06.01.2025 йилдаги 2-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори, 06.01.2025 йилдаги 2-сон
Kuchga kirish sanasi
07.01.2025
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишлатиладиган асбоб-ускуналар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламентни тасдиқлаш ҳақида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлигининг фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида» 2024 йил 28 февралдаги ПҚ-91-сон қарори ижросини таъминлаш, шунингдек, портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишлатиладиган асбоб-ускуналарнинг хавфсизлигига қўйиладиган талабларни янада такомиллаштириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Қуйидагилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишлатиладиган асбоб-ускуналарга қўйиладиган талаблар, шунингдек, уларни тамғалаш, идентификация қилиш ҳамда мувофиқлигини баҳолаш тартибини назарда тутувчи Портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишлатиладиган асбоб-ускуналар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламент (кейинги ўринларда — техник регламент) 1-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишлатиладиган асбоб-ускуналар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламентни жорий этиш схемаси 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Техник регламент расмий эълон қилинган кундан бошлаб олти ой ўтгач амалга киритилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг 3-иловага мувофиқ айрим қарорлари ушбу қарор расман эълон қилинган кундан эътиборан олти ой ўтгандан сўнг ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ўзбекистон Республикаси Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитаси, Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси билан биргаликда ушбу қарорнинг мақсадлари, мазмуни ва уни қўллаш тартиби тўғрисида аҳоли, вазирликлар, идоралар ва бошқа ташкилотлар ҳамда тадбиркорлик субъектларининг кенг хабардор қилинишини таъминласин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси тоғ-кон саноати ва геология вазири Б.Ф. Исламов, Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитаси раиси А.В. Рафиқов ҳамда Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги директори А.Р. Жуманазаров зиммасига юклансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025 йил 6 январь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 6 январдаги 2-сон қарорига
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишлатиладиган асбоб-ускуналар хавфсизлиги тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ТЕХНИК РЕГЛАМЕНТ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Мазкур Техник регламент инсон ҳаёти ва саломатлигини, мол-мулки ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ҳамда истеъмолчиларни чалғитадиган хатти-ҳаракатларнинг олдини олиш мақсадида портлаш хавфи бўлган муҳитда Ўзбекистон Республикаси ҳудудида қўлланилиши ва бажарилиши мажбурий бўлган ягона талабларни белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Техник регламентнинг талаблари мазкур Техник регламентга 1-иловада келтирилган Техник регламент талаблари қўлланиладиган мажбурий тартибда мувофиқлиги баҳоланадиган портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишлатиладиган асбоб-ускуналар рўйхатига (кейинги ўринларда — асбоб-ускуналар) нисбатан қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишлатиладиган асбоб-ускуналарнинг портлаш хавфсизлигини белгиловчи кўрсаткичлар таснифи мазкур Техник регламентга 2-иловада келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Мазкур Техник регламент қуйидагиларга татбиқ этилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
портлаш муҳитида фойдаланиш мумкин бўлмаган техник қурилмалар, ўз таркибида портлаш хавфи мавжуд бўлган моддалар ва беқарор кимёвий бирикмаларга (портловчи моддалар, порох ва бошқалар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёнувчан газнинг кутилмаганда сизиб чиқиши натижасида портлаш муҳити ҳосил бўлган шароитларда маиший ва носаноат мақсадларида фойдаланиш учун газдан фойдаланиладиган ускуналарга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси чегараси орқали транзит олиб ўтилаётган асбоб-ускуналарга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тиббий маҳсулотларга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шахсий ҳимоя воситаларига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
умумий фойдаланишда бўлган ҳаво, автомобиль йўли, темир йўл ёки сув транспортида ўрнатилган асбоб-ускуналарга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ядровий тадқиқот асбоб-ускуналарига ва улардаги портлаш муҳитида жойлашган асбоб-ускуналарга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишлатиладиган асбоб-ускуналарни ишлатиш қоидалари Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитаси томонидан ўрнатилган тартибда белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Мазкур Техник регламентда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
авария ҳолати — портлаш муҳитида ишлаётган асбоб-ускуналарнинг кўрсаткичлари ишлаб чиқарувчи томонидан техник ҳужжатларда белгиланган чегаралардан ошиб кетиш ҳолати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишлаб чиқарувчи — асбоб-ускуналарни портлаш муҳитида ишлатиш учун ишлаб чиқариладиган ва (ёки) сотиладиган ва унинг Техник регламент талабларига мувофиқлиги учун жавобгар бўлган юридик шахс ва якка тартибдаги тадбиркор;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишлаб чиқарувчининг ишлаб чиқариш ҳолати таҳлили — ишлаб чиқарувчи томонидан асбоб-ускуналар Техник регламент талабларига мувофиқ ишлаб чиқарилиши учун зарур шарт-шароитлар мавжудлигини баҳолаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
нормал иш режими — электр ва механик хусусиятлари ишлаб чиқарувчи томонидан техник ҳужжатларда белгиланган меъёрий чегаралардан ошмайдиган асбоб-ускуналарнинг ишлаш режими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
носозлик — асбоб-ускуналар ишлашининг ҳолатини бузилиш ҳолати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
портлаш хавфи бўлган муҳит — газ, буғ, туман, чанг, толалар ёки учиб юрадиган заррачалар кўринишидаги ёнувчан моддаларнинг атмосфера шароитида ҳаво билан аралашмаси бўлиб, уларда ўзини ўзи таъминлайдиган алангаланиш ва тарқалиш содир бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
портлаш хавфи бўлган ҳудуд — асбоб-ускунани лойиҳалаштириш, ишлаб чиқариш, ўрнатиш ва улардан фойдаланиш жараёнида махсус ҳимоя чораларини талаб қиладиган даражада портлаш муҳити мавжуд бўлган ёки ҳосил бўлиши мумкин бўлган ёпиқ ёки очиқ майдоннинг бир қисми;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
портлаш хавфсизлиги — зарар ва (ёки) шикаст етказиш эҳтимоли билан боғлиқ бўлган атрофдаги портлаш муҳитининг ёниш хавфи мавжуд эмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
портлаш хавфсизлигининг махсус белгиси — асбоб-ускуналарни ва Ех-компоненти портлашдан ҳимояланганлигини аниқлаштирувчи, ишлаб чиқарувчининг техник ҳужжатларида кўрсатиб ўтилган, асбоб-ускуналар ва Ех-компонентида кўрсатиладиган махсус портлашдан ҳимоя қилиш белгиси ва идентификация кўрсаткичларининг белгилари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
портлашдан ҳимоя қилиш тури — портлаш муҳитида ишлаш учун мўлжалланган асбоб-ускуналарда атрофдаги портлаши муҳити алангаланишининг олдини олишга қаратилган махсус восита ва чора-тадбирлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
портлашдан ҳимояланиш — портлаш муҳитида ишлаш учун асбоб-ускуналарнинг портлаш хавфсизлигини таъминлаш чоралари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
портлашдан ҳимояланиш даражаси — портлашдан ҳимояланиш даражаси, портлаш муҳитида ёниш манбаи бўлиши хавфи ва фойдаланиш шартларига кўра жиҳозланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
портлаш муҳитида ишлатиш учун мўлжалланган асбоб-ускуналар — портлаш хавфи бўлган муҳитда ишлатиш учун мўлжалланган ва ўз потенциал манбаларидан келиб чиқиб, атроф-муҳитда портлаш хавфи бўлган муҳитни юзага келтириши мумкин бўлган асбоб-ускуналар (машина, аппаратлар, стационар ёки мобил қурилма, уларни бошқариш тизимларининг элементи, ҳимоя, ҳимоя қилувчи қурилма, назорат ўлчаш воситалари), лекин унинг конструкцияси ушбу хавф яратилишига йўл қўйиб бермайдиган асбоб-ускуналар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
