Qb), (72)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQ1 — оғма кесимдан бир томонга жойлашган ташқи юклардан бўладиган барча кўндаланг кучлар тенг таъсир этувчиси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΣγsRswAsw, — оғма кесимни кесиб ўтувчи,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΣγsRswAs,incsinα — мувофиқ равишдаги ҳалқасимон маҳкамлагич ва эгилган стерженлар томонидан қабул қилинувчи кўндаланг зўриқишлар йиғиндиси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΑ — эгилган стерженларнинг оғма кесимдаги элемент бўйлама ўқига бўлган оғма бурчаги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар ташқи юк ушбу ШНҚнинг 5-а-чизмасида келтирилганидек элемент томонга таъсир кўрсатадиган бўлса, ҳисобий кўндаланг куч қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQ1 = Q - Qg + Vcosβ, (73)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQ — таянч кесимдаги кўндаланг куч;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQg — элементнинг бўйлама ўқига оғма кесим прекция узунлиги чегарасида таъсир этувчи ташқи юкнинг тенг таъсир этувчиси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV — оғма кесимга таъсир кўрсатувчи, α2b =1,0. ва пьюзометрик босимнинг чизиқли тақсимланиши каби аниқланувчи қарши босим кучи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-чизма. Кўндаланг куч таъсирига нисбатан мустаҳкамлигини ҳисоблашда темир-бетон элементи бўйлама ўқига оғма кесимдаги зўриқишлар cхемаси
а) юк элемент томонига таъсир қилади;
а) юк элемент томонига таъсир қилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) юк элементдан бошқа томонга таъсир қилади
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТашқи юк ушбу ШНҚнинг 5-б-чизмасида келтирилганидек элемент томонга қараб таъсир кўрсатса, бунда Qg 73 формулада ҳисобга олинмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish122. Мазкур ШНҚнинг 61-шарти Qb = Qb1 ва Qb= Qb2 бўлганда бажарилмаса, маҳкамланган халқалар билан арматураланган элементлар ҳисоби энг хавфли оғма кесим бўйича қуйидаги шартлар асосида бажарилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(74) (75)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQsw — энг хавфли оғма кесимдаги маҳкамланган ҳалқалар орқали қабул қилинувчи кўндаланг зўриқиш бўлиб, қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(76)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqsw — оғма кесим чегараларида элемент узунлик бирлиги учун махкамланган халқалар зўриқиши бўлиб, қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(77)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS — маҳкамланган ҳалқалар қадами.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлементлар ҳисобида мазкур ШНқнинг 74 ва 75-шартлари бажарилишидан ҳосил бўлган энг кам маҳкамланган ҳалқалар сони қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish123. Кўндаланг стерженлар (хомутлар) орасидаги, олдинги эгилишнинг охири ва кейинги эгилишнинг бошланиши орасидаги масофа ҳамда кейинги эгилишнинг бошланиши, шунингдек таянч ва таянчга энг яқин бўлган эгилишнинг охири ўртасида қуйидаги формула бўйича аниқланадиган катталикдан Smax ошмаслиги керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(78)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish124. Элементларни кўндаланг куч таъсирига кесимнинг ўзгарувчан баландлиги бўйича ҳисоблаш қуйидагича амалга оширилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishагар элемент қиррасидан бири горизонтал ёки вертикал, иккинчиси эса қия бўлса, бунда элемент ўқи мос равишда горизонтал ёки вертикал деб қабул қилиниши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқия кесимнинг ишлайдиган қисмининг элемент ўқига ўтказилган нормалга проекцияси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоғма ҳолдаги сиқилган ёнқиррали элемент учун сиқилган майдонини оғма кесим охирида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоғма ҳолдаги чўзилган ёнқиррали элемент учун чўзилган майдонини оғма кесим бошланишида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлементнинг иккала ёғи оғма бўлса, элемент ўқидан бир хил узоқликда жойлашган нуқталарнинг геометрик ўрнини элемент ўқи деб олиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкесимнинг ишчи баландлиги сифатида қия кесимнинг ишчи қисмининг элемент ўқига нормал проекцияси қабул қилиб.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish125. Элементнинг бўйлама ўқига қия кесимларини ҳисоблашда эгувчи момент таъсирида кесимларни кўндаланг кучлар таъсирида мустаҳкамликка текширилиши, шунингдек бўйлама чўзилган арматура юзасининг ўзгариш нуқталари (арматуранинг назарий узилиш нуқталари ёки унинг диаметри ўзгариши) ва элемент кўндаланг кесимининг кескин ўзгариши жойларидан ўтувчи кесимлар учун мазкур ШНҚнинг 79-формуласи бўйича амалга ошириш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-чизма. Қирралари қия бўлган темир-бетон элементнинг кўндаланг куч таъсирига нисбатан мустаҳкамлигини ҳисоблашда унинг бўйлама ўқига нисбатан қия кесимда зўриқиш схемаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) қия қирра сиқилган; б) қия қирра чўзилган
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(79)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishM — сиқилган майдонда тенг таъсир этувчи кучлар қўйилган нуқтадан ўтувчи ва моментнинг таъсир текислигига перпендикуляр бўлган ўққа нисбатан қия кесимдан бир томонлама жойлашган ташқи кучлар моменти (қарши босимни ҳисобга олган ҳолда);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, — ўққа нисбатан моментлар йиғиндиси, кучланишдан мувофиқ равишда;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бўйлама арматурада, қия кесимнинг чўзилган зонасини кесиб ўтувчи эгилган стерженлар ва маҳкамланган ҳалқалар;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— ўққа нисбатан эгилган стерженлар ва маҳкамлагичлар ҳамда бўйлама арматуралардаги зўриқишлар).Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚия кесим эгувчи момент ишорасининг ўзгариш зонасида жойлашган бўлса, эгилишга текшириш икки томонида жойлашган қия кесимнинг бўйлама арматура билан кесишиш нуқталарига нисбатан ўтказилиши, бунда 
қабул қилиш лозим.
