09.08.2024 йилдаги 01/2-48-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг буйруғи, 09.08.2024 йилдаги 01/2-48-сон
Kuchga kirish sanasi
17.09.2024
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
буйруғи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 17 сентябрда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 291]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодекси ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 6 октябрдаги 577-сон «Қурилиш соҳасига оид талабларни соддалаштириш ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларни тизимлаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига мувофиқ буюраман:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Айрим шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари 2-иловага мувофиқ ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Энергетика вазирлиги, Транспорт вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан келишилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Вазирнинг биринчи ўринбосари Ш. ХИДОЯТОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024 йил 9 август,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
01/2-48-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Келишилди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А. АБДУХАКИМОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024 йил 30 июль
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024 йил 16 июль
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Транспорт вазири И. МАХКАМОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024 йил 19 июль
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024 йил 18 июль
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Энергетика вазири Ж. МИРЗАМАҲМУДОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2024 йил 18 июль
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 9 августдаги 01/2-48-сон буйруғига
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) йўл изи 1520 mm бўлган темир йўлларни, қўшимча (иккинчи ва кейинги) умумий фойдаланишдаги темир йўлларни лойиҳалаш, қуриш ва реконструкция қилиш талабларини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу ШНҚ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
умумий фойдаланишдаги йўл изи 1520 mm бўлган темир йўлларга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўрт ўқли вагоннинг ўқидан рельсларга юкланган юк 245 kN дан, чизиқли статик юк 103 kN/m дан кўп бўлмаганда, тележка базасида чизиқли динамик юк 168 kN/m дан ошмаганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тезлиги 100 km/h бўлган юк поезди, 140 km/h бўлган тезлаштирилган юк поезди ва рефрижераторли поездга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
поездлар ҳаракатланишини таъминловчи умумий фойдаланилмайдиган темир йўлларга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўта зўриққан йўлларда тезлиги 250 km/h бўлган йўловчи поезди, 120 km/h бўлган юк поезди, 160 km/h бўлган тезлаштирилган юк поезди ва рефрижераторга татбиқ этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Мазкур ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар қўлланилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 1.02.07-19 «Қурилиш учун муҳандислик техник изланишлар. Асосий қоидалар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.01.01-22 «Лойиҳалаш учун иқлимий ва физикавий-геологик маълумотлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҚМҚ 2.01.07-96 «Юклар ва таъсирлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҚМҚ 2.01.08-19 «Шовқиндан ҳимоя»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҚМҚ 2.04.03-19 «Канализация. Ташқи тармоқлар ва иншоотлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.02-07 «Автомобиль йўллари»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.03-22 «Кўприклар ва қувурлар»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.07.01-23 «Аҳоли пунктларининг ҳудудларини ривожлантириш ва қуришни шаҳарсозлик жиҳатидан режалаштириш»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 7392-2014 «Темир йўлнинг балласт қатлами учун зич жинслардан майдаланган тош. Техник шартлар»;(Расмий манба: «Щебень из плотных горных пород для балластного слоя железнодорожного пути». Технические условия.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 9238-2013 «Темир йўл ҳаракатланувчи таркибининг ўлчамлари ва биноларнинг яқинлашиши»; (Расмий манба: «Габариты железнодорожного подвижного состава и приближения строений»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 5180-2015 «Тупроқлар. Физикавий хусусиятларни лабороторияда аниқлаш усуллари»; (Расмий манба: «Грунты. Методы лабораторного определения физических характеристик»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 22733-2016. «Тупроқлар. Максимал зичликни лабораторияда аниқлаш усули»; (Расмий манба:. «Грунты. Метод лабораторного определения максимальной плотности»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ 25100-2020 «Тупроқлар. Таснифлаш»; (Расмий манба: «Грунты. Классификация»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ Р 51685-2012 «Темир йўл рельслари. Умумий техник шартлар»; (Расмий манба: «Рельсы железнодорожные. Общие технические условия»);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГОСТ Р 34222-2017 «Темир йўл рельслари. Умумий техник шартлар»; (Расмий манба: «Рельсы железнодорожные. Общие технические условия»).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Атама ва таърифлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ушбу ШНҚда қуйидаги атама ва таърифлардан фойдаланилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
темир йўл — умумий фойдаланишдаги транспорт турларидан бири бўлиб, у ишлаб чиқариш ва ижтимоий йўналишдаги корхоналар, муассасалар ва ташкилотларни ўз таркибига олган, бошқа давлатларнинг темир йўллари ва транспортнинг бошқа турлари билан ўзаро ҳамкорликда ташиш эҳтиёжларини таъминловчи ягона ишлаб чиқариш-технология мажмуидан иборатдир;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йўл тўшамасининг чети — асосий йўл тўшамаси майдонининг бир қисми бўлиб, балласт призмаси қиялигининг пасти қисми билан йўл қирғоғи орасида жойлашган майдон;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йўл тўшамасининг асосий майдони — йўл тўшамасининг юқори қисми бўлиб, у балласт қатлами, йўл тўшамаси тупроғи чегараларини ва йўл тўшамасининг четларини ўз ичига олади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
темир йўлнинг ҳимоя иншоотлари — темир йўл мажмуасига кирувчи қурилиш материаллари ёки иншоотларнинг ноқулай табиий таъсиридан ҳимоя қилиш учун мўлжалланган доимий ёки вақтинчалик, устки ёки кўмилган иншоотлар ва қурилмалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йўл тўшамасининг деформацияси — мавсумий ёғингарчиликлар ва қолдиқлар, йўл тўшамасининг кўтарилиши ва силжиши, шикастланиши, йўл тўшамаси ёки унинг элементларининг табиий ва техноген таъсирлар натижасида, шу жумладан поезд юки таъсирида бузилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўчкиларга қарши иншоотлар — қор кўчкиларини олдини олиш ва темир йўлни ҳаракатланувчи қор кўчкилари ҳалокати таъсиридан ҳимоя қилиш учун мўлжалланган иншоотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
гирдоб — тупроқларнинг умумий ёки маҳаллий музлаши ва улардаги сувнинг музлаш ҳажмининг кўпайиши натижасида юзага келадиган темир йўлнинг эгрилиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қумли уюмлар — темир йўлга шамол олиб келадиган қумларнинг тўпланмаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қор кўчкилари — тоғ ён бағирларига қаттиқ тана (хўл қор кўчкиси) ёки майдаланган қор (қуруқ қор кўчкиси) шаклида тушадиган ёки силжийдиган катта қор массаларининг тўпланган ҳаракати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қор уюмлари — темир йўл ва станция ҳудудларидаги қор қатламлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Ушбу ШНҚда қуйидаги қисқартмалар қўлланилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
РКД — рельслар каллаклари даражаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ТХК — техник хизмат кўрсатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
БСР — бир сим — рельс;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ИСР — иккита сим — рельс;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
СМБ — сигналлаштириш, марказлаштириш, блоклаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
УҚТ — ультра қисқа тўлқин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Йўловчилар ва юкларни ташишга мўлжалланган темир йўллар техник топшириққа мувофиқ лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Темир йўллар тоифалари ва уларнинг йўналишлари, ташиладиган юкларнинг ҳажмлари мазкур ШНҚнинг 1-жадвалида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
 
 

1-жадвал

Темир йўллар тоифалари
Темир йўл йўналиши
Фойдаланишнинг 10-чи йилида ҳисоб-китобли йиллик келтирилган юкдан зўриққанлик 
(нетто юк йўналишида),

mil.tkm/km (бирга қўшиб)

Юқори тезюрар

Йўловчилар поездларининг 200 дан 250 km/h гача тезлик билан ҳаракатланиши учун темир йўл магистрал линиялари

Тезюрар

Йўловчилар поездларининг 160 дан 200 km/h гача тезлик билан ҳаракатланиши учун темир йўл магистрал линиялари

Махсус юкдан зўриққан

Катта ҳажмдаги юк ташиш учун темир йўл магистрал линиялари

50 юқори

I

Темир йўл магистрал линиялари

30 дан юқори 50 гача

II

Темир йўл магистрал линиялари

15 дан юқори 30 гача

III

Темир йўл магистрал линиялари

8 дан юқори 15 гача

IV

Темир йўл линиялари

8 гача

V

Станция ичидаги уланиш ва шохобча йўллари

Юкдан зўриққанликдан қатъи назар

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Келтирилган юкдан зўриққанлик йўловчилар поездларининг сони ва массасини ҳисобга олган ҳолда белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Йўловчилар поездлар ҳаракатининг максимал тезлиги қуйидагилар учун назарда тутилади: махсус юкдан зўриққан линияларда-120 km/h гача (тегишли асосга эга бўлганда, 160 km/h гача йўл қўйилади), I ва II тоифадаги йўналишларда-160 km/h, III тоифаси — 120 km/h гача ва IV тоифадаги — 80 km/h гача назарда тутилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Поездлар ҳаракатланишининг максимал тезлиги 80 km/h юқори бўлган шохобча ва станция ичидаги уланиш йўллари III тоифадаги темир йўлларнинг талабларига жавоб бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Станция ичидаги уланиш йўлларга контейнер майдонларига, базаларга, саралаш платформаларига, вагонларни тозалаш, ювиш, зарарсизлантириш, ҳаракатланувчи таркибни таъмирлаш ва бошқа технологик операцияларни амалга ошириш пунктларига олиб борадиган йўллар киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Икки йўлли темир йўллар линияларини I тоифага мувофиқ, мавжуд линиянинг иккинчи йўлларини эса I ёки II тоифага мувофиқ лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Линиялар ва иккинчи йўлларни темир йўлларнинг тоифалари бўйича, мавжуд линияларни кучайтиришда (қайта қуришда) доимий қурилмаларни техник-иқтисодий асосда лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Фойдаланишнинг бешинчи йили юк ташиш йўналишида юкнинг соф оғирлигидан зўриққанлиги 30 mln.tkm/km бўлган ва кейинчалик юкдан зўриққанлиги ўсиб борувчи (ҳар йили 2 mln.tkm/km дан кам эмас) линиялар учун уларни икки йўлли ёки икки томонлама темир йўл билан лойиҳалаштириш техник-иқтисодий асосланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. 10 — 15 йиллар ичида электр тортишга ўтиш мўлжалланган тепловозли тортишга эга темир йўлларни бўйлама профили ва линия режаси қисмида, алоҳида қурилмаларни ва бошқа доимий қурилмаларни электр тортгич талаблари бўйича жойлаштириш қисмида лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Темир йўлларни, иккинчи йўлларни қуриш, мавжуд темир йўлларни кучайтириш (қайта қуриш), разъездларни, катта станцияларни, деполарни ва бошқа йирик иншоотларни қуриш зарурияти техник-иқтисодий ва йўллар тармоғининг тегишли полигонларини ўрганиш натижалари асосида белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Шохобча йўлларни саноат ҳудудлари ва тугунлари транспорти комплекс ривожланишининг бош схемалари, ҳудудий режалашнинг лойиҳалари, аҳоли пунктларининг ҳудудларини ривожлантириш ва қуришни шаҳарсозлик жиҳатидан режалаштириш лойиҳалари ШНҚ 2.07.01-23 га асосан амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Энг яқин умумий тармоқ темир йўлларининг ривожланиши схемалари ва умумий тармоқ темир йўлларининг туташган станциясининг ва саноат корхоналарининг ички темир йўлларининг иши билан боғлиқ ҳолда, транспорт ишининг ягона технологик жараёнини таъминлаб лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Темир йўллар, иккинчи йўллар ва мавжуд темир йўлларни кучайтиришни (қайта қуришни) ва уларнинг алоҳида иншоотлари ва қурилмаларини лойиҳалашдан олдин лойиҳавий ечимлар рақобатчи вариантларининг техник-иқтисодий кўрсаткичлари солиштирилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Лойиҳавий ечимлар вариантларини танлашда темир йўллардан фойдаланиш шароитларини, белгиланувчи ишларни бажариш усуллари ва қурилиш ишларининг муддатларини, атрофдаги ҳудуднинг аҳолиси, саноат ва қишлоқ хўжалигига хизмат кўрсатиш шароитларини, иқлимий ва бошқа маҳаллий хусусиятларни ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Лойиҳаланаётган темир йўллар ва мавжуд темир йўлларни кучайтириш (қайта қуриш), модернизация қилиш лойиҳаларини комплекс тарзда оралиқ йўллар, тугунлар ва станциялар бўйича талаб қилинувчи ўтказиш, ташиш ва қайта ишлаш қобилиятини ҳисобга олиб бутун йўналишлар ва алоҳида участкаларда ҳар бир ҳисобий муддат учун ишлаб чиқилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Талаб қилинувчи ўтказиш ва қайта ишлаш қобилияти йўловчилар ва юк айланмасининг ҳажмидан келиб чиқиб, ойлар бўйича ташишнинг нотекислигини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Темир йўл иншоотлари ва қурилмаларига техник хизмат кўрсатиш, таъмирлаш ҳамда поездлар ҳаракати ҳажмининг сутка давомида ўзгаришини таъминлаш учун зарур захираларни ҳисобга оладиган коэффициент қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
янги бир йўлли линияларни лойиҳалашда — 0,8;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
икки йўлли линияларни, иккинчи йўлларни ва шохобча йўлларини лойиҳалашда — 0,85.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Темир йўлнинг ўтказиш ва ташиш қобилиятини ва унинг алоҳида қурилмаларининг қувватини аниқловчи лойиҳалашнинг асосий параметрларини ҳамда темир йўлнинг асосий йўналишини техник-иқтисодий натижалари бўйича дастлабки харажатларни тежаш ва ташишлар ҳажмларининг ортиб боришига қадар линияни келгусидаги босқичма-босқич кучайишини таъминлашни ҳисобга олиб белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Темир йўл линияларининг алоҳида иншоотлари ва қурилмаларининг бошланғич қувватларини (келгусида ривожланиши имкониятини ҳисобга олиб) қайта қурмасдан фойдаланиш шартлари бўйича қуйидаги ҳисобий муддатларга белгилаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишлаб чиқариш-техник ва йўловчиларга оид капитал биноларнинг ҳажми, станциялар янгидан ўрнатилувчи ёки узайтирилувчи қабул қилиш-жўнатиш йўлларининг фойдали разъездлар ва ўзиб ўтиш бўлимларидаги узунлиги — фойдаланишнинг ўнинчи йилига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
очиладиган алоҳида пунктларнинг сони, йўл тўшамасининг эни ва станциялар, разъездлар ва ўзиб ўтиш пунктлардаги йўлларнинг сони, йўлнинг юқори қурилмасининг тури, деподаги алоҳида бўлимларнинг сони ва устахоналар биноларининг ҳажмлари, алоқанинг турлари, каналларнинг сони ва алоқа кабель линиялари, электр тармоқлари симларининг кесими, электр станциялари асбоб-ускуналарининг тортиш ва пасайтириш кичик электр станцияларининг, экипировкалаш қурилмаларининг, сув таъминлаш ва канализация қурилмаларининг қуввати, осма алоқа симларининг сони, телефон ва телеграф станциялари ва аппаратли алоқа заллари асбоб-ускуналарининг ўрнатилувчи сиғими, уй-жой ва маданий-маиший қурилишларнинг ҳажми — фойдаланишнинг бешинчи йилига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
устахоналарнинг дастгоҳ ускуналари, станциялардаги юк ва омбор қурилмаларнинг майдонлари — фойдаланишнинг иккинчи йилига.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Шохобча йўлларидаги қайта қуриш қийин бўлган иншоотлар ва қурилмаларнинг қуввати ва уларни қуриш муддатлари корхоналар ва алоҳида ишлаб чиқаришларни тўлиқ қувват билан ишга тушириш ва улардан фойдаланиш учун зарур бўлган ўтказиш ва ташиш қобилиятини таъминлашни, қурилишнинг тегишли навбатида — осонлик билан қайта қурилишни ҳисобга олиб белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Темир йўллар ва мавжуд темир йўлларни кучайтириш (қайта қуриш) лойиҳаларида қуйидагиларни кўзда тутиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
темир йўл транспорти иншоотлари ва қурилмаларини транспортнинг бошқа турларидан фойдаланувчи саноат корхоналари ва аҳоли турар-жой пунктларидаги иншоот ва қурилмалар билан, таъмирлаш хўжалиги, энергия таъминоти, сув таъминоти, канализацияси ва бошқа муҳандислик коммуникациялари билан кенг кўламда уйғунлаштиришни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
умумий уй-жой комплекслари, маданий-маиший ва бошқа мақсадларда муассасаларни яратишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мавжуд иншоотлар ва қурилмаларнинг захиравий қувватларидан фойдаланишни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Технологик жиҳатдан бир хил иншоотлар (маъмурий, ишлаб чиқариш, ёрдамчи) ва қурилмалар станция ва тугунларда бирлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Темир йўллар, иншоотлар ва қурилмаларни, шунингдек иккинчи йўлларни, мавжуд темир йўлларни, иншоотларни ва қурилмаларни электрлаштириш ва кучайтиришни (қайта қуришни) лойиҳалаштириш ГОСТ 9238-2013 га мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Темир йўлларни ва иккинчи йўлларни қуриш учун темир йўл бўйлаб жойлаштирилувчи вақтинчалик трасса олди автомобиль йўлларини кўзда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Техник топшириққа асосан темир йўл бўйлаб автомобиль йўлини қуришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Темир йўлларни, иккинчи йўлларни, мавжуд темир йўллар ва уларнинг алоҳида иншоот ва қурилмаларини кучайтиришни (қайта қуришни) лойиҳалашда алоҳида комплекслар ва қурилмалар қурилишининг навбатлари бўйича босқичма-босқич фойдаланишга топширилишини кўзда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Техник топшириққа асосан темир йўл участкасини (навбатини) тўсиқ жойлар, паромли ўтишлар, паст сувли сузувчи кўприклар ва бошқаларни вақтинчалик айланиб ўтиш мосламалари билан лойиҳалаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-боб. Йўлнинг бўйлама профили ва режаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Ажратиш пунктларини жойлаштириш. Перегонларда йўлнинг бўйлама профили
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Темир йўл йўналтирувчи қиялигининг миқдори техник-иқтисодий ҳисоблашлар натижалари асосида келажакдаги ташишларнинг миқдорлари, тавсифи ва ўсиш суръатларига ва поездларнинг ҳисобий массаси ва лойиҳаланувчи йўлнинг асосий параметрлари билан боғланишдаги жойнинг топографик шароитларига ҳамда поездларнинг ҳисобий массаси, станция йўлларининг фойдали узунликлари ва туташувчи темир йўллар қияликларига боғлиқ равишда танланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Техник топшириққа асосан катта узунликдаги битта линия чегарасида локомотивларнинг турли ҳаракатланиш участкалари учун турли йўналтирувчи қияликларни қўллашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Ҳаракатланиш йўналишлари бўйича юк оқимлари ўлчамлари ёки тузилишининг фарқланиши кескин намоён бўлган ва келажакда турғун бўлган темир йўлларда йўналишлар бўйича турли йўналтирувчи қияликларни қўллаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, ташишларнинг энг катта тиклиги ва узунлиги, поезднинг тормозга оид воситаларининг ишлаш шароитларидан келиб чиқувчи, ҳаракатланиш хавфсизлиги бўйича йўл қўйилувчи миқдорлардан ошиб кетмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Темир йўл линияларида йўналтирувчи қиялик махсус юкдан зўриққан линияларда 9 ‰ дан, I тоифадаги линияларда — 12 ‰ дан, II тоифадаги линияларда — 15 ‰ дан, III тоифадаги линияларда — 20 ‰ дан, IV ва V тоифадаги темир йўлларда — 30 ‰ дан ортиқ бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. 200 km/h ва ундан юқори тезликда ҳаракатланадиган йўловчилар поездларининг ҳаракатланиши кўзда тутилган тезюрар ва юқори тезюрар магистрал линияларида йўналтирувчи қиялик мос равишда 20 ‰ ва 15 ‰ дан ортиқ бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Бир хил қувватли икки ва уч локомотивли тортишда энг катта йўл қўйиладиган қияликни ушбу ШНҚнинг 2-жадвалига мувофиқ белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-жадвал

Йўналтирувчи қиялик,

Энг юқори қияликлар, тортишда

икки локомотив билан

уч локомотив билан

3

7

11

4

9

14

5

11

16,5

6

13

19

7

14,5

22

8

16,5

24,5

9

18,5

27

10

20

29,5

11

22

32

12

24

34,5

13

25,5

37

14

27,5

39,5

15

29

40

16

31

-

17

32,5

-

18

34,5

-

19

36

-

20

37,5

-

21

39,5

-

22 ва тикроқ

40

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳлар: 1. Юқори қиялик тезюрарларда 18‰ дан, махсус юкдан зўриққанларда III — 30 ‰ дан, IV — V — 40 ‰ дан ортиқ бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Йўналтирувчи қияликнинг 1 ‰ га каррали бўлмаган миқдорларда, энг катта қияликларнинг миқдорини интерполяциялаш йўли билан қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Ўнинчи йил давомида юк ташиш йўналиши бўйича 15 mil.tkm/km дан ортиқ юкнинг соф оғирлигидан зўриққанда аралаш ҳаракатли тезюрар ва юқори тезюрар магистрал линияларида йўналтирувчи қиялик 15‰ дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Юкдан зўриқиш 30 mil.tkm/km ортиқ бўлганда йўналтирувчи қиялик 12‰ дан ортиқ бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Халқаро магистрал линияларида йўналтирувчи қияликни, юкдан зўриққанликдан қатъи назар, кўпи билан 12,5‰ қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Қийин шароитларда техник топшириққа асосан янада тик йўналтирувчи қияликларни қўллашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Йўналтирувчи қияликнинг тиклиги ва йўлнинг эгри чизиқли участкаларида тортиш карралиги энг юқори қияликни эгриликдан қўшимча қаршиликка эквивалент миқдорга камайтириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Радиуси 400 m ва кичикроқ эгри чизиқли участкаларидаги давомий йўналтирувчи ёки тортишга каррали энг катта қияликларни ишқаланиш коэффициентининг пасайиши ҳисобига қўшимча равишда юмшатишнинг мақсадга мувофиқлигини лойиҳада асослаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Иккинчи йўлларни лойиҳалашда ва мавжуд темир йўлларни кучайтиришни (қайта қуришни) лойиҳалашда мавжуд линиянинг йўналтирувчи қиялигини сақлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Мавжуд йўлнинг ва иккинчи йўлнинг йўналтирувчи қиялигини юмшатиш ёки ўзгартиришнинг мақсадга мувофиқлигини лойиҳада асослаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Мавжуд йўлда бўлган йўналтирувчи қияликнинг маҳаллий ортиши ва каррали тортиш қиялиги, агар белгиланган оғирликдаги поезднинг ўтиши қабул қилинган локомотив тури ва тезлиги билан таъминланганда лойиҳалаштирилаётган иккинчи йўлда ҳам сақлаб қолиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Техник топшириққа асосан локомотивнинг қабул қилинган тури ва ҳаракатнинг ҳисобий тезлигида белгиланган массали поездларнинг ўтказилиши таъминланса, иккинчи йўлда алоҳида маҳаллий йўналтирувчи қиялик ёки энг катта каррали тортиш қиялигини қўллаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Йўлнинг бўйлама профилини мумкин қадар каттароқ узунликдаги элементлардан ёндош элементлар қияликларининг алгебраик айирмасини энг кичик қилиб лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Профил элементларининг узунлиги, истиқбол учун қабул қилиш — жўнатиш йўллари фойдали узунлигининг ярмидан кам бўлмаслиги, IV ва V-тоифадаги шохобча йўлларида эса — манёвр тартибида узатиладиган поезд ёки таркиб узунлигининг ярмидан кам бўлмаслиги, лекин камида 100 m бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Туташтирилувчи қияликларнинг алгебраик фарқи ушбу ШНҚнинг 3-жадвалида келтирилган талаблардан ортиқ бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Алгебраик фарқлари ушбу ШНҚнинг 3-жадвалида кўрсатилган фарқдан ошиб кетадиган бўйлама профилнинг туташтирилувчи элементларини ажратиш майдонлари ёки мазкур ШНҚнинг 4-жадвалида кўрсатилган узунликдан кам бўлмаган ўтиш плиталари элементлари ёрдамида туташтириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

3-жадвал

Шохобча йўл линиясининг тоифаси

Туташтирилувчи қияликларнинг энг юқори алгебраик фарқи, , қабул қилиш-жўнатиш йўлларининг фойдали узунлигида, m

850

1050

2х850=1700

2х1050=2100

Тавсия этиладиган меъёрлар

Юқори тезюрар

5

4

-

-

Тезюрар

6

5

-

-

Махсус юкдан зўриққан

-

4

3

3

I

6

4

3

3

II

8

5

4

3

III

13

7

7

4

IV

13

8

8

-

V

20

-

-

-

Максимал рухсат этиладиган меъёрлар

Юқори тезюрар

9

8

-

-

Тезюрар

10

9

-

-

Махсус юкдан зўриққан

-

10

5

4

I

13

10

5

4

II

13

10

6

4

III

13

10

8

6

IV

20

10

10

-

V

30

-

-

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV тоифадаги шохобча йўллар учун қабул қилиш — жўнатиш йўлларининг фойдали узунлиги 850 m дан кам бўлганда туташтирилувчи қияликларнинг максимал рухсат этилган фарқини 30 ‰ гача, V тоифадаги йўллар учун эса — 40 ‰ гача ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

4-жадвал

Шохобча йўли линиясининг тоифаси

Ажратиш майдонлари ва ўтиш тиклиги элементларининг энг кичик узунлиги, m, қабул қилиш-жўнатиш йўлларининг фойдали узунлиги, m

ўтиш тиклиги, м, фойдали узунликдаги

850

1050

2х850=1700

2х1050=2100

Тавсия этиладиган меъёрлар

Юқори тезюрар

250

300

-

-

Тезюрар

250

300

-

-

Махсус юкдан зўриққан

-

250

250

400

I

200

250

250

300

II

200

200

250

250

III

200

200

250

-

IV

200

200

200

-

V

100

-

-

-

Минимал рухсат этиладиган меъёрлар

Юқори тезюрар

250

300

-

-

Тезюрар

250

300

-

-

Махсус юкдан зўриққан

-

200

250

300

I

200

200

250

300

II

200

200

250

250

III

200

200

250

250

IV

200

200

200

-

V

100

-

-

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳлар: 1. Бўйлама профилнинг баландликларида узоқ кўтарилишлар билан чекланган ажратиш майдонлари ва ўтиш тиклиги элементларининг узунлигини IV тоифадаги темир йўллар учун қабул қилиш — жўнатиш йўлларининг фойдали узунлиги 850 m ва ундан камроқ бўлганда қийин шароитларда 100 m гача камайтириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. 400 m дан ортиқ узунликдаги ўймаларда жойлашган горизонтал ажратиш майдонлари тиклиги 2‰ дан кам бўлмаган тушишлари ўйманинг чеккалари томонига қараган иккита қияликлар билан ажратилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Тугунларда ўзаро алмашувларни лойиҳалашда бўйлама профиль элементларининг узунлигини 200 m гача қисқартириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. Йўлнинг эгри чизиқли участкалари чегарасидаги қияликларни юмшатишда бўйлама профиль элементларининг узунлиги I — III тоифадаги темир йўл линияларида камида 200 m ва IV тоифадаги линиялар ҳамда IV ва V тоифадаги шохобча йўлларда камида 100 m бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Поездларнинг максимал ёки уларга яқин тезликлар билан ҳаракатланиши кўзда тутилган участкаларда ҳамда поездларнинг тормозланиши мумкин бўлган участкаларда, мазкур ШНҚнинг 3-жадвалида кўрсатилган максимал рухсат этилувчи ва мазкур ШНҚнинг 4-жадвалида кўрсатилган минимал рухсат этилувчи талабларни қўлламаслик керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50. Эгри чизиқли бўйлама профилни лойиҳалашда туташтиришларнинг умумий узунлиги бўйлама кесимининг ушбу қисмини мазкур ШНҚда кўрсатилган талабларга мувофиқ лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51. Иккинчи йўлларни лойиҳалашда ва мавжуд темир йўлларни кучайтиришда (реконструкция қилишда) эгри чизиқли профилнинг умумий узунлигини техник-иқтисодий жиҳатдан асосланганда камайтиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52. Нишабларнинг алгебраик фарқи талабдан кам бўлганда, ўтиш тик қиялиги элементлари ва ажратувчи майдонларнинг узунлиги мутаносиб равишда камайиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ва — ушбу элементнинг учларидаги нишабликларнинг алгебраик фарқи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— бирлаштирилувчи нишабликларнинг меъёрий алгебраик фарқи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Профил элементларининг энг кичик узунлиги 25 m қилиб қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
53. Бўйлама профилнинг ёнма-ён тўғри чизиқли элементларини вертикал текисликда Rв, m радиусли: 20000 — тезюрар ва юқори тезюрар линияларида; 15000 — I ва II тоифадаги линияларда; 10 000 — махсус юкдан зўриққан ва III тоифадаги линияларда; 5000 — IV тоифадаги линияларда ва 2000 — V тоифадаги линиялар ва шохобча йўлларида эгри чизиқлар билан бирлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54. Иккинчи йўлларни лойиҳалашда ва қийин шароитларда жойлашган мавжуд темир йўлларни кучайтиришда (қайта қуришда), шунингдек шохобча йўлларининг эгри чизиқли радиусларини қуйидагича, m:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юқори тезюрар ва тезюрар линияларда — 16000;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I ва II тоифадаги линияларда — 10000;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
махсус юкдан зўриққан ва III тоифадаги линияларда — 5000;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV ва V тоифадаги линияларда — 3000 камайтиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55. Вертикал эгриликларни ўтиш эгриликларидан ташқарида ҳамда йўл ўтказгичларнинг оралиқ қурилмаларидан ташқарида ва балластсиз қатнов қисмига эга йўл ўтказгичлардан ташқарида жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, бўйлама профилнинг синиш нуқталаридан ўтиш эгриликларнинг учларига ва оралиқ қурилмаларнинг учларига энг кичик масофани Т, m, қуйидаги формуладан аниқлаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rв — вертикал эгри чизиқнинг радиуси, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
∆i — қияликларнинг алгебраик фарқи, ‰.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
56. Қуйидаги b=Т2/Rв формула бўйича аниқланадиган вертикал эгрилик биссектрисасининг b узунлиги 1 sm дан ошмаган ҳолларда эгриликни назарда тутмасликка йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57. III ва IV тоифадаги темир йўл линияларини, қийин шароитларда жойлашган шохобча йўлларини ва иккинчи йўлларни лойиҳалашда ва мавжуд темир йўлларни кучайтириш (қайта қуриш)да техник-иқтисодий жиҳатдан асосланган ҳолатларда, шунингдек эгри чизиқли участкалардаги қияликларни юмшатиш пайтида, ўтиш чизиғининг жойлашишидан қатъи назар, бўйлама профилнинг синишларини лойиҳалашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
58. Қор уюмлари учрайдиган ҳудудларда жойлаштирилувчи темир йўлларни кам кесишувчи ва ўрмонлашмаган жойларда йўлнинг бўйлама профилини асосан кўтармалар кўринишида I тоифадаги линияларда қор қатламининг ҳисобий қалинлиги даражасидан камида 0,7 m, II ва III тоифадаги линияларда камида 0,5 m бўлган баландлик билан лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
59. Бошқа тоифадаги линиялар ва шохобча йўлларда кўтарманинг баландлиги қор қатламининг ҳисобий қалинлигидан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
60. Кўтармалар ва нолли жойларда ҳамда ўймаларда жойлаштириладиган мазкур ШНҚга мувофиқ кўчкиларга қарши иншоотларда қор кўчкиларини олдини олиш ва темир йўлни ҳаракатланувчи қор кўчкилари ҳалокати таъсиридан ҳимоя қилиш учун мўлжалланган ҳимоялаш воситаларини кўзда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61. Ҳисоблаб аниқланганда қор қатламининг ошиб кетиш эҳтимоли I, II тоифадаги линиялар учун — 1:50 (2 фоиз), III тоифадаги линиялар учун — 1:33 (3 фоиз) ҳамда IV ва V тоифадаги линиялар ва шохобча йўллар учун — 1:20 (5 фоиз) қалинлиги қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
62. Ҳаракатчан қумлар тарқалган участкаларда йўлнинг бўйлама профилини баландлиги 0,9 m дан ортиқ бўлган кўтармалар кўринишида, мумкин қадар ўймаларни четлаб ўтиб лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
63. ШНҚ 1.02.07-19 бўйича белгиланган мураккаб муҳандислик-геологик шароитли (кўчкилар ва ўпирилишлар, сел ва қор кўчкилари, карстга оид жараёнлар бўлган ва ҳоказолар) ҳудудларда линияни трассалашда ноқулай ҳудудларни айланиб ўтиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
64. Тўғри участкаларда мавжуд йўл билан умумий йўл тўшамасида жойлаштирилувчи иккинчи йўлнинг бўйлама профилини иккала йўллар рельсларининг каллакчалари сатҳларининг бир хил бўлишини таъминлаган ҳолда лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Йўлнинг эгри участкаларида ички рельсларнинг каллакчалари бир хил даражада бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
65. РКД нинг вақтинчалик фарқи 10 sm дан, алоҳида нуқталарда — 15 sm дан ортиқ бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Йўлнинг қор ёки қум уюми мумкин бўлмаган жойларда рельслар каллаглари даражасининг вақтинчалик фарқи асосланган ҳолларда 25 sm гача оширишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
66. Йўлни кесиб ўтиш жойларида рельслар каллаги даражасининг фарқ қилишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
67. Мавжуд йўллар бўйлама профили бузилишларининг тўғриланишини йўлни балластнинг устига кўтариш ёки қалинликни сақлаган ҳолда мавжуд балласт қатламини қирқиш орқали кўзда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
68. Йўл тўшамасининг юқори қисмини қирқишни фақат бўйлама профилни лойиҳалаш шароитлари ёки йўл тўшамасининг деформацияларини (балласт майдонини қирқиш ва бошқалар) бартараф қилиш зарурияти бўлганда назарда тутилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Перегонларда йўлнинг режаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
69. Темир йўлларнинг эгри чизиқли участкаларини мумкин қадар катта радиуслар билан лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Эгри чизиқлар радиусини мазкур ШНҚнинг 5-жадвали бўйича белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
70. Эгри чизиқларнинг энг кичик радиусининг қиймати йўловчи ва юк ташувчи поездларнинг режалаштирилган ҳаракатланиш тезлигига ва мавжуд йўлнинг эгри чизиқлари радиусининг ўлчамига қараб белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

5-жадвал

Темир йўл линиялари, шохобча йўлнинг тоифалари

Эгри чизиқлар радиуслари

тавсия этилган

қийин шароитларда

ўта қийин шароитларда техник-иқтисодий асосланганда

Келишилган ҳолда

Юқори тезюрар

5000 ва юқори

4000

3000

-

Тезюрар

4000-3000

2500

1800

-

Махсус юкдан зўриққан

4000-2000

1500

1000

600

I

4000-2500

2000

1000

600

II

4000-2000

1500

800

400

III

4000-1200

800

400

300

IV

2000-1000

600

250

200

IV тоифадаги шохобча йўллари

2000-600

500

180

150

V тоифадаги шохобча ва

боғловчи йўллар

1000-400

300

150

150

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Агар 1-жадвалнинг 2-изоҳига биноан махсус юкдан зўриққан линияларда 120 km/h дан ортиқ йўловчилар поездларининг максимал тезлиги таъминланган бўлса, тавсия этилган ва қийин шароитларда рухсат этилган эгриликлар ушбу чизиқларда I тоифадаги чизиқлар учун берилган талаблар бўйича олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Поездлар 120 km/h.дан юқори; 160 km/h гача тезликда ҳаракатланаётганда I тоифадаги линияларда 400 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Поездлар 120 km/h ёки ундан кам тезликда ҳаракатланаётганда I тоифадаги линияларда 300 м;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II ва III тоифадаги чизиқлар бўйича 250 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV тоифадаги чизиқлар бўйича 200 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. V тоифадаги йўлларида 3-3 ғилдиракли формулали локомотивларнинг юришида ва тўғри киргизмаларсиз тескари эгриликларни жойлаштирилганда радиуси узунлиги 160 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Йўллар оралиғи кенгайишларини лойиҳалашда радиуси 4000 m дан ортиқ бўлган эгриликлардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Темир йўл тугунларида ўзаро алмашувларни лойиҳалашда радиуси 250 m бўлган эгриликларни қўллаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
71. Поездларнинг мўлжалланган ҳаракатланиш тезлигини чекловчи мавжуд эгриликларни қайта қуриш техник-иқтисодий асосланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
72. Иккинчи йўлнинг эгри участкаларини, мавжуд йўлнинг тўғриланган эгриликларига нисбатан концентрик қилиб лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
73. Мавжуд йўл эгриликларини тўғрилашда доиравий эгриликнинг бутун узунлиги давомида радиуслар катталикларининг доимий миқдорларини қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Йўл тўшамаси ёки сунъий иншоотларнинг қайта қурилишига олиб келувчи қийин шароитларда бир хил эгриликдаги участкаларнинг узунлиги камида 300 m ва истисно тариқасидаги ҳолларда — камида 100 m бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
74. Юқори тезюрар, тезюрар, юкдан зўриққан ва I ва II тоифадаги линияларда тузилма эгриликлари қўлланилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III ва IV тоифадаги янги линиялар ва шохобча йўлларида, ўта қийин шароитларда I ва II тоифадаги линияларда ҳам тузилма эгриликларни қўллаш тегишлича техник-иқтисодий асосланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
75. Тузилма эгриликларни лойиҳалашда турли радиусли доиравий эгриликлар ўтиш эгриликлари воситасида ушбу ШНҚга мувофиқ туташтирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
76. Йўлнинг тўғри ва эгри участкаларини ҳамда турли радиусли ёндош доиравий эгриликларни ўтиш эгриликлари воситасида туташтириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
77. Темир йўлнинг юқори тезюрар, тезюрар, юкдан зўриққан ва I тоифадаги линиялари участкаларида, линиянинг режаси ва бўйлама профили шартларига кўра, 120 km/h. дан юқори тезликда ҳаракатланадиган поездлар ҳаракатланишини амалга ошириши мумкин бўлганлиги кўзда тутилганда, ўтиш эгри чизиқларининг узунлиги L, m ни
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шароитидан қабул қилиш керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— қийиш шароитларда,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vмах — мазкур эгри чизиқли участкадаги юқори тезюрар поезднинг ҳаракатланиш тезлиги, km/h.;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
h — бунда, қуйидаги формула бўйича белгиланадиган ташқи рельснинг баландлиги:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
vср — эгрилик жойлашган жойда ўнинчи йилга мўлжалланган ўртача оғирликдаги квадратик тезлик, km/h,;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
R — айланма эгри участка радиуси, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
К — экипаж тортишиш марказининг силжишини эгрилик ўқига нисбатан ташқи томонга силжишини ҳисобга олган ҳолда, 140 km/h гача тезликда 1,1 га тенг ва 140 km/h.дан юқори тезликда 1,2 га тенг қилиб қабул қилинган ташқи темир йўлнинг баландлиги коэффициенти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ni — (юк ва йўловчилар ташувчи) поезд жуфтликларининг сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qi — поезд массаси, t;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vi — поезд тезлиги, km/h
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
78. Темир йўлларни лойиҳалашда, шунингдек иккинчи йўлларни лойиҳалашда ва 140 km/h дан ортиқ тезликда ҳаракатланадиган участкаларда мавжуд линияларни кучайтиришда (қайта қуришда), ўтиш чизиғининг узунлиги шартдан олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар темир йўл линиясини капитал қайта қурмасдан белгиланган узунликдаги ўтиш эгриликни ташкил этиш мумкин бўлмаса, К=1.1 тенг бўлганда ўтиш чизиғининг узунлигини l=1,2h га камайтириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
79. Ташқи рельс баландлигининг сўндирилмаган кўндаланг тезлашишни қуйидаги формула бўйича текшириш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а — сўндирилмаган кўндаланг тезлашиш, m/s2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
g — 9,81 m/s2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
S — рельслар ўқлари орасидаги масофа (1600 mm);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
h — ташқи рельснинг баландлиги, mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hn — ташқи рельснинг минимал баландлиги, mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Δh — ташқи рельснинг баландлигининг камчилиги, mm;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vmax — йўловчилар поездининг максимал тезлиги, km/h;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
R — эгри чизиқнинг радиуси, m
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сўндирилмаган кўндаланг тезлашиш меъёри қуйидагига тенг бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йўловчилар поезди учун — 0,7 m/s2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юк ташувчи поезд учун — 0,3 m/s2.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
80. Эгри чизиқли участкаларни жойлаштиришни йўл тўшамасини қайта қурмасдан (қайта қуриш пайтида) бажариши мумкин бўлмаган ёки ер ишларининг катта ҳажми билан боғлиқ бўлган қийин шароитларда сўндирилмаган кўндаланг тезликни 1 m/s2 гача оширишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
81. Кузови мажбурий эгиладиган ҳаракатланувчи таркибдан фойдаланганда, ташқи рельснинг баландлиги ҳисобга олиниши сўндирилмаган кўндаланг тезлашишдан ошиб кетмаган ҳолда қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
82. Юкдан зўриққан линияларда, шунингдек III, IV ва V тоифалардаги линиялар бўйича ўтиш эгрилиги узунлиги ушбу ШНҚнинг 6-жадвалига мувофиқ белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

6-жадвал

Эгрилик радиуси,

m

Темир йўл линиялари ва шохобча йўлларида ўтиш эгриликларнинг узунлиги, m

ўта юкдан зўриққан

III тоифадаги

IV тоифадаги

V тоифадаги

Поездларнинг ҳаракатланиш тезликлари зоналари

1

2

3

1

2

3

1

2

3

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

4000

40

20

20

20

20

20

-

-

-

-

3000

60-40

40-20

20

40-30

30-20

20

-

-

-

-

2500

80-60

40-20

20

40-30

30

20

-

-

-

-

2000

100-80

60-40

20

60-40

40-30

20

40-20

20

20

-

1800

120-100

60-40

20

60-40

40

20

50-30

20

20

-

1500

120-100

80-60

30

80-60

50-40

20

60-40

20

20

-

1200

160-140

100-80

40-30

80-60

60-50

20

60-40

40-30

20

-

1000

180-140

120-100

40-30

100-80

80-60

40-30

80-60

40-30

30

20

800

180-140

140-100

60-40

140-100

100-80

40-30

100-60

60-40

30-20

20

700

180-140

160-120

80-40

160-120

100-80

40-30

120-80

60-40

40-20

20

600

180-140

160-140

100-60

160-120

120-100

60-30

120-80

80-40

40-20

20

500

160-120

160-120

120-80

160-120

160-100

60-30

120-80

80-60

50-20

20

400

160-120

160-100

140-80

160-100

160-100

100-60

120-80

100-60

60-30

20

350

160-100

160-100

160-80

160-100

160-80

120-80

120-80

120-80

60-30

20

300

160-80

160-80

160-80

160-80

160-80

160-80

120-80

120-80

60-30

40-20

250

160-80

160-80

160-80

160-80

160-80

160-80

120-80

120-80

80-40

40-20

200

-

-

-

-

-

-

100-60

100-60

80-50

40

180

-

-

-

-

-

-

100-60

100-60

80-50

60-40

150

-

-

-

-

-

-

-

-

-

60-40

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ўтиш эгриликлари узунликларининг миқдорлари икки хил бўлганда кичик миқдорларни фақат қийин шароитларда қўллаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Участкаларни поездлар ҳаракатланиш тезликларининг зоналарига бўлиш бўйлама профилнинг конфигурациясига боғлиқ равишда бажариш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-чи тезликлар зонаси — бўйлама профилнинг чуқурлашуви ва унга туташган участкалар ҳамда юк поездларида иккала йўналишларда максимал ёки уларга яқин тезликлар билан ўтувчи бошқа участкалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-чи тезликлар зонаси — бу ердаги ўртача квадратик тезликнинг миқдори юк поездлари ҳаракатланиш тезликларининг ўртача миқдорларига яқин бўлган горизонтал майдонлар ва қияликлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-чи тезликлар зонаси — юк поездларда иккала йўналиш бўйича, йўналтирувчи кўтаришдаги ҳисобий тезликка яқин тезликлар билан ўтилувчи бўйлама профилнинг баландлашуви ва уларга туташувчи кўтаришларнинг доимий участкалари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
83. Техник-иқтисодий асосланган ҳолларда ҳамда иккинчи йўлларни ва мавжуд темир йўлларни кучайтиришни (қайта қуришни) турли шароитларда жойлаштирилувчи участкаларда лойиҳалашни, қабул қилинган эгриликнинг радиуси рухсат берувчи поездларнинг ҳаракатланиш тезлигини амалга ошириш мумкин бўлмаган ўтиш эгриликнинг узунлигини ушбу эгрилик учун лойиҳаланувчи ташқи рельснинг баландлигига ва ушбу баландликни бартараф қилиш қияликларига боғлиқ равишда ҳисоблаб амалга ошириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
84. Ушбу ШНҚга кўра поездларнинг ҳаракатланиш тезлиги 140 km/h ва ундан камроқ бўлганда ташқи рельснинг баландлигини аниқловчи формулада «К» коэффициентни 1,0 га тенг деб қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
85. Баландлик миқдорини ўнинчи йилда фойдаланиш учун эгрилик жойлашган жойда (шохобча йўлларида — ҳисоб-китоб даври учун) назарда тутиладиган ўртача вазнга кўра квадрат тезлик бўйича аниқланиши керак ва қуйидагидан ошмаслиги керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
200-250 km/h тезликда ҳаракатланадиган поездлар учун — 100 mm дан ошмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тезлиги 200 km/h дан кам бўлган поездлар учун — 150 mm дан ошмаслиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
86. Умумий тармоқ темир йўллари асосий йўлининг эгри чизиқли участкаларида ташқи рельс баландлиги катталиги 100-150 mm юқори бўлишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
87. Баландликни ажратиш бурчаги 1 ‰ ортиқ бўлмаслиги, қийин шароитларда қияликлар I — III тоифадаги чизиқлар бўйича 2 ‰, IV ва V тоифадаги темир йўлларда 3 ‰ дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
88. Ҳисоблаш натижалари бўйича олинган ўтиш чизиқларининг узунлиги 10 бараварга тенг бўлган қийматларга яхлитланиши лозим. Ўтиш эгри чизиғининг узунлиги камида 20 m бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
89. Бир томонга йўналтирилган турли хил радиусларнинг айланма эгриликларига мос келадиган оралиқ ўтиш эгриликлар узунлиги ташқи темир йўл ва эгрилик баландлиги фарқларга қараб аниқланиши лозим. Бундай ҳолда, ўтиш эгри чизиғининг узунлиги камида 30 m бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
90. Манёврли тартибда хизмат кўрсатиладиган шохобча йўлларида, турли шароитларда ва 25 km/h дан ошмайдиган тезликда поездда ҳаракатланганда ўтиш эгри чизиғини назарда тутишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
91. Ўтиш эгриликларининг бошланғич нуқталари орасидаги тўғри ўрнатмалар, улар мавжуд бўлмаганда эса айланма эгриликлар иложи борича узунроқ бўлиши, бироқ ушбу ШНҚнинг 7-жадвалида кўрсатилганидан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

7-жадвал

Линиялар, шохобча йўллари тоифалари

Йўналтирилган эгриликлар орасидаги тўғри ўрнатмаларнинг узунлиги, m

турли томонларга йўналтирилган

бир томонга йўналтирилган

Юқори тезюрар, тезюрар, махсус юкдан зўриққан ва 120 km/h юқори тезлик билан поездлар ҳаракатланганда I тоифадаги линиялари:

150

150

120 km/h ва паст

75

100

II ва III тоифа линиялари

75

100

IV тоифадаги линиялари ва шохобча йўллари

50

50

V тоифа шохобча йўллари

30

30

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ. манёврга оид тартибда хизмат кўрсатувчи шохобча йўлларда, қийин шароитларда эса 25 km/h дан ортиқ бўлмаган тезликлардаги поездлар ҳаракатланишида эгриликлар орасидаги (ўтиш эгриликларининг, улар мавжуд бўлганда эса — доиравий эгриликларнинг бошланғич нуқталари орасидаги) тўғри ўрнатмаларни кўзда тутмасликка йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
92. Белгиланган узунликдаги тўғри ўрнатмалар (втсавка)ни қуриш катта ҳажмдаги қурилиш ишлари билан боғлиқ бўлган ҳолларда, ушбу ўрнатмаларнинг узунлигини:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
120 km/h дан ортиқ тезликлар билан поездларнинг ҳаракатланиши кўзда тутилган I тоифадаги линияларда 75 m гача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бир томонга йўналтирилган эгриликлар орасида ва 50 m гача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
турли томонларга йўналтирилган эгриликлар орасида, I — III тоифадаги бошқа линияларда — тегишлича 50 ва 30 m гача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV ва V тоифадаги темир йўлларда турли томонларга йўналтирилган эгриликлар орасидаги тўғри ўрнатмаларни 20 m гача қисқартириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
93. III — V тоифадаги темир йўлларни, иккинчи йўлларни ва мавжуд темир йўлларни қайта қуришни лойиҳалашда тегишлича техник-иқтисодий асосланганда тескари эгриликларни туташтиришда тўғри ўрнатмаларни кўзда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
94. Иккинчи (учинчи, тўртинчи) йўлни мавжуд йўлдан бир томонда жойлаштириш лозим. Участка доирасидаги қабул қилинган иккинчи йўлнинг ўзгаришини лойиҳада асослаб бериш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
95. Бундай ҳолда, йўлларни алмаштиришни алоҳида нуқталарда ва мавжуд бўлган эгри чизиқлар бўйича уларга яқинлашувларда (мумкин қадар янги эгриликларни қурмасдан) таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
96. Иккинчи йўлни мавжуд бош йўл билан умумий йўл тўшамасида жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
97. Перегонларнинг тўғри участкаларидаги асосий йўллар ўқлари орасидаги масофа биринчи ва иккинчи ўқлар ўртасидаги масофа камида 4100 mm, шунингдек учинчи ва тўртинчи йўллар, иккинчи ва учинчи йўлларнинг ўқлари орасидаги масофа камида 8000 mm, йўловчилар поездларининг тезлиги 140 km/h юқори тезликда амалга ошириш мумкин бўлган участкаларда — камида 10 000 mm бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ноқулай шароитларда йирик шаҳар ва тугунларнинг бош участкаларида ва станцияларда поездлар ҳаракатининг тезликларини тегишли тарзда камайтирган ҳолда, ушбу масофани 6000 mm гача қисқартиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
98. Йўлнинг эгри участкаларида, бу масофалар эгри радиусига қараб, биноларни яқинлаштириш ўлчамларини қўллаш бўйича кўрсатмалари ГОСТ 9238-2013 га мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
99. Йўлнинг тўғри участкаларидаги йўллараро масофалардан доиравий жойлашган йўллар эгриликларидаги оширилганларига ўтишларни ўтиш эгриликлари чегарасида ички йўлларда ташқи йўл учун қабул қилинган узунликларига нисбатан оширилган узунликдаги ўтиш эгриликларини қўллаш орқали лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, ҳар бир йўлдаги ўтиш эгриликларининг узунлиги ушбу ШНҚда кўрсатилганидан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
100. Қор уюмларига мойил ҳудудларда қурилувчи темир йўлларни лойиҳалашда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чуқур ўймалар ўқлари бўйича, шунингдек станциялар ўқларини бўронли шамоллар бўйича йўналтирмаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тоғли ва тепаликлар билан қопланган жойларда қорни шамол билан учирилишини ҳисобга олиб трассани ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бошқа тенг шароитларда трассани шамолга рўпара ёнбағирларда, шунингдек сув ҳавзаларида ётқизишга устунлик бериш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тоғли жойларда трассани тик ёнбағирлар бўйлаб камида 50 m масофада ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
трасса билан пастқам жойларни энг қисқа йўналиш бўйича кесиб ўтиш, йўлдош пастқамликларни эса шамолга тескари томондан айланиб ўтиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
101. Қум уюмларига мойил ҳудудларда қурилувчи темир йўлларни лойиҳалашда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
трассани ҳаракатчан қумларнинг энг фаол массаларини айланиб ўтиб, рельефнинг шакли бўйлаб ёки қум кўчишининг йўналишларига параллел ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
рельеф шаклларини кесиб ўтиш учун ушбу шакллар баландлигининг энг кам тебранишли участкаларини танлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўймалар шаклланишига йўл қўймаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўрмонлар ва бутазорлар йўлдош массивларининг ҳимояловчи хусусиятларидан максимал фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Ажратиш пунктларини жойлаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
102. Барча тоифадаги линияларда ажратиш пунктларини жойлаштирганда линиядан фойдаланиш ва аҳоли пунктларига хизмат кўрсатиш қулайлиги, топографик, геологик (емирилишлар, кўчкилар, тошқинлар, ўпирилишлар, чуқур ботқоқлар) ва бошқа маҳаллий шароитларни ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
103. I тоифадаги юқори тезюрар, махсус юкдан зўриққан, тезюрар ва икки йўлли линияларда оралиқ станциялар ва қувиб ўтиш пунктларини юк ва йўловчилар ташиш тезлиги, ўлчамлари ва тавсифини, поездлараро интервалнинг катталигини, поездларнинг ишлашининг талаб қилинадиган ишончлилик даражасини, йўлни тузатиш шартларини ҳисобга олган ҳолда, бироқ камида 35-40 km оралиқда жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
104. I тоифадаги линияларида ажратиш пунктларини перегонлар бўйича ўтказиш қобилиятини таъминлаган ҳолда тўхтовсиз кесишув ўқлари орасидаги перегонларнинг ўхшашлигидан келиб чиққан ҳолда поездларни тўхтовсиз кесиб ўтишини ташкил этилишини ҳисобга олган ҳолда жойлаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Параллел жадвалда ҳисобланган оғирликдаги поездлар жуфтлигининг белгиланган сонидан кам бўлмаган ҳамда ажратиш пунктларида тўхтаган поездларни кесиб ўтиш ва техник топшириқда кўрсатилган локомотив тури билан жойлаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Икки йўлли қўшилмаларни ўрнатишда ва поездларни тўхтовсиз кесиб ўтишда параллел жадвал бўйича белгиланган жуфт поездлар сонидан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
105. II тоифадаги линияларда жойлашган ажратиш пунктларини техник топшириқда кўрсатилган юк кўтариш пунктлари ўқлари орасидаги перегонларнинг идентификациясига ва белгиланган масса камида икки жуфт поездларнинг параллел жадвалга эга бўлган ва перегон пунктларида тўхтаб турадиган поездларни кесиб ўтиш имкониятини таъминлашга асосланиб жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
106. III ва IV тоифадаги линияларидаги ажратиш пунктларини, юк ва йўловчилар ташиш эҳтиёжларини таъминлаш шартларидан келиб чиққан ҳолда, фойдаланилишнинг ўнинчи йилида жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
107. Икки йўлли линиялар ва иккинчи йўлларни лойиҳалашда қувиб ўтиш пунктларини тезликлари нисбати юк ва йўловчилар ташиш тавсифи ва поездлараро интерваллар ҳажмини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
108. Участка станцияларига туташган перегонларда бир жуфт поездларнинг юриш вақтини камида 4 min га камайтириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
109. Бирлашган (икки томонлама, қурилган) поездлар ҳаракати назарда тутилган темир йўл линиялари лойиҳаларида, бундай поездларнинг тўхташи учун ажратиш пунктларининг жойлаштирилиши ҳисоб-китоблар билан асослантирилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110. Поездларнинг бир йўлли участкага чиқишини тўсиб қўядиган светофор олдида тўхтаган тақдирда, икки йўлли қўшимчаларнинг бўйлама профили уларнинг силжиши учун шароитларини таъминлаб бериши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
111. Икки йўлли қўшимчалар разъездларлар ўрнига, техник-иқтисодий асосланганда икки йўлли перегонларни лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Ажратиш пунктларида йўлларнинг бўйлама профили ва режаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
112. Станциялар, разъездларлар ва қувиб ўтиш пунктларини горизонтал майдонда жойлаштириш лозим, уларнинг қияликлардаги жойлашуви лойиҳада асослантирилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
113. Ажратиш пунктларининг қиялиги 1,5 ‰ дан юқори бўлмаган, ноқулай шароитларда қиялиги 2,5 ‰ дан ошмайдиган қияликларда жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
114. Ярим бўйлама ва бўйлама турдаги разъездлар ва қувиб ўтиш пунктларини, локомотивлар ёки вагонларни таркиблардан ажратиб олиш ва манёврлар амалга оширилишини станция майдон қисми доирасидаги оралиқ станцияларни қиялиги 12 ‰ ошмайдиган қияликларда жойлаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
115. Ноқулай топографик шароитларда тегишлича техник-иқтисодий асосланганда локомотивлар ёки вагонларни таркиблардан ажратиш кўзда тутилмайдиган айрим разъездлар ва қувиб ўтиш пунктларининг станцияга оид бутун майдонини 12 ‰ дан ошмайдиган қияликларда жойлаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
116. Станциялар, разъездлар ва қувиб ўтиш пунктларини 2,5 ‰ дан тикроқ қияликларда жойлаштирилган барча ҳолларда поездларни локомотивларнинг ёрдамчи тормозлари билан ушлаб туриш шароитлари ҳамда ушбу поездларнинг жойидан силжиши шароитлари таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
117. Локомотивлар ёки вагонларни таркиблардан ажратиш ва манёврга оид операцияларни бажариш кўзда тутилган станциялар, разъездлар ва қувиб ўтиш пунктларида йўлнинг профили фойдали узунлиги чегарасида ҳаракатчан таркибнинг ўз-ўзидан кетиб қолишига йўл қўймаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
118. Янги линиялардаги станция майдонларнинг узунлиги қабул қилиш-жўнатиш йўлларининг келажакдаги фойдали узунлигига ҳамда қабул қилиш-жўнатиш йўлларининг жойлашиши турига (бўйлама, ярим бўйлама, кўндаланг) боғлиқ равишда белгиланиши ва мазкур ШНҚнинг 8-жадвалида кўрсатилганлардан кам бўлмаслиги лозим. Шохобча йўлларидаги станция майдонларнинг узунлиги эса лойиҳада белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

8-жадвал

Линия тоифаси

Қабул қилиш-жўнатиш йўлларининг жойлашуви

Станцияга оид майдонларнинг (янги линиялар учун) максимал узунлиги, m, қабул қилиш-жўнатиш йўлларининг фойдали узунлиги 1050 m бўлганда, m