портлаш хавфи бўлган газ муҳитининг ўзидан-ўзи алангаланиш ҳарорати — қизиган сиртнинг энг паст ҳароратидаги маълум шароитларда газ ёки буғ-ҳаво аралашмаси алангаланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сиртнинг максимал ҳарорати — ишлаб чиқарувчининг техник ҳужжатларида назарда тутилган белгиланган иш режимлари бузилганда ёки шикастланганда, лекин бир вақтнинг ўзида белгиланган оғишлар доирасида асбоб-ускуналарнинг қисмлари ёки юзасида ишлаш пайтида юзага келадиган энг юқори ҳароратининг портлашдан ҳимоя қилишнинг ўзига хос тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
техник ҳужжатлар — портлаш хавфи бўлган муҳитда ишлатиш учун мўлжалланган асбоб-ускуналарни (қисмлар, йиғиш бирликлари, комплекслар ва тўпламлар) лойиҳалаштириш, ишлаб чиқариш ва ишлатишда, шунингдек, ҳимоя тизимларини лойиҳалаштириш, ўрнатиш ва улардан фойдаланишдаги график ва матнли ҳужжатлар тўплами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чанг қатламининг ўзидан-ўзи алангаланиш ҳарорати — қизиган сиртнинг энг паст ҳароратидаги сирт маълум қалинликдаги чанг қатламининг ўзидан-ўзи алангаланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қобиқ (герметик) конструкция — асбоб-ускуналарнинг ишлаши натижасида ўзидан ташқарига ёки ичкарига газ ва чангларни ўтказмайдиган конструкция;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ех-компоненти — портлаш хавфли бўлган муҳитда асбоб-ускуналарнинг хавфсиз ишлаши учун зарур бўлган, асбоб-ускуналарга ўрнатиладиган, портлашдан ҳимояланиб ясалган, лекин мустақил фойдаланиш учун мўлжалланмаган техник қурилмалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишлатиладиган асбоб-ускуналарга хавфсизлик талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Ёнғин хавфсизлиги талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Асбоб-ускуналарга ёнғин хавфсизлиги талаблари Ўзбекистон Республикасининг «Ёнғин хавфсизлиги тўғрисида»ги Қонуни ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар билан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Асбоб-ускуналар портлаш хавфи бўйича хавфсиз ишлаш ва фойдаланиш учун зарур бўлган қуйидаги талабларга:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асбоб-ускуналардан ёнувчи моддаларнинг чиқиши натижасида юзага келиши мумкин бўлган портлаш муҳитининг ҳосил бўлишига йўл қўймаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
портлаш содир бўладиган ҳар бир манбанинг хусусиятини ҳисобга олган ҳолда, портлаш муҳити алангаланишининг олдини олиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асбоб-ускуналарнинг қўлланиш соҳасига қараб, мазкур Техник регламентга 2-иловага мувофиқ Портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишлатиладиган асбоб-ускуналарнинг портлаш хавфсизлигини белгиловчи кўрсаткичлар таснифига жавоб бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Асбоб-ускуналарнинг портлаш хавфсизлиги нормал иш шароитида ва ундан фойдаланиш шартларини ҳисобга олган ҳолда, техник ҳужжатларда белгиланган оғишлар доирасида таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Электр хавфсизлигига қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Электр кучланишининг тебраниши ёки ёрдамчи энергия тавсифининг ўзгариши, шунингдек, электр энергиясининг узилиши ва кейинчалик қайта тикланиши, асбоб-ускуналарнинг хавфсизлигини бузмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Электр тармоғига уланган асбоб-ускуналар электр токи таъсиридан ҳимояланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Асбоб-ускуналарни лойиҳалаштиришда ва ишлаб чиқаришда электромагнит ҳодисалар (жараёнлар) билан боғлиқ ҳар қандай хавфлардан ҳимояланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Асбоб-ускуналар статик электрдан (хавфли қувватга олиб келиши мумкин бўлган электростатик зарядлар) ҳимояланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-боб. Асбоб-ускуналарни лойиҳалаштириш ва техник ҳужжатларга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Лойиҳалаштиришга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Асбоб-ускуналар мақсади бўйича фойдаланилганда ҳамда ўрнатиш, фойдаланиш (ишлатиш), ташиш (жўнатиш), техник хизмат кўрсатиш ва таъмирлашга қўйиладиган талаблар бажарилганда, қуйидаги хавфсизлик талаблари таъминланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асбоб-ускуналар тўлиқ (лойиҳавий) хизмат муддати давомида фойдаланилганда портлаш хавфсизлигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асбоб-ускуналар ва унинг таркибий қисмлари тегишли механик ва иссиқлик кучланишига бардош берадиган тарзда ишлаб чиқилиши ва ишлаб чиқарувчи томонидан белгиланган иш шароитлари чегараларини ҳисобга олган ҳолда, атроф-муҳит ва мавжуд ёки шубҳали агрессив моддалар таъсирига бардош бериши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
агар асбоб-ускуналарда алангаланиш манбалари бўлиши мумкин бўлган қисмлар мавжуд бўлса, у ўчирилган тақдирдагина очилиши ёки чақнашга хавфсиз занжирлардан ташкил топиши ёки ходимларни тегиб кетишидан ва огоҳлантириш белгилари билан ҳимояланган бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
агар асбоб-ускунанинг қобиқ (герметик) конструкциясида туташув манбалари бўлиши мумкин бўлган электр қувватини сақлаш мосламалари (конденсаторлар) ва қиздирилган элементлар мавжуд бўлса, қобиқ (герметик) конструкцияларида ўрнатилган конденсаторларни хавфсиз қолдиқ энергия қийматига тушириш ёки қувватни камайтириш учун етарли вақтни кечиктириш билан очилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иситиладиган элементларнинг ҳарорати жиҳозда кўрсатилган максимал сирт ҳарорати ёки ҳарорат синфидан паст бўлиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
агар электр узилишидан кейин асбоб-ускунани ҳимоя гази билан тозалаш ҳамда ўрнатилган конденсаторлар қувватсизлангунга ёки қизиган элементларнинг ҳарорати паст қийматларга тушгунга қадар ҳимоя гази билан тозалашни давом эттириш назарда тутилган бўлса, ишлаб чиқарувчи томонидан асбоб-ускунанинг очилиш қисмларида огоҳлантириш белгилари ўрнатилган бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
портлашдан ҳимояланганлик даражаси «юқори портлашдан хавфсиз» («жуда юқори») ва «портлашдан хавфсиз» («юқори») ва (ёки) унинг қисмлари сиртининг ҳарорати ўзидан-ўзи ёниш ҳароратидан паст бўлиши ва белгиланган авария ҳолатларида ва атроф-муҳит шароитлари ўзгарганда, портловчи газ муҳити ва ишчи ҳолатида (техник ҳужжатларда белгиланган оғишлар доирасида) чанг қатламининг ўзидан-ўзи ёниш ҳароратидан паст бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишчи ҳолатда атрофдаги газ атмосферасининг ўзидан-ўзи ёниш ҳароратидан юқори ҳароратга (техник ҳужжатларда белгиланган оғишлар доирасида) фақат ишлаб чиқарувчи томонидан асбоб-ускуналарни ҳимоя қилиш учун қўшимча чоралар кўрилган тақдирдагина рухсат этилади. Бундай ҳолатда ташқи иситиш манбалари ва кимёвий реакциялар натижасида юзага келадиган ҳарорат ошишини ҳисобга олиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
портлашдан ҳимоя қилиш даражаси «портлашга қарши юқори ишончлилик» («юқорилаштирилган») бўлган асбоб-ускуналарнинг сирти ҳарорати, нормал иш шароитида максимал сирт ҳароратидан юқори бўлмаслиги керак. Бундай асбоб-ускуналарнинг конструкциясида учқун чиқармайдиган ва унинг натижасида портлаш муҳитини юзага келтирмайдиган қисмлардан ташкил топиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёнувчан газлар ёки чанг ажралиши мумкин бўлган асбоб-ускуналар қобиқ (герметик) конструкцияга эга бўлиши керак. Асбоб-ускуналардаги мавжуд ҳар қандай тешиклар ёки герметик бўлмаган бирикмалар, ҳосил бўладиган газлар ёки чанглар асбоб-ускуналарнинг ташқи қисмида портлаш муҳитини юзага келтирмайдиган қилиб лойиҳалаштирилиши лозим. Материаллар кирадиган ёки чиқадиган тешиклар ёнувчан материалларнинг чиқишини чеклаш учун мўлжалланган ва жиҳозланган бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
портловчи чанг бўлган объектларда ва (ёки) уларнинг жойларида фойдаланиш учун мўлжалланган асбоб-ускуналар юзасида тўпланган чанг ёниб кетмаслиги учун мўлжалланган бўлиши керак. Асбоб-ускуналар қисмларининг сирти ҳарорати чанг қатламининг ўзидан-ўзи ёниш ҳароратидан паст бўлиши керак. Бундай ҳолда хавфли иссиқлик ҳосил бўлишининг олдини олиш учун асбоб-ускуналарнинг қисмлари сирти ҳароратини чеклаш учун воситалар билан таъминлаш керак. Сирт қисми чангдан тозаланиб турилиши ва чанг қатлами меъёри техник ҳужжатларда кўрсатилган бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