қабул қилиш лозим.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚия кесимдаги сиқилган майдон баландлиги элементнинг бўйлама ўқига ўтказилган нормал бўйича ушбу ШНҚнинг 113 — 115-бандлари талабларига мувофиқ аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish126. Элементлар кесимлари баландлиги ўзгармас ёки текис ўзгарувчан бўлса, оғма кесими мустаҳкамлигини эгувчи момент таъсирига бўлган ҳисобларни бажармасликка йўл қўйилади, агар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбутун бўйлама арматура таянчга ёки элементнинг охирига ўрнатилса ва етарли даражада анкерланган бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфазовий ишловчи плитали конструкциялар бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлемент узунлиги бўйича узилувчи бўйлама эгилган стерженлар, ҳисоблар бўйича талаб этилмайдиган нормал кесимдан қуйидаги формула орқали аниқланувчи lg ва ундан ортиқ узунликда ўрнатиладиган бўлса:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(80)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQ — стерженнинг назарий узилиш нуқтасидан ўтувчи нормал кесимдаги кўндаланг куч;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAs,inc ,α — узунлиги lg бўлган қисм чегарасида жойлашган стерженларнинг кесим юзаси ва эгилиш бурчаги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd — узилувчи стержен диаметри, сm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishqs — хомутлардаги элементнинг узунлик бирлигига таъсир этувчи куч узунлиги lg бўйича қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(81)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқайишқоқ асосдаги конструкцияларда (тиргак деворлар бундан мустасно) қуйидаги шарт бажарилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(82)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-чизма. Темир-бетон элементнинг мустаҳкамлигини эгувчи момент таъсирига ҳисоблашда унинг бўйлама ўқига қия бўлган кесимдаги кучланишлар схемаси
а) элемент таянчга маҳкамланган; б) эркин таянчли элемент
а) элемент таянчга маҳкамланган; б) эркин таянчли элемент
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish127. Хомутлар билан арматураланган ўзгармас баландликдаги эгилувчи ва марказлашмаган элементларни ҳисоблаш ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish128. Консол узунлигининг ҳисоби таянч кесимидаги h баландлигига тенг ёки ундан кичик (қисқа консол) бўлса, ШНҚ 2.03.01-24 бўйича аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish129. Чегаравий ҳолатларининг бошланиши бетондаги зўриқишлар орқали ифодаланадиган темир-бетон элементлар қуйидаги шартлар билан ҳисобланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(83)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkx; ky; kz — элементни арматуралаш схемаси ва арматура ишининг силжишга таъсирини ҳисобга олувчи қийматлар (нагел эффекти);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishμx; μy; μz — ўқларга мос равишда перпендикуляр кесимларнинг арматуралаш қийматлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkx,ky ва kz — қийматлар амалий тажриба орқали аниқланади. Бу қийматларни мазкур ШНҚнинг 4-иловаси графиклари бўйича арматура диаметри ва σmt зўриқиш траекторияси αx, αyва αz оғиш бурчакларининг x,y ва z ўқларига нисбатан аниқлашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishαi<20° бўлганда ki=1,0 этиб қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАсосий чўзилувчан
зўриқишлар икки ўзаро тик бўлган йўналишлар бўйича (ортогонал тyрлар билан арматуралаш) ёки σmt зўриқишлар траекторияси бўйлаб бир томонга йўналтирилган стерженлар орқали қабул қилинадиган ҳолатларда мазкур ШНҚнинг 83-шартига қуйидагилар қабул қилиниши лозим:
зўриқишлар икки ўзаро тик бўлган йўналишлар бўйича (ортогонал тyрлар билан арматуралаш) ёки σmt зўриқишлар траекторияси бўйлаб бир томонга йўналтирилган стерженлар орқали қабул қилинадиган ҳолатларда мазкур ШНҚнинг 83-шартига қуйидагилар қабул қилиниши лозим:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўрлар билан арматуралашда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishμz= 0 ; kx= 0 ,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσmt векторга параллел бўлган стерженлар орқали арматуралашда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishμz= μy= 0 ; kz= ky= 0 ; kx= 1,0
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish130. Чегаравий ҳолатлари кучланишлар орқали ифодаланадиган тўғри тўртбурчак кесимли массив темир-бетон элементларини лойиҳалашда, бўйлама кесимларнинг мустаҳкамлигини нейтрал ўқ даражасида ва бетондаги иккиламчи (элементнинг чўзилган зонасида ёриқлар ҳосил бўлгандан кейин) зўриқишлар таъсирини бўйлама қурилиш чоклари даражасида қуйидаги шартларга асосан аниқлаш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнейтрал ўқ даражасида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(84)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбўйлама қурилиш чоки даражасида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(85) (86)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσsw — хомутлардаги нейтрал ўқ даражасидаги чўзилувчан зўриқишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσsw,j;τsw,j — бўйлама қурилиш чоки даражасидаги маҳкамланган хомутлардаги мувофиқ равишдаги чўзилувчи ва уринма зўриқишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkR(Rsw,Rb) — хомутларни нагел билан ишлашда уларнинг қирқимга мустаҳкамлик мезони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkR(Rsw,Rb) — мезонлар тажриба орқали аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII ва IV синф гидротехника иншоотлари учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(87)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлементнинг нейтрал ўқи даражасидаги хомутлардаги чўзилувчи зўриқишлар қуйидаги 88-формула бўйича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(88)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσ′t — бетондаги нейтрал ўқ даражасидаги максимал иккиламчи чўзувчи зўриқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb — элемент кесими кенглиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishm — элементнинг кўндаланг кесимидаги хомутларнинг стерженлари сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdsw; S — стерженлар диаметри ва хомутлар қадами.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБўйлама ва қурилиш чоки даражасидаги хомутларда бўлган чўзилувчи зўриқишлар қуйидаги 89-формула орқали аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(89)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσ′t,j — Бўйлама ва қурилиш чоки даражасида бетондаги максимал иккиламчи кўндаланг чўзилувчи зўриқиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБўйлама қурилиш чоки сатҳидаги хомутларда бўладиган уринма зўриқишлар қуйидаги 90-формула орқали аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(90)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτj — бўйлама қурилиш чоки сатҳидаги уринма зўриқишларнинг ўртача қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRsht,,j — нормал чўзилувчи зўриқишлар σ′t,j мавжуд бўлганда бўйлама қурилиш чокининг қирқимга мустаҳкамлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΤj — қиймати қуйидаги 91-формула орқали аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτj = 0,5(τ⁰j+ τ′j) , (91)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτ⁰j ва τ′j — элементнинг чўзилган қисмида ёриқлар пайдо бўлишигача ва улар пайдо бўлгандан кейинги бўйлама қурилиш чоки сатҳидаги уринма зўриқишлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБўйлама қурилиш чокининг қирқилишга бўлган мустаҳкамлиги қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишлов берилмаган чоклар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(92)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишлов берилган чоклар учун (цемент плёнкасини олиб ташлаш, штраблар мосламаси) (93)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБўйлама қурилиш чоки даражасида, нормал ёриқлар пайдо бўлгунча, бетондаги уринма зўриқишлар қуйидаги 94-формула орқали аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(94)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSj — қурилиш чоки билан чекланган кўндаланг кесим қисмининг статик моменти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлементдаги σ′t,;σ′t,j;τ′j — иккиламчи зўриқишлар M эгувчи момент ва Q қирқувчи куч таъсирлари остида ёрилган элементлар ҳисобларидан аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-§. Темир-бетон элементлари чидамлилигини ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish131. Элементнинг бўйлама ўқига нормал бўлган кесимлар чидамлилиги қуйидаги шартлардан келиб чиққан ҳолда амалга оширилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсиқилган бетон учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(95)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчўзилган арматуралар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(96)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσc ва σs — бетондаги сиқувчи зўриқишлар ва арматурадаги чўзувчи зўриқишлар максимал қийматлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγb=γb7γb12,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСиқилган арматура чидамлиликка ҳисобланмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish132. Ёриқбардош элементларда бетондаги σc зўриқиш ва σs арматурадаги зўриқишларни максимал эгувчи момент майдонида келтирилган кесимлар бўйича қайишқоқ жисм учун ушбу ШНҚнинг 49-банди талабларини инобатга олган ҳолда ҳисоблаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁриқбардош бўлмаган элементларда келтирилган кесимлар майдони ва қаршилик моменти бетоннинг чўзилган майдонини ҳисобга олмаган ҳолда ҳамда арматурадаги зўриқиш ушбу ШНҚнинг 140-бандига мувофиқ аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish133. Элемент бўйлама ўқига оғма кесимлар чидамлилиги қуйидаги шартлар орқали бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(97)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσmt — бетондаги асосий чўзилувчи зўриқишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγb=γb5γb7γb12γb13
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетондаги асосий чўзилувчи зўриқишлар миқдори ушбу ШНҚнинг 107-бандидаги талабларни ҳисобга олган ҳолда 32-формула орқали аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўғри бурчак кесимли параллел чўзилган ва сиқилган ёқли стерженли элементлар учун асосий чўзилувчи зўриқишлар аниқланишида σy=0 этиб қабул қилиниши, σx ва τxy зўриқишлар қуйидаги формулалар ёрдамида аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(98)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(99)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAred ва Ired — келтирилган кесимнинг оғирлик марказига нисбатан инерцияси майдони ва моменти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSred — уринма зўриқиш аниқланиши даражадаги ўқдан бир томонда ётувчи, келтирилган кесим қисмининг статик моменти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishy — келтирилган кесим оғирлик марказидан уринма зўриқишлар аниқланиш даражадаги чизиқгача бўлган масофа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb — уринма зўриқишлар аниқланиш даражадаги кесим кенглиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлементлар учун мазкур ШНҚнинг 98-формуласидаги «мусбат» марказлашмаган чўзилган, «манфий» марказлашмаган сиқилган ишоралари қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКелтирилган кесимнинг геометрик параметрлари ушбу ШНҚнинг 49-банди талабларини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКесим баландликлари ўзгарувчан бўлган элементлар учун τxy уринма зўриқишлар мазкур ШНҚнинг 107-банди талабларини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар ушбу ШНҚнинг 97-формуласи шартлари бажарилмаса, чўзувчи зўриқишлар тенг таъсир этувчи кўндаланг арматурага ўтказилиши лозим
.