Разъездларда

I, II

Бўйлама

2450

I, II

Ярим бўйлама

1800

I, II

Кўндаланг

1450

III.IV

-//-

1300

Оралиқ станцияларида

I, II

Бўйлама

2900

I, II

Ярим бўйлама

2200

I, II

Кўндаланг

1650

III.IV

-//--

1450

Қувиб ўтиш пунктларида

I, II

Бўйлама

2600

I, II

Ярим бўйлама

1900

I, II

Кўндаланг

1500

Участка станцияларида

I, II

Бўйлама

4000

I, II

Ярим бўйлама

2850

I, II

Кўндаланг

2400

III.IV

-//-

2000

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Станция майдонларининг узунлиги миқдори вертикал эгриликларнинг тангенсларини ҳисобга олмаган ҳолда кўрсатилган, уларнинг қиймати алгебраик фарқига қараб жадвалда кўрсатилганларга қўшилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Агар йўлларнинг фойдали узунлиги 1050 m дан ортиқ (ёки кичик) бўлса, станцияга оид майдоннинг узунлиги тегишлича орттириш (ёки қисқартириш) лозим: ажратиш пунктларининг кўндаланг ва ярим бўйлама типларида — фойдали узунликларининг айирмасига, бўйлама типида — уларнинг айирмасининг иккиланганига.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
119. Енгил топографик шароитларда жойлаштирилувчи разъездлар ва қувиб ўтиш пунктларининг майдонларини мумкин қадар профилнинг тепаликларида (букриликларида), кириш сигналларидан олдинги участкаларни эса — қабул қилиш-жўнатиш йўлларининг фойдали узунлигига тенг бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
120. Мавжуд станциялар, разъездлар ва қувиб ўтиш жойларини қайта қуришда, шунингдек мавжуд линияларда йўлларни ривожлантириш билан янги ажратиш пунктларини қуришда, қабул қилиш ва жўнатиш йўлларининг бутун фойдали узунлиги бўйлаб бўйлама профил алоҳида элементларининг тиклиги мазкур ШНҚга мувофиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
121. Агар стрелкали ўтказгичларни кўрсатилган қияликларга жойлаштириш имкони бўлмаса, уларни етакчи қияликдан тик бўлмаган ёки 2‰ га қисқартирилган қисқа тортишнинг энг катта қияликларида, ўта қийин шароитларда эса, лойиҳада тегишли асосланган ҳолда — етакчи қияликда ёки икки каррали тортиш қиялигида жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
122. Асосий йўлларда ўтказгичлар чегарасидан ташқарида диспетчерлик стрелкали ўтиш оралиқ (съезд)лари ва алоҳида стрелкали ўтказгичларни ҳар қандай бўйлама қияликда, шу жумладан етакчи қияликка қадар жойлаштирилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
123. Манёвр ишлари кўзда тутилмаган разъездлар ва қувиб ўтиш пунктларини қайта қуришда қабул қилиш-жўнатиш йўлларининг фойдали узунлигини горизонтал майдонда 2,5 фоизгача қияликларда жойлаштириш, катта ҳажмдаги ер ишлари, сунъий иншоотларни реконструкция қилиш билан боғлиқ бўлганда, қабул қилиш-жўнатиш йўлларини етакчи нишабликкача узайтириш билан лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
124. Ўта қийин шароитларда жойлашган мавжуд станцияларнинг қабул қилиш-жўнатиш йўллари узайтиришда йўлларни қия бўлмаган, лекин 12‰ қияликдан ошмайдиган йўлларга жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
125. Мавжуд станциялар, разъездлар ва қувиб ўтиш жойларини қайта қуришда, қайта қуриладиган қисмнинг ташқарисида мавжуд узунликдаги профилнинг алоҳида элементлари қияликлари ва узунлигини сақлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
126. Юк кўтариш ва тушириш йўлларининг фойдали узунлиги қияликларда жойлашган барча ҳолатларда, вагонларнинг (поездларнинг) ўз-ўзидан фойдали йўл узунлигидан ташқарига чиқиб кетишига қарши чораларни кўриш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Йўлларнинг фойдали узунлиги оралиғидаги ўртача қиялик локомотивларнинг ёрдамчи тормозлари билан ушлаб туриш ва тортиб олиш шароитларини яратиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
127. Поездларнинг фақатгина бир йўналишда ҳаракатланиши учун мўлжалланган темир йўл кесишмаларини асосий қияликдан қия бўлган қийин шароитларда, бироқ ушбу ШНКда ушбу тоифадаги чизиқлар учун белгиланган максимал қияликдан ортиқ бўлмаган қийматларда жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
128. Йўловчилар тўхташ пунктларини йўловчи поездининг ҳаракатланишига имкон берадиган қияликларда жойлаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
129. Локомотивсиз вагонларни тўхтатиш учун мўлжалланган юк ортиш — тушириш платформалари ва майдонлардаги йўллар, шунингдек локомотивлар учун мўлжалланган йўллар ва тўхташ жойлари горизонтал майдонларда ёки 1,5‰ қияликдан юқори бўлмаган қияликларда жойлашган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қийин шароитларда ушбу йўлларни 2,5‰ лик қияликларда жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
130. Йўловчи поездлари ва алоҳида вагонларнинг тўхтаб туриши учун мўлжалланган йўллар горизонтал майдонларда ёки 1,5‰ қияликдан ортиқ бўлмаган қияликларда, биноларни эса горизонтал майдонларда жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
131. Ҳар қандай кўринишдаги профилни лойиҳалашда вагонларнинг ўз-ўзидан юриб кетишига қарши чоралар кўрилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
132. Боғловчи йўллар ҳамда поезд таркибларни ўрнини алмаштириш, вагонларни бункерга ва омборларга узатиш учун йўллар қияликларининг миқдорини ушбу йўлларда ҳаракатда бўлган таркибларнинг оғирлиги ва локомотивларнинг тортиш кучини ҳисобга олиб, бироқ мазкур ШНҚда белгиланган қияликлар миқдоридан ортиқ бўлмаган ҳолда қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
133. Фақат локомотивлар ва мотор-вагонли секцияларнинг ҳаракатланиши учун мўлжалланган йўлларнинг қияликларини 40‰ қияликдан юқори бўлмаган ҳолда қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
134. Боғловчи ва ҳаракатланиш йўлларини бўйлама профили элементларининг узунлиги 50 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
135. Бино дарвозасидан ёки юк фронтининг бошидан профилдаги вертикал эгриликнинг бошигача, шунингдек режадаги айланма эгри чизиғининг бошланишигача бўлган масофа юклаш-тушириш ёки таъмирлаш учун тақдим этилган юкнинг узунлиги локомотив (локомотив бўлими) узунлигидан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
136. Қайта қуриладиган йўллар учун қийин шароитларда бу масофани 2 m га қисқартириш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
137. Саралаш йўлларини стрелкали ўтказгич ҳудудида тортиш йўли томонидан мумкин қадар вагонларни саралаш томонига қаратилган нишабда жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Нишабнинг тиклиги 4‰ лик қияликдан ортиқ бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
138. Станциянинг стрелкали бўғзидан ташқаридаги тортиш йўлларини, улар хизмат кўрсатадиган йўллар ёки горизонтал йўналишида, 2,5‰ лик қияликдан тик бўлмаган қияликда жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қийин шароитларда тортиш йўлларини хизмат кўрсатадиган йўллар томонга 2‰ лик қияликдан юқори бўлмаган тепаликда жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
139. Йиғма ва олиб чиқиш ишлари учун фойдаланиладиган ва қийин шароитларда жойлаштириладиган тортиш йўлларининг бўйлама профилини тортиш йўли ичида асосий йўл қисмининг бўйлама профилига мувофиқ лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
140. Асосий ва қабул қилиш-жўнатиш йўлларидаги стрелкали ўтказгичларни вертикал эгриликдан ташқарида лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
120 km/h гача тезликда ҳаракатланадиган линияларда қийин шароитларда стрелкали ўтказгичларни вертикал эгрилик бўйлаб жойлаштириш керак, уларнинг радиуси камида 10000 m бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
141. Махсус йўналтирилган (ташкилий) поездлар ўтиши учун мўлжалланмаган бошқа йўлларда, шунингдек поездлар 120 km/h дан юқори бўлмаган тезликда ҳаракатланиши назарда тутилмаган линияларда, янги станциялар, разъездлар ва қувиб ўтиш станцияларини қайта қуриш ва қуришда, радиуси 5000 m кам бўлмаган вертикал эгрилик ичида жойлаштириши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
142. Саралаш тепаликларининг бўйлама профилини лойиҳалашда вертикал эгриликларнинг радиуси (вагонларнинг ўтиш қобилиятини таъминлаш ва уланиш шартларига мувофиқ) ҳисоб-китоб қилиш йўли билан аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, истисно тариқасида вертикал эгрилик ичида, фақат ўтиш мосламасининг ўтказма эгрилик чизиғини жойлаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Рельс йўналтиргичлари ва крестовиналар вертикал эгрилик ташқарисида жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
143. Станциялар, разъездлар ва қувиб ўтиш жойлари, шунингдек алоҳида парклар ва тортиш йўллари йўлнинг тўғри участкаларида жойлашган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қийин шароитларда уларни радиуси камида 1200 m, поездларнинг тезлиги 120 km/h дан ошадиган линияларда — камида 1500 m м бўлган эгриликларга жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
144. Ўта мураккаб рельеф шароитларда тегишли асосга эга бўлган ҳолда эгрилик радиусини 600 m, тоғ шароитида эса 500 m гача камайтириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
145. Қабул қилиш-жўнатиш йўлларининг кўндаланг жойлашадиган станциялари, ўтиш йўллари ва қувиб ўтиш жойларини, зарурат бўлганда, уларни йўлнинг эгри участкаларига бир томонга қараган эгриликда жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
146. Тескари эгриликдаги разъездлар ва қувиб ўтиш жойларини истисно ҳолатларда, лойиҳада тегишли асос мавжуд бўлган тақдирда II, III ва IV тоифадаги темир йўл линияларида жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
147. Қабул қилиш-жўнатиш йўллари бўйлама ва ярим бўйлама жойлашган станциялар, разъездлар ва қувиб ўтиш жойларини қийин шароитларда тескари эгриликда жойлаштириш мумкин. Бунда, ҳар бир ҳаракатланиш йўналишларининг фойдали узунликдаги йўллари бир томонга қараган эгриликларда жойлаштирилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
148. Мавжуд станцияларни қайта қуришда, истисно ҳолларда, тескари эгри чизиқларни алоҳида паркларда сақлаб туришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
149. Тортиш йўлларини тескари чизиқларга жойлаштиришга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Истисно ҳолларда, станцияларни қайта қуриш жараёнида тегишли асосга эга бўлган ҳолда мавжуд тортиш йўлларида тескари эгри чизиқларни сақлашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
150. Тескари эгри чизиқлар мавжуд бўлганда, барча ҳолларда манёврлаш ишларини бажариш хавфсизлиги учун етарли бўлган кўриниш таъминланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
151. Асосий йўллардаги стрелкали ўтказгичларини йўлнинг тўғри участкаларида жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
152. Эгри чизиқларда жойлашган станцияларда, разъездларда ёки қувиб ўтиш жойларининг асосий йўлларида стрелкали ўтказгичларни йўлнинг тўғри участкаларига жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
153. Ўтиш эгри чизиқлари ва эгри чизиқлар ўртасидаги тўғри қўшимчалар эса перегонлар учун мўлжалланган талабларга мувофиқ лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
154. Ажратиш пунктлари асосий йўлларининг камида 500 m радиусли эгри чизиқли участкаларида стрелкали ўтказгичларни ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
155. Станция йўлларининг эгри участкалари (бундан поездлар тўхтовсиз ҳаракатланиши кўзда тутилган, асосий ҳамда қабул қилиш ва жўнатиш йўллари мустасно) ташқи рельснинг баландлигисиз ва ўтиш эгри чизиқларисиз лойиҳалаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
156. Поездларнинг уюшган ҳолда ўтиши учун мўлжалланган йўлларда радиуси 250 m ёки ундан кам бўлган турли йўналишларга қараган эгри чизиқлар орасида узунлиги 15 mдан кам бўлмаган текис қўшимчалар қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
157. Хоч эгри чизиқлар радиуси қўшни стрелкали ўтказгичнинг ўтказма эгри чизиғи радиусидан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
158. Бирлаштирувчи ва юриш локомотив йўлларининг эгрилиги кўрсатиб ўтилган ушбу эгриликларнинг радиусини 180 m гача (шохобча йўлларида — 150 m), саралаш парклари бошида эса — 140 m гача кичрайтириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-боб. Йўлнинг юқори қурилмаси.
Перегонларда йўлнинг юқори қурилмаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
159. Янги ва реконструкция қилинадиган темир йўл линиялари узлуксиз фойдаланиш учун йўлнинг чоксиз конструкциялари билан ўрнатилиши, вақтинчалик эксплуатация қилиш даврида ва/ёки йўл тўшамасининг мустаҳкамлангунча звеноли йўл ётқизилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
160. Янги темир йўл линиялари ва шохобча йўлларни лойиҳалашда перегонлардаги ва ажратиш пунктларидаги бош йўллар юқори қурилмасининг қувватини мазкур ШНҚнинг 9-жадвалига асосан белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

 

 

9-жадвал

Кўрсаткичлар

Йўл юқори қатламининг қуввати

Қуйидаги тоифали темир йўл линияларида

юқори тезюрар

тезюрар

махсус юкдан зўриққан

I

II

III

IV

V

Рельсларнинг типи

Р75-Р65

Р75-Р65

Р75

Р75-Р65

Р65

Янги ёки эски яроқли Р50-Р65

эски яроқли Р50

Янги ёки эски яроқли Р65

Шпалларнинг тури

I типли ёғоч ёки темир бетонли*

Ёғоч ёки темир бетонли

1 km га шпаллар сони:

тўғри ва радиуси 1200 m бўлган эгриликларда (шохобча йўлларида 350 m) ва ундан юқори

2000

2000

2000

2000

1840

1840

1840

1840

радиуси 1200 m кам бўлган эгриликларда (шохобча йўлларида 350 m кам)

2000

2000

2000

2000

2000

2000

2000

2000

Шпал тагидаги бал ластнинг қалинлиги, sm:

Ёғоч шпалларда қумли ёстиқларда

35/20

30/20

35/20

30/20

30/20

25/20

25/20

20/20

темир бетон шпаллардагидек

40/20

35/20

40/20

35/20

35/20

35/20

35/20

30/20

Йўлга тахлаш учун рухсат этиладиган балластнинг шағалли, қум-шағалли ва бошқа турлари

-

-

-

-

-

-

30 ёғоч

35 темир бетонли

30 ёғоч

35 темир бетонли

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Шағал балластдан фойдаланилганда икки қаватли балласт призмани тошли, майда шағал тошли ва лой тупроқли йўл тўшамаси (тўшамаси)да, шу жумладан йўл тўшамаси (тўшамаси)нинг юқори қисмида ҳимоя қатлами ўрнатилганда ётқизилиши керак; тош, қўпол донадор тупроқ ва қумлардан (майда ва чангдан ташқари) ҳосил бўлган йўл тўшамаси (тўшамаси)да шағални бир қатлам, қум балласт ёстиғисиз ётқизиш керак, агар йўл тўшамаси (тўшамаси) базасининг юқори қатлами қум балластлари ва унинг қалинлиги талабларига жавоб берадиган қуриган тупроқлардан ясалган бўлса, ёғоч шпаллар билан йўл устидаги балласт қатлами, шу жумладан рухсат этилган бошқа турдаги балластлардан фойдаланилганда 30 sm дан кам бўлмаган, темир бетон шпалли йўлларда эса 35 sm дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Агар йўл тўшамаси ёстиқ шағалдан қилинган бўлса, шағал қатламининг қалинлигини 5 sm гача камайтиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Йўл тўшамаси (тўшамаси)нинг тагида чўкма ва сиқиладиган тупроқлар устунлик қиладиган бўлса, шағал-қум ва шағал балластларига улаш йўли ётқизилиши лозим. Шағал балластга йўлни белгилаш ва қўшма йўлни ётқизиш йўл тўшамаси (тўшамаси)ни тўлиқ барқарорлаштиргандан сўнг амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ҳаракатланиш тезлиги 140 km/h дан ортиқ бўлган линияларда фақат шағал-қум аралашмасининг балласт ёстиғида майдаланган шағал балластдан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Темир-бетон шпалларни чоксиз йўлда қўллаш лозим. Темир-бетон шпалларни IV тоифадаги линияларидаги бўғинли йўлларда, тугунларда, станциялар ичларида, бирлаштирувчи ва шохобча йўлларида қўллаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Қумли участкаларда ёғоч шпаллардаги Р65 енгил бўлмаган термик жиҳатдан пишиқ рельсларни ётқизиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Темир-бетон шпаллар эпюраси (жойлашуви) агар уларда шпаллар тахламининг бошқа эпюрасини кўрсатувчи махсус сертификат мавжуд бўлмаса, қўлланилаётган шпалларнинг типига боғлиқ бўлмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
161. Тезюрар, йўловчи ва оғир юкдан зўриққан, I ҳамда II тоифадаги линияларда темир-бетон шпалларда чоксиз йўл ётқизилишига ҳамда балластсиз йўл конструкциясини қўллашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
162. Темир йўл йўлларининг барча тоифаларида ва йўлнинг юқори қурилмалари конструкцияларида умумий ва махсус рельслардан ГОСТ Р51685-2022 ва ГОСТ 34222-2017 талабларига мувофиқ фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
163. Умумий рельслар звеноли, чоксиз йўллар ва стрелкали ўтказгичларда қўлланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
164. Махсус рельсларни алоҳида иқлим шароитларида ва ҳаракат тезлиги 160 km/h дан ортиқ, махсус юкдан зўриққан ва ўққа тушадиган оғирлик юқори бўлган темир йўлларда қўллаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
165. Янги линияларда (участкаларда) чоксиз йўлни ётқизиш лойиҳавий асосланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
166. Чоксиз йўл мустаҳкамланган (зичланган) йўл тўшамаси (тўшамаси)га, шағал балласт устига рельсларни алоҳида маҳкамлаш усулини қўллаган ҳолда темир-бетон шпалларга ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
167. Йўлга ётқизиладиган рельсларнинг узунлиги 25 m, чоксиз йўлларда-тўғри ҳамда радиуси 500 m ва ундан ортиқ участкаларда 800 m гача бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Йўлнинг эгри участкаларида ички рельс изи бўйлаб завод томонидан ишлаб чиқарилган қисқартирилган рельслар ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
168. Оралиқ рельсли қисқичлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёғоч шпалли йўллар учун — шағал ёки алоҳида қистирма;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
темир-бетон шпалли йўллар учун — алоҳида қистирмали ёки қистирмасиз назарда тутилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
169. Темир-бетон шпаллардан фойдаланиш лойиҳавий асосланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
170. Темир-бетон шпаллар шағалли балласт (қатлам) устига ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
171. Электр тортиш ёки автоматик қулфлаш билан жиҳозланган линияларга темир-бетон шпалларни ётқизишда, темир йўл занжирларининг изоляциясини таъминлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёғоч шпаллар электр токини ўтказмайдиган антисептиклар билан шимдирилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
172. Тўғридан-тўғри битта йўлли участкаларнинг устидаги балласт (қатлам) призманинг кенглиги, қуйидагича бўлиши лозим, m:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юқори тезликда, тезюрар, махсус оғир юк ўтказувчи линияларда, I ва II тоифадаги линияларда, шунингдек, чоксиз йўл ётқизилган участкаларида — 3,85;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III тоифадаги қолган линиялар учун — 3,65;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV тоифадаги қолган линиялар учун — 3,45;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V тоифадаги линиялар ва шохобча йўллари учун — 3,20.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
173. Йўлнинг эгри участкаларида, балласт қатламининг қалинлигини тўғри участкалар учун ўрнатилган ички рельс остидаги балласт қатламининг қалинлигини сақлаб қолган ҳолда ташқи рельснинг баландлигини ҳисобга олиб, мазкур ШНҚнинг 9-жадвалига мувофиқ қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
174. Радиуси 600 m дан кам бўлган линияларнинг эгри участкаларида балластни ташқи томондан 0,1 m га кенгайтириш, агар йўлларнинг сони биттадан кўп бўлса, қўшимча равишда икки йўл оралиғидаги масофага қараб белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
175. Балластнинг барча турлари учун балласт қатлами қиялигининг тиклиги 1:1,5, қумли ёстиқ учун — 1:2 бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
176. Балласт юзаси ёғоч шпалларнинг юқори юзасидан 3 sm га паст ва темир-бетон шпалларнинг ўрта қисмининг юқори юзаси билан бир хил даражада бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
177. Асбестли балластнинг юза қисмини режалаштириш йўлдан ва йўллар оралиғидан сув оқимини чиқариб ташлашни таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
178. Асосий йўлларда сигнализация ва йўл белгилари кўрсатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Темир йўлнинг чегараларини кўрсатиш, шунингдек йўл тўшамаси (тўшамаси)да яширинган иншоотларни белгилаш учун махсус белгилар ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
179. Янги линиялар ва иккинчи йўлларни лойиҳалаштиришда, қурилиш эҳтиёжлари учун зарур бўлган янги ёки мавжуд бўлган карьерлар ва шағал заводларини очиш ишларини, техник-иқтисодий асосланган ҳолларда — фойдаланишни биринчи йилларида кўриб чиқиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-боб. Станциялардаги йўлнинг юқори қурилмаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
180. Станцияларда, разъездларда ва қувиб ўтиш жойларида асосий йўллар перегонлардаги асосий йўллар учун қабул қилинган типдаги рельслар билан, қабул қилиш-жўнатиш йўлларида эса асосий йўлларга ётқизиладиган рельслардан бир поғона паст типдаги ёки эски типдаги рельслар билан таъминланиши (ётқизилиши) лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
181. Саралаш, тортиш, юклаш-тушириш, депо ва бошқа станция йўлларида Р50 дан паст бўлмаган, саралаш қияликларининг бўйинларида эса — Р65 дан паст бўлмаган эски типдаги рельсларни ётқизиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
182. Техник топшириққа асосан станция йўлларида пайвандланган рельс ўрмалари ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тоғ ёнбағиридаги паркларда тормоз (секинлашиш-тўхташ) зонаси доирасида пайвандланган ўрмалардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
183. 1 km йўл учун шпаллар сони қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
станцияларнинг асосий йўлларида, разъездларда ва қувиб ўтиш пунктларида — перегонларнинг асосий йўлларидаги каби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I ва II тоифадаги темир йўл линияларининг станциялардаги қабул қилиш-жўнатиш йўлларида, разъездларда ва қувиб ўтиш пунктларида, шунингдек саралаш қия йўлларида ва саралаш парклари бошида — 1840 дона/ km;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III тоифадаги линиялардаги станцияларнинг қабул қилиш-жўнатиш йўлларида ва разъездларда — 1840 дона/ km, бошқа йўлларда — 1600 дона/ km.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
184. Юкларни қабул қилиш-жўнатиш ва бошқа станция йўлларида бир қатламли шағал, шағал-қум ёки қум балластидан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Лойиҳавий асосланган ҳолларда қум ёстиғида 5 — 25 mm фракцияли майда шағалдан балласт (қатлам)дан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
185. Станциянинг қабул қилиш-жўнатиш йўлларида шпал остидаги балласт (қатлам)нинг қалинлиги мазкур ШНҚнинг 10-жадвалига асосан қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

10-жадвал

Линиялар, шохобча йўли тоифаси

Қабул қилиш-жўнатиш станция йўлларида шпал остидаги балласт (қатлам)нинг қалинлиги, sm, йўл тўшамаси (тўшамаси) тупроғининг турларида

Майда ва чангсимон лой ва дренажлайдиган қумлар

Қоя, йирик майдаланадиган ва қумли дренажлайдиган

I ва II

Шағалли балластдаги асосий йўлларга ётқизилганда

30 / 20

25 / 20

I

Бошқа барча турлари балластдаги асосий йўлларга ётқизилганда

30 / 20

25 / 20

II — V

30 / 20

20 / 20

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
186. Бошқа станция йўлларидаги шпаллар остидаги балласт (қатлам)нинг қалинлиги қуйидагича қабул қилиниши керак, sm:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I тоифадаги линияларда йўл тўшамаси (тўшамаси)нинг барча тупроқлари учун, тошли, йирик синиқ ва қумли тупроқлардан ташқари — 30;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бошқа барча ҳолатларда — 20.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
187. Станция йўлларида темир-бетон шпалларда эски турдаги Р65 рельслари ишлатилганда балласт икки қатламли — шпаллар остидаги шағал қалинлиги — 0,30 m, шағал-қум аралашмаси қатлами эса 0,20 m бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бошқа йўналишларда темир-бетон шпаллардан фойдаланилганда, шпаллар тагига қалинлиги 0,35 m дан кам бўлган бир қатламли шағал ётқизилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
188. Қабул қилиш ва жўнатиш йўлларида стрелкали ўтказгичлар ўрнатилганда, поездларнинг 50 km/h дан юқори тезликда тўхтовсиз ҳаракатланиши учун стрелкали ўтказгичларнинг жойлаштирилиши асосий йўллардаги каби бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
189. Кенглиги 6,5 m гача бўлган йўл оралиқлари балласт (қатлам) билан тўлдирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
190. Қўшни йўлларнинг шпал қирралари орасидаги балласт (қатлам) юзасига станция участкасининг йўл тўшамаси (тўшамаси) устки юзасининг кўндаланг қиялигига мос кўндаланг қиялик берилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, қўшни йўллардаги рельс каллаклари даражасидаги фарқи 0,15 m дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
191. Йўлни қор ёки қум босиши истисно қилинган станцияларни мустаҳкамлаш (қайта қуриш)да асосий ва унга қўшни йўллардаги рельс каллаклари даражасидаги фарқ асосланган ҳолатларда 0,25 m гача оширилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
192. Станция йўллари ўқлари орасидаги масофа 6,5 m дан ортиқни, станцияларга кириш жойларида 5 m дан ортиқни ташкил этганда, балласт (қатлам)ни алоҳида лойиҳалашга йўл қўйилиб, бунда йўллар оралиғидан сув оқимини чиқиб кетиши таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
193. Станция йўлларидаги балласт (қатлам)нинг қалинлиги ўтказма брус ва ёғоч шпалларнинг юқори тўшамасидан 3 sm пастда ва темир бетон шпаллар ўрта қисмининг юқори юзаси билан бир сатҳда бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
194. Асбест балласт юзасининг режаси йўлдан сув оқимини чиқиб кетишини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
195. Бурилиш стрелкалари ушбу ШНҚнинг 11-жадвалида кўрсатилганидан кескин паст бўлмаган крестовина русумларига эга бўлиши ва ётқизиладиган рельслар турига мос келиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

11-жадвал

Стрелкали ўтказгичларнинг вазифаси

Қияликсиз стрелкали ўтказгичлар крестовиналарининг русумлари

Асосий йўл тармоқланганда ва йўл ўтказмали ечимларда поездларни тўхтовсиз ўтказиш учун

1/18, 1/22 ва асосланган ҳолатларда 1/11

ён йўл бўйлаб йўловчилар поездларини қабул қилиш ва жўнатиш учун

1/11, чорраҳали ўтказгичлар ва уларнинг давоми ҳисобланадиган бирламчи ўтказгичлар — 1/9

ён йўл бўйлаб юк поездларини қабул қилиш ва жўнатиш учун

1/9, симметрик 1/6

Бошқа станция йўлларининг бирикиш жойларида

1/8, симметрик 1/4,5

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
196. Станциялар, разъезд ва қувиб ўтиш станцияларининг асосий йўлларида ётқизиладиган стрелкали ўтказгичлар поездларнинг қўшни перегонлардаги тезлигидан кам бўлмаган тезликда тўғри йўналишда ўтишини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
197. Қабул қилиш-жўнатиш йўлларида ва станциянинг бошқа йўлларида мураккаб шароитларда (станция участкасининг чекланган узунлигида), шунингдек йирик станцияларда бир нечта йўллар кесиб ўтилганда, манёвр ҳаракатларини қисқартириш мақсадида, чорраҳали стрелкали ўтказгичларни, берк кесишмаларни ва якка симметрик стрелкали ўтказгичларни лойиҳалашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
198. Йўловчи поездлари 140 — 250 km/h тезликда ўтказиш назарда тутиладиган станциянинг асосий йўлларида 1/11 русумли Р65 турдаги қирраси эгилувчан ва юмалаш юзаси узлуксиз бўлган крестовинали стрелкали ўтказгичлар ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
199. Асосий ва қабул қилиш-жўнатиш йўлларидаги стрелкали ўтказгичлар ва стрелкали кўчалар, марказлаштирилган электр тизими билан жиҳозланган стрелкали ўтказгичлар, шунингдек саралаш парклари ва тормоз (секинлашиш-тўхташ) зонаси ҳудудида жойлашган баландлик-нишаб йўлларнинг бошидаги стрелкали ўтказгичларни сув четлатилишини таъминлаган ҳолда шағалли балласт (қатлам)да ётқизиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, ўтказма брус остидаги балласт қатламининг қалинлиги асосий йўллар учун мазкур ШНҚнинг 9-жадвалига, бошқа йўллар учун эса мазкур ШНҚнинг 10-жадвалига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
200. Шағал балласт ифлосланиши эҳтимоли бор жойларда асбест балластидан иборат қоплама қатламдан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
201. Стрелкали ўтказгичлар антисептиклар билан шимдирилган ёғоч брусларга ёки темир-бетон асосларга ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
202. Ёндош стрелкали ўтказгичлар ўртасида бевосита тўғри қўшимчалар назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
203. Ёғоч шпаллар устида янги қурилаётган ва қайта терилаётган йўллар ва стрелка ўтказгичларни суриб кетишдан намунавий схемалар бўйича маҳкамлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-боб. Кўприкларда (йўл ўтказмалари, эстакадалар, виадукларда) ва туннелларда (галереяларда) йўлнинг устки тузилмаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
204. Кўприкларда, йўл ўтказгичларда, берк чорраҳаларда, стрелкали ўтказгичларда, йўлнинг кичик радиусли эгри чизиқларидаги участкаларда, шунингдек йўл ўтказгичлари ва пиёдалар кўприклари остида жойлашган йўлларда, йўл ўқидан таянчгача 3 m дан кам масофада вагоннинг ғилдирак жуфтлиги темир йўлдан чиқиб кетганида тўкманинг ён бағри томонига ёки сунъий иншоотнинг оралиқ қурилмаси четига қараб ҳаракатланишига йўл қўймаслиги учун контррельслар ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
205. Барча кичкина кўприкларда (узунлиги 25 m гача) ва йўл ўтказмаларида, шунингдек барча тош, бетон ва темир-бетон иншоотларда (йўл яхлит плита устида ётқизилган кўприклардан ташқари) йўллар, қалинлиги шпалнинг пастки тўшамадан сув ажратувчи нуқта изоляцияси узра ҳимоя қатламининг устига қадар масофа 25 sm (лекин камида 20 sm) бўлган шағал балласти устига ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
206. Кўприклардаги рельс таглик юзасининг белгиси, йўл иншоотга ёндашув участкасида қумли таглик устидаги тўлиқ шағалли балласт қатлам устига ётқизилишини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
207. Темир йўл линиясида қабул қилинган балласт туридан қатъий назар, доимий кўприкларга яқинлашадиган йўл ҳар бир томондан кичик кўприклар учун камида 30 m, ўртача кўприклар учун камида 100 m ва катта кўприклар учун камида 200 m масофада шағалли (ёки гравийли) балластга ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
208. Туннелларда темир йўл излари, темир бетон шпалларда, уларнинг сони перегонлар чегарасида 1 km асосий йўлга ётқизиладиган 1840 дона ўрнига 2000 дона ва 1600 дона ўрнига 1840 дона ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
209. Узунлиги 300 m дан ортиқ бўлган туннелларда Р65 турдаги чоксиз рельслар ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tемир йўлларнинг электр тортишли ёки автоблокировка билан жиҳозланган участкаларида рельс занжирларининг изоляцияси назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
210. Туннеллар ва уларга ёндашувларда ҳар икки тарафдан камида 200 m масофада йўлни, ёғоч шпаллар остида қалинлиги камида 25 sm, темир-бетон шпаллар остида қалинлиги камида 30 sm бўлган шағалли балласт устига ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
211. Мавжуд туннелларда темир йўлларни электрлаштириш ва мустаҳкамлаш (қайта қуриш)да асосланган ҳолларда шпал остидаги балласт қатламининг қалинлигини 20 sm гача камайтиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
212. Балласт қатламининг юзаси тоннелнинг бутун узунлиги бўйлаб бир томондан шпалларнинг қиррасидан туннел деворига қадар хизмат кўрсатувчи ходимларнинг ўтиши учун мослаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
213. Алоҳида лойиҳа бўйича туннелдаги йўлни темир-бетон асосга ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
214. Туннелларда доимий йўл ва сигнал белгилари, доимий йўл репер лавҳаларини, гардиш рақамлари ва токча ҳамда камераларга, тўсувчи сигнализация тугмалари ва телефонларга ўтиш кўрсаткичларини ўрнатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
215. Хизмат кўрсатиладиган участкалари доирасида темир йўл изларини таъмирлаш ва техникавий хизмат кўрсатиш учун қуйидагиларни таъминлаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
темир йўл бўлагида — машина ва механизмлар қўйиладиган ва зарур ёрдамчи хоналари бор гаражга эга йўл бўлагининг эксплуатация-таъмирлаш базаси, йўл асбоблари ва ишчи бўлимларининг механизмларини сақлаш учун омборлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йўл масофасида — йўлнинг зарур ривожига, йўл машина ва механизмларини туриши ва таъмирланиши учун устахона ва гаражларга, йўл устки тузилмаси материалларини сақлаш ва бутлаш ускуналар ва зарур қўшимча хоналарга эга йўл масофасининг эксплуатация-таъмир базаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
темир йўлнинг янги ташкил этилаётган бўлимида — йўл машина станциясининг зарур ёрдамчи хоналарга, йўл ривожига, йўл устки тузилмаси материалларини юклаш, тушириш ва сақлаш, рельс-шпал панжарасини йиғиш ва ажратиш, шпалларни таъмирлаш, йўл машиналарини сақлаш ва таъмирлаш учун иншоот ва қурилмаларга эга ишлаб чиқариш базаси; зарур ҳолларда — рельс-пайвандлаш корхоналари, шунингдек ўрмончилик кўчатхоналари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-боб. Йўл ва иншоотларни уюмлардан ҳимоя қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
216. Темир йўллар ва иншоотларни қор, қум ва тупроқ уюмларидан ҳимоялаш учун тутиб қолувчи қурилмаларни лойиҳалаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳар бир алоҳида ҳолатда тутиб қолувчи қурилмаларнинг турини танлаш, турли хил вариантларнинг техник ва иқтисодий кўрсаткичларини таққослаш асосида амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
217. Ҳимоянинг барча турлари темир йўлга туташ ҳудудда амалга оширилган ва мўлжалланаётган ҳимоя чораларини ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
218. Станция ва перегонларда қор уюмидан ҳимоя чоралари йўлнинг ҳар бир тарафи учун назарда тутилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
219. Доимий қордан ҳимоя воситалари қуйидаги ҳолатларда назарда тутилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
суғориладиган ёки нами қочирилган ерлар, экин майдонлари, кўп йиллик мевали дарахтзор ва узумзорлар банд этган ерлардан ўтган кўтармаларда ётқизилган йўлларда ҳисобланган йиллик қор босиши ҳар 1 m майдон учун 50 m3 дан кам бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бошқа ерларда жойлашган 1 m йўл учун йиллик қор босиши 25 m3 дан кам бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чуқурлиги 8,5 m дан ортиқ ўймаларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
баландлиги 0,7 m ва ундан кўп бўлган кўтармаларда, 1 m ва ундан катта қиялик ва кучли қор босадиган (қишда қор миқдори 1 m йўл учун 200 m3 дан ортиқ) йўлларда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
220. Суғориладиган ёки нами қочирилган ерлар, экин майдонлари, кўп йиллик мевали дарахтзор ва узумзорлар банд этган ерлардан ўтган темир йўлнинг қор босадиган участкаларида қор уюмидан ҳимоялаш учун қуйидагилар назарда тутилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
баландлиги 0,7 m дан кам кўтармада жойлашган йўлнинг 1 m ни 50 — 100 m3 қор босганда ҳамда чуқурлиги 8,5 m дан кам ўймада жойлашган йўлнинг 1 m ни 25 — 100 m3 қор босганда доимий тўсиқлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йўлнинг 1 m ни 100 m3 дан ортиқ ҳажмда қор босганда қорни тутувчи иҳота ўрмонзорлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
221. Йўлни қор босадиган участкаларида қорни тутувчи иҳота ўрмонзорларини барпо қилиш, шунингдек бошқа доимий ва вақтинча қор тутувчи қурилмаларни қуришга йўл қуйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
222. Қор тутувчи иҳота ўрмонзорларини босадиган қорнинг йиллик максимал миқдорининг тутиб қолишини ҳисоб-китоб қилиб, ортиб кетишининг қийматларини эҳтимол қилиб қуйидагича лойиҳалаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
суғориладиган ёки нами қочирилган ерлар, экин майдонлари, кўп йиллик мевали дарахтзор ва узумзорлар банд этган ерларда 1:10 (10 фоиз);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бошқа ерларда 1:15 (7 фоиз).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
223. Доимий тўсиқлар ёрдамида ҳимоялашни босадиган қорнинг йиллик максимал миқдорини тутиб қолишини ҳисоб-китоб қилиб, ортиб кетишининг қийматларини эҳтимол қилиб қуйидагича лойиҳалаш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I ва II тоифали йўлларда 1:15 (7 фоиз);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аҳоли кам яшайдиган ҳудудларнинг кучли қор босадиган жойларида 1:20 (5 фоиз);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бошқа тоифалар ва шохобча йўлларда — 1:10 (10 фоиз).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
224. Қор босишининг ҳисобланадиган йиллик ҳажми метеорологик кузатув маълумотлари бўйича аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
225. Тупроқнинг асосий турлари учун қор ётишининг тахминий баландлиги қуйидаги ўлчамларда белгиланиши лозим, m:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кулранг ўрмон ва кулранг тупроқларда ва қоратупроқларда (шўртупроқлардан ташқари) — 3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шўрхок қоратупроқлар ва тимжигарранг тупроқларда — 2,5;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
жигарранг, оч жигарранг, қўнғир тупроқларда, шунингдек, шўрхок комплексли тупроқларда — 2.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
226. Кучли (тезлиги 15 m/s ва ундан юқори) шамолларнинг йиллик таъсирига учрайдиган, шунингдек қишлоқ хўжалигига тегишли бўлмаган муз қоплайдиган ёки қишлоқ хўжалигига яроқсиз бўлган ҳудудларда жойлашган темир йўлларнинг участкалари учун шамолдан ҳимоялайдиган махсус иҳота ўрмонзорлари лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
227. Қум босган ҳудудларни кесиб ўтувчи темир йўл участкалари бўйлаб механикавий ҳимоялаш ва қумни тутишнинг бошқа воситалари билан биргаликда фитомелиоратив (чим экиш, бўта ва ёғоч ўсимликларни ўтқазиш) тадбирларни амалга ошириш учун ҳимоя йўлаклари ажратилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
228. Темир йўлларнинг ҳаракатланувчи қум босадиган участкаларида йўлнинг ҳар икки тарафидан бутазор ва ўтлоқлар учун ажратиладиган ерларнинг кенглигини, шунингдек қумнинг ҳаракатчанлигини оширишга қаратилган ҳаракатларни (тупроқ қопламининг бузилиши, ўсимликларнинг йўқ қилиниши, чорва боқилиши) амалга ошириш тақиқланадиган йўлнинг ҳар икки тарафидаги ҳимоя зонасининг кенглиги лойиҳада белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
229. Йўл ва иншоотларни қўшни жарликлар, кўчкилар, сув ва сел тошқини ювиб кетишидан ҳимоя қилиш, йўл тўшамасини лойиҳалаштиришда назарда тутилган чора-тадбирлар билан биргаликда иҳота ўсимликлар ёрдамида амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
230. Кўтарма ва нол баландликда жойлашган четки йўл ўқидан иҳота ўрмонзорларгача бўлган масофа камида 15 m қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I ва II тоифадаги линияларда бу масофани бўлғуси иккинчи йўл тарафидан 20 m гача оширилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
231. Ўймаларнинг қирғоқлари, сувни четлатувчи ариқлар бўлганда ўймаларнинг ташқи қирғоқларидан иҳота ўрмонзорларгача бўлган масофа камида 5 m, I ва II тоифадаги линияларда бу масофани бўлғуси иккинчи йўл тарафидан 10 m гача оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
232. Четки йўл ўқидан иҳота ўрмонзорларгача бўлган масофа камида 15 m бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
233. Доимий тўсиқларни қуйидагича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўйма қиялигининг четидан панжара баландлигининг 12 — 15 баробарига тенг масофада;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энг катта чуқурликлардаги жойларда, темир йўл тўшамасида ва нол баландликда жойлашганда энг четки йўлнинг ўқидан жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
234. Тўсиқнинг иккинчи қатори биринчи қатордаги тўсиқ баландлигидан 22 — 24 каррасига тенг масофада жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
235. Барча ҳолатларда қорни тутувчи ва бошқа тўсиқларни бўрон учирадиган қор сув ўтадиган ва тоғли хандақлар ташқарисида уюлишини ҳисоб-китоб асосида лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
236. Бўрон бўладиган жойларда, рельс каллаги сатҳидан баланд бино ва қурилмаларни, йўлнинг шамолга тескари томонида жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
237. Йўлнинг қор босадиган қисмларида (кўчкилар, осовлар) кўчкига қарши чоралар ва қурилмалар (имкон қадар иҳота ўрмонзорлар билан биргаликда) назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Темир йўлларга хавф соладиган кўчкилар ҳосил бўладиган ҳудуд тегишли бошқарув режимига эга қўриқланадиган зонага ажратилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
238. Нишабликда жойлашган қор тутувчи иншоотлар ошиб кетиш эҳтимоли 1:50 (2 фоиз) қийматда белгиланадиган қор қатлами босимига қараб ҳисобланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
239. Кўчкига қарши галереяларни кўчки оқимини қияликдаги барқарор қор қатламининг уч каррали баландлигига тенг ва 1:100 (1 фоиз) дан ошиш эҳтимоллиги билан ҳисоблаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Галереялар ҳисоб-китобларида кўчки оқимининг зич қор массаси баландлиги 4 m дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-боб. Кўприклар ва қувурлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
240. Темир йўллардаги кўприклар (йўллар, йўл ўтказгичлар, виадуклар, эстакадалар) ва қувурлар ушбу бобни ҳисобга олган ҳолда ҳамда ШНҚ 2.05.03-22 талабларига мувофиқ лойиҳалаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
241. Ўтиш жойи ва сув ўтказадиган иншоотлар, йўл ўтказгичлар, виадуклар ва эстакадаларнинг линия профили ва режасига нисбатан жойлашувини темир йўлнинг келгусида ривожланишини ҳисобга олган ҳолда унинг тегишли участкаси учун оптимал техник-иқтисодий ечимларни белгилаб берувчи поездлар ҳаракатининг хавфсизлиги ва узлуксизлигини, иқлим хусусиятлари ва бошқа маҳаллий шароитларни ҳисобга олган ҳолда ҚМҚ 2.06.04-97 га асосан танланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
242. Сув оқимларини кесиб ўтиш жойларини танлашда, иложи борича музли ва музлаши эҳтимолий участкалар, муз қоплами устидан сув тошқини пайтида ўзан тик тушиши мумкин бурилишлар, сув ювиб кетадиган ва емириладиган қирғоқлар, сурилиб ва кўчиб тушадиган ёнбағирлардан имкон қадар четроқ тушиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
243. Баланд сувларнинг, муз оқиши ва сузувчи нарсаларнинг (карчлар ва бошқалар) хавфсиз равишда ўтиши, зарур ҳолларда қуруқликдаги транспортнинг сунъий иншоотлари остида тўсиқларсиз ҳаракатланиши ҳам таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
244. Поездлар ҳаракатида (узатилишида) эҳтимолий узилишлар мавжуд бўлган шохобча йўлларда сув сатҳидан баланд бўлмаган кўприклардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
245. Сув оқимининг темир йўл билан ҳар бир кесишмасида битта сув ўтказадиган иншоот бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
246. Бир нечта сув оқимларининг битта иншоот орқали ўтиши техник ва иқтисодий жиҳатдан асосланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
247. III ва IV тоифали линияларда ва шохобча йўлларида, шунингдек баъзи ҳолларда иккинчи йўлларни лойиҳалашда ва мавжуд линияларни (йўлларни) мустаҳкамлашда (қайта қуришда), филтрловчи кўтармалар ва комбинацияли филтрловчи иншоотлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
248. I ва II тоифадаги темир йўл линиялари учун кўприклар ва қувурлар капитал кўринишида лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
249. Ёғоч кўприкларни лойиҳалаш III ва IV тоифали темир йўллар ва шохобча йўллари учун йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
250. Мавжуд йўлни ва линияни мустаҳкамлаш (қайта қуриш) лойиҳасини ишлаб чиқишда, сунъий иншоотларни ҳам мустаҳкамлашни, уларнинг конструкцияларидаги нуқсонлар бартараф этилишини, шунингдек сув ўтказгичларнинг сув ўтказиш қобилиятини яхшилаш бўйича чора-тадбирларни назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
251. Йўл балластида қурилган кўприклар ва қувурлар ушбу ШНҚ назарда тутилган линия бўйлама профили ва режасининг исталган бирикмаларида ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
252. Қатнов қисми балластсиз бўлган кўприкларни йўлнинг тўғри участкаларида ва горизонтал майдонларида, шунингдек 4 ‰ гача бўлган қияликларда жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
253. Бундай кўприкларнинг қиялиги 4 ‰ дан юқори нишабликларда техникавий-иқтисодий асослангандагина жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
254. Иншоотлардаги ер тўшамаси қирғоқ чети баландлик белгисини кўприк гумбазлари устидаги тўлдиришнинг қалинлигини камида 0,7 m деб ҳисобга олган ҳолда, барча турдаги қувурларнинг бўғинлари ёки плиталари учун эса гумбазлар ёки қувур устидан рельс асосига қадар ҳисоблаганда камида 1 m (гофрировка қилинган металл қувурлар учун камида 1,2 m) деб белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
255. Қувур ички юзасидаги энг баланд нуқтасидан қувурдаги сув юзасигача бўлган баландлик ҳисобланган оқим тезлиги ва босимсиз режимда қуйидагича бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
думалоқ ва гумбазли қувурларда — қувур баландлиги 3 m гача бўлганда қувур баландлигининг 1/4 қисми ва қувур баландлиги 3 m дан ортиқ бўлганда камида 0,75 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўртбурчак кесимли қувурларда — қувур баландлиги 3 m гача бўлганда қувур баландлигининг 1/6 қисми ва қувур баландлиги 3 m дан ортиқ бўлганда камида 0,5 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
256. Ярим босимли қувурлар учун сув каллакларини ва ярим босимли режимни ўрнатишга мавжуд пойдеворнинг энг кўп сув ўтказиш қобилиятини ҳисоблаш орқалигина йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
257. Энг совуқ беш кунликда ташқи ҳавонинг ўртача ҳарорати минус 40 °C дан паст бўлган ҳудудларда жойлашган қувурлар учун (қояли асосда жойлашган қувурлардан ташқари) ярим босимли ва босимли иш режимларини назарда тутишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
258. Кўприклар, қувурлар, шунингдек қирғоқ тупроқларининг дарё оқими таъсирига оид ҳисоб-китоблари ҳисобланган ва энг кучли сув тошқинларининг гидрографлари бўйича амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
259. Сув тошқинлари сарфи ва тошқин вақтида сувнинг энг баланд кўрсаткичида уларга мос келувчи сув сатҳларининг ошиб кетиш эҳтимоли қуйидагича қабул қилиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисобий — I ва II тоифали линиялар (йўллар) учун 1:100 (1 фоиз), III ва IV тоифали линиялар (йўллар) ва шохобча йўллари учун учун 1:50 (2 фоиз);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энг катта — I ва II тоифадаги чизиқлар (йўллар) учун — 1:300 (0,33 фоиз), II ва IV тоифали линиялар (йўллар) учун — 1: 100 (1 фоиз).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
260. Технологик ишлаб чиқариш шартларига кўра узлуксиз ишловчи ишлаб чиқариш ва бошқа ташкилотлар йўлларида жойлашган сунъий иншоотлар учун сув сарфи ва сатҳининг ҳисобланган қийматдан ошиб кетиш эҳтимоли 1: 100 (1 фоиз)га тенг деб қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
261. Иккинчи йўлларни лойиҳалашда ва мавжуд йўлларни мустаҳкамлашда (қайта қуришда) мавжуд кўприк ва қувурларнинг асосий ўлчамларини (тешиклари, баландликлари) ўзгартириш зарурати ҳисоб-китоблар билан асосланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
262. Темир йўл режасини ва бўйлама қирқимини лойиҳалашда тешик чизиқлари ва қувурларнинг аниқ баландлиги камида 1 m, қувурлар узунлиги 20 m дан ошганда — камида 1,25 m, энг совуқ беш кунликда ташқи ҳавонинг ўртача ҳарорати минус 40 °C дан паст бўлган ҳудудларда қувурнинг узунлигидан қатъи назар, камида 1,5 m қилиб белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
263. Режалаштирилган ҳудудда жойлашган шохобча йўлларида асосланган ҳолларда узунлиги 25 m дан ошмайдиган, тешиги эса 0,75 m ли думалоқ бўлган ва узунлиги 15 m дан ошмайдиган, тешиги эса 0,5 m ли тўртбурчак бўлган қувурлардан фойдаланишга йўл қуйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
264. Сунъий иншоот яқинида аҳоли пунктлари ёки саноат ва бошқа бинолар мавжуд бўлса, қурилиш ва ерларнинг иншоот олдида сувнинг кўтарилиши оқибатида сув тошқинидан хавфсизлигини ўрганиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
265. Бир сатҳда кесишма ва ўтишлар сонини камайтириш мақсадида, пиёдалар ўтиш жойи, қорамол ўтиш жойлари сифатида фойдаланиш учун техник-иқтисодий асосланган габарит ўлчамларини таъминлаган ҳолда, автотранспорт воситаларини ўтказиш учун кўприклар ва қувурлар тешикларини катталаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
266. Муз оқими ва дарё оқизиқларининг ҳаракати мавжуд бўлган пайтларда, шунингдек музликлар ва селлар ҳосил бўлиши эҳтимоли бор жойларда қувурларни қўллашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
267. Музликлар ҳосил бўлиши мумкин бўлган жойларда, истисно тариқасида, тешиги 3 m дан ва баландлиги 2 м дан кам бўлмаган тўғри бурчакли бетон қувурларни доимий музлашга қарши иншоотлар билан биргаликда ишлатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
268. Янги сунъий иншоотларнинг рельс каллаги юқорисидан пастки қисмигача бўлган баландлиги, шунингдек йўл ўтказгич таянчлари ва пиёдалар кўприкларининг ички қиррасидан йўл ўқигача бўлган масофани ГОСТ 9238-83 талабларига мувофиқ қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
269. Иншоотлар ва қурилмаларнинг баландлиги бўйича қурилиш ўлчамлари асосий йўлларни шағал балластга ўрнатиш ва оғир турдаги рельсларни ётқизиш имкониятини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-боб. Туннеллар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
270. Туннель кесишиш жойини, ундаги йўллар сонини, баландлик ҳолатини ҳамда бўйлама профиль ва режадаги жойлашувини танлашни темир йўл линиясининг тегишли қисмларидаги лойиҳа ечимларининг турли вариантлари техник-иқтисодий кўрсаткичларини таққослаш асосида амалга ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, жарлик ва сойларда, сув айиргичларнинг эгарсимон қисмларида, шунингдек бошқа юқори сув тўпланадиган жойларда туннеллар қуришга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
271. Туннель порталини сув босадиган қайир ҳудудида жойлаштирганда, туннелнинг сув чиқариш новининг туби портал жойида энг юқори сув сатҳидан камида 1 метр баландда (сув кўтарилиши ва тўлқин баландлигини ҳисобга олган ҳолда) жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бу энг юқори сув сатҳи 1:300 (0,33%) эҳтимоллик билан ошиб кетиши мумкин бўлган энг катта сув оқими асосида аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
272. Очиқ участкалар учун белгиланган асосий қиялик ёки каррали тортиш қиялигини трасса узунлиги 300 метрдан кам бўлган ҳолларда туннелда ҳам сақлаб қолишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
273. Туннель узунлиги 300 m ва ундан ортиқ бўлганда, туннелдаги ва унга кўтарилиш томонидан яқинлашишдаги қиялик қиймати, линия учун қабул қилинган қабул қилиш-жўнатиш йўллари узунлигига тенг бўлган масофада, йўналтирувчи қиялик (ёки каррали тортиш қиялиги) қийматининг ушбу ШНҚнинг 12-жадвалида келтирилган коэффициентларга кўпайтирилган миқдоридан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

12-жадвал

Туннелнинг узунлиги, km

Тик қиялик катталигини ёки каррали тортиш қиялигини пасайтириш коэффициенти

0,3 дан 1 гача

0,9

1 дан катта 3 гача

0,85

3 дан катта

0,8-0,75 (туннел узунлигига қараб)

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
274. Туннелдаги йўлнинг бўйлама профили камида 3 ‰ қияликда бир ёки икки нишабли, истисно ҳолларда эса камида 2 ‰ қияликда лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Икки нишабли туннелларда узунлиги 200 дан 400 м гача бўлган горизонтал участкаларни фақат турли томонга йўналган икки қиялик ўртасидаги ажратувчи майдонча сифатида назарда тутишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
275. Туннелларнинг режадаги жойлашуви ушбу ШНҚга мувофиқ темир йўл линиясининг очиқ участкалари учун қўйилган талабларга жавоб бериши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Туннелнинг темир йўлнинг текис қисмларида жойлашишига устунлик берилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
276. Туннелга кириш жойлари мустаҳкамланиб, портал кўринишида безатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Туннелнинг олд қисмидан чиқиб турган қисми 1,5 метрдан кам бўлмаган баландликда зич тупроқ билан қопланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Портал парапети тўлдирилган қисмни ушлаб туриши, қияликдан думалаб тушаётган тошларни тўхтатиши ва тўлдирилган юза сатҳидан камида 0,5 m баландликка кўтарилишлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Парапет бўйлаб дренаж лотоки ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
277. Портал деворларининг пойдеворлари юк кўтариш қобилиятини тупроқнинг музлаш чуқурлигини ҳисобга олган ҳолда ҳисоблаш йўли билан аниқланган чуқурликда ётқизилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
278. Туннелга киришдан олдин камида 4х2,5 m ўлчамдаги порталдан олдинги майдонлар назарда тутилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
279. Туннеллар ер ости ва усти сувларининг сизишидан ҳимояланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
280. Туннелларни ер ости сувларидан ҳимоялаш қоплама қатламининг сув ўтказмаслиги ва ташқи гидроизоляция яратиш (шу жумладан қоплама ортига эритма босим билан юбориш) ҳисобига, шунингдек атрофдаги тоғ жинсларини зичлаш ва дренаж иншоотларини қуриш орқали таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
281. Туннелларни ер усти сувидан ҳимоя қилиш туннел зонасида ер усти сувларини тоғли ариқлар, дренажлар ва сиртни текислаш орқали амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
282. Дренаж мосламалари бўлмаган туннелларни қуришга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Дренаж қурилмаларининг пастки қисмининг бўйламасига қиялиги камида 3 ‰ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
283. Туннел ичидаги тарновлар қуйидагича назарда тутилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
икки йўлли туннелларда — йўллар оралиғидаги ўқ бўйлаб;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
битта йўлли туннелларда — шпаллар учидаги йўлнинг бир томонида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
284. Дренаж иншоотлари ва қурилмаларининг конструкцияси уларда сувнинг музлашига ва туннелда ётқизилган йўлда муз ҳосил бўлишига йўл қўймаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
285. Туннелнинг бир қиялик бўйлама профилида юқори томонида жойлашган портал олди чуқурлигидан сувни туннелдан четга оқизиб юборишни таъминлаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
286. Туннелларни лойиҳалаштиришда табиий ёки сунъий шамоллатиш, электр ёритиш, огоҳлантириш ва тўсиб қўйиш сигнализацияларини, сигнал ва сигнал кабелларини ўтказиш (илиб қўйиш) қурилмалари, алоқа ва электр ёритгичлар ва бошқа симлар ва кабелларни ишончли ҳимоясини таъминлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
287. Тўғри участкаларда узунлиги 300 m дан кам ва эгри чизиқлар бўйича 150 m дан кам бўлган туннелларда, агар туннел яқинида электр энергияси манбаи бўлмаса, электр ёритиш назарда тутилишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
288. Туннелларга яқинлашадиган жойларда назорат ва ўлчаш мосламалари ва ғилдирак буксларини қизиш хавфини аниқлаш учун асбоблар ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11-боб. Станциялар ва тугунлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
289. Янги қурилаётган ва реконструкция қилинаётган темир йўл станциялари ва узелларини лойиҳалашда ҳисоб-китоб муддатларига мўлжалланган зарурий ўтказувчанлик ва қайта ишлаш қобилияти мазкур ШНҚни инобатга олган ҳолда таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
290. Участка, саралаш, юк ва бошқа йирик станцияларни жойлаштириш, шунингдек янги линияларни лойиҳалаш ва мавжуд темир йўлларни мустаҳкамлаш (қайта қуриш) пайтида улар ўртасида ишларни тақсимлаш локомотив айланиш участкалари узунлигини, кичик миқдордаги техник жиҳозланган станцияларда юкларнинг концентрацияси ва саралаш ишларини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
291. Темир йўлларнинг тугунлари учун уларни ривожлантиришнинг бош схемаларини ва саралаш, йўловчи ва бошқа йирик ва мураккаб станцияларни, техник-иқтисодий асосларини ишлаб чиқиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
292. Йирик станцияларни ва темир йўл тугунларини ривожлантиришнинг техник-иқтисодий асослари ва бош схемалари ва шаҳарларни, саноат марказларини режалаштириш ва транспортнинг барча турларини ягона транспорт тизимининг таркибий қисми сифатида ривожлантириш, станцияларнинг нисбий ўрнини, асосий ва улаш йўллари ва айланма йўлларини белгилаш лойиҳалари билан биргаликда, қўшни аҳоли пунктлари, саноат корхоналари ва бошқа транспорт воситаларининг ўсиш истиқболларини ҳисобга олган ҳолда ишлаб чиқилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
293. Энг катта шаҳарларга хизмат кўрсатадиган темир йўл тугунларида транзит юк поездларининг шаҳарга кирмасдан ўтиши учун айланма темир йўлларини назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
294. Портловчи моддалар, материаллар ва уларга асосланган маҳсулотлар билан юклаш ва тушириш операцияларини амалга ошириш режалаштирилган темир йўл станциялари ва кесишмаларини лойиҳалашда ушбу станцияларда ва ушбу ШНҚга мувофиқ хавфли зоналар ва майдонларнинг мавжудлигини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
295. Станциялар ва тугунларни қуриш (ривожлантириш) ҳар бир босқичидаги лойиҳалар узоқ муддатли режа ва уларни ривожлантиришнинг умумий схемаси ва ҳаракатнинг аниқлигини, энг кичик ҳаракат таркибини ва йўналишларнинг ташкил этилган поездларнинг кесишмалар сонини, янги ускуналарни жорий этиш, автоматлаштириш ва комплекс механизациялашни таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, ишлаб чиқариш жараёнлари, автоматлаштирилган режалаштириш ва бошқаришнинг барча воситаларини қўллаш ва улардан самарали фойдаланиш билан боғлиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
296. Ўтиш жойлари, қувиб ўтиш станциялари, оралиқ станциялар ва участка станциялари бригадалар томонидан бутун линия учун ёки локомотивларга хизмат кўрсатадиган алоҳида майдонлар учун мўлжалланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
297. Янги I ва II тоифали битта йўлли темир йўл линияларнинг разъездлари ва оралиқ станцияларини кейинчалик қабул қилиш-жўнатиш йўли икки йўлли қўшимчага айлантирилиши имкониятини ҳисобга олган ҳолда бўйлама турда лойиҳалаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мураккаб топографик, геологик ва бошқа маҳаллий шароитларда жойлашган разъездлар ва оралиқ станциялар (қор ва қум силжиган жойларда ва бошқалар) кўндаланг турда лойиҳалаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
298. Икки йўлли линияларнинг қувиб ўтиш пунктлари ва оралиқ станцияларини топографик, геологик ва бошқа маҳаллий шароитларга қараб кўндаланг, ярим бўйлама ва бўйлама турларда лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
299. Қурилишнинг биринчи босқичи учун янги битта йўлли линияларнинг маҳаллий станциялари кўндаланг турда, I ва II тоифали линияларда эса, агар станция участкалари узунлигининг ошиши қурилиш ишлари ҳажмининг сезиларли даражада кўпайиши билан боғлиқ бўлмаса, бўйламасига ёки ярим бўйлама типдаги станцияларни янада ривожлантириш имконияти назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
300. Қурилишнинг биринчи босқичи учун I ва II тоифадаги линияларда участка станцияларини бўйлама ва ярим бўйлама турлари ишлатилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
301. Участка станцияларининг бўйлама ва ярим бўйлама турларидан III ва IV тоифадаги линияларда йўловчилар биноси томонидан шохобча ва уланиш йўллари туташтирилиши техник-иқтисодий асосланган ҳолатларда фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
302. Иккинчи йўлларни лойиҳалашда участка станцияларининг бўйлама ёки ярим бўйлама турларидан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кўндаланг турини мураккаб топографик, геологик ва бошқа маҳаллий шароитларда ишлатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
303. Станцияларда вагонларни қайта ишлаш учун саралаш мосламалари (тортиш йўллари, ярим тепаликлар, катта, ўрта ва паст кучланишдаги тепаликлар) назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, уларнинг тури ва қуввати қайта ишланадиган вагонлар оқимининг ҳажми ва хусусиятига қараб фойдаланишнинг бешинчи йилига, саралаш станциялари учун эса — ўнинчи йили фойдаланишга қараб лойиҳада белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
304. Темир йўл кесишмаларидаги саралаш ишлари, энг йирик ва энг катта шаҳарларга хизмат кўрсатадиган тугунлардан ташқари, битта саралаш станциясида амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Икки ёки ундан ортиқ саралаш станцияларининг тугунларини лойиҳалаштириш тегишли техник-иқтисодий асосланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
305. Лойиҳада янги ва қайта қурилган саралаш станциясининг тури (бир томонлама, икки томонлама) ва қурилишнинг биринчи босқичи ва истиқболи учун қабул қилиш, жўнатиш ва саралаш паркларининг жойлаштирилиши асосланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қурилишнинг биринчи босқичи учун янги саралаш станциялари ҳар икки йўналишда бирлаштирилган паркларни кетма-кет жойлаштириб, бир томонлама лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
306. Кейинги йилларда иккинчи саралаш тизимини қуриш режалаштирилмаган ҳолларда, кунига 4 мингдан ортиқ вагонни қайта ишлаш билан поездларни параллел равишда тарқатиш қурилмаларини лойиҳалаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
307. Қайта ишлаш ҳажмининг ўнинчи йилида кунига 6 минг вагондан кўпроқ ишлов берилганда, икки томонлама саралаш станциясини ишлаб чиқиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
308. Йўловчи станциялари ушбу станцияда бошланадиган ва тугайдиган йўловчи поездлари кўп бўлган ҳудудларга хизмат кўрсатиш учун мўлжалланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тугунга туташган барча йўналишлар учун шаҳарнинг турар-жой қисми яқинида, битта асосий йўловчи станциясини шаҳарнинг асосий участкалари ва кўча магистраллари билан қулай транспорт алоқасини таъминлашни ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Техник-иқтисодий асосланган ҳолда, икки ёки ундан кўп йўловчи станцияларини лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
309. Шаҳар ичида (темир йўл тугуни) йўловчиларни олиб чиқиш ва тушириш учун йўловчиларни назорат-ўтказиш пунктларини таъминлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
310. Якуний бўлиб хизмат қиладиган ва транзит қатновларни амалга оширадиган янги йўловчи станциялари перрон йўллари билан мўлжалланган ва техник паркни (станцияларнинг) кетма-кет жойлаштирган ҳолда лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
311. Станцияда ўз йўналишини якунлайдиган ва бошлайдиган мотор вагонли поездлар учун мўлжалланган берк перронли йўллар ҳамда бошқа поездлар учун икки томонлама перронли йўллар билан жиҳозланган комбинацияланган станция турини қўллашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
312. Узоқ масофали ва маҳаллий йўналишларга хизмат кўрсатадиган берк перрон йўлларига эга станцияларни лойиҳалашга фақат ўта мураккаб шароитларда йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
313. Йўловчи таркибларини қайта шакллантириш, тозалаш, таъмирлаш, жиҳозлаш ва тўхтаб туриши учун вагонларни қайта ишлашда, суткасига 4-5 та узоқ масофали охирги қатнов таркибига ишлов бериш учун техник парклар ёки таркиблар сони бундан кўп бўлганда техник станциялар лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
314. Катта миқдордаги юк билан ишлайдиган катта ва йирик шаҳарларга хизмат кўрсатиш учун юк станциялари назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
315. Темир йўл тугунлари ва шаҳарлардаги юк станциялари ва юк саройлари сони, уларнинг жойлаштириш ва ихтисослаштириш шаҳар ҳудудининг режалаштирилишини ҳисобга олган ҳолда лойиҳа билан белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, транспортнинг барча турларидан оқилона фойдаланиш, қисқа масофали юкларни автомобиль транспортига ўтказиш, кам ҳаракатли кириш йўлларини йўқ қилиш, юк ишларини камроқ станцияларда жамлаш ва шаҳарга (аҳоли пунктига), саноат ва бошқа корхоналарга хизмат кўрсатиш учун ягона транспорт тармоғини яратишни ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
316. Ҳаракатланувчи таркибни қабул қилиш-топшириш операциялари умумий темир йўл тармоғининг станцияларида назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
317. Юкларни бир изли темир йўлдан бошқа изли темир йўлга ўтказиш пунктларида, юк ортиш станциялари, ҳар бир темир йўл изи учун алоҳида саралаш мажмуалари вагонларни қайта жойлаштириш пунктлари билан лойиҳалаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
318. Юкларни темир йўл транспорти ҳаракат таркибидан сув транспортига ўтказиш жойларида, порт олди (порт) станциялар ёки минтақавий парклар лойиҳалаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
319. Янги юк станциялари юк ҳовлисини, паркларни кетма-кет ёки параллел равишда жойлаштириш билан, транзит ёки берк қилиб назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
320. Юк станцияларида маҳаллий юклаш ва тушириш вагонларини саралаш, манёвр билан жўнатилган поездлар ва поездларни ажратиш ва шакллантириш учун транзит поездларни қабул қилиш ва жўнатиш йўллари ва қурилмалари назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
321. Лойиҳалаштирилаётган линиянинг мавжуд линия билан кесишган қисмида кўзда тутиладиган темир йўл тугунлари мавжуд ва янгидан қурилган линияларга хизмат кўрсатиш учун битта бирлашган станция билан лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
322. Асосий ва бирлаштирувчи йўлларнинг қурилиши бўйича мавжуд ва режалаштирилаётган ёндашувларнинг ўзаро боғлиқлиги ҳаракат йўналишлари бўйлаб бир ёки турли даражадаги кесишмалар бўйлаб ишлаб чиқилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қабул қилиш учун тегишли асос билан, ҳаракат турига ёки чизиқлар бўйлаб бир-бирини алмаштиришни лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
323. Мавжуд ва қурилиши мўлжалланилаётган асосий ва боғловчи йўлларини ёндашувларнинг алмашуви бир ёки турли даражадаги кесишмалар билан ҳаракатланиш йўналиши бўйлаб лойиҳалаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
324. Йирик темир йўл тугунларида транзит юк поездлари ва бурчак оқимларини темир йўлнинг юк билан таъминланган станцияларига кирмасдан транзит ўтиш имконияти бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Зарур ҳолларда, темир йўл айланма йўллари ёки бурчакларни боғловчи йўллар лойиҳалаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Уланган йўналишларда ҳаракатни тўхтатмасдан туриб энг узун поездни тўхтатиш имкониятини (шу жумладан, туташув постларида йўлнинг ривожлантиришни) таъминлайдиган узунликка эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
325. Янги саралаш станциялари шаҳар ташқарисида жойлашган бўлиши керак ва шаҳар аҳолисига хизмат кўрсатиш билан бевосита алоқаси бўлмаган янги йўловчи техник станциялари, захира ҳаракатланувчи таркиб парклари, йўллар, иншоотлар ва қурилмалар (қабул қилиш базалари, йирик омборлар ва бошқалар), турар-жой ҳудудидан ташқарида жойлашган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
326. Юк ташиш учун қабул қилиш ва жўнатиш йўлларининг фойдали узунлиги, ушбу йўналиш учун ҳаракатнинг ўнинчи йилига режалаштирилган поездлар узунлигига қараб, боғлиқ йўналишларда фойдали узунлик изларини бирлаштиришни ҳисобга олган ҳолда олиниши керак ва 1250, 1050 ва 850 m га тенг бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I ва II тоифадаги янги линияларда фойдали йўл узунлиги камида 1050 m, III ва IV тоифаларда камида 850 m бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
327. Тегишли техник-иқтисодий асос мавжуд бўлганда йўлларнинг бошқа фойдали узунликларидан (бир ярим ёки икки баравар узунликдаги йўлларнинг ҳаммасини ёки бир қисмини ҳам) фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
328. Кириш йўлларидаги қабул қилиш ва жўнатиш йўлларининг фойдали узунлиги, шунингдек манёвр тартибида юк станциялари (майдончалари) ва саноат корхоналарига топшириладиган поездлар учун йўллар вагон айланмаси ҳажмига, қабул қилинган технологик жараёнга ва маҳаллий шароитларга қараб белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
329. Станция темир йўл линияларининг алоҳида участкаларида ва темир йўл линиялари йўналишларида, разъездлар ва қувиб ўтиш пунктларида қабул қилиш ва жўнатиш йўлларини биринчи навбатда узайтиришда, шунингдек ҳар бир алоҳида пунктда узайтириладиган йўлларнинг сони ҳисобланган вақт учун поездлар ҳаракатининг ҳажми ва ўлчамига қараб белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
330. Йўловчи поездларини ўтиш, қабул қилиш ва жойлаш учун ихтисослашган йўлларнинг фойдали узунлиги ушбу темир йўл линияси учун фойдаланишга топширилган ўнинчи йил учун режалаштирилган максимал узун поездлар узунлигига мувофиқ белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, янги станциялар учун йўловчи платформаларининг узунлигини 650 m гача оширилишини кўзда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
331. Саралаш станцияларидаги саралаш йўлларининг фойдали узунлиги қайта ишланадиган вагонларнинг кунлик сонига ва станциянинг технологик жараёнига қараб белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
332. Саралаш йўлининг фойдали узунлиги шаклланган поезднинг узунлигига (қийин шароитларда, ярим поезд) ёки камида 10 фоизга кўпайган вагонлар гуруҳига тўғри келиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
333. Саралаш ва участка станцияларида тортиш йўлларининг фойдали узунлиги уларда тўлиқ узунликдаги юк поездини жойлаштириш асосида белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
334. Оралиқ станцияларида, саралаш ва участка станцияларида мураккаб шароитларда тортиш йўлларининг фойдали узунлиги поезд узунлигининг камида ярмига тенг бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
335. Қурилишнинг биринчи босқичи учун оралиқ станцияларда тортиш йўлининг фойдали узунлигини 200 m гача йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
336. Сақловчи боши берк темир йўлнинг фойдали узунлиги 50 м дан кам бўлмаслиги керак, тутиб қолувчи боши берк темир йўл эса ҳисоблаш йўли билан аниқланади
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
337. Разъездлар, қувиб ўтиш пунктлари ва йўллардаги қабул қилиш-жўнатиш йўллари сони (асосий йўлдан ташқари) оралиқ станцияларда поездлар ҳаракатининг характери ва ўлчамларига қараб қабул қилинган алоҳида пункт схемасига мувофиқ ўрнатилади ва ушбу ШНҚнинг 13-жадвалида кўрсатилганидан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