техник ҳужжатларда назарда тутилган белгиланган иш режимлари бузилган тақдирда, агар бу хавфсизликка салбий таъсир кўрсатмаса, автоматик жараёнларга киритилган асбоб-ускуналарни хавфсиз қўлда ўчиришни таъминлаши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асбоб-ускуналарнинг авария содир бўлиши ҳолатида ўчирилишида тўпланган энергия очиладиган қопқоқларга ўрнатилган огоҳлантириш белгиларида кўрсатилган вақт ичида хавфсиз қийматга тарқалиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асбоб-ускуналар тегишли кириш мосламалари билан жиҳозланган бўлиши ва агар асбоб-ускуналар бошқа жиҳозлар билан биргаликда фойдаланиш учун мўлжалланган бўлса, уларнинг уланиши хавфсиз бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
агар асбоб-ускуналар портлаш муҳитини аниқлаш ёки огоҳлантириш асбоблари билан жиҳозланган бўлса, уларни жойлаштириш жойлари ва шартлари техник ҳужжатларда кўрсатилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асбоб-ускуналарда портлаш муҳитини яратувчи ёнувчан моддаларни ажратишга қодир бўлган материаллар бўлмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
техник ҳужжатларда белгиланган иш шароитлари доирасида асбоб-ускуналарнинг портлашдан ҳимояланишига салбий таъсир кўрсатиши мумкин бўлган портлаш хавфи мавжуд бўлган муҳитни ҳосил қилувчи материаллар ва моддалар ўртасида кимёвий реакция эҳтимоли истисно қилинган бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асбоб-ускуналарда атроф-муҳит ҳарорати ва иш шароитлари таъсирида кўрсаткичлари ўзгарганда, шунингдек, бошқа материаллар билан биргаликда асбоб-ускуналарнинг портлашдан ҳимояланиш даражасини пасайтирадиган материаллар бўлмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асбоб-ускуналарга ўрнатилган Ех-компонентлари техник ҳужжатларга мувофиқ ўрнатилганда, портлаш хавфсизлигини таъминлаш талабларига мувофиқ хавфсиз ишлаши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ташқи таъсирга тушиши мумкин бўлган асбоб-ускуналар қўшимча ҳимоя воситалари билан таъминланиши керак. Асбоб-ускуналар унинг портлашдан ҳимояланишига путур етмаган ҳолда ташқи таъсирларга бардош бериши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асбоб-ускуналар ёпиқ жойларда ёки контейнерда жойлашган бўлса, агар бу ҳолат портлашдан ҳимоя қилишнинг бир турини ташкил этса, бундай ёпиқ жойлар ёки контейнерларни фақат махсус асбоб ёрдамида ёки тегишли хавфсизлик чораларига риоя этган ҳолда очилиши ва рухсатсиз очилишининг олди олиниши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асбоб-ускуналарнинг ортиқча юкланишининг олдини олиш мақсадида ўлчаш, тартибга солиш ва назорат воситалари (максимал ўчириш, ҳарорат чекловлари, дифференциал босим ўтказгичлари, оқим ўлчагичлари, вақтни кечиктириш релелари, ҳаракат кўрсаткичлари ва (ёки) шунга ўхшаш турдаги қурилмалар) билан таъминланиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Асбоб-ускуналарнинг конструкцияси қуйидаги потенциал алангаланиш манбаларидан ҳимояланган бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
учқунлар (электр ва ишқаланишдан), олов, қизиган сиртларнинг юқори ҳарорати, электромагнит, ультратовуш, оптик ва ионлаштирувчи нурланишдан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хавфли коррозияга олиб келиши мумкин бўлган, учқун пайдо бўлишига ёки юзаларнинг ҳаддан ташқари қизиб кетишига олиб келадиган ва шу билан ёниш эҳтимолини яратадиган адашган оқимлар ва оқиш оқимларидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
материал ва қисмларнинг ҳаракати натижасида ёки бошқа бегона жисмларнинг айланишида бир-бирига ишқаланиш ёки зарба натижасида юзага келиши мумкин бўлган қизишдан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ростлаш қурилмалари томонидан амалга ошириладиган ва алангаланишга олиб келадиган зарба тўлқинлари ёки сиқилиш пайдо бўлишига олиб келиши мумкин бўлган босим компенсациясидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
яшин уришидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
экзотермик реакциялар, шу жумладан, чанг қатламининг ўзидан-ўзи алангаланишидан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Асбоб-ускуналарни конструкциялаш пайтида портлаш пайдо бўлишининг барча хавфли омиллари ҳисобга олинган ва портлашга хавфли муҳитнинг алангаланиш манбалари аниқланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Хавфли омилларни баҳолашни ҳисобга олган ҳолда портлаш муҳитида фойдаланиш учун асбоб-ускуналарни портлашдан ҳимоя қилишни (портлашдан ҳимоя қилиш турларини) таъминлаш усуллари танланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Авария ҳолатларида асбоб-ускуналарни ҳимоя қилишни таъминлайдиган қурилмалар қуйидаги талабларга жавоб бериши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишлаши учун зарур бўлган ҳар қандай ўлчаш ёки назорат қилиш воситасидан мустақил равишда ишлаши керак. Ҳимоя қурилмасининг ишдан чиқиши техник ҳужжатларда назарда тутилган техник воситалар ёрдамида аниқланиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
авария ҳолатидаги ўчириш, тегишли бошқарув қурилмаларини дастурий таъминотнинг оралиқ буйруғисиз бевосита фаоллаштириши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
авария ҳолатларининг олдини олиш ҳимоя қурилмалари, қайта ишга туширишини ҳимоя қилувчи механизмлар ёки бошқа қурилмалар билан жиҳозланиши керак. Янги буйруқни бажариш ва нормал иш режимини тиклаш фақат қайта ишга туширишни махсус блокировка олиб ташлангандан сўнг амалга оширилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Портлаш муҳитида ишлатиладиган бошқа қурилмалар ва дастурлар қуйидаги талабларга жавоб бериши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бошқарув элементлари ва кўрсаткичлар портлаш хавфи бўйича иш хавфсизлигининг мумкин бўлган энг юқори даражаси таъминланган ҳолда ишлаб чиқилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўлчаш функциясига эга бўлган қурилмалар портлаш муҳитида фойдаланиш талаблари ва шартларини ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаштирилиши ва ишлаб чиқарилиши ва ўлчашларнинг бир хиллигини таъминлаш талабларига жавоб бериши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
дастурлаш функциясига эга қурилмалар ва кўрсаткичлар аниқ бўлишини ва ишлашини текшириш имконияти таъминланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўлчаш функциясига эга қурилмалар учун потенциал аланга манбасининг авария чегараси, техник ҳужжатларда, иш шароитларида белгиланган хавфсизлик омилини ҳисобга олган ҳолда, рўйхатга олинган портлаш муҳитининг портлаши ва (ёки) алангаланиши учун чегара шартларидан ўлчаш тизимининг йўл қўйилиши мумкин бўлган жами хатоларини ҳисобга олган ҳолда паст бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
назорат қиладиган ускунанинг дастурий таъминоти дастурдаги хатолар билан боғлиқ хавфларни ҳисобга олиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Техник ҳужжатларга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Асбоб-ускуналарни истеъмолчига етказиб беришда техник ҳужжатлар илова қилиниши ва унда қуйидагилар кўрсатилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асбоб-ускуналарнинг номи ва (ёки) тамғаланиши (тури, маркаси, модели), унинг хавфсизлигига таъсир қилувчи параметрлари ва хусусиятлари, ишлаб чиқарувчининг номи ва (ёки) товар белгиси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
унинг мақсади ҳақида маълумот;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўрнатиш, йиғиш, мослаш ёки созлаш бўйича кўрсатмалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асбоб-ускуналардан фойдаланиш бўйича кўрсатмаларда ва фойдаланиш вақтида кўрилиши зарур бўлган хавфсизлик чоралари (шу жумладан, ишга тушириш, белгиланган мақсадда фойдаланиш, техник хизмат кўрсатиш, барча турдаги таъмирлаш ва техник кўриклар, зарарли ишлаб чиқариш омилларининг жадаллигини камайтириш ва маҳаллийлаштиришга қаратилган ҳимоя воситалари, транспорт қилиш ва сақлаш шартлари);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