.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-боб. Бетон ва темир-бетон конструкциялари элементларини ёриқлар пайдо бўлиши ва очилиши ҳамда деформациялар бўйича ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Бетон ва темир-бетон элементларини ёриқлар пайдо бўлиши бўйича ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish134. Бетон ва темир-бетон элементларида ёриқлар пайдо бўлиши бўйича ҳисоблар қуйидаги ҳолларда бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфойдаланиш шартлари бўйича ёриқлар бўлишига йўл қўйилмайдиган ҳолларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёриқлар пайдо бўлиш майдонларини кўрсатиш учун статик жиҳатдан аниқланиб бўлмайдиган стерженли ва яхлит конструкцияларни ушбу ШНҚнинг 90 ва 91-бандларига мувофиқ ҳисоблашда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидротехника иншоотларини лойиҳалаштириш нормаларида махсус шартлар мавжуд бўлганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁриқлар бўлишига йўл қўйилмайдиган конструкциялар қаторига қуйидагилар киритилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўзгарувчан сув сатҳи майдонида бўлувчи ва даврий равишдаги музлаш ва эриш таъсирида бўлган, зарурий ҳимоя қилиниши мумкин бўлмаган босимли ва босимсиз элементлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishконструктив ёки технологик тадбирлар орқали конструкцияларга қўйилувчи сув ўтказмаслик талаблари бажарилишини таъминлаш мумкин бўлмаган конструкциялар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтупроққа уриб ёки тебраниш орқали тупроққа тушириладиган қирғоқ бўйи элементлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқозиқлар ва қозиқ-қобиқлар, қирғоқ бўйининг юза элементлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish135. Бўйлама ўқига нисбатан нормал ёриқларни пайдо бўлиши бўйича стерженли темир-бетон элементларини ҳисоблаш қуйидагича амалга оширилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмарказлашган чўзилган элементлар учун қуйидаги формула бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(100)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эгилувчи элементлар учун қуйидаги формула бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(101)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда: 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмарказлашмаган сиқилган элементлар учун қуйидаги формула бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(102)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда: 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмарказлашмаган чўзилган элементлар учун қуйидаги формула бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(103)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда: 
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур ШНқнинг 103-формуласи бўйича ҳисобларда қуйидагича қабул қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— кўндаланг кесимли марказлашган чўзилувчи элемент учун бўлгани каби;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— кўндаланг кесимли эгилувчи элемент учун бўлгани каби.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish136. Чегаравий ҳолатлари зўриқишлар орқали ифодаланувчи бўйлама ўқига нормал кўндаланг кесим бетон элементларида ёриқлар пайдо бўлиши бўйича бўлган ҳисобларни
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қабул қилган ҳолда ушбу ШНҚнинг 24 ва 28-формулалари бўйича амалга оширилиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish137. Асосий чўзувчи зўриқишлар бўйича ёриқлар пайдо бўлиш ҳисоблари қуйидагича баҳолашлар учун бажарилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishстерженли бетон ва темир-бетон конструкциялари бўйлама ўқига оғма бўлган кесимлар ёриқбардошлилигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчегаравий ҳолатларини зўриқишлар орқали ифодалаш мумкин бўлган ҳажмли бетон ва темир-бетон конструкцияларнинг ёриқбардошлилигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкўп қайта такрорланувчи юкларни таъсири остидаги бетон ва темир-бетон конструкциясининг ёриқбардошлилигини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, ёриқлар пайдо бўлиши бўйича бажариладиган ҳисоблар қуйидаги шартлардан келиб чиққан ҳолда амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(104)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бетон элементларини ҳисоблашларда;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— темир-бетон элементларини ҳисоблашларда;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— кўп қайта такрорланувчи юклар таъсири остидаги бетон элементларини ҳисоблашларда;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— кўп қайта такрорланувчи юкларда таъсири остидаги темир-бетон элементларини ҳисоблашларда.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлементларнинг зўриқиш ҳолатлари ушбу ШНҚнинг 107-банди талабларига мувофиқ аниқланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу ШНҚнинг 104-формуласи шартларини текшириш қуйидаги жойларда амалга оширилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкесим бош марказий инерция ўқлари билан кесишиш нуқталарида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаврли ва қўштаврли элементлар учун қутичасимон кесимлар, шунингдек сиқилган токчаларни деворга туташганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетон конструкциялар учун, 
темир-бетон конструкциялар учун γb10 қийматларини аниқлашда, чўзилган майдон баландлиги ht бош чўзувчи зўриқишлар текислигидаги зўриқишлар эпюраси бўйича жойлашган бўлиши керак.