13-жадвал

Алоҳида қисм

Қабул қилиш-жўнатиш йўлларининг сони (асосий йўлсиз)

Параллел графикли поездларнинг жуфтликлардаги ўтказиш қобилиятида бир йўлли линия учун

икки линияли йўллар учун

12 гача

13-24

24 ортиқ

Ўтиш жойларилар

1

1-2

2

-

Қувиб ўтиш пунктлари

-

-

-

1-2

Оралиқ станциялар

2

2

2-3

2-3

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тугун олди алоҳида пунктларда қабул қилиш-жўнатиш йўлларининг сонини бир йўлга ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
338. Транзит поездлар учун локомотивлар алмаштирилмаган тақдирда, участка станцияларда юк ташиш учун қабул қилиш ва жўнатиш йўлларининг сони ушбу ШНҚнинг 14-жадвалига мос келиши ва локомотивлар алмаштирилганда эса, ушбу ШНҚнинг 14-жадвалига мувофиқ белгиланган сонни биттага оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

14-жадвал

Бир кунда тегишли йўналишда ҳаракатланадиган юк поездларининг ҳисоб сони

Кўриб чиқилаётган йўналиш учун участка станцияларидаги қабул қилиш-жўнатиш йўллари сони (асосий ва юриш йўлларисиз)

12 гача

1

13-24

1-2

25-36

2-3

37-48

3-4

49-60

4-5

61-72

5-6

73-84

6-7

85-96

7-8

97-108

8-9

109-120

9-10

121-132

10-11

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ягона таркибли йўлларда йўловчилар сони кўп бўлганида 5 та поезддан, ва икки қатновда кунига 20 тадан кўп поездларда жадвалда белгиланган йўллар сони. 18 ни биттага кўпайтириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар I-III тоифадаги бир нечта чизиқлар станцияга улашган бўлса, у ҳолда керакли йўллар сони қўшимча ёндашувлар сонига кўпаяди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Жадвалда кўрсатилган йўллар сонидан четга чиқиш зарурияти, ушбу ШНҚнинг 14-жадвалида кўрсатилган техник ва иқтисодий ҳисоб-китоблар билан асосланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
339. Кўндаланг типдаги маҳаллий станцияларда локомотивлар алмаштирилиб, бир суткада 18 жуфт ва ундан ортиқ поездлар ҳаракатланаётганда юриш йўлини лойиҳалаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
340. Иккиламчи темир йўлларнинг кўндаланг туридаги участка станцияларида иккита йўлни ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
341. Участка станцияларидаги саралаш йўлларининг сони саралаш топшириқлари сонига, қайта ишланган вагонларнинг кунлик сонига ва станциянинг технологик жараёнига қараб белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
342. Саралаш станцияларида қабул қилиш паркларига келган тартибга солинадиган юк поездлари учун йўлларнинг сони ушбу ШНҚнинг 15-жадвалига асосан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

15-жадвал

Юк поездларининг ҳисобий сони (шу жумладан бурчакли ва бошқа юргизувчилар) суткадаги

Қия йўл юкланганда саралаш станцияларининг қабул

қилиш паркларидаги йўлларнинг сони (юрадиган йўлларсиз)

70 фоизгача

85 фоизгача

95 фоизгача

36гача

3

4

4

37 — 48

3-4

4-5

4-5

49 — 60

4-5

5-6

5-6

61 — 72

5

6

6-7

73 — 84

5-6

6-7

7-8

85 — 96

6-7

7-8

8-9

97 — 108

7

8-9

9-10

109 — 120

7-8

9-10

10-11

121 — 132

8-9

10-11

11-12

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Агар қўшни линияларда йўловчи ташишнинг умумий ҳажми кунига 25 та поезддан кўп бўлса 15-жадвалга мувофиқ олинган йўллар сони биттага оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Агар қабул қилиш паркига биттадан кўп I-III тоифасидаги линия боғланган бўлса, унда керакли йўлларнинг сони қўшимча ёндашувлар сонига оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Унинг таркибига кирувчи поездларнинг жўнаш паркларидаги, шунингдек локомотивлар алмаштирилганда транзит паркларидаги йўлларнинг сони ушбу ШНҚнинг 15-жадвалининг охирги устунда кўрсатилганларга тўғри келиши лозим. Транзит поездларда локомотив ўзгарганда, ушбу ШНҚнинг 14-жадвалига мувофиқ транзит парклардаги зарур йўлларнинг сони аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Агар саралаш ва жўнатиш парклари орасидаги масофа поездларнинг узунлигидан кам бўлса, у ҳолда жўнаш паркидаги белгиланган йўллар сонига керакли миқдордаги тортиш изларини қўшиш лозим. Ушбу ШНҚнинг 15-жадвалида кўрсатилган йўллар сонидан четга чиқиш зарурати, қабул қилиш, жўнаш ва транзит парклари учун техник-иқтисодий ҳисоб-китоблар билан асосланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
343. Саралаш станцияларининг паркларидаги юриш йўлларининг керакли миқдорини станция схемасига, қабул қилинган технологияга ва берилган иш ҳажмига қараб ўрнатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Саралаш станциялари паркларидаги саралаш йўлларининг сони поездларни шакллантириш режасига мувофиқ йўналишлар сонига (шу жумладан бўш вагонлардан), ҳар бир йўналишда кунлик вагон сонига, парк йўлларининг узунлигига ва поездларни шакллантириш станциясининг технологияси хусусиятларига қараб белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
344. Вагонлар сони кунига 200 дан ортиқ бўлса, иккита саралаш йўналишларини ажратиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бошқа эҳтиёжлар учун саралаш паркидаги керакли миқдордаги йўллар маҳаллий иш шароитларини ҳисобга олган ҳолда ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
345. Саралаш ва юк ташиш паркларидаги йўлларнинг сони лойиҳада аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
346. Станцияларда, ўтиш жойлари ва қувиб ўтиш жойлари уланган йўлларнинг ўқлари орасидаги масофаларни ушбу ШНҚнинг 16-жадвалига мувофиқ қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

16-жадвал

Йўлларнинг номи

Станцияларда, ўтиш жойлари ва қувиб ўтиш жойлари улашган йўлларнинг ўқлари орасидаги масофалар, mm

меъёр

кичикроқ

Асосий йўллар

5300

4800

Асосий ва улар билан чегарадош йўллар:

поездларнинг 120 km/h гача ҳаракатланиш тезликларида бир йўлли ва икки йўлли линияларда

5300

5300

Поездларнинг 120 km/h дан юқори ҳаракатланиш тезликларида икки йўлли линияларда

6500

6500

Қабул қилиш-жўнатиш ва саралаш-жўнатиш йўллари

5300

4800

Иккинчи даражали станцион йўллар: ҳаракатланувчан таркиб турадиган йўллар, юк ҳовлилари йўллари (ортиқча юкдан ташқари) ва ҳ.к.

4800

4500

Вагонларнинг занжирдан ажратмасдан таъмирлаш назарда тутиладиган қабул қилиш, жўнатиш парклари йўллари