белгиланган хизмат муддатлари кўрсаткичлари ва (ёки) белгиланган ишлаш ресурси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кескин носозликлар рўйхати, асбоб-ускуналарнинг авария ҳолатларига олиб келадиган ходимларнинг (фойдаланувчиларнинг) мумкин бўлган хатолари ва бу хатоларнинг олдини олиш бўйича ҳаракатлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чегара ҳолати (режимлари) параметрлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ушбу асбоб-ускуналарнинг нотўғри ишлаши аниқланган тақдирда, бартараф этиш чоралари тўғрисида маълумоти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қўшимча компонентларга бўлган эҳтиёж тўғрисидаги маълумотлар (кабель киришлари ва бошқалар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асбоб-ускуналарнинг портлаш хавфсизлигини белгилайдиган техник тавсифларини сақлашни таъминлашга қўйиладиган талаблари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қадоқлаш, сақлаш ва ташиш шартларига қўйиладиган талаблар, белгиланган сақлаш муддатлари, ҳолатини қайта текшириш, яроқлилик муддати ўтган алоҳида элементларни, қисмларни, йиғмаларни алмаштиришнинг норматив муддатлари бўйича кўрсатмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асбоб-ускуналарни утилизация қилиш талаблари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сақлаш ва ташиш қоидалари ва шартлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ходимларга қўйиладиган талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишлаб чиқарувчининг ва/ёки импорт қилувчининг ёки ваколатли вакилнинг жойлашган жойи (почта манзили), у билан боғланиш учун маълумот;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишлаб чиқарилган сана.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Техник ҳужжатлар Ўзбекистон Республикаси давлат тилида ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Асбоб-ускуналарнинг техник ҳужжатлари ишлаб чиқарувчи (ишлаб чиқарувчининг ваколатли вакили) томонидан ушбу асбоб-ускуналарни ишлаб чиқариш тугагандан сўнг ҳам хизмат муддати тугангунга қадар сақланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-боб. Асбоб-ускуналарни тамғалашга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Асбоб-ускуналар махсус белги билан тамғаланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Асбоб-ускуналарнинг тамғаланиши давлат тилида бўлиши шарт ва қуйидаги мажбурий маълумотларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишлаб чиқарувчининг номи ва унинг товар белгиси (агар мавжуд бўлса);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асбоб-ускунанинг тури, маркаси, модели;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишлаб чиқарилган сана;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишлаб чиқарувчининг рақами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишлаб чиқарувчи мамлакат номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мазкур Техник регламентга 3-иловага мувофиқ Портлаш хавфсизлигининг махсус белгиси тасвири.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тамғаларни бошқа тилларда такрорлашга рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тамғалаш ушбу асбоб-ускуналарнинг юзасига ёки қисмларга ажратилмасдан ва қўшимча асбоблардан фойдаланмасдан, кўриш мумкин бўлган жойга қўйилиши ва бунда асбоб-ускуналарнинг бутун ишлаш муддати давомида сақланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Ишлаб чиқарувчининг қарорига биноан ёки етказиб бериш шартномасига мувофиқ асбоб-ускуналарни тамғалаш ундан хавфсиз фойдаланиш учун муҳим бўлган қўшимча қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
номинал кучланиш ёки номинал кучланиш оралиқлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
узоқ муддатли рухсат этилган иш кучланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
оқим турининг белгиси (агар номинал частота кўрсатилмаган бўлса);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инсоннинг электр токи уришидан ҳимоя қилиш синфининг рамзи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қобиқ (герметик) конструкция билан таъминланган ҳимоя даражаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
номинал истеъмол қилинган ёки фойдали қувват ёки номинал оқим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
оғирлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
габарит ўлчамлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-боб. Асбоб-ускуналарнинг мувофиқлигини баҳолаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Асбоб-ускуналарни идентификация қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Асбоб-ускуналар идентификация қилинади. Уларнинг тавсифлари Техник регламентнинг 22 ва 23-бандларида кўрсатилган маълумотлар билан бир хиллигини таъминлаш йўли билан идентификация қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Асбоб-ускуналар ва Ех-компонентнинг идентификация белгиси — техник ҳужжатларда кўрсатилган портлашдан ҳимояланиш ҳолатининг мавжудлиги ва асбоб-ускуналар ва Ех-компонентда кўрсатилган махсус портлашдан ҳимояланганлик белгиси ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Асбоб-ускуналарни мувофиқлигини баҳолаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Эркин муомалага чиқарилишидан олдин асбоб-ускуналарнинг мазкур Техник регламент талабларига мувофиқлиги мувофиқликни сертификатлаш шаклида тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Мувофиқлик сертификати туркум ишлаб чиқариладиган асбоб-ускуналарга уч йил муддатга, асбоб-ускуналар тўпига эса маҳсулотнинг яроқлилик ёки кафолат муддатига расмийлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Мувофиқликни тасдиқлашдан олдин Ўзбекистон Республикаси қонунчилик ҳужжатлари талабларига мувофиқ асбоб-ускуналар идентификация қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Асбоб-ускуналарни мазкур Техник регламент талабларига сертификатлаштириш орқали мувофиқлиги қуйидаги схемалар асосида баҳоланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1С схема — туркум ишлаб чиқариладиган асбоб-ускуналарни сертификатлаштиришда қўлланилади. Бунда ариза берувчи ишлаб чиқарувчи (ишлаб чиқарувчининг ваколатли вакили) ҳисобланади ва сертификатланган маҳсулотларни мувофиқлик белгиси билан тамғаланишини таъминлайди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3С схема — асбоб-ускуналарни тўпи учун қўлланилади. Бунда ариза берувчи ишлаб чиқарувчи (ишлаб чиқарувчининг ваколатли вакили) ёки сотувчи (импорт қилувчи) ҳисобланади ва сертификатланган маҳсулотларни мувофиқлик белгиси билан (импорт қилинган маҳсулотлар ариза берувчига қулай шаклда) тамғаланишини таъминлайди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4С схема — ягона (битта) асбоб-ускуна учун Техник регламентда белгиланган синов ва ўлчаш жараёнида ушбу буюмга путур етказилмаса қўлланилади. Бунда ариза берувчи ишлаб чиқарувчи (ишлаб чиқарувчининг ваколатли вакили) ёки сотувчи (импорт қилувчи) ҳисобланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Мувофиқлик сертификати Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 14 августдаги 502-сон қарори билан тасдиқланган Маҳсулотларни сертификатлаштириш тартиби тўғрисида низом талабларига мувофиқ расмийлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-боб. Ўтиш даври
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Мазкур Техник регламент кучга кирган вақтдан бошлаб Ўзбекистон Республикаси ҳудудида амалда бўлган ва асбоб-ускуналар учун хавфсизлик талабларини белгилайдиган техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар Техник регламент билан мослаштирилгунига қадар ушбу техник регламентга зид бўлмаган қисмлари амалда қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Техник регламент кучга киргунга қадар асбоб-ускуналар учун олинган мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатлар ушбу ҳужжатларда белгиланган муддатлар давомида амалда бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-боб. Техник регламент талабларига риоя этилиши бўйича давлат назорати
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Мазкур Техник регламент талабларига риоя этилиши устидан давлат назорати Ўзбекистон Республикаси Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги ҳузуридаги Тоғ-кон саноати ва геология соҳасини назорат қилиш инспекцияси, Ички ишлар вазирлиги, Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитаси, Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги, шунингдек, портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишлатиладиган асбоб-ускуналар хавфсизлиги соҳасидаги ваколатли давлат органлари томонидан ўз ваколатлари доирасида қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-боб. Техник регламент талабларини бузганлик учун жавобгарлик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Мазкур Техник регламент талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар Ўзбекистон Республикаси қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавоб берадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишлатиладиган асбоб-ускуналар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламентга
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Техник регламент талаблари қўлланиладиган ва мажбурий тартибда мувофиқлиги баҳоланадиган портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишлатиладиган асбоб-ускуналар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
РЎЙХАТИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Т/р