темир-бетон конструкциялар учун γb10 қийматларини аниқлашда, чўзилган майдон баландлиги ht бош чўзувчи зўриқишлар текислигидаги зўриқишлар эпюраси бўйича жойлашган бўлиши керак.Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγb8 қиймат ёриқбардошлилиги текширилаётган элементнинг арматураланиш схемасига боғлиқ равишда аниқланиши лозим (бир қаторли ёки кўп қаторли, дисперс ёки одатий).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Темир-бетон элементларини ёриқларни очилиши бўйича ҳисоблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish138. Ёриқбардош бўлмаган стерженли элементларда бўйлама ўққа нормал бўлган ёриқларни очилиши бўйича ҳисоблар қуйидаги шартлардан келиб чиққан ҳолда бажариш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(105)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishac r — ёриқларни очилишининг ҳисобий кенглиги, mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishΔcr — ушбу ШНҚнинг 141-банди бўйича аниқланувчи ёриқларнинг йўл қўйилган очилиш кенглиги, mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(106)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish139. Ёриқларни очилиш кенглиги 
қуйидаги формула орқали аниқлаш лозим:
қуйидаги формула орқали аниқлаш лозим:Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishδ — қуйидаги элементлар учун тенг қилиб олинувчи қиймат:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
эгилувчи ва марказлашмаган cиқилган юкларни вақтинча таъсирини ҳисобга олишда. |
1,0 1,2 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishφl — қуйидагиларга тенг этиб қабул қилинувчи қиймат:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
юкларни вақтинча таъсирини ҳисобга олишда |
1,0 |
|
|
Fl / Fc < 2/3 бўлганда |
1,0 |
|
|
Fl Fc > 2/3 бўлганда |
1,3 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishFc ва Fl — мувофиқ равишда тўлиқ юклар таъсири ва доимий (доимий, давомий, қисқа муддатли) ҳамда давомий юклар таъсиридан (эгувчи момент, нормал куч) энг кўп бирлашган зўриқишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбетоннинг ҳаволи — қуруқ ҳолатидаги кўп қайта такрорланувчи юкларни ҳисобга олишда 2-ρs,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда, ρs — айлана даврнинг ассиметрия қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбетоннинг сувга тўйимлилиги ҳолатида 0,9
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishη — арматуралар кўринишига қараб қуйидагиларга қийматларга тенг қилиб олинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
даврий кесимли стерженли |
1,0 |
|
|
силлиқ стерженли |
1,4 |
|
|
даврий проволкали профил |
1,2 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσs — чўзилган майдон кесимидаги бетоннинг қаршилигини ҳисобга олмаган ҳолда ушбу ШНҚнинг 140-бандига мувофиқ аниқланувчи чўзилган арматурадаги зўриқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур ШНҚнинг 95 ва 96-бандларига мувофиқ сувнинг филтрланиш босимини ҳисобга олган ҳолда, чўзилган арматурадаги зўриқишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσs,bg — бетонни ишиши туфайли арматурада содир бўладиган бошланғич чўзувчи зўриқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсувда турадиган конструкциялар учун σs,bg=20 МРа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузоқ вақт ҳамда қурилиш жараёнидаги қурийдиган конструкциялар учун σs,bg= 0
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishμ — кесимнинг арматуралаш қиймати μ = As/ (bho), бироқ 0,02 дан кўп бўлмаслиги лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd — стерженли арматура диаметри, mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСтерженларнинг турли хил диаметралларида қуйидагича қабул қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда, n — бир хил диаметрдаги стерженлар сони.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish140. Ёриқларни очилиш кенглигини ҳисоблашдаги арматурада мавжуд зўриқишлар қуйидаги формулалар орқали аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(107)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэгилувчи элементлар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмарказлашган чўзилган элементлар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, (108)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(109)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкатта эксцентриситетлар мавжуд бўлганда марказлашмаган чўзилган ва марказлашмаган сиқилган элементлар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкичик эксцентриситетлар мавжуд бўлганда марказлашмаган чўзилган элементлар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS-арматура учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(110)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS′ — арматура учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(111)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур ШНҚнинг 107-формуласидаги «мусбат» ишора марказлашмаган чўзилишда, «манфий» ишора марказлашмаган сиқилишда қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу ШНҚнинг 107 ва 109-формулаларда z (ички жуфт кучлар елкаси) кесимларни ҳисобий юклари мустаҳкамлиги ҳисоблари натижалари бўйича қабул қилинишига лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish141. Босимли яхлит конструкциялар учун ёриқлар очилиш кенглиги Δcr коррозияга чидамлилиги шартлари, арматуранинг сақланиши ва музлаш-эриш жараёнларини таъсири бўйича ушбу ШНҚнинг 23, 24 ва 25-жадвалларида келтирилган миқдорлардан ортиқ бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII — IV синф гидротехника иншоотлари учун ёриқларнинг очилиш кенглиги жадваллардан олинган Δcr, mm, қийматларини 1,3; 1,6; 2,0 га тенг мувофиқ равишдаги қийматларга кўпайтириш орқали аниқланиши, бунда ёриқларнинг очилиш кенглиги 0,5 mm дан ортиқ бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур ШНҚнинг 23, 24, 25-жадвалларида келтирилган Δcr қийматлари, А-1, А-П, А-Ш, Вр-1 синф арматуралари қўлланилишини ҳисобга олган ҳолда қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБошқа синф арматуралари қўллашда ёриқлар очилиши чегаравий кенглиги ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ, бироқ юқорида келтирилган жадваллар бўйича қабул қилинган миқдорлардан ортиқ бўлмаган холда қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСув муҳитининг 1 mgeq/L дан кам бўлган бикарбонат ишқорлигида ёки Cl ва SO4 ионларининг жаъми 1000 mg/L концентрациясидан катта бўлган қийматида Δcr икки марта камайтирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСув муҳитининг бикарбонатли ишқорийлигининг ўртача йиллик қийматларининг 0,25 mgeq/Lдан кам бўлган миқдорларида ҳамда ҳимоя қилиш тадбирлари мавжуд бўлмаганида босимли конструкцияларни ёрилишларга бардошли этиб лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲимоя қилиш тадбирларидан фойдаланишда Δcr қиймат маҳсус изланишлар асосида ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАрматуранинг 40 mm ва ундан ортиқ диаметрларида Δcr қийматни 25 фоизга кўпайтирилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСувнинг гидрокар-бонат ишқорийлиги, W,mg eq/L | С/Ц бетонининг Н босим остидаги максимал қиймати,m | I синф иншоотларидаги коррозияга чидамлилик шартлари бўйича ёриқлар очилишининг Δcr, mm, йўл қўйилувчи кенглиги | ||