Бир йўл оралатиб

5600 ва 5300

Бир йўл оралатиб

5600-5300

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Станцияларни, йўл четларини ва янги линияларда ўтадиган жойлар аниқланганда ва мавжуд алоҳида пунктларни тиклашда меъёр масофани ҳисобга олиш керак
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Агар иншоотлар ва қурилмалар икки йўл орасида жойлашган бўлса, зарур ҳолларда, йўл ўқлари орасидаги масофани ГОСТ 9238-2013 талабларига мувофиқ ошириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Чекка устунлари бирлаштирувчи йўлларнинг ўқлари орасидаги масофа камида 4100 mm бўлган жойда ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Станцияларда ҳар 8-10 та йўл камида 6500 mm гача кенгайтирилган ўтиш жойларини таъминлаши керак, бунда қор тозалаш ва қор тозалаш машиналарининг ишлашига халақит берадиган барча қурилмалар жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Вагондан вагонга қайта юклаш учун мўлжалланган қўшни йўлларнинг ўқлари орасидаги масофа ҳар бир ҳолатда ҳисоблаш йўли билан аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
347. Йўллар эгри чизиқларда жойлашганда ушбу ШНҚнинг 16-жадвалида келтирилган масофаларни ГОСТ 9238-83 даги иншоотларнинг яқинлашиш габаритларини қўллаш бўйича кўрсатмаларга мувофиқ катталаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
348. Локомотивни алмаштириш станцияларида ва техник эҳтиёжлар учун тўхташ жойлари бўлган оралиқ станцияларда катта ҳажмли юклари бўлган поездларни ўтказиш учун ҳар бир йўналишда қўшни йўллар ўқлари орасидаги масофа 5300 mm бўлган камида битта йўл ажратилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12-боб. Уланишлар ва кесишмалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
349. Лойиҳалаштирилаётган линияларнинг уланишлари ва уларнинг мавжуд темир йўллар билан кесишмалари участка ёки оралиқ станцияларда назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мавжуд бўлган катта ва мураккаб тугунларга янги линияларни улашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
350. Лойиҳалаштирилаётган линия тугунга яқинлашганда, унинг тугунга ёки тугун олди станцияга уланиши ва уларни ривожлантириш зарурати лойиҳада ҳал қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
351. Лойиҳалаштирилаётган линиянинг мавжуд линияга уланиш схемаси асосий йўналишлар транзит поездларининг уланиш пунктида тўғридан-тўғри (ҳаракат йўналишини ўзгартирмасдан) ўтиш имкониятини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
352. Умумий тармоқ темир йўлларида уч ва тўрт изли йўлларни ҳосил қилиш учун ўзаро боғланган магистрал, қабул қилиш ҳамда жўнатиш йўлларини қурилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
353. Лойиҳалаштирилаётган линиялар ва шохобча йўллари станциялар, разъездлар ва қувиб ўтиш станцияларининг бўғизларига туташган бўлиши, асосий ва қўшни йўллар бўйлаб поездларни бир вақтнинг ўзида қабул қилиш ҳамда жўнатиш имконини берадиган уланишлар бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
354. Уланиш манёврлаш бўйича ҳаракатланаётган поездлар ва таркибларнинг асосий йўлларни кесишишига олиб келадиган ҳолларда, ҳаракат ҳажми катта бўлганда йўл ўтказма ечимлари назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
355. Перегон ва умумий тармоқларнинг темир йўл линияларида асосий йўлларга линия ва шохобча йўлларини улашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
356. Йўлнинг туташиш жойидаги бўйлама профили поездни кириш сигналидан олдин тўхтатиш ва поездни жойидан қўзғатиш имкониятини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
357. Саноат корхоналари ва ташкилотларининг шохобча йўлларига перегонда уланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
358. Темир йўлларнинг бир хил сатҳда кесишган жойларида, шунингдек перегон ва станцияларда линия, шохобча ва бирлаштирувчи йўлларнинг асосий йўлларга уланишида сақловчи берк йўллар ва қўриқлаш стрелкалари назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
359. Шохобча ва бирлаштирувчи йўлларнинг қабул қилиш ва жўнатиш ва станциянинг бошқа йўлларига уланиш жойларида зарур ҳолатларда бурилиш бруслари, агар 2,5‰ дан тик нишаблик бўлса, ҳаракат таркибининг станция томон кетишини таъминлайдиган сақловчи берк йўллар, қўриқлаш стрелкалари, рельсдан чиқарадиган бошмоқлар ёки стрелкалар назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
360. Туташма кўприклар иккала томондан ҳам сақловчи берк йўллар ёхуд улоқтириладиган бошмоқлар ёки стрелкалар билан тўсилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
361. Узун нишабли перегонларда ва бундай перегонларни чекловчи станцияларда тутиб турувчи берк излар назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
362. Янги темир йўл линиялари ва шохобча йўлларининг бошқа темир йўллар ва шохобча йўллари, трамвай йўллари, шаҳарлараро тезюрар автомобиль йўллари, шунингдек I — III ва III-п тоифадаги автомобиль йўллари билан кесишув жойлари турли сатҳда лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
363. Темир йўлларнинг IV, V ва IV-п тоифадаги автомобиль йўллари билан кесишуви қуйидаги ҳолларда турли сатҳда назарда тутилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
автомобиль йўли учта ёки ундан кўп асосий йўлни кесиб ўтса ёки кесишма темир йўлнинг поездлар тезлиги 120 km/h дан ошадиган темир йўл участкаларида жойлашган бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
темир йўл ўймада ётқизилган бўлса, шунингдек кесишмада автомобиль йўлларини лойиҳалаштириш бўйича ШНҚ 2.05.02-07 га мувофиқ кўриш даражаси таъминланмаган бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
автомобиль йўлларда троллейбус ҳаракати ёки трамвай йўлларининг ётқизилиши назарда тутилган бўлса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
364. Иккинчи йўлларни лойиҳалашда ва мавжуд темир йўлларни кучайтиришда (қайта қуришда), бир хил сатҳдаги кесишмаларни йўл ўтказгичлари билан алмаштириш масаласи ва уларни қуриш кетма-кетлиги ҳар бир алоҳида ҳолатда лойиҳа томонидан ҳал қилиниши керак. Бунда, бир сатҳда кесишишни истисно қиладиган техник ечимлар кўриб чиқилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
365. Пиёдалар темир йўл орқали ҳаракатланадиган жойларда светофорлар ва поезднинг яқинлашиши тўғрисида огоҳлантирувчи сигнализация билан жиҳозланган пиёдалар йўлаклари назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
366. Поездларнинг жадал ҳаракати, катта маневр ишларида ва вагонлар тўхтатиладиган жойларда пиёдаларнинг туннеллари ёки кўприклари лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
367. Қатновлар кесишадиган иккала йўлдан зарур кўринишни таъминлашни ҳисобга олган ҳолда жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
368. Темир йўл ва автомобиль йўлларининг бир сатҳдаги кесишмасидаги ҳаракатланувчи кесишма (переезд) нинг кенглиги автомобиль йўлнинг қатнов қисмининг кенглигига тенг, аммо ҳаракатланувчи кесишма ўқига нисбатан камида 6 m бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
369. Ҳаракатланувчи кесишмага автомобиль йўлларининг участкаларини лойиҳалаш ШНҚ 2.05.02-07 га мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
370. Иккинчи йўлларни лойиҳалашда ва мавжуд темир йўлларни кучайтиришда (қайта қуришда), ҳаракатланувчи кесишмаларни қайта қурилиши ушбу бобнинг талабларини ҳисобга олган ҳолда лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
371. Электр тортишли темир йўлларда, ҳаракатланувчи кесишманинг иккала томонида автомобиль йўлида юк билан ўлчаганда баландлиги 4,5 m дан ошмайдиган транспорт воситалари ўтишига имкон берадиган габаритли дарвоза ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
372. Йўловчи поездларининг 120 км/соатдан юқори тезликда ҳаракатланиши кўзда тутилган темир йўлларда, перегонлардаги ва станциялар ҳудудидаги асосий йўллар намунавий тўсиқлар билан ўралиши лозим, бундан ботқоқ ва бошқа бориш қийин бўлган жойларда жойлашган участкалар мустасно.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
373. Поездларнинг ҳаракатининг хавфсизлиги ва узлуксиз ҳаракатланишини таъминлайдиган махсус хавфсизлик мосламалари билан таъминлаш назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13-боб. Йўл хўжалиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
374. Темир йўлларнинг янгисини қуриш ва мавжудларини қайта қуриш лойиҳаларида йўл ва унинг қурилмаларига техникавий хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш учун қуйидагилар назарда тутилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳар 3 km масофада энг совуқ ойнинг ўртача ҳарорати минус 10°C дан паст бўлган ҳудудларда иситиш пунктлари, бошқа ҳудудларда — шамолни тўсувчи қалқонли бостирмалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳар бир алоҳида пунктда бригадирнинг хоналари ва омборлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳар 15-20 km масофада станция йўлининг қисми (околоткаси)нинг хизмат хоналари (табель, қизил бурчак, гараж ва омборхона);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
лойиҳада белгиланган жойларда, лекин бир йўлли йўлларнинг 250 kmдан ва икки йўлли йўлларнинг 150 kmдан ортиқ бўлмаган жойда йўл масофасининг (ихота ўрмонзорларнинг) хизмат кўрсатиш ва ишлаб чиқариш бинолари (идора, қизил бурчак, устахоналар, йўл машиналари ва автоуловлар учун гаражлар масофанинг омбор ва бошқа объектлари, шунингдек йўл устки тузилмаси материалларини сақлаш ва қайта юклаш учун кран ускуналари билан жиҳозланган юклаш-тушириш майдончалари).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
375. Йўл-машина станциясининг ишлаб чиқариш базасини, йўл хизматининг рельс пайвандлаш ва бошқа саноат ва таъмирлаш-техник корхоналарини лойиҳалаштириш зарурати йўлда мавжуд ишлаб чиқариш қувватларини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14-боб. Йўловчилар хўжалиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
376. Темир йўл станциялари ва йўловчилар тўхташ жойларида, йўловчиларнинг чиқариш ва тушириш назарда тутилган разъезд ва қувиб ўтиш жойларида йўловчиларга хизмат кўрсатиладиган хоналар ва қурилмалар лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
377. Вокзалларни лойиҳалашда бир бинода йўловчиларга хизмат кўрсатиш ва станция ишини бошқариш учун мўлжалланган бир-биридан ажратилган хоналарни жойлаштириш назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
378. Темир йўл, автомобиль ва бошқа турдаги транспорт йўловчиларига хизмат кўрсатиш учун ягона йўловчилар биносига эга бўлган бирлаштирилган вокзалларни лойиҳалаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
379. Темир йўл станциялари лойиҳалари йўловчиларни сақлаш ва ташиш билан боғлиқ операцияларни тезкор, қулай ва хавфсиз бажарилишини таъминлаш учун зарур бўлган бино, иншоот ва қурилмалар мажмуини (йўловчилар бинолари, платформалар, пиёдалар туннеллари, кўприклар ва пийдаларнинг ўтказмалари, багаж ва қўл юкини сақлаш қурилмалари, ички жойлаштирилган почта) назарда тутиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
380. Темир йўл станцияларида ўринларни тақсимлаш ва чипталарни сотиш, ахборот-маълумот ускуналари, телемеханика, алоқа мосламаларини, багажни юклаш, тушириш ва ташиш бўйича операцияларни механизациялашни, шунингдек хоналар ва йўловчи платформаларини тозалашни автоматлаштириш учун янги техник воситалар ва тизимлардан фойдаланишни ҳисобга олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
381. Вокзалларнинг лойиҳалари темир йўл тармоғини комплекс қуришнинг ягона меъморий-режалаштириш композициясини таъминлаш учун аҳоли пункти ва станцияни режалаштириш тузилмасини, шунингдек вокзал олди бино ва иншоотларининг архитектурасини ҳисобга олган ҳолда ишлаб чиқилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
382. Янги вокзаллар станция йўлларининг ташқи томонида (ён томон турида), аҳоли пунктининг асосий қисмида жойлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
383. Вокзалнинг йўллар орасида (орол туридаги), йўллар охирида (берк туридаги), шунингдек аралаш турдаги жойлашуви, маҳаллий шароитлар туфайли станциянинг ўтувчи схемасини қўллаш имконсиз бўлган ҳолларда йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
384. Вокзал лойиҳаларида темир йўл ажратиш полосаси доирасида автомобиллар учун кириш йўллари, шунингдек темир йўл изларидан ўтиш жойларига пиёдалар учун йўлакчалар кўзда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
385. Янги вокзаллар станция йўлларининг ташқи томонида (ён томонига) жойлаштирилади тури), яъни аҳоли пунктининг асосий қисми томонида жойлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
386. Вокзал олди майдонларининг режасида пиёдаларнинг ва лойиҳада назарда тутиладиган шаҳар транспорти, техник топшириққа асосан шаҳарлараро транспортининг қулай ва хавфсиз ҳаракатланиши таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
387. Вокзал олди майдонларида кўкаламзорлаштириш, шунингдек автотранспорт воситалари турадиган жой назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
388. Вокзаллар бинолари (агар улар ташқи томонда жойлашган бўлса), юк ва бошқа капитал бино ва иншоотлар энг яқин асосий йўлнинг ўқидан камида 20 m масофада ва 120 km/h дан юқори тезликда ҳаракатланадиган йўловчи поездларининг ҳаракатланишини таъминлайдиган янги линияларда камида 25 m жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
389. Мураккаб шароитларда жойлашган мавжуд станцияларни, переездлар ва қувиб ўтиш пунктларини қайта қуришда ушбу ШНҚда кўрсатилган масофаларни қисқартиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
390. Йўловчилар платформаси барча станцияларда ва йўловчилар тўхташ жойларида, шунингдек йўловчилар тўхтаб туриш ва тушиш жойларида ўтиш ва қувиб ўтиш станциялари назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
391. Йўловчи бекатларидаги майдончаларда йўловчилар ва кассалар учун бошпаналар ёки хоналар, зарур бўлганда пиёдалар туннеллари ёки кўприклари бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
392. Йўловчиларни чиқариш ва тушириш учун майдончалар асосий йўлларнинг (асосий платформаларнинг) ташқи томонида жойлашган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
393. Эгри чизиқлар радиуси ва асосий йўллардаги тўғри қўшимчалар узунлиги поездларнинг станцияларга яқинлашишда амалга оширилган тезликда ўтишини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
394. Йўловчи платформаларининг турини танлаш (юқори ёки паст) лойиҳада техник-иқтисодий жиҳатдан асосланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, йўловчи станцияларида, шаҳар атрофи жадал ҳаракатланишига эга бўлган электрлаштирилган участкаларнинг алоҳида ва тўхташ жойларида баланд платформалар лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
395. Транзит йўловчи поездларни ўтказиш ва ушбу поездларнинг вагонларига техник хизмат кўрсатиш учун мўлжалланган йўллар учун паст платформалар лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бундай йўлларда баланд платформалар ўрнатилган тақдирда, платформаларда турган вагонларнинг юргизувчи қисмларини икки томонлама кўрикдан ўтказилиши ва таъмирлаш имкон берадиган тузилишга эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
396. Йўловчи платформаларининг узунлиги эксплуатациянинг бешинчи йилида айланишга мўлжалланган энг узун йўловчи поездга тўғри келиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
397. Янги қурилган станцияларда платформа узунлигини 650 m гача, фақат шаҳар атрофидаги ҳаракатга хизмат кўрсатувчи платформаларни эса 500 m гача чўзиш назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
398. Алоҳида йўналишлардаги мавжуд станцияларда асосланган ҳолларда йўловчи платформаларининг узунлигини 650 m гача оширишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
399. Йўловчи платформаларининг кенглиги йўловчилар оқимининг интенсивлиги ва хусусиятига (олис, маҳаллий, шаҳар атрофи), йўловчи поездларнинг тезлигига, платформадан чиқадиган жойларнинг сони ва жойлашувига ва уларга жойлаштирилиши лозим мосламалар (зинапоялар, павилонлар ва бошқаларга) қараб белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
400. Платформага ёндош йўл бўйлаб тезлиги 120 km/h дан ортиқ бўлган йўловчи поездларнинг тўхтамасдан ҳаракатланиш имкони бўлган станцияларда платформанинг кенглиги тезюрар поездни ўтказиш чоғида йўловчилар у ерда хавфсиз тарзда (платформа четидан камида 3 m) туришини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
401. Асосий ён йўловчи платформасининг кенглиги камида 6 m, мураккаб шароитларда жойлашган мавжуд станцияларни қайта қуриш учун — вокзал биноси чегарасида камида 5 m ва қолган бутун узунлиги бўйича камида 4 m бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
402. Сиғими 200 кишигача бўлган вокзалларда йўловчи биноси чегарасидан ташқарисида жойлашганда асосий платформанинг кенглиги 3 m гача қисқартирилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
403. I ва II тоифадаги линияларда оралиқ платформанинг кенглиги камида 4 m ва йўловчилар сони кам бўлганда (фойдаланишнинг бешинчи йилида битта поездга 25 кишидан ошмаса) III ва IV тоифадаги линиялар камида 3 m бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
404. Мавжуд алоҳида пунктларда (электрлаштириш, иккинчи йўлларнинг қурилиши ва бошқалар) биноларни бузиш ва бошқа катта ҳажмдаги ишлар бажарилишини талаб қилинган ҳолларда асосий йўллар оралиғида йўловчи платформаларнинг кенглигини 3 m гача қисқартиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
405. Тезлиги 120 km/h дан юқори бўлган йўловчи поездлар ҳаракати назарда тутилган линияларда асосий йўллар оралиғида жойлашган оралиқ платформаларнинг кенглиги камида 8 m, ноқулай шароитларда камида 6 m бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Зарур ҳолатларда йўловчилар хавфсизлигини таъминлаш учун қўшимча чоралар кўрилиши керак (ўтиш жойи қолдирилиб, платформалар ўқи бўйлаб панжара ўрнатиш, тезюрар поездларнинг яқинлашиши тўғрисида огоҳлантирувчи сигнал).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
406. 200 km/h дан юқори тезликда ҳаракатланадиган йўловчи поездларнинг тўхтовсиз ўтиши амалга ошириладиган алоҳида пунктларда жойлашган барча йўловчилар платформалари камида 4,5 m бўлиши ва ҳимоя тўсиғига эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
407. Тўсиқ платформанинг четидан камида 2 m масофада ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тўсиқнинг тузилиши йўловчиларнинг бошқа поездларга ўтишига тўсқинлик қилмаслиги ва платформани механизациялашган тозалаш имкониятини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
408. Платформалар поезд ўтишидан 5 минут олдин ишга тушадиган, тезюрар поезднинг яқинлашиши тўғрисида ёруғлик ва овоз сигналлари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
409. Платформаларда жойлашган туннелларга, пиёдалар кўприклари, павильонлар ва бошқа иншоотларга кириш жойлари мавжуд бўлганда, иншоотларнинг чекка қирраси ва платформа борти орасидаги масофа камида 2 м бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
410. Платформага алоҳида ёритиш ускуналарини ўрнатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, ушбу ёритиш ускуналарини йўл ўқидан камида 3,1 m масофада ўрнатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
411. Йўловчи платформалари полининг рельс каллагининг устки сатҳидан баландлиги ва йўл ўқидан платформанинг четигача бўлган масофа ГОСТ 9238-2013 га мувофиқ олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
412. Мавжуд станцияларни қайта қуришда баландлиги 915 мм дан кам бўлмаган йўловчилар платформаларини сақлашга йўл қўйилади, бундан моторли вагон тортқи билан электрлаштирилган шаҳар атрофи участкаларидаги платформалар мустасно.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
413. Мавжуд, қайта қурилмайдиган, баландлиги 200 mm дан ошмайдиган ва рельс каллагининг устки сатҳидан баландлиги платформа полигача 150 mm дан кам бўлмаган паст платформаларни қайта қурмасликка йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
414. Асосий ва оралиқ платформалар рельс каллагининг устки сатҳида ёки турли сатҳда ўтиш йўлаклари билан бирлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
415. Турли даражада ўтиш жойлари йўловчи станцияларида, шунингдек катта чиқариш ва тушириш билан бошқа станцияларда ва йўловчилар тўхтаб туриш жойларида таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, йўловчиларнинг платформалардан аҳоли пунктига кириши оғир поезд қатнови бўлган темир йўллар билан, шунингдек тезлиги 120 km/h дан ортиқ бўлган йўловчи поездлари тақдим этиладиган линиялар билан тўсиб қўйилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
416. Мавжуд станцияларда ўтишларни темир йўл рельс каллаклари устки сатҳи билан бир хилда ушлаб туриш керак бўлса, улар тўсиб қўйилиши ва автоматик сигнализация ва ёруғлик кўрсаткичлари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
417. Турли сатҳда ўтиш турини танлашда туннелларга устунлик бериш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Йўловчилар платформалар устида ўтиш жойи ва йўловчиларни поездга чиқишдан олдин кутиш учун жой сифатида хизмат қиладиган конкорсларни ўрнатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
418. Пиёдалар туннелларининг кенглиги йўловчилар оқимининг ҳажмига қараб, лекин камида 3 m қилиб олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
419. Туннелнинг чиқадиган структуравий элементларигача баландлиги камида 2,4 m бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
420. Йўловчиларнинг ўтишига мўлжалланган пиёдалар кўприкларининг кенглиги камида 2,25 m бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
421. Темир йўл бошларининг юқори қисмидаги асосий ва оралиқ паст платформаларни боғлайдиган йўллар камида 3 m, юк ва почта операцияларини амалга оширишда камида 4 m бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
422. Пиёдалар кўприги ва туннелдан чиқадиган йўлларнинг кенглиги уларнинг кенглигига мос келиши керак, лекин платформадан иккита чиқиш билан камида 2 m бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
423. Пиёдалар кўприклари ва тоннелларини лойиҳалашда, зарур ҳолларда одамларнинг белгиланмаган жойлардан темир йўл изларини кесиб ўтишига тўсқинлик қилувчи йўналтирувчи тўсиқлар ўрнатилишини кўзда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
424. Турли даражадаги ўтиш жойлари мавжуд бўлмаган баланд платформаларда торецли зиналар, шунингдек ногиронлиги бўлган шахсларнинг ўриндиқли аравачаси учун пандуслар лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Багаж ва почта вагонлари бўлган поездларга хизмат кўрсатадиган платформалар учун эса платформа ва вокзал ўртасида аравачаларнинг ҳаракатланиш имкониятини кўзда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
425. Ён платформаларнинг дала томонига тушиш жойларини йўловчилар оқими жадал бўлганда ҳар 50 метрда, бошқа ҳолларда эса ҳар 100 метрда лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тушиш жойларининг кенглиги платформа кенглигининг ярмига тўғри келиши, аммо камида 2,5 m бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
426. Пиёдалар учун янги кўприклар, шу жумладан улардан чиқадиган йўллар галерея шаклида ёпиқ бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
427. Ёпиқ ҳалқа шаклидаги тўсиқлари мавжуд бўлган пиёдалар кўприкларида, ҳаво тўлқинининг поезд тезлигидан пиёдаларга таъсирини, йўл ва ҳаракат таркибига бегона нарсаларнинг тушишини олдини олиш учун берилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
428. Темир йўл билан бир сатҳда жойлашган мавжуд пиёдалар ўтиш жойлари тезкор ва юқори тезликдаги поездларнинг яқинлашаётгани ҳақида ёритиш ва овозли огоҳлантириш тизимлари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
429. Поездларнинг юқори тезликда ҳаракати пайтида платформалар яқинида йўловчиларнинг йўлга чиқишига тўсқинлик қилувчи тўсиқлар ўрнатилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
430. Йўловчи станцияларида, шахсий багаж-почта платформаларини лифтлар ёки рампалар ўрнатилган махсус туннеллар билан жиҳозлашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
431. Белгиланган пунктларда (йирик тугунларда, маъмурий, ишлаб чиқариш ва курорт марказларида) туристик-сайёҳлик поездларини қабул қилиш, жўнатиш ва узоқ муддатли тўхташ жойлари ва йўловчиларга хизмат кўрсатиш учун платформаларни лойиҳалаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15-боб. Юк хўжалиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
432. Темир йўлларда юк ташиш қурилмаларини лойиҳалашда юк ишлари кам сонли станцияларда, шунингдек юкларни қайта ишлаш учун тегишли қурилмалар ва механизмлар билан жиҳозланган ихтисослаштирилган юк станцияларида жамлашга асосланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
433. Юк кўтариш мосламалари ўрнатилган станцияларни линияда (участкада) ва темир йўл тугуни чегарасида жойлаштириш лойиҳада белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
434. Юк операцияларини амалга ошириш учун мўлжалланган станцияларда ёпиқ ва очиқ омборлар ва майдончалар, контейнерлар, оғир ва бошқа маҳсулотлар учун платформалар, йўл ўтказгичлар, баланд арклар, автомобиллардан тўғридан-тўғри транспорт воситаларига ёки омбор орқали, қуйма юкларни, ғилдиракли транспорт воситаларини ва бошқа товарларни тушириш платформалари ва платформалари билан бирлаштирилган уй-жой бинолари ва бошқа зарур ёрдамчи бинолар ва хоналар, юклаш ва тушириш машиналари ва механизмларининг узлуксиз ишлашини таъминлайдиган техникавий бинолар (заряд станциялари ёки пунктлари таъмирлаш устахоналари, ёқилғи ва мойлаш материаллари омборлар ва бошқалар) назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
435. Зарур ҳолларда, чорва молларини юклаш, тушириш, суғориш ва ем етказиб бериш учун қурилмалар, дезинфекцион-ювиш пунктлари ёки станциялари, музхонали вагонлар, секциялар ва поездлар учун ускуналар, тижорат назорати пунктлари, вагонларни тозалаш, вагон тарозилари, габаритли вагонлар ҳамда бошқа қурилмалар ва иншоотлар ўрнатилиши назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
436. Юк ташиш мосламаларини қуришга бўлган эҳтиёж, уларнинг сони, ускунанинг тури ва унумдорлиги лойиҳада кўтариладиган юк турига, юкларни ортиш ва туширишни комплекс механизациялаш ва автоматлаштиришни ҳисобга олган ҳолда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
437. Келгусида юк ишларига мос келадиган юк ташиш мосламалари ва йўл излари станциянинг битта ҳудудида — юк ташиш жойида тўпланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
438. Станциядаги юк омбори жойлашган жой қуйидагилар билан таъминланган бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энг яқин аҳоли пунктлари, саноат ва қишлоқ хўжалиги корхоналари билан қулай алоқа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
транспорт воситаларининг темир йўл кесишмалари сони энг кам бўлган омборларга бемалол кириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юкларни текшириш, қабул қилиш, тушириш ва тушириш операциялари пайтида транспорт воситаларининг қулай тўхташи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
439. Бир нечта турдаги товарларни қайта ишлаш учун битта умумий юк ташиш ҳовлиси ёки муайян турдаги юкларни қайта ишлаш учун бир нечта ихтисослаштирилган юк майдончалар назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
440. Ёпиқ сақлашни талаб қиладиган донали юклар учун ички ва ташқи жойлашиш-тушириш йўлларининг бир қаватли ёпиқ омборлари, ёнғин ва қўриқлаш сигнализация тизимлари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
441. Юк кўтариш ва тушириш йўлларининг ички киришига эга бўлган битта қаватли омборхоналарни кўп тармоқли қилиб лойиҳалаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
442. Кўп тармоқли омборлардаги йўллар ва платформалар сони бажарилаётган ишларнинг тавсифи ва ҳажмига мос келиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кўп қаватли омборларни йўлларнинг ички томонида жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
443. Ёпиқ омборхоналар, ёпиқ ва очиқ юк платформаларининг кенглигини лойиҳа томонидан сақланадиган юкларнинг миқдори ва турига, улар билан бажариладиган ишларнинг хусусиятига ва ишлатиладиган механизациялаш ва автоматлаштириш воситаларига қараб белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
444. Ёпиқ омборлардаги рампанинг кенглиги юк ортиш ва тушириш машиналарининг ишлашини таъминлаши ҳамда йўлнинг ён қисмидан камида 3 m ва йўлнинг кириш қисмидан камида 1,5 m масофада олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
445. Донали юклар ва контейнерларни саралаш учун махсус платформалар ва пунктлар лойиҳалаштирилиши лозим. Уларнинг ўлчамлари саралашнинг технологик жараёнига ва механизациялаш ва автоматлаштириш воситаларига қараб белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
446. Ўрта тонналик ва катта тонналик контейнерларни саралаш учун ихтисослаштирилган саралаш контейнер пунктлари, асосланган ҳолатларда эса — махсус контейнер поездларини қабул қилиш ва қайта ишлаш учун мўлжалланган станциялар назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
447. Зарурат туғилганда, контейнер пунктларида ва станцияларда контейнерларни жорий ёки даврий таъмирлаш учун қурилмалар лойиҳалаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
448. Юк платформасининг темир йўл рельс каллагининг тепасидан баландлиги ва йўлнинг ўқидан платформанинг четигача бўлган масофа ГОСТ 9238-2013 га мувофиқ олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
449. Автомобиллар кириш томонидаги юк кўтарувчи платформаларнинг баландлиги йўл сатҳидан камида 1200 mm баландликда бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
450. Юк ҳовлиларида, зарур бўлса, юклаш ёки тушириш учун кўндаланг томон (торец)лари ва ёнлама томонлари бўлган баланд платформалар билан таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
451. Вагоннинг поли даражасида қуриладиган очиқ платформалар ён томонидан кириш узунлиги 1/7 дан юқори бўлмаган, юклаш ва тушириш механизмлари учун эса 1/10 дан катта бўлмаган узунлама қияликка эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
452. Кўмир ва норуда (минерал-қурилиш) материалларни тушириш учун юкларни ва контейнер пунктлари омборларидан камида 50 m масофада жойлашган ҳудудда шамолнинг йўналишини ҳисобга олган ҳолда кўтарилган йўлларни, йўл ўтказгичларни ва бошқа тушириш мосламаларини назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
453. Кимёвий (заҳарли бўлмаган) ва чангланадиган буюмларни юклаш ва тушириш станцияларидаги доимий омборлар офислар, турар-жой бинолари, маданий ҳамда маиший мақсадлар учун мўлжалланган бинолардан камида 300 m масофада жойлашган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
454. Юк майдончаларида, юкларни вагонлардан автоуловларга тушириш ва аксинча тўғридан-тўғри ташиш учун юк майдончаларида юклаш ва тушириш йўллари ва уларга кириш жойлари бўлган платформалар таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
455. Юк станцияларида, асосланган ҳолатларда юк ташиш майдончаларида ҳам, пневматик ёки бошқа турдаги механизациялашган почта воситалари, юк жўнатувчилар ва қабул қилувчилар билан алоқа воситалари, алоҳида ҳолларда — диспетчерлик назорати тизими ва саноат телевидениясини лойиҳалаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
456. Юк ҳовлисининг ҳудуди тўсилган бўлиши, ёнғинни ўчиришнинг бирламчи воситалари, алоқа воситалари, ёритиш ускуналари билан жиҳозланган ва ҳовли ҳудудидан ер усти сувларини олиб ташлашни таъминлайдиган дренаж қурилмалари билан жиҳозланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Автомобиль йўллар ҳамда юклаш-тушириш майдонлари қаттиқ қопламга эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
457. Совутгичли вагонлар, секциялар ва поездлар учун ускуналар пунктлари тез бузиладиган товарларнинг оммавий жўнаш станцияларида ва уларнинг транзит оқими мавжуд бўлганда, участка станцияларида ва саралаш станцияларида иқлим шароити, совутгичли вагонлар ва тезлаштирилган поездларнинг ҳаракатланиш тезлиги асосида ҳисоблаш йўли билан аниқланадиган масофада жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
458. Ҳар 24-30 соатда транзит юкланадиган автоном совутгичли вагонларга хизмат кўрсатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Юк ташиш мосламаларининг тури, сиғими ва олди қисми иш ҳажмига қараб, аммо узоқ ғилдиракли вагонларнинг бешта вагонли музлаткичли бўлимидан кам бўлмаган ҳолда белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
459. Юклаш ва тушириш йўлининг ён томонидаги юк платформасининг баландлиги камида 1400 mm бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
470. Платформаларнинг узунлиги юклаш (тушириш) ҳажмига қараб белгиланиши, кенглиги — алоҳида тушиш учун камида 3 m ва платформадан узлуксиз тушиш учун 1 m дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Чорва молларини вагонга олиб чиқиш ва тушириш учун платформалардан тушиш бўйламасига 1/8 дан ортиқ бўлмаган қияликка эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
471. Уй ҳайвонларини вақтинча ёки мавсумий ташиш учун умумий фойдаланиладиган мавжуд баланд платформалар ёки намунавий нарвонлардан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
472. Чорвачилик ва ундан олинадиган хом ашёсини оммавий тушириш станцияларида ёки уларга энг яқин станцияларда вагонларнинг бўш оқими йўналиши бўйлаб дезинфекция ва ювиш станцияларини (пунктларини) таъминлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
473. Айрим саралаш ва участка станцияларида йирик қорамол ва бошқа ҳайвонларни транзит ташишда хизмат кўрсатиш учун ҳайвонлар кунига икки мартадан суғориладиган қурилмалар ва зарур бўлганда, поездларда тозалаш учун махсус жиҳозланган ускуналар ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
474. Тез ўт оладиган ва ёниб кетиш хавфи юқори бўлган бошқа юкларни, шунингдек инсон саломатлигига зарар етказадиган юкларни қайта ишлаш ва сақлаш учун махсус хоналар ва уларга борадиган йўллар лойиҳалаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
475. Юк, саралаш, участка ва оралиқ станцияларда вагон тарозиси, уларнинг сони, тури ва жойлашган жойи лойиҳадаги юкларнинг миқдори ва турини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
476. Вагон тарозисига олиб борадиган йўл вагон тарозисининг ҳар икки томонидан камида 20 m масофада икки боши очиқ, текис ва горизонтал бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
477. Очиқ ҳаракат таркибидаги юкнинг шаклини текшириш керак бўлган станцияларда габаритли дарвозалар ёки катта ўлчамдаги юкларни автоматик сигнализацияси учун махсус қурилмалар билан таъминлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
478. Темир йўлда истеъмол қилинадиган материаллар, ускуналар ва ҳаракатланувчи таркибининг эҳтиёт қисмларини қабул қилиш, сақлаш, чиқариш ва омборда қайта ишлаш бўйича операцияларини амалга ошириш учун материаллар омборлари назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
479. Материаллар омборлари юк ташиш ҳовлиси ёнида жойлашган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
480. Омборларга хизмат кўрсатадиган ходимларни жойлаштириш учун маиший-хизмат хоналари назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
481. Материаллар омборининг ҳудуди тўсилган, ёнғинни ўчиришнинг бирламчи воситалари, алоқа воситалари, ёритиш мосламалари билан таъминланган, дренаж тизими, автомобиль йўллари ва қаттиқ юзага эга бўлган юклаш ва тушириш жойлари бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16-боб. Локомотив хўжалиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
482. Янги линиялар ва иккинчи йўлларни лойиҳалашда локомотив ва моторли ҳаракат таркибини таъмирлаш, техник хизмат кўрсатиш ва фойдаланишга тайёрлаш учун қуйидагилар назарда тутилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
депо;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
поезд локомотивларига техник хизмат кўрсатиш пунктлари, итарувчи локомотивларга техник хизмат кўрсатиш пунктлари (деполи ва депосиз);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
жиҳозлаш мосламалари (депода, локомотивларнинг айланма ва техник хизмат кўрсатиш пунктларида, итарувчи ва манёврли локомотивларга техник хизмат кўрсатиш пунктларида ва керак бўлганда станцияларнинг қабул қилиш ва жўнатиш йўлларида);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
локомотив сақлаш пунктлари ва тўхтаб туриш пунктлари ва моторли ҳаракат таркибий қисмлар жиҳозлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йўл локомотивлар таъминоти базалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йўл ёқилғи базалари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
483. Депо ва жиҳозларнинг техник жиҳозлари комплекс механизациялаш ва технологик жараёнларни автоматлаштириш ёрдамида замонавий турдаги ҳаракат таркибини таъмирлаш ва техник хизмат кўрсатишни, шунингдек эскирган агрегатлар, блоклар, мосламалар ва мосламаларни янги ёки олдиндан таъмирланган ҳолда алмаштириш билан агрегатли оқимни таъмирлаш усулини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
484. Локомотив хўжалиги воситалари, поезд ва манёвр локомотивлари (электровозлар ёки тепловозлар) учун умумий, мотор-вагонли ҳаракатланадиган таркибини сақлаш учун (электр поездлари ва дизел поездлари) алоҳида мўлжалланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
485. Асосий ва айланма деполар, айланма пунктлари, асбоб-ускуналар ва техник хизмат кўрсатиш, локомотивлар ва экипировка пунктларини жиҳозлаш мосламаларини жойлаштириш темир йўл қурилмаларининг бутун мажмуаси учун ишлаш кўрсаткичларини ҳисобга олган ҳолда тортиш хизмати схемалари асосида бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
486. Асосий деполар орасидаги масофани йўл чегараларида уларни жойлаштириш вариантларининг техник-иқтисодий таққослаш асосида белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, электр тортишли депонинг умумий иш ҳажми депога бириктирилган локомотивларнинг йиллик юриши 35 миллион km дан, тепловоз тортишида эса — 25 миллион kmдан ошмаслиги шартидан келиб чиқиб белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
487. Асосий деподан узоқда жойлашган станцияларда, зарур ҳолларда, маҳаллий ва манёвр ишларига хизмат қиладиган тегишли локомотивли депони ташкил этишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
488. Локомотив айланиш пунктида уйлар (хоналар), шунингдек зарур ёрдамчи бинолар ва хоналар назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
489. Доимий яшаш станцияларида, локомотив бригадаларини алмаштириш пунктларида, зарур ҳолларда ёрдамчи хоналарда ёки дам олиш уйларида бригадаларнинг дам олиш учун жойлар ажратилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
490. Барча асосий деполарда ҳаракат таркибига техник хизмат кўрсатиш (ТХК-3) ва жорий таъмирлаш (ЖТ-1) учун столлар, устахоналар ва жиҳозлар билан таъминлаш назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
491. Ҳаракатланувчи таркибнинг жорий таъмирини (ТР-3) энг яхши жиҳозланган асосий деполарда жамлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бундай деполар сони чекланган бўлиши керак ва йилига камида 240 та локомотив секциясини (ёки мотор вагон поездлари секцияларини) таъмирлаш дастурига эга бўлиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
492. Аралаш ҳаракатда электровозлар, тепловозлар ва моторвагон ҳаракатланувчи таркибни жорий таъмирланиши (ЖТ-3) ихтисослашган деполарда амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
493. Катта ва мураккаб узеллар ва агрегатларни (тортиш двигателлари, мотор-генераторлар, генераторлар, ёрдамчи машиналар, тортиш трансформаторларини) капитал ва ўртача таъмирлаш ҳамда тиклаш, шунингдек ғилдирак жуфтларини таъмирлаш ва қайта шакллантириш ҳамда рессорларни таъмирлаш локомотив-таъмирлаш заводларида, айрим асосли ҳолларда эса ихтисослаштирилган йўл устахоналарида назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
494. Электр узатгичли тепловозларнинг дизел-генераторларини реостатик синовлари учун атроф-муҳитни, шу жумладан шовқинни ютиш мосламалари ва синовларда сарфланган ёқилғи ва энергия манбаларини тежалишини таъминлайдиган тегишли ускуналар назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
495. Локомотивлар ва мотор-вагонли ҳаракат таркибини жорий таъмирлаш ва техник хизмат кўрсатишни (ТХК-3) амалга оширадиган деполарида ташқи тозалаш, ювиш ва локомотивлар ва моторвагонларни ички санитария тозалаш, кейинчалик ювишдан сўнг ёпиқ жойларда қуритиш учун механизациялашган қурилмалар назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
496. Локомотив деполарининг янги бинолари тўртбурчаклар шаклида лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
497. Станция ҳудудида депони жойлаштириш, поездларга локомотивлар етказиб берилиши ва уларнинг тозаланиши вақтни кам сарфлаган ҳолда ва ташкиллаштирилган поездлар ва манёврларнинг маршрутлари билан энг кам кесишган ҳолда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
498. Депо бўлинмаларида электровозлар, тепловозлар ва электропоездларни паст кучланишли киритиш учун мосламалар таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
499. Паст кучланишда (кўпи билан 250 V) ишлайдиган электр қурилмалари қўлланилганда, шунингдек электровозлар ва электрпоездларни киритиш учун депо расталари ва кузатиш ариқлари контакт тармоғида ва ҳаракатланувчи таркибни киритиш тармоғида кучланиш борлиги ёки йўқлиги тўғрисида ёруғлик ва товуш сигнализацияси, шунингдек зарур блокировкалаш қурилмалари билан жиҳозланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
500. Механик узатмали локомотивлари ва мотор-вагон поездларини ишга тушириш маневр воситалари билан амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
501. Асосий депо йўлларида, локомотивларнинг айланиш ва хизмат кўрсатиш пунктларида (ХКП-2) жойлашган ўрнатиш мосламалари поезд ва манёвр локомотивларини, шунингдек шохобча йўлларида ишлайдиган локомотивларни жиҳозлаш учун умумий тарзда назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
502. Манёвр локомотивлари ва шохобча йўлларининг локомотивларига хизмат кўрсатиш учун мустақил ускуналар таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
503. Локомотивларни қум, суюқ ёқилғи, мойлаш воситалари ва тозалагичлар билан таъминлайдиган қурилмалар, жиҳозларни тайёрлаш жойларида сувни тайёрлаш ва етказиб бериш мосламалари назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қум ва ёқилғи қўшадиган қурилмалар олиб кетиш ва тушириш йўлларида назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
504. Қиш мавсуми учун қуруқ қум захираларини сақлаш ёпиқ омборларда назарда тутилиши, бунда қуруқ қум захиралари локомотивлар томонидан иқлим шароитларига қараб қумни 2 — 5 ойлик истеъмол қилиш ҳажмига тенг бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
505. Локомотив ва моторли ҳаракат таркибини қум билан таъминлайдиган қурилмаларда қум қутиларига қум етказиб берадиган майдонлар назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
506. Электровозлар учун етказиб берадиган майдонлар томлар даражасида жойлашган бўлиши ва айни пайтда пантографлар ва том ёпиш ускуналарини текшириш учун ишлатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу майдонларда керакли сигнализация ва блокировка қилинган контакт симининг кесилган қисмларидан кучланишни олиб ташлаш ва етказиб бериш қурилмалари бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
507. Локомотивларга қум етказиб бериш механизациялаштирилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қум тарқатиш бункерларининг сиғими камида уч соатли қуруқ қум сарфидан иборат бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
508. Поезд локомотивларига техник хизмат кўрсатиш (ТХК-2) экипировка билан бирга олиб борилиши ва ёпиқ биноларда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
509. Энг совуқ ойнинг ўртача ҳарорати минус 15 °C дан паст бўлмаган ҳудудлар учун очиқ йўлларда локомотивларга техник хизмат кўрсатиш ва жиҳозлашни ташкиллаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
510. Ремонтдан чиқаётган поезд локомотивлари, олиб чиқиш ва манёвр локомотивлари очиқ депо йўлларида жиҳозланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, жиҳозлашни локомотив бригадалари томонидан бажариладиган техник хизмат кўрсатиш (ТХК-2) билан бирга олиб борилганда, ускунанинг ҳолатини текшириш учун ариқларни таъминлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Энг совуқ ойнинг ўртача ҳарорати минус 15°С дан паст бўлган жойлар учун ушбу операциялар ёпиқ биноларда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
511. Локомотивларнинг ускуналари ва техник хизмат кўрсатиш (ТХК-2) станцияларнинг сони бир вақтнинг ўзида жиҳозланадиган ва таъмирланадиган локомотивларнинг максимал сонига қараб белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
512. Асосий депо ва айланиш пункти бўлган станциянинг локомотив хўжалиги ҳудудида қўшни йўлларда жойлашган камида иккита локомотив бир вақтнинг ўзида жиҳозланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
513. Тепловозлар ва электровозлар учун жиҳозлар тўлиқ жиҳозланиш ва локомотивларга техник хизмат кўрсатиш имкониятини ҳисобга олган ҳолда битта ўрнатишда лойиҳалаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
514. Тайёр локомотивлар ва мотор-вагонли ҳаракат таркибини тўхтатиш учун асосий депо станцияларида ва айланма пунктларида тегишли йўллар назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
515. Мотор-вагонли ҳаракат таркибининг тўхташ жойлари электр энергияси билан, зарур бўлганда эса канализация ва санитария тугунларини сув билан таъминлаш учун қурилмалар билан таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
516. Зарур ҳолларда, асосий деполарга эга станцияларда совуқ захира локомотивларини тўхташ йўлларини лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
517. Дизел ёқилғиси ва мойларни сақлаш учун мўлжалланган резервуарларнинг сиғими, белгиланган захирани сақлашдан келиб чиқиб, ҳисоб-китоблари бўйича аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
518. Дизел ёқилғиси ва мойларни тўкиш учун керакли қурилмалар ва дренаж йўлларини лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
519. Паст ҳароратларда қаттиқлашадиган нефть маҳсулотлари учун уларни цистерналарда, резервуарларда ва қувурларда иситиш учун қурилмалар назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
520. Дизель ёқилгиси омборлари девор билан ўралган бўлиши ва зарур ёнғин ўчириш мосламаларига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
521. Электровозларини жиҳозлаш учун асбобларни очиқ жойларда ёки станциянинг қабул қилиш ва жўнатиш йўлларида жойлаштиришда юқори кучланишли алоқа тармоғидан электровозларни электр энергияси билан таъминлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, электр локомотивлари учун жиҳозлар жойлашган жойдан юқорида жойлашган алоқа симлари секцияланган бўлиши ва кучланишни олиб ташлаш ва етказиб бериш учун зарур бўлган блокировка ва сигнализация билан жиҳозланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
522. Бир кабинали локомотивларнинг бурилиши учун, локомотив ва мотор-вагонли ҳаракат таркибини даврий бурилишлари учун, бандажнинг бир хил эскиришини таъминлаш учун, шунингдек тегишли асослашда бошқа махсус ҳаракатланувчи бирликларнинг бурилишлари учун бурилиш мосламаларини лойиҳалаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17-боб. Вагон хўжалиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
523. Вагонларни таъмирлаш ва техник хизмат кўрсатиш учун вагонлар депоси, механизациялашган вагонларни таъмирлаш пунктлари ва жойларни ўзгартириш пунктлари, вагонларни ювиш, қуритиш ва ташишга тайёрлаш, техник хизмат кўрсатиш пунктлари, назорат постлари, тормозларни синаш пунктлари, зарядлаш ва синов мосламалари бўлган компрессор станциялари, йўловчи поездларини керакли нарсалар билан таъминлаш ва рейсга тайёрлаш ҳамда техник хизмат кўрсатиш учун ювиш ва буғлаш станциялари ёки цистерналарни ва ярим вагонларни битумдан тозалаш учун пунктларни назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
524. Темир йўл линиясида вагон хўжалиги қурилмаларини жойлаштириш ва уларнинг техник жиҳозланиши лойиҳада таъмирлашнинг концентрациясини ҳисобга олиб, автоматлаштириш ва комплекс механизациялашдан фойдаланган ҳолда, кўриб чиқилаётган ҳудудда вагон хўжалигининг мавжудлиги ва унинг ривожланиш истиқболларини ҳисобга олган ҳолда ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
525. Юк вагонларини таъмирлаш учун мўлжалланган омборлар бир ёки икки турдаги вагонларнинг жорий депо таъмирланишига ихтисослаштирилган ҳолда ишлаб чиқарилиши керак ва омборхоналарга, бўш вагонларни юклаш, тушириш ва оммавий жойлаштириш станцияларига жойлаштирилиши ва ташишга тайёрланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Юк вагонларини таъмирлаш учун депо бир-икки турдаги вагонларни жорий таъмирлаш депоси ихтисослашуви билан лойиҳалаштирилиши ва саралаш станцияларида, бўш вагонларни ортиш, тушириш ва оммавий жойлаштириш станцияларига жойлаштирилиши ва ташишга тайёрланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
526. Йўловчи вагонларни таъмирлаш учун режалаштирилган депо ва капитал таъмирлаш дастури билан ишлаб чиқилиши керак ва йўловчилар поездларини шакллантириш учун, уларнинг сони 400 тадан кам бўлмаган техник станцияларга жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
527. Йирик йўловчи техник станцияларида тегишли асосга эга бўлган ҳолда, таъмирлаш ва йўловчи таркибларни экипировкалаш депоси лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
528. Рефрижератор вагонлар депоси беш вагонли рефрижератор секцияларининг битта туридаги ҳаракат таркибини таъмирлашга ихтисослашган депо билан лойиҳалаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
529. Вагон депосини лойиҳалашда вагонларга хизмат кўрсатиш пункти ва депонинг вагон қисми автоматлаштирилган иш жойларининг жорий этишни таъминлашни кўзда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
530. Кичикроқ таъмирлаш дастурига эга бўлган вагон депосини лойиҳалаш баъзи ҳолларда тегишли техник-иқтисодий асослаш билан йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
531. Вагон деполарининг техник жиҳозлари технологик жараён механизацияси ва автоматлаштиришни, умумий эскирган блокларни, қисмларни ва ускуналарни янгиларини ёки олдиндан таъмирланганлари алмаштириладиган агрегат услубни жорий этган ҳолда замонавий турдаги ҳаракат таркибини таъмирлашни таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
532. Заруриятга кўра, вагонларни таъмирлаш заводларидан узоқда жойлашган линияларни лойиҳалашда вагон деполаридан бирида ғилдирак жуфтликларини таъмирлаш устахоналарини кўзда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Зарур ҳолларда, вагон депосидан узоқда лойиҳалаштирилаётган линияларда ғилдирак жуфтларини таъмирлаш устахоналари вагон деполарининг бирида бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
533. Вагонларни ташиш учун тайёрлаш пунктлари оммавий юк ортиш, юк тушириш станцияларига ёки бўш вагонларни консентрация қилиш пунктларига жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
534. Энг совуқ ойнинг ўртача ҳарорати минус 15°C дан паст бўлган жойларда жойлашган ташиш учун вагонларни тайёрлаш пунктлари, вагонларни йириклаштирилган жорий таъмирлаш учун ёпиқ устахоналар билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
535. Вагонларга хизмат кўрсатиш пунктлари оммавий юклаш ва тушириш станцияларида, саралаш, участка ва йўловчи станцияларида жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
536. Таъмирлаш пунктларининг жиҳозлари лойиҳа билан белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
537. Техник хизмат кўрсатиш пунктлари орасидаги масофа катта бўлган жойларда, ҳаракат таркибини кузатиб бориш ускуналарини ушбу транспорт воситалари билан кузатув станциялари орасидаги 25 — 35 km масофада интервал билан жойлаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
538. Қўрикчилар ва чилангар-таъмирловчиларнинг исинишлари, атмосфера ёғинларидан ва қуёш изоляциясидан ҳимояланиши учун станция паркларида жойлашиши ва ўлчамлари лойиҳа билан белгиланиши лозим бўлган махсус хоналар назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
539. Саралаш ва йирик юк станцияларининг алоҳида паркларида техник хизмат кўрсатиш ишларини механизациялаш (ТХ-1), автомобиль тормозларини марказлаштирилган синовдан ўтказиш, шунингдек кенгайтирилган икки йўл оралиғида транспорт йўлаклари назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
540. Техник хизмат кўрсатиш пунктлари жойлашган станциянинг парк йўлларини текшириладиган ва таъмирланадиган таркибларни ўраб қўйиш учун икки томонлама баланд овозли алоқа ва сигнализация мосламалари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
541. Назорат постлари оралиқ станцияларда, разъездлар ва қувиб ўтиш станцияларида поездларнинг тўхтовсиз ҳаракатланадиган жойларида жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
542. Тормозларни синаш пунктлари локомотивлар алмаштириладиган станцияларда, локомотив бригадаларини алмаштириш станцияларида ва узоқ тушишлардан олдин жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Компрессор станциялари техник топшириққа мувофиқ ишлаб чиқилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
543. Вагон деполарида ёнилғи ва мойлаш материалларини сақлаш учун омбор ёнғин хавфсизлиги талабларига риоя қилинган ҳолда алоҳида жойлашган бинода назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
544. Йўловчи поездларини шакллантириш станцияларида вагонларга техник хизмат кўрсатиш ва жиҳозлаш учун зарур воситалар, шу билан бирга автоуловларни иситиш учун ёқилғи, сув, электр энергияси, батареяларни қайта зарядловчи мосламалар, стационар ёки кўчма кир ювиш машиналари, кўрпа-тўшак жилдлари ва вагон мосламаларини сақлаш учун омборхоналар ва бошқа воситалар назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
545. Йўловчи таркибларнинг айланма пунктларида вагонларни ёқилғи ва сув билан таъминлаш учун асбоб-ускуналар, техник-иқтисодий асослаш билан бошқа зарур қурилмалар назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
546. Ҳаракатланиш тезлиги 250 km/h гача бўлган йўловчи поездларнинг шаклланиш станцияларида ва айланиш пунктларида автоуловларни текшириш ва техник носозликларни бартараф этиш учун қурилмалар ҳамда ускуналар назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
547. Ноқулай иқлим шароитларига эга жойларда, тегишли асослаш билан, йўловчилар вагонларини ювиш ва таъмирлаш ёпиқ цехларда ёки махсус ангарларда назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
548. Ювиш ва буғлаш станциялари ёки цистерналарни тўлдиришдан олдин ювиш, буғлаш, тозалаш ва хизмат кўрсатиш жойлари нефтни қайта ишлаш зонасида жойлашган станцияларда, шунингдек нефт маҳсулотларини қувурлардан темир йўл транспорти таркибига барқарор ўтказиладиган жойларда жойлаштирилиши назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
549. Ювиш-буғлаш станциялари ёки пунктлари нефт маҳсулотларини қазиб олиш, қайта ишлаш ва ташиш учун объектлар билан биргаликда лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
550. Ойнинг ўртача ҳарорати минус 15°C дан паст бўлган ювиш-буғлаш станцияларида (пунктларда) жойлашган цистерналарни ювиш, буғлаш, қолдиқларини тўкиш ишларини иситиладиган биноларда амалга оширилиши назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
551. Рефрижератор поездларни, секцияларни ва автоном вагонларни таъмирлаш учун депо, ичи бўш поездлар, секциялар ва автоном вагонлар тўпланадиган станцияларида ва оммавий юклаш жойларида таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
552. Рефрижератор поездлари ҳаракатланувчи таркибни тез бузиладиган товарларни оммавий юклаш ва тушириш станцияларида, шунингдек йўналиш бўйлаб катта станцияларда кўзда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
553. Контейнер майдончалари жорий ва капитал таъмирларни амалга ошириш учун мўлжаллаб лойиҳалаштирилади ва контейнерларни оммавий қайта ишлаш ва сақлаш жойларида жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
554. Юклаш учун контейнер тайёрлаш пунктлари контейнер майдонларида жойлашган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
555. Саноат корхоналарининг шохобча йўллари учун вагон хўжалигининг мустақил қурилмалари саноат транспорт воситаларини лойиҳалаш бўйича нормалар ва қоидалар талабларига мувофиқ лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18-боб. Сув таъминоти, канализация ва иссиқлик таъминоти
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
556. Сув таъминоти қурилмалари (маиший ва ичимлик, саноат ва ёнғинга қарши станциялар ва темир йўл посёлкалари) истеъмолчилар учун, агар керак бўлса, разъездлар, қувиб ўтиш пунктлари ва алоҳида чизиқли объектлар учун канализация ва иссиқлик таъминоти тизимлари ушбу боб талабларини ҳисобга олган ҳолда ташқи тармоқлар ва сув таъминоти, канализация, иссиқ сув таъминоти ва иссиқлик тармоқлари иншоотларини лойиҳалаш нормалари ва қоидалари ҚМҚ 2.04.03-19 талабларига мувофиқ ишлаб чиқилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
557. Сув таъминоти схемаси техник-иқтисодий жиҳатдан асосланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
558. Сув таъминоти саноат ва қишлоқ қувурлари орқали назарда тутилиши лозим, агар улар мавжуд бўлмаса ёки улардан фойдаланиш мумкин бўлмаса, келгусида ривожланиш истиқболларини ҳисобга олган ҳолда мустақил сув таъминоти қурилмалари билан таъминланиши назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
559. Сув таъминотида узилишларга йўл қўймайдиган объектларни сув билан таъминлаш тармоғи ҳалқа схемасига мувофиқ ишлаб чиқилиши керак ва асосий сув таъминоти қурилмалари (манба, насос ва қувват мосламалари ва босим қувурлари) очиқ манбадан оқадиган сув оқимига ер ости манбасида захиралаш қудуқларига эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
560. Транзит юкларига ёки йўловчи поездларига маиший ичимлик суви етказиб берилиши керак бўлган қабул қилиш ва жўнатиш йўлларида икки йўл оралиғида сув олиш устунлари ва тез ёпиладиган бошлари бўлган кўтаргичларни ўрнатиш учун тақдим этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сувни олинадиган устунлар ёки кўтаргичлар орасидаги масофа 40 — 45 m дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
561. Устунларнинг унумдорлиги йўловчи поездлари вагонларини 8 — 10 min давомида сув билан тўлдирилишини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Юк поездлари учун устуннинг унумдорлигини ҳисоблаш йўли билан аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
562. Сувни ишлаб чиқариш мақсадларида ишлатилганда (агрегатларни совутиш, ускуналарни ва ҳаракатланувчи таркибни ювиш ва бошқалар) тозаланган сувдан фойдаланган ҳолда қайта ишланган сув таъминотидан фойдаланишни назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
563. Станцияларда, разъездларда ва қувиб ўтиш пунктларида канализация маиший ва саноат оқова сувларини қабул қилиш, қайтариш ва тозалаш ҳамда баъзи техник ва иқтисодий ҳолатларда шаррос ёмғир сувларини қайтариш ва тозалаш учун мўлжалланган қилиб лойиҳалаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
564. Канализация тизимини ва схемасини маҳаллий об-ҳавога қараб, бунда яқинидаги жойлашган объектлар канализациясининг комплекс ечими ва канализация қурилмаларининг мавжуд ва режалаштирилаётган коммунал ва саноат корхоналари билан бирга кооперациялашни ҳисобга олган ҳолда танланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
565. Станцияларда, разъездларда ва қувиб ўтиш йўлларида сув таъминоти ва канализация тармоқларини лойиҳалашда тармоқларнинг станция йўллари билан энг кам кесишиши билан чекланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
566. Темир йўл линияларининг сув ва канализация қувурлари билан барча кесишмаларини перегонларда ва I, II ва III тоифалардаги темир йўл линияларининг станцияларида кўтарманинг асоси тагида ёки кўтарма танасида қувурни устини ўраб турувчи қопламада (кожух) бажариш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кўтармани эҳтимолий намликдан ҳимоя қилиш учун қопламадан ишончли дренаж назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
567. Сув тақсимлаш ва канализация тармоқларининг станция йўллари билан кесишган қисмида, I, II ва III тоифалардаги темир йўлларнинг асосий ва қўшни темир йўлларни истисно қилган ҳолда, қопламасиз ётқизишга йўл қўйилади. Бунда, сув тақсимлаш ва босим канализация тармоқлари, пўлат қувурлардан, ўзи оқар канализацияларда эса — пластмасса қувурлардан ётқизилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
568. Янги лойиҳаланадиган кўприклар, йўл ўтказгичлар ва махсус эстакадаларда сув ва канализация қувурларини ётқизишга йўл қўйилади, бунда қувурлар фақат пўлат қувурларда қопламасиз ётқизилиши керак. Техник жиҳатдан имконият бўлганда, қувурларни мавжуд кўприк ва йўл ўтказгичларида ҳам ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
569. Пўлат қувурлардан ер ости металл конструкцияларини коррозиядан ҳимоя қилиш талабларига мувофиқ фойдаланилганда қувурларни тупроқ коррозиясидан, шунингдек электрлаштирилган темир йўлларда эса электркоррозиясидан ҳимоя қилиш чораларини кўриш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
570. Участка ва бошқа йирик станцияларга иссиқ сув ёки буғ билан таъминлашда қуйидагиларни кўзда тутиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иссиқлик ва электр станцияларини иситиш тармоқларига улаш орқали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иссиқлик электр марказлари бўлмаган тақдирда — янги қозонларни қуриш ёки мавжуд қозонхоналарни кенгайтириш, шунингдек электр иситгичлардан фойдаланиш орқали.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
571. Барча объектларни иссиқлик билан таъминлаш марказлаштирилган тарзда ишлаб чиқилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Истеъмолчиларнинг алоҳида гуруҳлари учун мустақил қозонхоналарни ўрнатишга техник-иқтисодий асос билан йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
572. Истеъмолчиларга иссиқлик етказиб бериш учун иссиқлик ташувчиси сифатида иссиқ сув назарда тутилиши лозим. Ҳар бир алоҳида ҳолатда бу мақсадда буғни ишлатиш мақсадга мувофиқлиги техник ва иқтисодий ҳисоб-китоб билан асосланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19-боб. Электрлаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
573. Темир йўлларни электрлаштиришни номинал кучланиши 25 кВ бўлган саноат частотасининг бир фазали ўзгарувчан токда ва 2х25 кВ тизим бўйича ўзгарувчан токда лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
574. Техник-иқтисодий асосланган ҳолатларда, номинал кучланиш 3 kV бўлган ўзгармас ток ёрдамида электрлаштиришни лойиҳалаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
575. Янги электрлаштириладиган темир йўлларда бошқа кучланишлардан фойдаланишга, шунингдек бошқа электр тизимига ўтишга ёки электрлаштирилган йўлларда кучланиш даражасини оширишга техник-иқтисодий асосланган ҳолатларда йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
576. Шохобча йўллари учун шохобча йўлли туташган умумий темир йўл тармоғи учун қабул қилинган оқим ва кучланиш тизими қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
577. Электр тортиш участкаларини автоном тортиш билан, шунингдек турли хил ток тизимларида электрлаштирилган участкаларни ўрнатиш локомотив айланма станцияларида назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
578. Турли ток тизимларида электрлаштирилган участкаларни бирлаштириш икки ёқлама электр таъминотининг электровозларидан фойдаланган ҳолда ёки контакт тармоғини ажратиш ва унинг тегишли қисмларини алмаштириш орқали амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Техник-иқтисодий асосланган ҳолатларда, экспортга мўлжалланган тепловозлардан фойдаланиш керак. Нуқта ва ўрнатиш тизимини танлаш техник-иқтисодий ҳисоб-китоблар асосида аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
579. Темир йўлларни электрлаштириш лойиҳаларида барча темир йўл истеъмолчиларига электр энергиясини етказиб беришнинг ишончлилиги тоифасига мувофиқ электр энергиясини комплекс равишда етказиб бериш назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
580. Электр тортиш мосламаларининг ташқи электр таъминоти схемаси I тоифадаги истеъмолчилар учун тақдим этилган шароитларда тортиш юкларининг кучини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
581. Узлуксиз электр таъминоти билан боғлиқ равишда шохобча йўлларида электр тортиш учун электр таъминоти мосламалари хизмат кўрсатиладиган корхонага тегишли бўлган юклар тоифасига киритилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
582. Радиал линиялар бўйлаб индивидуал тортиш подстанцияларини етказиб беришга йўл қўйилади ва бундай линиялар сони камида иккитадан иборат бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
583. Агар ушбу линиялардан бири ишдан чиққан бўлса, қолган қисми тортиш юкламасини камайтирмасдан ва I тоифадаги истеъмолчиларни электр энергиясидан узмасдан, тортиш подстанциясини узлуксиз электр таъминоти билан таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
584. Тортиш подстанциялари юқори ташқи кучланишдан, қисқа туташувли токлардан, шунингдек белгиланган меъёрлардан ортиқча юкламалардан ҳимояланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
585. Рекуператив тормозланиш унинг қўлланилиши техник-иқтисодий ҳисоб-китоблар билан тасдиқланган ёки поездлар ҳаракати хавфсизлигини оширган ҳолларда назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
586. Тортиш режимидаги тортиш подстанцияларининг кучи тикланишига қарамасдан аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ортиқча тикланиш энергиясини олиш учун инвертор мосламаларини ва асосли ҳолатларда сўриш мосламаларини ўрнатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
587. Тортиш подстанцияларини жойлаштириш, уларнинг кучи ва контакт тармоғининг симларининг кесишиши электр таъминоти схемалари вариантларининг техник-иқтисодий кўрсаткичларини таққослаш асосида, рухсат этилган кучланиш даражаси ва симларнинг иситиш ҳарорати, қисқа туташув оқимларидан ҳимоя қилиш асосида ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
588. Тортувчи подстанцияларни, йўли ривожланган алоҳида пунктларда жойлаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
589. Ўзгарувчан ток қўлланилганда, тортиш подстанциялари ёки тортиш мосламалари блоклари (трансформато­рлар-тўйинтирувчи фидерлар 27,5 kV кучланишда) иложи борича минтақавий подстанциялар ёнида жойлашган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
590. Темир йўлларнинг электрлаштирилган участкаларида тортиш подстанцияларининг жойлашиши, уларнинг сиғими, шунингдек контакт тармоғининг симларининг кесими (шаҳар атрофи қатнови оғир бўлган участкалардан ташқари) қуйидагиларни таъминлаши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
битта йўлли участкаларда — юк поездларининг ҳаракатланиш сиғимига мос келадиган ҳажмда, максимал қувват сарфи йўналиши бўйича ўрнатилган поездлараро интервал ва иккита поезднинг қисман пакетли жадвали билан, поезднинг ўтиш сиғимига мос келадиган ҳажми;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
икки йўлли ўрнатмали битта йўлли участкаларда — ушбу участканинг максимал сиғимига мос келадиган юк поездлари жуфт сонининг қатнов жадвали ва поездларни тўхтовсиз кесиб ўтиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
икки йўлли участкаларда — режалаштирилган юк ва йўловчи ташиш ҳажмларини ўзлаштириш учун зарур сиғимга мос келадиган поездлар жуфтлиги сонининг ўтиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
591. Лойиҳада СМБ қурилмалари учун рухсат этилган интервал билан қуюқлашув даврида поездларни ўтказиш шартлари аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
592. Юқори интенсив ва интенсив ҳаракатланиш участкалари учун мўлжалланган юк поездининг ҳисобланган массаси ушбу қисмда ҳаракатланадиган оғир юк ташийдиган поездларнинг ўртача 20 фоизига тенг бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
593. Темир йўл линияларининг икки йўлли участкалари учун контакт тармоғи симларининг кесимини мазкур ШНҚ талабларига мувофиқ темир йўл перегонининг асосий йўлларидан бири ёпилганда поездларни ўтказиб юбориш имконияти учун иситиш орқали текширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
594. Шаҳар атрофида тирбандликлар кўп бўлган жойларда электр таъминоти қурилмаларининг параметрларини минтақалар бўйича поездлараро интервал билан максимал ҳаракат соатларида (тиғиз соатларида) шаҳар атрофи поездларининг жуфт сони асосида аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
595. Шаҳар атрофи ва бошқа поездлар бир йуналишда ҳаракатланса, ушбу ШНҚнинг 618 — 623-бандларининг талабларига мувофиқ текшириш ва ушбу икки режимнинг энг оғирини танлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
596. Кўп йўлли участкаларда ҳисоблаш йўлларнинг қабул қилинган ихтисослашувига қараб амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
597. Темир йўл линияларининг ҳар қандай блок қисмидаги ҳаракатланувчи таркибнинг ток қабул қилгичларидаги кучланиш даражаси белгиланган ўтказиш қобилиятини таъминлаши керак, аммо 25 kV кучланишли ўзгарувчан токда камида 21 kV ва 3 kV кучланишли доимий токда 2,7 kV бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
598. Баъзи бир фаол бўлмаган жойларда ва шохобча йўлларида кучланиш ўзгарувчан ток билан камида 19 kV ва ўзгармас ток билан 2,4 kV бўлишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
599. Саноат паркига электровозлар билан техник хизмат кўрсатиш режалаштирилган электрлаштирилган шохобча йўлларида уларнинг ток қабул қилгичларида кучланиш даражаси ўзгармас токда номинал (шартли) кучланишнинг 2/3 қисмидан кам бўлмаслиги ва ўзгарувчан токда кучланишнинг 3/4 қисмидан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
600. Тортиш подстанциялари, секциялаш постлари, параллел уланиш пунктлари, алоқа тармоғининг асосий секцион ажраткичлари, автоматик блокировка ва бўйлама электр узатиш линиялари ажраткичлари, шунингдек тортиш истеъмолчиларини электр таъминоти билан таъминлайдиган қурилмалар масофадан бошқариладиган автоматлаштириш ва телемеханика асбоблари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
601. Телемеханика автоматлаштириш ёрдамида бажариладиган операцияларни такрорламаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
602. Телебошқарув ва телеконтролни поезд диспетчерлари биносига яқин жойлашган энергия диспетчерининг хонасидан, битта умумий диспетчерлик доираси ичида амалга ошириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
603. Тортишиш подстанциялари хоналарининг таркиби ва ҳажми подстанцияда навбатчилар бўлмаслигини назарда тутувчи хизмат кўрсатиш технологиясига мувофиқ белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
604. Техник-иқтисодий асосланган ҳолатларда, лойиҳалаштириш топшириғида автоматлаштирилган подстанциялар назарда тутилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
605. Электрлаштирилган участкаларда, тортиш оқими шиналаридаги кучланиш даражасини автоматик равишда тартибга солиш учун ва зарур бўлган ҳолатларда ҳаракатланиш тортиш тармоғида ҳаракат таркиби ток қабул қилгичларида зарур бўлган (берилган ўтказувчанликни таъминлаш учун) кучланиш даражасини ушлаб туриш учун асбоб-ускуналар ва аппаратуралар назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
606. Кучланишни бошқариш усуллари, асбоб-ускуналар, уларнинг жойлашуви ва уланиш схемалари техник-иқтисодий жиҳатдан асосланган бўлиши ва электр таъминоти қурилмалари, алоқа линиялари ва автоблокировка мосламаларининг ишончли ишлашини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
607. Ўзгарувчан ток тортиш подстанцияларида, шунингдек икки томонлама трансформацияли ўзгармас ток тортиш подстанцияларида, иккитадан асосий пасайтирувчи трансформаторлар назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
608. Ўзгармас ва ўзгарувчан ток подстанцияларида пасайтирувчи трансфортматорларидан бири ўчирилган бўлса, ўзгармас ток подстанцияларидаги қайта ўзгартирувчи агрегатларнинг электр таъминоти ишда қолган трансформаторлар (агрегатлар) ҳисобига таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
609. Алоҳида ҳолларда ёнма-ён тортиш подстанцияларининг қувват захирасини ҳисобга олган ҳолда подстанцияларда биттадан пасайтирувчи трансформатор ва қайта ўзгартириш агрегатини ўрнатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
610. Қўллаб-қувватлаш тортиш подстанциялари ташқи электр таъминоти схемасига мувофиқ жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
611. Ҳимоя оқимларининг нисбати қисқа туташув токининг минимал қийматига ва юк токининг максимал қийматига нисбати ҳимоя турига қараб белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
612. Алоқа линиялари ва сигнал симларини, шунингдек темир йўл тўшамаси бўйлаб ўтадиган ер ости ва ер усти коммуникацияларини контакт тармоқларидаги ток таъсиридан ҳимоя қилишни техник-иқтисодий ҳисоб китоблар асосида танлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
613. Ўзгармас токи билан электрлаштирилган линияларнинг тортиш подстанциялари сигнализация ва алоқа мосламаларининг ишлашига халақит берадиган контакт тармоғига кирадиган токлардан ҳимояланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
614. Тортиш подстанцияларда захира (резерв) электр энергия манбаларни уланиш қурилмаларини инобатга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
615. Тортиш электр таъминоти схемаси, контакт тармоғининг икки томонлама қувватланишини ва унинг икки томонлама йўлли ва кўп йўлли участкаларда асосий йўлларида параллел ишлашини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
616. Секциялаш постлари алоҳида пунктларда жойлаштириш керак. Параллел уланиш пунктларининг сони ва уларни жойлаштириш лойиҳада аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
617. Шохобча йўлларининг тортиш электр таъминоти схемаси тортиш тармоғига бир томонлама (алоҳида) қувват манбаи билан лойиҳалаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Асосли ҳолатларда тортиш подстанцияларининг икки томонлама қувватига ва параллель ишлашига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
618. Ўзгарувчан ток билан электрлаштириладиган темир йўл линияларида бир нечта тортиш подстанцияларини, электр узатиш линиялари юкларининг мувозанатини таъминлайдиган қўшни тортиш подстанцияларидан фазали айланиш билан подстанциялараро зоналарни икки томонлама электр таъминоти назарда тутилиши лозим. Бунда, тортиш электр таъминоти тизимининг қувват коэффициентини ошириш бўйича чоралар ҳам назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
619. Энг ноқулай шароитларда контакт тармоғининг симларини иситишнинг энг юқори ҳарорати:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
контакт мис симлари учун — 100°C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бронза — 120°C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўп симли мис симлар учун — 100°С;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
пўлат-мис — 120°С;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бронза — 100°С;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алюминий ва пўлат-алюминий — 80°С дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
620. Боғланган поездлардан ўтаётганда энг юқори ҳарорат қуйидагилар учун уч дақиқадан ошмаслиги лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
контакт мис симлари учун — 120°C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бронза симлар учун — 140°C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўп симли мис симлар учун — 110°С;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
пўлат-мис — 140°С;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бронза — 120°С;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алюминий ва пўлат алюминий — 100 °С.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
621. Қўшни подстанциялар узилиб қолган тақдирда, таъминлайдиган ва сўриш (отсасывающий) симларини қизишини текширганда, станциявий (захира) фидер симнинг кесимини ҳам ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
622. Контакт тармоғи осмаси симларнинг сони ва уларнинг кесишиши ҳисоблаш йўли билан аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
623. Тортиш режимида электровознинг оқим қабул қилувчиси (ишга туширишдан ташқари) 1000 А дан юқори бўлган оқимларни ташлайдиган контактли осма қисмлар учун 100 mm2 кесимли иккита контакт симларини лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
624. Ўзгармас ток қўлланишда контакт подвеска ва қўллаб-қувватловчи қурилмалар хар бир асосий йўл устида 100 mm2 кесимли иккита контакт симларни осиб қўйиш имкониятини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
625. Перегонлар ва станциялар учун контакт тармоғи осмалари тури поездларнинг қабул қилинган тезлигига, контакт тармоғи симларининг умумий кесимига, иқлим ва бошқа маҳаллий шароитларга қараб танланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
626. Асосий йўлларда поездлар ҳаракати тезлиги 120 км/соатдан юқори бўлганда бириктирилган фиксаторли бир ёки икки контакт симли компенсацияланган рессорали занжир осмасини ёки ярим компенсацияланган рессорали занжир осмасини қўллаш лозим. Тезлик 120 км/соатгача бўлган асосий ва қабул қилиш-жўнатиш йўлларида, агар улар бўйича поездларнинг тўхтовсиз ўтиши кўзда тутилган бўлса, бириктирилган фиксаторли ярим компенсацияланган рессорали занжир осмасидан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
627. IV тоифали линияларнинг асосий йўлларида ва шохобча йўлларда ярим компенсацияланган османи қўшма таянч симлар билан қўлланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
628. Поездларнинг тезлиги 50 km/h дан ошмайдиган станция йўлларида (шу жумладан, қабул қилиш ва жўнатиш йўлларида) ва шохобча йўлларида кўтариб турувчи троссиз компенсацияланган оддин осмалар ўрнатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
629. Кучли шамол бўлган жойларда контакт тармоғининг шамолга чидамлилигини ошириш ва ўз-ўзидан тебранишларни истисно қилиш бўйича зарур чораларни кўриш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
630. Темир йўл каллагининг юқори қисмидаги контакт симининг осма баландлиги, ҳисобланган симсиз ҳолатда, йўлнинг кейинги кўтарилишларини ҳисобга олган ҳолда, перегонларда 6250 mm ва станцияларда 6500 mm га тенг қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
631. Кўрсатилган баландлик перегонларда 5750 mm гача ва станцияларда 6250 mm гача туширилиши мумкин, алоҳида ҳолатларда, мавжуд линияларда, ҳаракатланувчи таркибнинг тўхтаб туриши таъминланмайдиган станция йўлларида жойлашган сунъий иншоотлар чегарасида (йўлнинг фойдали узунлигидан ташқарида), шунингдек перегонларда, лойиҳада тегишлича асосланганда ўзгарувчан токда электрлаштиришда 5675 mm гача ва ўзгармас ток билан электрлаштиришда 5550 mm гача кўрсатилган баландликни камайтиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
632. Темир йўл каллагидан юқорида жойлашган контакт тармоғи осмасининг сими баландлиги 6800 mm дан ошмаслиги лозим. Шохобча йўлларда саноат паркининг электровозларидан фойдаланилганда, тегишли асосга эга бўлган ҳолда, контакт симининг энг юқори осма баландлиги 6500 mm га тенг қилиб олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
633. Кучланиш остида турган ток ўтказадиган ва контакт тармоғи қисмларининг ток ўтказувчи элементларидан бошлаб иншоотлар ва ҳаракат таркибининг ерга уланган қисмларигача бўлган масофа ГОСТ 9238-2013 га мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
634. Контакт симининг ток ўтказгич ўқидан энг катта горизонтал оғиши (чанғичнинг ишчи қисмининг узунлиги 1270 mm), шамолнинг кескинлиги ва таянчларнинг эластик эгилишини ҳисобга олган ҳолда, тўғри чизиқларида 500 mm ва йўлнинг эгри участкаларида 450 mm дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
635. Контакт тармоғи осмаси компенсацияланган симларни хар бир ажратилган анкер бўлак учун метеорологик шароитлар, контакт тармоғининг конструкцияси, эгриликларни радиуси ва жойлашишига асосан ҳисоблаш билан аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
636. Поезднинг тезлиги 160 km/h гача бўлганида, занжирнинг ўртача кўтарилишидан контакт симининг компенсаторига ва қўллаб-қувватлаш симига қадар максимал рухсат этилган ўзгариш ± 10 фоиздан ҳамда 250 km/h гача бўлган тезликда эса ± 5 фоиздан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
637. Икки йўлли участкаларда ҳар бир асосий йўлнинг контакт осмаси механик равишда ажратилган бўлиши лозим. Кўп йўлли станцияларда ва станцияларда қаттиқ ва эгилувчан кўндаланг тўсинлар ва икки йўлли консолларни назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
638. Қаттиқ ёки эгилувчан устунлардан оқилона фойдаланиш имконсиз бўлса, уч ёки ундан ортиқ йўлларни бир-бирига боғлайдиган кўп йўналишли консоллар назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
639. Контакт тармоғининг симларини қўллаб-қувватловчи қурилмалар сифатида кўприкларнинг юқори элементлари, туннел аркалари, йўл ўтказгичлари, пиёдалар ва сигнал кўприклари лойиҳалаштирилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
640. Контакт тармоғининг таянчлари олдиндан мустаҳкамланган темир-бетондан ишлатилиши лозим. Тегишли техник-иқтисодий асосда темир-бетон пойдеворларда металл таянчлардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
641. Контакт тармоғи таянчлари ва пойдеворлари электр коррозиясидан ва атроф-муҳит коррозиясидан ишончли ҳимояланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
642. Ўзгармас ток участкаларида таянчлар контакт осмасининг металл қисмларини мустаҳкамловчи бетон, темир-бетон таянчлардан ёки анкер болтлардан ва металл консоль таянчларининг пойдевор бетонларидан ажратиб турадиган таркибий элементларга эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
643. Контакт тармоғининг анкерли таянчлари бўйламасига скобалардан фойдаланилиши керак ва агар уларни жойлаштиришнинг иложи бўлмаса, ўз-ўзидан ишлайдиган анкер таянчларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
644. Энг четдаги йўлнинг ўқидан контакт тармоғи таянчларининг ички четига, шунингдек таянч пойдеворининг ички четигача масофа ГОСТ 9238-2013 га мувофиқ олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
645. Ўймалардаги таянчларни кюветлардан ташқарида ўрнатиш керак (дала томондан), агар тошли тупроқларда кюветларни олиб ташлашни иложи бўлмаса, уни махсус конструкциялар билан таянч пойдевори орқали ўтказишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
646. Қишда кўп қор тушадиган чуқурчалар (тошлоқлардан ташқари) ёққан қор ҳажми 1 m йўлда 600 m3 дан ошганда ва ундан чиқиш жойларида, таянчнинг ички четидан охирги йўлнинг ўқигача бўлган масофа камида 5700 mm бўлиши лозим. Бундай жойларнинг сони ва узунлиги лойиҳа топшириғида белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
647. Контакт тармоғи таянчлари ва сигналларининг ўзаро жойлашиши поездларнинг ҳаракатланиш шартларига қараб зарур бўлган кўринишни таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
648. Контакт тармоғининг барча металл таянчлари, конструкциялари, контакт тармоғини темир-бетон таянчларда, темир-бетон ва тошли сунъий иншоотлардаги қўллаб-қувватловчи тузилмалар, шунингдек контакт тармоғининг қисмларидан 5 m дан кам масофада кучланиш остида жойлашган металл конструкциялар ерга уланишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
649. Тўғридан-тўғри электрлаштирилган темир йўл линиялари ҳудудидаги ер ости ва ер усти металл конструкциялари бошқа токлардан ҳимояланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
650. Зарур ҳолларда, темир йўл иншоотларини учқун пайдо бўлишидан ҳимоя қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
651. Ўзгарувчан ток контакт тармоғининг таъсир зонасида жойлашган, хавфли индукция кучланишлари пайдо бўлиши мумкин бўлган барча металл конструкциялар ерга уланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
652. Йўлни ривожлантиришга эга бўлган алоҳида пунктларнинг контакт тармоғи кириш сигналлари ёки «Станция чегараси» белгиси ўртасида ва перегонга энг яқин бўлган стрелкали ўтказгичда жойлашган ҳаво бўшлиқлари оралиқлари билан перегоннинг контакт тармоғидан ажратилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
653. Ҳаво бўшлиқлари оралиқлари контакт тармоғининг қўшимча электр бўлинишлари талаб этиладиган перегон жойларида (секциялаш постлари, сўрувчи трансформаторлар, алоҳида секцияларга ажратиладиган пастки қисмидан ҳаракатланадиган кўприклар ва туннеллар олдида) кўзда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
654. Контакт тармоғини изоляциялаш мосламалари, нейтрал қўшимчалар, секцион изоляторлардан фойдаланган ҳолда алоҳида участкаларга (секцияларга) бўлиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
655. Муз ҳосил бўладиган жойларда, биринчи иқлим минтақасидан ташқари, секциялаш схемаси, асосий йўллардаги контакт осмасининг конструкцияси ва тортиш подстанцияларининг жиҳозлари музнинг эриши ёки музга қарши профилактик иситиш имкониятини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
656. Темир йўлларнинг икки йўлли ва кўп йўлли участкалари учун (перегонлардаги каби, станцияларда, ўтиш жойларида ва қувиб ўтиш пунктларида ҳам) ҳар бир асосий йўлнинг контакт тармоғини алоҳида бўлимларга (секцияларга) бўлиш лозим. Шу билан бирга, станцияларда ҳар бир асосий йўлнинг секцияларига 2-3 қўшни станция йўлларининг контакт тармоғини улашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
657. Қолган станция йўллари учун контакт тармоғининг кўндаланг бўлимлари назарда тутилиши керак. Бўлимлардаги йўллар сонини аниқлашда йўлларнинг мақсадини, контакт тармоғининг ишончлилигини, хизмат кўрсатувчи ходимларнинг қулайлиги ва хавфсизлигини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
658. Тортиш подстанциялари жойлашган жойлардаги ўзгарувчан токдаги контакт тармоғини, турли фазалар билан қувватланадиган иккита қисмга бўлиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
659. Икки хил фазадаги электровозлар ва электр поездларнинг ток қабул қилувчилари томонидан қисқа туташув ҳолатларига йўл қўймаслик учун нейтрал қўшимчалар киритилиши керак. Перегоннинг хар бир асосий йўлининг контакт тармоғи, оқим туридан қатъи назар, алоҳида юқори кучланишли улаб-узгич орқали тортиш подстанциясидан қувватланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
660. Нейтрал қўшимчаларнинг қурилмаси ва жойлашиши уларни поездларда тўхтовсиз кузатиб бориш шартларидан келиб чиққан ҳолда, ҳисоблаш йўли билан ўрнатилиши лозим. Бунда, нейтрал қўшимчаларга кириш жойида поезднинг тезлиги соатига камида 20 km/h, чиқишда — 10 km/h бўлиши керак. Нишаблик остида ҳаракатланаётганда поезднинг тезлиги 20 km/h дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
661. Контакт тармоқларидаги ўта юқори кучланишдан ҳимоя қилиш учун ўта юқори кучланиш чекловчилари, симларни тупроқли тузилмаларга анкерлайдиган жойларда эса мустаҳкамланган изоляцияни таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
662. Электрлаштирилган линиялар ичида энергия участкалари бинолари ва зарурий қурилмаларга эга бўлган алоқа тармоқларининг навбатчи шохобчалари ҳамда ёрдамчи бинолар жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
663. Зарур ҳолларда ва агар техник имконият мавжуд бўлганда, бинода шохобча йўл лойиҳалаштирилиши керак. Асослантирилган тақдирда электр техник ускуналарини капитал таъмирлаш учун таъмирлаш базаларни назарда тутишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
664. Контакт тармоғидаги навбатчилик пунктлари авария ҳолатида тиклаш автомотрислари (дрезиналар) ва автолетучкалар билан жиҳозланган бўлиши керак. Бунда, тикловчи-таъмирлаш воситаларини перегонга қулай чиқишини таъминлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20-боб. Энергетика хўжалиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
665. Барча темир йўл станциялари, разъездлар, қувиб ўтиш пунктлари, йўловчилар тўхташ жойлари ва яшаш манзиллари, шунингдек йўл бўйи электр энергияси билан таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
666. Электр таъминоти схемаси қуйидаги тоифадаги шахслар учун I тоифадаги электр энергиясини қабул қилувчилар билан боғлиқ шартларни бажарган ҳолда ишончли электр таъминотини таъминлаши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сигнализация, марказлаштириш, блокировка ва алоқа ускуналари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёнғинга қарши сув таъминоти қурилмалари ва ёнғин қутқарув деполари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёндош йўллар билан саралаш тепаликлари, сунъий иншоотлар қурилаётган пайтда қўриқланадиган жойлар, одамлар гавжум тўпланадиган объектлар (300дан ортиқ киши сиғадиган вокзаллар) билан саралаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
поездлар электр тортгичи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
механизациялашган тепаликларнинг компрессор қурилмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
вагонларга техник хизмат кўрсатиш ва автотормозларни назорат қилиш пунктлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
локомотивларга техник хизмат кўрсатиш (ТХК-2) ва жиҳозлаш қурилмалари пунктлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тугун ва йўл ҳисоблаш марказлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йўловчилар поездларида, олдиндан сотиладиган чипта кассаларида ҳисоби ва тақсимлаш секторлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
667. Станциялар, разъездлар ва перегонларда йўловчиларга хизмат кўрсатиш қурилмалари, поездларни қабул қилиш ва жўнатиш йўллари ва парклари, юк ортиш-тушириш ва манёврлар операцияларини ишлаб чиқариш жойлари, ҳаракатланувчи таркибни жихозлаш, уларга техник хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш, станцияларда навбатчи бўлган поездларнинг учрашувлари, шунингдек омборлар, ўтиш жойлари ёритилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
668. Йўловчи тўхташ жойларида йўловчи платформалари ва йўловчилар учун хоналар ёритилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
669. Ёритиш поездлар ҳаракати ва маневр хавфсизлигини, автоуловларга чиқиш ва туширишда йўловчилар хавфсизлигини, хизмат кўрсатувчи ходимларнинг узлуксиз ва хавфсиз ишлашини ва юкларни ҳимоя қилишни ҳисобга олган ҳолда белгиланган талабларга жавоб бериши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
670. Ташқи ёритиш сигнал чироқларининг аниқ кўринишига таъсир этмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
671. Участка ва бошқа йирик станцияларнинг электр таъминоти энергия тизимларидан ёки мавжуд электр станцияларидан, электрлаштирилган темир йўлларнинг участкаларида эса энг яқин тортиш подстанцияларидан таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
672. Темир йўл атрофида керакли электр қувватига эга бўлган электр энергия манбалари мавжуд бўлмаган ҳолда, техник-иқтисодий равишда асосланганда аралаштирилган электр ва иссиқлик энергия ишлаб чиқарадиган алоҳидаги электрстанцияларни лойиҳалаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
673. Электрстанцияда мавжуд агрегатлар сони иккидан кам бўлмаслиги ва бир агрегат ишдан чиққанда ҳамма истеъмолчи электр таъминоти узилмаслигини ҳисобга олиб танланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
674. Темир йўл линиясини электрлаштириш режалаштирилган тақдирда, истеъмолчиларни 5 йилгача вақтинчалик электр таъминоти билан таъминлашни кўчма электр станцияларини ўрнатиш, вақтинчалик электр станцияларини қуриш ёки мавжуд электр станцияларини вақтинчалик ишлатиб туриш учун кенгайтириш ва бошқа лойиҳавий ечимлар орақали кўзда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
675. Темир йўл узеллари ва йирик станцияларни электр энергияси билан таъминлаш учун мўлжалланган электр станциялари, пасайтирувчи трансформатор подстанциялари, 35 kV ва ундан юқори кучланишли электр узатиш линиялари лойиҳалари юкламаларнинг истиқболли ўсишини ҳисобга олган ҳолда ҳудудни электр энергияси билан таъминлашнинг тасдиқланган схемаси асосида ишлаб чиқилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
676. Темир йўл линиясини электрлаштиришда темир йўл тармоқлари ва участкалари электр таъминотини электр энергияси билан янги энергия манбаларига ўтказишнинг мақсадга мувофиқлиги техник-иқтисодий ҳисоб-китоблар билан асосланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
677. Электр ўтказмалари бўлган темир йўл участкаларида оралиқ станциялар, ўтиш жойлари, қувиб ўтиш пунктлари, ўтиш жойлари ва чизиқли истеъмолчиларнинг (перегонлардаги бинолар, темир йўл кесишмалари ва бошқалар) электр таъминоти контакт тармоғи устунларига тортиб қўйиладиган бўйламасига электр узатиш линияларидан назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
678. Торайган ҳудудларда жойлашган электрлаштирилмаган темир йўл линияларида, юқори кучланишли бўйлама электр таъминоти линияларининг устунларини контакт тармоғи устунларининг ўлчамлари доирасида ўрнатиш лозим. Бунда, уларга контакт тармоғини осиш имкониятини ҳисобга олиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
679. Бўйламасига линиялар қуйидагича лойиҳалаштирилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўзгарувчан токли электрлаштиришда 25 kV кучланиш билан — ИСР (иккита сим — рельс);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тизимига мувофиқ ўзгармас ток билан электрлаштирилганда 10 kV кучланишли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
680. Бўйлама линиялар учун техник — иқтисодий жиҳатдан асослаб берилганда 6 ва 35 kV кучланишлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
681. Бўйламасига электр узатиш линиялари автоматик блокировкалаш мосламаларини қувватлаш учун захира сифатида ишлатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
682. Ўзгарувчан токда электр тортувчи темир йўллари участкаларида тегишли асослар билан битта сим-рельс (БСР) тизимига мувофиқ 25 kV кучланишли автоматик автоблокировкалаш линиясини (битти сим-рельс) автоблокировканинг симини ва иккита сим — рельс (ИСР) линиясининг симини контакт тармоғининг умумий таянчига осган ҳолда қуриш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
683. Автоблокировка билан жиҳозланган электрлаштирилмаган темир йўллар учун иккита узунликдаги линиялардан бири — алоҳида пунктларга ва ҳудуддаги истеъмолчилар электр таъминоти учун, иккинчиси — автоблокировка электр таъминоти учун лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
684. Иккала линия ҳам умумий таянчларда жойлашган бўлиши керак (икки занжирдаги линиялар). Тегишли асос билан иккита алоҳида линия лойиҳалаштирилади. Ҳар бир линиянинг кучланиши 10 kV га тенг равишда олиниши лозим. Техник-иқтисодий асосланганда бошқа кучланишларни қабул қилишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
685. Автоблокировкасиз электрлаштирилган темир йўл линияларида электр таъминоти вариантини танлаш (бўйлама чизиқни қуриш ёки маҳаллий манбалардан олинадиган қувват) техник-иқтисодий асосланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
686. Бўйламасига электр узатиш линиялари лойиҳалаштирганда темир йўл юкламаларга қўшимча кичкина қишлоқ-хўжалик ва маиший истеъмолчиларнинг электр юкламаларининг уланишини ҳам ҳисобга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
687. Бўйламасига электр узатиш линиялари ажраткичлар билан секцияларга бўлиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
688. Электрлаштирилган жойларда секцион ажраткичлар тортиш подстанцияларида ва станция горловиналарига яқин бўлган станцияларда ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
689. Электрлаштирилмаган жойларда, участканинг навбатчилик хонаси ёнида секцион ажраткичлар назарда тутилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Икки занжирли линияларда секцион ажраткичларни ўрнатиш иккала схемада, битта таянчда амалга оширилиши кўзда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
690. 1 kV дан юқори тақсимлаш тармоқлари кучланишининг катталиги техник-иқтисодий ҳисоб-китоблар билан белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
691. Электр манбаи генераторининг кучланиши 6,3 kV бўлганида, тақсимлаш тармоқларининг кучланишини 6 kV қабул қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
692. 6 kV кучланишли мавжуд тармоқларни янада юқори кучланишга ўтказишнинг мақсадга мувофиқлиги техник-иқтисодий жиҳатдан асосланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
693. 1 kV гача кучланишли электр тармоқлар тўрт симли — 380/220 V кучланиш, битта фазали — 220 V кучланиш билан лойиҳалаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
694. Электрлаштирилган темир йўлларда 1 kV гача бўлган тармоқларнинг тўсиб қўйиш учун контакт тармоқларининг таянчларидан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
695. Темир йўлларнинг электр таъминотини лойиҳалашда масофавий электр иншоотлари ва алоқа тармоқлари ҳудудларининг қурилиши назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21-боб. Сигнализация, марказлаштириш ва блокировкалаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
696. Темир йўллар ҳаракатланиш ҳажмига ва меҳнат шароитларига қараб қуйидагилар билан жиҳозланган бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йўл автоматик ёки ярим автоматик блокланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
стрелкалар ва сигналларнинг электр марказлаштирилиши ёки калитли боғлиқлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
диспетчерли марказлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
станцияларда технологик жараёнларни механизациялаш ва автоматлаштириш қурилмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
автомобиль ва темир йўлларнинг кесишиш жойларида, йўл кесишмаларида ва катта кўприк ва туннелларда сигналлаштириш ва тўсиқлар учун мосламалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
697. Темир йўллар қуйидагилар билан жиҳозланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
микропросессорли марказлаштириш, автоматик блокировкалаш ва ярим автоматик блокировкалаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
микропроцессорли диспетчерлик марказлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
микропроцессорли автоматик локомотив сигналлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳаракат таркиби ўқларини санаш учун электрон тизим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳаракат таркиби ва поезд тўсиқларини бошқариш мосламалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳаракат таркибининг ҳаддан ташқари қизиб кетган ғилдирак акс кутилари (букслари) ни аниқлаш учун техник воситалар мажмуи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
698. IV тоифадаги нофаол линияларда ва шохобча йўлларида, шунингдек V тоифадаги шохобча йўлларида поездлар ҳаракати пайтида алоқа воситаси сифатида ҳаракатланиш характерига эга бўлган телефон алоқасидан фойдаланишга йўл қўйилади. Поездларнинг ҳаракатланиш характерига эга бўлган шохобча йўлларида, шунингдек электр темир йўл тизимидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
699. Поездлар перегонларда ҳаракатланганда сигналлаштириш ва алоқа воситаларини танлаш, шунингдек станцияларда, ўтиш жойлари ва қувиб ўтиш станцияларида калитлар ва сигналларни бошқариш ва ўчириш тизимларини танлашни, лойиҳада бешинчи йилда ҳаракатланиш ҳажмларига қараб, шохобча йўлларида эса — саноат корхоналарини қуриш ва фойдаланишга топшириш муддати бўйича белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
700. Автоматик блокировкалашларни лойиҳалаштиришда станцияларни стрелкалар ва сигналларни электр марказлаштириши билан жиҳозланиши кўзда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
701. Участка ва бошқа йирик станцияларда кейинги 5 йил ичида стрелка бўйинларини (горловина) сезиларли даражада қайта ташкил этиш билан йўлни ривожлантиришда, унга кирган стрелкалар сонини чеклаш, кириш ва гуруҳ чиқиш сигналларини ўрнатиш ва асосий йўлни, қабул қилиш-жўнатиш йўлларини изоляциялаш, шунингдек йўловчи поездларни қабул қилишга қабул қилиш ва жўнатиш йўллари, кириш ва чиқиш сигналларининг автоматик ёпилишини кўзда тутишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
702. Бир йўлли участкаларни автоматик блокировкалаш марказлаштирилган диспетчерлик билан лойиҳалаштирилиши, оралиқ станцияларда катта маҳаллий иш олиб бориладиган бекатлар бундан мустасно (манёврлаш ишлари поездларни қабул қилиш ва жўнатишдан ажратиб қўйилмаган бўлса), бу ерда электр марказлаштириш билан автоматик блокировкалаш назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
703. Икки йўлли участкалар учун, тегишли асослаш билан, диспетчерлик марказлаштирилишини лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
704. Автоматик блокировкалаш диспетчерлик назорати қурилмалари билан тўлдирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
705. Икки йўлли ва кўп йўлли участкаларда барча йўллар бўйлаб поездлар ҳаракатланганда бир хил сигналлаштириш ва алоқа ускуналари ишлатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
706. Автоматик блокировкалаш автоматик локомотив сигналлаштириш ва автоулов (автостоп) мосламалари билан тўлдирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
707. Станцияларда автоматик локомотив сигналлаштириш мосламалари билан асосий йўлларни, шунингдек 50 km/h дан юқори тезликда поездларнинг тўхтовсиз ўтишлари таъминланувчи қабул қилиш ва жўнатиш йўлларини жиҳозлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
708. Светофорларнинг ўрнатилиши ҳисоб-китобларга, шунингдек темир йўлларидан техник фойдаланиш қоидаларига мувофиқ лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
709. Автоматик блокировкалаш уч фазали сигналлаштириш тизими билан лойиҳалаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
710. Тўрт фазали сигналлаштириш тизими билан автоматик блокировкалаш лойиҳаланишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
711. Икки йўлли линияларда ҳар бир йўл бўйлаб бир томонлама ҳаракатланиш учун автоматик блокировкалаш поездлар ҳар бир йўл бўйлаб нотўғри йўналишда ҳаракатланишини таъминлайдиган (йўллардан бирини таъмирлаш пайтида) автоматик локомотив сигналлаштириш қурилмалари билан лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
712. Қизғин (интенсив) поездлар ҳаракатига эга бўлган кўп йўлли ва шаҳар атрофи темир йўл участкаларида, шунингдек тегишли асосланган холатда эса икки йўлли оғир зўриққан темир йўл участкаларида ҳар бир йўлда икки томонлама ҳаракатланиш учун автоматик блокировкалаш лойиҳалаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
713. Уч фазали сигналлаштиришли автоматик блокировкалаш лойиҳалаштириш вақтида светофорларни ўрнатиш учун ҳисобланган вақт оралиғи йўл-йўлакай ҳаракатланувчи поездларнинг ҳаракатланиш чегараси уч блок-участка сифатида қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
714. Ажратиш пунктларидан чиқиш жойларида поездларни тўхташдан кейинги ҳаракати пайтида, ҳисобланган интервални сақлаб қолган ҳолда ва бир вақтнинг ўзида тўхтовсиз ҳаракатланишнинг учта блок-участкали чегараланишини таъминлаган ҳолда поездларни иккита блокли участкага ажратишни таъминлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
715. Шаҳар атрофи қатнов поездлари интенсив ҳаракатланадиган участкаларда, светофорларни ўрнатиш учун вақт оралиғи ва бошқа шартлар лойиҳалаш топшириғига биноан ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
716. Уч фазали сигналлаштиришли автоматик блокировкалаш билан жиҳозланган линияларда ёнма-ён жойлашган светофорлар орасидаги масофаси тўлиқ хизмат тўхташ йули узунлиги ва юқори тезлик, шунингдек фавқулодда тўхташ йўлини автоматик локомотив сигналлаштириш мосламалари ва автотўхташ қурилмаларининг ишлаши учун зарур бўлган вақтни ҳисобга олган ҳолдаги узунлигидан кам бўлмаслиги ҳамда бу масофа 1000 m дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
717. Блок-участка узунлиги 2600 m дан, бекатларга киришдан олдинги блок-участканинг узунлиги 1500 m дан ошмаслиги лозим. Белгиланган узунликлардан ошиб кетишга лойиҳада тегишли асослар мавжуд бўлганда йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
718. Тўрт фазали сигналлаштиришли автоматик блокировкалаш билан жиҳозланган линиялардаги ёнма-ён жойлашган светофорлар орасидаги масофа қуйидаги шартларга жавоб бериши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иккита ёнма-ён жойлашган участканинг узунлиги белгиланган жой учун тўлиқ хизмат тўхташ йўли ва поездларнинг мумкин бўлган юқори тезлиги билан белгиланган тўхташ масофасининг узунлигидан кам бўлмаслиги, шунингдек фавқулодда тўхташ йўлини автоматик локомотив сигналлаштириш мосламалари ва автотўхташ қурилмаларининг ишлаши учун зарур бўлган вақтни ҳисобга олган ҳолдаги узунлигидан кам бўлмаслиги ҳамда бу масофа 1000 m дан кам бўлмаслиги керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳар бир блок-участканинг узунлиги ушбу йўналишда ҳаракатланувчи поездларнинг юқори тезлигини светофорларнинг сариқ чироғида ўтувчи ҳисоб тезлигигача пасайиши ва бу тезликдан (худди тўлиқ хизмат тўхташи ва фавқулодда тўхташ йўлини автоматик локомотив сигналлаштириш мосламалари ва автотўхташ қурилмаларининг ишлаши учун зарур бўлган вақтни ҳисобга олган ҳолдаги каби), поездни тақиқловчи ишорали светофор олдида тўлиқ тўхтагунига қадар бўлган масофадан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
719. Ярим автоматик блокировкалаш билан жиҳозланган участкаларда станцияларни стрелкалари ва сигналларининг электр марказлаштирилиши кўзда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
720. Станциялар калитли боғлиқлик билан жиҳозланган ҳолларда, қабул қилиш-жўнатиш йўлларини бўшлигини назорат қилувчи қурилмалар назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
721. Йирик станциялар ва тугун (узел)ларни электр марказлаштириш лойиҳаларида, тугун (узел)нинг истиқболли ривожланишини ҳисобга олган ҳолда, поездлар ва манёврларни ўтказиш масалаларини тўлиқ ечими кўзда тутилиши лозим. Лойиҳаларда станциянинг технологик жараёнининг барча даражаларида энг самарали замонавий техник воситалар назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
722. Стрелкалар ва сигналларни бошқариш учун битта электр марказлаштиришнинг пости қурилиши лозим. Тегишли техник-иқтисодий асослаш билан постларнинг сони кўпроқ бўлиши керак, бунда станциядаги барча йўналтирилган ҳаракатларни бошқариш битта электр марказлаштириш постидан амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
723. Электр марказлаштириш станцияларига туташ перегонлар автоматик блокировкалаш билан жиҳозланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV тоифали линиялар ва шохобча йўлларида поездлар ҳаракатланаётганда бошқа сигналлаштириш ва алоқа воситалари қўлланилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
724. Электр марказлаштириш билан жиҳозланган интенсив поездлар ҳаракат ўлчами, шунингдек катта маҳаллий ишлар амалга ошириладиган станцияларда алоҳида манёвр ҳаракатларининг йўналиши назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
725. Йўналтирилган маневрларни мунтазам равишда амалга ошириш жойларида марказлаштирилган стрелкали ўтиш жойларини маҳаллий бошқариш учун манёвр устунлари ёки манёвр постлари билан таъминлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
726. Кечаю-кундуз тартибида саралаш ишлари олиб бориладиган манёвр зоналарида манёвр ҳаракатларини йўналтирмасдан стрелка қисмларини қисқартирилган изоляцияси билан манёвр турини электр марказлаштиришни лойиҳалаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
727. Қор билан қопланувчи ҳудудлар учун, электр марказлаштириш лойиҳаси зарур ҳолларда стрелкаларни тозалайдиган техник воситаларини кўзда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
728. Таркибларга техник хизмат кўрсатиш ёки вагонларни узмасдан таъмирлашга ихтисослашган йўллар учун таркибларни тўсиб қўйиш қурималар назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
729. Диспетчерлик марказлаштиришда, диспетчерлик доираларининг чегаралари лойиҳада диспетчерлар ва маҳаллий фойдаланиш шароитларининг юкламасига қараб белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
730. Диспетчерлик марказлаш поездларини қабул қилиш ва жўнатиш йўналишларига киритилган барча стрелка ўтказгичларини (шу жумладан, қўриқлаш) ўз ичига олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
731. Катта доимий манёвр ишлари олиб бориладиган станциялар диспетчерлик марказлаштиришга киритилмайди ёки манёвр ҳудуди асосий қабул қилиш ва жўнатиш йўлларидан хавфсизлик стрелкалари билан ажратилган бўлса, қисман киритилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
732. Диспетчерлик марказлаштиришда мавсумий ёки куннинг маълум бир вақтида манёврлаш ишлари бажариладиган станцияларни киритишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
733. Станцияларда ва икки йўлли ҳудудлар улашган постларида диспетчерлик марказлаштиришни амалга оширишда йўналишларни автоматик созлаш мосламалари назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
734. Диспетчерлик марказлаштириш мосламалари станцияларда стрелкалар ва сигналларни ишлатиш қобилиятини қуйидагича таъминлаши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
диспетчерлик — диспетчер қурилмасидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
захира — станцияларда ўрнатилган бошқарув пультларидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
маҳаллий — бошқариладиган объектлар жойлашган жойларга ўрнатилган манёвр устунлари (колонки)дан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
735. Саралаш тепаликлари лойиҳалари вагонларни саралашнинг кенг қамровли механизмини таъминлаши керак, катта ҳажмдаги ишларни бажарувчи саралаш тепаликлари бўйича лойиҳалар асосий жараёнларни комплекс автоматлаштиришни ўз ичига олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
736. Саралаш тепаликлари қуйидагилар билан жиҳозланган бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
вагон секинлаштиргичлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
дастурли бошқариш билан тепалик автоматик марказлаштиришга эга, ўзгарувчан тарқатиш тезлигини автоматик топшириғи, тепалик автоматик марказлаштиришга киритилган стрелкаларни техник тозалаш мосламалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
стрелкаларни электр марказлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юк ҳужжатларини юбориш учун пневматик почта.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
737. Саралаш тепалиги локомотивлари учун телебошқариш қурилмалари, вагонларнинг ҳаракатланиш тезлигини автоматик равишда тартибга солиш, шунингдек бошқариш компьютерлари ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
738. Бир юзадаги кесишмалар, темир йўл кесишмалари ва йўлларнинг туташувлари, шунингдек туннеллар ва тепалик кўприклар тўсилган ҳамда сигналлаштириш ва алоқа мосламалари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
739. Электр таъминотининг ишончлилигини таъминлаш бўйича СМБ сигналлаштириш қурилмалари I тоифали қувват қабул қилувчилар тоифасига киритилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ИСР ларида ва СМБ қурилмаларини электр энергияси билан таъминлайдиган электр қурилмаларидаги кучланиш оғишларининг нормалари ўзаро боғлиқ бўлиши керак
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
740. Автоматик блокировкалаш ва бошқа сигналлаштириш ва марказлаштириш қурилмаларини етказиб бериш учун юқори кучланишли электр узатиш тармоқлари, номинал кучланишда 50 Нz частотали 10 kV уч фазали бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
741. Автоматик блокировкалашнинг юқори кучланишли тармоқларида ўзаро захираланган икки томонлама қувват манбаи билан таъминланган юқори кучланишли контурлар бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
742. Фазалар бўйича юкланишнинг нотекис тақсимланишига 10 фоиздан кўп бўлмаган миқдорда олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
743. Икки сим — рельс (ИСР) тизими билан жиҳозланган ўзгарувчан токдаги электр тортишишли темир йўлларининг участкалари учун мазкур ШНҚнинг талабларига жавоб берадиган электр тармоғининг таянчидаги битта махсус сим ва рельсдан иккинчи сим сифатида фойдаланилган ҳолда 27,5 kV кучланишли бир фазали электр узатиш тармоқларини лойиҳалашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
744. Ўзгарувчан токни автоматик блокировкалашнинг юқори кучланишли тармоғи электр таъминоти ҳар бир тортиш нимстанциясидан электрлаштирилган тармоқларда, электрлаштирилмаган тармоқларда эса — участканинг барча электр таъминоти пунктларида назарда тутилган бўлиши, бунда кучланишнинг пасайиши меъёрлари энг катта таъминот тармоғида рухсат этилганидан (асосий қувват нуқтасидан захира қувват нуқтасига қадар) кўп бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
745. Автоматик блокировкалаш жойларга ўзгарувчан ток билан электр қуввати етказиб берилганда, электр узатиш тармоғининг таянчларига тортилган электр ўзатиш тармоқларидан ёки мустақил таянчларда жойлашган ёки юқори кучланишли автоматик блокировкалаш тармоғининг таянчларида тўхтатиб қўйилган узатиш линияларидан сигнал нуқталарини захира қувват билан таъминлаши назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
746. Электр тортишли автоматик блокировкалаш ва диспетчерлик марказлаштирилган темир йўллари ҳудудлари ўзгарувчан токли рельс занжири билан лойиҳалаштирилиши керак, автоном тортишиш ҳудудларида ўзгармас токли рельс занжирлари билан лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
747. Яқин 5-6 йил ичида электр тортилиши кутилаётган темир йўл участкаларида автоматик блокировкалаш ва диспетчерли марказлаштиришни электрлаштиришни ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
748. Яқин 5-6 йил ичида электр тортишиш жорий этилиши кутилмаган, аммо автоматик блокировкалашнинг юқори кучланишли тармоғи учун мустақил электр таъминоти пунктларини ташкил қилишга имкон берадиган жойларда ўзгарувчан токли рельс занжирларидан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
749. Электр марказлаштириш ва тепалик автоматлаштириш қурилмаларини электр таъминоти узлуксиз ишлайдиган иккита электр таъминоти манбаларидан иккита мустақил фидерлар томонидан амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
750. Саралаш, йўловчилар ва бошқа йирик станцияларни электр марказлаштириш қурилмаларининг электр таъминотида қуйидагилар назарда тутилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
агар электр таъминоти иккита мустақил қувват манбасидан олинадиган бўлса, батареясиз қувватлаш тизими, бунда стрелкаларининг сони 30 дан ортиқ бўлган электр марказлаштириш станцияси постида қўшимча захиралаш учун автоматлаштирилган дизел-генератор;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр қувватини иккита мустақил энергия манбалари билан таъминлаш имкони бўлмаганда, аралаш қувват тизимидан фойдаланган ҳолда ва шу мақсадда пост ёки компрессор станциясида ўрнатилган иккинчи қувват манбаи сифатида автоматлаштирилган дизел-генераторидан фойдаланилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
стрелка электродвигателлари ва назорат занжирларининг захира қувват манбаи қайта қувватланадиган батареялар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
унинг ҳажми ташқи қувват манбаи ўчирилганлигини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
751. Оралиқ станцияларда электр марказлаштириш қурилмаларини электр таъминоти электр қувватини етказиб беришда стрелка электроприводлари учун батареясиз қувват манбаи тизими томонидан қуйидагилар назарда тутилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тун-у-кун ишлайдиган иккита мустақил манба;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юқори кучланишли бўйлама электр тармоғидан ва икки сим — рельс (ИСР) тизимидан ёки автоматик блокировкалаш тармоғи таянчларида бўлмаган электр узатиш тармоқлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юқори кучланишли автоматик блокировкалаш тармоғидан ва бўйлама электр тармоғининг тиргакларига илинган иккинчи электр таъминоти занжиридан ёки захира автоматлаштирилган дизел-генераторини ўрнатиш билан II ва III тоифадаги истеъмолчиларни таъминлайдиган маҳаллий тармоқлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
752. Механизациялашган саралаш тепаликлари қурилмалари электр таъминоти мустақил трансформатор нимстанцияларидан амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
753. Трансформатор нимстанцияларининг электр таъминоти схемалари I тоифадаги электр таъминоти схемалари қабул қилгичлариги мос келиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
754. Саралаш тепаликлари трансформатор нимстанцияларининг электр таъминоти камида иккита таъминотчига эга бўлган юқори кучланишли ҳалқа таркибига кирувчи иккита нимстанция ёки тарқатиш пунктларидан назарда тутилган бўлишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
755. Механизациялаштирилган тепаликларни электр билан таъминлаш учун трансформатор нимстанцияси камида иккита пасайтирувчи трансформаторларга эга бўлиши керак, уларнинг ҳар бири I тоифадаги истеъмолчиларни электр қуввати (компрессорлар, марказдан қочирма компрессор насослари, тепалик постлари ва тепалик чўққиси учун электр ёритиш) билан таъминлаш учун етарли кучга эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
756. Электр ва диспетчерлик марказлаштириш қурилмалари учун, шунингдек тепаликни автоматлаштириш учун станцияларда ушбу қурилмаларни жойлаштириш ва ишлатиш шартларига жавоб берадиган махсус хизмат-техник бинолар ёки вокзаллар биноларида изоляцияланган хоналар ва бошқа хизмат-техник бинолар назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
757. Автомат локомотив сигналлаштириш ва автотўхтатгичлар тўғри ишлашини текшириш учун асосий деполарда назорат пунктлари, синов пунктлари ва автотўхтатгич цехлари назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
758. Электр, тепалик ва диспетчерлик марказлаштириш ва автоматик блокировкалаш қурилмаларини текшириш учун назорат ва синов пунктлари ҳар 150 km масофада назарда тутилиши, лекин камида ҳар бир сигналлаштириш ва алоқа масофаси (дистанция)га биттадан назарда тутилиши керак. Ушбу қурилмаларга хизмат кўрсатиш учун — тармоқли таъмирлаш гуруҳлари (бригадалар) ва электр узатиш тармоқларига хизмат кўрсатиш пунктлари учун хоналар, заруратга кўра, гуруҳлар (бригадалар) транспорт воситалари учун — гаражлар назарда тутилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
759. Энг совуқ ойининг ўртача ҳарорати минус 15 °С дан паст бўлган ҳудудлар учун бинонинг ташқарисида ўрнатилган барча сигналлаштириш, марказлаштириш ва блокировкалаш қурилмалари, шунингдек сигналлаштириш тизимларининг барча бино ва иншоотлари, ҳаво ҳарорати паст ва тупроқ чуқур музлаган шароитларда уларнинг ишини ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22-боб. Алоқа
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
760. I — IV тоифадаги темир йўлларнинг барча участкалари учун қуйидаги алоқа турлари назарда тутилган бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
поезд диспетчерлик алоқаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
поезд станциялараро алоқаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
подстанция алоқаси; йўналиш-йул алоқаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувват диспетчерлиги алоқаси — электр тортиш, автоматик блокировкалаш ва диспетчерлик марказлаштирилган ҳудудларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
станция-тезкор (оператив) телефон алоқаси — барча станциялар, ўтиш жойлари ва қувиб ўтиш манзилларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
КТ (қисқа тўлқин)/УҚТ (ультра қисқа тўлқинли) диапазонли поезд радио алоқаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таъмирлаш-тезкор (оператив) радио алоқаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электромеханикларнинг хизмат телефон алоқаси — автоматик блокировкалаш, кабелли магистрал алоқа тармоғи участкаларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қувиб ўтиш ҳудудлари телефон алоқаси — автоматик блокировкалаш, кабелли магистрал алоқа тармоғи участкаларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
объектларнинг ҳарбийлаштирилган қўриқлаш алоқа қурилмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сўзлашувларни ҳужжатлаштирилган ҳолда рўйхатдан ўтказиш тизими.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
761. Темир йўлларда юқорида кўрсатилган алоқа турларидан ташқари, қуйидагилар ҳам бўлиши керак: магистраль ва йўл телефон ҳамда телеграф алоқаси, магистраль ва йўл кенгашлар телефон алоқаси, магистраль ва йўл бошқарув телефон алоқаси, вагон-тақсимлаш телефон алоқаси, йўловчи поездларидаги ўринларни тақсимлаш бўйича диспетчерлик телефон алоқаси, ахборот телефон ёки телеграф алоқаси ва маҳаллий телефон алоқаси, шунингдек IP-телефон алоқаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
762. IV ва V тоифадаги шохобча йўлларда алоқа турлари лойиҳа билан белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
763. Саралаш станциялари, шунингдек катта иш ҳажмига эга йўловчи, участкавий ва юк станциялари диспетчерлик телефон ички станция алоқаси, манёвр ва бошқа турдаги станция радиоалоқалари ҳамда баланд овозли хабар бериш қурилмалари билан жиҳозланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
764. Саралаш ва йирик юк станциялари поездлар ва юклар ҳақидаги зарур маълумотларни қабул қилиш ва узатиш учун махсус ахборот алоқаси билан таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
765. Поездлар ҳаракатининг тезлиги 120 km/h дан юқори участкаларда жойлашган барча станциялар, разъездлар, қувиб ўтиш ва йўловчи-тўхташ манзиллари учун йўловчиларни карнайдан хабардор қилиш қурилмалари назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
766. Бундай ҳудудлардаги йўловчи-тўхташ манзиллари энг яқин станция навбатчилари билан телефон алоқасига эга бўлиши, шунингдек видео кузатув тизими билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
767. Энергодиспетчер ўзи хизмат кўрсатадиган участкани таъминлайдиган электр қувват тизимлари диспетчерлари билан алоқага эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
768. Поезд ва станция радио алоқалардан бошқа, барча алоқа турларини мис-симметрик алоқа кабеллари ёки оптик-тола кабеллар билан лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
769. Заруратга кўра, симли тармоқларни радио ва радиореле алоқа тармоқлари билан тўлдиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
770. Магистрал ва йўл кабел тармоқлари қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I тоифали ва иккинчи йўлларнинг янги линияларини лойиҳалашда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
темир йўлларни электрлаштириш пайтида (токнинг туридан қатъий назар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
диспетчерлик марказлаштириш ва автоматик блокировкалаш лойиҳаланганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
771. II — IV тоифали (ўзгарувчан ток тизими бўйича электрлаштирилмайдиган) темир йўл линияларида магистрал ва йўл линиялари кабел ёки оптик толали алоқа тармоқлари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
772. Кабель линияларининг сиғими магистраль, йўл ва бўлим алоқа тизимларини, автоматика, телемеханика ва ҳисоблаш техникаси занжирларини ташкил этиш учун етарли бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
773. Энг совуқ ойнинг ўртача ҳарорати минус 15°С дан паст бўлган жойларда ва ёзги кундузги ҳарорат 40°С дан юқори бўлган жойларда, ташқарида ўрнатилган барча алоқа қурилмалари, шунингдек барча бино ва иншоотларнинг мазкур шароитда ишлаш қобилиятларини ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
774. Рентрансляторлар ва таянч станцияларнинг антенналари металл тирговучларга ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
775. Махсус ҳолатларда темир-бетон таянчларни қўллаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
776. Ўзгарувчан ток орқали электрлаштирилган темир йўллардаги маҳаллий ва станция алоқа тармоқлари учун ер ости мис кабеллари ёки оптик толали алоқа кабелларидан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
777. Темир йўлнинг барча асосий, йўл ва минтақавий алоқа марказларидан алоқа марказларга чиқиш назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
778. Темир йўлнинг маҳаллий телефон алоқаси станциялари маҳаллий телефон станциялари билан уланиш тармоқларига эга бўлиши лозим. Бошқа телефон станциялари билан уланиш линиялари лойиҳада белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
779. Алоқа ускуналарини алоқа уйларида ёки бошқа хизмат биноларининг махсус мослаштирилган хоналарида ўрнатиш назарда тутилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
780. Янги қурилаётган ва қайта таъмирланаётган йўловчиларга хизмат кўрсатиладиган биноларда алоқа мосламалари учун хоналар назарда тутилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
781. Алоқа қурилмаларини қувватлантириш учун асосий электр қуввати манбалари сифатида умумий фойдаланиш учун мўлжалланган ўзгарувчан ток тармоғидан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
782. Ўзгармас ток манбаини талаб қиладиган алоқа ускуналари учун, ўзгарувчан токни тўғрилагичлар, UPS электр таъминлаш қурилмалари ва аккумуляторли батареялар назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
783. Ўзгарувчан токнинг захира манбаларига ўтиш даврида алоқа қурилмаларини электр таъминоти учун камида 8 соат қувват билан таъминлаш учун мўлжалланган аккумуляторли батареялар назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
784. Ўзгарувчан токнинг захира манбалари сифатида мустақил равишда ишлайдиган захира электр станцияларидан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
785. Мавжуд юқори кучланишли автоматик блокировкалаш тармоқларидан захира сифатида фойдаланиш имконияти лойиҳа билан белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
786. СМБ ва алоқа иншоотлари ва қурилмалари тортиш (тяга) тармоғининг, электр узатиш линияларининг, чақмоқ разрядларининг халал берувчи ва хавфли таъсиридан ҳимояланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
787. Кабел ва радиореле тармоқларини лойиҳалашда телефон алоқасини автоматлаштириш назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
788. Кабелли ва оптик-толали алоқа тармоқлари темир йўлларнинг ажратиш йўлагида ётқизилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
789. Мураккаб топографик ва муҳандислик-геологик шароитларда ва бошқа асосланган ҳолатларда кабелни йўл тўшамасининг ичига ётқизишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
790. Симли ва радиоалоқа қурилмаларини таъмирлаш учун сигналлаштириш, марказлаштириш ва блокировкалаш қурилмаларини таъмирлаш учун мўлжалланган ҳамда шунга ўхшаш хоналар билан бирлаштирилган назорат-синов пунктлари, устахоналар ва бошқа ёрдамчи хоналар назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23-боб. Темир йўл транспортини автоматлаштирилган бошқариш тизими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
791. Янги темир йўлларни, иккинчи йўлларни, мавжуд темир йўлларни кучайтирилишини (қайта қурилишини), тугунларни саралаш ва бошқа станциялар ривожлантирилишини лойиҳалашда уларни темир йўл транспортини автоматлаштирилган бошқариш тизимига киритиш имконияти назарда тутилиши лозим бўлиб, у қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асосий ҳисоблаш маркази;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
маълумот узатиш каналлари билан уланган тугун ҳисоблаш марказлари, шунингдек, тегишли ахборот узатиш воситалари билан жиҳозланган, ҳаракатдаги таркибдан маълумотларни автоматик ўқиш ва жойларни захиралаш ҳамда чипта сотиш учун қурилмалари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
792. Асосий ҳисоблаш маркази ва тугун (узел)лар ҳисоблаш марказида ёрдамчи ускуналарга эга бўлган электрон ҳисоблаш машиналари учун, маълумот узатиш, каналларни коммутациялаш ёки хабар бериш ускуналари, ҳавони совутиш ва электр қувват ускуналари учун хоналар назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
793. Катта темир йўл тугунларида тугун (узел)лар ҳисоблаш маркази тугун ва қўшни участкаларни саралаш ҳамда бошқа станцияларни (бир ёки бир нечта бўлим чегараси ичида) тезкор режалаштириш ва бошқариш имкониятини, шунингдек катта станциялар ва бошқа йўналиш бўлинма (локомотив ва вагон депо)ларининг йирик ҳажмдаги маълумотлари қайта ишланишини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
794. Тугун (узел)лар ҳисоблаш маркази бир сутка мобайнида 5 мингдан ортиқ вагонларни қайта ишлашга мўлжалланган саралаш станцияларида жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
795. Бошқа саралаш станцияларида, иш ҳажми катта участка ва оралиқ станцияларда ҳамда йўналишдаги бўлинмаларда ахборотни тўплаш, қабул қилиш ва узатиш учун хоналар, шунингдек каналларни коммутациялаш ёки хабар узатиш ускуналари назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
796. Автоматлаштирилган тизим қурилмаларининг жойлаштирилиши, хоналар учун зарур майдонлар ажратилиши ва айрим объектларнинг жиҳозланиши темирйўл транспорти автоматлаштирилган бошқариш тизимлари лойиҳалари билан белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24-боб. Маъмурий бўлиниш. Турар жой ва жамоат бинолари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
797. Темир йўлларнинг маъмурий бўлиниши темир йўллар ва уларнинг йўналишдаги бўлинмаларининг эксплуатация ишларини бошқариш, барча қурилмалар ва иншоотларни сақланиши ва таъмирланиши, шунингдек ҳаракат таркибига хизмат кўрсатилиши учун энг яхши шароитларни таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
798. Темир йўлларни маъмурий бўлиш лойиҳаларида бошқарув ва эксплуатация ходимлари сонини қисқартириш ва меҳнат унумдорлигини ошириш мақсадида ишлаб чиқариш жараёнларини, йўлдаги ва бошқа йўналишдаги ишларни комплекс равишда механизациялаштириш ва автоматлаштириш назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
799. Мавжуд маъмурий бўлиниш, яқин атрофдаги аҳоли пунктларининг жойлашуви, туташ темир йўл участкаларининг ёки хизмат кўрсатиладиган корхоналарнинг (шохобча йўлларидаги) турар‑жой, жамоат ва маъмурий бинолари мавжудлиги ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
800. Йўл масофаси, сигнализация ва алоқа масофаси, фуқаролик иншоотлари масофаси, электр таъминоти масофаси, шунингдек уларнинг йўналишдаги бўлинмалари ҳар бир йўлнинг бўлими чегараси ичида устахоналар ва ёрдамчи корхоналар бинолари, гаражлар ва алоҳида йўл хизматларининг бошқа иншоотларининг ҳамда қурилмаларининг биноларини бирлаштирилишини ҳисобга олган ҳолда умумий чегараларда жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
801. Йўл масофаси, фуқаролик иншоотлари, сигнализация ва алоқа, электр таъминоти масофаларининг узунлиги иш ҳажмига, техник жиҳозланишига ва маҳаллий шароитларга қараб йўл, сигнализация ва алоқа ҳамда электр таъминоти масофалари 250 km дан ошмаган ҳолда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
802. Йўл ва даҳа (йўл бўлаклари) масофаси, сигнализация ва алоқа масофаси, фуқаролик иншоотлари ва бошқа йўналиш бўлинмалари масофаларининг идоравий биноларининг қурилиши, шунингдек уларга тегишли эксплуатация-таъмирлаш ва ишлаб чиқариш базаларини санитар-маиший, гараж ва бошқа қурилмалари билан биргаликда қурилиши намунавий лойиҳаларга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
803. Темир йўлнинг комплекс қуришнинг ягона меъморий-режалаштириш композицияси таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
804. Турар‑жой ва жамоат бинолари ва иншоотларини қуриш ҳажми маъмурий бўлинмалардаги ходимлар сонига боғлиқ равишда ва ушбу ҳудудда мавжуд турар-жой ва жамоат бинолари ва бошқа маҳаллий шароитларни ҳисобга олган ҳолда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
805. Иккинчи йўлларни ва мавжуд темир йўллар (станциялар, деполар, СМБ, алоқа ва бошқа қурилмалар)ни кучайтирилиши (қайта қурилиши)ни лойиҳалашда, турар‑жой ва жамоат биноларини қуриш ҳажмини эса янги қувватлар ва қурилмаларни ишлаши учун зарур бўлган қўшимча ходимлар сонини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
806. Янги технологияларнинг жорий қилиниши муносабати билан бўшатилган турар-жой бинолари ва бошқа мақсадлар учун мўлжалланган биноларнинг майдонини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
807. Барча маъмурий бўлинмалар учун мўлжалланган турар-жой ва жамоат бинолари ва иншоотлари аҳоли пунктларида жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
808. Аҳоли пунктлари орасидаги масофа поездлар ҳаракатининг ҳажмига, иқлим, топографик, геологик ва бошқа маҳаллий шароитларга қараб белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
809. Қўрғонларнинг жойлашуви ва маданий-маиший мақсадлар учун биноларни қуриш ҳажми ҳудудни режалаштиришнинг схема ва лойиҳаларида назарда тутилган аҳоли пунктларининг жойлашуви билан боғлиқ бўлиши лозим. Янги линияларда қўрғонлар орасидаги масофа 60 km дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
810. Хизмат кўрсатиладиган ишлаб чиқариш бўлинмалари (насос станциялари, тортиш подстанциялари ва бошқалар) ёки қўриқланадиган иншоотлар (кўприклар, туннеллар, переездлар, кўчкини тўсиш жойлари ва бошқалар) энг яқин аҳоли пунктларидан 3 km дан кўпроқ масофада жойлашган бўлса, ушбу ишлаб чиқариш бўлинмаларига хизмат кўрсатадиган ишчилар ёки қўриқлаш пунктлари учун уй-жойларни тегишли асосларга кўра объектлар жойлашган ҳудудда жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
811. Катта сунъий иншоотлар жойлашган жойларда ҳамда кўчки ва сел ювадиган участкаларда, иншоотларга хизмат кўрсатадиган ходимлар учун умумий майдони 16 — 25 m2, қўриқланадиган ўтиш жойларида — переезд навбатчиси учун хоналар, қўриқланадиган кўприк ва туннелларда — қўриқчилар учун хоналар назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
812. Йўлларни таъмирловчи, сигнализация ва алоқа ва электрлаштириш ишлари билан шуғулланувчи ходимлар учун энг совуқ ойнинг ўртача ҳарорати минус 10 °С дан паст бўлган ҳудудларда стационар ёки (автомобиль йўллари мавжуд бўлса) кўчма исиниш жойлари назарда тутилиши лозим. Бошқа ҳудудларда шамолдан ҳимоя қалқонлар ва ёғин-сочиндан, ёзда қуёш нурларидан муҳофазаловчи бошқа қурилмалар назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
813. Темирйўл транспорти ходимларининг (рўйхатдаги ходимлар сонига фоиз ҳисобида) турар-жой билан таъминоти умумий майдони қуйидагича назарда тутилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аҳоли истиқомат қилувчи ҳудудлардаги участка ва бошқа йирик станцияларда — 85 — 90,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аҳоли яшамайдиган жойларда — 100;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
оралиқ станциялар, разъезд ва қувиб ўтиш жойларида — 100.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
814. Турар-жой бинолари оилалар учун ҳар бир киши ҳисобига 14,5 m2 умумий майдондан кам бўлмаган ва оиласи бўлмаганлар учун ётоқхона турар жойи 10-11 m2 гача бўлган қулай хонадонлар билан жиҳозланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
815. Аҳолисининг сони шаҳарни ташкил этадиган қисмига қараб, шаҳар ва қишлоқ аҳоли пунктларини режалаштириш ва ривожлантириш нормалари ва қоидаларига мувофиқ белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
816. Шаҳарчалар ҳудудларини режалаштириш шаҳар ва қишлоқ аҳоли пунктларини режалаштириш ва ривожлантириш борасидаги нормалар ва қоидалар талабларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
817. Аҳоли пунктининг тури лойиҳалаш топшириғи билан белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
818. Тиббиёт муассасаларини лойиҳалашда мазкур ШНҚнинг 17-жадвалига, санитария-эпидемиология станцияларни лойиҳалашда — мазкур ШНҚнинг 18-жадвалига ҳамда умумий овқатланиш ва маиший хизматлар, савдо корхоналари лойиҳалашда — 19-жадвалига мувофиқ амалга ошириш керак. Умумий ўрта таълим, мактабгача таълим, маданият ва санъат муассасалари ва бошқа маданий ва маиший хизмат кўрсатиш муассасаларини лойиҳалаш учун тахминий кўрсаткичлар — шаҳар ва қишлоқ аҳоли талабларга мувофиқ олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
819. Мазкур ШНҚнинг 17 — 19-жадвалларида кўрсатилган одамлар сони деганда, темир йўл линиясининг хизмат кўрсатадиган қисмидаги ишчилар ва оилаларнинг тўлиқ таркиби назарда тутилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