Асбоб-ускуналар номи

ТИФ ТН коди

1.

Буғ қозонлари, марказий иситиш қозонлари, газгенераторлар ёки тозалаш қурилмалари билан ёки уларсиз сувли газ генераторлари; ацителенли газгенераторлари ва тозалаш ускуналари билан ёки уларсиз шунга ўхшаш газ генераторлари; ички ёниш двигателлари, турбореактив гидротурбиналар, куч қурилмалари (ускуналари), компрессорлар, ҳаво тортиш вентиляторлари, ёқиш горелкалари, саноат ёки лаборатория печкалари ва камералари, суюқликлар ёки газларни фильтрлаш ва тозалаш учун ускуналар ва қурилмалар.

8402 11 000 — 8402 20000 9

(8402 11 000 1, 8402 12 000 1, 8402 19 100 1, 8402 19 900 1, 8402 20 000 1 дан ташқари),

8403 10,

8405 10 000 0,

8407 дан,

8410 11 000 0, 8410 12 000 0,

8410 13 000 0,

8412 10 — 8412 80,

 8416 10 — 8416 20 800 0,

8417 10 000 0 — 8417 80 700 0 дан,

8421 11 000 0 — 8421 39,

8444 00 — 8447 90 000 9 дан,

8450 11 — 8450 20 000 0,

8452 10 — 8452 29 000 0

(фақат двигателли машиналар),

8471 30 000 0, 8471 41 000 0,

8471 49 000 0, 8471 50 000 0,

8472 10 000 0,

8481 10 050 0 — 8481 80 990 7

2.

Электр машиналар ва ускуналар; двигателлар (фуқаролик авиацияси учун мўлжалланганидан ташқари) ва генераторлар, электргенераторли қурилмалар ва айланадиган электр ўзгартирувчилар, ўзгарувчан ток электр трансформаторлари, аккумуляторлар, печлар ва саноат камералари.

8501 — 8502, (8501 20 000 1,

8501 32 000 1, 8501 33 000 1,

8501 40 200 1, 8501 40 800 1,

8501 52 900 1 дан ташқари),

8504 10 — 8504 50 950 0

(8504 40 300 3, 8504 40 300 4 дан ташқари),

8507 10 — 8507 80 000 0

(8507 10 200 1, 8507 10 200 2, 8507 10 800 1 дан ташқари),

8508 11 000 0 — 8508 60 000 0, 8509 (8509 90 000 0 дан ташқари),

8514 10 — 8514 40 000 0,

8515 11 000 0 — 8515 80 900 0, 8517 11 000 0 — 8517 69 900 0, 8518 21 000 0, 8518 22 000 0, 8518 29 960 0,