10 | 50 | 200 | ||
0,25 гача | 0,50 | 0,48 | 0,45 | Йўл қўйилмайди |
0,4 | 0,55 | 0,50 | 0,45 | 0,05 |
0,4 | 0,48 | 0,45 | 0,42 | 0,10 |
0,8 | 0,63 | 0,48 | 0,52 | 0,05 |
0,8 | 0,59 | 0,55 | 0,50 | 0,10 |
0,8 | 0,56 | 0,52 | 0,48 | 0,15 |
0,8 | 0,54 | 0,50 | 0,46 | 0,20 |
0,8 | 0,52 | 0,49 | 0,45 | 0,25 |
0,8 | 0,50 | 0,47 | 0,44 | 0,35 |
0,8 | 0,48 | 0,45 | 0,43 | 0,50 |
1,6 | 0,70 | 0,69 | 0,64 | 0,05 |
1,6 | 0,70 | 0,66 | 0,62 | 0,10 |
1,6 | 0,68 | 0,64 | 0,60 | 0,15 |
1,6 | 0,66 | 0,62 | 0,58 | 0,20 |
1,6 | 0,64 | 0,60 | 0,57 | 0,25 |
1,6 | 0,62 | 0,58 | 0,55 | 0,35 |
1,6 | 0,60 | 0,56 | 0,53 | 0,50 |
2,4 | 0,70 | 0,70 | 0,70 | 0,05 |
2,4 | 0,70 | 0,70 | 0,69 | 0,10 |
2,4 | 0,70 | 0,70 | 0,66 | 0,15 |
2,4 | 0,70 | 0,66 | 0,62 | 0,25 |
2,4 | 0,68 | 0,64 | 0,60 | 0,35 |
2,4 | 0,66 | 0,62 | 0,59 | 0,50 |
3,2 ва ундан катта | Йўл қўйилади | |||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМуҳитнинг конструкцияга кўрсатадиган таъсири шарт-шароитлари | Босим градиенти I | Арматуранинг сақланиш шартлари бўйича 1 синф иншоотларида ионларнинг жами концентрацияси сув муҳитида бўлгандаги ёриқлар очилишининг йўл қўйилувчи кенглиги Δcr, mm. | |||
50 дан кам | 100 | 200 | 400-1000 | ||
Доимий равишда сувга тўйиниш | 5 гача 50 300 | 0,50 0,45 0,40 | 0,40 0,35 0,30 | 0,35 0,30 0,25 | 0,30 0,25 0,20 |
Даврий тўйинганликдаги даврлар сони йилига: 100 дан кам | |||||
5 гача | 0,30 | 0,25 | 0,20 | 0,15 | |
50 | 0,30 | 0,20 | 0,15 | 0,10 | |
300 | 0,30 | 0,20 | 0,10 | 0,05 | |
200-100 | До 5 | 0,25 | 0,20 | 0,15 | 0,10 |
50 | 0,20 | 0,15 | 0,10 | 0,05 | |
300 | 0,20 | 0,10 | 0,10 | 0,05 | |
Капиллярли сўрилиш томчи, сачрашлар | – | 0,20 | 0,15 | 0,10 | 0,05 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМузлаш даврларининг ҳисобий cони | Совуққа бардошлилик бўйича бетон маркаси | Музлаш ва эриш шартлари бyйича 1 синф иншоотларидаги ёриқлар очилишининг йўл қўйилувчи кенглиги Δcr,mm | |||||
чучук сувдаги музнинг қотиб ёпишган майдонида, ҳавонинг ҳарорати остида, oc | ҳавода, сувнинг капиллярли кўтарилиш майдонида, ҳавонинг ҳарорати остида, oc | ||||||
-9 ±4 | -19 ±5 | -30 ±5 | -9 ±4 | -19 ±5 | -30 ±5 | ||
50 | F 50 | 0,05 | 0 | 0 | 0,15 | 0,10 | 0 |
F 100 | 0,10 | 0,05 | 0 | 0,20 | 0,15 | 0,10 | |
F 200 | 0,20 | 0,15 | 0,05 | 0,30 | ,025 | 0,15 | |
F 300 | 0,30 | 0,25 | 0,15 | 0,40 | 0,30 | 0,20 | |
F 400 | 0,30 | 0,30 | 0,20 | 0,50 | 0,40 | 0,25 | |
100 | F 50 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
F 100 | 0,05 | 0 | 0 | 0,15 | 0,10 | 0 | |
F 200 | 0,15 | 0,10 | 0,05 | 0,25 | 0,15 | 0,10 | |
F 300 | 0,25 | 0,20 | 0,10 | 0,35 | 0,25 | 0,15 | |
F 400 | 0,30 | 0,25 | 0,15 | 0,40 | 0,30 | 0,20 | |
200 | F 50 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
F 100 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
F 200 | 0,10 | 0,05 | 0 | 0,20 | 0,10 | 0,05 | |
F 300 | 0,20 | 0,10 | 0,05 | 0,30 | 0,20 | 0,10 | |
F 400 | 0,30 | 0,15 | 0,10 | 0,35 | 0,25 | 0,15 | |
300 | F 50 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
F 100 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
F 200 | 0,05 | 0 | 0 | 0,15 | 0,05 | 0 | |
F 300 | 0,15 | 0,05 | 0 | 0,25 | 0,10 | 0,05 | |
F 400 | 0,25 | 0,10 | 0,05 | 0,30 | 0,20 | 0,10 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Темир-бетон конструкциялари элементларини деформациялар бўйича ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish142. Темир-бетон конструкциялар деформациялари, шунингдек статик жиҳатдан аниқлаб бўлмайдиган конструкциялар элементларидаги зўриқишлар бетоннинг ёриқлари ва қайишқоқ хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда, қурилиш механикаси услублари орқали аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМураккаб, статик жиҳатдан аниқлаб бўлмайдиган конструкцияларда силжишларни материаллар қаршилиги формулалари бўйича аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish143. Юкларни қисқа вақт таъсирида эгилувчи, марказлашмаган сиқилган ва марказлашмаган чўзилган элементларни қуйидаги формулалар орқали аниқлаш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(112)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёриқбардош бўлган элементлар ёки улар қисмлари учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(113)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёриқбардош бўлмаган элементлар ёки улар қисмлари учун
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда, v — Пуассон қиймати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭгилувчи элементлар ёриқбардош бўлмаган тўғри бурчакли кўндаланг кесимли қисмларининг қаттиқлигини аниқлашда ушбу ШНҚнинг 5-иловасида келтирилган боғлиқликлар ва номограммадан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish144. Қисқа муддатли ва узоқ муддатли юкларнинг бир вақтнинг ўзида таъсир этишида, эгилувчи, марказлашмаган сиқилган ва марказлашмаган чўзилган элементлар қаттиқлиги қуйидаги формулалар орқали аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(114)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёриқбардош элементлар ёки улар қисмлари учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёриқбардош бўлмаган элементлар ёки улар қисмлари учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(115)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishC — давомий таъсир этувчи юклардан бўладиган умумлашган зўриқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV — қисқа вақт таъсир этувчи юклардан бўладиган умумлашган зўриқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishδ — қаттиқликни пасайиши қиймати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСиқилган майдонда токчали таврли кесимлар учун δ=1,5;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчўзилган майдонда δ=2,5;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўғри бурчакли, икки таврли, қутичасимон ва бошқа берк кесимларда δ=2,0.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-боб. Бетон ва темир-бетон конструкциялари элементларини ҳарорат ва намлик таъсирларига ҳисоблаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish145. Ҳарорат таъсирларини ҳисобга олиш қуйидаги ҳолларда амалга оширилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбетон конструкцияларнинг мустаҳкамлигини ушбу ШНҚнинг 102-бандига мувофиқ ҳисоблашда,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёриқлар пайдо бўлиши (йўл қўймаслик) холлари учун хисоблашда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishконструкцияларнинг монолитлигини бузилиши улар ишининг статик схемасини ўзгартириб юбориши, қўшимча ташқи таъсирларни келтириб чиқариши ёки қарши босимни ошиши, конструкциянинг сув ўтказмаслиги ва узоқ муддатга чидамлилигини пасайишига олиб келиши мумкин бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishстатик жиҳатдан аниқлаб бўлмайдиган темир-бетон конструкцияларни ҳисоблашда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтемир-бетон конструкцияларда ёриқлар пайдо бўлиши (йўл қўймаслик) бўйича мазкур ШНҚнинг 134-бандида келтирилган xолатларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishконструкцияларга ҳарорат чоклари ва фильтранишга қарши зичлаштиришлар тайинлаш учун иншоотлар элементларининг деформациясини