17-жадвал

Соғлиқни сақлаш муассасаси

Хизмат кўрсатиладиган темир йўл линиясининг узунлиги, km

Ҳисоб-китоб кўрсатгичлари

Касалхона ёрдами

Амбулатория ёрдами

Поликлиникали бўлим касалхонаси

300-400

50-100

Касалхона ҳар 1000 кишига 11 ўрин ҳисобидан ҳамда ихтисослаштирилган ёрдам кўрсатиш учун бўлим чегараларида яшовчи ҳар 1000 кишига қўшимча 3 та ўрин.

Поликлиника йилига 1 киши 10 марта ташриф буюриши ҳисобидан.

Поликлиникали тугун касалхонаси

200-300

50-100

Касалхона ҳар 1000 кишига 11 ўрин ҳисобидан ҳамда ихтисослаштирилган ёрдам кўрсатиш учун бўлим чегараларида яшовчи ҳар 1000 кишига қўшимча 1 та ўрин, аммо камида 100 та ўрин.

Поликлиника йилига 1 киши 8 марта ташриф буюриши ҳисобидан.

Йўналишдаги амбулатория

-

50-100

Аҳоли сони 1000-2500 кишигача бўлган аҳоли пунктлари учун йилига 1 киши 8 марта ташриф буюриши ҳисобидан.

Фельдшер-акушерлик пункти

-

-

Бошқа соғлиқни сақлаш муассасалари мавжуд бўлмаган ҳудудларда аҳолиси 300-500 кишилик аҳоли пунктида жойлашган станцияларнинг бирида назарда тутилади.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Даволаш муассасалари жойлашган аҳоли пунктларида дорихоналар (жамоат ёки турар-жой биноларига қурилган) назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Темир йўл транспорти корхоналарида, ёрдамчи бинолар ва саноат корхоналарининг хоналарини лойиҳалаш бўйича норма ва қоидалар талабларига биноан (ишловчилар сонига қараб) фельдшерлик ёки шифокорлик саломатлик пунктлари назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

18-жадвал

Санитария-эпидемиологик станциялар (СЭС)

Аҳоли,

минг киши

СЭС сони

СЭС тоифаси

Йўлдаги

300 гача

Бир йўлда битта

IV

300 дан 400 гача

Шунинг ўзи

III

400 дан 500 гача

Шунинг ўзи

II

500 дан кўп

Шунинг ўзи

I

Бўлимдаги

30 гача

Йўл бўлими учун битта

IV

30 дан 60 гача

Шунинг ўзи

III

60 дан 100 гача

Шунинг ўзи

II

500 дан кўп

Шунинг ўзи

I

Йўналиш

30 гача

Хизмат кўрсатиладиган темирйўл йўналишида битта

III

30 дан 60 гача

Шунинг ўзи

II

60 дан кўп

Шунинг ўзи

I

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

19-жадвал

Савдо, жамоат овқатланиш ва маиший хизмат корхоналари

Жойлашуви

Ҳисоб-китоб кўрсаткичлари

Оддий ассортиментдаги озиқ-овқат ва саноат моллари дўконлари

Ҳар бир станцияда;

Аҳолиси 200 кишигача бўлган аҳоли пунктида.

36 m2 савдо майдони

Озиқ-овқат дўконлари

Ҳар бир станцияда;

Аҳолиси 200 киши ва ундан ортиқ бўлган аҳоли пунктида

200 киши учун 18 m2 савдо майдони ҳисобидан, аммо камида 36 m2

Ноозиқ-овқат дўконлар

Ҳар бир станцияда;

Аҳолиси 200 киши ва ундан ортиқ бўлган аҳоли пунктида

200 киши учун 18 m2 савдо майдони ҳисобидан, аммо камида 36 m2

Ошхоналар

Узел, саралаш ва бошқа станцияларда, шунингдек алоҳида корхоналарда (депо, участка, устахона, масофа, омборхона) ходимлар сони 150 нафар ва ундан кўп бўлса.

Локомотив бригадасининг дам олиш уйларида 30 нафаргача бўлса.

100 нафар ишловчига 25 та ўтириш жойи ҳисобидан

 

100 ўринга 50 та ўтириш жойи ҳисобидан

Иссиқ овқат бериладиган ташқи буфетлар

Ходимлар сони 150 нафаргача бўлса (локомотив бригадасининг дам олиш уйларида 30 нафаргача)

8 нафар ишловчига 2 ўтириш жойи ҳисобидан

Механизациялаштирилган нон заводлари (новвойхоналар)

Участка ёки тугун станцияси қошида аҳоли пунктида

Бир суткада 1000 кишига 0,6 t нон маҳсулотлари ҳисобидан

Ун омборлари

Барча нон заводлар ва новвойхоналарда

20 кунлик ун захираси ҳисобидан, лекин камида 120 t

Сабзавот ва картошка сақлаш омборлари

Участка ёки тугун станциясидаги аҳоли пунктида

Ҳар 1000 кишига 70 t картошка ва 30 t сабзавот ҳисобида

Тузлаш-биғитиш пунк­тлари

Ишчи таъминоти бўлими (ИТБ — ОРС) ёки унинг филиали ишлайдиган чегараларда

Ҳар 1000 кишига 30 t тузлама ва сабзавот ҳисобидан

Совутгичлар

Ошхона ва озиқ-овқат дўконлари назарда тутиладиган жойларда

Ҳар 1000 кишига 10 t тез бузиладиган маҳсулотлар ҳисобидан, аммо камида 25 t

Совутгичли озиқ-овқат маҳсулотлари омборлари

Ишчи таъминоти бўлими (ИТБ — ОРС) ёки унинг филиали ишлайдиган чегараларда

1000 кишига 15 t маҳсулот ҳисобидан (жумладан, тез бузиладиган маҳсулотларни сақлаш учун 35 фоиз), аммо камида 250 t ҳисобидан

Совутгичли мева сақлаш омборлари

Шунинг ўзи

Ҳар 1000 кишига 15 t мева ҳисобидан

Саноат моллари омборлари

Шунинг ўзи

Ҳар 1000 кишига 100 m2 омбор майдони ҳисобидан, аммо камида 600 m2

Алкоголсиз ичимлик чиқариш цехи

Аҳолиси 2000 кишидан иборат қишлоқда ва бошқалар (ҳар бир йўналишда 200 km гача масофада темир йўл линиясига туташган аҳоли пунктларини ҳисобга олган ҳолда)

1000 кишига йил давомида 3000 декалитр ҳисобидан

Аҳолига маиший хизмат кўрсатиш комбинатлари (устахоналари):

Аҳоли сони 500 киши ва ундан кўп бўлган аҳоли пунктларида (ҳар бир томонга 100 km масофада темир йўл линиясига туташган аҳоли пунктларини ҳисобга олган ҳолда)

 

а) кийим-бош тикиш

300 кишига битта иш жойи ҳисобидан

б) пойабзал таъмирлаш

Шунинг ўзи

Шунинг ўзи

c) кийим таъмирлаш

Шунинг ўзи

Шунинг ўзи

д) кичик хўжалик анжомларини таъмирлаш учун

Шунинг ўзи

Шунинг ўзи

Сартарошхоналар

300 кишилик аҳоли пунктларида ва бошқалар

Шунинг ўзи

Ҳаммомлар

Барча аҳоли пунктларида

Аҳолиси 500 кишидан ортиқ бўлган аҳоли пунктларида 100 кишига битта жой ва аҳолиси 500 кишигача бўлган аҳоли пунктларида 65 кишига битта жой, аммо камида 5 та жой ҳисобида

Механизациялашган кир ювиш масканлари

Аҳоли сони 1000 киши ва ундан кўп бўлган аҳоли пунктларида

Йилига 100 кишига 4 t ювиладиган кийим-чойшаб ҳисобида.

Сафарга келганлар учун уйлар

Йўл бўлини учун битта

Ҳар 300 кишига 2 ўрин ҳисобида

Телевизорлар, радио ва фототехника жиҳозларини ишлатиш ва таъмирлаш ательеси

Йўл бўлини учун битта

Ҳар 1000 кишига 3 иш жойи ҳисобида

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Аҳолиси 300 кишигача бўлган аҳоли пунктларида аҳолига маиший хизматларни кўчма воситалар ёрдамида кўрсатишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Озиқ-овқат ва саноат моллари омборхоналари, нон заводлари ва нонвойхоналар, сабзавот омборлари, картошка омборлари ва тузлаш-бижғитиш пунктлари автомобиль ва шохобча темир йўлларга эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Механизациялаштирилган нон заводлари (новвойхоналар), ун дўконлари ва алкоголсиз ичимликлар ишлаб чиқарадиган цехларининг яқин аҳоли пунктларида жойлашган бундай корхоналар мавжуд бўлмаганда ёки улардан фойдаланиш имкони бўлмаганда назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25-боб. Йўл тўшамаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
820. Йўл тўшамасининг асосий майдони — йўл тўшамасининг юқори қисми бўлиб, у тупроқ нормаллаштирилган қалинликдаги балласт қатлами ва йўл тўшамаси тупроғи чегараларини, шунингдек йўл четларини, кўтармаларини ва ўймаларини, ер устки ва ер ости сувларни четга йўналтириш учун мўлжалланган қурилмаларини (йўл чети ариқлари, тоғ зовурларини, сувни четлатувчи ва банкеторти зовурларини, банкетларни, сув туширгичларни, оқим тезлатгичларини, дренажларни, галереяларни, қия новларни) ўз ичига олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
821. Йўл тўшамасининг чети асосий йўл тўшамаси майдонининг бир қисми бўлиб, балласт призмаси қиялигининг пастки қисми билан йўл қирғоғи орасида жойлашган майдон, кўчкилар, ўпирилишлар (тош кўчкиси, қор кўчкиси), гирдоблар, селлар ва жарликлар мавжуд участкаларда тегишли муҳофаза қилувчи темир йўлнинг ҳимоя иншоотларини ва мустаҳкамловчи қурилмаларни ва кўчкиларга қарши иншоотларни ўз ичига олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
822. Йўл тўшамаси конструкциясини йўлнинг тоифасига ва табиий шароитларга, шу жумладан намлик шароитлари, асосий тупроқнинг ҳолати ва хусусиятларига боғлиқ равишда, ҳудуднинг йўл-иқлимий зоналарга бўлинишини мазкур ШНҚнинг 20-жадвали, шунингдек ушбу минтақадаги йўлларни эксплуатация қилиш тажрибасини ҳамда қурилиш ва лойиҳалаштирилаётган объектнинг эксплуатацияга оид кўрсаткичларини оптимал даражада уйғунлаштирган ҳолда узлуксиз ва хавфсиз ҳаракатланишни таъминлаш зарурлигини ҳисобга олиб қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
823. Йўл тўшамасини қуришнинг ишончлилигини таъминлаш учун лойиҳалаштиришда қуйидагиларни танлаш ва тайинлаш бўйича комплекс қарорлар қабул қилиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишларни бажариш усулларига боғлиқ тарзда йўл тўшамасининг конструкцияси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йўл тўшамасини ҳисоблашда ҳисобга олинадиган юклар ва таъсирлар,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юкларнинг ишончлилик коэффициентлари,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юкларнинг мумкин бўлган бирикмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўрт ўқли вагоннинг ўқидан тушадиган юк ҚМҚ 2.01.07-96 талабларига мувофиқ 294 kN (30 ts) кўзда тутилиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўтармаларда тупроқни керакли зичликка қадар сиқиш, зарур бўлса нол жойларда ўймаларда асосий майдон остида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асосий тупроқнинг турини ва ҳолати, ишончлилик коэффициенти (лойиҳалаштирилаётган кўтармасининг баландлиги, шунингдек тупроқ захираси миқдорини ва келтириш масофасининг узоқ-яқинлигини ҳисобга олган ҳолда кўтарма тупроғи);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ер устки сувларининг сарфланиши ва гидрогеологик шароитларга мувофиқ сувни четга йўналтириш қурилмаларининг тури, кўрсаткичлари ва конструкциясини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
маҳаллий шароитларни ҳисобга олган ҳолда йўл тўшамасининг ён бағирларини ва сувни четга йўналтириш қурилмаларини мустаҳкамлаш тури.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

20-жадвал

Зона

Т/р

Йўл-иқлим зоналарининг қисқача тавсифи

I

Тундра, ўрмон-тундра ва доимий муз тупроқли ерлардаги ўрмонлар учун хос бўлган табиий иқлим шароитлари. Ўзбекистонда ва Ўрта Осиёнинг бошқа республикаларида бундай шароитли минтақалар йўқ.

II

Мутлақ белгиси 3000 m дан юқори бўлган тоғли минтақалар; тоғолди минтақалар фақат суғориладиган ерлардаги энг юқори ўртача ойлик ёғингарчилик миқдори 80 mm дан ва ўртача йиллик ёғингарчилик миқдори 500 mm ортиқ.

III

Мутлақ белгиси 2001 — 3000 m юқори бўлган тоғли минтақалар; тоғолди ва текислик минтақалари: ўртача ойлик ёғингарчилик миқдори 60 mm ўртача йиллик ёғингарчилик миқдори 400 mm дан ортиқ.

IV

Мутлақ белгиси 1200 — 2000 m бўлган тоғли ва тоғолди минтақалари; ўртача ойлик ёғингарчилик миқдори 30 mm, ўртача йиллик ёғингарчилик миқдори 200 mm дан ортиқ чўл минтақалари.

V

Чўл, яримчўл ва саҳро минтақаларида ўртача ойлик ёғингарчилик миқдори 30 mm дан кам, ўртача йиллик ёғингарчилик миқдори 150 mm дан кам.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Трассанинг ўтиш жойини у ёки бу минтақага киритилиши жойдаги ёғингарчилик миқдорининг аниқ маълумотларини жадвалдаги билан солиштириш асосида амалга оширилиши лозим. Минтақани танлашга тупроқнинг намлик даражаси, йўл тўшамасининг асоси сизот ёки суғориладиган сувлар билан намланиши таъсир кўрсатади!
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Кам ўрганилган минтақалар, шунингдек мутлақ белгиси 2000 m юқори бўлган тоғли минтақалари у, ёки бу минтақага маҳаллий шароитларни ҳисобга олган ҳолда киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
824. Ҳаракатланувчи таркибдан ва йўлнинг юқори қурилмасидан тушадиган юкланишни фақат йўл тўшамаси якка тартибда лойиҳалаштирилганда ёхуд ҳаракатланувчи таркибнинг ушбу ШНҚда кўрсатилган тезликлари ёки тушадиган юкланиш ортиқча бўлганда ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
825. Йўл тўшамасининг турғунлигини баҳолаш учун ҳаракатланувчи составдан ва йўлнинг юқори қурилмасидан юкланишнинг суммаси 3,6 m кенглик бўйлаб бир маромда тақсимланган 300 kN/m га тенг деб олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
826. Рельс ости кесимидаги асосий майдончасининг тупроқ киришиши ёки бўкиши натижасидаги мавсумий ўзгаришлари ҳаракатланиш хавфсизлиги ва равонлиги шароитлари бўйича жорий меъёрларга мувофиқлиги қуйидаги кўрсаткичлардан ошиб кетмаслиги лозим: юқори тезликдаги, тез юрар, ўта оғир юкланган ҳамда I-II тоифадаги йўллар учун 20 mm; III — 25 mm; IV-V — 35 mm.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
827. Ушбу ШНҚ йўл тўшамасини ва муҳофаза қилувчи ҳамда мустаҳкамловчи қурилмалар ва тадбирлар мажмуини лойиҳалаштириш бўйича амалдаги меъёрларни ва талабларни ўз ичига олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26-боб. Йўл тўшамаси учун тупроқлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Кўтармаларнинг жисмидаги тупроқни зичлаш меъёрлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
828. Тупроқлар қоя тошларнинг емирилиши натижасида ҳосил бўладиган ва табиий шароитларда ёйилган ёки ёриқсимон массив шаклида ётадиган, йирик парчали, табиий шароитларда аллювиал ва делювиал қатламлар ёки қўшимча тўкима сифатида ётадиган тоғ жинслари, яъни қояликларга, қумлоқларга ва лой тупроқларга бўлиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
829. Тупроқларнинг таснифи, уларнинг намуналари ва турлари амалдаги ГОСТ 25100-2020 бўйича қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
830. Йўл тўшамаси учун фойдаланиладиган қояли тупроқлар ва жинсларнинг қисилишга ва эрувчанликка қаршилик кўрсаткичлари учун меъёр белгиланмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
831. Қояли тупроқлар ва жинсларнинг сувга сероб ва қуруқ ҳаволи шароитда қисилишга вақтинчалик қаршилиги 0,75 дан кам бўлса, юмшаладиган, 0,75 га тенг ёки ундан ортиқ бўлса, юмшалмайдиган деб ҳисобланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
832. Нураш даражасига кўра қояли тупроқлар мазкур ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ суст нуровчи ва енгил нуровчи турларга бўлиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
833. Йирик парчали ва қумлоқ тупроқлар мазкур ШНҚнинг 21-жадвалига донадорлик таркибига боғлиқ тарзда турларга бўлиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
834. Тупроқнинг турини аниқлаш учун тадқиқ этилаётган тупроқдаги зарраларнинг фоиздаги таркибини бир мунча йирикроқ зарралардан бошлаб, изчиллик билан йиғиндисини чиқариш ва тупроқнинг номини зарралар таркибининг қуйидаги 21-жадвали бўйича мос келадиган дастлабки суммага мувофиқ олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

21-жадвал

Тупроқнинг кўришини ва тури

Донадорлик таркиби, заррачаларнинг массаси фоизда

Йирик парчали

Йирик тошли тупроқ

(сайқалланмаган зарралар кўпроқ бўлса — палахса тош)

200 mm дан йириклари 50 фоиздан кўп

Тошқотишмали тупроқ

(сайқалланмаган зарралар кўпроқ бўлса — шағал тош)

10 mm дан йириклари 50 фоиздан кўп

Майда шағал тупроқ

(сайқалланмаган зарралар кўпроқ бўлса — йирик қумли)

2 mm дан йириклари 50 фоиздан кўп

Қумлоқ

Шағалли қум

2 mm дан йириклари 25 фоиздан кўп

Йирик қум

0,5 mm дан йириклари 50 фоиздан кўп

Ўрта йирикликдаги қум

0,25 mm дан йириклари 50 фоиздан кўп

Майда қум

0,1 mm дан йириклари 75 фоиздан кўп

Чангсимон қум

0,1 mm дан йириклари 75 фоиздан кам

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
835. Бир жинсли бўлмаган коэффициентли қумларни турли донадор (бир жинсли эмас) деб ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
836. Бир жинсли эмаслик коэффициенти қуйидаги формула бўйича ҳисоблаб топилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d60 — зарраларнинг диаметри, mm; таркибидаги кичикроқ зарраларнинг суммаси ушбу тупроқда 60 фоиз (оғирлиги бўйича) ташкил этади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d10 — зарраларнинг диаметри mm; таркибидаги кичикроқ зарраларнинг суммаси ушбу тупроқда 10 фоиз (оғирлиги бўйича) ташкил этади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
837. Қумлар , шунингдек 0,10 — 0,25 mm ўлчамли майда қумлар оғирлигига кўра 90 фоиз ва ундан кўпроқни ташкил этса, бир хил ўлчамли деб ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
838. Тупроқ ғоваклари ҳажмининг сув билан тўлиш даржаси G қуйидаги формула асосида аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
W — тупроқ оғирлигининг табиий намлиги бирлик улушларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
y — тупроқ зарралари материалининг солиштирма оғирлиги t/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yв сувнинг 1 t/m3 га тенг деб олинган солиштирма оғирлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— тупроқнинг ғовакдорлик коэффициенти, ғоваклар ҳажмининг тупроқнинг зич қисмига нисбати сифатида аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
839. Қумлоқ тупроқларни:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
агар намлик даражаси G ≤ 0,5 бўлса, кам намли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
агар намлик даражаси 0,5 < G ≤ 0,8 бўлса, нам;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
агар G > 0,8 бўлса сувга тўйинган ҳисобланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

22-жадвал

Тупроқ тури

Тупроқларнинг хили

Таркибида 2 дан 0,05 mm гача ўлчамли қум зарралари мавжудлиги, оғирлигига кўра фоизларда*

Пластиклик миқдори

Wп

Қумлоқ

енгил йирик

> 50

1 ≤ Wп ≤ 7

енгил

> 50

чангсимон

20 — 50

оғир чангсимон

< 20

Қумоқлой

енгил

> 40

7 ≤ Wп ≤ 12

енгил чангсимон

< 40

оғир

> 40

12 ≤ Wп ≤ 17

оғир чангсимон

< 40

Лой

қумлоқли

> 40

17 ≤ Wп ≤ 27

чангли

Ўлчамига кўра чангсимонлардан кичик ўлчамли

0,05-0,005 mm

семиз

Меъёр белгиланмаган

Wп > 27

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Енгил йирик қумлоқлар учун зарраларнинг ўлчами 2 — 0,25 mm оралиғида белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
840. Сув сингдириш даражасига кўра йўл тўшамаси учун ишлатиладиган тупроқлар қуйидагиларга ажратилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
дренажловчи, бу турга қояли ва йирик парчали тупроқлар, ўрта ва йирик катталикдаги шағалли қумлар, шунингдек қуйидаги шартларга жавоб берадиган майда қумлар: тупроқнинг филтрлаш коэффициенти Кф ≥ 0,5 d бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таркибидаги 0,1 mm дан кичик зарралар миқдори ≤ 15 фоиз кам бўлиши, шу жумладан 0,005 mm ўлчамли қумлар оғирлигига кўра ≤ 2 фоиз бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
дренажланмайдиган тупроқларга лойли тупроқлар, шунингдек юқорида кўрсатилган шартларга жавоб бермайдиган майда қумлар бўлиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
841. Ортиқ даражада намланган тупроқли ўймаларни қумли ёстиқ билан тўлдириш учун филтрлаш коэффициенти Кф ≥ 1,0 m/d бўлган дренажловчи тупроқлар қўлланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
842. Филтрлаш коэффициентини мазкур тупроқ учун ГОСТ 22733-2016 га мувофиқ белгиланадиган стандарт зичлик услубида ҳисобланган максимал зичлик ҳолатида мазкур ШНҚнинг 2-иловасига мувофиқ аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
843. Лойли тупроқлар ўзининг донадорлигини ва пластиклигини мазкур ШНҚнинг 22-жадвалини ҳисобга олган ҳолда турларга ва хилларга ажратилиши, таркибида сақланаётган қум зарраларига ва пластиклик миқдорига кўра белгилашда тупроқ хили фарқли бўлган ҳолатларда, тупроқнинг пластиклик миқдорига оид номланишини қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
844. Агар кўриб чиқилаётган тупроқ намунасида зарраларнинг 20 — 50 фоиз зарралар (оғирлигига кўра) 2 mm дан йирик бўлса, лойли тупроқнинг мазкур ШНҚнинг 22-жадвалида белгиланган номига «шағалли» (зарралар силлиқланган бўлса) ёки «синиқ тошли» (агар зарралар силлиқланмаган бўлса) сифатлар қўшилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
845. Лойли тупроқларни уларнинг ҳолатига кўра, мазкур ШНҚнинг 23-жадвалига мувофиқ, В консистенцияси коэффициентининг катталигига қараб фарқлаш зарур, қуйидаги формула асосида аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
W — тупроқнинг ҳолати аниқланаётган пайтдаги унинг табиий намлиги фоизда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Wр — зувала ҳолатидаги намлиги, ГОСТ 5180-2015 бўйича аниқланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
WТ — оқма ҳолатидаги намлиги ГОСТ 5180-2015 бўйича аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

23-жадвал

Тупроқларнинг турлари

Консистенцияси коэффициенти, В

Қаттиқ қумлоқлар

В < 0

Пластик қумлоқлар

0 < В ≤ 1

Оқувчан қумлоқлар

В < 1

Қумоқ тупроқли ва қаттиқ лойлар

В < 0

Қумоқ тупроқли ва ярим қаттиқ лойлар

0 < В ≤ 0,25

Қумоқ тупроқли ва қаттиқ пластик лойлар

0,25 < В ≤ 0,50

Қумоқ тупроқли ва юмшоқ пластик лойлар

0,50 < В ≤ 0,75

Қумоқ тупроқли ва оқма пластик лойлар

0,75 < В ≤ 1

Қумоқ тупроқли ва оқма лойлар

В > 1

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
846. Агар лойли тупроқларнинг намлиги уларни кўтарма ҳолатида талаб этилган қийматга қадар зичлаш имконини берадиган миқдордан катта бўлса, мазкур ШНҚга асосан ортиқча намланган деб ҳисобланиши, ўймалар доирасида эса уларнинг консистенцияси В > 0,25 коэффициентига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
847. Алоҳида турдаги тупроқлар маълум шароитларда мазкур ШНҚнинг 2-иловасига мувофиқ ноқулай қурилиш хусусиятларига эга бўлган тупроқ ва қоя жинсларни ўз ичига олади, улар йўл тўшамасини лойиҳалашда ҳисобга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
848. G ≤ 0,6 кўрсаткичига эга лойли тупроқларни намликдан чўкадиган турга киритиш лозим, улар қуйидаги қийматга эга бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
e0 — табиий тузилма ва намликдаги намунанинг ғовакдорлик коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
eт — ўша тупроқ намунасининг намлиги оқувчанлик чегарасидаги ҳолатида ғовакдорлик коэффициенти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
849. Бўкиш-киришиш даражасининг умумий кўрсаткичи ∆ Vс қуйида келтирилган қийматга эга бўлса, бўкувчан лойли тупроқларга киритиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
∆Vn ва ∆Vу — тегишли тарзда бўкиш ва киришиш даражасини ифодаловчи кўрсаткичлар, улар қуйидаги формулалар асосида аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vо — тупроқ намунасининг дастлабки ҳажми — sm3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vн Vу — намуналарнинг тегишли тарзда намланганда эркин бўкишидан кейинги ҳамда қуритилгандан кейинги эркин киришиши ҳажмлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
∆ Vс ≥ 0,20 кўрсаткичига эга бўлган тупроқлар кучли бўкувчан деб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
850. Кўтармалар учун тупроқлардан уларнинг хусусиятларини ва ҳолатини, лойиҳалаштирилаётган объект жойлашган жойга, шунингдек тупроқ олинадиган захира жойлашган ернинг табиий шароитларини ҳисобга олган ҳолда қуйидаги 24-жадвалга мувофиқ фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

24-жадвал

Тупроқ тури

Қўллаш бўйича чекловлар

Қўлланиши

Қояли, йирик парчали, дренажланувчан қумлоқ, шунингдек енгил ва йирик қумлоқлар

Йўл тўшамаси турғунлиги шароитига қараб чекловларсиз

Барча ҳолатларда

Дренажланмайдиган майдо ва чангсимон қумлар ва енгил қумлоқлар

Қўлланиши ер ишларини бажариш шароитларига боғлиқ тарзда чекланган (сувга тўкишда)

Барча шароитларда, шу жумладан I ва II тур ботқоқликларда (931-банд), сув оқимлари ва сув ҳавзаларини ҳамда III турдаги ботқоқликларни кесиб ўтишда, сувга тупроқ тўкиш зарурияти булган ҳолатлар бундан истисно этилади

804-бандда кўрсатилганлардан ташқари барча лойли тупроқлар

Тупроқ ишлари бажарилаётган даврда асос тупроғининг намланиш шароитларига кўра ҳамда кўтарма учун ишлатилаётган тупроқнинг ҳолатига кўра қўллаш чекланилади.

Белгиланган меъёрлардан юқори бўлмаган намлик (834-банд) нинг барча шароитларида; қуруқ асосга — баландлиги 12 m* гача кўтармалар учун; нам ва ҳўл асосларда — кўтарманинг белгиланган баландликдан кам бўлмаган ҳолати учун (33-жадвал)

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* 12 m дан юқори кўтарма учун лойли тупроқларни қўллаш шартлари ҳисоб-китобларнинг натижасига қараб белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
851. Барча шароитларда ҳам кўтармалар учун табиий омиллар таъсири остида ҳолатини ўзгартирмайдиган ёки сезиларли даражада ўзгартирмайдиган ҳамда йўл тўшамасининг мустаҳкамлигига ва турғунлигига таъсир кўрсатмайдиган тупроқлардан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
852. Бундай тупроқлар қаторига қуйидагиларни киритиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
суст нуровчи ва енгил нуровчи юмшалмайдиган тоғ жинсидан ташкил топган қояли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йирик майдаланган қумлоқлар, бундан майда дренажланмайдиган ва чангсимон қумлар истисно этган ҳолда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
енгил йирик қумлоқлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
853. Бундай тупроқлардан, шунингдек кислотали ва нейтрал металлургик шлаклардан фақат маҳаллий шароитларни ҳисобга олган ҳолда иқтисодий мулоҳазалар эътиборидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
854. Табиий омиллар таъсири остида ҳолати ва хусусиятлари сезиларли даражада ўзгарадиган тупроқлардан, шлаклар ва кул шлакли қотишмалардан кўтармага ишлатиладиган материал сифатида фақат белгиланган чекловларни ҳисобга олган ҳолда фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
855. Бундай тупроқлар қаторига қуйидагилар киритилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мазкур ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ енгил нурайдиган юмшалувчан тоғ жинсларидан иборат қояли тупроқлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
майда дренажланмайдиган ва чангсимон қумлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
лойли тупроқлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мазкур ШНҚга мувофиқ алоҳида турдаги айрим тупроқлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
856. Бундай тупроқларни, шунингдек шлакларни ва кул шлакли қотишмаларни қўллаш имкониятлари ва мақсадга мувофиқлиги маҳаллий шароитлардан ҳамда техник-иқтисодий мулоҳазалардан келиб чиқиб, кўтарма конструкциясини, шунингдек табиий омилларнинг йўл тўшамасига емирувчи таъсиридан муҳофаза қилиш усулларини асосли ҳисобга олган ҳолда белгиланади. Бунда, мергелли, сланецли ва семиз лойлар; бўрли, талькли ва трепел тупроқлар, шунингдек шлаклар ва кул шлакли қотишмалардан фақат қайирдаги ва чўктириладиган кўтармаларнинг уст қисми учун фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
857. Асосан кўтармалар учун қуйидаги тупроқлардан фойдаланиш мумкин эмас:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мазкур ШНҚнинг 2-иловасига мувофиқ ортиқ даражада шўрҳок лойли тупроқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мазкур ШНҚга мувофиқ йўл қўйиладиган намликдан юқори намликдаги лойли тупроқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
торф, балчиқ, майда қум ва балчиқ ҳамда органик моддалар аралашган лой тупроқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўп миқдорда ўсимликлар илдизи мавжуд бўлган ернинг устки қатлами, — баландлиги 1 m гача кўтармалар учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
талькли, пирофиллитли тупроқлар ва сувли асосдаги кўтармалар учун мазкур ШНҚга мувофиқ трепелли тупроқ ҳамда узоқ муддатга сув тўхтаб қолиш эҳтимоли мавжуд бўлган участкаларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таркибида меъёрдан ортиқ даражада гипс сақловчи қуйидаги 25-жадвалда келтирилган тупроқлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

25-жадвал

Қўллаш шароитлари

Таркибидаги гипснинг энг кўп миқдори фоиз ларда

1. II — IV йўл-иқлим зоналари доирасида қуйидаги асосли кўтармалар учун:

а) қуруқ ва нам

30

б) сувли

20

2. V йўл-иқлим зоналари доирасида қуйидаги асосли кўтармалар учун:

а) қуруқ ва нам

40

б) сувли

30

3. Барча йўл-иқлим шароитларида темир йўлларнинг қайирдаги ва чўктириладиган кўтармалари учун

5

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
858. Фақат истисно этилган ҳолатларда мазкур ШНҚда санаб ўтилган тупроқлардан III — V тоифадаги йўллар учун йўл тўшамасининг мустаҳкамлигини ва турғунлигини таъминловчи қўшимча тадбирларни мажбурий тарзда амалга оширилгач фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
859. Гидромеханизация воситалари ёрдамида бунёд этилаётган кўтармалар учун дренажланадиган тупроқлардан фойдаланиш зарур. Майда, чангсимон қумлоқлардан барпо этилаётган кўтармалар жисмида ўлчами 0,1 mm дан кичик бўлган зарралар 15 фоиздан ортиқ бўлмаслиги шарти билан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
860. Доимий равишда сувга чўкиб турадиган кўтармаларнинг қуйи қисмига, барпо этилаётганда сувга тупроқни сочиш талаб этилгани учун, қояли ва йирик парчали тупроқлардан, йирик ёки ўртача йирикликдаги қумдан, шунингдек лойли қисми 6 фоиздан кўп бўлмаган енгил йирик қумлоқлардан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
861. Лойиҳаларда суст нуровчи тоғ жинсларидан олинган қояли тупроқларни истисно этган ҳолда барча турдаги тупроқлардан барпо этиладиган кўтармаларни зичлаш назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
862. Суст нуровчи тоғ жинсларидан олинган қояли кўтармаларининг устки қисмига шағалли материал қўллашни назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
863. Баландлиги 0,5 m гача бўлган кўтармаларнинг асосида ва ўймалардаги асосий майдоннинг остида ҳамда «нолинчи жойларда» агар тупроқларнинг табиий зичлиги меъёрда белгиланганидан паст бўлса қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
864. Енгил нурайдиган қояли тупроқли (аргиллитли, алевролитли, лойли қояли ва бошқа), шунингдек йирик парчали тупроқлар, шу жумладан лой тўлдиргичли кўтармаларни зичлаш қуйидаги воситалар орқали таъминланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
зичловчи машиналар юриб ўтишининг сони, дастлабки синов бошқаруви асосида белгиланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уюлаётган қатламларнинг қалинлигини ва алоҳида тошлар ўлчамини чегаралаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мазкур ШНҚнинг 26-жадвалининг 1-бандида келтирилган меъёрлар асосида чўкиш эҳтимоли учун захира қолдириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26-жадвал
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Шароитнинг тавсифи

Кўтарманинг лойиҳадаги баландлигига нисбатан захира миқдори фоиз да

1. Қояли ва йирик парчали тупроқлардан кўтармаларни зичловчи машиналар ёрдамида қатма-қат барпо этилганда

3

2. Қумлоқ ва лойли тупроқлардан кўтармалар зичлаш коэффициенти К асосида барпо этилганда:

 

К = 1,03 (811-банд)

0,3

К = 0,95; К=0,98

0,5

3. Ўта намланган лойли тупроқдан барпо этилган кўтарма

2-3

4. Енгил нурайдиган юмшалувчан қояли ва йирик парчали тупроқлар

1-3

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
865. Қумлоқ ва лойли тупроқли кўтармалар жисмида талаб этилган зичлик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— максимал зичлик (фойдаланилаётган тупроқ скелетининг ҳажмий оғирлиги) g/sm3 ларда стандарт зичлаш ГОСТ 22733-2016 талабларида аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
К — зичлашнинг минимал коэффициенти мазкур ШНҚнинг 27-жадвалга мувофиқ қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

27-жадвал

Кўтарманинг қисми

Линиялар учун зичлаштирилаётган қатламларнинг умумий қалинлиги, m да

Линиялар учун «К» коэффициенти

I, II тоифадан паст ва иккинчи йўллар учун

III тоифадаги

I тоифадан паст бўлмаган ва иккинчи йўллар учун

II, III

тоифадаги**

Устки

1,0

0,5

0,98; 1,03

0,98; 0,95

Пастки

Кўтарманинг баландлигига боғлиқ

0,95

0,95*; 0,90

Ўймалар ва баландлиги 0,5 m гача бўлган кўтармалар асоси

0,5

0,5

1,03 — 0,98

0.95; 0,98

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Ер юзасининг тузилиши нотекис бўлган қисмларида, шунингдек ўрта ва катта кўприкларга яқинлашиш йули узунлиги 100 m гача бўлган ва сув босадиган қисмларида белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
** IV ва V тоифадаги линиялар учун зичлаш коэффициентининг минимал қиймати кўтарманинг бутун баландлиги бўйлаб 0,90 га тенг қилиб белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
866. Қумлоқ ва лойли тупроқларни зичлаш коэффициентининг мазкур ШНҚнинг 27-жадвалида келтирилган меъёрлардан камайтирилишига фақат намлиги паст бўлган тупроқларнинг, хусусан қуруқ бархан қумларининг, ёхуд ўта намланган лойли тупроқларнинг физик хоссаларига кўра ушбу қийматга эришишнинг имкони бўлмаган ҳолатларда йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
867. Камайтирилган зичлаш коэффициенти қийматларини стандарт зичлаш қоидаларини ҳисобга олган ҳолда мазкур ШНҚга асосан қабул қилиш, шунингдек йўл тўшамаси асосий майдонининг умумий турғунлигини ва мустаҳкамлигини таъминлайдиган қўшимча чораларни назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
868. К ≤ 0,95 бўйича барпо этилаётган кўтармалар учун мазкур ШНҚнинг 26-жадвалида келтирилган меъёрлар асосида чўкиш учун захира қолдириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
869. Бу ҳолда кўтарманинг юқори (0,5 — 1,0 m қалинликдаги) қисми учун ҳар қандай ҳолатларда ҳам зичлангандан кейинги мутлақ зичлиги белгиси 1,45 g/sm3 дан кам бўлган тупроқдан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
870. Кўтарма жисмидаги тупроқнинг талаб этиладиган зичлиги захирадаги (карьердаги) тупроқнинг табиий зичлигидан юқори бўлган ҳолатларда, кўтармалар — Vҳҳ учун керак бўладиган тупроқнинг ҳақиқий ҳажми (m3) қуйидаги формула асосида аниқланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vҳҳ = Vк К1, (7)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vк — лойиҳалаштирилаётган кўтарманинг ҳажми m3 да,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
К1 — кўтарма жисмидаги солиштирма зичликнинг коэффициенти бўлиб, уни қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ва — тупроқнинг g/sm3 да ифодаланган зичлиги бўлиб, тегишли равишда кўтармада талаб этилган ва захирадаги (карьердаги) табиий зичликларни ифодалайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Тупроқ намлигининг меъёрлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
871. Зичланиши талаб этиладиган қумлоқ ва лойли тупроқларнинг намлигини улардан кўтармаларда фойдаланиш эҳтимоли мавжуд бўлганда, шунингдек зичлик коэффициентини аниқлашда ҳисобга олиш зарур. Кўтармалар учун устувор равишда оптимал намлиги Wо ёки шунга яқин намликка эга бўлган тупроқлардан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
872. Оптимал намликнинг сондаги ифодасини ушбу тупроқни синаш чоғида стандарт зичлаш ГОСТ 22733-2002 га асосан аниқлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
873. Агар фойдаланилаётган тупроқларнинг табиий намлиги Wо (захирада, карьерда, ўймада) 0,9 дан кам бўлса, уларни оптимал намликка эришгунча сунъий намлантириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
874. Тупроқнинг талаб этилган зичлигини таъминлаб берадиган максимал намлик ушбу тупроқни стандарт зичлаш эгри чизиғи асосида аниқланади ёки қуйидаги формула асосида топилиши керак (дастлабки тахмин сифатида):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Wпр = КуWо, (8)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ку — «ўта намлик» коэффициенти, мазкур ШНҚнинг 28-жадвал бўйича қабул қилинадиган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Wо — мазкур тупроқ учун оптимал намлик мазкур ШНҚнинг 2-иловага мувофиқ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

28-жадвал

Тупроқнинг хиллари

Ку кўтарма жисмидаги тупроқнинг талаб этилган зичлик коэффициенти ҳолатида

К > 0,98

К=0,95

Чангсимон қумлар; енгил йирик қумлоқ …………….

1,35

1,60

Енгил ва чангсимон қумлоқ ……………………………

1,25

1,35

Оғир чангсимон қумлоқ енгил ва енгил чангсимон қумоқ тупроқлар ……………………………………….

1,15

1,30

Оғир ва оғир чангсимон қумоқлар ……………………

1,05

1,20

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Табиий асослар ва жойларнинг турлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
875. Кўтармалар учун тупроқ танлашда ва йўл тўшамасини лойиҳалаштиришда табиий асосларни намлик шароитларига кўра баҳолаш мазкур ШНҚнинг 29-жадвалида келтирилган кўрсаткичларни ҳисобга олган ҳолда бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
876. Тупроқларнинг мустаҳкамлигига ёки кўтарувчанлик салоҳиятига ҳамда ҳисобланган юкланиш қийматига кўра темир йўл йўл тўшамасининг табиий асосини мустаҳкам, етарли даражада мустаҳкам эмас ва бўш турларига ажратилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
877. Қояли жинслардан, шунингдек йирик парчали, қумли, қаттиқ ва ярим қаттиқ лойли жинслардан тузилган табиий асослар мазкур ШНҚ га кўра мустаҳкам турларга киритилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
878. Етарли даражада мустаҳкам бўлмаган асосларга табиий жиҳатдан сернам ва сувли, лойли қаттиқ пластик ва юмшоқ пластик бўлган тупроқлар киради, бунда асоснинг солиштирма чўкиши лойиҳалаштирилаётган кўтарма тупроқнинг талаб этилаётган зичликда солиштирма чўкишидан катта бўлса, мазкур ШНҚ га мувофиқ умумий чўкишнинг ҳисобланган қиймати эса 0,10 m дан ортиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

29-жадвал

Асоснинг тури

Намланганлик кўрсаткичлари

1. Қуруқ

Ер устки оқиб кетиш шароитлари яхши; 1 m гача бўлган чуқурликдаги лойли тупроқлар намлиги Wр + 0,25 Wп дан кўп эмас, тупроқ сувлари мавжуд эмас ёки ер сатҳидан 2 m кўпроқ чуқурликда жойлашган.

2. Нам

Ер устки оқиб кетиш шароитлари ёмон; 1 m гача бўлган чуқурликда лойли тупроқлар совуқ мавсумдан олдин Wр + 0,25 Wп дан Wр + 0,75 Wп гача намликка эга бўлади, сизот сувлар чуқурлиги эса ер сатҳидан 1 m дан кўпроқ чуқурликда жойлашади.

3. Ҳўл

Ер устки оқиб кетиш шароити йўқ; 1 m гача бўлган чуқурликда лойли тупроқлар совуқ мавсумдан олдин Wр + 0,75 Wп га тенг ва ундан кўпроқ намликка эга бўлади, сизот сувлар чуқурлиги эса ер сатҳидан 1 m гача чуқурликда жойлашади; сизот сувларнинг ер сатҳига чиқиш жойлари мавжуд.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
879. Бўш асос турига торф, балчиқ, ва лойли тупроқлардан тузилган табиий жиҳатдан ҳўл асослар киритилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27-боб. Йўл тўшамасининг асосий конструкцион кўрсатгичлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Йўл тўшамасининг устки кўриниши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
880. Йўл тўшамаси асосий майдонининг перегонлардаги кўндаланг кўринишини темир йўл изларининг сонига ва тупроқнинг турига боғлиқ равишда қабул қилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
881. Дренажланмайдиган тупроқлардан барпо этилган бир йўлли йўл кўтармасининг юқори қисмининг кўндаланг кўринишини кенглиги 2,3 m, баландлиги 0,15 m бўлган трапеция шаклида ва асоси йўл тўшамасининг кенглигига тенг қилиб, бирйўла иккита йўл учун барпо қилинадиган йўл тўшамасининг юқори қисми кўндаланг кўринишини эса учбурчак шаклда баландлиги 0,2 m, асоси йўл тўшамасининг кенглигига тенг қилиб лойиҳалаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
882. Дренажланмаган тупроқлардан иккинчи йўлнинг йўл тўшамасининг юқори қисмини мавжуд йўл тўшамасидан ўймалар учун 0,04 ва тўкмалар учун 0,02 га тенг кўндаланг бир нишабли қиялик билан лойиҳалаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
883. Дренажланмаган тупроқлардан иккинчи йўлнинг йўл тўшамасини лойиҳалашда, иккинчи йўлнинг йўл тўшамаси юқори қатламини дренажланган тупроқлар билан тўлдириш (мавжуд йўлнинг чекка белгисидан баландда) ёки бошқа конструктив ечимлари орқали мавжуд йўл тўшамасидан ер усти сувларининг ишончли дренажланишини таъминлаш чоралари кўрилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
884. Мавжуд йўлни кенгайтиришда, агар керак бўлса, унда мавжуд бўлган деформацияларни бартараф этиш чораларини кўриш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
885. Битта йўлли ва иккита йўлли дренажланадиган тупроқдан барпо этиладиган йўл тўшамасининг асосий майдончаси горизонтал тарзда лойиҳалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
886. Йўл тўшамасининг қумли балластларга қўйиладиган талабларга мос келувчи дренажланган тупроқлардан тузилган лойиҳадаги қирғоқлари кесимдагига нисбатан оқизма призмага ушбу участкадаги ва унга ёндош бўлган участкалардаги дренажланмайдиган тупроқдан барпо этилган балласт қатламининг қалинлигидаги фарқни мазкур ШНҚнинг 4-иловага кўра қўшилганига тенг равишда кўтарилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
887. Дренажланадиган, балласт материалларга қўйиладиган талабларга жавоб бермайдиган қумликларда лойиҳадаги ва кесимдаги қирғоқлар белгиси ўртасидаги фарқ оқизма призма баландлигига тенг бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
888. Устки қисми нурашга қарши лойли тупроқ билан мустаҳкамланадиган қумдан тузилган ер кўтармаларида барча ҳолатларда ҳам оқизма призма назарда тутилиши лозим (бундай ҳолда лойиҳадаги қирғоқ билан кесимдаги қирғоқ уйғунлашиб кетади).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
889. Асосий майдончанинг кенглиги лойиҳадаги қирғоқ меъёри билан мувофиқлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Перегонлардаги асосий майдончанинг кенглиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
890. Битта йўлли янги темир йўл линиялари асосий майдончасининг минимал кенглиги перегонлар доирасидаги йўлнинг тўғри участкаларида қуйидаги 30-жадвалда келтирилган меъёрларга мувофиқ белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

30-жадвал

Темир йўлларнинг тоифаси

Асосий йўлларнинг сони

Битта йўлли темир йўлларнинг тўғри участкаларидаги йўл тўшамаси (m) асосий майдончасининг кенглиги (h) фойдаланилган тупроққа мувофиқ белгиланиши.