8530 10 000 0, 8530 80 000 0,

8531 10 — 8531 10 950 0,

8531 20 200 0,

8535 — 8537,

8536 61 дан,

8540 11 000 — 8540 89 000 0,

8541 42 000 0, 8541 43 000 0

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишлатиладиган асбоб-ускуналар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламентга
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишлатиладиган асбоб-ускуналарнинг портлаш хавфсизлигини белгиловчи кўрсаткичлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ТАСНИФИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I. Портлаш хавфи бўлган ҳудудларнинг таснифи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Портлаш хавфи бўлган ҳудудларнинг таснифи ускуна тегишли портлаш хавфи бўлган ҳудудда хавфсиз ишлатилишини таъминловчи портлашдан ҳимоя қилиш даражаси бўйича мос ускунани танлаб олиш мақсадида қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Портлаш хавфи бўлган аралашманинг мавжудлиги частотаси ва давомийлигига қараб, хавфли ҳудудлар қуйидаги синфларга бўлинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0-синф — газлар ёки суюқ буғларнинг ҳаво билан портлаш хавфи бўлган аралашманинг доимий ёки камида бир соат давомида мавжуд бўлган ҳудудлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-синф — асбоб-ускунанинг нормал ишлаши вақтида ҳаво билан портлаш хавфи бўлган аралашмалар ҳосил қилувчи ёнувчи газлар ёки ёнувчи суюқликларнинг буғлари ажралиб чиқадиган ҳудудлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-синф — асбоб-ускунанинг нормал ишлаш вақтида портлаш хавфи бўлган газлар ёки суюқлик буғларининг ҳаво билан аралашмалари ҳосил бўлмайдиган, аммо авария ёки технологиянинг ишдан чиқиши натижасида портлаш хавфи бўлган газлар ёки суюқлик буғларининг ҳаво билан аралашмаси ҳосил бўлиши мумкин бўлган ҳудудлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20-синф — портлаш хавфи бўлган ёнувчи чангнинг ҳаво билан аралашмаси ҳар бир кубометр учун 65 g дан пастроқ концентрацияда алангаланиш чегарасига эга бўлган ва доимий равишда мавжуд бўлган ҳудудлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21-синф — хоналарда жойлаштирилган асбоб-ускуналарнинг нормал иш режимида ишлашида ажраладиган чанглар ёки толаларнинг жамланмаси ҳосил бўладиган ва натижада ҳар бир кубометр учун 65 g ва ундан кам миқдорда ҳаво билан аралашиб портлаш хавфи бўлган муҳитни яратиши мумкин бўлган ҳудудлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22-синф — хоналарда жойлаштирилган асбоб-ускуналарнинг нормал иш режимида ишлашида ажраладиган чанглар ёки толаларнинг жамланмаси ҳосил бўладиган ва натижада ҳар бир кубометр учун 65 g ва ундан кам миқдорда ҳаво билан аралашиб портлаш хавфи бўлган муҳитни яратмайдиган, аммо авария ёки технологик қурилмани бузилиши натижасида ёнувчи чанглар ёки толаларни ҳаво билан аралашиши натижасида портлаш хавфи мумкин бўлган ҳудудлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II. Портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишлатиладиган асбоб-ускуналарнинг гуруҳлар бўйича таснифи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Қўллаш соҳасига қараб асбоб-ускуналар қуйидаги гуруҳларга бўлинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I гуруҳ асбоб-ускуналари — руда газлари ва (ёки) ёнувчи чанг туфайли хавфли бўлган шахталар ва уларнинг ер усти ва ер ости иншоотларида фойдаланиш учун мўлжалланган ускуналар. Конструкциясига қараб, I гуруҳ асбоб-ускуналари портлашдан ҳимоя қилинганлиги ҳолати учта даражадан бирига эга бўлиши мумкин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II гуруҳ асбоб-ускуналари — портловчи газ муҳити таъсирида хавфли жойларда фойдаланиш учун мўлжалланган асбоб-ускуналар (шахталар ва уларнинг ер усти ва ер ости иншоотлари бундан мустасно). Конструкциясига қараб, II гуруҳ асбоб-ускуналари портлашдан ҳимоя қилинганлиги учта даражадан бирига эга бўлиши мумкин. II гуруҳ асбоб-ускуналари портлашдан ҳимоя қилинганлик тоифасига қараб IIA, IIB, IIC кичик гуруҳларга бўлиниши мумкин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III гуруҳ асбоб-ускуналари — портловчи чанг муҳити таъсирида хавфли жойларда фойдаланиш учун мўлжалланган асбоб-ускуналар (шахталар ва уларнинг ер усти ва ер ости иншоотлари ишлари бундан мустасно). Конструкциясига қараб, у портлашдан ҳимоя қилишнинг учта даражадан бирига эга бўлиши мумкин. III гуруҳ жиҳозларини портлаш муҳитининг хусусиятларига қараб IIIA, IIIB, IIIC кичик гуруҳларга бўлиш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III. Портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишлатиладиган асбоб-ускуналарни портлашдан ҳимоя қилиш даражалари бўйича таснифи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Алангаланиш манбаига айланиш хавфи ва уни портловчи муҳитда ишлатиш шартларига қараб, асбоб-ускуналар портлашдан ҳимояланиш даражаларига кўра қуйидагича таснифланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«портлашга чидамли» («жуда юқори»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«портлашдан ҳимояланган» («юқори»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«портлашга қарши юқори ишончлилик» («юқорилаштирилган»).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Портлашдан ҳимояланишнинг «портлашга чидамли» («жуда юқори») даражаси ишлаб чиқарувчи томонидан белгиланган иш параметрларига мувофиқ ишлашга мўлжалланган, ҳатто портлашдан ҳимояланишнинг зарур даражасини таъминлайдиган асбоб-ускуналарга нисбатан қўлланилади. Эҳтимолдан йироқ бўлмаган ҳолда, портлаш муҳити мавжуд бўлганда ҳам ишлайдиган ва агар ҳимоя воситаларидан бири ишламай қолган тақдирда ҳам, иккинчи мустақил ҳимоя тизими билан портлашдан ҳимоя қилиш орқали ёки иккита бир-биридан мустақил ҳимоя тизимида узилишлар содир бўлганда портлашдан ҳимояланганлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур ҳимояланиш ҳолати мавжуд ускуналар, руда газлари ва (ёки) ёнувчи чанглар (I гуруҳ ускуналари) ёки объектлар ва (ёки) уларнинг участкаларида (II ва III гуруҳ ускуналари) газ, буғ, туман ёки чанг, тола, учувчи моддалар сифатида ҳаво билан ёнувчи моддаларнинг аралашмаси натижасида доимий ёки тез-тез портлашга хавфли муҳитни яратиши мумкин бўлган ер ости конларида ва уларнинг ер усти иншоотларида фойдаланиш учун мўлжалланган жойларда фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Портлашдан ҳимояланиш даражаси «портлашдан ҳимояланган» («юқори») ишлаб чиқарувчи томонидан белгиланган иш параметрларига мувофиқ ишлашга мўлжалланган ва портлашдан ҳимоя қилишнинг зарур даражасини таъминлайдиган ва бир эътироф этилган эҳтимолий зарар билан нормал ишлашни таъминлайдиган ускуналарга нисбатан қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I гуруҳ асбоб-ускуналари ушбу портлашдан ҳимояланиш даражаси атроф-муҳитдаги руда газларини концентрацияси тартибга солинадиган миқдорига етганда хавфсиз тарзда ўчириш имкониятига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур ҳимояланиш ҳолати мавжуд асбоб-ускуналар, руда газлари ва (ёки) ёнувчи чанглар (I гуруҳ ускуналари) ёки объектлар ва (ёки) уларнинг участкаларида (II ва III гуруҳ асбоб-ускуналари) газ, буғ, туман ёки чанг, тола, учувчи моддаларнинг эҳтимолий мавжуд бўлиши мумкин бўлган ва унинг натижасида портлашга хавфли муҳитни яратиши мумкин бўлган ер ости конларида ва уларнинг ер усти иншоотларида фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Портлашдан ҳимоя қилиш даражаси «портлашга қарши юқори ишончлилик» («юқорилаштирилган») ишлаб чиқарувчи томонидан белгиланган иш параметрларига мувофиқ ишлашга мўлжалланган ва фақат ишлаб чиқарувчи томонидан белгиланган нормал иш режимида ишлашини таъминлайдиган асбоб-ускуналарга нисбатан қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I гуруҳ асбоб-ускуналари ушбу портлашдан ҳимояланиш даражаси атроф-муҳитдаги руда газларини концентрацияси тартибга солинадиган миқдорига етганда хавфсиз тарзда ўчириш имкониятига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур ҳимояланиш ҳолати мавжуд асбоб-ускуналар, нормал режимда ишлаши жараёнида руда газлари ва (ёки) ёнувчи чанглар ёки портлаш муҳитини, ҳаво билан газ, буғ, туман ёки чанг, тола, учувчи моддаларнинг аралашмаси натижасида кам миқдорда мавжуд бўлиши, аммо портлаш муҳити мавжуд бўлса, фақатгина қисқа муддатда пайдо бўладиган ер ости конларида ва уларнинг ер усти иншоотларида (I гуруҳ асбоб-ускуналари) ёки уларнинг объектлари ва (ёки) уларнинг участкаларида (II ва III гуруҳ асбоб-ускуналари) фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV. Асбоб-ускуналарни портлашдан ҳимоя қилувчи воситаларнинг турлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Атрофдаги портлаш хавфи бўлган муҳит алангаланишининг олдини олиш бўйича инобатга олинган махсус чора-тадбирларга қараб, асбоб-ускуналар портлашдан ҳимоя қилиш воситаларининг бир тури ёки бир нечта қўшма турларига эга бўлиши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) портлаш хавфи бўлган газ муҳитида ишлаш учун мўлжалланган электр асбоб-ускуналарига нисбатан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«d» — портлашга чидамли қобиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«е» — кучайтирилган ҳимоя;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«i» («iа», «ib», «ic») — чақнашга хавфсиз (ички хавфсиз электр даври);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«m» («mа», «mб», «mc») — бирикма билан муҳрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«nА» — учқун чиқмайдиган асбоб-ускуналар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«nC» — портлашдан ҳимояланган қобиқдаги контакт қурилмаси ёки герметик орқали муҳрланган ёки ёнмайдиган компонент;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«nR» — газ ўтиши чекланган қобиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«nL» — чекланган энергияга эга электр занжирларини ўз ичига олган ускуналар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«nZ» — ортиқча босим остида қобиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«о» — мой билан тўлдирилган қобиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«p» — («pх», «py», «pz») — ортиқча босим остида қобиқни тўлдириш ёки тозалаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«q» — қобиқни кварц билан тўлдириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«s» — портлашдан ҳимоя қилишнинг махсус тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) портлаш хавфи бўлган чангли муҳитда ишлатиладиган электр асбоб-ускуналарига нисбатан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«t» — («tа», «tb», «tc») — қобиқ билан ҳимоялаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«i» — («iа», «iб») — учқундан ҳимоя қилиш (электр занжирини учқундан ҳимояланиши);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«m» — («mа», «mб», «mc») — бирикма билан муҳрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«p» — ортиқча босим остида қобиқни тўлдириш ёки тозалаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«s» — портлашдан ҳимоя қилишнинг махсус тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3) портловчи муҳитда фойдаланиш учун мўлжалланган электр бўлмаган асбоб-ускуналарга нисбатан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«c» — конструкциявий хавфсизлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«b» — алангаланиш манбасини бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«k» — суюқликка ботириш орқали ҳимоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«d» — портлашдан ҳимояланган қобиқ билан ҳимоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«fr» — газ ўтказувчанлиги чекланган қобиқ билан ҳимоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«p» — юқори босимдан ҳимоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4) портлашдан ҳимоя қилишнинг бошқа турлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Асбоб-ускуналарни портлашдан ҳимоя қилувчи воситаларнинг турлари атрофдаги портлаш муҳити алангаланишининг олдини олиш учун турли даражадаги портлашдан ҳимояланган ускуналарда назарда тутилган қуйидаги махсус чора-тадбирлар билан белгиланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
портлашдан ўтказмайдиган қобиқ «d» — ускунани портлашдан ҳимоя қилиш тури бўлиб, унинг қисмлари портлаш газ муҳитини алангалантириб, қобиқ ичидаги портлаш натижасида ҳосил бўлган босимни ушлаши натижасида атроф-муҳитга портлаш хавфи бўлган муҳит тарқалмаслигининг олдини олиш тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«t» ҳимоя қобиғи — портлашдан ҳимоя қилиш тури бўлиб, унда ускуна қобиқ билан ҳимояланган бўлиб, чангнинг киришидан ва сирт ҳароратини чеклаш воситалари билан ҳимояланганлик тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кучайтирилган ҳимоя тури «е» — портлашдан ҳимоя қилиш тури бўлиб, рухсат этилган ҳароратнинг ошиб кетишига қўшимча чоралар кўрилиши, шунингдек нормал ёки белгиланган (фавқулодда) иш режимларида учқун пайдо бўлишига қарши қўшимча чоралар қўлланиладиган портлашдан ҳимоя қилиш тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
учқунга хавфсиз (учқунга хавфсиз электр занжири) «i» — портлашдан ҳимоя қилиш тури бўлиб, электр зарядланишини электр энергияси (қуввати) ва электр жиҳозлари элементларининг ҳароратини учқун ёки иссиқлик таъсиридан алангаланишни келтириб чиқарадиган даражадан пастроқ қийматга чеклаш тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«m» бирикма билан пломбалаш — портлашдан ҳимоя қилишнинг тури бўлиб, унда ускунанинг қисмларини ишлатиши ёки монтаж жараёнида портлаш хавфи бўлган муҳитни учқун ёки қизиши натижасида алангаланишига олиб келиши, пломбалаш орқали бартараф этиш тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«n» ҳимоя тури — портлашдан ҳимоя қилиш тури бўлиб, электр қурилмаларини нормал ва белгиланган (фавқулодда) иш жараёнларида ишлашида атроф муҳитда портлаш хавфи бўлган газ муҳитини олдини олиш учун қўшимча ҳимоя тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«о» қобиқни мой билан тўлдириш — портлашдан ҳимоя қилиш тури бўлиб, ускуна ёки унинг қисмини ҳимоя суюқлигига чўктирилиши натижасида, унинг суюқлик ичида ёки ташқарисида портлаш хавфи бўлган газ муҳитини алангаланиши олдини олиш тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ортиқча босим остида қобиқни тўлдириш ёки тозалаш «р» — портлашдан ҳимоя қилиш тури бўлиб, қобиқни ёки хонани ташқи босимдан кўп бўлган миқдорда ҳимоя гази босими билан тўлдирилиши натижасида, ташқи муҳит таъсиридан ҳимоялаш тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қобиқни кварц билан тўлдириш «q» — портлашдан ҳимоя қилиш тури бўлиб, портлаш муҳитини алангаланишига олиб келиши мумкин бўлган қисмларни маълум бир ҳолатда ўрнатилади ва ташқи портлаш муҳитидан олдини оладиган қобиқ билан тўлиқ ўралган портлашдан ҳимоя қилиш тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
портлашдан ҳимоя қилишнинг махсус тури «s» — портлашдан ҳимоя қилиш тури бўлиб, ушбу банднинг иккинчи — ўнинчи хат бошларида назарда тутилган ҳимоя чораларидан фарқли, аммо баҳолаш ёки синов вақтларида портлашдан ҳимоя қилишни таъминлаш учун етарли деб тан олинган ҳимоя чораларига асосланган портлашдан ҳимоя қилиш тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
конструктив хавфсизлик «c» — портлашдан ҳимоя қилиш тури бўлиб, ускунанинг ҳаракатланувчи қисмларидан пайдо бўладиган адиабатик сиқилиш, учқун ва юзаларнинг қизиши натижасида портлаш хавфи бўлган муҳитнинг яратилишини олдини олишга қаратилган қўшимча чоралар тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алангаланиш манбаси назорати «b» — портлашдан ҳимоя қилишнинг бир тури бўлиб, қурилманинг электр бўлмаган қисмига ўрнатилиб, бу билан алангаланиш манбасини ва унга ўрнатилган хавфсизлик қурилмалар орқали, қурилма кўрсаткичларини назорат қилади ва автоматик ҳимоя воситаларини ёки сигнализаторларни ишга туширадиган тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
суюқликка чўктириш орқали ҳимоя қилиш «k» — портлашдан ҳимоя қилишнинг бир тури бўлиб, бунда алангаланиш салоҳияти хавфсиз ёки портлаш хавфи бўлган муҳитдан суюқликка тўлиқ ёки қисман чўктириш орқали ажратилган бўлиб, бунда хавфли сиртлар доимо ҳимоя суюқлиги билан шундай қопланган бўлиши керакки портлаш хавфи бўлган муҳит ҳимоя суюқлигидан юқори сатҳда ёки қобиқ ташқарисида жойлашган бўлиши натижасида алангаланиш олди олинган бўлиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«fr» газ оқими ўтиши чекланган қобиқ билан ҳимоя қилиш — портлашдан ҳимоя қилиш тури бўлиб, бунда қобиқ ёрдамида портлаш хавфи бўлган муҳитга паст даражада портлаш хавфи камайтириш орқали чеклаш, бунинг натижасида қобиқдаги портлаш хавфи бўлган муҳитни алангаланиш чегарасидан ҳам паст даражада бўлиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V. Асбоб-ускуналарни ҳарорат синфлари бўйича таснифи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Энг юқори рухсат этилган сирт ҳароратига қараб II гуруҳ асбоб-ускуналари қуйидаги ҳарорат синфларига бўлинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) Т1 — 450 °C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) Т2 — 300 °C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3) Т3 — 200 °C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4) Т4 — 135 °C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5) Т5 — 100 °C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6) Т6 — 85 °C.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишлатиладиган асбоб-ускуналар хавфсизлиги тўғрисидаги техник регламентга
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Портлаш хавфсизлигининг махсус белгиси тасвири
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Портлаш хавфсизлигининг махсус белгиси тасвирининг тавсифи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«Ех» махсус белгиси асбоб-ускуналарнинг портлашдан ҳимояланиш ҳолатини англатади (Explosion-proof).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Портлаш хавфсизлигининг махсус белгиси лотин алифбосидаги «Е» ва «х» ҳарфлари жамланмасидан ташкил топган бўлиб, «х» ҳарфининг баландлиги «Е» ҳарфи баландлигининг 5/9 қисмини ташкил этади ва ёруғ фонда тўртбурчак шаклда (1-расм) ёки контрастли фонда (2-расм) баландлик ва кенглик нисбати 11/8 кўринишда бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Портлаш хавфсизлигининг махсус белгиси ўлчамларини портлаш муҳитида ишлайдиган асбоб-ускуналарни ишлаб чиқарувчиси томонидан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тўртбурчакнинг базавий баландлиги камида 10 mm бўлиши керак. Портлаш хавфсизлигининг махсус белгиси ўлчамлари унинг элементларини аниқ ва бевосита кўз билан ускуна ёки Ех-компонентининг умумий рангли фонида кўриш имконини бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 6 январдаги 2-сон қарорига
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишлатиладиган асбоб-ускуналар хавфсизлиги тўғрисида техник регламентни жорий этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
СХЕМАСИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Босқичлар

Субъектлар

Тадбирлар

Бажариш муддатлари

1-босқич

Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги,

Тоғ-кон саноати ва геология соҳасини назорат қилиш инспекцияси

1. Портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишлатиладиган асбоб-ускуналарга доир амалдаги стандартлар рўйхатини тузади ва хатловдан ўтказади.

Уч ой муддатда

2. Мазкур Техник регламент талабларига риоя этилишини таъминлайдиган ҳамда техник регламентларда белгиланган асбоб-ускуналарнинг мувофиқлигини баҳолаш учун зарур бўлган намуналарни олиш, синаш ва ўлчаш усулларини белгилайдиган стандартлар рўйхатларини шакллантиради ва белгиланган тартибда тасдиқлайди.

Бир ой муддатда

2-босқич

Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги

Портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишлатиладиган асбоб-ускуналарнинг Техник регламент талабларига мувофиқлигини баҳолаш учун сертификатлаштириш органлари ва синов лабораторияларини аккредитациядан ўтказиш кўламини кенгайтириш бўйича чораларни кўради.

Олти ой муддатда

3-босқич

Тоғ-кон саноати ва геология соҳасини назорат қилиш инспекцияси,

Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитаси,

Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги

Техник регламентнинг мақсадлари, мазмуни ва уни қўллаш тартиби тўғрисида аҳолини, республика ижро этувчи ҳокимият органлари ва хўжалик бирлашмалари, тадбиркорлик субъектларини кенг миқёсда хабардор қилишни таъминлайди.

Жадвалга мувофиқ

4-босқич

Тадбиркорлик субъектлари

1. Техник регламентни ўрганади, масъул ходимларни ўқитади ва Техник регламентни ўз фаолиятида жорий қилади.

Келишилган муддатларда

2. Мувофиқликни баҳолаш тартиботидан ўтказиш учун тегишли маҳсулот намуналарини Техник регламент талабларига мувофиқ тайёрлайди.

Техник регламент кучга кирган кундан бошлаб

5-босқич

Тоғ-кон саноати ва геология соҳасини назорат қилиш инспекцияси,

Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитаси,

Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги

Техник регламент талабларига риоя этилиши устидан давлат назоратини амалга оширади.

Белгиланган тартибда

6-босқич

Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги

Техник регламентни қўллаш амалиётини мониторинг қилади ва маълумотларни тизимли асосда Вазирлар Маҳкамасига киритади.

Ҳар чоракда

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 6 январдаги 2-сон қарорига
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг ўз кучини йўқотган деб ҳисобланаётган айрим қарорлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
РЎЙХАТИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Вазирлар Маҳкамасининг «Портлаш хавфи бўлган муҳитларда ишловчи асбоб-ускуналарнинг хавфсизлиги тўғрисидаги умумий техник регламентни тасдиқлаш ҳақида» 2017 йил 24 ноябрдаги 941-сон қарори.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчалар (Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги соҳасида давлат бошқаруви ва назорати тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2018 йил 12 декабрдаги ПФ-5594-сон Фармони ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикаси Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси фаолиятини ташкил этиш тўғрисида» 2018 йил 12 декабрдаги ПҚ-4058-сон қарори)» 2019 йил 6 мартдаги 195-сон қарорига илованинг 43-банди.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.01.2025 й., 09/25/2/0014-сон)