ва силжишларини аниқлашда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиншоотни барпо этиш ва ундан фойдаланиш шартлари бўйича талаб этилувчи ҳарорат режимларини тайинланишида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўғри бурчак бўлмаган кесимли юпқа деворли (таврли, ҳалқасимон) тупроқ билан туташувчи темир-бетон элементларини ҳисоблашда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКонструкцияларнинг эркин ҳаракати таъминланган бўлса, юпқа деворли конструкцияларни ҳисоблашда ҳарорат таъсирларини ҳисобга олмасликка йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТехник-иқтисодий асосланган ҳолда ҳарорат таъсирларини ҳисобга олиш ҳолатлари рўйхати гидротехника иншоотларини лойиҳалаш тажрибалари асосида тўлдирилишига (ёки қисқартирилишига) йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish146. Бетон ва темир-бетон конструкцияларини ҳисоблашда фойдаланиш ва қурилиш даврларида бўладиган ҳарорат таъсирлари ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидротехника иншоотларининг бетон ва темир-бетон конструкцияларини ҳисоблашда ҳисобга олинувчи ҳарорат таъсирларининг аниқ рўйхати, иншоотлар кўринишларини лойиҳалашда бўлган нормалар ҳамда гидротехника иншоотларини лойиҳалаш тажрибаси асосида лойиҳа топшириғига кўра белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish147. Гидротехника иншоотлари, бетон ва темир-бетон конструкцияларини ҳарорат таъсирларига бўлган ҳисобларида, тегишли асослашлар билан қуёш радиациясининг иссиқлик таъсирларини ҳисобга олинишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish148. Бетон ва темир-бетон конструкцияларини ҳисоблашда намлик таъсирларини ҳисобга олиниши, бу конструкциялардаги бетоннинг киришиш ёки бўртишининг эҳтимоллигига боғлиқ равишда асосланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚуйидаги ҳисобларда бетоннинг ўтиришини ҳисобга олмасликка йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishяхлит конструкциялар ҳисобларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсув остида жойлашган, сув билан туташиб турувчи ёки тупроқ билан кўмилган юпқа деворли конструкциялар ҳисобларида, агар қурилиш даврида бетоннинг қуриб қолишини олдини олувчи чора-тадбирлар амалга оширилган бўлса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish149. Конструкцияларнинг ҳарорат ва намлик майдонлари қурилиш физикаси услублари орқали ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish150. Ташқи ҳаво ҳарорати ва намлиги тўғрисидаги маълумотлар ва бошқа иқлимий тавсифлар қурилиш ҳудудида олиб борилган метеорологик кузатувлар асосида қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБундай кузатувлар мавжуд бўлмаганда, зарурий маълумотлар ШНҚ 2.01.01-22 бўйича қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСув ҳавзаларидаги сув ҳарорати махсус ҳисоблар ва айнан ўхшашликлар асосида аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish151. I синф гидротехника иншоотлари учун бетоннинг иссиқлик-физик тавсифлари махсус изланишлар асосида белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБошқа синф иншоотлари учун ва I синф гидротехника иншоотларини лойиҳалашнинг дастлабки босқичида бетоннинг кўрсатиб ўтилган тавсифлари ушбу ШНҚнинг 1-иловасининг 1 ва 2-жадваллари бўйича қабул қилиниши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish152. Конструкцияларнинг иссиқлик таъсирида зўриқиш ҳолатларини ҳисоблаш учун зарур бўлган бетоннинг деформация тавсифлари қуйидагича қабул қилинишига лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёши 180 d дан кам бўлган бетоннинг бошланғич эластиклик модули, МРа қуйидаги формула бўйича аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(116)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishχ-ушбу ШНҚнинг 2-иловасидаги 3-жадвали бўйича қабул қилинган ўлчамсиз параметр;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht — бетон ёши, d;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish180 d ва ундан катта ёшдаги бетоннинг бошланғич эластиклик модули мазкур ШНҚнинг 32-бандига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетоннинг силжувчанлиги тавсифлари мазкур ШНҚнинг 1-иловасидаги 4-жадвали бўйича қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидротехника иншоотларининг I синфи учун бетоннинг деформация тавсифлари ишлаб чиқарилаётган бетон таркибли намуналар билан изланишлар ўтказиш орқали аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish153. Бетон ва темир-бетон конструкцияларининг ҳарорати туфайли ёриқлар пайдо бўлиш (йўл қўймаслик) ҳисоблари қуйидаги формулалар бўйича амалга оширилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёриқлар пайдо бўлишини текшириш ва уларнинг ўлчамларини аниқлашда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(117)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУстки ёриқлар пайдо бўлиши учун ушбу ШНҚнинг 117-формуласи шартидаги бўлган чўзилиш доираси чегараларида бажарилиши зарур, бунда унинг чуқурлиги юзага тик бўлган йўналишда камида 1,3dmax бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда, dmax -бетондаги йирик тўлдирувчининг максимал ўлчами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(118)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчегаравий ҳолатларнинг иккинчи гуруҳи бўйича ҳисобланувчи конструкцияларда ёриқлар бўлишига йўл қўйилмаслигида қуйидаги шарт бажарилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчегаравий ҳолатларнинг биринчи гуруҳи бўйича ҳисобланувчи конструкцияларда ёриқлар бўлишига йўл қўйилмаслигида қуйидаги шарт қониқтирилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(119)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу формулаларда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA(t) — мазкур ШНҚнинг 154-бандига мувофиқ аниқланувчи, тўлиқ ва мажбуран бўлган ҳарорат деформацияларидан нормал текисликдаги ёриқларнинг тортишиш зўриқиш иши қиймат;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
- — бетоннинг ўқи буйича чўзилишга бўлган норматив ва ҳисобий қаршилиги бўлиб, ушбу ШНҚнинг 28 ва 29-бандига мувофиқ аниқланиши лозим;Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishη — бетоннинг ўқи бўйича чўзилиш норматив қаршилигининг ишлаб чиқариладиган ўрта мустаҳкамлик ўқи бўйича чўзилишга ўтиш қиймати, ушбу бобнинг 155-бандига мувофиқ аниқланиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishψ(t) — бетон мустаҳкамлигининг t ёшига боғлиқ ўқли чўзилишини ҳисобга олувчи қиймат бўлиб, ушбу ШНҚнинг 156-бандига мувофиқ қабул қилиниши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEb(t) — бетоннинг эластиклик модули бўлиб, ушбу ШНҚнинг 152-бандига мувофиқ аниқланиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγb6 — иш шароитлари қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishяхлит иншоотлар учун — 1,15;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқолганлари учун — 1,0.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish154. A(t) иш қиймати қуйидаги формулалар орқали аниқланиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбир ўқли чўзилиш ва текис зўриқиш ҳоллар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(120)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтекис деформацияланган ҳолат учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(121)Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishτ — амалдаги вақт;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishto — бетоннинг қотиш вақти,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishT(τ) — бетоннинг вақт моментидаги ҳарорати