Лойли, лой тўлдиргичли йирик бўлакли ва бошқа дренажланмайдиган

Дренажланадиган, балласт материалларга нисбатан қўйиладиган талабларга жавоб берувчи

Дренажланадиган, балласт материалларга нисбатан қўйиладиган талабларга жавоб бермайдиган, шунингдек қурғоқчил ҳудудлардаги қумлоқ

Юқори тезликдаги, тезюрар ва алоҳида юк ташувчи, I

2

11,7

10,7

11,1

I ва II

1

7,6

6,6

6,9

III

1

7,3

6,3

6,7

IV

1

7,1

6,2

6,4

V

1

7,1

5,5

5.7

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Дренажланувчи тупроқ деганда балласт материалларга нисбатан қўйиладиган талабларга жавоб берувчи, > 0,5 mm ўлчамдаги зарралари 50 фоиз дан кўп, < 0,1 mm ўлчамли зарралар 10 фоиз гача (шу жумладан лойли — 2 фоиз гача) бўлган массасига кўра қумлоқлар тушунилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Икки қатлам балластли йўл тўшамасининг кенглигини йўлнинг юқори қурилмасига мослаб белгилаш чоғида 0,4 m га тенг минимал жияк билан таъминланганлигини текшириш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Қурилаётган темир йўлларда юқори тезликдаги ҳаракатланиш мавжуд бўлса, шунингдек иккинчи йўлни қуриш чоғида асосий майдончанинг кенглиги 4,5 m дан иборат йўл оралиғини ҳисобга олган ҳолда белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Бўш замин устига барпо этиладиган ва чўкиш учун захира қолдирилиб барпо этиладиган ер кўтармалари кўтармаларининг кенглиги чўкиш жараёни тўлиқ тугаллангандан кейин лойиҳада белгиланган балластни таъминлаш имконини берадиган ҳисоб-китоб асосида белгиланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Ҳимоя қатлами
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
891. Таркибида массасига нисбатан 50 фоиздан ортиқ миқдорда 2 мм дан 0,05 мм гача бўлган зарраларни сақловчи қумлоқлардан ташқари намлигига кўра оқувчанлик даражаси WЛ > 0,23 бўлган барча турдаги лойли тупроқлардан қурилган йўл тўшамасида совуқ таъсирида шишиш деформацияларининг олдини олиш мақсадида асосий майдонча зонасидаги конструкция кучайтирилиши лозим. Бунда балласт призмаси остида дренажловчи тупроқли ҳимоя қатлами ёки базальт-композит геотекстил материаллар билан биргаликда ишлайдиган дренажловчи ҳимоя қатлами қурилиши назарда тутилиши керак.
(891-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 13 майдаги 01/2-21-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 404, 02.06.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
892. Алоҳида юклар тиғиз ташиладиган, тезюрар ва юқори тезликдаги йўловчи ташувчи линиялар учун ҳимоя қатлами икки қават қилиб белгиланиши лозим.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
893. Асосий майдончанинг талаб даражасидаги, яъни рельснинг эгилувчан чўкиши йўл қўйиладиган меъёрдан ортиқ бўлишини истисно этадиган мустаҳкамлигини таъминлаш учун юқори қатлам зичланиш коэффициенти камида 1,0 деформация модули 120 MPa бўлган шағал-тош-қумли аралашмадан барпо этилади ва зарур ҳолатларда геосинтетик материаллар (базальт-композит, геотекстил, геопанжара, геотўр) ётқизиш орқали тўлдирилиши лозим.
(893-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 13 майдаги 01/2-21-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 404, 02.06.2026 й.) таҳририда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
894. Дренажловчи тупроқли ҳимоя қатламини (базальт-композит, геотекстил материаллар билан, ёки уларсиз) барча турдаги юқори даражада намланган (IL > 0,25) лойли тупроқлардан фойдаланилган ҳолларда ҳам қўллаш керак.
(894-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 13 майдаги 01/2-21-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 404, 02.06.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
895. Кўпчишнинг олдини олиш мақсадида зичланиш коэффициенти 0,98 дан кам бўлмаган ва деформация модули 80 МРа бўлган иккинчи пастки қатлам қалинлиги дренажланувчи тупроқдан тўкилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
896. Ҳимоя қатламини барпо этиш учун қуйидаги дренажловчи тупроқлар қўлланилади: йирик парчали (фракцияси 0,2 m дан катта бўлмаган) қумлоқ тўлдиргичли, қумлар (майда чангсимонларидан ташқари).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
897. Юқори тезликдаги темир йўлларнинг кўтарма ҳимоя қатлами 0,2 фоиздан кўп бўлмаган миқдорда гипс сақлашига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
898. Техник-иқтисодий ҳисоб-китоблар билан асосланган ҳолларда, қурилиш ҳудудида талаб этилган кондициядаги тупроқлар мавжуд бўлмаган айрим ҳолатлардагина дренажланмайдиган майда ва чангсимон тупроқлардан фойдаланишга йўл қўйилади. Бунда ҳолда ҳимояловчи қатламнинг конструкциясини ва унинг қалинлигини алоҳида лойиҳа билан якка тартибда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
899. Ҳимоя қатламининг усти шпал таглиги даражасидан камида 0,4 m пастда бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
900. Ҳимоя қатламининг асосидаги лойли тупроқнинг сатҳини янги линияларда кўтарма ўқидан қиялик томонларга қараб икки тарафлама 0,04 ‰ киялик билан режалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
901. Ҳимоя қатламининг юқори қисми мазкур ШНҚ ҳамда ушбу ШНҚнинг 5-иловаси талабларига мувофиқ дренажланган тупроқларда — горизонтал, майда ва чангли қумларда — дренаж призмаси шаклида режалаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
902. Балласт призма остидаги ҳимоя қатламининг қалинлиги йўл тўшамаси тупроғининг турига ва унинг ҳолати, темир йўлнинг тоифасига ва ҳимоя қатлами тупроғининг турига, тупроқнинг музлаш чуқурлигига қараб ҳисоб-китоблар асосида белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
903. Ҳимоя қатлами қалинлигини аниқлаш ҳисоб-китоблари қуйидаги икки шароитдан келиб чиқиб бажарилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асосий майдончанинг белгиланган мустаҳкамлиги таъминланиши, йўл қўйиладиган қийматлардан юқори поезд босими остида пайдо бўладиган деформацияланишнинг истисно этилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
совуқдан бўртиши ёки тез кўпчийдиган тупроқларнинг кўпчиши (WL>0,40 ҳолатида) таъсири остида йўлларнинг деформацияланиши бўйича чеклаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
904. Дренажланувчи тупроқдан геотекстильйни қўлламасдан тузилган ҳимоя қатламларини лойиҳалаштиришда унинг асоси қалинлиги ҳисоб-китоблар асосида белгиланиши шарт, аммо иқлим шароитларига боғлиқ равишда қумлоқлой ва лойлар учун 0,3 — 0,5 m дан ҳамда қумлоқлар учун 0,2-0,3 m дан кам бўлмаган ҳисобда тайинланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
905. Ҳимоя қатламлари қояли ва бошқа дренажланадиган тупроқлардан тузилган йўл тўшамасига, шунингдек сунъий иншоотларга туташиб кетадиган участкаларда совуқдан бир текис бўртмасликни истисно этиш учун йўлнинг жорий ҳолатига мувофиқ келадиган узунасига бир текис ўтишни таъминлайдиган уланмалар бўлишини назарда тутиш лозим.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
906. Алоҳида шохобчалар доирасида асосий, қабул қилиш-ортиб жўнатиш ҳамда дўнгак йўлларда ва стрелкали кўчаларда зарур бўлган ҳолатларда ҳимоя қатлами дренажланувчи тупроқдан мажбурий тарзда базальт-композит, геотекстил материаллари ётқизиш шарти билан барпо этилади, бу ҳолда йўл тўшамаси устининг конструкцияси алоҳида тартибда лойиҳалаштирилиши керак.
(906-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 13 майдаги 01/2-21-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 404, 02.06.2026 й.) таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
907. Темир йўлларнинг эгри чизиқ доирасидаги йўл тўшамасини кенгайтирилган тарзда лойиҳалаштирилади, бунда унинг кенглиги эгри чизиқнинг радиусига боғлиқ тарзда мазкур ШНҚнинг 31-жадвалига мувофиқ белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
908. Йўл тўшамаси кенгайтмаси эгри чизиқнинг ташқи тарафида бўлиши назарда тутилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
909. Меъёрдаги кенгликдан оширилган кенгликка ўтувчи эгри чизиқлар доирасида амалга ошириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
910. Икки йўлли ва кўп йўлли темир йўлларнинг йўл тўшамаси кенглиги бир йўлли оддий йўл тўшамасига нисбатан мазкур ШНҚнинг 30-жадвали йўлнинг эгри чизиқларда кенгайиб боришини ҳисобга олган ҳолда йўллар оралиғи ўлчамига мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ ошириш керак, бунда иккинчи йўл ўқидан лойиҳалаштирилаётган дренажланмайдиган туроқлардан тузилган йўл тўшамасининг қирғоғигача бўлган масофа 3,8 m дан кам бўлмаслиги, қояли ва дренажланадиган тупроқлардан тузилганигача эса камида 3,3 m бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

31-жадвал

Эгри чизиқ радиуси, m

Кенгайтма, m

Эгри чизиқ радиуси, m

Кенгайтма, m

Йўллар тоифаси

Юқори тезликдаги, тезюрар, тиғиз юк ташиладиган, I — III

IV — V

5000 ва кўпроқ

-

-

-

3000 — 4000

0,2

2000 ва кўпроқ

-

2500 — 1800

0,3

1800 — 1200

0,1

1500 — 700

0,4

1000 — 700

0,2

600 ва камроқ

0,5

600 ва камроқ

0,3

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
911. Кўтармаларнинг устки кенглигини катта кўприклари устунларининг орқа қиррасидан 10 m масофада ҳар бир тарафдан кўтарма ўқидан камида 0,5 m га орттирилиши ва кейинги 15 m масофа давомида меъёрдаги кенгликка ўтказилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
912. Бўш асосда барпо этиладиган, шунингдек чўкиши учун захира қолдириб ётқизиладиган кўтармаларнинг кенглиги мазкур ШНҚнинг 26-жадвали талабларига мувофиқ, йўл тўшамаси тўлиқ чўкканидан кейин талаб этилган меъёрларни таъминлаш зарурати мазкур ШНҚнинг 30-жадвалини ҳисобга олиб ўрнатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Кўтармаларнинг баландлиги ва ўймаларнинг чуқурлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
913. Кўтармаларнинг максимал баландлиги ва ўймаларнинг чуқурлиги бўйлама кесимни техник-иқтисодий мақсадларда лойиҳалаштирилаётганда белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
914. Кўтармаларнинг минимал баландлигини қор ва қум уюмлари остида кўмилиб қолмайдиган шароит асосида ҳамда сув босган участкаларда йўл тўшамасининг қирғоғини тегишлича баландликда темир йўлларни лойиҳалаштиришга оид талабаларга мувофиқ белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
915. Бундан ташқари, асос тупроғининг турига ҳамда кўтарма учун фойдаланилаётган тупроқнинг ҳолатига боғлиқ равишда нам ва ҳўл асосли участкалар доирасида йўл тўшамаси асосий майдончасининг мустаҳкамлигини ва турғунлигини таъминлашга йўналтирилган тадбирларни назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
916. Қор уюми устидан ўтадиган кўтармалар қирғоғи баландлигини, шунингдек сув ўтказгич иншоотлар устидаги кўтармалар ва дамбаларнинг қирғоқларини кўтариш даражаси темир йўлларни лойиҳалаштиришга оид талабларга мувофиқ белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28-боб. Йўл тўшамаси лойиҳаларининг турлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
917. Оддий муҳандислик-геологик, гидрогеологик ва бошқа табиий шароитли участкаларда қуйидаги намунавий констукциялардан фойдаланиб лойиҳалаштирилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мустаҳкам ва турғун табиий асосдаги кўтармалар жойнинг кўндаланг қиялиги 1:3 дан тик бўлмаган, баландлиги 12 m гача участкаларда — йирик парчали ва қаттиқ лойли ҳамда ярим қаттиқ тупроқлардан; 6 m гача — лойли қаттиқ пластикли тупроқлардан; 20 m гача — тошлардан тузилган кўтармалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I ва III турдаги чуқурлиги 4 m гача ботқоқликлар (1005÷1006-банд), II турдаги чуқурлиги 3 m гача ботқоқликлар; I турдаги ботқоқликлар тубининг кўндаланг қиялиги 1:10 дан тик бўлмаган; II турдаги — 1:15 дан тик бўлмаган; III турдаги — 1:20 дан тик бўлмаган кўтармалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мазкур ШНҚнинг 2-иловасига мувофиқ табиий асосдаги шўрҳок тупроқли кўтармалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қояли бўлмаган тупроқдаги 12 m дан чуқур бўлмаган ва мақбул муҳандислик-геологик шароитларда қояли жинслардаги 16 m дан чуқур бўлмаган ўймалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳаракатланувчан қумлар ҳудудидаги йўл тўшамаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сунъий суғориладиган участкалардаги йўл тўшамаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
918. Мураккаб табиий шароитга эга бўлган участкалардаги йўл тўшамаси ва сувни четлатувчи қурилмаларни, шунингдек иншоот ва унинг асосининг мустаҳкамлиги ҳисоблаб топилиши талаб этиладиган мураккаб конструкцияларни қўллаш зарур бўлган ҳолатларда, алоҳида тартибда лойиҳалаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
919. Алоҳида тартибда лойиҳалаштириладиган объектларга қуйидагилар киритилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
баландлиги 12 m дан юқори йирик парчали ва қаттиқ ҳамда ўртача қаттиқ лойли тупроқлардан; 6 m дан юқори қаттиқ пластик лойли тупроқлардан; 20 m юқори тошлардан тузилган кўтармалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4 m дан чуқур бўлган I ва III тур доирасидаги ботқоқликлар ва II турдаги 3 m дан чуқур ботқоқликлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I турдаги ботқоқликлар тубининг кўндаланг қиялиги 1:10 дан тик, II турдаги — 1:15 дан, III турдаги — 1:20 дан қияроқ бўлганлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
турли консистенцияда торф мавжуд бўлган, таснифлаш имкони бўлмаган ботқоқликлардаги кўтармалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бўш табиий асосли участкалар мазкур ШНҚда келтирилган доирасидаги, шу жумладан сув ўтказувчи иншоотлар жойлашган ерлардаги, асос доирасида шунингдек сизот сувлари чиқиб турган жойлардаги кўтармалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
вақтинчалик сув босган участкалардаги, шунингдек сув ҳавзалари ва сув ўзанлари билан кесишган жойлардаги кўтармалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қиялиги 1:3 дан тикроқ тоғ ёнбағирларидаги ёки қуйи нишаби 12,0 m ортиқ ўймалар баландлиги 12 m дан юқори бўлган қоясиз тупроқли ҳамда баландлиги 16 m дан баланд бўлган муҳандислик-геологик шароитлари қояли тупроқлардаги кўтармалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тоғ жинсларидаги 16 m дан кам бўлмаган баландликда ноқулай муҳандислик-геологик шароитларда, шу жумладан қиялиги кўтарма тарафга 1:3 дан ортиқ қияликда бўлган тоғ жинслари қатламларда жойлашган ўймалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
консистенциясининг коэффициенти 0,5 дан юқори даражада ўта намланган лойли тупроқлардаги ёки сув ташувчи қатламлар яширинган ўймалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ортиқ даражада намланган ҳудудларда жойлашган чангсимон лойли тупроқлардаги чуқурлиги 6 m дан ортиқ бўлган, шунингдек иқлим омиллари таъсири остида мустаҳкамлигини ва турғунлигини кескин пасайтирадиган лойли тупроқлардаги ўймалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мураккаб муҳандислик-геологик шароитлардаги йўл тўшамаси (қиялиги 1:3 дан катта тоғ ёнбағирлари, кўчки, ўпирилиш, силжиш, тошлар ёки қор босқини эҳтимоли, сел, жарлик, карст, муз қатқалоғи, ер остки музлари мавжуд бўлган ёки ҳосил бўлиш эҳтимоли бор участкаларда);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кучли кўпчиб чиқадиган лойли тупроқлардан тузилган ер кўтармалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
барпо этиш чоғида гидромеханизациядан ҳамда ялпи портлатиш ишларидан фойдаланиладиган йўл тўшамаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сейсмик даражаси 8 балли ва ундан юқори ҳудудлардаги йўл тўшамаси; сувни четлатувчи ва дренаж қурилмалари ва иншоотлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29-боб. Кўтармалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Қуруқ ва мустаҳкам асосдаги кўтармалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
920. Қуруқ ва мустаҳкам асосдаги кўтармалар учун захирадаги, трассага ёндаш карьерлардаги ва яқин ўймалардаги тупроқдан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
921. Кўтармаларнинг конструкциясини кўтарманинг баландлигига, фойдаланилаётган тупроқнинг турига, ҳудуднинг кўндаланг қиялигига ва ер ишларини бажариш усулларига боғлиқ равишда мазкур ШНҚнинг 3 ва 4-расмларидаги кўндаланг кесимлардан фойдаланилган ҳолда ҳамда мазкур ШНҚнинг 6-7-иловаларига мувофиқ тузиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
922. Сувни четга йўналтирувчи қурилмаларни ва захираларни ушбу ШНҚнинг 35 ва 36-бобларига мувофиқ лойиҳалаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
923. Қияликларнинг ёнбағирини тупроқнинг турига ва кўтарманинг баландлигига боғлиқ тарзда мазкур ШНҚнинг 32-жадвалига мувофиқ белгилаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
924. Кўтармалар асосини тайёрлаш ишларининг таркиби лойиҳаланаётган кўтарманинг баландлигини ва жойнинг кўндаланг қиялигини ҳисобга олиб белгиланиши керак, шу жумладан: баландлиги 0,5 m бўлган кўтармалар остидаги чимларни текис участкаларда жойлашган ва қиялиги 1:10 гача бўлган тоғ ёнбағирларидаги чимларни; баландлиги 1,0 m гача бўлган, қиялиги 1:10 дан 1:5 тоғ ёнбағирлари чегараларидаги кўтармалар остидаги чимларни йўқ қилиш; баландлиги 1,0 m дан ортиқ бўлган, қиялиги 1:10 дан 1:5 тоғ ёнбағирлари чегараларида кўтарма асоси юзасини чопиб юмшатиш; чимларни йўқ қилиш ва кенглиги 1 дан 4 m гача бўлган поғоналар кесиб чиқиш; баландлиги 2 m гача бўлган тоғ ёнбағирлари чегарасида, қиялиги 1:5 дан 1:3 гача бўлган, кўтарманинг баландлигидан қатъи назар, мазкур ШНҚнинг 8-иловаси ҳамда 5-расмига мувофиқ поғоналар кесиб чиқиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

32-жадвал

Фойдаланилаётган тупроқ тури

Кўтармаларнинг баландлиги, m, бўлганда

ёнбағири қиялик даражаси, ...гача

6

12

1. Тоғ жинсларининг кам нурайдиган тошлари

1:1,3

1:1,5

2. Харсанг (палахса), шағал (майда тош),

йирик қумли тош (майдаланган тош), йирик қум, катта ва ўртача катталикдаги қум, металлургияга оид шлак

1:1,5

1:1,5

3. Майда ва чангсимон қум, лой тупроқлар,

шу жумладан соғ тупроқ ва соғ тупроқсимон қумоқ тупроқ

1:1,5

1:1,75*

уст қисмининг баландлиги

 6 m

1:1,5

1:1,75*

паст қисми баландлиги

 6 m гача

1:1,75

 1:2,0*

4. Қурғоқчил иқлим шароитидаги майда қум ва бархан қумлари

1:1,75

1:2,0

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Ортиқча намланган ҳудудларда чангсимон тупроқлар учун ва бир хил ўлчамли майда қумлар учун.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳлар: 1. Кам нурайдиган тоғ жинслари тошларидан иборат баландлиги 20 m гача, ёнбағир қиялиги 1:1,5 гача бўлган кўтармаларни лойиҳалаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Қаттиқ пластикли консистенцияси (0,25 < В < 0,50) бўлган лой тупроқлардан иборат кўтармалар баландлигини I — III тоифали йўллар учун баландлигини 6 m гача ва қиялиги 1:2 гача, IV ва V тоифали йўллар учун қиялиги 1:1,75 қилиб лойиҳалаштириш; баландлиги 6 m дан юқори бўлган кўтармаларнинг қиялик қиялиги ва конструкциясини ҳисоб-китоблар натижаларига кўра белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Ботқоқликлардаги майда ва чангсимон қумли, енгил йирик ва енгил қумлоқ кўтармалар конструкцияси ва ёнбағир қиялиги 935-950 бандлар қоидаларига мувофиқ олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
925. Кўтармалар асосидаги поғоналар уст қисмини қуйига қаратиб 0,01 — 0,02 миқдорда нишаб қилиш зарур; поғоналарнинг деворларини уларнинг баландлиги 1 m гача бўлган ҳолда лойиҳалаш мумкин. Вертикал ҳолатда, 2 m гача баландликка эга бўлганда эса — қарийб 1:0,5 нишаб бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
926. Тоғ ёнбағирларида дренажланадиган ва ўсимлик билан қопланмаган тупроқларда барпо этиладиган кўтармалар учун асосни тайёрлаш ишлари назарда тутилмаган. Тоғ жинсларидан иборат тоғ ёнбағирларида тузиладиган кўтармалар учун асосни тайёрлаш ишлар маҳаллий шароитлардан келиб чиқиб белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Нам ва ҳўл асослардаги кўтармалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
927. Нам ва ҳўл асосдаги кўтармаларни устувор равишда дренажланадиган тупроқдан барпо этилишини лойиҳалаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
928. Бутун кўтармани ёки унинг остки қисмини барпо этишда дренажланадиган тупроқдан фойдаланилганда йўл тўшамасининг мустаҳкамлигини таъминлаш бўйича махсус тадбирлар назарда тутилмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
929. Лой тупроқлардан, майда ва чангсимон қумлардан, шунингдек бошқа дренажланмайдиган тупроқлардан нам ва ҳўл жойларда кўтармаларни барпо этиш учун фойдаланилишига фақат қуйидаги шартларга риоя этилган ҳолда йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
лой тупроқнинг намлиги ушбу ШНҚнинг талабларига мос бўлиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йўл тўшамаси ва унинг асоси мустаҳкамлигини ва турғунлигини таъминлайдиган чоралар белгиланиши шарт, шу жумладан асос тупроғини қуруқлаштиришни сувни четлатиш зовурларининг чуқурлаштирилиши, бермалар (супачалар) ўрнатиш орқали амалга оширишни назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
930. Асоснинг кўтарувчанлик қобилиятини барча участкаларда ўтказиладиган ҳисоб-китоблар орқали текшириш, етарли даражада мустаҳкам ва бўш асослардаги кўтармалар учун мазкур ШНҚга мувофиқ чўкиш эҳтимолини ҳисобга олиш, мақсадга мувофиқ ҳолатларда эса қурилиш даври билан чўкиш вақтини чекловчи тадбирларни белгилаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
931. Юқори тезликдаги, тезюрар, юк ташиш алоҳида тиғиз I — III тоифадаги йўллар йўл тўшамаси қирғоғининг баландлигини ер устки сувларининг ҳисобланган сатҳи 20 суткадан кўпроқ ёки сизот сувлар сатҳига нисбатан мазкур ШНҚнинг 33-жадвали бўйича белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

33-жадвал

Йўл тўшамаси тупроқлари

Йўл-иқлим ҳудудлари доирасида йўл тўшамаси қирғоғининг берилган баландлиги (20 сутка дан катта) ер устки сувларининг ёки сизот сувларнинг сатҳига нисбатан баландлигининг минимал миқдори m

II

III

IV

V

Филтрланиш коэффициенти 0,5 ва ундан кўпроқ m/d бўлган дренажланувчи тупроқлар

1,1

0,9

0,75

0,5

Дренажланмайдиган майда чангсимон қум ва енгил қумлоқлар

1,5

1,2

0,8

Оғир чангсимон қумлоқлар, енгил қумоқлар

2,2

1,8

1,5

1,1

Оғир чангсимон қумоқлар, лойлар

2,4

2,1

1,8

1,2

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Суст ва ўртача шўрҳок ерларда йўл тўшамаси қирғоғининг баландлигини сизот ва ер устки сувлар сатҳидан баландлигини 20 фоиз га (қумлоқ ва лой учун 30 фоиз), кучли шўрланган жойларда эса 50 фоиз га кўпайтириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Доимий сунъий суғориш қўлланадиган IV, V ҳудудларда йўл тўшамаси қирғоғининг баландлигини сизот ёки ер устки сувлар сатҳидан 0,4 m, III ҳудудда эса 0,2 m кўтариш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Ер устки ва сизот сувлар узоқ вақт тўхтаб турадиган ерларда йўл тўшамаси қирғоғининг баландлиги, қоидага кўра, сув сатҳининг музлайдиган чуқурлигидан кам бўлмаслиги шарт, бундан дренажланадиган туроқлар истисно этилади, ушбу ҳолатда бу ифода 1/3 миқдорида қисқартирилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ўймалардаги йўл тўшамаси қирғоғининг баландлиги миқдорини 0,2 m га ошириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
932. IV ва V тоифадаги йўл кўтармалари қирғоғининг баландлиги миқдорини қурилиш олиб борилаётган жойдаги йўлларни эксплуатация қилиш тажрибасидан келиб чиқиб, мазкур ШНҚнинг 33-жадвалида келтирилган талабларга нисбатан 1,5 мартадан кўп бўлмаган миқдорда олишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
933. Сизот сувларнинг ҳисобланган сатҳи сифатида кузги ҳисобланган сатҳ даражаси олинади, зарур маълумотлар бўлмаган ҳолда эса, тупроқнинг лойланиш даражасининг энг юқори чегарасига қараб белгиланадиган энг юқори сатҳ даражаси олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
934. Сизот сувларнинг сатҳини пасайтириш ёки уларни чиқариб ташлаш, тупроқни алмаштириш, капилляр узилгич қатламлари ўрнатиш учун дренажлар ўрнатилишини мазкур ШНҚда кўрсатилган йўл тўшамаси баландлиги қирғоғини кўтаришга оид талабларнинг бажарилиши техник-иқтисодий ҳисоб-китобларга кўра мақсадга номувофиқ деб топилган ҳолатларда назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
935. Капилляр узилгич қатламларини дренажланувчи тупроқлардан камида 0,50 m қалинликда лойиҳалаштириш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Ўта намланган лой тупроқлардан тузилган кўтармалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
936. Қаттиқ пластик консистенцияли (0,25<В<0,50) лой тупроқлардан табиий қуруқ ёки қуритилган асосда фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
937. Ўта намланган лой тупроқлардан тузилган кўтармаларни мазкур ШНҚнинг 4-расмида келтирилган I — III тоифадаги темир йўллар кўндаланг кесимига нисбатан лойиҳалаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
938. IV ва V тоифа темир йўллар кўтармалари учун мазкур ШНҚнинг 5-расмидаги кўндаланг кесимни қўллашининг зарурлиги, шунингдек тупроқнинг устки қатлами қалинлиги h3 лойиҳаларда маҳалиий шароитларни ҳисобга олган ҳолда мазкур ШНҚнинг 8-иловасига мувофиқ асослантирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
939. I — III тоифа темир йўллар кўтармалари учун тупроқнинг устки қатлами қалинлиги h3 мазкур ШНҚнинг 5-расмида келтирилган кўндаланг кесимга нисбатан қўлланилганда мазкур ШНҚнинг 34-жадвалида берилган қийматларлар бўйича белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

34-жадвал

Кўтарма учун фойдаланилаётган лой тупроқ консистенцияси коэффициентининг ҳисобланган қиймати 

Қатламнинг қалинлиги h3, м

0,26

0,30

0,35

0,40

0,50

0,50

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ: h3 қатламининг миқдорини белгилашда 33-жадвалдаги изоҳнинг 3-банди талабларига риоя этиш зарур
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
940. h3 қалинлигини мазкур ШНҚнинг 34-жадвалида келтирилган меъёрдан ортиқ бўлишига маҳаллий шароитлар ҳисобга олинган ҳолда техник-иқтисодий асослантирилганда йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
941. Ўта намланган лой тупроқлардан тузилган кўтармалар лойиҳасида кўтарма жисмининг кейинчалик зичлашиши эҳтимолини ҳисобга олинган тадбирлар, шу жумладан кўтарма устки қисмининг баландлиги ёки кенглиги бўйича мазкур ШНҚнинг 26-жадвалидаги қийматларга мос конструкция захира қолдириш белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
942. Ўта намланган лой тупроқли йўл тўшамасининг усти намланмаган лой тупроқли ёки дренажланадиган тупроқли йўл тўшамаси билан туташадиган жойларни кўндаланг кесими нишабини 0,05 дан ошириб юбормасдан лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
943. Ўта намланган тупроқли кўтармалар лойиҳасини ишлаб чиқиш чоғида тупроқларни захираларда ёки конусларда қуритишга қаратилган мелиоратив тадбирларни, шунингдек тупроқни сўндирилмаган оҳак ёки бошқа қуритувчи қўшимчалар, шу жумладан иссиқлик ва электр станцияларнинг ва бошқа корхоналарнинг тегишли талабларига мос келадиган кул ёрдамида қуритишни назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
944. Қуритувчи қўшимчаларнинг миқдори ушбу қўшимчаларнинг хусусиятларини, шунингдек қуритиладиган тупроқнинг турини ҳамда намланганлик даражасини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30-боб. Ўймалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Ўта намланган лой тупроқлардаги ўймалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
945. Ўймаларни чуқурлигига, тупроқ хоссаларига, шунингдек ҳудуднинг иқлимий шароитларига боғлиқ тарзда лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
946. Ён бағирларнинг қиялиги мазкур ШНҚнинг 35-жадвалида келтирилган қийматларга мувофиқ очиладиган ўймалар тупроғининг тури, ҳолати ва хоссаларига боғлиқ равишда олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

35-жадвал

Тупроқлар ва тоғ жинсларининг тури

Қияликлар баландлиги m, ...гача

Қияликлар тиккалиги

1. Суст нуровчи қояли тупроқлар

16

1:0,2

2. Қоялилар:

 

 

енгил нурайдиган, юмшалмайдиган

16

1:0,5 — 1:1,5,

енгил нурайдиган, юмшаладиган

6

1:1,0

ўшанинг ўзи

6 дан 12 гача

1:1,5

3. Йирик парчали, қумлоқ ва бир жинсли лойтупроқлар, шу жумладан соғ тупроқсимон, қаттиқ, ярим қаттиқ ва қаттиқ пластик консистенцияли.

12

1:1,5

4. Қумлар:

 

 

Майда бархан қуми

2

1:10,0

ўшанинг ўзи

12

1:1,75

5. Қурғоқчил иқлимли минтақадаги соғ тупроқ

12

1:0,1 — 1:0,5

6. Қурғоқчил эмас иқлимли минтақадаги соғ тупроқ

 

 

12

1:0,5 — 1:1,5

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Суст нуровчи қояли тупроқларда вертикал қияликларни қўллаш назарда тутилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. I ва II тоифа темир йўл кўтармаларидаги баландлиги 6 m гача чангсимон лой тупроқлардан тузилган қияликларни ўта намланувчан минтақаларда 1:2 қияликда лойиҳалаш лозим, 6 m дан юқори ён бағирларнинг қияликларини ҳисоб-китоблар асосида белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
947. Чуқурлиги 12 m гача бўлган ўта намланмаган, чангсимон бўлмаган тупроқлардаги ўймаларни мазкур ШНҚнинг 9-иловаси 6-расмида келтирилган кўндаланг кесимга мувофиқ лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Чуқурлиги 2 m гача бўлган майда ва чангсимон қумлардаги, чангсимон тупроқлардаги, шу жумладан соғ тупроқсимон ва соғ тупроқли ерлардаги ўймаларни мазкур ШНҚнинг 11-иловаси 8-расмидаги I ва II кўринишда келтирилган кўндаланг кесимларга мувофиқ лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
948. Қурғоқчил иқлимли минтақаларда, шунингдек атмосфера ёғинлари тўлалигича сингиб ёки буғланиб кетадиган бошқа ҳудудларда дренажланувчи тупроқлардаги ўймаларни мазкур ШНҚнинг 10-иловаси 7-расмида келтирилган кўндаланг кесимга мувофиқ йўл четидаги ариқларсиз лойиҳалаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
949. Чуқурлиги 2 m дан кўп бўлган чангсимон қумлоқлардаги ўймаларни мазкур ШНҚнинг 20-расмидаги намуна асосида лойиҳалаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
950. Чуқурлиги 2 m дан кўп бўлган ўймаларни йўл четки ариқлари токчалари билан мазкур ШНҚнинг 12-иловаси 9-расмида келтирилган чангсимон лой тупроқларда, шу жумладан соғ тупроқсимон, соғ тупроқларда ва лойларда лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
951. Ариқ чети токчаларининг кенглиги мазкур ШНҚнинг 36-жадвалга мувофиқ белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ариқ чети токчаларининг сатҳини ариқ тарафга 0,02 — 0,04 даражада нишаб қилиб олинади, бундан тоғ жинсларидан иборат ариқлар учун, шунингдек қурғоқчил иқлимли ҳудудлардаги қумлоқ тупроқлар учун нишаб белгиланмаслигига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

36-жадвал

Тупроқнинг тури

Ўйманинг чуқурлиги, m

Ариқ чети токчаларининг кенглиги, m

Енгил нурайдиган тоғ жинслари, ўта намланган лой тупроқлар, шунингдек чангсимон ва соз тупроқсимон, соз тупроқлар

2 дан 6 гача

6 дан 12*гача

1,0

2,0

Майда ва чангсимон қум

2 дан 12 гача

1,0

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Тоғ жинслари учун 16 m гача йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
952. I-III тоифадаги темир йўллар учун қаттиқ пластикли (0,25 < В ≤ 0,50) консистенциядаги лой тупроқда барпо этилаётган ўймаларда асосдаги лой тупроқни дренажланадиган тупроқ билан ёки асбет қазиб олувчи корхоналарнинг чиқиндилари билан мазкур ШНҚнинг 13-иловасига мувофиқ алмаштиришни назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
953. Алмаштирилиши зарур бўлган қатлам қалинлиги h3 ни 34-жадвалда келтирилган қийматлар асосида қабул қилинади. Қалинликни ушбу қийматлардан ошириб белгилашга маҳаллий шароитни ҳисобга олинган техник-иқтисодий асосланган ҳолда йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
954. Қазиб олинган траншеяни тубининг кўндаланг нишаби камида 5‰ қилиб белгиланиши керак. Алмаштириш учун фойдаланилаётган дренажланувчи тупроқ камида 1,0 m/d га тенг филтрлаш коэффициентига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
955. Ўта намланган лой тупроқлардаги ўймаларнинг ён бағирлиги қиялиги мазкур ШНҚнинг 35-жадвалида келтирилган қийматлар асосида, ариқ ёнбошидаги токчаларнинг кенглиги эса мазкур ШНҚнинг 36-жадвалидаги талаблар асосида қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
956. В>0,5 консистенция коэффициентига эга бўлган лой тупроқлар учун қатлам қалинлиги h3 ни тупроқнинг мустаҳкамлик хоссаларига ва музлашдан кўпчишга мойиллик даражасига қараб, лекин 0,5 m дан кам бўлмаган миқдорда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
957. IV ва V тоифадаги йўллар учун лой тупроқли асосни дренажланадиган тупроқ билан алмаштириш зарурати, шунингдек ўймаларнинг қатлам қалинлиги h3 техник-иқтисодий лойиҳаларнинг ҳисоб-китобларида асосланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Тоғ жинсларидаги ўймалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
958. Тоғ жинсидаги ўймаларни мақбул муҳандислик-геологик шароитларга эга бўлган участкаларда мустаҳкамлигига оид ҳисоб-китоблар ўтказмай лойиҳалаштиришга йўл қўйилади, шу жумладан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тоғ жинслари мустаҳкам жойланиши лойиҳалаштирилаётган қиялик доирасида бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қатланган тоғ жинсларининг заифлашган сатҳлари горизонтал, вертикал ва нишабликда жойлашган холларда, киялик юзасида кўтарма томонга қараб ювилиш бўлмаганда, ҳамда уваланиш юзаси нишаблиги бурчаги тупроқ ишқаланиш бурчагидан кичик бўлганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
959. Тик тоғ ёнбағирлари доирасидаги, шу жумладан дарёларнинг сиқилиб ўтадиган жойларидаги ўймаларни, шунингдек тоғ жинсларидаги чуқурлиги 6 m дан кўпроқ ўймаларни барча ҳолатларда ҳам, агар иккинчи йўл қурилиши яқин 15 йил ичида қурилиши мўлжалланаётган бўлса, икки йўлли қилиб лойиҳалаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
960. Кам нуровчи тоғ жинсларидаги темир йўл ўймаларини мазкур ШНҚнинг 14-иловаси 11-расмида келтирилган кўндаланг кесимларга мувофиқ лойиҳалаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
961. Чуқурлиги 6 m гача бўлган ўймаларнинг паст тарафдан кенглигини 9 m га, чуқурлиги 6 дан 16 m гача бўлса — 10 m га тенг қилиб олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
962. Тиргак деворлар қурилган тақдирда ушбу ифодаларни камайтириш мумкин, бу ҳолда йўл ўқидан шпалларнинг таглиги даражасидаги қияликкача масофаси ўймани ясаш учун қўлланадиган усулларига боғлиқ равишда белгиланади ва I, II тоифали линияларда ва иккинчи йўлларда ҳар қайси тарафга камида 3,7 m, III — V тоифали йўлларда бир тарафга 3,7 m, иккинчи тарафга эса 3 m ни ташкил этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
963. Ўймаларнинг ёнбағири қисмида кенглиги 6 m, чуқурлиги 2,5 m ва баландлиги 2,8 m бўлган камераларни лойиҳалаш ва уларни кўтарманинг ҳар қайси тарафидан 300 m оралиқда шахмат тартибида жойлаштириш лозим. Камералар ўртасидаги оралиқларда мазкур ШНҚнинг 14-иловаси а — расмига кўра ҳар 50 m да кенглиги 3 m, чуқурлиги 1 m, баландлиги 2 m бўлган токча жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
964. Ўймаларнинг атрофидаги сувни четлаштирилишини тартибга солиш учун кўтарма асосий майдончасининг ҳар икки тарафида мазкур ШНҚнинг 14-иловаси а-расмига мувофиқ маҳаллий тошлардан ёки бетон блокларидан ясалган ҳошиялар ўрнатишни ёки мазкур ШНҚнинг 11-иловаси б-расмига мувофиқ йўл чети ариқлар қуришни, уларнинг чуқурлигини гидравлик ҳисоб-китоблар билан асослаган ҳолда назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
965. Асосланган ҳолатларда йўл тўшамаси асосини мазкур ШНҚнинг 14-иловаси г-расмига мувофиқ йирик парчали тошлардан ёки қумлоқ тупроқдан тайёрлашни лойиҳалаштиришга йўл қўйилади. Суст нуровчи тоғ жинсларидаги ўймалар қиялиги мазкур ШНҚнинг 16-жадвалдаги талаблар асосида белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
966. Енгил нуровчи тоғ жинсларидаги ўймаларни ариқ ёнбошида токчалар мазкур ШНҚнинг 15-иловаси 12-расмига, шунингдек йўлни қияликлардан тўкилиб тушадиган нураш материалларидан ҳимоялаш учун тўсиб турувчи йўл четидаги ариқ-траншеялар мазкур ШНҚнинг 16-иловаси 13-расмига кўра лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
967. Ўймалар ён бағри қиялигини жинсларнинг ҳолатига ва хоссаларига, қатламланиш хусусиятига, қияликларнинг баландлигига ва ўймани тайёрлаш усулларига боғлиқ равишда мазкур ШНҚнинг 35-жадвалига, ариққа ёндош токча кенглигини эса мазкур ШНҚнинг 36-жадвалига мувофиқ белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
968. I — III тоифадан паст бўлмаган йўллар учун траншеяларнинг кенглиги L ва чуқурлиги hт ни тегишли тарзда 4,0 ва 1,1 m га тенг қилиб олиш керак. Ўймаларнинг қиялигидан ва тоғ ёнбағирларидан алоҳида тошларнинг қулаб тушиш эҳтимоли мавжуд бўлган участкалар доирасида траншеяларнинг кенгилиги ва чуқурлигини ҳисоб-китоб маълумотлари асосида белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV — V тоифадаги йўлларда траншеялар қўлланишининг мақсадга мувофиқлиги ва уларнинг ўймалардаги ўлчамлари лойиҳаларда асослаб берилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
969. Енгил нуровчи юмшаладиган тоғ жинсларида ўймаларни мазкур ШНҚнинг 9-иловаси 6-расмига ва мазкур ШНҚнинг 12-иловаси 9-расмига кўра кўндаланг кесимларга мувофиқ, мазкур ШНҚнинг 35-жадвалига кўра белгиланадиган қиялик тиккалиги билан ҳамда мазкур ШНҚнинг 36-жадвали бўйича ариққа ёндош токчалар кенглиги билан лойиҳалаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
970. Элювиал ва делювиал қатламлардаги тошли ўймалар ён бағрининг юқори қисмини қатлам қаватининг катталигига, жинс турига ва унинг емирилувганлик даражасига қараб 1:1 дан 1:1,5 гача қияликда лойиҳалаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
971. Агар уваланган қатламларнинг катталиги 3 m дан кўп бўлса, асослантирилган ҳолда уваланган қатламларнинг қиялигидан тоғ жинсларини ажратиб турадиган, кенглиги камида 3 m бўлган токчалар қурилишини назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31-боб. Ботқоқликлардаги кўтармалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
972. Ботқоқликлардаги кўтармаларни қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаштириш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йўлнинг тоифасини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фойдаланилаётган тупроқнинг турини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўтарманинг баландлигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ботқоқликларнинг чуқурлиги ва ҳолатига кўра белгиланадиган тури, кўтарманинг асоси сифатида ботқоқликни ташкил этувчи торфнинг ва бошқа ажратмаларнинг ҳолати ва хоссаларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ботқоқлик минерал тубининг қиялигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
жойнинг рельефини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
973. Темир йўлларнинг йўл пойларини лойиҳалаштириши ва қурилиши чоғида ботқоқликларнинг уч асосий турини фарқлаш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I-тур: баландлиги 3 m гача бўлган кўтармаларнинг таъсири остида сиқиладиган барқарор консистенцияли торф билан ва бошқа ботқоқ ажратмалари билан тўлиб қолган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II-тур: баландлиги 3 m гача бўлган кўтармаларнинг таъсири остида эзиладиган турли консистенциядаги торф ва бошқа ботқоқ ажратмалари билан тўлиб қолган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III-тур: балчиқ ва сув билан, шу жумладан торф қобиқлари (справинлар) ҳам мавжуд аралашма билан тўлиб қолган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
974. Ботқоқликларнинг турларини муҳандислик-геологик тадқиқот бўйича қуйидагича аниқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чуқурлиги минерал туб сатҳидан 1 m дан кам бўлмаган геологик кесим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
торфнинг ва бошқа ботқоқлик ажратмаларининг физик-механик тавсифлари ва сифат (визуал) кўрсаткичлари мазкур ШНҚнинг 2-иловаси 51-жадвалига мувофиқ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
975. Ботқоқликда кўтармаларни лойиҳалаштиришда қуйидагиларни назарда тутиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ботқоқликларнинг трасса билан кесишувини тор жойларда, устувор равишда чуқурлиги кам ва минерал тубнинг кўндаланг кесими минимал участкаларда жойлаштиришни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўтарманинг чўкиш муддатини имкон қадар қурилиш даври билан чекланиши; техник жиҳатдан имкони бўлган ҳолатда ва иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ бўлса, ботқоқликни ер ишлари бошлагунга қадар қуритишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бутун кўтармани ёки унинг пастки қисмини барпо этиш учун устувор равишда дренажланувчи тупроқлардан фойдаланишни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
976. Дренажловчи тупроқ мавжуд бўлмаган ҳолда I ва II тоифали ботқоқликлардаги кўтармалар учун чангсимон қумдан, шунингдек енгил йирик ва енгил қумлоқдан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
977. Ушбу тупроқлардан, шунингдек бошқа лой тупроқлардан III турдаги ботқоқликларда фақат кўтармаларнинг ердан юқори устки қисми учун қуйидаги шартларга риоя этган ҳолда фойдаланиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўтарманинг пастки қисми учун дренажловчи тупроқлардан фойдаланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
дренажловчи тупроқлардан тузилган кўтарманинг пастки қисми қирғоғининг кўтарилиши ўлчамини ботқоқлик ёки ер устки суви сатҳидан камида 0,5 m қилиб белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўтарманинг ер устки қисми кўндаланг кесимини ва унинг устки кўринишини фойдаланилаётган лой тупроқнинг ёки чангсимон қумнинг турига, ҳолатига ва хоссаларига мос тарзда лойиҳалаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
978. Ботқоқликлар устидан ўтувчи кўтарма қирғоғи кўтарилишининг ўлчамини мазкур ШНҚнинг 37-жадвалида келтирилган қийматлардан кам бўлмаган ҳолда белгиланилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
979. Қуритилган ёки қуритилаётган ботқоқликлар устида чангсимон қумдан ва енгил қумлоқдан барпо этилаётган кўтармалар баландлигини сизот сувлари ёки сувни четга йўналтирувчи зовурлардаги сув сатҳидан 2,0 m баланд ва ундан кўпроқ қилиб лойиҳалаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

37-жадвал

Кўтарма учун ишлатилаётган тупроқнинг тури

Қирғоқнинг сатҳ юзасидан кўтарилиши ўлчами,

m

ботқоқ

сув

Дренажловчи

Майда қум, майда енгил қумлоқ

Чангсимон қум, енгил қумлоқ

0,8 — 1,2*

1,2 — 1,8**

1,5 — 2,0**

1,0

1,2 — 1,8**

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* 0,8 ва 1,2 — кўтарманинг асосида торф тўлиқ ёки қисман йўқотилганлигига мос равишда баландлик ўлчами.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
** Музлаш чуқурлиги 2,0 m ва ундан ортиқ бўлганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
980. I-тур ботқоқликларидаги 3 m гача баландликдаги кўтармаларнинг асосидаги торфни бутунлай ёки қисман чиқариб ташлаб, уни ботқоқликнинг чуқурлигига қараб, минерал тупроқ билан алмаштирилишини ҳисобга олиб лойиҳалаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
981. Чуқурлиги 2 m гача бўлган ботқоқликларда мазкур ШНҚнинг 17-иловаси 14-расмига кўра торфнинг тўлиқ чиқариб ташланишини назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
982. Торфнинг қисман чиқариб ташланиши чуқурлиги 2 m дан ортиқ бўлган ботқоқликларда мазкур ШНҚнинг 18-иловаси 15-расмига кўра қўллашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
983. Торфнинг қисман чиқариб ташланишида траншеянинг чуқурлигини белгилашда кўтарманинг ботқоқлик устидаги баландлиги ва торфи чиқариб юборилган траншеянинг чуқурлиги суммасини I ва II тоифа йўллар учун камида 3,5 m ва III тоифа йўллар учун камида 3 m қилиб белгилаш зарур, кўтарманинг ботқоқлик сатҳидан қуйида жойлашган қисмининг баландлигини ва ҳисобланган чўкиш қийматини ҳам ўз ичига олган кўтарманинг умумий баландлиги билан кўтарманинг остидаги торфнинг зичланган қатлами ўртасидаги нисбат 2:1 дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
984. Торфни чиқариб ташлаш траншеясининг ёнбағир қиялигини ишларни бажариш услубига мувофиқ 1:0 дан 1:0,5 гача белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
985. IV ва V тоифадаги йўллар учун мазкур ШНҚда келтирилган кўрсаткичларни маҳаллий шароитларни ҳисобга олиб, смета қийматини асосланган ҳолда пасайтириш имкониятларидан келиб чиқиб белгиланишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
986. Баландлиги 3 m дан ортиқ бўлган, I-турга мансуб ботқоқликларда барпо этилаётган кўтармаларни мазкур ШНҚнинг 19-иловаси 16-расмига кўра келтирилган кўндаланг кесимларга мувофиқ, торфни йўл тўшамаси учун табиий асос сифатида фойдаланилишини мўлжаллаб лойиҳалаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
987. Торфни қисман чиқарилиб юборилган тақдирда ер ишларининг ҳажмини йўл тўшамаси асосидаги торфнинг сиқилувчанлиги оқибатида кўтарманинг чўкишини ҳисобга олиб аниқлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
988. Чуқурлиги 4 m гача бўлган ботқоқликлардаги баландлиги 4 m гача бўлган кўтармаларнинг чўкиш миқдорини лойиҳани ишлаб чиқиш босқичида ёки техник ишчи лойиҳани тузиш вақтида мазкур ШНҚнинг 38-жадвалида келтирилган талаблар асосида аниқлаш керак. Кўтармаларни чангсимон қумлардан ва енгил қумлоқлардан мазкур ШНҚнинг 15-иловаси б-расмига кўра торфни чиқариб юбориш траншеяларининг чеккаларидаги чўкиш ҳажми S1 ни торфнинг қисилувчан қалинлиги мазкур ШНҚнинг 19-иловага мувофиқ h0 нинг 10 фоизга тенг деб олишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

38-жадвал

Торфнинг қисилувчан қалинлиги,

m

Торфнинг қисилувчан қатламининг қалинлигига фоиз ҳисобида чўкиш қиймати S кўтармаларнинг баландлиги қуйидагича бўлганда

< 3 m торф қисман чиқариб юборилганда

3 дан 4 m гача табиий асосда

2

2 дан 4 гача

25

30

60

50

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
989. II а-турга мансуб ботқоқликларда барпо этиладиган кўтармаларни, уларнинг баландлигидан қатъий назар, торфни тўлиқ йўқотилишини, консистенциянинг турғунлигини ва кўтармалар ботқоқликнинг минерал тубига ўтиришини ҳисобга олиб, мазкур ШНҚнинг 20-иловаси 17-расмида келтирилган кўндаланг кесимларга мувофиқ лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
990. Торф тўплагич-зовурларнинг чуқурлигини илдизли ўсимлик қопламаси қалинлигига тенг қилиб, аммо 1 m дан кам бўлмаган ўлчамда олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
991. Ўрмонли ҳудудларда III — V тоифали темир йўллар учун торфни чиқариб юбориш ўрнига техник-иқтисодий асосланган лойиҳа ечими асосида кўтармаларни тўшамалар устига ўрнатишга қуйидаги шартлар билан йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўшамалар устидаги кўтарманинг умумий баландлиги унинг чўккан қисмини ҳисобга олинган ҳолда 3 m дан кам бўлмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эксплуатация қилиш даврида тўшамали йўл доимо сизот сувлар сатҳидан пастда бўлиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
992. III турдаги ботқоқликларда барпо этилаётган кўтармаларни ботқоқликнинг минерал тубини кўтарманинг асоси сифатида фойдаланишни инобатга олиб, аввалдан торфли қобиғни чиқариб ташлашни мазкур ШНҚнинг 21-иловаси 18-расмига кўра ёки чиқармасдан лойиҳалаш лозим
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
993. Кейинги ҳолатда кўтарманинг баландлиги унинг ер остки қисмини ҳам ҳисобга олганда торф қобиғи сатҳидан 3 m дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
994. Торф қобиғининг сиқилиши ҳисобига кўтарманинг чўкиш қиймати мазкур ШНҚнинг 19-жадвалда келтирилган талаблар асосида аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
995. Кўтарманинг пастки қисми учун дренажловчи тупроқдан фойдаланишни назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ботқоқликдан қуйи сатҳдаги кўтармаларнинг қиялик нишаби мазкур ШНҚнинг 39-жадвалида келтирилган талаблар асосида аниқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

39-жадвал

Тупроқ тури

Қияликлар нишаби

Майда ва чангсимон қум…………………………………………………

Йирик ва ўртача қум………………………………………………….

Шағал, майда тош, майдаланган тош, суст нурайдиган жинс тоши пород

1:4

1:2

1:1,5

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
996. Кўтармалар учун лойиҳа бўйича торфдан йўл тўшамасининг асоси сифатида фойдаланиш назарда тутилган, шу жумладан қисман торфни чиқариб юбориш қўлланган ҳолатларда, тайёр йўл тўшамасини статик ва динамик синовдан ўтказишни назарда тутиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32-боб. Шўрхок тупроқли участкалардаги кўтармалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
997. Шўрланган тупроқлар тарқалган ҳудудларда йўл тўшамаси, кўтармани барпо этиш материали ёки унинг асоси сифатида фойдаланилаётган тупроқнинг шўрланиш даражасини ва сифат хусусиятини ҳисобга олган ҳолда мазкур ШНҚнинг 2-иловасига кўра лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
998. Суст ва ўртача шўрланган тупроқлардан намунавий конструкциядаги кўтармалар учун ушбу ШНҚнинг 29-боби талабларига мувофиқ фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
999. Кучли шўрланган тупроқлардан фақат қуруқ ёки қуритилган асосли ва сизот сувлари чуқур жойлашган участкаларда, йўл тўшамасининг устки қисмини янада шўрланишидан ҳимоя қилишга қаратилган мажбурий чоралар кўриш шарти билан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1000. Ўта шўрланган тупроқлардан кўтармаларни барпо этиш учун фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1001. Қуруқ табиий асосдаги суст ва ўртача шўрланган тупроқдан тузилган кўтармалар ушбу ШНҚга мувофиқ лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1002. Кучли ва ўта шўрланган тупроқли жойларда қуйидагиларни солиштириб кўриш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ушбу участкани четлаб ўтишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йўл тўшамасини ташиб келтирилган шўрланмаган, суст ёки ўртача шўрланган тупроқлардан барпо этиш ва бунда уларнинг янада шўрланишига қарши чоралар кўриш, шу жумладан кўтармалар баландлигини мазкур ШНҚнинг 33-жадвалига мувофиқ белгилаш ёки сизот сувларнинг сатҳини тегишли даражада пасайтиришни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1003. Кучли ва ўта шўрланган тупроқли участкаларда ҳамда суст ва ўрта шўрланган табиий асосли нам ва ҳўл тупроқли участкаларда, кўтармалар жисмидаги тупроқнинг янада шўрланишининг олдини олиш чораларини назарда тутиш керак. Шу жумладан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
вақти-вақти билан тепага чиқиб турадиган сизот сувлар мавжуд бўлган ҳолатларда бутун кўтармани ёки унинг пастки қисмини камида 0,7 m баландликда барпо этиш учун дренажловчи тупроқдан фойдаланиш керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
майда ва чангсимон қумлардан, лой ва бошқа дренажланмайдиган тупроқлардан тузилган кўтармаларнинг баландлигини мазкур ШНҚнинг 33-жадвалида келтирилган меъёрдан кам бўлмаган миқдорда белгилаш керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10 фоиз дан ортиқ шўрланган тупроқнинг уваланувчан устки қисмини 0,5 m гача қалинликда кўчириб ташлаб, ўрнига мазкур ШНҚнинг 22-иловаси 19 а-расмига мувофиқ сифатли тупроқ ётқизиш, қуруқ табиий асосга эга ва сизот сувлари чуқур жойлашган 6 м гача баландликдаги кўтармалар остига ва мазкур ШНҚнинг 22-иловаси 19 б-расмига мувофиқ, сизот сувлари унчалик чуқур жойлашмаган, вақти — вақти билан тепага чиқиб турадиган участкаларда сизот сувларнинг сатҳини пасайтирадиган дренаж ва сув четга йўналтирувчи қурилмалар барпо этилишини назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33-боб. Қумлар тарқалган ҳудудлардаги йўл тўшамаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1004. Қумлар тарқаладиган ҳудудларда йўл тўшамасини лойиҳалаш қумли уюмлар таъсирига кам учрайдиган йўл тўшамаси конструкциясини танлашдан, қумларни мустаҳкамлаш талаб этиладиган доираларни аниқлашдан ва уларни мустаҳкамлаш бўйича чора-тадбирларни белгилашдан, шунингдек маҳаллий шароитларни инобатга олган ҳолда йўл тўшамаси тупроғининг шамол учириб кетишига қарши ва қум уюмларидан ҳимоя қилиш бўйича қуйидаги чора-тадбирлар мажмуини ишлаб чиқиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
жой рельефи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қумларнинг ҳаракатчанлиги (ўсимликлар билан мустаҳкамлаш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қумларнинг донадорлик таркиби, унинг намлиги ва шўрланганлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1005. Қумларнинг ҳаракатчанлик даражасининг тавсифи мазкур ШНҚнинг 40-жадвалига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1006. Қумларни сунъий мустаҳкамланиши талаб этиладиган доиранинг кенглигини қумларнинг ҳаракатчанлик даражасига ва йил давомида йўлга кўчиб ўтадиган қумларнинг ҳажмига боғлиқ равишда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1007. I — III тоифадаги йўллар учун ушбу доиранинг тахминий кенглиги қуйидагича бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ниҳоятда кучли қум кўчадиган участкаларда (йилига 30 m3/m дан кўпроқ ҳажмли қум кўчиб юриши қайд этилса) — 300 m гача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кучли қум кўчадиган участкаларда (йилига 20-30 m3/m) — 200 м гача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўртача қум кўчадиган (йилига 10-20 m3/m) — 150 m гача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
суст қум кўчадиган (йилига 10 m3/m) — 100 m гача.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

40-жадвал

Қумнинг ҳаракатчанлиги

Таркибида чангсимон-лойли фракциялар мавжудлиги, фоиз, донадорлик таркиби

Ўсимлик қопланганлиги, фоиз

Ўсимлик қопламасининг тавсифи

Ҳаракатланиш тури ва хоссаси

1

2

3

4

5

Ҳаракатчан

(барханли)

<5

қум бир жинсли, қиррадорилик жадвали бир чўққили

<15

Ўсимлик мавжуд эмас. Яккам-дуккам бутасимон ёки пастқам жойларда сийрак ўт

Рельеф шаклининг бостирувчан, бостирувчан-тебранувчан ҳаракати

Кам ҳаракатли

(ярим чакалак)

5-15

қум тарамларда бир жинсли,

қиррадорилик жадвали бир

чўққили

Пастқам жойларда

қиррадорилик жадвали икки

чўққили

15-35

Дарахт-бутасимон ўсимлик ва майса мавжуд. Пастқам жойларда чим қатламлари.