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishα — бетоннинг чизиқли кенгайиш ҳарорати қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishε(τ) — бетоннинг вақт бўйича ўзгарувчи эластиклик модули ва силжишини ҳисобга олган ҳолда аниқланувчи деформацияси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv — Пуассон қиймат;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσ+(τ) — бетондаги чўзувчи зўриқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσ(τ)> 0 бўлгандаσ+(τ) = σ(τ);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσ(τ)≤ 0 бўлганда,σ+(τ)= 0.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда, σ(τ) — бетонни вақт мобайнида эластиклик модули ва силжишни ўзгаришини ҳисобга олган ҳолда аниқланган бетондаги зўриқишлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish155. η қиймат қуйидаги формула орқали аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishη= (1 - u ∙ ϑ)-1, (122)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishu — бетоннинг ўрнатилган мустаҳкамлиги кафолатланганлигига q боғлиқ қиймат бўлиб, қуйидагиларга тенг:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishq= 0,95 бўлганда 1,64;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishq= 0,90 бўлганда 1,26;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishq= 0,85 бўлганда 1,04.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishϑ-ишлаб чиқариш таркибли бетоннинг мустаҳкамлигининг вариация қиймати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидротехника иншоотларининг I ва II синфлари учун ϑ қиймати ишлаб чиқариш таркибли бетондан бўлган йирик ўлчамли намуналарда изланишлар ўтказиш орқали ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБошқа синф иншоотлари учун ва I ва II синф гидротехника иншоотларини лойиҳалашнинг дастлабки босқичида қуйидагиларга тенг қилиб олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishq= 0,95 бўлганда ϑ = 0,135;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishq = 0,90 бўлганда ϑ = 0,173;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishq = 0,85 бўлганда ϑ = 0,213.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish156. ψ(t) қиймат бетон ёшига боғлиқ равишда қурилиш даври учун ушбу ШНҚнинг 1-иловасидаги 5-жадвали бўйича, фойдаланиш даври учун 1,0 га тенг қилиб қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидротехника иншоотларнинг I ва II синфлари учун ψ(t) қиймати ишлаб чиқариш таркибли катта ўлчамли намуналар билан изланишлар ўтказиш орқали аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish157. Гидротехника иншоотларнинг I ва II синфлари учун техник-иқтисодий асослаш билан, уларнинг III–IV синфлари учун эса барча ҳолларда ҳарорат таъсирлари сабабли ёриқлар пайдо бўлиши (йўл қўймаслик) бўйича ҳисоблар қуйидаги формула бўйича амалга оширилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσ(t)≤γb6γb3εlimφ(t)Eb(t), (123)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishσ(t) — t вақт пайтидаги ҳароратли зўриқишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishεlim — бетоннинг чегаравий чўзилиши бўлиб, ушбу ШНҚнинг 2-иловасидаги 6-жадвали бўйича аниқланиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishφ(t) — εlim ни бетон ёшига боғлиқлигини ҳисобга олувчи қиймат бўлиб, ушбу ШНҚнинг 2-иловасидаги 7-жадвал бўйича аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγb6 — ушбу ШНҚнинг 153-бандига келтирилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishγb3 — қийматни аниқлашда ht блок орасидаги чўзиладиган кучланиш эпюрасининг участка узунлигига тенг бўлади деб қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур ШНҚнинг 123-формуласи бўйича ҳисоб-китобларда γb3 =1 ни ho≥100 сm бўлганда ёки чўзилувчан зўриқишлар эпюраси қисмида нол градиентли зўриқиш майдони мавжуд бўлганда қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.08-23 «Гидротехника иншоотларининг бетон ва темир-бетон конструкциялари»шаҳарсозлик нормаларива қоидаларига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКонструкцияларнинг ҳарорат таъсирларига ҳисоб-китоб қилиш учун бетоннинг хусусиятлари
Бетоннинг иссиқлик-физик хусусиятлари
Бетоннинг иссиқлик-физик хусусиятлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетоннинг иссиқлик чиқариши хусусиятлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЦемент тури | Цемент маркаси | Бетоннинг иссиқлик чиқариши, kJ/kcal, бетоннинг ёшидаги 1 kg цементга, d | |||
3 | 7 | 28 | 90 | ||
Портландцемент | 300 | 210/50 | 250/60 | 295/70 | 300/72 |
400 | 250/60 | 295/70 | 345/82 | 355/85 | |
500 | 295/70 | 335/80 | 385/92 | 400/95 | |
Пуцоланли портландцемент, шлакопортландцемент | 300 | 175/42 | 230/55 | 270/65 | 280/67 |
400 | 210/50 | 265/63 | 320/77 | 335/80 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПараметр χ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетон аралашма-сининг конусини, sm | Йирик тўлдирувчининг максимал ўлчами, mm | Сиқилишга мустаҳкамлиги бўйича бетоннинг синфида, χ | ||||||||||||
В5 | В7,5 | В10 | В12,5 | В15 | В17,5 | В20 | В22,5 | В25 | В27,5 | ВЗ0 | В35 | В40 | ||
4 гача | 40 | 27 | 37 | 45 | 54 | 62 | 69 | 77 | 83 | 90 | 98 | 106 | 125 | 146 |
80 | 32 | 44 | 56 | 67 | 77 | 87 | 98 | 106 | 116 | 125 | 133 | 153 | 180 | |
120 | 37 | 52 | 67 | 77 | 90 | 103 | 116 | 125 | 139 | 150 | 162 | 191 | 216 | |
4 — 8 | 40 | 20 | 28 | 35 | 41 | 47 | 52 | 58 | 63 | 69 | 74 | 80 | 94 | 115 |
80 | 25 | 37 | 42 | 50 | 58 | 65 | 72 | 79 | 86 | 93 | 102 | 120 | 139 | |
120 | 29 | 40 | 50 | 60 | 69 | 77 | 86 | 94 | 102 | 110 | 116 | 132 | 154 | |
8 дан катта | 40 | 12 | 15 | 19 | 23 | 26 | 30 | 35 | 38 | 42 | 46 | 50 | 62 | 74 |
80 | 15 | 19 | 24 | 29 | 33 | 37 | 42 | 47 | 52 | 56 | 60 | 72 | 86 | |
120 | 17 | 24 | 29 | 35 | 40 | 45 | 50 | 55 | 60 | 65 | 69 | 83 | 98 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетоннинг емирилиш хусусиятлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЮкланиш ёши, d | Бетоннинг силжувчанлик бирлиги c(t,τ)∙105, MPa-1, юкланиш давомийлиги (t-τ), сутка | ||||||||
0 | 10 | 25 | 50 | 100 | 200 | 500 | 1000 | 1500 | |
0,125 | 0 | 0,00 | 16,00 | 20,00 | 24,00 | 27,00 | 31,00 | 32,00 | 32,00 |
10 | 0 | 1,10 | 1,76 | 2,23 | 2,67 | 3,06 | 3,48 | 3,60 | 3,60 |
30 | 0 | 0,85 | 1,41 | 1,80 | 2,18 | 2,52 | 2,89 | 3,00 | 3,00 |
112 | 0 | 0,50 | 0,80 | 1,18 | 1,45 | 1,70 | 1,92 | 1,98 | 1,98 |
205 | 0 | 0,35 | 0,67 | 0,88 | 1,09 | 1,26 | 1,42 | 1,46 | 1,46 |
512 | 0 | 0,21 | 0,46 | 0,65 | 0,80 | 0,91 | 0,98 | 1,00 | 1,00 |
1500 | 0 | 0,21 | 0,46 | 0,65 | 0,80 | 0,91 | 0,98 | 1,00 | 1,00 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishψ(t) қиймати
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСиқилишга синф бўйича бетоннинг мустаҳкамлик ёшига етиши, d | Бетоннинг ёшида қиймат ψ(t) | |||||||||||||
Сутка | Йил | |||||||||||||
3 | 7 | 14 | 28 | 45 | 90 | 180 | 360 | 1,5 | 2,0 | 2,5 | 3,0 | 3,5 | 4,0 | |