Алоҳида барханларнинг ва ўсимлик қоплаган ҳаракатсиз рельефдаги судрамаларнинг бостирувчан, бостирувчан-тебранувчан ҳаракати

Ҳаракатсиз

(ўсимлик қоплаган)

>15

Қиррадорилик жадвали икки

чўққили

>35

Ялпи ўсимлик ва чим қопламаси мавжуд. Қум тарамлари шакли яланғоч ёки сийрак ўсимлик билан қопланган

Шамолда кўчувчи қум

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ. Қумларнинг ҳаракатчанлик даражасини мўлжалланилаётган йўл трассасидан кенглиги 100 m дан кам бўлмаган тасма йўналишида аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1008. Қўриқланадиган ҳудуд кенглиги камида 500 m қилиб белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1009. Қумлар (ҳаракатчан, суст ҳаракатланувчи ва ҳаракатланмайдиган) тарқалган ҳудудларда бўйлама кесим ва йўл тўшамаси жойнинг рельефига мос равишда, ўсимликларни максимал даражада сақлаган ҳолда 0,9 m гача баландликдаги кўтармалар шаклида лойиҳалаш зарур. Баланд кўтармаларни истисно этиш керак, бунда улар шамол-қум оқимининг ўтиш шароитларини ўзгартириб юборади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1010. Баланд барханлар қаторини кесиб ўтилганда истисно тарзида қисқа ўймалар очишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1011. Кўтармалар устувор тарзда чуқурлиги чекланмайдиган ва ишларни ташкил этиш усулига кўра белгиланадиган тор ва чуқур захиралардан олинган тупроқдан лойиҳалаштирилади. Ён бағирлар қиялигини фойдаланилаётган қумларнинг табиий ён бағрининг бурчагига боғлиқ равишда 1:1,75 — 1:2 қилиб белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1012. Суст қум кўчадиган ва атмосфера ёғинлари тўлиқ сингиб кетадиган ҳаракатсиз ва кам ҳаракатли қумлардаги ўймалар мазкур ШНҚнинг 10-иловаси 7-расмидаги намунага мувофиқ лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1013. Ўртача ва кучли қум кўчадиган қумли участкаларда, шунингдек қор тўфонлари эҳтимоли мавжуд ёки атмосфера ёғинларининг йилнинг барча фаслларида ҳам ерга тўлиқ сингиб кетиши таъминланмайдиган ҳудудларда ўймаларни мазкур ШНҚнинг 23-иловаси 20-расмига мувофиқ лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1014. Бундай конструкцияни ўймалардан карьер сифатида фойдаланиш учун тавсия қилинади. Барча ҳолларда ўймаларнинг ён бағир қияликлари 1:1,75 — 1:2 қилиб белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1015. Мустаҳкамланиши талаб этиладиган тасмаларда, шу жумладан қурилиш даврида табиий қатламига зарар етказилган участкаларда йўл тўшамасини (ён бағирлар ва асосий майдон, ҳамда ўймалар қирғоғи бўйлаб 3 m кенгликдаги тасмалар, кўтармаларнинг ости) ва ҳаракатчан қумларни тасмаларда мустаҳкамлаш ишлари мазкур ШНҚнинг 40-бобидаги тавсияларга мувофиқ бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1016. Бу ҳолда маҳаллий шароитлардан келиб чиқиб, қумларни мустаҳкамлаш тадбирлари босқичма-босқич бажарилишига йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биринчи навбатда — 50 m гача кенгликдаги вақтинчалик механик ҳимоя тасмаси билан мустаҳкамлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иккинчи навбатда — қумларни маҳаллий дарахт-бута-майса ўсимликларини ўтқазиш орқали мустаҳкамлаш (фитомелиорация). Бу ишларни қум кўчишининг йўналишини ва ҳажмини аниқлагандан кейин эксплуатация даврида бажариш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1017. Йўл тўшамасини барпо этишни қишки-баҳорги мавсумда бажаришни назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34-боб. Сунъий суғориладиган ҳудудлардаги йўл тўшамаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1018. Суғориладиган ҳудудлардаги йўл тўшамасини сув режимининг қуйидагилар оқибатида келиб чиқадиган ноқулай таъсирини ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
суғориш чоғида ва тупроқни ювишда сизот сувлар сатҳининг умумий кўтарилишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йўлларнинг суғориш ва сув тўплагич — чиқаргич иншоотлари ёнида жойлаштирилганда сизот сувлар сатҳининг маҳаллий кўтарилишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тупроқнинг ювилиши ва суғорилиши чоғида сувни четга йўналтирувчи ва тоғолди зовурларининг, йўл четидаги ариқларининг сув остида қолиб кетиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1019. Эксплуатация вақтида очиқ коллектор-дренаж тармоғи чуқурлашишини ҳам ҳисобга олиш шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1020. Ўзлаштирилиши ва суғорилиши лозим бўлган ҳудудларда йўлни эксплутация қилиш даврида, сизот сувларнинг ҳисобланган горизонтини, сув хўжалиги органларининг келажакка тузилган маълумотлари бўйича, суғориш, ювиш ва дренаж тармоғини реконструкция қилиш ишлари натижасида сизот сувларнинг табиий сатҳини ўзгаришини ҳисобга олган ҳолда белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1021. Суғориладиган ҳудуддаги темир йўлнинг йўл тўшамасини жойнинг рельефини, ирригация тармоғи иншоотларининг конструкцияларини ва улардаги сув сарфини, аҳоли яшайдиган пунктларга ва экин далаларигача бўлган йўллар мавжудлигини, сув ўтказувчи иншоотларга бўлган заруратни, йўлни каналга яқинлашаётганида кўтарманинг баландлигини оширилишини, йўлни, каналларни ва дренаж тармоғи иншоотларини эксплуатация қилиш шароитларини ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1022. Дюкерлар ўрнатишдан қочиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1023. Бу ҳолда йўл тўшамасини, суғориш каналларидан юқори тарафда ва дренаж-коллектор тармоғидан пастки тарафда жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1024. Катта каналларни ва коллекторларни тўғри бурчакка яқин бўлган бурчак остида кесиб ўтиш, имкон қадар мавжуд бўлган каналларни, мавжуд коллекторларни қайта қуришдан (четга олиб чиқишдан) қочиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1025. Кўтармани суғориш каналлари бўйлаб жойлаштирилганда улардан кўтарманинг этак қисмигача йўл қўйиладиган минимал масофанинг узоқлиги филтрланадиган сизот сувларнинг ҳисобланган даражасини ва ушбу сатҳдан йўл қирғоғининг талаб этиладиган кўтарилишини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1026. Йўл тўшамасини суғориладиган ер майдонларидан минимал фойдаланишни ҳисобга олган ҳолда (захираларсиз) лойиҳалаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1027. Тоғда жойлашган ва сувни четлатувчи зовурлардан сув тақсимлагич сифатида фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1028. Тоғда жойлашган ва сувни четлатувчи зовурларнинг майда суғоргичлар (ариқлар) билан кесишган жойларни турли даражадаги баландликда лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1029. Сунъий суғориш ҳудудларида йўл тўшамаси мазкур ШНҚнинг 24-иловаси 21-расмига ва мазкур ШНҚнинг 29-боби 33-жадвалига мувофиқ кўтармалар тарзида лойиҳалаштирилиши лозим. Кўтарманинг баландлиги, унинг устки қатламларини намланишдан ва асосий майдончада шўрҳок қобиқ ҳосил бўлишидан муҳофаза қилинган ҳолда, алоҳида тарзда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1030. Суғориладиган майдонлар доирасидаги йўл тўшамасини устки кенглиги 3 m ва баландлиги камида 0,6 m ли, сувни четлатувчи зовурнинг қирғоғидан, кўтарманинг чеккасидан ёки электр узатиш линияси ва алоқа линияларидан 4 m дан кам бўлмаган масофада жойлаштириладиган валиклар билан ҳимоя қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1031. Бўйлама оқизма қийинчилик туғдирган холларда, сувни четлатувчи зовурлар ўрнига эни 3 m ва баландлиги 0,6 m бўлган бермали кўтармалар барпо этишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1032. Кўтарма темир бетон лотокли, ёпиқ қувурли дренлар ёки коллекторлардан тузилган суғориш каналлари бўйлаб жойлашган ҳолатларда, электр узатиш линиясидан уларгача бўлган масофа 10 m дан кам бўлмаслиги керак. Йўл ўқидан электр узатиш линиясигача бўлган масофа минимал йўл қўйиладиган миқдорда белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1033. Кўтарма этаги билан темир бетон лоток ўртасида сув қочирувчи зовур қурилмаси бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1034. Сунъий суғориладиган ҳудудларда йўл тўшамасини лойиҳалашда, чўкувчан тупроқларда (масалан, соғ тупроқсимон лойтупроқларда) асоснинг кўтарувчанлик салоҳияти ишончли эканлигини баҳолаш лозим ва зарур ҳолларда уни сунъий равишда мустаҳкамлаш (олдиндан намлантириш, шиббалаб зичлаш, чуқур портлатиш ва бошқалар) чораларини кўриш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1035. Трасса бўйлаб автойўллар мавжуд бўлмаган ҳолларда вақтинчалик ва тупроқ ташиш учун йўллар барпо этиш ва уларга суғориладиган ҳудуд доирасида сув сепишни назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35-боб. Захиралар, кавалерлар, банкетлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Захиралар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1036. Кўтармалар бўйлаб ётқизиладиган захиралар ёки кўтармадан узоқда жойлашган тупроқ карьерларини, ўймаларда етарли ҳажмдаги тупроқ мавжуд бўлмаган, ёндош ўймалардаги тупроқ кўтарма учун яроқсиз ҳисобланган ёки уни ташиб келтириш мақсадга мувофиқ бўлмаган тақдирда лойиҳалаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1037. Кўтармалар орқали сувни олиб ўтиш имконияти бўлмаса, кўтармалар бўйлаб захираларни жойлаштиришга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1038. Захираларни алоҳида пунктлар доирасида ва аҳоли яшайдиган жойларда, йўл бинолари ва кесишма йўллар жойлашган ерларда, карст ривожланган участкаларда, шунингдек дарёларда жойлаштиришга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1039. Алоҳида бинолар ва йўл кесишмалари билан ёндош захираларни сув ўтказувчи зовурлар, лотоклар ёки қувурлар билан улаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1040. Тупроқ карьерларининг ўлчамлари ва конфигурацияси тупроққа бўлган эҳтиёжга қараб ва хавфсизлик техникаси ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш талабларига мувофиқ белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1041. Лойиҳаланаётган кўтармага нисбатан захира жойлашуви йўл тўшамаси конструкциясига ва барпо этиш технологиясига таъсир этувчи маҳаллий шароитларни ҳисобга олган ҳолда мазкур ШНҚнинг 41-жадвалига мувофиқ белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

41-жадвал

Жойнинг кўндаланг нишаби

Захираларнинг жойлашуви

оптимал

йўл қўйиладиган

Ўзан бўйлаб 1:10

1:10 дан 1:5 гача

1:5 дан тик

Икки тарафдан тепа тарафдан захиралар лойиҳалаштирилмайди

Бир тарафдан

Икки тарафдан ёки қуйи тарафдан

Қияликнинг ва кўтарманинг захира барпо этилгандан кейинги умумий мустаҳкамлиги ҳисобга олинган алоҳида қарор асосида тепа тарафдан

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1042. Захиранинг ташқи қирғоғи билан шохобча тасманинг чегараси ўртасидаги масофа камида 1 m бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1043. Ҳаракатчан қумлар тарқалган ҳудудлардаги захираларни ушбу ШНҚнинг 33-бобига мувофиқ жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1044. Кўтарма ён бағри этаги билан захира қирғоғи ўртасида кенглиги камида 3 m бўлган берма қолдириш зарур. Баландлиги 2 m гача бўлган қуруқ асос устидаги кўтармалар учун оралиқ кенглигини 1 m га ча камайтириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1045. I — III тоифадаги темир йўлларнинг бўлғуси иккинчи йўли тарафидан берманинг кенглигини 7,1 m га тенг қилиб белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1046. Тепалик тарафдаги бермаларга захира томонга қаратиб мазкур ШНҚнинг 7-иловаси 4 а, б-расмларига мувофиқ тупроқни кесиб олиш ёки сепиш орқали 0,02 дан 0,04 гача кўндаланг нишаб яратиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1047. Захираларни йўл тўшамасини, ер устки сувлар таъсиридан тўсиб турувчи, сувни четлатувчи умумий қурилмаларга улаш ёки ушбу ШНҚнинг 36-бобига мувофиқ захиралардаги сувни атрофдаги қўшни пастқам жойларга алоҳида чиқариб юборишни назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1048. Сув чиқариш қурилмалари бўлмаган ёпиқ захираларни, дренажловчи тупроқли қурғоқчил иқлимли участкаларда ҳамда ҳаракатчан қумли ҳудудларда қўллашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1049. Сувни четлатувчи умумий тизимга кирувчи захираларнинг тубига кўндаланг ва бўйлама нишаблар берилиши лозим. Кўндаланг нишаб 0,02 ‰ дан, бўйлама нишаб эса 2‰ дан кам бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1050. Кенглиги 10 m гача бўлган захиранинг тубини йўл тўшамасидан кўндаланг бир тарафлама нишаб қилиб лойиҳалаштириш, 10 m дан ортиқ бўлган ҳолда эса, захиранинг четларидан бошланиб ўртасига қартилган икки тарафлама нишаб қилиб лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1051. Кўтарманинг қуйи тарафидан тортилган захиранинг катта бўйлама нишаби 8 ‰ дан, енгил ювилиб кетадиган тупроқлар учун эса 5‰ дан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1052. Тепалик тарафидан кўтарманинг захира туби нишаблиги тупроқнинг тури, унинг миқдори ва сувнинг оқиш тезлигини хисоб-китоб қилиш орқали белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1053. Маҳаллий рельефнинг шароитига кўра, захира тубининг бўйлама нишаби тупроқнинг ювилишига кўра йўл қўйилганидан қияроқ бўлиб қолса, захираларни алоҳида-алоҳида участкалар тарзида йўл қўйиладиган энг катта нишаб билан лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1054. Захиранинг қўшни участкалари орасида кенглиги камида 3 m бўлган, бузилмаган тупроқли тасмалар, захира пастки қисми участкасининг тоғ ён бағри билан туташадиган жойларда камида 2 m бузилмаган тупроқли тасмалар қолдириш ва ушбу ШНҚнинг 36-боби талабларига мувофиқ уларда баландлиги 0,5 m гача бўлган сув туширгичлари бўлган зовурлар қурилмасини назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1055. Захираларнинг ён бағирларининг нишабларини 1:1,5 дан қия қилмасдан лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1056. Захираларнинг ўлчамларини тупроққа бўлган эҳтиёж шартларига асосан белгилаш лозим, чуқурлигини белгилашда эса, бундан ташқари ишлатиладиган ер ковлагич машиналарнинг кўрсаткичларини ва бўйлама сувни четлатувчига қўйиладиган талабларни ҳисобга олган ҳолда белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1057. Сувни четлатувчи сифатида фойдаланилаётган захиранинг чуқурлигини оширишнинг имкони бўлмаса ёки мақсадга мувофиқ бўлмаган ҳолатларда, шунингдек захираларнинг бўйлама нишаби 5‰ дан кам бўлганда, сувни чиқариб юбориш учун захиранинг қуйи қисмида сувни четлатувчи зовур жойлаштириш билан лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1058. Кўндаланг ўлчамлар, бўйлама нишаб ва зовурларни мустаҳкамлаш турлари ушбу ШНҚнинг 36 ва 40-боблар талабларига мувофиқ белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1059. Дарёларнинг қайирларида захираларни ётқизишга истисно этилган ҳоллардагина йўл қўйилади, бунда қуйидагилар бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
захираларнинг жойлашувини сув йўналишини тартибга солувчи иншоотлар билан боғлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
захиранинг пастки поёни билан ёз чилласидаги ўртача сув сатҳи қисқариши ўртасидаги масофа камида 10 m бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
захиралар тубининг белгисини ёз чилласидаги ўртача сув сатҳидан юқори белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
захирадан сувни чиқариб юбориш учун зовур қурилмасини назарда тутиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўтарма этаги билан захира чети ўртасидаги бермани камида 4 m қилиб белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
агар тошқин чоғида сув захира бўйлаб оқиш эҳтимоли мавжуд бўлса, захираларда кўтарма жойлашган тарафдан дамба шаклидаги дўнглар қолдириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1060. Захиранинг бир кенгликдан бошқасига ўтишини дала ён бағирлари тахминан 15° нишабига оғдириш ҳисобига белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1061. Тупроқ карьерларида қазиш ишлари тугатганидан сўнг, уларда кейинчалик дарахтлар ўтқазилишини (экилишини), карьердан сув омбори сифатида ёки бошқа халқ хўжалиги мақсадларида фойдаланилишини ҳисобга олган ҳолда, ёнбағирларни текислаш ишларини амалга оширишни назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Кавальерлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1062. Ўймалардан олинган тупроқларни кўтармалар учун фойдаланилишга яроқсиз ёки мақсадга яроқсиз эмас (яроқли) деб топилган ҳолларда, шунингдек бевосита ўймалар яқин оралиғидаги рельефнинг пастқам жойларида ўймалардан олинган яроқсиз ёки ортиқча тупроқларни жойлаштириш ва режалаштириш талаб этилган ҳолатларда, кавальерларни назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1063. Қуйидаги ҳолларда тупроқни кавальерларга жойлаштиришга йўл қўйилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
станция ҳудудларида, аҳоли яшайдиган пунктлар ва саноат корхоналари ҳудудларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кавальерлар йўл тўшамасининг, шу жумладан майда ўймалар бўйлаб қор ёки қум уюми билан тўлиб қолишига имкон яратадиган жойларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ярим ўймаларнинг тепалик тарафида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1064. Кавальерлар мазкур ШНҚнинг 25-иловаси 22-расмига мувофиқ лойиҳалаштириш лозим ва жойнинг кўндаланг нишабига мазкур ШНҚнинг 42-жадвалига мувофиқ боғлиқ тарзда ҳамда қор ёки қум уюми билан тўлиб қолиш шароитини, шунингдек кавальерга ётқизиладиган тупроқнинг хоссаларини ва ҳолатини ҳисобга олиб, жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1065. Кавальер этагидан то лойиҳаланаётган ўйманинг четигача бўлган масофа, яқин келажакда темир йўлнинг иккинчи йўли қурилиши мўлжалланаётган участкаларда эса бўлғуси йўл тўшамаси учун ўйманинг четигача бўлган масофа энг камида 5 m дан бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1066. Ўта намланган лой тупроқли участкаларда, шу жумладан юқори йўл мавжуд бўлган ҳолларда бу масофа (5 + Н) ≥10 m дан кам бўлмаслиги керак, бу ерда Н — лойиҳаланаётган ўйма ён бағри қиялигининг баландлиги ҳисобланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1067. Йўл тўшамасининг қуйи тарафидан кавальерларни пасайиб тушган жойларда камида ҳар 50 m масофада узилишлар билан лойиҳалаш керак. Узилишнинг паст тарафдан кенглиги камида 3 m бўлиши лозим. Ўйманинг чети билан пастки кавальернинг таглигигача бўлган майдонча узилиш тарафига қараб кўндаланг нишаб бериш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

42-жадвал

Жойнинг кўндаланг нишаби

Кавальерларнинг жойлашуви

оптимал

йўл қўйиладиган

Ўзан бўйича 1:5

1:5 дан 1:3 гача

Икки тарафдан

Қуйи тарафдан

Бир тарафдан

Иншоотнинг умумий мустаҳкамлиги ҳисоб-китобини текшириб уст тарафдан

1:3 дан тикроқ

Маҳаллий шароитларни ва иншоотнинг умумий мустаҳкамлиги ҳисоб-китобини текшириб ўрнатиш зарур

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1068. Кескин ён бағирларда жойлашган ярим ўймалар чегарасида, шунингдек темир йўлнинг алоҳида пунктлари доирасидаги, кўтармалар учун яроқсиз ҳисобланган ёки ортиқча бўлган тупроқни кўтарманинг пастки тарафига жойлаштириш керак, бу ҳолда кўтарма қўшимча тўкмасининг тепасини йўл тўшамаси қирғоғидан камида 0,5 m пастроқ қилиб, кўтармадан 0,02 — 0,04 ‰ нишабликда лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1069. Қумли ҳудудларда кучли уюмли участкаларда ўймалардан чиққан ортиқча тупроқни кавальерлар шаклида жойлаштирмасдан, балки баландлиги 1 m бўлган қатламлар тарзида жойлаштириб, зудлик билан унинг устки қисмини мустаҳкамлаш зарур. Суст учирмали участкалардаги кавальерларни ушбу ШНҚ га мувофиқ лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1070. Кавальерларни қуриш ишларини бажариш лойиҳасида тупроқни 1 m баландликда қават-қават қилиб ётқизиш ва ҳар бир қатламни бульдозерда планировка қилишни назарда тутиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Банкетлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1071. Банкетни, ер устки сувларини тепалик ёнбағридаги ўйма чети сатҳи ва кавальер таглиги ўртасидаги банкеторти зовурига чиқаришни тартибга солиш учун мазкур ШНҚнинг 24-иловаси 22-расмига мувофиқ лойиҳалаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1072. Банкетларни учбурчак шаклида, баландлигини 0,6 m дан оширмасдан, кўтарма тарафидан 1:1,5 дан тик бўлмаган нишаб ўрнатиб, ён бағир тагидан ўйманинг четигача бўлган масофани 1 m қилиб лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1073. Банкетнинг устига банкеторти зовури томонга қаратиб, 0,02 — 0,04 миқдорида нишаб белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1074. Банкет билан кавальер оралиғида жойлаштириладиган банкет орти зовури қуйидаги ўлчамларга эга бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бўйлама нишаби камида 5‰;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
трапециясимон шаклда туби бўйича чуқурлиги ва кенглиги 0,3 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ён бағир қиялиги 1:1,5 зовурнинг қирғоғидан кавальер ён бағри таглигигача бўлган масофа 0,5 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1075. Банкет орти зовурларининг учбурчак шаклда, чуқурлигини 0,4 m қилиб лойиҳалаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1076. Банкет орти зовурли банкетларнинг қиялиги 1:5 ва ундан кўп бўлган тепалик ёнбағирларида, шунингдек соғ тупроқли ва қояли тупроқли ўймалар ёнида лойиҳалашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1077. Бундай ҳолларда маҳаллий шароитларни ҳисобга олиб, сувни четлатувчи қурилмаларни алоҳида тартибда лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1078. Қиялама тепалик ёнбағирларида, шунингдек чуқур бўлмаган ўймаларда банкетлар ва банкеторти зовурларининг жойлаштирилиши мақсадга мувофиқ деб ҳисобланмаса, лойиҳада ёнбағир сатҳини ўймага туташган тарафидан кенглиги 3 m яқин тасмада ўймага нисбатан кўндаланг нишабни 0,02 миқдорида белгилаб планировка қилинишини ва уни чим экиш орқали мустаҳкамланишини назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36-боб. Ер устки сувларини четлатиш қурилмалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Сувни четлатувчи зовурлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1079. Йўл тўшамасининг турғунлиги, мустаҳкамлиги ҳамда унинг қурилиши ва эксплуатация қилиш шароитларида мўътадил ишлаши кўп жиҳатдан сув четлатувчи қурилмаларнинг мавжудлигига ва ҳолатига боғлиқ бўлганлиги сабабли, йўл тўшамасининг лойиҳаларига доимий ва вақтинчалик (қурилиш даври учун) ер устки сувларини четга йўналтирувчи қурилмаларни киритиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1080. Қурғоқчил иқлимли ҳудудлардаги қумли участкаларда йўл тўшамасини лойиҳалаштиришда ер устки сувларини четга йўналтирувчи қурилмаларни назарда тутмасликка йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1081. Ер устки сувларини қуйидагича четга йўналтириш назарда тутилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўтармалардан ва ярим кўтармалардан — зовурлар (тепали, кўндаланг ва бўйлама сувни четга чиқариш ва қуритиш зовурлари) ёки захиралар билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўймалар ва ярим ўймалар ён бағиридан — зовурлар (тепалик ёнбағиридаги ва баркеторти зовурлари) билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўймалар ва ярим ўймалардаги йўл тўшамасининг асосий майдончасидан — четки ариқлар ва лотоклар билан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1082. Ер устки сувини йўл тўшамасидан рельефнинг пастқам жойларига, шу жумладан сув ўтказгич иншоотларга қараб йўналтириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1083. Йўл тўшамасининг тепалик ёнбағри тарафидан йўл билан кесишиб ўтадиган ҳар бир сув бўлмасидан бошлаб сув ўтказгич иншоотгача ёки йўл тўшамасидан сувни кўндаланг равишда четга чиқариш имкони бўлган жойгача ялпи бўйлама сувни четга йўналтириш назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1084. Сувни четга йўналтириш қурилмаларни лойиҳалаш ишлари таркибига қуйидагилар кириши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сувтўплагич ҳавзадан оқиб келадиган сувнинг ҳажмини аниқлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сувни четга йўналтириш қурилмаларнинг тури, ўлчами ва жойлашиши белгилаш ва қурилмаларни ўрнатиш учун ер ковловчи машиналар фойдаланиш, шунингдек эксплуатация қилиш жараёнида сувни тозалаш имкониятини белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қабул қилинган ён бағир ва тубни мустаҳкамлаш усулида ўзаннинг балчиқланишини ёки ювилиб кетишини истисно этувчи сувнинг кўндаланг нишабини ва оқиш тезлигини белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
белгиланган нишабда керакли сув ўтишини таъминлайдиган кўндаланг кесим майдонини ҳисоблаб текшириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1085. Мураккаб муҳандислик-геологик шароитлардаги участкалар доирасидаги сувни четлатувчи қурилмаларини алоҳида тартибда лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1086. Сувни четлатувчи қурилмаларининг минимал ўлчамларини ва бошқа кўрсатгичларини гидравлик ҳисоб-китоблар асосида, аммо мазкур ШНҚнинг 43-жадвалида келтирилган меъёрлардан камайтирмасдан белгилаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1087. Чекка ариқларни трапециясимон кўндаланг кесимда, тегишли тарзда асосланган ҳолда эса, яримциркуль шаклида лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1088. Чекка ариқлар чуқурлигини асосланган ҳолатларда 0,4 m қилиб белгилашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1089. Сувни четлатувчи қурилмаларнинг энг юқори бўйлама нишабини ҳисоб-китоб асосида тупроқнинг тури, ён бағирларни ва зовурларнинг тубини мустаҳкамлаш усулига кўра ҳамда сув оқимининг ўзанни ювиш бўйича йўл қўйиладиган тезлигига боғлиқ равишда белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1090. Агар четлатувчи қурилмаларнинг йўл қўйиладиган энг юқори бўйлама нишаби ҳисоб-китобда берилган кўрсаткичлар бўйича жойнинг табиий нишабидан ёки йўл тўшамасининг бўйлама нишабидан кам бўлса, сувнинг сарфи 1 m3/s дан кўп бўлган ҳолларда тез оқизувчи ва сув туширгич қурилмаларни алоҳида тартибда лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

 

43-жадвал

Сувни четлатувчи қурилмалар

Мустаҳкамлангандан кейин тубининг кенглиги, m

Чуқурлиги, m

Тупроқлар ён бағрининг қиялиги

бўйлама нишаб

‰ да

Қирғоқнинг ҳисобланган сув сатҳидан кўтарилиши

лойли;

қумли;

йирик парчали

чангси-мон, лойли ва қумли

торфли

1. Ёнбағир ва сув четлатиш зовурлари

0,6

0,6

1:1,5

1:1,5

-

5*

0,2

2. Банкеторти зовурлари

0,3

0,3

1:1,5

1:2

-

5

-

3. Ботқоқликлардаги зовурлар:

 

 

 

 

 

 

 

I турдаги

0,8

0,8

-

-

1:1,5

2**

-

II турдаги

2,0

1,0

-

-

1:0

2**

-

4. Чекка ариқлар

0,4

0,6

1:1,5

1:1,5

-

2***

0,2

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Жой рельефи шароитига кўра 3 ‰ гача қисқартиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
** Истисно этиладиган ҳолатларда 1 ‰ гача қисқартиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
*** Совуқ иқлимли ва ўта намланган тупроқли ҳудудларда — камида 3 ‰.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1091. Кичик сунъий иншоотлар ва ўзанлар учун қўлланадиган гидравлик ҳисоблаш услубларида сувни четга йўналтирувчи қурилмаларнинг кўндаланг кесими орқали ҳисобланган сув сарфини ўтказа олиш имкониятини текшириш зарур. Бунда, ҳисобланган сарфни орттириш эҳтимоли мазкур ШНҚнинг 25-жадвали талабларига мувофиқ белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1092. Агар сув иккита алоҳида сув ўтказгич иншоотлардан чиқариб юбориладиган бўлса, икки ёндош ҳавзанинг 5 m дан кам бўлмаган тарамидаги сув тақсимлагичида захиралар ва зовурлар қўйилишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1093. Зарур ҳолларда, сув тақсимлагичда тепа қисмининг кенглиги камида 3 m бўлган, ён бағирнинг жойлашини 1:2 дан қия бўлмаган, унинг тепа қисми сувнинг ҳисобланган сатҳидан камида 0,25 m кўтарилишда бўлган дамба ўрнатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

44-жадвал

Линиялар, йўлларнинг тоифаси

Ҳисобланган сарфни орттириш эҳтимоли фоиз да

чекка ариқлар, ёнбағир ўзанлар ва сув оқава ариқ

сувни четлатувчи

(бўйлама ва кўндаланг)

Юқори тезликдаги, тезюрар,

тиғиз юк ташувчи, I

1

4

II

3

7

III

3

7

IV

5

10

V

5

10

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1094. Сувни четлатувчи қурилмаларни четлаткичнинг тарамида шундай ҳисоб-китоб билан жойлаштириш керакки, бунда сув четлаткич қурилма ён бағрининг ташқи чеккасидан қурилма тарамининг чегарасигача 1 m кам бўлмаган масофа қолиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1095. Сув оқиб чиқадиган қияликлар, жарликлар ва пастқам жойларда сувни четга йўналтирувчи қурилмаларни йўл тўшамасидан четга олиб чиқиш ҳамда уларни мустаҳкамлаш ёки қияликлар билан ён бағирларини кенгайтириш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1096. Сизот сувлар мавжуд бўлган участкаларда тоғ олди зовурларини, шунингдек сув четлаткич қурилмаларни ушбу ШНҚ нинг 37-бобига мувофиқ лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1097. Бўйлама сув четлатувчи зовурларни кўтармаларнинг тепалик тарафидан захираларсиз назарда тутиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1098. Кўндаланг нишаби 0,02 ‰ дан кам ва кўтармаларнинг баландлиги 1,5 m дан кичик бўлган ҳолатда, кўндаланг кесим тарафлари ўзгарувчан участкалар ҳамда ботқоқликларда сувни четлатувчи зовурларни йўл тўшамасининг ҳар икки тарафидан лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1099. Пастқам жойлар билан кесишган ҳолларда, кўтарма тарафидан устки кенглиги 3 m дан кам бўлмаган банкет ўрнатиш орқали зовурларнинг чуқурлигини 0,2 m гача камайтириш керак. Бундай ҳолларда уни қирғоқ сувининг ҳисобланган сатҳидан камида 0,25 m кўтарилишини ва кўтармадан кўндаланг нишабини 0,02 — 0,04 ‰ га тенг бўлишини таъминлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1100. Кўтарма нишабининг таглиги билан бўйлама сув четлатувчи зовурларнинг ички қирғоғи ўртасидаги масофани камида 3 m қилиб, бўлғуси (перспективада) иккинчи йўл жойлаштириладиган томондан эса камида 7 m қилиб белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1101. Кўтарма ва зовур ўртасидаги берма сатҳининг зовур тарафга кўндаланг нишаби 0,02 дан 0,04 ‰ гача қилиб белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1102. Сувни четга йўналтирувчи иншоотлар орқали сувни четлатиш қийинчилик туғдирган ёки йўл тўшамаси ёнидаги сувни маҳаллий пастқамлардан бўйлама четлатиш имкони бўлмаган ҳолатларда кўндаланг зовурларни лойиҳалашга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1103. Сув четлатиш зовурларининг сув оқизиш ўзанлари билан туташмаларини қуйидаги шартларга риоя қилган ҳолда лойиҳалаштирилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
туташув жойларида зовурни сув оқизгич оқими бўйлаб йўналтириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
зовур билан сув оқизгич ўқлари ўртасидаги бурчакни 45° оширмасдан белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
зовурларнинг йўналиши ўзгаришини бир маромда камида 5 m эгрилик радиуси билан, ўнқир-чўнқир, тезоқар участкаларга ва сунъий иншоотларга яқинлашганда эса 10 m дан кам бўлмаган эгри чизиқ тарзида лойиҳалаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Тепабағри зовурлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1104. Қияликдан ва ёндош сувтўплагич ҳавзадан оқиб тушаётган сувларни тутиб қолиш ҳамда уни энг яқин сув ўтказувчи иншоотга ёхуд йўл тўшамасидан нарига чиқариб ташлаш мақсадида тепабағри зовурларини ўймаларнинг тепалик тарафида жойлаштириш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1105. Ёнбағирликларнинг қиялиги катта бўлган жойларда тепабағри зовурининг бўйлама нишаби, ушбу тупроқлар ва қўлланилаётган мустаҳкамлаш усули учун йўл қўйиладиганидан ортиқ бўлганда, сув оқимининг тезлигини пасайтирувчи қурилмалар — сувтуширгичлар, тезоқарлар ва сувни тутувчи қудуқлар жойлаштирилишини назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1106. Бундай ҳолатларда истисно тарзида, тепабағри зовурларининг айрим участкаларини тик қияликларда зинапоясимон жойлаштиришга йўл қўйилади ҳамда қуйироқда жойлашадиган зовурнинг бош қисми участкасини, юқори участкада жойлашган тоғ ён бағрига чиқиш жойни муайян даражада тўсиқ ҳолатда жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1107. Тўсиқнинг катталигини ва зовурнинг айрим участкаларидаги чиқиш жойлари ён бағирликларни мустаҳкамлаш усулини, маҳаллий шароитлардан келиб чиқиб белгилаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1108. Тепабағри зовури қирғоғи билан ўйманинг чети ва кавальер таглиги ёки кўтарма орасидаги минимал масофа мазкур ШНҚнинг 45-жадвалида белгиланганидан кам бўлмаган миқдорда белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1109. Тепабағри зовури қирғоғи билан кавальер таглиги орасидаги масофани қор тўпланмаларининг эҳтимолдаги миқдорига боғлиқ тарзда белгилаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

45-жадвал

Йўл тўшамаси унсурлари

Тепабағри зовури қирғоғидан масофа, m

1. Банкет ёки кавальер мавжуд бўлмаганда ўймаларнинг қирғоғи

5,0

2. Ўшанинг ўзи, бўлғуси иккинччи йўл жойлашадиган тарафдан

9,0

3. Кўтарманинг таглиги

3,0

4. Кавальернинг таглиги

1 — 5

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Йўл чети ариқлари ва лотоклар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1110. Йўл чети ариқларини йўл тўшамасининг ҳар икки тарафидан ўймаларда жойлаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1111. Ўймаларни қуйидаги ҳолларда чекка ариқларсиз лойиҳалаштириш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
атмосфера ёғинлари тўлиғича сингиб ва буғланиб кетадиган дренажловчи тупроқларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
суст нурайдиган тоғ жинсларида, агар ўймалар қияликлардан ва асосий майдончадан келиб тушаётган ер устки сувлари концентрацияланиши учун, шунингдек балласт призмасини тўсиш учун тошдан ёки бетон блоклардан йўл тўшамаси бўйлаб ҳошиялар назарда тутилган бўлса (мазкур ШНҚнинг 14-иловаси 11, а-расмига мувофиқ);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тоғ жинсларида ва траншеяли ўймалар лойиҳалаштирилганда (мазкур ШНҚнинг 16-иловаси 13-расмига мувофиқ).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1112. Чекка ариқларни трапециясимон қилиб, 43-жадвалда келтирилган ўлчамлардан кам бўлмаган ҳолда лойиҳалаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1113. Банкетлар ва банкеторти зовурлари мавжуд бўлмаган ҳолатларда чекка ариқларнинг минимал кўндаланг кесимини сув сарфини ўтказиш бўйича ҳисоб-китоб асосида текшириш керак ва зарурат пайдо бўлганда, уни катталаштириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1114. Чекка ариқларнинг кўндаланг кесимини ошириш уларнинг туб кенглигини сақлаган ҳолда чуқурлаштириш орқали амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1115. Дала четидаги ариқларнинг қиялигини ўймалар ён бағрининг қиялигига тенг қилиб лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1116. Йўл тўшамаси тарафидан чекка ариқлар ён бағрининг қиялигини мазкур ШНҚнинг 43-жадвалида келтирилган миқдордан кўп бўлмаган қияликда лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1117. Йўл четидаги ариқларнинг бўйлама нишабини йўл тўшамасининг нишабига тенг қилиб олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1118. Йўл тўшамасининг устки нишаби 2 ‰ дан кам бўлган ўймалар доирасида йўл чети ариқларнинг бўйлама нишабини 2 ‰ га тенг қилиб лойиҳалаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1119. Бундай ҳолларда сув тақсимланадиган нуқталардаги йўл чети ариқларининг чуқурлигини ва чекка ариқ тубини ўйма кенглигининг чети даражасида сақлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1120. Йўл тўшамасининг асосий майдончаси кенглигини орттириш орқали 0,2 m гача камайтириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1121. Суст нурайдиган тошли жинслар ўймаларидаги йўл чети ариқларни учбурчак шаклида лойиҳалаштиришга йўл қўйилади, бунда чекка ариқларнинг кўндаланг кесими ҳисобланган сув сарфини ўтказа олишини мажбурий тарзда текшириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1122. Лотокларни қуйидаги ҳолатларда қўллаш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чекка ариқлар кесимини ошириш ўймалар барпо этиш бўйича ер ишлари ҳажмининг сезиларли даражада ортишини келтириб чиқарса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чекка ариқлар ён бағирларининг мустаҳкамлиги таъминланмайдиган бўш ва сувга тўйинган тупроқларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
темир йўл трассасининг тик бўлган тоғ ёнбағирлари доирасида жойлаштирилганда ер ишларининг ҳажмини камайтириш мақсадида тош тупроқларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қийин шароитларда чуқурлаштирилган чекка ариқларни жойлаштириши ёки уларнинг меъёрдаги кесимини барпо этиш имкони бўлмаганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ювилиб кетадиган тезликни вужудга келтирадиган тик ва узун ариқларда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1123. Лотокларнинг чуқурлигини гидравлик ҳисоб-китоблар асосида, кесимини ва конструкциясини эса, тегишли кўрсатмалар асосида белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1124. Ўймалардан чиқиш жойида чекка ариқлар ва лотокларни йўл тўшамасидан жарликка захирага олиб чиқиш ёки бир текисда қайриладиган сув четлаткич зовурлар ўрнатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1125. Тепаликлардан ва банкеторти зовурлардан тушадиган сувларни, шунингдек сунъий сув ўтказиш иншоотларини бирлаштирилгандаги сув четга йўналтирувчи зовурлардан сувини оқизиш учун чекка ариқлардан ва лотоклардан фойдаланишга фақат истисно тарзида, тегишлича асосланган ҳолатларда йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1126. Бунда, ўймаларнинг лойиҳасини маҳаллий шароитларни ҳисобга олиб, қуйидагиларни назарда тутган ҳолда тузиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чекка ариқларнинг чуқурлиги ва кенглигини сувнинг ҳисобланган умумий сарфини ўтказишни таъминлайдиган кесимгача қўшимча 0,3 фоиз эҳтимоллик билан белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чекка ариқ билан йўл тўшамасининг асосий майдончаси оралиғида кенглиги 3,0 m дан кам берма барпо этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чекка ариқларнинг тубини ва ён бағирларини ҳисобланган чуқурликда ва сув оқими тезлигига мувофиқ мустаҳкамлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Сингдирувчи қудуқлар ва буғлантирувчи ҳавзалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1127. Йўл билан кесишган текис жойларда рельефнинг ёпиқ пастқамларидаги сувни четга чиқаришнинг имкони бўлмаганда, сингдирувчи қудуқлар ва буғлантирувчи ҳавзалар барпо этишни назарда тутилиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1128. Сингдирувчи қудуқларни ернинг сатҳидан узоқ бўлмаган чуқурликда карстланмайдиган жинсли яхши дренажловчи тупроқлар мавжуд бўлган жойларда, агар уларнинг қалинлиги ҳисобланган миқдордаги ер устки сувларини сингдириб олиш учун етарли бўлса, лойиҳаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1129. Буғлантирувчи ҳавзаларни IV ва V йўл-иқлимий ҳудудларида лойиҳалаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1130. Буғлантирувчи ҳавза сифатида маҳаллий пастқамликлардан, чуқурлардан, ишлар тугатилган карьерлардан ва чуқурлиги 0,4 m дан кўп бўлмаган захиралардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1131. Буғлантирувчи ҳавза сифатида захиралардан фойдаланиладиган участкаларда кўтармаларни бермаларсиз лойиҳалашга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1132. Агар захирадан фойдаланиш имкони бўлмаса ва маҳаллий пастқамликлар, чуқурлар, ишлар тугатилган карьерлар бўлмаса, кўтармалар этагидан камида 10 m нарида йўл тўшамасининг икки тарафига жойлаштириладиган буғлантирувчи ҳавзаларни лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1133. Ҳар бир ҳавзанинг ҳажмини 300 m3 гача, чуқурлигини эса 1 m дан оширмай белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Темир йўлларнинг алоҳида пунктлари доирасида сув четлаткич қурилмалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1134. Лойиҳалаштирилаётган алоҳида пунктлар доирасида йўл тўшамаси сатҳидан ва балласт призмадан ишончли тарзда ва имкон қадар тез сувни четлатадиган, шунингдек деполардан, устахоналардан, бурилиш ҳалқаларидан, гидравлик кранлардан, қор эриткичлардан ва бошқа ишлаб чиқариш иншоотлари ва биноларидан чиқадиган сувларни четлатиш учун сувни четлатувчи қурилмалар ўрнатишни назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1135. Кўндаланг сатҳ бўйлаб сувни четлатиш йўл тўшамасининг устини кўндаланг сув четлаткич тарафга қаратиб нишаб қилиш орқали таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1136. Сувни бўйлама четлатиш учун, темир йўллар оралиғида жойлаштириладиган зовурлар ва лотокларни лойиҳалаштириш зарур. Пиёдалар ўтадиган жойларда, шунингдек техник ходимларнинг юриши учун мўлжалланган ҳудудни кесиб ўтиладиган жойларида, усти ёпиқ зовурлар ва лотокларни лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1137. Сувни кўндаланг зовур ва лотоклардан станция ҳудудидан ташқаридаги ҳавзаларга ёки пастқам жойларга четлатиш учун сув оқизмаларни лойиҳалаш керак, бунда темир йўллар, автомобиль йўллари, вокзалолди ва юклаб ортиш майдонлари билан кесишиш нуқталарини имкон қадар қисқа ва кам миқдорда бўлишига эришиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1138. Алоҳида пунктлар доирасида сув четлаткич қурилмаларнинг минимал ўлчамлари ва бошқа кўрсаткичлари мазкур ШНҚнинг 36-бобига мувофиқ олиниши керак. Бунда, чуқурлиги 1,5 m дан ортиқ бўлган сув четлаткич қурилмаларни лойиҳалаштирилишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37-боб. Сизот сувларни четлатиш қурилмалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1139. Йўл тўшамасининг мустаҳкамлигини ва турғунлигини бузиши мумкин бўлган сизот сувлар дренаж қурилмалари ёрдамида четлатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1140. Сизот сувларни пасайтириш, сузиб олиш ва четлатиш учун қурилмаларнинг турларини, уларнинг ўлчамларини ва жойлашувини гидрогеологик тадқиқот маълумотлари ҳамда оқимнинг йўналиши, хусусияти, сизот сувларининг жойлашган чуқурлигига, қатламдорлигига ва тупроқ турига, жой рельефига, йўл тўшамасининг жойлашувига ва ўлчамларига боғлиқ тарзда ўтказилган техник-иқтисодий таққослама асосида белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2,0 m гача чуқурликда ётган сизот сувларни тутиб қолиб ва очиқ лотоклар ва зовурлар ёрдамида четга чиқариш керак, сизот сувлар бутун йил давомида таъсир кўрсатадиган участкаларда эса ёпиқ лотоклар ёрдамида тутиб қолиш ва четлатиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1141. Осон ювилиб кетадиган тупроқли участкалар доирасида лотокларнинг девор ортида филтрловчи мослама бўлишини назарда тутиш лозим. Лотоклар ва зовурларнинг тубини ушбу ШНҚнинг 40-боби талабларига мувофиқ мустаҳкамлаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1142. 2,0 m дан ортиқ чуқурликда ётган сизот сувларни тутиб қолиш ва четлатиш учун гидрогеологик ва бошқа маҳаллий шароитларни ҳисобга олган ҳолда лойиҳаланадиган дренажлар, галереялар, қудуқлар ва бошқа дренажловчи қурилмалар барпо этилишини назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38-боб. Иккинчи йўллар ва реконструкция қилинаётган темир йўллар учун йўл тўшамалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1143. Иккинчи йўл учун йўл тўшамасини ишлатиш мавжуд темир йўлни реконструкция қилиш ва фойдаланиш бўйича лойиҳа топшириғига мувофиқ равишда мавжуд бўлган йўлнинг, шу жумладан иккинчи йўлни жойлаштиришнинг қуйидаги схемаларини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I схема — умумий йўл тўшамасида ва мавжуд йўл билан бир хил сатҳда. Ушбу схема асосий ҳисобланади ва уни қулай муҳандислик-геологик шароитлар мавжуд участкаларда, шунингдек мавжуд йўл тўшамасини эксплуатация қилиш шартларига мувофиқ қўлланиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II схема — мавжуд ер кўтармасдан фойдаланган ҳолда ҳар хил сатҳларда. Бундай схема бўйича йўл ўтказувчи чорраҳалар доирасида ва бошқалар мавжуд йўлни реконструкция қилинадиган жойларида, қулай муҳандислик-геологик шароитлар мавжуд бўлган участкаларда йўл тўшамасини лойиҳалаштириш лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III схема — алоҳида йўл тўшамасида. Бундай схема иккинчи йўлни қуйидаги ҳолатларда лойиҳалаштириш чоғида қўлланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таянчлардаги катта ва ўртача кўприкларга яқинлашганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бўш асосли участкаларда ва иккинчи йўлни барпо этиш чоғида мавжуд йўл тўшамасининг меъёрида эксплуатация қилган ҳолда, унинг турғунлиги кафолатланмайдиган бошқа ноқулай муҳандислик-геологик шароитларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иккинчи йўлнинг кўрсатилган нишаби, мавжуд йўлнинг кўрсатилган нишабига мувофиқ келмаганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV схема — муҳандислик-геологик ва бошқа ноқулай шароитлар сабабли участкаларни айланиб ўтиладиган янги трасса бўйлаб умумий икки йўлли йўл тўшамаси барпо этилганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1144. Иккинчи йўлни жойлаштириш схемаси танловини техник-иқтисодий ҳисоб-китоблар билан асослантириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1145. Иккинчи йўлни лойиҳалаштиришда ва мавжуд йўл тўшамасини қайта ўрнатишда мавжуд сувни четлатиш, қуритиш, мустаҳкамлаш, деформацияга қарши, ҳимояловчи ва бошқа қурилмалардан максимал фойдаланишни назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1146. Агар мавжуд сувни четлатувчи ва қуритиш тизимлари сувни йўл тўшамасидан, шу жумладан бўшлиқлардан ва йўл оралиғидан лозим даражада четлатилишини таъминлай олмаса, уларни реконструкция қилинишини ёки янгиларини қуришни назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1147. Йўл тўшамаси яқинидаги сув тўпланадиган жойларда бўйлама сувни четга чиқарувчи мосламани қуриш мақсадга мувофиқ бўлмаса, янги сув ўтказувчи иншоотларни барпо этишни назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1148. Сувни четлатувчи қурилмалар ушбу ШНҚнинг 36 ва 37-бобларига мувофиқ лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1149. Йўл тўшамасининг кенглигини ушбу ШНҚ га мувофиқ, иккинчи йўлни жойлаштириш схемасига асосан, йўл тўшамасини йўллар оралиғида масофага кенгайтирилишини ва уни эгри чизиқ доирасидаги кенгайишини, шунингдек йўллар турлича сатҳда жойлашганда йўл тўшамасининг чеккасини ва ён бағрини ҳисобга олган ҳолда белгилаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1150. Лойиҳаланаётган иккинчи йўлга қарама-қарши тарафдаги йўл чеккаларининг минимал кенглигини энг катта балласт призмаси ҳолатида камида 0,40 m қилиб белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1151. Йўл тўшамасининг кўндаланг кесимлари, асосни тайёрлаш усуллари ва йўл тўшамасининг турғунлигини ноқулай шароитларда ҳам таъминловчи бошқа тадбирлар ушбу ШНҚ да санаб ўтилган маҳаллий шароитларни ҳисобга олинган ҳолда лойиҳалаштирилиши ва уни жойлаштиришда қуйидагилар назарда тутилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иккинчи йўл учун кўтармаларини мавжуд кўтарманинг қуйи тарафидан қиялиги 6 m баландликда қиялиги 1:3 дан 1:5 гача бўлган тоғ ёнбағирлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўшамали ботқоқликлар ёки ғовақдор қумлоқ устига барпо этилган участкалардаги мавжуд бўлган кўтармалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мавжуд нотурғун кўтармалар, шунингдек турли жинсли тупроқдан қалинлиги 0,5 m дан ортиқ этакли участкалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мавжуд филтрловчи кўтармалар жойлаштирилган ер (лойтупроқдан, баландлиги 8 m дан ортиқ кўтармаларда);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўймаларни қуйидаги участкалар доирасида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
деформацияга учраган мавжуд йўл тўшамаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асосдаги лой тупроқни дренажловчи тупроққа алмаштирилган ёки деформацияга қарши қурилмалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1152. Иккинчи йўл остига ётқизиладиган йўл тўшамасини лойиҳалаш учун янги темир йўлларни лойиҳалаштиришда фойдаланиладиган ҳужжатларга қўшимча равишда қуйидагилар бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мавжуд йўлнинг балласт майдончалари, қумли этакларни кўрсатилган йўл тўшамаси кўндаланг кесимлари ва йўл тўшамаси асоси ва жисмининг муҳандислик-техник тавсифлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мавжуд йўл тўшамасининг пикетлар бўйича унинг асосини, асосий майдончаси ва балласт қатлами, ён бағирларини мустаҳкамлаш турлари ва конструкциялари, сув четлаткичларнинг ҳолати ва уларни мустаҳкамлашнинг батафсил геотехник хоссалари кўрсатилган, мавжуд деформацияга қарши ва ҳимоя тадбирлари, уларнинг ҳолати, ишларнинг самарадорлигига оид маълумотларнинг алоҳида тавсифлари баёни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
деформацияланувчи йўл тўшамасининг ҳар бир участкаси, шунингдек деформацияга қарши тадбирлар қўлланиши зарур бўлган мураккаб муҳандислик-геологик шароитларга эга участкалар батафсил ифодаланган тушунтиришлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1153. Иккинчи йўл учун кўтармаларни мавжуд йўл тўшамасини кўндаланг кесимига нисбатан мазкур ШНҚнинг 26-иловаси 23-расмига мувофиқ қўшимча тўкма кўринишда лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1154. Қўшимча тўкмаларнинг кенглиги ён бағирликларнинг баландлиги ва қиялигига қараб, фойдаланилаётган тупроқнинг ҳолати ва хоссаларига, маҳаллий иқлим шароитларига, шунингдек йўл тўшамаси эксплуатация қилинаётган шароитида қурилиш ва транспорт воситаларининг кўрсаткичларига ва қурилиш ишларини ташкил этишга қараб белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1155. Бу ҳолда қуйидагиларни назарда тутиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эгри чизиқлар доирасида мазкур ШНҚнинг 3-иловаси бўйича йўллар оралиғи кенглиги меъёрларини ва мазкур ШНҚнинг 31-жадвали бўйича эгри чизиқда йўллар оралиғининг кенгайиш меъёрларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қўшимча тўкмаларнинг кенглиги мазкур ШНҚнинг 46-жадвалида келтирилганидан кам бўлмаган ҳолатларда ер ишларини механизация ёрдамида бажариш имкониятларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
янги ва мавжуд йўл тўшамаси турғунлигини таъминловчи чора-тадбирларни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

46-жадвал

Фойдаланилаётган тупроқ тури

Қўшимча тўкманинг кенглиги, m

1. Қояли

3,0

2. Дренажловчи

3,5

3. Дренажланмайдиган

4,0

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1156. Қўшимча тўкмаларнинг кенглигини асосланган ҳолда қисқартиришга мазкур ШНҚнинг 46-жадвалига мувофиқ йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йўлнинг перегонлардаги йўналишини ўзгартириш участкаларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
баландлиги 4 m гача бўлган дренажловчи тупроқдан тузилган кўтармаларга худди ўшандай тупроқдан иборат қўшимча тўкма қўшилганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1157. Бундай ҳолда қурилиш ишларини тегишли тарзда ташкил этилишини назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1158. Иккинчи йўл кўтармаси учун ушбу ШНҚнинг 28-боби талабларига жавоб берадиган тупроқдан фойдаланиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1159. Иккинчи йўл йўл тўшамасининг тепа қисмини дренажловчи тупроқ қўллаш билан ёки бошқа конструкциявий ечимларни, шу жумладан ер устки сувларини ишончли четлаштиришни таъминлайдиган турбофилтрларни қўлланишни лойиҳалаш керак, қуйида келтирилган ҳолатларда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
дренажланмайдиган тупроқдан тузилган мавжуд кўтарманинг тепа қисми қабариқ ёки иккинчи йўлга қаратилган нишабига эга бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мавжуд йўл тўшамасининг асосий майдончаси деформацияланган ва ифлосланган балласт материалдан ёки дренажловчи тупроқдан бўлса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1160. Лойиҳаланаётган йўл тўшамасининг лойли ва бошқа дренажланмайдиган тупроқдан тузиладиган асосий майдончасига мавжуд йўл тўшамаси тарафдан 0,02 — 0,04 миқдорида кўндаланг нишаб бериш лозим. Қояли ва дренажловчи тупроқли кўтармаларнинг асосий майдончани горизонтал лойиҳалаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1161. Лойиҳаланаётган кўтарма ён бағрининг қиялигини мазкур ШНҚнинг 13-жадвалига мувофиқ, бироқ мавжуд кўтармадаги турғун қияликлардан нишаброқ қилмасдан белгилаш лозим .
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1162. Лой тупроқлардан тузилган мавжуд кўтармаларнинг баландлиги 1 m дан ортиқ қияликларида қўшимча тўкма тарафидан кўндаланг нишабли 0,01 — 0,02 ‰ га тенг, кенглиги 1 m дан 1,5 m гача поғоналар лойиҳаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1163. Дренажловчи тупроқлардан тузилган кўтармалар доирасида поғоналар ўрнатиш ўрнига ён бағирлардаги чимларни, дарахт-бутали ўсимликларни йўқотиш, чим ва ўсимликлар мавжуд бўлмаса, тупроқнинг устки қатламини 10-15 sm чуқурликда юмшатиш назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1164. Лойиҳаланаётган иккинчи йўл тарафидан қуйидаги ҳолатларда бермалар ўрнатилишини назарда тутиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иккинчи йўл кўтармаси ён бағрининг этаги мавжуд захирага тўғри келиб қолса, кўтарманинг ён бағри узоқ вақт давомида (20 кундан ортиқ) сувга чўкиб турса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мавжуд кўтармага лойиҳаланаётган қўшимча тўкма ҳисоб-китоб маълумотларига кўра икки йўлли йўл тўшамасининг турғунлигини таъминлай олмаса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
лойтупроқдан, майда ва чангсимон қумлардан, енгил нурайдиган тош жинсларидан тузилган кўтарма 8 m дан баланд ён бағрга эга бўлса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1165. Мавжуд кўтармада бермалар мавжуд бўлса, лойиҳада уларни лойиҳалаштирилаётган иккинчи йўл тарафидан камида 3 m га кенгайтирилишини назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1166. Агар иккинчи йўл кўтармаси остига қўшимча тўкма кенглигининг ўз баландлигига нисбати бирдан кам бўлса, лой тупроқдан фойдаланилган ҳолатларда лойиҳаланаётган йўл тўшамасининг қулай муҳандислик-геологик шароитлардаги участкалардаги турғунлигини ҳисоб-китоб асосида текшириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1167. Баландлиги 8 m дан ортиқ лой тупроқли кўтармалар ва уларга қўшимча тўкмаларни ҳам ҳисоб-китоб асосида текшириш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1168. Ботқоқликлардаги кўтармаларни кенгайтириш лойиҳаларида кўтарманинг турғунлигини ва мавжуд йўлдан поездлар ҳаракати хавфсизлигини таъминлашга қаратилган чораларни назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1169. Бу ҳолда лойиҳаларда мавжуд ва барпо этилаётган кўтарма устидан қурилиш даврида ва эксплуатация қилиш вақтида мунтазам кузатувлар олиб бориш зарур бўлган участкаларни белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1170. I турдаги ботқоқликларда мазкур ШНҚга мувофиқ иккинчи йўл учун торф қатламининг қалинлигига ва кўтарманинг баландлигига боғлиқ равишда қўшимча тўкма ётқизиладиган асос доирасида мазкур ШНҚнинг 47-жадвалига мувофиқ торфни кесиб олиб ташлашни лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

47-жадвал

Торф ажратмалари қалинлиги, m

Кўтарманинг баландлиги, m

Кесиб олиш чуқурлиги, m

1 гача

≤ 3

Минерал тупроқ сатҳигача

1 дан 4 гача

≤ 3

0,5S миқдорида, бу ерда S — мавжуд кўтарма ўқи бўйича чўкманинг миқдори

1 дан 4 гача

3-12

0,5S миқдорида ва бўйлама кесимини S чуқурлигида, иккинчи йўл учун қўшимча тўкма ёғ бағрининг таглиги остидаги йўл бўйлаб

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1171. I тур ботқоқликларда, агар мавжуд кўтарманинг асосида торф ётган бўлса, қуйидагиларни бажариш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иккинчи йўлнинг йул тўшамаси остига траншея қазиш чоғида мавжуд кўтарманинг турғунлигини ҳисоб-китоб асосида текшириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишларни ташкил этиш лойиҳасида 10 — 50 m лик участкаларда торфнинг қалинлиги, зичлиги ва турғунлигига боғлиқ тарзда бўлимларга бўлиб торф йўқотишни назарда тутиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1172. II ва III турдаги ботқоқларда чуқурлиги 4 m гача бўлган, торф ажратмаларининг юқори қобиғини йўқотишни ва кўтармалар таглигини минерал тупроққа ўрнатилишини, шунингдек иккинчи йўл тарафидан берма жойлаштирилишини назарда тутиш лозим. Бунда, иккинчи йўл остига қўшимча тўкманинг кенглигини ушбу ШНҚга мувофиқ белгиланади, берманинг кенглигини эса — кўтарма асосининг чўкиши ҳисоб-китоби асосида, аммо камида 2 m қилиб белгилаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1173. Мавжуд ўймалар ШНҚнинг 27-иловаси 24-расмида кўрсатилган кўндаланг кесимни қўллаб кенгайтирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1174. Ўймаларни белгиланган минимал ўлчамлардан ортиқ даражада кенгайтириш зарурати ва унинг миқдори техник-иқтисодий ҳисоб-китоблар билан асосланиши ва бу лойиҳада мўлжалланаётган механизация воситалари ва ишларни бажариш усуллари, шунингдек маҳаллий табиий шароитларни ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1175. Ўйманинг иккинчи йўл тарафидаги кўндаланг кесимини ушбу ШНҚнинг 30-боби талабларига мувофиқ тупроқнинг турини ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаш, ён бағирнинг қиялигини эса мазкур ШНҚнинг 16-жадвалда келтирилган қийматлар асосида, аммо мавжуд ўйманинг турғун қиялигидан нишаброқ қилмасдан белгилаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1176. Йўл тўшамасининг тепасига иккинчи йўл остида лойиҳаланаётган чекка ариқ томонга қаратиб 0,04 миқдорида кўндаланг нишаб берилиши лозим. Бу ҳолда мавжуд чекка ариқни лойиҳаланаётган кўтарманинг асосий майдончаси доирасида иккинчи йўл тарафидан бир хил жинсдаги тупроқ билан қўшимча тўкма шаклида тўлдирилади, унинг зичланиши ушбу ШНҚнинг 26-бобига мувофиқ бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1177. Қояли ўймаларни тупроқни шпурловчи ва тешувчи зарядлар билан юмшатиш усулида ҳамда экскаваторларнинг қўлланишини ҳисобга олиб лойиҳалаш зарур. Узун чўзилган ўймаларда ишлар бажариладиган вақтда мавжуд йўлни уни шикастланишлардан сақловчи тўсиқ билан суришни назарда тутишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39-боб. Темир йўл узеллари ва станциялар учун йўл тўшамаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1178. Алоҳида ажратилган пунктларнинг йўл тўшамасини лойиҳалаш учун ШНҚ 2.01.01-22 га асосан перегонлардаги йўл тўшамасини лойиҳалаштиришда фойдаланиладиган материалларга қўшимча тарзда қуйидаги дастлабки маълумотлар бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мавжуд ва лойиҳаланаётган йўллар, бинолар, иншоотлар, ер остки ва ер устки коммуникациялар, тармоқлар кўрсатилган горизонтал кўриниш режаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳудуднинг муҳандислик-геологик харитаси, сизот сувлар юқори жойлашган ҳолатларда эса, разведка ишлари кўрсатилган гидроизогипс харитаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1179. Тупроқлар миқдорини тақсимланиши ва йўл тўшамасининг турғунлигини таъминлаш тадбирлари жойнинг рельефини ва кейинчалик темир йўл станцияларнинг ривожлантирилишини, шу жумладан яқинроқ борадиган йўллар учун йўл тўшамасини, сувни четлатувчи қурилмаларни ва бошқа иншоотларни жойлаштиришни ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1180. Поездларнинг бетўхтов кесишиб ўтиши учун узайтириладиган разъезд йўллари остига йўл тўшамасини мазкур ШНҚнинг 27-боби талабларига кўра лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1181. Қор ва қум уюмлари босиши эҳтимоли бўлган участкаларда, алоҳида ажратилган пунктлар учун йўл тўшамасини қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шамол кучининг ва йўналишини станциянинг бўйлама ўқини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йўл тўшамасини бўйлама кесимига нисбатан, темир йўлларининг сонини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иншоотларнинг мавжудлиги, табиий ҳимоянинг (ўрмон ўсимликлари, жой рельефи) мавжудлиги ва бошқаларни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1182. Режада станция майдончаларини тўғри чизиқ тарзида лойиҳалаш зарур, қорли изғирин устунлик қилувчи шамол йўналиши ёки унга яқин йўналишга параллел ҳолда, кўндаланг кесими бўйича эса ҳисоб-китоб асосида аниқланган баландликдаги кўтарма шаклда лойиҳаланади. Асосланган ҳолатларда лойиҳада қордан ҳимоялаш қурилмаларини назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1183. Янги алоҳида ажратилган пунктларнинг, мавжуд темир йўл узеллари ва станциялари доирасидаги ёрдамчи йўлларнинг йўл тўшамаси, шунингдек тўхташ бекатларини ривожлантириш ёки реконструкция қилишда мавжуд йўл тўшамасини ҳисобга олган ҳолда барпо этиладиган янги йўл тўшамасини ушбу ШНҚга мувофиқ лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1184. Йўл тўшамасининг кенглигини темир йўлнинг ривожлантирилишига мувофиқ йўлларнинг сонига ва ўзаро боғланган йўллар ўртасидаги масофага боғлиқ равишда ГОСТ 9238-2013 га мувофиқ белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1185. Четки станция йўлларининг ўқидан йўл тўшамасининг четигача бўлган масофа 48-жадвалга мувофиқ олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1186. Мавжуд йўл тўшамасидан фойдаланилган ҳолатларда, йўл ёқасининг кенглиги камида 0,40 m бўлса, ушбу масофаларни камайтириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

48-жадвал

Йўлларнинг тоифаси

Станциянинг чекка йўллари ўқидан йўл тўшамасининг четигача бўлган масофа тупроқ турига кўра, m

лойтупроқ ва дренажланмайдиган майда ва чангсимон қумлар

қояли, йирик парчали ва қумли дренажловчи

Юқори тезликдаги, тез юрар, алоҳида тиғиз юк ташувчи, I ва II

3,80

3,30

III

3,65

3,15

IV и V

3,10 и 2,75

Барча тоифадаги тармоқланувчи стрелка кўчалари ва тортма йўллар учун

> 3,50

> 3,50

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1187. Саралаш ишлари бажариладиган станцияларда, вагонларни ажратиш жойидан, ажратиш учун хизмат қиладиган қия йўл (горка), ярим тепалик устигача ёки вагонни таркибдан узиб олинадиган жойгача бўлган чегарада балласт қатламининг кенглигини йўл тўшамасининг ҳар икки тарафидан 0,75 га кўпайтириш керак, шунга мос равишда четки йўлларнинг ўқларидан йўл тўшамасининг четигача бўлган масофани ҳам кўпайтириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1188. Эгри участкалардаги йўл тўшамасининг кенглигини ушбу ШНҚ талаблари бўйича ўрнатиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1189. Йўл тўшамаси устининг кўндаланг кўринишини мазкур ШНҚнинг 49-жадвалига мувофиқ лойиҳалаштирилади. Аррасимон кесим кўринишига эга бўлганда, белгиси паст бўлган йўллар оралиқларида, ёпиқ бўйлама лотоклар, шунингдек лотоклардаги сувларни станция ҳудудидан ташқарига чиқариб юбориш учун кўндаланг туйнуклар бўлишини назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

49-жадвал

Йўл тўшамасининг вазифаси

Йўл тўшамаси тупроғи

Кўндаланг кесими

Нишабнинг йўналиши

1. Барча турдаги оралиқ станциялар;

қувиб ўтиш пунктлари; разъездлар

Дренажланмайдиган

Икки томонлама нишабли

Йўл тўшамасининг икки тарафига

Дренажловчи

Якка нишабли

Йўловчилар биносидан бошлаб

2. Ўшанинг ўзи, қурғоқчил ҳудудларда В иқлим минтақаси

Дренажловчи

Горизонтал

-

3. Локомотив ва вагон хўжалиги учун; юк тушириш майдони учун

Дренажловчи ёки дренажланмайдиган

Якка нишабли

Бинодан бошлаб

4. Ортиш-тушириш платформалари ва майдончаларининг пакгаузлари учун,

Ўшанинг ўзи

Якка нишабли

Иншоотлардан бошлаб

5. Турлича йўл тўшамасининг катталигига қараб

Ўшанинг ўзи

Аррасимон

Сув четлатиш лотоклари ва зовурларига қарата

6. Янги йўл тўшамаси мавжуд йўл тўшамаси билан ёнма-ён.