180 | 0,31 | 0,47 | 0,62 | 0,78 | 0,85 | 0,93 | 1,00 | 1,07 | 1,12 | 1,18 | 1,23 | 1,27 | 1,32 | 1,37 |
360 | 0,29 | 0,44 | 0,59 | 0,72 | 0,80 | 0,86 | 0,93 | 1,00 | 1,05 | 1,10 | 1,15 | 1,19 | 1,23 | 1,27 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетоннинг чегаравий чўзилиши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетон аралашмаси конусининг чўкиндиси, sm | Йирик тўлдирувчининг максимал ўлчами, mm | Бетоннинг сиқилишга мустаҳкамлиги бўйича синифи, бетоннинг чегаравий чўзилиши εlim∙105 | ||||||||||||
В5 | В7,5 | В10 | В12,5 | В15 | В17,5 | В20 | В22,5 | В25 | В27,5 | ВЗ0 | В35 | В40 | ||
4 гача | 40 | 3,5 | 3,7 | 4,0 | 4,2 | 4,5 | 4,8 | 5,0 | 5,3 | 5,5 | 5,8 | 6,0 | 6,5 | 7,0 |
80 | 3,0 | 3,2 | 3,5 | 3,7 | 4,0 | 4,3 | 4,5 | 4,8 | 5,0 | 5,3 | 5,5 | 6,0 | 6,5 | |
120 | 2,7 | 3,0 | 3,2 | 3,5 | 3,7 | 4,0 | 4,2 | 4,5 | 4,7 | 5,0 | 5,2 | 5,7 | 6,2 | |
4-8 | 40 | 4,0 | 4,2 | 4,5 | 4,7 | 5,0 | 5,3 | 5,5 | 5,8 | 6,0 | 6,3 | 6,5 | 7,0 | 7,5 |
80 | 3,5 | 3,7 | 4,0 | 4,2 | 4,5 | 4,8 | 5,0 | 5,3 | 5,5 | 5,8 | 6,0 | 6,5 | 7,0 | |
120 | 3,2 | 3,5 | 3,7 | 4,0 | 4,2 | 4,5 | 4,7 | 5,0 | 5,2 | 5,5 | 5,7 | 6,2 | 6,7 | |
8 дан ортиқ | 40 | 6,0 | 6,2 | 6,4 | 6,5 | 6,7 | 6,9 | 7,0 | 7,2 | 7,4 | 7,6 | 7,7 | 8,0 | 8,5 |
80 | 5,0 | 5,2 | 5,4 | 5,6 | 5,8 | 6,0 | 6,2 | 6,4 | 6,6 | 6,8 | 7,0 | 7,5 | 7,8 | |
120 | 4,5 | 4,7 | 4,9 | 5,1 | 5,3 | 5,6 | 5,8 | 6,0 | 6,2 | 6,5 | 6,7 | 7,0 | 7,5 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishφ(t) қиймати
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБетон ёши, сутка | φ(t)180 сутка ёшидаги бетоннинг сиқилишга мустаҳкамлиги бўйича синфи. | ||||||||||||
В5 | В7,5 | В10 | В12,5 | В15 | В17,5 | В20 | В22,5 | В25 | В27,5 | ВЗО | В35 | В40 | |
3 | 0,94 | 0,89 | 0,84 | 0,80 | 0,76 | 0,74 | 0,71 | 0,69 | 0,66 | 0,64 | 0,63 | 0,61 | 0,60 |
7 | 0,95 | 0,90 | 0,86 | 0,83 | 0,80 | 0,78 | 0,76 | 0,74 | 0,73 | 0,72 | 0,71 | 0,70 | 0,70 |
14 | 0,96 | 0,92 | 0,89 | 0,89 | 0,84 | 0,82 | 0,81 | 0,80 | 0,79 | 0,78 | 0,78 | 0,77 | 0,77 |
28 | 0,97 | 0,95 | 0,93 | 0,91 | 0,90 | 0,89 | 0,88 | 0,87 | 0,87 | 0,86 | 0,86 | 0,86 | 0,86 |
45 | 0,98 | 0,97 | 0,95 | 0,94 | 0,93 | 0,92 | 0,92 | 0,92 | 0,92 | 0,91 | 0,91 | 0,91 | 0,91 |
90 | 0,99 | 0,99 | 0,98 | 0,98 | 0,98 | 0,98 | 0,98 | 0,98 | 0,98 | 0,98 | 0,98 | 0,98 | 0,98 |
180 ва ундан кўп | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚурилиш боғламалари бўйича бетоннинг ётқизилишини ссилжиш хусусиятларининг ҳисобий қийматлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСилжишнинг хусусияти | Блокларга устунли кесиш билан иншоотлар | Блокларга устунли кесиш билан иншоотлар | ||||
Тебранган бетон cинфи | Ётқизилган бетон синфи | Тебранган бетон синфи | ||||
В5 — В17,5 | В20 — В40 | В5 — В17,5 | В20 — 30 | В 5 — В17,5 | В20 — В40 | |
Tgφ ни ишқаланиш-ушлаб қолиш қиймати | 1,1 | 1,2 | 1,0 | 1,1 | 1,0 | 1,1 |
Илашиш (Сцепления) С, МРа | 0,3 | 0,4 | 0,2 | 0,3 | 0,1 | 0,2 |
Изоҳ. 90 фоизга тенг деб қабул қилинган силжиш хусусиятларининг ҳисобий қийматларини таъминланганлиги | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.08-23 «Гидротехника иншоотларининг бетон ва темир-бетон конструкциялари» шаҳарсозлик нормаларива қоидаларига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГидротехника иншоотларининг бетонлар учун қўшимчаларнинг қўллаш соҳалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИншоот ва конструкцияларнинг қисмлари | Қўшимчаларнинг номи | ||||
Пласти-фикация-ловчи таъсирли | Ҳаво чақирувчи таъсирли | Пластификация-ҳаво чақирувчи таъсирли | Секинлаштирувчи таъсирли | ||
ЛСТ | С-3 | ЛХД,СДО, СНВ (СВЭК) | ПФЛХ | СП | |
1. Бетон ва темир-бетон иншоотларнинг: сувнинг ўзгарувчан горизонти зонасида жойлашган қисмларини: | |||||
а) оғир иқлим шароитларида | + | ± | |||
б) оғир иқлим шароитларида | © | + | + | (+) | |
в) мўътадил иқлим шароитларида | © | + | + | (+) | |
доимий равишда сув тагида жойлашган қисмларини | + | ± | + | + | (+) |
сув билан даврий ювиладиган сув устки қисмларини | + | + | + | + | (+) |
ички зоналар қисмларини | + | + | + | (+) | |
2. Чўзиладиган зўриқишни бошидан кечираётган бетон сув қувурларини ва бошқа конструкцияларнинг | + | ± | + | (+) | |
3. Кавитацион-мустаҳкам ва емирилишга мустаҳкам бетонлар | + | (+) | |||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИншоот ва конструкция-ларнинг қисмлари | Қўшимчаларнинг номи | ||||
Комплекс таъсирли | Тезлашти-рувчи таъсирли | Микротўлдирувчи | |||
ЛСТ+ ЛХД ёки ЛСТ+СДО ёки ЛСТ+СНВ (СВЭК) | С-3+ ЛХД ёки С-3+СДО ёки С-3+СНВ (СВЭК) С3+ ПФЛХ | ХК | Учувчи кул | Микрокремнезем | |
1. Бетон ва темир-бетон иншоотларнинг: сувнинг ўзгарувчан горизонти зонасида жойлашган қисмларини: | |||||
а) оғир иқлим шароитларида | + | ± | (+) | ||
б) оғир иқлим шароитларида | + | ± | (+) | ||
в) мўътадил иқлим шароитларида | + | ± | (+) | ||
доимий равишда сув тагида жойлашган қисмларини | + | ± | (+) | ||
сув билан онда-сонда ювиладиган сув устки қисмларини | + | ± | (+) | + | |
ички зоналар қисмларини | + | ± | + | ||
2. Чўзиладиган зўриқишни бошидан кечираётган бетон сув қувурларини ва бошқа конструкцияларнинг | + | ||||
3. Кавитацион-мустаҳкам ва емирилишга-мустаҳкам бетонлар | + | + | |||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«+» белги қўшимчалар киритишни мақсадга мувофиқлигини билдиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«±» белги тегишли техник-иқтисодий асосланишдан сўнг фойдаланиш мумкин бўлган қўшимчани билдиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«(+)» белги қўшимча фақат ҳар бир алоҳида ҳолатда бетонга қўйиладиган талаблар тўпламини таъминлайдиган бошқа қўшимча билан биргаликда ушлаб қолиш муддатларини регулятор сифатида ишлатиш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«©» белгиси қўшимчани нормал ёки кўпайтирилган дозада ишлатиш мумкинлигини англатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«©» белги ёки оддий, ёки оширилган дозада ишлатилиши мумкин бўлган қўшимчани билдиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.08-23 «Гидротехника иншоотларининг бетон ва темир-бетон конструкциялари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТаврли, қўштаврли ва коробкали кесимли бетон элементларининг мустаҳкамлигини ҳисоблаш қийматини аниқлаш учун номограмма
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.08-23 «Гидротехника иншоотларининг бетон ва темир-бетон конструкциялари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТемир-бетон элементларининг асосий чўзиладиган қувватлар бўйича мустаҳкамлиги қийматини аниқлаш учун номограмма
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШНҚ 2.06.08-23 «Гидротехника иншоотларининг бетон ва темир-бетон конструкциялари» шаҳарсозлик нормаларива қоидаларига
5-ИЛОВА
5-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁриқлар очилиши бўйича ҳисобланадиган тўғри бурчакли кесим
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлементларини ёриқларга мустаҳкам бўлмаган қисмларини қаттиқлик қийматини аниқлаш учун номограмма
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishα=4,4ξ3+13,2νμ(1-ξ)2 (1)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBk = aEbIo (2)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда: Io — ho баландлик билан элемент кесимининг инерция моменти.