Ўшанинг ўзи

Якка нишабли ёки аррасимон

Ўшанинг ўзи

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1190. Йўл тўшамасининг устига, йўл тўшамасининг ва балластнинг тупроқ турига, намлик шароитларига ва йўлларнинг сонидан келиб чиққан ҳолда, ҳар бир қиялик чегарасида жойлашган сув четлаткичлар тарафига қаратиб, мазкур ШНҚнинг 50-жадвалидага мос кўндаланг нишаб бериш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

50-жадвал

Йўл тўшамаси тупроғи

Балласт материали

Эҳтимолий намлик*

Бир қияликдаги йўллар сони

Йўл тўшамаси усти қиялиги**

1. Дренажловчи

Шағал; йирик ва ўртача қумлар

Кам

10 ва кўпроқ

0

Ўшанинг ўзи ва чиғаноқ

Катта ва ўртача

10

0

2. Дренажланмайдиган

Шағал; йирик ва ўртача қумлар

Кам

10-8

0,01

Ўшанинг ўзи ва чиғаноқ

Катта ва ўртача

8-6

0,02

Майда қумлар

Кам

8-6

0,02

Ўшанинг ўзи ва чиғаноқ

Катта ва ўртача

3-2

0,02

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Кам намланганлик йилига 300 mm гача ёғингарчилик бўладиган IV ва V йўл-иқлим ҳудудларида; ўртача намланганлик — III ҳудуд доирасида; юқори намланганлик — I ва II ҳудудларда, бўлиши мумкин ( 1-жадвал)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
** Асосланган ҳолатларда станция майдончалари йўл тўшамасининг устини кўндаланг 0,03 нишаб билан лойиҳалаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1191. Алоҳида станция йўлларини, паркларни ва қурилмаларни турли сатҳлар даражасида лойиҳалашга йўл қўйилади. Бундай ҳолда йўлларнинг сатҳлари орасидаги фарқни йўл тўшамаси бўйлама нишаблигини аста-секинлик билан ўзгартириш ҳисобига, йўлларнинг фойдали узунлигидан ташқарида, катта нишаблик ва унгача бўлган ҳар қандай нишабликларни қўллаган ҳолда йўқотилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1192. Йўллар оралиғи ўлчамлари ва парклар ўртасидаги масофалар йўл тўшамаси ён бағри қиялигининг, сув четлаткич қурилмаларнинг, зарур ҳолатларда эса йўлларни қор ва қум уюмлари босиб қолишидан ҳимояловчи ва бошқа қурилмаларнинг жойлаштирилишини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1193. Сув четлаткич қурилмаларни алоҳида ажратилган пунктлар доирасида ушбу ШНҚнинг 36 ва 37-бобларига мувофиқ лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40-боб. Йўл тўшамасини ва сувни четлатувчи иншоотларни мустаҳкамлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1194. Лойиҳаларда табиий омилларнинг емирувчи таъсиридан муҳофаза қилиш мақсадида, йўл тўшамасининг ва сувни четлатиш иншоотларининг устини мустаҳкамлашни назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1195. Мустаҳкамлашнинг турини қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда белгилаш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мустаҳкамланаётган иншоотнинг тури ва унинг ўлчамларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қияликни ва унинг асосини таркиб топтирувчи тупроқларни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иқлимий, топографик ва гидрологик шароитларни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мустаҳкамлаш ишлари учун маҳаллий материалларнинг мавжудлигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қурилиш учун ажратилган муддат ва техник-иқтисодий ҳисоб-китобларнинг натижаларини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1196. Қўлланаётган мустаҳкамлаш тури табиий омилларнинг емирувчи таъсирига нисбатан зарур даражадаги мустаҳкамлик, турғунлик ва чидамлилик хоссаларига эга бўлиши, мустаҳкамлаш ишларининг оғир меҳнат талаб қилинадиган қисмини механизациялаштириш ва эксплуатация жараёнида иншоотни сақлашга энг кам харажат сарфлаш имкониятини бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1197. Қуйидагилар мустаҳкамланиши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қояли ва йирик парчалидан ташқари барча турдаги тупроқлардан тузилган йўл тўшамасининг чеккалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йўл тўшамасининг ва мувофиқлаштирувчи иншоотларнинг ён бағирлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сувни четлатувчи иншоотларнинг туби ва ён бағирлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1198. Қирғоқлар қуйидагича мустаҳкамланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қирғоқнинг чети бўйлаб тасмасимон шаклда чим ётқизиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шағал-тошли ва бошқа дренажловчи материал билан ёки асбест қазиб олувчи корхоналарнинг чиқиндилари билан 5-10 sm қалинликда қоплаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёпишқоқ материаллар билан ишлов берилган тупроқлар ётқизиб қоплаш, тупроқларга кимёвий қўшимчалар ва ёпишқоқ материаллар билан ишлов бериш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1199. Маҳаллий тупроқнинг сизиб чиқиши мавжуд бўлган участкаларда, лойли, чангсимон, намланган тупроқли, йўл тўшамаси ён бағирларини мустаҳкамлашда, ўт экиш билан биргаликда йиғма темир-бетон панжараларни қўллаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1200. Палахса чимларни ётқизиш фақат қурилиш объектига бевосита яқин жойда чим мавжуд бўлса, оғир меҳнат талаб қиладиган ишларни механизация ёрдамида бажариш имкони бўлса ҳамда қияликларни мустаҳкамлаш учун иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ ҳисобланса қўллаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1201. Йўл тўшамасининг сув босадиган ён бағирларини, сувнинг тезлигига ҳамда тўлқин оқимининг баландлигига қараб, йиғма бетон ва темир-бетон конструкциялар, монолит бетонли қопламалар, шунингдек суст нурайдиган тоғ жинслари тошларини ташлаб тўлдириш орқали мустаҳкамлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1202. Ҳаракатчан қумлар тарқалган ҳудудларда ва унга яқин участкаларда йўл тўшамасини мустаҳкамлашининг асосий турларига қуйидагилар киритилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қумни мустаҳкамловчи дарахт-буталар шаклидаги ҳамда йўл тўшамаси чегарасидан ташқарида маҳаллий ўтларни экиш орқали ҳимоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мустаҳкамланаётган сатҳга лойли тупроқлар ётқизиш ва ёпишқоқ материаллар билан ишлов бериш кўринишидаги механик ҳимоя воситалари, шунингдек маҳаллий ўсимликларнинг поялари билан қоплаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1203. Йўл тўшамаси ва қумли ён бағирлар чеккаларини шамол учиришидан ҳимоялаш учун уларнинг юза қисмини шағалли, йирик қумли, тош-шағалли ёки лойтупроқли тупроқ билан 0,10 — 0,15 m қалинликда — йўл чеккаларида 0,05 m қалинликда қоплаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1204. Бархан қумлари тарқалган ҳудудларга туташ жойларда дарахт-бута ўсимликларининг маҳаллий навларини ўтқазиш, шунингдек ён бағирлар, йўл чеккалари ва туташган жойларга ёпишқоқ материаллар, шу жумладан битум эмульсияси, юқори қатронли нефть билан ишлов бериш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1205. Сув четлатувчи зовурларни ва чекка ариқларни, агар улар мунтазам намланиб-қуриб, музлаб-эриб туриши оқибатида ювилиб кетадиган тупроқли участкалар учун лойиҳаланаётган бўлса, шунингдек агар зовурлардаги ва чекка ариқлардаги сув оқимининг тезлиги ушбу тупроқ тури учун йўл қўйиладиган тезликдан юқори бўлса, мустаҳкамланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1206. Мустаҳкамлаш учун қуйидагиларни қўллашга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қияликларга кўп йиллик ўтларнинг уруғини сепиш ва зовурларнинг тубига шағал ётқизишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
туб ва нишабларга ёпишқоқ моддалар билан, органик қатрон, кимёвий ва бошқа материаллар билан ишлов беришни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асфалтбетон, бетон плиталарни ёки бошқа ярим қувур шаклидаги йиғма темир бетон конструкцияларни, лотокларни ётқизиш ва бошқаларни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1207. Мустаҳкамлаш усулини зовур барпо этилаётган тупроқнинг хусусиятларига ва ҳолатига, шунингдек сувнинг ушбу мустаҳкамлаш қурилмаси учун ҳисобланган тезлигига қараб белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41-боб. Филтрловчи кўтармалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1208. Филтрловчи кўтармалардан қуруқ жарликлардан, тепабағри пастқамликларидан ва оқим тезлиги 10 m3/s дан кўп бўлмаган доимий сув ўзанларидан кесишиб ўтганда йўл тўшамаси мустаҳкам тошли, йирик парчали тупроқларда, йирик ва ўртача заррали қумликларда, зич лойлар ва қумоқлойларда бунёд этилган IV-V тоифадаги темир йўллар учун фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1209. Сув сарфи 10 m3/s дан юқори бўлиши зарур ҳолатларда сув ўтказгич қувурли комбинациялашган филтрловчи кўтармалардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1210. Филтрловчи кўтармаларни қўллаш имкониятларини ва мақсадга мувофиқлигини маҳаллий шароитларга боғлиқ равишда эксплуатация харажатларига, иншоотларнинг хизмат қилиш муддатига ва уларнинг жорий ҳолатдаги шароитига доир вариантларни солиштириш орқали белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1211. Филтрловчи кўтармаларни қуйидаги ҳолатларда қўллаш мақсадга мувофиқ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
юмшалмайдиган жинсли маҳаллий тошлар мавжуд бўлган ҳудудларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қурилиш ишларини қиш мавсумида бажариш зарур бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кейинчалик йўлнинг бўйлама нишаби юмшатилиши ёки янада юқори қувватли ҳаракатланувчи бирликларни жорий этилиши туфайли, кўприкларни ва қувурларни қайта қуриш талаб қилинадиган участкаларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сейсмик ҳудудларда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1212. Жарнинг кўринишига ҳамда қабул қилинган ишларни бажариш технологиясига қараб филтрловчи кўтармалар тўғри бурчакли, параболик, учбурчакли ёки трапециясимон кўндаланг кесимли қилиб белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1213. Филтрловчи қатламларнинг ўлчамларини сувнинг ҳисобланган сарфини ўтказиш имкониятини гидравлик ҳисоблаш асосида 2 фоиз кўпайиш эҳтимоли билан аниқланади. Жала сувлари оқими устувор бўлган шароитларда сув сарфи ҳисобини сув тўпланиши (аккумуляция)ни ҳисобга олиб белгилаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1214. Бунда, сарф ҳажмини уч мартадан ортиқ бўлмаган ҳажмга камайтиришга йўл қўйилади. Бошқа турдаги сув оқимлари сарфини ҳисоблашда сув тўпланиши ҳисобга олинмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1215. Филтрловчи кўтармаларни босимли мазкур ШНҚнинг 28-иловаси 25 а-расмига ва босимсиз 25 б-расмига мувофиқ шаклда қўллашга йўл қўйилади. Босимсиз кўтармаларга нисбатан, катта ҳажмда сув ўтказиш қобилиятига эга ва камроқ тош сарфлашни талаб қиладиган босимли филтрловчи кўтармаларни, жарлар билан кесишиб ўтадиган жойларда қўллаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1216. Филтрловчи кўтармалар учун ўлчами деярли бир хил, йириклиги камида 0,3 m, совуққа чидамли, юмшалмайдиган тоғ жинсларига мансуб тошлардан мазкур ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1217. Лойиҳаларда филтрловчи кўтармаларнинг жисмида йирик тошларининг орасидаги бўшлиқларни майда тошлар билан тўлдиришга йўл қўйилмаслигини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1218. Кўтарманинг филтрловчи қисмининг тепаси ва ён тарафларидан парчаланмаган ёки суст парчаланган толасимон торф пўпанагидан, чимдан ва бошқа маҳаллий материаллардан қалинлиги 0,1 m қатламда изоляция ўрнатишни назарда тутиш зарур. Изоляция 0,3 m қалинликда ётқизилган шағалдан, майда тошдан ва турли ўлчамли тошлардан тузилган ўзгарувчан қатлам устига ётқизилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1219. Кўтарманинг филтрловчи қисмининг жисми йўл тўшамасининг ҳар икки тарафидан камида 0,5 m берма шаклида чиқиб туриши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1220. Филтрловчи кўтарманинг асоси ва сув ўзани юқори ва пастки бьеф тарафидан 3 m га сувнинг кўтарма орқали ҳисобланган оқим тезлигига мувофиқ ювиб кетилишидан мустаҳкамланган бўлиши зарур. Бунда, ювилиб кетиш даражаси суст участкалардаги ўсимлик қатлами олиб ташланмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1221. Агар филтрловчи темир йўл кўтармасининг усти йул тўшамаси чети билан бир хил сатҳда жойлашган бўлса, филтрловчи қисмнинг устидан ва ундан ҳар икки тарафга 5 m масофада ётқизиладиган балласт қўшимча шағал-тўкма қатлами назарда тутилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1222. Ишларни ташкил этиш лойиҳасида филтрловчи кўтармаларни синиқ ёки думалоқ тошларни эркин ёйиб чиқиш усулида барпо этишни, плитасимон тошдан фойдаланилганда эса, тошларни имкон қадар максимал бўшлиқлар қолдириб горизонтал тахланишини назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1223. Йўл тўшамасининг ён бағрини филтрловчи хомаки устигача якка тош ётқизиш, филтрловчи кўтарманинг кириш ва чиқиш ён тараф чеккасидан 2 m масофада бетон ёки темир-бетон плиталар ётқизиш усулида мустаҳкамлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1224. Зарур ҳолатларда филтрловчи кўтармаларнинг тепалик тарафидан ўрам кўринишидаги баландлиги 0,4 m дан кам бўлмаган балчиқни тутиб қолувчи (тошли девор, тўғон учун ишлатиладиган қамиш боғлами ва ҳаказолар), кириш тешигини 2 m га яқин масофада ярим доира билан қоплайдиган қурилмалар ўрнатилишини назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42-боб. Қиш мавсумида барпо этиладиган йўл тўшамасининг хусусиятлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1225. Қиш мавсумида барпо этиладиган йўл тўшамасининг участкалари лойиҳани ҳамда техник-ишчи лойиҳани ишлаб чиқиш босқичида белгиланиши ва ишчи ҳужжатларни ишлаб чиқиш вақтида аниқлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1226. Лойиҳаларда қиш мавсумида бажариш учун қуйидаги ишларни режалаштириш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қуруқ қумликлардаги шағал-майда тошли ва қояли олдиндан юмшатиладиган тупроқларда ўймаларни ва карьерларни тайёрлаш, шунингдек ана шундай тупроқлардан музлаши ва эриши натижасида мустаҳкамлик ва деформацияланиш хоссалари кам ўзгарадиган асосда кўтармаларни барпо этишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
лойли тупроқларда чуқурлиги 3 m дан ортиқ бўлган ўймаларни барпо этиш, тупроқни кавальерга ёки кўтармага кўчиришни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ботқоқликларда кўтармаларни барпо этишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
штольняларни ва чуқур дренаж ўзанларини барпо этишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сув йўналишини тартибга солувчи иншоотларнинг кўтармаси ва ариқлар ён бағирларини қўшимча тўкма тошлар, бетон массивлар ва плиталар ва ҳоказолар билан мустаҳкамлашни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1227. Қишқи мавсум давомида қуйидагиларни назарда тутиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қоясиз тупроқда 3 m гача чуқурликдаги ўймаларни ишлаб чиқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
захиралардан кўтармалар барпо этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
лойтупроқли йўл тўшамасини планировка қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чуқур бўлмаган зовурлар ва ўзанларни барпо этиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1228. Қишки мавсумда барпо этилаётган кўтармалар учун ўймалардан ва карьерлардан олинган қуйидаги турдаги тупроқлардан чекловларсиз фойдаланишга йўл қўйилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қояли, йирик парчали, зарраси йирик ёки ўртача қум;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёйилиш чегарасидан юқори бўлмаган лойтупроқлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сув сингмаган майда ва чангсимон қумлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1229. Ярим қаттиқ консистенцияли лойтупроқлардан намлиги камроқ тупроқлар мавжуд бўлмаган тақдирда фойдаланишга йўл қўйилади, бунда кўтарманинг юқори қисми учун фақат эриб тушган тупроқлардан фойдаланиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1230. Ишларни ташкил этиш ва бажариш лойиҳаларида қиш мавсумида ер ишларини бажаришнинг ўзига хос жиҳатларини ҚМҚ 2.06.04-97 га асосан ҳисобга олиш ва қуйидаги талабларни қўйиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
барча турдаги тупроқлардан кўтармаларни кўндаланг кесимнинг бутун кенглиги бўйлаб горизонтал қатламлар шаклида ҳар бир қатламни алоҳида зичлаб барпо этиш зарур;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сочилган қатламнинг қалинлигини зичлашнинг синов натижаларига кўра қўшимча тўкманинг интенсивлигига, ҳавонинг ҳароратига, тупроқни ташиб келиш жойининг узоқлигига, зичловчи машиналарнинг тури ва қувватига боғлиқ равишда белгиланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
зичлашни оғир машиналар (трамбовкачи машиналар, панжарасимон катоклар ва бошқалар) ёрдамида кўтарманинг тўкиш усули ва баландлигидан қатъи назар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
музлаган тупроқ миқдорини кўтармага ётқизилаётган тупроқ умумий ҳажмининг таркибида 30 фоиздан ошиб кетишига йўл қўймасдан чегаралаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
агар музлаган тупроқ чизиқли ўлчами 0,2 m дан ёки зичланаётган қатламнинг учдан икки қисмидан катта бўлса, уларнинг гувалаклари кўтармага тушиб қолишига йўл қўймаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўтармада музлаган тупроқни бир маромда жойлаштириш, уларнинг уюлиб қолишига ҳамда музлаган гувалакларнинг кўтарманинг ён бағрида йиғилиб қолишига йўл қўймаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фақат тупроқ тўлиқ муздан тушганидан кейин кўтармани планировка қилиш; кўтарманинг усти қисмини, шунингдек тупроқнинг сув ўтказгич қувурлар устидаги қатламини камида 1 m баландликда фақат эриган, лойли ёки дренажловчи тупроқ сочиб тўлдириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўприкларга тегишли тиргакларнинг ва конусларнинг орқа қирраларидаги кўтармалар учун фақат эриган дренажловчи тупроқдан фойдаланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ариқлар ёқасининг сув босадиган доирасидаги кўтармаларни, шунингдек мувофиқлаштирувчи ер иншоотларини қиш вақтида фақат қояли ва йирик парчали тупроқлардан, шунингдек зарраси йирик ва ўртача қумлардан барпо этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сув босадиган ариқ ёқаларидаги кўтармалар ва тартибга солувчи ер қурилмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қиш мавсумида фақат қояли, йирик парчали тупроқлар, зарраси йирик катта ва ўртача қумлардан барпо этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
дарё қайирларидаги кўтармалар, токи сув тошқини бошлангунча тўлқинларнинг баландлигини ҳисобга олган ҳолда сув кўтарилиши кутилаётган сатҳдан камида 0,5 m баландликда бўлиниши, шунингдек лойиҳада назарда тутилган қияликларнинг мустаҳкамланиши шарт;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишлар дафтарини юритиш, кўтарманинг ҳолати устидан ишлар бажарилаётган даврда ҳам, баҳорги-ёзги мавсумда ҳам, токи тупроқ тўлиқ эриб битгунча кузатув олиб бориш зарур;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қиш мавсумида барпо этилаётган кўтармаларнинг баландлиги қуйидаги 51-жадвалда келтирилган миқдорлардан катта бўлмаслиги шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

51-жадвал

Ҳудуднинг иқлими

Ҳавонинг йиллик ўртача ҳарорати,

даража

лойтупроқли кўтармаларнинг энг юқори баландлиги, m

1. Аёзли………………………………………….

2. Совуқ…………………………………………

3. Мўътадил……………………………………

4. Илиқ………………………………………….

-2 дан паст

-2 дан +1 гача

+1 дан +5 гача

+5 дан юқори

2.5

3.5

4.5

Чекловларсиз

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ. Ҳавонинг йиллик ўртача ҳароратини ШНК 2.01.01-22 га мувофиқ белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1231. Агар қиш мавсумида кўтармалар ёки мазкур ШНҚнинг 51-жадвалида кўрсатилган миқдорлардан юқори кўрсаткичларга эга қатламларни барпо этиш зарурати мавжуд бўлса, дренажловчи тупроқлардан фойдаланишни, агар мавжуд бўлмаса, лойтупроқдан барпо этиладиган кўтарма лойиҳасини алоҳида тартибда ишлаб чиқиш керак. Бу ҳолда қуйидагиларга эътибор бериш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қиш мавсумида ишларни бажариш учун объект сифатида мустаҳкам асосга ётқизиладиган кўтармаларни белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўтармалар учун кўтарма баландлиги ёки тепа қисми кенглиги бўйича тегишли захира қолдириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисоб-китоблар асосида белгиланадиган қияликлар ёки бермалар яратишни назарда тутиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўтармаларнинг юқори қисмини йилнинг илиқ фаслида тўкиладиган ва белгиланган миқдорларда зичланадиган 1 m баландликдаги эриган тупроқдан лойиҳалаш (896 — 900-бандлар), йўл қишки мавсумда ётқизилиши талаб этилганда эса, кўтарманинг юқори қисмини 0,8 m баландликда дренажловчи тупроқдан барпо этиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1232. Лойтупроқдан бор бўйига барпо этиладиган кўтармалар манфий ҳарорат шароитида, уни чўкиши учун захира назарда тутилиши зарур. Аёзли ва совуқ иқлимли ҳудудларда кўтарма баландлигининг мазкур ШНҚнинг 51-жадвалига мувофиқ 5 фоизгача ва мўътадил иқлимли ҳудудларда — 3 фоизгача.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43-боб. Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бўйича тадбирлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1233. Темир йўлларнинг йўл тўшамасини барпо этишга оид конструкциялар ва технология бўйича техник ечимларни ишлаб чиқишда табиий муҳитнинг максимал даражада сақлаб қолишини, унумдор ерлардан ва дарахтлардан тежамкорлик билан фойдаланиш, сув ўзанлари ва ҳавзаларнинг минимал ифлосланишини ҚМҚ 2.01.08-19 га мувофиқ таъминлаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1234. Ўймаларни ва захираларни очиш ишларида, кўтармалар ва кавальерлар асосини тайёрлаш учун ковлаш ишларини бажарганда ернинг унумдор тупроғини кесиб олиб, алоҳида тўплаш ҳамда улардан йўл тўшамасининг ён бағирларини майса экиш орқали мустаҳкамлаш, карьерларни қайта рекультивация қилиш ва бошқа турли қишлоқ хўжалик эҳтиёжлари учун фойдаланишни назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1235. Карьерлар, вақтинчалик йўллар ва бошқалар барпо этиш учун вақтинчалик ажратиладиган тасма ва участкалар доирасида қайтариб бериладиган ерларни қайта тиклаш, мелиорациялашни ва имкон қадар уларнинг биологик унумдорлигини оширишни назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1236. Бузилган ерларни қайта тиклаш ишларини икки босқичда: техник ва биологик босқичларда бажариш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1237. Қайта тиклашнинг техник босқичида, ишлатилган ер майдонларини планировка қилиш, карьерларнинг чекка ён бағирларини шакллантириш, унумдор ва ўта унумдор тупроқларни кесиб олиш, қайта тикланадиган ерга ташиб келтириш ва ётқизиш, шохобча автомобиль йўлларни, оддий гидротехника ва мелиорация иншоотларини қуриш ишлари бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1238. Карьерларни рекультивация қилиш ишлари таркибига қуйидагиларни киритиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
карьерларнинг устини, чеккаларини ва тубини кесилган қолдиқларидан, гидромеханизация карьерларида чўкиб қолган шох-шаббалардан ва тўнкалардан тозалаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
металл чиқиндиларини ва қурилиш чиқиндисини йиғиштириб олиш; ёнбағирларни режалаштириш ва ётқизиш, режалаштирилган қияликларга дарахт-бутали, ўт-майса ўсимликларини экиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1239. Қурилиш учун вақтинчалик фойдаланилган ҳудудлар ва ҳавзалар қишлоқ хўжалик майдонлари, дам олиш масканлари сифатида фойдаланиш учун яроқли ҳолатга келтирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1240. Йўл тўшамасини лойиҳалаштирилаётганда шағал-тош-ҳарсанг материалларини олинадиган карьерларни бевосита сув ўзанларининг қирғоқларида, шунингдек сув ҳавзаларининг ёқасида жойлаштиришга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1241. Машиналарнинг ва механизмларнинг фақат вақтинчалик йўл учун ажратилган йўл пойлари устидан ҳаракатланишини назарда тутиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1242. Ювилиб кетадиган ер иншоотларини лойиҳалаганда табиий ҳолатида яроқсиз ёки унумдорлиги етарли бўлмаган ҳудудларни кўп қатламли қалинлиги 0,6 m дан ортиқ бўлган ерни чиқариб ташланган сувларни қуйиш воситасида мелиорациялашни назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1243. Бу ҳолда сув ўзанлари билан туташ бўлган гидромеханизация карьерлари қиш мавсумида сувнинг кислород билан тўйинганлигини кўпайтириш орқали сув ўзанларининг биологик унумдорлигини ошириши мумкинлигини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1244. Қайта культивация қилинаётган ерларнинг унумдорлигини тиклаш бўйича ишларни, ушбу ерлар қайтариб бериладиган, ердан фойдаланувчиларга топширишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1245. Ҳайдаладиган қимматли ерлар, яйловлар, сув ҳавзалари ва дарёларга бевосита яқин жойлашган ерларда, шунингдек фойдали қазилмалар жойлашган ерларда портлатиш ишларини портлашнинг атроф-муҳитга кўрсатадиган сейсмик таъсирини имкон қадар пасайтириш чора-тадбирларини белгилаган ҳолда лойиҳалаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1246. Бир марталик портлатишда қўлланадиган заряднинг ялпи массасини қисқартириш, алоҳида гуруҳ зарядларини портлатишлар ўртасидаги оралиқ муддатни кўпайтириш, портлатишнинг контур усулини қўллаш орқали эришилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1247. Портлаш вақтида қояли тупроқ зарраларининг сочилиб тарқалиш масофасини камайтириш учун портлатиладиган тупроқ устига олдиндан қоплама (қалқонсимон ғўлали ёпқичлар, пайвандланган қувурлар, тош бостирилган тўр билан) ёпишни назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1248. Сув остида портлашларни лойиҳалаштиришда сув ҳавзасининг ёки сув ўзанининг тубига жойлаштириладиган перфорация қувурлари орқали ҳосил қилинадиган 5-6 атмосфера босимли қисилган ҳаво воситасида ҳосил қилинадиган бир ва икки қатламли пуфакли ҳимоя воситасини қўллаш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1249. Ён атрофни бурғилаш чангларидан ҳимоя қилиш учун бурғилаш ускунасини чанг бостирувчи қурилмалар билан жиҳозланишини, шунингдек бурғиланган қудуқларни сув билан ювиш усулини назарда тутиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1250. Зарядлар портлаганда зарарли газлар ажралиб чиқиш ҳажмини пасайтириш мақсадида мусбат ёки нолга яқин кислород балансига эга портловчи моддаларни (масалан, М гранулит, 79/21 игданит ва граммонитини) қўллаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1251. Йўл тўшамаси учун боғловчи материалларни танлашда поликомплекслар (шу жумладан, эрувчан полимерлар), нефть, нефть мазутлари, битум ва бошқа айрим боғловчилар зарарли моддаларга сирасига киришини ва атроф-муҳитни ифлослантиришини ҳисобга олиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1252. Тепабағрида ер кўтармаларини лойиҳалаштиришда тик қияликлар барпо этишга ҳаракат қилиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1253. Бунинг учун қояли тупроқлардаги ўймаларни портлатишнинг контур усулидан фойдаланиб яратиш, ўймаларнинг ён-бағри қияликларини анкерлар билан мустаҳкамлаш, йўл тўшамаси кўтармалар, ярим кўтарма — ярим ўйма тарзида лойиҳаланганда узун шлейфлар ҳосил бўлишига йўл қўймаслик лозим (масалан, кўтарманинг қуйи нишаби ётқизилгунча имкон қадар асосий майдончанинг сатҳига яқинроқ барпо этиладиган турли конструкциядаги тиргак деворларни қуриш).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1254. Темир йўлларни қуриш, реконструкция қилиш ва мукаммал таъмирлашда атроф-муҳит, шу жумладан ўсимлик ва ҳайвонот дунёсини, табиий ландшафтларни, табиий, геологик ва тарихий ёдгорликларни муҳофаза қилиш чора-тадбирларини кўриш, технологик ечимларни қабул қилишда атроф-муҳитга зарар етказмасликни ва иш жараёнини бажаришда табиат муҳофазасини сақлаш, уни бузилиши эса экологик ва геологик шароитларнинг ўзгаришига таъсир қилиши мумкинлигини ҳисобга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1255. Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларда ва улар ҳудудидан кесиб ўтувчи темир йўлларни қуришга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1256. Темир йўлларни қуришни лойиҳалашда муҳим омиллардан бири бу — йўлни кесиб ўтадиган хар қандай ёввойи ҳайвонлар йўналишини ва ҳайвонларнинг янги йўлни хавфсиз кесиб ўтиши учун махсус кўприклар ёки тунелларни режалаштириш лозим. Бу йўл ҳайвонлар ҳаракати хавфсизлигини таъминлайди ва йўлда ёввойи ҳайвонларнинг нобуд бўлишини камайтиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1257. Темир йўл ўтадиган жойларда шовқинни камайтириш ҳамда темир йўлда ҳаракатланадиган таркиблардан чиқаётган зарарли ташламаларни ушлаб қолиш учун йўлнинг икки томонида камида 5 қатор дан иборат дарахт кўчатларини экиб йўлнинг иҳота минтақасини яратиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу иҳота минтақаларида суғориш тизимлари кўзда тутилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1258. Темир йўлларни қуриш, мавжудларини реконструкция қилиш ҳамда мукаммал таъмирлашда ҳосил бўладиган қурилиш чиқиндилари билан боғлиқ ишларни амалга оширилиши (ташиш, жойлаштириш, қайта ишлаш, утилизация) лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1259. Қурилиш чиқиндиларини аҳоли пунктлари ерларига, табиатни муҳофаза қилиш, соғломлаштириш, рекреация мақсадларига мўлжалланган ерларга ва тарихий-маданий аҳамиятга молик ерларга, фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғига, шунингдек табиатни муҳофаза қилиш объектларига ҳамда муҳофаза этиладиган табиий ҳудудларга зарар етказиш таҳдиди келиб чиқиши мумкин бўлган бошқа жойларга ташлаш ва кўмишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1260. Портловчи материалларни автомобиль транспортида ташиш, улардан фойдаланиш чоғида ҳосил бўлган суюқ ва қаттиқ чиқиндиларни (шу жумладан, бўшаган идишларни) зарарсизлантириб, ифлослантирадиган моддалардан тозалаб, кейин утилизация қилишлари (қайта ишлашга топширишлари) ёки махсус чиқиндихоналарга ва оқава сув тозалаш корхоналарига жойлаштириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1261.Темир йўлларни лойиҳалаш, қуриш ва реконструкция қилишда ҳудуддаги дарахт ва буталар ҳамда яшил майдонларга зарар етказмаслик, дарахт ва буталар атрофи бетонлаб ташланмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қояли жинсларнинг нураш даражасига кўра тақсимланиши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Жинслар

гуруҳи

Нураш даражаси

Жинсларнинг номи

Дарз кетганлиги

1.

Суст нурайдиган

Чуқур ва оқиб тушган магматик жинслар, бундан порфирсимон ва 5 дан 10 mm гача алоҳида дон ўлчамидаги йирик донадор жинслар мустасно. Айрим метаморфли жинслар — кварцитлар, яшмалар, мармарлар, гнейслар, бутоқли-алдамчи жинслар, магматитлар, эклогитлар, бутоқлилар, скарнлар, спилозитлар.

Айрим чўкма жинслар — қумтошлар, брекчилар ва мустаҳкам ва турғун бириккан конгломератлар (кремнийли, опалли, темирли, карбонатли), пишиқ опоклар, доломитлар, майда микро донадор айрим доналари 1 mm гача оҳактошлар.

Суст ва ўртача дарз кетган бўлиб, 0,3 m дан каттароқ таркибий бўлакларга эга.

2.

Енгил нурайдиган юмшалмайдиган

0,3 m дан кичикроқ таркибий бўлакларга эга

I гуруҳга мансуб барча жинслар; йирик донадор ва порфирсимон чуқур жойлашган ва оқма жинслар; хлоритли, талькли, амфиболитли ва бошқа кристаллсимон сланцлар; филлитли ва лойли сланцлар; лой билан 50 фоиз гача аралашган мергель;

III гуруҳга мансуб юмшалмайдиган жинслар.

Бўлакларининг ўлчами 0,3 m дан кичик 1-гуруҳга мансуб жинслар учун;

дарз кетишидан қатъи назар, барча бошқа жинслар учун.

3.

Енгил нурайдиган, шу жумладан юмшаладиган

Таркибида 50 дан 70 фоиз гача лой сақловчи мергель; таркибида 70 дан 90 фоиз гача лой сақловчи мер­гелсимон лой, глинистые, лой-гипсли ва лой-мер­гелли конгломератлар, брекчилар ва туфобрекчилар; лойли ва лой-гипсли қумтошлар, туфлар ва туффюлар,

ар­гиллитлар, алевролитлар, трепел, бўр ва бўрсимон жинслар

Дарз кетишидан қатъи назар

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари « шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Алоҳида турдаги тупроқларнинг тавсифи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Балчиқлар — лойли тупроқлар бўлиб, табиий ҳолатида оқувчанлик чегарасидан ортиқ даражада намликка эга бўлади ва ғовакдорлик коэффициенти қумлоқлар ва қумоқлар учун e >1 ни, қумлойлар ва лойлар учун e >1,5 ни ташкил этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Балчиқлар табиий тузилишда кучли сиқилувчанлиги, суст мустаҳкамлиги ва тиксотроп хусусиятлари билан ажралиб туради. Шу сабабли балчиқдан табиий асос сифатида фойдаланилганда, унинг сиқилиб чиқишини ва кўтарманинг чўкишини ҳисобга олинган чора-тадбирлар белгиланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иольдий лойлари — денгиз балчиқларининг алоҳида кўриниши бўлиб, лойлардан ва қумлоқ лойлардан иборат бўлади. Иольдийли ажратмаларининг 0,3 m дан 2 m гача бўлган юқори қатламлари умумий ҳажмга нисбатан юқори зичликка эга бўлади ва қуйида ётувчи юқори намликдаги (>60 фоиз) ажратмалар устини қоплаб туради, бундан ташқари тупроқ скелетининг ҳажмий оғирлиги кичик қийматга эга эканлиги (gск<1), табиий тузилиши бузилгандан кейин кўтариб туришлик қобилиятнинг кескин пасайиши ва тиксотроп хусусиятлари билан ажралиб туради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Соғ тупроқ, сариқ тупроқ ва соғсимон тупроқлар лойли чангсимон тупроқларнинг турлари бўлиб ҳисобланади. Улар устунсимон призматик тузилиши, одатда 40 фоиздан юқори ғовакдорлиги, оддий кўз билан кўрса бўладиган йирик ғоваклари мавжудлиги билан ажралиб туради. В йўл-иқлимий ҳудудда ва қурғоқчил иқлимли бошқа ҳудудларда ўймаларнинг соғ тупроқли вертикал ён бағирлари мустаҳкам бўлади. Намланганда соғтупроқлар тезда бўкиб қолади; улар бўккан ҳолатда чўкишга ва оғирлик остида кучли зичланишга мойил, осонгина ювилиб кетади, бу ҳолда вертикал ён бағирлар нинг мустаҳкамлиги издан чиқади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Соғсимон тупроқларнинг ва сариқ тупроқларнинг ғовакдорлиги ва намлиги соғ тупроққа қараганда бир мунча кенг миқёсда ўзгаришга учрайди. Шу сабабли, соғсимон тупроқларнинг бўкиши, ювилиши, намланганда чўкиши, вертикал ён бағирлардаги турғунлиги соғтупроққа нисбатан камроқ даражада, лекин чангсимон носоғ тупроқлардагига нисбатан кўпроқ даражада ифодаланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Аргиллитлар — қаттиқ, тошсимон лойли жинсларнинг табиий жойлашган гуруҳи. Аргиллитларнинг қурилишга оид хусусиятлари турлича. Бу хусусиятлар уларнинг таркибига, келиб чиқишига (генезисига) ва диагенез босқичига боғлиқ. Аргиллитлар мамлакатнинг бир қатор ҳудудларида ён бағирларнинг табиий омиллар таъсири остида интенсив емирилишга дучор бўлган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Алевролитлар — чўкма жинслар бўлиб, 0,1-0,01 mm ўлчамдаги заррачалар кўп бўлади. Улар худди аргиллитлар каби ўймаларнинг ён бағирларида табиий омиллар таъсирида шиддат билан емирилишга мойил.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мергеллар — оҳактошлардан лойга ўтувчи жинс. Манфий ҳарорат таъсири остида мергеллар ёрилади ва парчаланиб кетади. Улар бўртиш ва интенсив равишда ивиб қолиш қобилиятига эгадирлар. Мергеллардан тузилган қияликлар намлангач, кўчиб тушади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кремнийли — мергеллар, таркибида кремнезем аралашмалар мавжуд, нурашга қарши катта турғунлиги билан ажралиб туради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Трепел — оқ ёки оч сариқ рангли суст цементлашган жинс, майда кремнеземли заррачалар, чангсимон ёки лойли зарраларнинг аралашмасидан иборат. Трепеллар катта ғовакдорликка эга. Уларнинг ҳажмий оғирлиги 0,5 — 1,0 g/sm3 атрофида тебранади; намланганда трепеллар ивийди, мустаҳкамлигини, силжишга нисбатан қаршилигини кескин йўқотади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Талькли ва пирофиллитли — тупроқлар — лойли жинслар гуруҳига мансуб, намланганда кучли бўртиш хусусиятига эга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бўрли тупроқлар ингичка донадор масса шаклидаги чўкма жинслардан ва оҳактошли организмларнинг синиқларидан ташкил топади. Бўрли тупроқларнинг асосий вакили бўр бўлиб ҳисобланади. Бўрли жинсларда 10 фоиздан кўп лойли аралашмалар мавжуд бўлган ҳолатда у мергелли бўр ёки бўрли мергель деб аталади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бўрли тупроқларнинг ғовакдорлиги 50 фоизгача етади. Сув билан тўйинганда бундай тупроқлар тезда ивиб, пластик массага айланади. Тупроқнинг намланиши, музлатиш-эритиш қияликларнинг тезда нураб кетишига сабаб бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сланецли лойлар — табиий жойлашиши жиҳатдан қалин қатламли тузилишга эга, юпқа пластинкаларга ёйила оладиган тупроқ. Сувда тез емирилади ва пластик шаклли юмшоқ массага айланиб қолади. Улар кўтармаларни барпо этишда яхши шиббаланмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Торф органик-минерал массадан иборат, 60 фоиздан кўпроқ (оғирлигига кўра) ўсимлик қолдиқларидан ташкил топган ва ўта сиқилувчанлиги ва кичик солиштирма (1,3 дан 1,6 g/sm3 гача) ва ҳажм оғирлиги билан ажралиб туради (35-жадвал). Тупроқлар таркибида 10 дан 60 фоизгача ўсимлик қолдиқлари мавжуд бўлса, торфлашган тупроқ деб, агар ўсимлик қолдиқлари 10 фоиздан кам бўлса, органик моддалар аралашмали тупроқлар деб номланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қоратупроқлар — юқори қатламлар таркибида 10 фоизгача етадиган миқдорда гумус ва чириган ўсимлик қолдиқларини сақловчи, донадор ва қумоқ-қумоқ тузилишдаги тупроқлар. Қора тупроқ таркибида кўп миқдорда чангсимон ва лойли заррачалар бўлади, юқори ҳажмдаги намлиги, ёпишқоқлиги, пластиклиги билан ажралиб туради, намланганда кескин шишиб кетади ва қисилишга нисбатан мустаҳкамлиги пасаяди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳаракатчан (бархан) қумлари таркибига кўра 0,1 — 0,25 mm катталикдаги бир хил ўлчамдаги, чангсимон ва лойли фракциялар деярли учрамайдиган қумларга мансуб. Бундай қумлар асосан В йўл иқлим ҳудудининг чўл ҳудудларида ва денгизбўйи ҳудудларида жойлашган. Қумларнинг ҳаракатчанлиги ва ҳаракатланиш хусусияти рельефнинг шаклига, шамолнинг йўналиши ва кучига, ер устининг ўсимликлар билан қопланганлигига ва заррачаларнинг ўлчамига (гранулометрик таркибига) боғлиқ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Шўрхок тупроқларга қуруқ оғирлигига нисбатан 0,3 фоиздан кўпроқ эрувчан тузларни (натрий хлор, кальций хлор, маг­ний хлор, магний олтингугурт оксиди, натрий оксиди ва натрий қўшоксидини), шунингдек кўп миқдорда қийин эрийдиган калций сульфат (гипс) ва амалда эримайдиган кальций карбонатни сақлайдиган тупроқлар киритилади. Шўрхок тупроқлар намланганда мустаҳкамлигини ва қисилишга бардошини кескин йўқотади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ботқоқ ажратмаларининг тавсифи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

51-жадвал

Ажратманинг тури

Физик-техник хоссалари

Сифатга оид кўзга ташланадиган кўрсаткичлари

Ботқоқ тури

(қар. 7.2-б.), фақат ушбу турдан тузил-ган*

намлиги

W,

фоиз

чириш даражаси

Р, фоиз

зичлиги

gск,

g/sm3

ғовакдорлик

коэффициенти, e

деформация модули Е, kgs /sm2 оғирлик Р,

kgs /sm2 бўлганда

Силжишга қаршилиги t, kgs /sm2

0,6

1,0

1,5

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

 А. Қуруқ

 Торф

300

гача

-

>0,2

<5

>2,4

>2,6

>2,7

0,5-0,3

Қалин, шу жумладан минераллашган, турлича рангда

I

Б. Кам

 намланган

 торф

300 — 600

50

0,20-0,15

5-8

2,4-1,8

2,6-2,1

2,7-2,5

0,3-0,2

Ўрмонда, қалин, қора ёки жигарранг; бурғулаш учлигини икки киши иштирокида торфга ботириш мумкин; қўлни кучли ифлослантиради, эзғилаганда тўлиғича бармоқлар орасидан чиқиб кетади, сув сиқилиб чиқмайди; ўтлар ва йўсинлар қолдиғи йўқ ёки ниҳоятда кам миқдорда.

I

В. Ўртача

 намланган

 торф

600 — 900

50-30

0,15-0,10

8 — 14

1,8-1,3

2,1-1,7

2,5-2,0

0,2-0,15

Ўртача қалинликдаги ўрмон ботқоғи, қўнғир ёки қўнғир-жигарранг; бурғулаш учлигини бир киши торфга ботириш мумкин; қўлни ифлослантиради, эзғилаганда тўлиғича баромоқлар орасидан чиқиб кетади; жигарранг сув кам миқдорда сиқилиб чиқади. Таркибида ёғоч, ўт ва йўсин қолдиқлари мавжуд.

I

Г. Ўта

 намланган

 торф

900 — 1300

30-10

0,10-0,06

14 — 20

1,3-0,9

1.7-1,4

2,0-1,8

0,15-0,1

Ёнувчан, кичик қалинликда, оч ёки тўқ рангли; бурғулаш учлигини бир қўлда ботириш мумкин. Қўлни ифлослантирмайди, бармоқлар орасидан сиқилиб чиқмайди. Сув кўп миқдорда сиқилиб чиқади ва сариқ рангли бўлади. Ёғоч қолдиқлари йўқ ёки сийрак.

I

Д. Ортиқча

 намланган

 торф

>1300

-

0.06

20

<0,9

<1,4

<1,8

<0,1

Юмшоқ, оч жигарранг, баъзан сариқ; йўсин толалари кўриниб туради. Тиниқ сув худди губкадан сиқилгандек чиқиб кетади, шундан кейин торф қайишқоқ бўлиб қолади.

II,III

Е. Кам

 намланган

 балчиқ

<200

-

-

-

-

>5,0

-

>0,2

Қалин, қора, қўнғир-жигарранг ёки ним яшил органик балчиқ, таркибида ўсимликларнинг чиримаган қолдиқлари мавжуд.

I

Ж. Нам

 балчиқ

200 — 1000

-

-

-

-

5,0-1.2

-

0,2-0,05

Қора ёки ним яшил рангли пластик ёғли масса; ўсиmmликларнинг чиримаган қолдиқлари ва минерал тупроқнинг зарраларини ўз ичига олган.

III

З. Суюқ

 ҳосилалар

-

-

-

-

-

-

-

<0,05

Ўтларнинг ва йўсинларнинг чиримаган қолдиқлари сувда муаллақ ҳолатда туради. Суюқ ҳосилалар тўқ рангга эга, горизонтал сатҳда оқувчан

III

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Ботқоқлик ёйилмасда икки ёки ундан кўп қатламлар мавжуд бўлса, агар ботқоқлик ёйилмаси А, Б, В, Г ёки Е турларидан ташқари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ж ёки З турларини ҳам ўз ичига олса, ботқоқликни II тоифага киритиш зарур, агар Ж ёки З турлари устувор бўлса (ҳажмига кўра) III тоифага киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Шўрхок ерларни шўрланиш даражасига қараб, унинг сифат хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда ажратилади (52-жадвал).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

52-жадвал

Тупроқлар

Эрувчан тузларнинг ўртача умумий таркиби қуруқ тупроқнинг оғирлигига нисбатан фоиз ларда

Хлорид ва сульфат-хлорид шўрланиш

Сульфат, хлорид-сульфат ва содали шўрланиш

В йўл-иқлимий ҳудуд

бошқа ҳудудлар

В йўл-иқлимий ҳудуд

бошқа ҳудудлар

Кам шўрланган

0,5 — 2

0,3 — 1

0,5 — 1

0,3 — 0,5

Ўртача шўрланган

2 — 5

1 — 5

1 — 3

0,5 — 2

Кучли тузланган

5 — 10

5 — 8

3 — 8

2 — 5

Ортиқча тузланган

>10

>8

>8

>5

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кам шўрланган тупроқларга В йўл-иқлимий ҳудудидаги эрувчан тузларнинг ўртача умумий таркиби 0,5 фоиздан кам бўлган тупроқларни ва бошқа ҳудудларда 0,3 фоиздан кам бўлган тупроқларни, агар бу тупроқлар 0,25 фоиз дан кўп На2СО4+МгСО4 ёки 0,5 фоиз дан кўп НаРСО3+На23 олса киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Шўрланишнинг сифат хусусияти сўриб олинган сувдаги СИ' ва СО4'' ионларининг, 100 г қуруқ тупроққа нисбатан, миллиэквивалентларда белгилаш мумкин (54-жадвал).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар тупроқ таркибидаги СО3'' ва НСО3' ионларининг миқдори СИ' и СО4'' ионларининг умумий таркиби учдан бир қисмидан кўп бўлса, шўрланиш содали деб номланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

54-жадвал

Шўрланишнинг номи

Нисбат:

СИ

СО''​​​​​​​4

Хлоридли …………………………………………….

Сульфат-хлоридли……………………………………

Хлорид-сульфатли …………………………………...

Сульфатли …………………………………………….

>2,5

2,5 — 1,5

1,5 — 1,0

<1,0

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Шўрланишнинг даражасини ва сифат хусусиятларини тупроқларнинг устки қатламидаги шўрхок энг кўп йиғилган давр ҳисобидан олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақир тупроқ — ўсимликлар деярли ўсмайдиган, баҳор мавсумида сув босадиган, жойларнинг чўл ва яримчўлдаги текис участкалари. Тупроқнинг устки қатламлари тақир ерларда лойли, устувор равишда балчиқли аралашмалардан ташкил топади. Ёз мавсумида улар қуриб, қотиб қолади ва полигонал ёриқлар билан қопланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Перегонларда ва алоҳида ажратилган пунктлардаги йўлнинг эгри участкаларида йўллар оралиғини кенгайтириш ўлчамлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Эгрилик радиуси,

m

Перегонларда

Йўл ривожлантириладиган алоҳида ажратилган пунктларда

 

ташқи йўл четки рельсининг кўтарилиши ички йўл четки рельси кўтарилишидан баланд бўлганда

ҳар икки йўл четки рельсларида кўтарилиш бўлмаса, ёки кўтарилиш тенг бўлса, ёхуд ташқи йўл четки рельсининг кўтарилиши ички йўл четкисидан баланд бўлганда

ички йўлнинг четки рельсида кўтарилиш мавжуд бўлмаса ва ташқи йўлнинг четки рельсида кўтарилиш мавжуд бўлса

ташқи йўл четки рельсининг кўтарилиши ички йўл четки рельси кўтарилишидан баланд бўлганда

ҳар икки йўл четки рельсларида кўтарилиш бўлмаса, ёки кўтарилиш тенг бўлса, ёхуд ташқи йўл четки рельсининг кўтарилиши ички йўл четкисидан баланд бўлганда

ички йўлнинг четки рельсида кўтарилиш мавжуд бўлмаса ва ташқи йўлнинг четки рельсида кўтарилиш мавжуд бўлса

 

станциянинг асосий йўли ва бошқа ҳар қандай йўли орасида

станциянинг ҳар қандай (асосийдан ташқари) йўллари орасида

станциянинг асосий йўли ва бошқа ҳар қандай йўли орасида

станциянинг ҳар қандай (асосийдан ташқари) йўллари орасида

 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

 

4000

70

20

130

20

20(20)

20

40

20(20)

 

3000

90

20

240

30

20(20)

20

90

20(20)

 

2500

150

30

330

60

30(30)

30

130

30(30)

 

2000

240

40

410

90

40(40)

40

170

40(40)

 

1800

290

40

480

120

40(40)

40

200

40(40)

 

1500

360(380)

80

580

150(160)

50(50)

50

250

50(60)

 

1200

370(430)

150

590

160(180)

60(60)

60

260

60(90)

 

1000

390(440)

170(220)

600

170(190)

70(80)

70

270

80(120)

 

800

400(460)

190(240)

630

190(210)

90(110)

90

290

130(160)

 

700

420(470)

200(250)

630

200(220)

100(120)

100

300

160(170)

 

600

430(490)

220(270)

650

220(240)

130(140)

120

320

190(190)

 

500

460(510)

240(290)

680

240(260)

160(160)

140

340

210(210)

 

400

490(550)

280(330)

710

280(300)

200(200)

180

380

250(250)

 

350

520(570)

300(360)

740

310(330)

230(230)

210

410

280(280)

 

300

550(610)

340(390)

770

340(360)

260(260)

240

440

310(310)

 

250

600(660)

380(440)

820

390(410)

310(310)

290

490

360(360)

 

200

670(730)

460(510)

890

460(480)

380(380)

360

560

430(430)

 

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. 5 — 9 устунларда келтирилган меъёрлар тўғри чизиқ бўйича йўлларнинг ўқлари ўртасидаги масофа 4500 mm ва ундан кўп бўлганда қўлланади. Асосий йўлларнинг ўқлари ўртасидаги масофа алоҳида ажратилган пунктларда тўғри чизиқ бўйича 4100 mm ни ташкил этса, эгри чизиқлардаги масофа перегонлар учун белгиланган меъёрда оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Мавжуд алоҳида ажратилган пунктлар қисман реконструкция қилинганда йўллар оралиғидигаи масофа тўғри чизиқ бўйича 5300 меъёрида (асосий, қабул қилиш-жўнатиш ва саралаш йўлларида) ва 4900 mm (иккинчи даражали йўллар учун) бўлган ҳолда 5-9 устунларда кўрсатилган меъёрларни 150 mm га қисқартириш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Юкларни бевосита вагондан-вагонга қайта юклаш учун мўлжалланган йўлларнинг оралиғидаги масофа 3600 (1-Т ўлчамларига эга вагон) ва 3950 mm (Т ўлчамларига эга вагон) бўлганда эгри чизиқ бўйича масофани орттириш 72000/Р, mm формуласи асосида бажарилади, бу ерда Р — эгри чизиқ радиуси, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Йўл қўйиладиган 1m/s2 гача сўндирилмаган тезланишни назарда тутувчи 2,3,5 устунларда қавс ичида кўрсатилган меъёрлар линияларнинг асосий йўллари ва участкалари учун қўлланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. 6 ва 9 устунларда қавс ичида кўрсатилган меъёрлар алоҳида ажратилган пунктларнинг 120 km/h тезлиги ўрнатилган йўллари учун (асосийдан ташқари) қўлланади (1/22 русумли крестовинали стрелкали ўтказгичлар жорий этилган ҳолда).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-расм. Перегонлардаги тўғри участкалар йўл тўшамаси асосий майдончасининг кўндаланг кўриниши:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а — ҳимоя қатламисиз битта йўлли дренажланмайдиган тупроқли йўл тўшамаси учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б — ўша ҳолат, дренажланадиган тупроқ учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в — иккита йўлли дренажланмайдиган тупроқли йўл тўшамаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г — ўша ҳолат, дренажланадиган тупроқ учун.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Расмда қўлланилган ифодалар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б — йўл тўшамаси асосий майдончасининг кенглиги 30-жадвал маълумотларига мувофиқ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
h — лойиҳа қирғоғининг кесимдаги қирғоқдан ортиқлиги 0,15 m га ушбу участкадаги ва унга туташ дренажланмайдиган тупроқли участкалардаги балласт қатламининг қалинлигини қўшилган ифодаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-расм. Лой тупроқдан тузилган WL > 0,23 да ифодаланган ҳимоя қатламли йўл тўшамаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а, б, в — дренажловчи қум-тошли тупроқлардан тузилган ҳимояловчи қатламли кўтармалар ва ўймалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — шағалли балласт; 2 — қум-тошли балласт; 3 — ҳимоя қатлами; 4 — лойли тупроқ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-расм. Баландлиги қуйидагича бўлган кўтармаларнинг кўндаланг кесими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а — 6 м гача; б — 6 м дан ортиқ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-расм. Дренажланмайдиган тупроқли қиялиги 1:5 дан1:3 гача бўлган тоғ ёнбағирларидаги кўтармаларнинг кўндаланг кесими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а — тоғ зовури ва бермаси мавжуд бўлган табиий тузилмали тупроқда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б — юқоридагининг ўзи, бўшлиқлари тўлдирилган ҳолатда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — қоплама, 2 — кўтарманинг жисми
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-расм. Темир йўлларнинг ўта намланган лой тупроқлардан тузилган кўтармаларининг кўндаланг кесими.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — лой тупроқ, 2 — дренажланадиган тупроқ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
9-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-расм. Лой тупроқлардаги ўймаларнинг кўндаланг кесими.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
10-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-расм. Қурғоқчил иқлимли ҳудудларда дренажловчи тупроқдаги ўймаларнинг кўндаланг кесими.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
11-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-расм. Чуқурлиги 2 м. гача бўлган ўймаларнинг кўндаланг кесими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I — усти очиқ, II — тўшалма остига барпо этиладиган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
12-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-расм. Чуқурлиги 2 дан 12 m гача ўймаларнинг кўндаланг кесими.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
13-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-расм. Ўта намланган лойли тупроқлардаги ўймаларнинг кўндаланг кесими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-лойли тупроқ; 2-дренажловчи тупроқ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
h-дренажловчи тупроқ қалинлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
14-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11-расм. Суст нурайдиган тоғ жинсларидаги ўймаларнинг кўндаланг кесими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а-кюветларсиз, нишаб тарафида камера ва токчалар ўрнатилган; б, в-табиий таркибдаги тоғ жинси ичига киритилган кюветли; г-йирик янчилган ёки қумлоқ тупроқдан барпо этилган ер кўтармасининг асосий майдончасини барпо этиш ҳисобига олинадиган кюветли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-камералар; 2-токчалар; 3-четки жияк блоклари; 4-йирик янчилган ёки қумлоқ тупроқ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
15-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12-расм. Енгил нурайдиган юмшалмайдиган тоғ жинсларидаги ўймаларнинг кўндаланг кесими.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
16-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13-расм. Енгил нурайдиган юмшалмайдиган тоғ жинсларидаги кювет-траншеяли ўймаларнинг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кўндаланг кесими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-табиий ётқизилган жинс ёки йирик блокли тупроқдан тайёрланган; 2-кювет-траншея
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
17-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14-расм. Чуқурлиги 2 m гача 1 — турдаги ботқоқликлардаги баландлиги 3 mгача бўлган
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўшамаларнинг кўндаланг кесими а)-дренажловчи тупроқдан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б, в — майда чангсимон тупроқдан, енгил йирик қумлардан, енгил йирик ва енгил қумлоқдан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-ботқоқнинг сатҳи; 2-ботқоқ тубидаги минерал тупроқнинг сатҳи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
18-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15-расм. Чуқурлиги 2 дан 4 m гача I тоифали ботқоқликлардаги баландлиги 3 m гача бўлган тўшамаларнинг кўндаланг кесими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а — дренажловчи тупроқдан; б — майда чангсимон тупроқдан, енгил йирик қумлардан, енгил йирик ва енгил қумлоқдан; hв-торфдан тозаланадиган траншеянинг чуқурлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
19-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16-расм. I — турдаги ботқоқликлардаги баландлиги 3 m дан юқори бўлган тўшамаларнинг кўндаланг кесими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) дренажловчи тупроқдан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) майда ва чангсимон тупроқдан, енгил йирик ва енгил қумлоқдан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-ўсимликларнинг илдизли қатламига бўйлама ўйиқ, аммо 1 m дан кам эмас
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
20-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17-расм. II турдаги ботқоқликлардаги кўтармаларнинг кўндаланг кесими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) дренажланувчи тупроқдан; б) майда ва чангсимон қумдан, енгил йирик ва енгил қумлоқдан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — торфтўплагичлар; 2 — торфни чиқариб юбориш траншеясининг кенглигини аниқлаш учун ёрдамчи чизиқ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
21-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18-расм. III турга мансуб ботқоқликлардаги кўтарманинг кўндаланг кесими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — торф қобиғи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
22-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19-расм. Шўрҳок тупроқли кўтармаларнинг кўндаланг кесимлари қуйидаги участкалар бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а — қуруқ асосли; б — сизот сувлари сатҳи чуқур жойлашмаган, вақти-вақти ер устига чиқиб турувчи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — маҳаллий, дренажланмайдиган тупроқ; 2 — дренажловчи тупроқ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
23-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20-расм. Кучли қум кўчадиган участкалардаги суст ҳаракатланадиган ва ҳаракатланмайдиган қумлардаги ўймаларнинг кўндаланг кесими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
24-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21-расм. Ирригация иншоотларига яқин жойлашган тўшамаларнинг кўндаланг кесими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) қувурсимон ёпиқ дренлар бўйлаб жойлашадиган тўшалма
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) ўшанинг ўзи, темир-бетон каналлар бўйлаб
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ўшанинг ўзи, коллекторлар ва каналлар бўйлаб
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — ҳимояловчи ер ғўлачаси; 2 — берма; 3 — қувурсимон дрена; 4 — лоток;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5 — автойўл; 6 — коллектор (канал);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
L — темир йўл ўқидан ЭУЛ гача (СЦБ) ёки алоқа тармоқларигача бўлган масофа.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
25-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22-расм. Кавальерларни ва сувни четлатувчи қурилмаларни жойлаштириш схемаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а — трапециясимон банкеторти зовурли; б — учбурчак банкеторти зовурли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — тепа олди зовури; 2 — кавальер; 3 — банкеторти зовури; 4 — банкет; 5 — ўйма ён бағри
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
26-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23-расм. Иккинчи йўл учун кенгайтирилаётган кўтарманинг кўндаланг кесими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — иккинчи йўлнинг ўқи; 2 — мавжуд йўлнинг ўқи; 3 — дренажловчи тупроқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4 — лойиҳаланаётган қўшимча тўкма; 5 — мавжуд кўтарма; 6 — захира ёки зовур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
27-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24-расм. Иккинчи йўл учун кенгайтирилаётган ўйманинг кўндаланг кесими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — иккинчи йўл ўқи; 2 — биринчи йўл ўқи; 3 — дренажловчи тупроқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4 — мавжуд ўймадаги чекка ариқ; 5 — лойиҳаланаётган кенгайтириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ШНҚ 2.05.01-23 «Темир йўллар. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
28-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25-расм. Филтрловчи тўшамаларнинг кўндаланг кесими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а — босимли; б — босимсиз;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — ер кўтармаси; 2 — изоляцияловчи қатлам; 3 — тўшалманинг филтрловчи қисми;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4 — асосни мустаҳкамлаш; 5 — депрессия эгри чизиғи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГВВ — иншоот олдидаги юқори сувларнинг ҳисобланган горизонти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
h5 — тўшалма олидаги оқимнинг йўл қўйиладиган чуқурлиги; h6 — оқимнинг жорий чуқурлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
L — филтрловчи тўшаманинг узунлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазириининг 2024 йил 9 августдаги 01/2-48-сон буйруғига
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўз кучини йўқотган деб топилаётган айрим шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
РЎЙХАТИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ўзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг 2019 йил 23 декабрдаги 561-сон буйруғи билан тасдиқланган ШНҚ 2.05.01-19 «1520 mm изли темир йўллар. Лойиҳалаш меъёрлари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ўзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг 2019 йил 23 декабрдаги 561-сон буйруғи билан тасдиқланган ШНҚ 2.05.10-19 «Темир йўлларнинг йўл пойини лойиҳалаш қоидалари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари.