Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергиясининг улгуржи ва чакана бозори механизмларига босқичма-босқич ўтиш ҳамда электр энергиясини ишлаб чиқарувчиларини, шу жумладан, мустақил ишлаб чиқарувчиларни ва йирик истеъмолчиларни магистрал электр тармоқларига уланишини соддалаштириш ҳамда уларга тенг шарт-шароитлар яратиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Қуйидагиларни назарда тутувчи Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини ишлаб чиқарувчилар ва йирик истеъмолчиларнинг магистрал электр тармоқларига улаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини ишлаб чиқарувчилар ва йирик истеъмолчиларга халқаро талабларга мос тенг шарт-шароитлар яратиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмагистрал тармоқлардан оқилона ва шаффоф фойдаланиш шартларини белгилаш орқали электр энергиясининг улгуржи ва чакана бозорида фаолият юритувчи барча томонлар учун умумий техник талабларни ўрнатиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Белгилаб қўйилсинки:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларининг талаблари магистрал тармоқларга уланган ҳамда янгидан уланадиган барча турдаги электр энергетика корхоналари ва истеъмолчилари томонидан бажарилиши мажбурий ҳисобланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishушбу қарор расмий кучга кирган санада магистрал тармоқларга уланган барча турдаги электр энергияси корхоналари, электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар ва истеъмолчилар учун Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларининг фақатгина эксплуатация жараёнидаги талаблари тааллуқли ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси энергетика вазири Ж.Т. Мирзамаҳмудов ҳамда энергетика бозорини ривожлантириш ва тартибга солиш агентлиги директори Ш.Х. Ходжаев зиммасига юклансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2024 йил 15 июнь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish338-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 15 июндаги 338-сон қарорига
ИЛОВА
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚОИДАЛАРИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI бўлим. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Асосий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Мазкур Қоидалар Ўзбекистон Республикаси ҳудудида магистрал электр тармоқларини режалаштириш ҳамда уни хавфсиз ва ишончли эксплуатация қилиш, магистрал электр тармоқларига уланиш ва ундан фойдаланиш ҳуқуқларига доир талаблар ҳамда уларнинг ишлаш тартибини белгилаш соҳасидаги, шунингдек, электр энергиясини ишлаб чиқарувчиларининг тақсимлаш тизимларига уланишдаги муносабатларни тартибга солади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур Қоидалар магистрал электр тармоқларидан оқилона ва шаффоф фойдаланиш шартларини белгилаш орқали барча Фойдаланувчилар ва ваколатли органлар учун умумий талабларни ўрнатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Ушбу Қоидаларда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishажратиш — Тегишли тизим оператори тармоғида бевосита иш бажармасдан уланишни тиклаш имконини қолдирмаган ҳолда, Фойдаланувчи тармоғининг уланиш нуқтасидаги инфратузилмани ҳаммасини ёхуд бир қисмини ўчириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishалоҳида ишлаш — ўчишдан сўнг бирлашган энергетика тизимидан алоҳида ажралган бутун ягона электр энергетика тизимининг ёки ундаги частота ва кучланишни бошқарувчи камида битта генерацияловчи модулга эга бўлган қисмнинг мустақил ишлаши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishберк тақсимлаш тизими — саноат, тижорат ёки бошқа умумий хизмат кўрсатиш объектларига географик чегараланган ҳудудда электр энергиясини тақсимловчи, маиший истеъмолчиларга электр энергиясини етказиб бермайдиган, кам сонли маиший истеъмолчилар ёки тақсимлаш тизими оператори билан ишлайдиган тизим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБерк тақсимлаш тизими оператори — берк тақсимлаш тизимининг фаолият юритиши учун масъул бўлган субъект;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модул — электр энергиясини синхрон ёки синхрон бўлмаган (носинхрон) ҳолда генерацияловчи (ишлаб чиқарувчи) қурилма ёки қурилмалар мажмуаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИстеъмолчи — ўз тармоқлари орқали узатиш тизимига тўғридан-тўғри уланган ёки уланишни режалаштирган электр энергиясини ишлаб чиқариш, хизмат кўрсатиш ва (ёки) бошқа мақсадларда электр энергиясидан Фойдаланувчи юридик шахс, яъни йирик истеъмолчилар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкўрсатма — оператор (диспетчер) томонидан ўз ваколати доирасида ҳаракатларни бажариш учун Фойдаланувчиларга бирон-бир ҳаракатни амалга ошириш учун берилган ҳар қандай буйруқ (фармойиш, топшириқ, рухсат);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишни автоматик ростлагичи — клеммадаги ҳақиқий кучланишни эталон қиймат билан таққослаш ва қўзғатиш тизимини бошқариш йўли билан синхрон генерацияловчи модулнинг клеммаларидаги кучланишни бошқарувчи, узлуксиз ҳаракат қилувчи автоматик қурилма;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаксимал қувват — Электр станцияси оператори ва Тегишли тизим оператори ўртасидаги Уланиш шартномасида кўрсатилган генерацияловчи модул(лар)нинг ишлаши билан боғлиқ, тармоққа узатилмайдиган юкламани (ўз эҳтиёжи учун ва бошқа мақсадларда) чегириб ташлагандан сўнг узатилиши мумкин бўлган узлуксиз максимал актив қувват;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishминимал барқарор ишлаш режими — уланиш шартномасида кўрсатилган ёки Тегишли тизим оператори ва Электр станцияси оператори ўртасида келишилган, генерацияловчи модулнинг чекланмаган вақт давомида барқарор ишлаши мумкин бўлган минимал актив қувват;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishносинхрон генерацияловчи модул — ягона электр энергетика тизимига носинхрон ёки тегишли электроника ёрдамида уланган ҳамда узатиш тизимига, тақсимлаш тизимига, жумладан, берк тақсимлаш тизимига ягона уланиш нуқтасига эга бўлган генерацияловчи қурилмалар ёки уларнинг жамланмаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishростлашнинг минимал даражаси — уланиш шартномасида кўрсатилган ёки Тегишли тизим оператори ва Электр станцияси оператори ўртасида келишилган, генерацияловчи модулнинг актив қувватини назорат қилиш мумкин бўлган минимал кўрсаткич;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинхрон генерацияловчи модул — генерация қилинаётган кучланиш частотаси, генераторнинг айланиш частотаси ва тармоқ кучланишининг частотаси доимий мутаносиб бўладиган, яъни синхрон ҳолда электр энергиясини генерация қилувчи қурилмаларнинг умумий жамланмаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishстатизм — частотанинг турғун ўзгаришини, чиқишдаги актив қувватнинг фоизларда ифодаланган якуний турғун қийматига нисбати. Частотанинг ўзгариши номинал частотага нисбатан ифодаланади, актив қувватнинг ўзгариши тегишли чегарага эришиш вақтидаги максимал қувватга ёки ҳақиқий актив қувватга нисбати билан ифодаланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТақсимлаш тизими оператори — Ўзбекистон Республикасининг муайян ҳудуди ёки туманида электр энергиясини тақсимлаш бўйича фаолиятни амалга ошириш ваколатига эга бўлган юридик шахс;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим оператори — бу барча тизим операторларини, хусусан, Узатиш тизими оператори, Тақсимлаш тизими оператори ва Берк тақсимлаш тизими операторларини назарда тутувчи умумий атама, яъни Фойдаланувчи тармоғи уланган тармоқнинг ваколатли оператори. Электр станцияси оператори ёки Фойдаланувчининг ички тармоқларига уланган бошқа Фойдаланувчилар учун улар Тегишли тизим оператори ҳисобланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори — Ўзбекистон Республикасининг ягона электр энергетика тизимини реал вақт режимларида оператив (тезкор-диспетчерлик) бошқариш, унинг ишончли ишлашини таъминлаш, бошқа давлатлар энергетика тизимлари билан параллель равишда ишлаш, электр энергиясига бўлган талаб ва таклифдан келиб чиқиб, шунингдек, электр энергиясини ишлаб чиқариш ва унинг истеъмол қилинишига таъсир қилувчи барча омилларни ҳисобга олган ҳолда, уни ишлаб чиқариш ва истеъмол қилишнинг ҳар соатлик режимларини бошқарувчи орган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизими — электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар, йирик истеъмолчилар ва тақсимлаш тизимлари уланган, электр энергиясининг ҳудудлараро узатилишини таъминловчи ва қўшни давлатлар электр энергетика тизимлари билан боғланган 35 kV ва ундан юқори кучланишли магистрал электр тармоқ хўжалиги объектлари (электр узатиш тармоқлари ва подстанциялар) мажмуаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори — Ўзбекистон Республикасида узатиш тизимини эксплуатация қилиш ва уни ривожлантириш фаолиятини амалга ошириш ваколатига эга бўлган юридик шахс ёки ташкилот;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузлукли юклама — шартномага биноан электр энергияси таъминотчиси, Тизим оператори ёки Тегишли тизим оператори томонидан чекланган вақт даврига ўчирилиши мумкин бўлган маълум истеъмолчиларнинг юкламаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш нуқтаси — уланиш шартномасида кўрсатилган генерацияловчи модул, Истеъмолчи тармоқлари ёки тақсимлаш тизими тармоқларини узатиш тизимига, шунингдек, тақсимлаш ва ёпиқ тақсимлаш тизимларига уланиш чегараси (нуқтаси);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш шартномаси — электр станциялари, Истеъмолчилар ёки тақсимловчи тизим қурилмаларига аниқ техник талабларни ва тегишли уланиш нуқтасини ўз ичига олувчи, Тегишли тизим оператори ва Электр станцияси оператори, Истеъмолчи тармоқлари оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори ўртасидаги шартнома;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфликерлар — милтиллаш, электр тармоғида юкламанинг тез ёки тез-тез ўзгариши ёхуд бошқа сабабларга кўра кучланишнинг тебраниши натижасида юзага келадиган ҳолат. Бу ҳолат ёруғликнинг милтиллашига олиб келади ёки сезгир ускуналарнинг ишлашига таъсир қилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчи — ўз тармоқлари орқали узатиш тизимига уланган ёки уланишни режалаштирган, генерацияловчи модулларга эга бўлган тармоқлари тақсимлаш тизимига уланган ёки уланишни режалаштирган юридик ёки жисмоний шахс;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчастота етакчиси — синхрон ишлаш зонасидаги частота барқарорлигини таъминлаш учун Тизим оператори томонидан тайинланган, бошқа Фойдаланувчилар ҳаракатларини мувофиқлаштиришга масъул бўлган оператор;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчастотавий-сезувчан режим — частотасининг ўзгаришига жавобан генерацияловчи модулнинг чиқишидаги актив қувватни частотани тиклашга учун ўзгартириши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчастотани ростлаш — ягона электр энергетика тизими частотасини барқарор сақлаб туриш мақсадида белгиланган нуқтадаги частотанинг ўзгаришига жавобан генерацияловчи модуллар ёки электр энергиясини сақлаш тизимларининг чиқишдаги актив қувватни, шунингдек истеъмолчиларнинг ўз юкламасини ростлаш қобилияти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчастотанинг ортишидаги чекланган частотавий-сезувчан режим — генерацияловчи модулнинг тизим частотасини белгиланган қийматдан юқорироқ ўзгаришига жавобан чиқишидаги актив қувватнинг пасайишига олиб келадиган иш режими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчастотанинг пасайишидаги чекланган частотавий-сезувчан режим — генерацияловчи модулнинг ягона электр энергетика тизими частотасини белгиланган қийматдан пастроққа ўзгаришига жавобан чиқишидаги актив қувватнинг ортишига олиб келадиган иш режими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр станцияси оператори — Электр станцияларига эга бўлган ёки улар томонидан ўз электр станциясини техник хизмат кўрсатиш ва эксплуатация қилиш шарти (О&М) билан фойдаланишга берган жисмоний ёки юридик шахс, жумладан генерацияловчи модул оператори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр тармоғи — электр энергиясини узатиш ёки тақсимлаш учун хизмат қилувчи бир-бири билан боғланган электр тармоқлари, трансформатор подстанциялари, тақсимлаш пунктлари ва уларнинг қурилмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини сақлаш тизими — электр энергиясини сақлаш, қайта узатиш ва тақсимлаш учун аккумулятор батареялари, механик сақлаш тизимлари ва гидроаккумуляцияловчи электр станциялар мажмуаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэнергетика тизими стабилизатори — қувват тебранишларини сўндириш учун мўлжалланган синхрон генерацияловчи модулдаги кучланиш автоматик ростлагичининг қўшимча функцияси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюклама остида кучланишни ростлагичи — кучланишни юклама остида, яъни трансформаторнинг ишлаш жараёнида ўзгартиришга имкон берувчи, куч трансформаторига ўрнатилган қурилма;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishягона электр энергетикаси тизими — электр энергиясини ишлаб чиқарувчи объектлар, узатиш ва тақсимлаш тизимлари, электр энергиясини сақлаш объектлари ва уларнинг диспетчерлик бошқаруви;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўз эҳтиёжларини қоплаш режими — генерацияловчи модулларнинг ўчирилишига ва уларнинг захира таъминот манбаларининг уланишига олиб келувчи тармоқ ичидаги бузилишларда генерацияловчи модулларнинг ўз эҳтиёжларини қоплаш билан боғлиқ иш режими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўрнатиш ҳужжати — 1000 V дан паст кучланишли тармоқларга уланган ва «A» турдаги генерацияловчи модул ёки талаб қилинган тавсифга эга бўлган электр энергиясини истеъмол қилувчи қурилма тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олувчи ва унинг талабларга мувофиқлигини тасдиқловчи таркибий ҳужжат;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўрнатма — бошқариш схемаларида фойдаланиладиган ҳар қайси параметр учун белгиланадиган қиймат;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Мазкур Қоидаларда қўлланиладиган вақтнинг барча кўрсаткичлари ёки вақтга ҳаволалар Ўзбекистон Республикасидаги стандарт вақтга нисбатан (Универсал мувофиқлаштирилган вақтдан беш соатга олдин келувчи UTC+05:00) қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Магистрал электр тармоқларидан фойдаланишнинг умумий шартлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Узатиш тизими оператори, узатиш ва тақсимлаш тармоқларига уланган электр қурилмаларига эгалик қилувчи ва (ёки) эксплуатация қилувчи Тақсимлаш тизими операторлари ва Фойдаланувчилар электр қурилмаларини эксплуатация қилиш учун техник ва технологик тизимларни ўрнатишлари ҳамда ушбу тизимларнинг бошқариш инфратузилмасини мазкур Қоидалар, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва ишлаб чиқарувчиларнинг техник ҳужжатлари талабларига мувофиқ ҳолатда тутишлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Қуйидаги ўзаро уланишларда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш ва тақсимлаш тизимлари ўртасидаги уланишларда Узатиш тизими оператори Тегишли тизим оператори, Тақсимлаш тизими оператори узатиш тизими Фойдаланувчиси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳар бир Тақсимлаш тизими оператори электр тармоқлари уланган бошқа электр тармоқлари учун Фойдаланувчи, унинг тармоқларига уланган Томонлар учун Тегишли тизим оператори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБерк тақсимлаш тизимлари ва электр тармоғи операторлари ўртасидаги уланишларда Берк тақсимлаш тизими оператори Тегишли тизими операторига нисбатан Фойдаланувчи ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Тегишли тизим оператори ва Фойдаланувчилар ўртасидаги барча боғланишлар ҳисобга олиш тизимлари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу тизимлар Ўзбекистон Республикасининг «Метрология тўғрисида»ги Қонуни, бошқа қонунчилик ҳужжатлари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар, электр энергияси бозоридаги шартномалар, шунингдек марказий харид қилувчи билан шартномалар ёки электр таъминоти шартномалари талабларига жавоб бериши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII бўлим. Узоқ муддатли ривожлантиришни режалаштириш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Узоқ муддатли режалаштиришнинг тавсифи ва мақсади
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Узатиш тизимини ривожлантиришни узоқ муддатли режалаштириш (кейинги ўринларда — узоқ муддатли режалаштириш) Энергетика вазирлиги (кейинги ўринларда — Вазирлик) томонидан мувофиқлаштирилади ва келгуси ўн йиллик истиқболдаги даврга режалаштиришни ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Узоқ муддатли режалаштиришни ташкиллаштириш Узатиш тизими оператори томонидан амалга оширилади ва қуйидагиларга асосланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетикаси соҳасидаги ва бошқа қонунчилик ҳужжатларига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетикаси секторини ривожлантириш бўйича стратегик ҳужжатларга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфуқаролар ва инфратузилма хавфсизлигига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэкологик сиёсат ва чекловларга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимининг иқтисодий самарадорлигига.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Узатиш тизимини узоқ муддатли режалаштириш жараёнида, узатиш тизимининг барқарор ишлашини таъминлаш мезонлари, уни оптимал ривожлантириш ва барча тегишли иқтисодий кўрсаткичлар ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда Узатиш тизими оператори томонидан дастлабки уч йил учун узатиш тизимига киритиладиган инвестициялар тўғрисидаги батафсил маълумотларни ва режалаштирилган давр якунигача кутилаётган инвестициялар тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олган Узатиш тизимининг инвестиция режаси ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзоқ муддатли режалаштириш Узатиш тизими оператори томонидан Тизим оператори билан биргаликда ишлаб чиқилади, Энергетика бозорини ривожлантириш ва тартибга солиш агентлигини (кейинги ўринларда — Регулятор) билан келишилади ва Вазирлик томонидан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Узоқ муддатли режалаштиришнинг асосий мақсади мавжуд ва янгидан ишга тушириладиган узатиш тизимларининг барқарор ишлашини таъминлашдан иборат бўлиб, қуйидагиларни таъминлайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishягона электр энергетика тизимининг хавфсиз, ишончли ва самарали ишлашини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishякуний истеъмолчилар электр таъминотининг юқори даражадаги хавфсизлиги ва сифатини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмавжуд ва янгидан уланадиган Фойдаланувчиларнинг узатиш тизимига дискриминациясиз уланишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбарча янги Фойдаланувчиларнинг узатиш тизимига самарали ва тежамкор уланиши имкониятини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини ишлаб чиқарувчи, сақлаш тизимлари ва истеъмол қилувчи объектларнинг барқарор ривожланишини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishягона электр энергетика тизимидаги ишлаб чиқариш, узатиш, тақсимлаш, сақлаш тизимлари ва истеъмолчилар объектларининг самарали ишлашини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Узатиш тизимини узоқ муддатли режалаштиришнинг мақсади — барча мавжуд ва келгусида уланадиган Фойдаланувчилар, электр энергияси бозори иштирокчилари ва Ўзбекистон Республикаси электр энергетика секторининг манфаатдор томонларини ўз вақтида хабардор қилиш (маълумот бериш)дан иборат бўлиб, қуйидагиларни намоён этади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизими конфигурациясининг истиқболдаги давр учун батафсил шарҳи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимида режалаштирилаётган асосий ўзгаришлар, шу жумладан қуриладиган, реконструкция ёки демонтаж қилинадиган узатиш тизими объектларининг ҳамда тизимлараро узатиш тармоқларининг жойлашиш жойи ва уларнинг асосий кўрсаткичларини олдиндан кўриш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Узоқ муддатли режалаштириш талаблари ва мезонлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқишнинг дастлабки босқичи режалаштириш жараёнининг чегараларини белгилаш ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда Узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш учун асос, бир томондан режалаштириш стандарти ва мезонлари, иккинчи томондан режалаштириш жараёнининг мақсадларидан иборат бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРежалаштириш талаблари ва мезонлари Узатиш тизимини ривожлантириш режасининг мақсад ва вазифаларига боғлиқ ҳолда шакллантирилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Узатиш тизимини ривожлантириш режасининг мақсадлари электр энергетика секторини ривожлантириш стратегияси билан узвий боғлиқдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Узатиш тизимини ривожлантириш режаси одатда бир нечта ривожланиш сценарийларида, истеъмол юкламаси ва генерациянинг ўзгаришлари учун ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқишда қуйидаги стандартлар ва режалаштириш мезонлари ҳисобга олинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) «n-1» хавфсизлик мезони — ягона электр энергетика тизимининг ҳар қандай индивидуал узатиш, генерация ёки истеъмолчи элементининг тўсатдан йўқолишига (ўчишига) тўлиқ чидамли (турғун) бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) ягона электр энергетика тизимининг ишончлилиги — ягона электр энергетика тизимининг кўп марталик ўчиришларга жавоби (реакцияси) режадаги қийматларга мувофиқ бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) қисқа туташув мезони — узатиш тизимининг барча элементларида қисқа туташув даражаларини ускуналарнинг лойиҳавий параметрлари чегараларида ушлаб туриш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishг) турғунлик мезони:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishстатик турғунлик мезони — узатиш тизимини мазкур Қоидаларда белгиланган рухсат этилган чегараларда эксплуатация (кучланиш, частота, актив ва реактив қувват оқимлари) хавфсизлигини таъминлайдиган даражада режалаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдинамик турғунлик мезони — ўткинчи жараёнларида узатиш тизимининг барқарорлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishд) тармоққа етказиб бериладиган электр энергиясининг сифати:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланиш барқарорлиги мезони — бу узатиш тармоғининг узатиш тизимидаги кучланиш диапазонларини III ва XI бўлимларида олдиндан белгиланган қийматлар ва вақт чегараларида ушлаб туриш имконияти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишнинг синусоидаси шакллари сифати мезони (гармоника ва фликерлар) — гармоника ва фликерларнинг таъсирини ҳисобга олган ҳолда узатиш тизимида кучланишни талаб этилган сифатини таъминлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Режалаштиришнинг алоҳида талаблари ва мезонларидан фойдаланилиши ва уларнинг таъсири Ўзбекистон Республикаси ягона электр энергетика тизимининг стратегик мақсадларига боғлиқ ҳолда ўзгариши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Ривожлантириш режалари ва прогнозлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Узатиш тизимини ривожлантириш режаси ҳар йили янгилаб бориш тартибида ўн йил муддатга ишлаб чиқилади. Узатиш тизимини ривожлантириш режаси келгуси ўн йиллик давр учун ҳар йили 31 декабрга қадар ишлаб чиқилади (янгиланади).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Узатиш тизимини ривожлантириш режасини вақт меъёрлари мазкур Қоидаларга 1-иловага мувофиқ ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш ва уни янгилаш жараёнида Вазирлик қуйидагилар учун жавобгар ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш ва янгилаш жараёнини доимий мониторинги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетика соҳасини ривожлантиришнинг макроиқтисодий кўрсаткичлари ва стратегик ривожлантириш режалари бўйича зарур дастлабки маълумотларни тақдим қилиниши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаклиф этилаётган Узатиш тизимини ривожлантириш режаси бўйича ички жамоатчилик маслаҳатлашувларини ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизимини ривожлантириш режасининг қабул қилиниши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш жараёнида Узатиш тизими оператори қуйидагилар учун жавобгардир:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизимини ривожлантириш режаси ишлаб чиқиш жараёнини умумий мувофиқлаштиришга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори томонидан ушбу фаолият учун ваколат берилган лойиҳа ташкилоти ва Тизим оператори билан узвий ҳамкорликда тадқиқот моделлари ва сценарийларини ишлаб чиқиш ва уйғунлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим операторлари, Тизим оператори ва Вазирликдан олинган дастлабки маълумотларни умумлаштириш, текшириш ва қайта ишлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўз ресурслари ҳамда Фойдаланувчилардан дастлабки зарур маълумотларни йиғиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизимини ривожлантириш режасининг якуний лойиҳасини тайёрлаш учун зарур ҳисоб-китобларни амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетика секторида ички муҳокамаларни ўтказиш ва таклиф этилаётган Узатиш тизимини ривожлантириш режасининг лойиҳасини жамоатчилик муҳокамасига қўйиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазирлик ва Регуляторга тақдим этиш учун Узатиш тизимини ривожлантириш режасининг якуний таклифларини тайёрлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш жараёнида Фойдаланувчилар ўзларига тегишли қурилмаларнинг ҳақиқий ва режадаги параметрлари бўйича дастлабки маълумотларни тақдим этиш учун жавобгардирлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Узатиш тизимини ривожлантириш режаси қуйидагилардан иборат таркибда шакллантирилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) режалаштириш талаблари ва мезонлари, шу жумладан режалаштиришдаги тахминлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) узатиш тизимидаги мавжуд активлар, уларнинг ҳолати ва ўртача ёшининг дастлабки таҳлили;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) талаб (истеъмол) прогнози — ўтган давр (тарихий) маълумотлари, электр энергетика тизимидаги мавжуд ва янги Фойдаланувчилар томонидан киритилаётган ресурслар ҳамда энергия самарадорлигини ошириш бўйича амалга оширилиши режалаштирилган чора-тадбирларнинг стратегик режалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishг) генерация прогнози — генерацияни ривожлантиришнинг шартли режасига мувофиқ мавжуд ва режалаштирилган объектлар тўғрисидаги маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishд) электр энергетика тизими балансини баҳолаш натижалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishе) қуйидагиларни ўз ичига олган узатиш тизимининг барқарорлигини баҳолаш:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрежалаштирилган даврдаги узатиш тизимининг мавжуд ҳолати ва зарур кўрсаткичларнинг техник-иқтисодий таҳлили асосида аниқланган узатиш тизимини оптимал ривожлантириш варианти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимининг асосий объектларини хатловдан ўтказиш натижаси — қурилиши, реконструкция қилиниши/таъмирланиши ёки эксплуатациядан чиқарилиши лозим бўлган асосий объектларнинг устуворлигига қараб гуруҳланган ва режалаштирилган тадбирларни якунланиш йиллари кўрсатилган рўйхат;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимининг ёрдамчи ускуналари инфратузилмасини ривожлантириш режаси (телекоммуникация тизими, маълумотларни бошқариш тизими, SCADA/EMS, ўлчаш тизими, ахборот технологияларини қўллаб-қувватлаш ва бошқа тизимлар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishж) узатиш тизимининг (бирламчи, иккиламчи ва ёрдамчи ускуналар) янги, реконструкция қилинадиган (таъмирланадиган) ва эксплуатациядан чиқариладиган (демонтаж қилинадиган) объектлари кўрсатилган узатиш тизимини ривожлантириш бўйича кичик лойиҳаларнинг рўйхати ва уларнинг асосий параметрлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishз) ривожлантириш бўйича режалаштирилган асосий кичик лойиҳаларининг харажат ва фойдаси таҳлили;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishи) узатиш тизимининг инвестиция режаси келгуси уч йилга ишлаб чиқилади, ҳар йили янгиланиб борилади ҳамда тақсимлаш тизимининг инвестиция режалари билан уйғунлаштирилади. Узатиш тизимининг инвестиция режаси қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishинвестиция қоидалари, номланиши, тури ва режалаштирилган фаолиятнинг қисқача тавсифи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтегишли генерация, истеъмол ёки тақсимлаш объектлари билан инвестициялар, ишлар бўйича ўзаро муносабатлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishускуналар, хизматлар ва ишларнинг нархи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishинвестиция режасини молиялаштиришни амалга ошириш графиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishалоҳида инвестицияларни амалга ошириш учун молиявий ресурслар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishжорий инвестиция лойиҳаларини бориши тўғрисида маълумотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Узатиш тизимини ривожлантириш режасининг жамоатчилик муҳокамаларига қўйилган ва тасдиқланган лойиҳалари Узатиш тизими оператори, Вазирлик ва Регуляторнинг расмий веб-сайтларида эълон қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Узатиш тизимини ривожлантириш режаси Қоидаларга 2-иловага мувофиқ тамойиллар ва ёндашувлар асосида ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш учун асосий маълумотлар Вазирлик, Тизим оператори, Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчилар томонидан тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБошқа манбалардан олинган қўшимча маълумотлардан ҳам фойдаланишга йўл қўйилади, бироқ улар Узатиш тизими оператори томонидан аниқлик ва ишончлилик жиҳатларидан текширилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Фойдаланувчилар Узатиш тизими оператори сўрови асосида Қоидалар талабларига мувофиқ режалаштириш маълумотларини тақдим этишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизимига уланишдаги чекловлар ёки унинг кечиктирилишига олиб келиши мумкин бўлган янги истеъмол қувватини ёки генерация қувватини аниқлашдаги ҳар қандай кечикиш ёки жиддий хатоликларга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Узатиш тизимини ривожлантириш режасини тайёрлаш мақсадида Узатиш тизими оператори ва Тизим операторлари томонидан сўнгги беш йил учун қуйидаги маълумотлар тақдим этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергияси истеъмоли (соатлик электр энергияси истеъмол талаби ва тиғиз вақтлардаги энг юқори қувват);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкелгуси ўн йилга истеъмолнинг шахсий прогнози;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчилар истеъмол прогнозининг умумий маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр узатиш тармоқларининг юкланишлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкуч трансформаторлари ва кучланиш профилларини кўрсатиш билан характерли режимлар учун узатиш тизимининг режим схемалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГенерацияни ривожлантиришнинг шартли режаси маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетика тизимининг симуляция моделларини ишлаб чиқиш учун зарур бўлган Фойдаланувчиларнинг маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувват тақсимоти режимларини ҳисоблари бўйича таклифлар ва ҳоказолар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Вазирлик Узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқишда қуйидагиларни тақдим этади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси бўйича макроиқтисодий маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэнергетика сектори учун аҳамиятли бўлган стратегик ривожланиш маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмавжуд ёқилғи ресурслари ҳажми ва улардан фойдаланиш стратегияси билан боғлиқ маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергияси экспорти/импортининг узоқ муддатли стратегияси тўғрисидаги маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэнергетик баланснинг узоқ муддатли прогнозлари ва бошқа маълумотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Фойдаланувчилар узатиш тизимини режалаштириш жараёни доирасида мазкур Қоидаларга 3-иловага мувофиқ маълумотларни тақдим этадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш учун маълумотларни тақдим этувчи барча Томонлар, ўзлари томонидан тақдим этилган маълумотларнинг махфийлик мақомини кўрсатишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори томонидан ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш учун ваколат берилган ташкилот (компания) ушбу маълумотлардан фойдаланишда махфийлик шартларига амал қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режасини ишлаб чиқиш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режаси Узатиш тизими оператори томонидан мунтазам ҳар йили янгилаб бориш асносида келгуси ўн йил даврга ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режасини ишлаб чиқиш учун маълумот мавжуд операторлар ва Ўзбекистон Республикасининг электр энергетика тизимидаги генерацияловчи объектлар операторлари томонидан, шунингдек келгусидаги янги генерацияловчи объектларни ривожлантиришни режалаштираётган давлат ёки инвесторлар ҳамда давлат даражасида амалга оширилаётган ҳаракатларнинг стратегик режалари Вазирлик томонидан тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режасини ишлаб чиқиш учун маълумотлар ушбу Қоидаларга 3-иловага мувофиқ тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режаси мазкур Қоидаларга 4-иловага мувофиқ ёндашув ва услубиётнинг асосий элементлари асосида ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режаси Узатиш тизимини ривожлантириш режасининг муддатларига мувофиқлаштириш мақсадида ҳар йили 1 июлга қадар ишлаб чиқилади. Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режаси мазкур Қоидаларга 5-иловада баён этилган ҳаракатлар ва белгиланган муддатларда ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Узатиш тизими мослигининг узоқ муддатли прогнозини ишлаб чиқиш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Узатиш тизимини ривожлантириш ва Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режалари асосида узатиш тизими тизимининг узоқ муддатли мослик прогнозини (кейинги ўринларда — LT-SAF) ҳар йили янгилаб бориш асосида келгуси ўн йилга ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLT-SAF электр энергетика тизимининг қувват балансини доимий ушлаб туриш ва узилишларсиз ёки минимал узилишлар билан охирги истеъмолчилар электр таъминоти хавфсизлигини таъминлаш қобилиятининг прогнозидир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори LT-SAF ишлаб чиқилиши ва доимий янгилаб борилиши учун учун масъул ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. LT-SAF ни баҳолаш талаб (истеъмол) прогнози, Узатиш тизимини ривожлантириш режаси, Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режаси, ёқилғи мавжудлиги тўғрисидаги маълумотлар, электр энергетика тизимини барқарор бошқариш захираси талаблари, электр энергияси бозорининг прогнозлари, тизимлараро боғланишларнинг ишлаш қобилиятлари ва бошқа маълумотларга асосланган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. LT-SAF асосий компонентлари қуйидагилардан иборат:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) узатиш тизимининг мослиги — бу узатиш тизимининг олдиндан белгиланган, режалаштирилган қийматлар чегарасида узатиш тизимининг эксплуатация параметрларини ушлаб туриш ва узатиш тизимида қувватнинг узатилишини таъминлаш қобилияти бўлиб, қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишлаб чиқарилган электр энергиясини узатиш — узатиш тизимининг, ҳар қандай вақт ва эксплуатациянинг барча режимларида, генерацияловчи объектлар томонидан ишлаб чиқарилган электр энергиясини тўлиқ ҳажмда ўтказиш қобилияти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishистеъмолчиларни ва тақсимлаш тармоқларининг электр таъминоти — узатиш тизимининг, ҳар қандай вақт ва эксплуатациянинг барча режимларида, узатиш тизимига уланган барча истеъмолчилар ва тақсимлаш тармоқларини электр таъминоти учун етарли даражадаги ўтказиш қобилияти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтизимлараро боғланишларнинг ўтказиш қобилиятини қўллаб-қувватлаш — узатиш тизими, электр энергияси экспорти (импорти) учун қўшни электр энергетика тизимлари билан тизимлараро боғланишларни қўллаб туриш ва (ёки) келгусида кенгайтириш имкониятининг мавжудлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) генерациянинг мослиги — ҳар қандай вақт ва эксплуатациянинг барча режимларида импорт билан биргаликда талабни тўлиқ қондириш ва генерацияловчи қувватларнинг етарлилигини таъминлаш имконияти:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувват баланси — ҳар қандай вақт ва эксплуатациянинг барча режимларида генерация ва импорт билан истеъмол талаби ва экспорт ўртасидаги мувозанатини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishягона электр энергетика тизимини мувозанатлаш — ягона электр энергетика тизимида қувват балансини таъминлаш ва тизимлараро боғланишлардаги частотани ростлашни ушлаб туриш учун мувозанатлаш захираларининг зарурий ҳажмини таъминлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Узатиш тизими мослигининг прогнозини ишлаб чиқишда мазкур Қоидаларга 6-иловага мувофиқ мезон асосида ишончлилик бўйича энергетик балансдан юқори захиранинг ва ягона электр энергетика тизимида бошқариладиган захираларни, берилган ҳажмнинг исталган даражасини доимий равишда таъминлаган ҳолда, электр энергетика тизимидаги юклама (максимал қувват ва электр энергияси истеъмоли талаби) маҳаллий генерация ва импорт ҳисобига тўлиқ қопланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. LT-SAF Узатиш тизимини ривожлантириш режаси ва Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режасидан фарқли равишда, узатиш тизими мослиги таҳлили билан бир вақтда Ўзбекистон Республикасининг энергетика секторида генерация ва истеъмолни ривожлантириш режаларини амалга ошириш динамикасининг таҳлилини ҳам ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. LT-SAF учун асосий дастлабки маълумотлар қуйидагилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishистеъмол прогнози (умумий электр энергияси истеъмоли, юкламанинг намунавий графиклари ва кунлик максимал истеъмол);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishянги генерациянинг прогноз кўрсаткичлари (ўрнатилган қувват, қувват коэффициенти ва эксплуатацияга киритиш санаси);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетика тизимида мавжуд генерацияловчи модулларни эксплуатациядан чиқариш режалари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42. Узатиш тизимининг мослик меъёри электр энергетика тизими ишининг энг муҳим параметрлари бўйича белгиланган меъёрларини сақлаган ҳолда, якуний истеъмолчиларнинг электр таъминотидаги хавфсизлик даражаси ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр таъминотининг хавфсизлик даражасини аниқлашда фойдаланиладиган ҳажмий кўрсаткичлар электр таъминотининг узлуксизлиги билан боғлиқ ва электр энергетика тизимининг ишлай олмаслиги туфайли якуний истеъмолчиларга етказиб берилмаган электр энергиясининг умумий ҳажмини белгиловчи «ENS» (етказиб берилмаган энергия) билан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII бўлим. Уланиш қоидалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Уланиш қоидаларининг мақсади
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43. Уланиш қоидалари барча Фойдаланувчиларни узатиш тизимига улаш, жумладан уларнинг олдин уланган электр қурилмаларини уланиш нуқталари ўзгарганда, мавжуд қурилмаларнинг қувватлари ортиши ёки янги ишга тушириладиган қувватларини узатиш тизимига улаш тартиби ва техник талабларини белгилайди. Қоидалар Фойдаланувчилар қурилмаларини тармоқдан узиш ва қайта улаш тартибини ҳам ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44. Уланиш қоидаларнинг асосий мақсади — бу узатиш тизимига уланиш учун аниқ ва батафсил маълумотлар тўпламини тақдим этиш ва электр станциялари учун тақсимлаш тармоқларига уланиш, узатиш тизимига ёки тақсимлаш тармоқларига, барча уланган Томонлар тарафидан узатиш тизимининг белгиланган талабларига тўлиқ риоя қилган ҳолда, дискриминациясиз кира олишини таъминлашдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45. Мазкур Қоидалар ва ундан кейинги уланиш бўйича барча тартиб ва услубиётлар ягона электр энергетика тизимидаги генерацияловчи объектлар, электр энергиясини сақлаш тизимлари ва Истеъмолчилар инфратузилмаларини ривожлантириш учун инвестициялар жалб этиш мақсадида Узатиш тизими оператори томонидан эълон қилиниб борилади ва оммавий фойдаланишда бўлади. Уларда узатиш тизимига уланиш тартиботи, техник талаблар ва харажатлар келтирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46. Уланиш шартлари талаблари қуйидаги гуруҳларга бўлинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) барча Фойдаланувчилар учун уланишнинг умумий шартлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) генерацияловчи модулларни улаш шартлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбарча ишлаб чиқарувчиларга тегишли уланиш шартлари,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфақат синхрон генераторлар учун уланиш шартлари,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфақат қайта тикланувчи энергия манбаларига тегишли уланиш шартлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) Истеъмолчиларга тегишли уланиш шартлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishг) Электр энергиясини сақлаш тизимлари учун уланиш шартлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47. Узатиш тизими оператори, Тизим оператори ва барча (аввалдан уланган ва капитал таъмирлаш ёки мавжуд уланиш инфратузилмасини кенгайтиришдан кейин уланишни, уланиш нуқталарини ўзгартириш ёки қувватларини ўзгартиришни режалаштирган) Томонларга ҳамда келгусида узатиш тизимига уланишни режалаштираётган барча Фойдаланувчиларга қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. Барча Томонлар Қоидаларнинг мазкур бўлими талаблари ва шартларни сифатли ҳамда белгиланган муддатларда бажаришлари ҳамда уни самарали амалга оширилишини таъминлашлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Узатиш тизимига уланишнинг умумий тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Узатиш тизимига уланишнинг умумий тартибининг асосий ташкил этувчилари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49. Уланиш тартиби Фойдаланувчининг қурилмаларини узатиш тизимига улаш жараёнини белгилайди. Қуйидагилар узатиш тизимига уланиш умумий тартибининг асосий ташкил этувчилари ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланишга талабнома киритиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш бўйича тадқиқот ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори ва Фойдаланувчи ўртасида уланиш бўйича тадқиқот (лойиҳа)нинг техник ечимини келишиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланишни маъқуллаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш тўғрисида шартнома;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш нуқтасида инфратузилманинг қурилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинашлар ва эксплуатацияга киритиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланиш бериш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Узатиш тизимига уланиш учун талабнома киритиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50. Фойдаланувчи, Узатиш тизими операторига тармоққа уланишга ёки мавжуд уланишни ўзгартириш учун уланиш тартибининг биринчи қадами сифатида сўров (талабнома) юборади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51. Талабнома, сўралаётган уланишни баҳолаш учун Узатиш тизими операторига зарур бўлган барча маълумотларни ўз ичига олиши ва унинг расмий веб-сайтида жойлаштирилган шаклда тақдим этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish52. Ўрнатилган қуввати 1 MW дан катта бўлган Фойдаланувчи томонидан киритилган талабномани Узатиш тизими оператори ва Тизим оператори беш кун давомида кўриб чиқади ва Фойдаланувчига ўзларининг биргаликдаги хулосаси билан бирга лойиҳа ташкилоти томонидан уланиш бўйича тадқиқот ўтказиш ишларини бошлашга розилик беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчи тақсимлаш тизимига уланмоқчи бўлса, талабнома Тақсимлаш тизими операторига киритилади. Тақсимлаш тизими оператори беш кун давомида талабномани қайта ишлайди ва ўз хулосаси билан бирга Узатиш тизими оператори ва Тизим операторига киритади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Узатиш тизимига уланиш бўйича тадқиқот ўтказиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish53. Фойдаланувчилар учун тармоққа уланишнинг потенциал ечимлари ҳамда кўриб чиқилган ҳар бир ечим учун техник шартлар мазкур Қоидалар ва тармоққа уланиш тадқиқоти асосида ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish54. Тармоққа уланиш тадқиқотини ўтказиш Узатиш тизими оператори томонидан бундай фаолиятни бажаришга тегишли ваколат берилган лойиҳа ташкилоти томонидан амалга оширилади. Лойиҳа ташкилотлари рўйхати Тизим оператори билан келишилган ҳолда Узатиш тизими оператори томонидан тасдиқланади ва унинг расмий веб-сайтида эълон қилиб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish55. Тармоққа уланиш тадқиқотини ўтказиш бўйича барча харажатлар талабнома киритган Фойдаланувчи томонидан қопланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish56. Тармоққа уланиш тадқиқоти сўралаётган уланишни тармоқнинг ишончлилигига таъсирини баҳолашни ўз ичига олади ва танланган техник ечим объектни тармоққа улашга келишиш учун қўйилган талабларга мувофиқлигини тасдиқлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish57. Тармоққа уланиш тадқиқотини тайёрлаш учун зарур бўлган дастлабки маълумотлар мазкур Қоидаларга 7-иловага мувофиқ тақдим этилади. Узатиш тизими оператори ёки Тизим оператори Фойдаланувчидан тармоққа уланиш талабномасида келтирилган маълумотлардан ташқари Тармоққа уланиш тадқиқотини тайёрлаш учун зарур бўлган қўшимча маълумотларни ҳам сўраши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish58. Тармоққа уланиш тадқиқотини тайёрлаш Фойдаланувчи томонидан барча сўралган маълумотлар тақдим этилганидан кейин бир юз йигирма кундан ошмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish59. Тармоққа уланиш тадқиқоти қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтармоққа уланиш учун техник ечимлар таҳлили;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтармоққа уланиш нуқтаси инфратузилмасининг техник характеристикалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчига қўйиладиган техник талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчига қўйиладиган эксплуатация талаблари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтармоққа уланиш инфратузилмасини қурилиши харажатларини баҳолаш ва бошқалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish60. Тармоққа уланиш тадқиқотини амалга оширувчи тармоқ лойиҳа компанияси барча зарурий таҳлилларни (электр энергияси оқимлари, хавфсизлик, реактив қувватни бошқариш, қисқа туташув токлари, статик ва динамик турғунлик, электр энергияси сифати) ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда узатиш тизимига салбий таъсир кўрсатмасдан, объектнинг нормал ишига зарар етказмасдан, аввал ўрнатилган чегаралар доирасида, объектнинг уланиши ва эксплуатациясини таъминлаш учун узатиш ёки тақсимлаш тизимининг эксплуатация параметрлари текширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish61. Тармоққа уланиш тадқиқотида уланиш бўйича таклиф этилган вариантлар тасдиқланган Узатиш тизимини ривожлантириш режаси билан уйғунлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish62. Тармоққа уланиш тадқиқотида узатиш ёки тақсимлаш тизимига улаш учун лойиҳа концепциясини ишлаб чиқиш вақтида уланадиган ускуналар (қурилма) ва ишлар кўрсатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish63. Лойиҳа ташкилоти ишлаб чиқилган техник ечимларни Узатиш тизими оператори ва Тизим операторига келишиш учун киритади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish64. Узатиш тизими оператори ёки Тизим оператори Тармоққа уланиш тадқиқотини кўриб чиқиш натижалари бўйича режалаштирилаётган уланиш тизимининг чегаравий параметрларини ёки Фойдаланувчининг электр қурилмаларни улашга сарфланадиган харажатлар ортишини тақозо этса, улар мазкур сабабларни кўрсатган ҳолда электр энергетика тизимига уланишни рад этишга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish65. Лойиҳа ташкилоти келтирилган сабабларни инобатга олиб тегишли тузатишларни киритиб ёки муқобил ечимларни ишлаб чиқиб, келишиш учун қайта киритади. Бунда қайта киритиш муддати ўттиз кундан ошмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish66. Узатиш тизими оператори ва Тизим оператори қайта киритилган Тармоққа уланиш тадқиқоти натижаларини ўн кун ичида келишиб беради. Келишилган техник ечимлар Фойдаланувчига кейинги босқичларни амалга ошириш учун тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish67. Подстанциялар, электр узатиш тармоқлари ва (ёки) трансформаторларнинг юкланиш даражаси максимал қийматига етган бўлса Техник шарт бериш тўхтатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчи ўз ҳисобидан трансформатор ёки электр узатиш тармоқларини ўзгартириш таклифини бериши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ҳолатда Тармоққа уланиш изланиши трансформаторни ўзгартиришни ўз ичига олиши керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчи ўртасида уланиш учун техник ечимни келишиш ва техник шарт бериш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish68. Фойдаланувчи Тармоққа уланиш тадқиқотида келтирилган техник ечимлардан ўзига энг маъқул бўлганини танлайди ва ушбу ечим бўйича Техник шарт олиш учун Узатиш тизими операторига сўров юборади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish69. Узатиш тизими оператори Фойдаланувчидан мурожаат келиб тушгандан сўнг Тизим оператори билан биргаликда Тармоққа уланиш тадқиқоти натижаларини ва уланишни Узатиш тизимини ривожлантириш режаси билан мутаносиблигини кўриб чиқади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўриб чиқиш натижалари кўра Фойдаланувчининг қурилмаларини тармоққа улаш бўйича Техник шарт лойиҳасини тайёрлайди ва уни Тизим оператори билан келишади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТехник шарт бериш муддати Фойдаланувчидан ариза келиб тушганидан бошлаб ўн беш иш кунидан ошмаслиги шарт, бунда Тизим оператори томонидан Техник шартни келишиб бериш узоғи билан уч иш кунида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўриб чиқиш натижаларига кўра аввал қайд этилмаган узатиш тизимининг чегаравий параметрларини ўзгаришига ёки унинг хавфсизлигига таъсир кўрсатадиган сабаблар аниқланган тақдирда Узатиш тизими оператори ушбу сабабларни кўрсатган ҳолда Техник шарт беришни орқага суриши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish70. Узатиш тизими оператори томонидан уланишга техник шартларни бериш рад этилиши юзасидан Фойдаланувчи мазкур Қоидалар ва амалдаги қонунчилик ҳужжатларига асосан шикоят киритиши мумкин.
LexUZ шарҳиHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish71. Истеъмол қуввати 10 MW дан юқори бўлган Истеъмолчилар қурилмаларини узатиш тизимига улаш учун бериладиган Техник шартлар Вазирлик билан келишилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish72. Техник шарт қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishянги уланадиган ёки аввалдан уланган Фойдаланувчига қўшимча равишда рухсат этилган (ишлаб чиқариш/истеъмол) номинал қувват миқдори ва қувват коэффициентини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтармоққа уланиш нуқтаси (нуқталари);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувват узатиш ёки ташқи электр таъминоти схемаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқисқа туташув токларининг ҳисобланган қийматлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрелели ҳимояси ва аварияга қарши автоматика тизимларига талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмониторинг/назорат ва алоқа воситаларига талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўлчашлар ва ўлчаш воситаларига талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясининг сифат кўрсаткичларига қўйилган талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдиспетчерлик бошқаруви иерархияси (диспетчерлик талаблари);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавтоматик уланиш/ўчириш/қайта уланиш шартларини, уларни интерфейсларини, Фойдаланувчи Тизим операторининг автоматика бўйича талаблари бажарилишини таъминлаш учун ускуналарни (қурилма) ўрнатиш жойлари ва уларнинг интерфейслари учун талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishстабиллаштирувчи ва электр энергияси сифатини назорат қилиш қурилмаларини ўрнатишга талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавария вазиятларида электр қурилмаларни ҳимоя автоматикасига ёки уларни ўчиришга бўлган талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэксплуатация талаблари (актив қувват, частота ва кучланишни ростлаш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishлойиҳалаштириш ва белгиланган ишларни бажаришда техник шартнинг амал қилиш муддати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Электр тармоғига уланишни келишиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish73. Узатиш тизими оператори, Тизим оператори ва Фойдаланувчи биргаликда Тармоққа уланиш тадқиқоти натижаларига кўра Техник шартда берилган техник ечимга асосан қуйидагиларни келишади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтармоққа уланиш учун бажарилиши зарур бўлган ишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланишни амалга ошириш учун мажбурий шарт сифатида боғланган тармоқлар ва тизимларни кенгайтириш ҳамда мустаҳкамлаш юзасидан бажарилиши зарур бўлган ишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтармоққа уланаётган қувват;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланишга техник шартда юқорида кўрсатилган техник талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчининг объектига бўлган эксплуатация талаблари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish74. Тармоққа уланиш тадқиқотини ўтказиш ва Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчи ўртасида тадқиқот (лойиҳалаш) бўйича техник ечимларни мувофиқлаштириш натижасида Узатиш тизими оператори Техник шарт берилган кундан бошлаб ўн беш иш куни ичида тегишли Фойдаланувчининг ускуналарини (қурилма) тармоққа уланиши келишилганлиги тўғрисидаги қарор қабул қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish75. Тармоққа уланишни келишиш тўғрисидаги қарор ўз ичига қуйидагиларни олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТармоққа уланиш тадқиқоти натижаларини ва танланган техник ечим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш инфратузилмасини қуриш ва боғланган тизимлардаги белгиланган ишларни амалга ошириш ҳамда қурилмаларга қўйиладиган техник талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтармоқдан фойдаланиш шартлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш (белгиланган ишларни амалга ошириш учун сарфланадиган) харажатларини баҳолаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish76. Узатиш тизими оператори тармоққа уланишни келишиш тўғрисида қарор қабул қилмаса ёки қабул қилинган қарор мазкур Қоидаларга мувофиқ бўлмаса, Фойдаланувчи Вазирликка мурожаат қилишга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish77. Тармоққа уланиш инфратузилмасининг қурилиши рухсат берилган санадан бошлаб икки йил давомида ёки техник шартда бошқа муддат белгиланган бўлса ушбу белгиланган муддатда бошланмаган бўлса, техник шарт ва тармоққа улашни келишиш тўғрисидаги қарор ўз кучини йўқотади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Уланиш шартномаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish78. Уланиш шартномаси Узатиш тизим оператори ва Фойдаланувчи ўртасида имзоланади ҳамда узатиш тизимига якка тартибда уланишда техник, юридик ва иқтисодий талабларни тартибга солади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish79. Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчи уланиш шартномасини тузишда тақдим этиладиган хизматларининг миқдори ва сифати мазкур Қоидаларда белгиланган талабларга мувофиқлигини таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish80. Барча Фойдаланувчилар уланиш бўйича бир хил талабларга амал қиладилар ва уланиш шартномасини тузишда ўзларининг ускуналари (қурилма) мазкур Қоидаларда белгиланган қоидаларга, техник талабларга, тартибларга, техник спецификацияларга риоя этилишини тасдиқлашлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish81. Уланиш шартномаси ягона электр энергетика тизимига уланиш инфратузилмасини қуриш ва ундан фойдаланишнинг қуйидаги жараёнларини қамраб олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехник лойиҳа ҳужжатларини тайёрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилиш жараёни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтармоқ уланиш инфратузилмани қурилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинашлар, эксплуатацияга киритиш ва назорат (инспекция);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш инфратузилмасидан фойдаланишга рухсатнома;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш ва алоқа инфратузилмасини эксплуатация қилиш тартиби.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish82. Уланиш шартномаси қуйидагиларни белгилайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТармоққа уланиш тадқиқоти натижалари ва узатиш тизимига уланиш бўйича келишувга мувофиқ Фойдаланувчини улаш учун тармоқ инфратузилмасини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим оператори ва Фойдаланувчи объектлари ўртасида асосий мансублик чегараларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчининг электр тармоқларига уланиш инфратузилмасини қуриш бўйича мажбуриятларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishлойиҳа ҳужжатларини тасдиқлаш тартиби,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш инфратузилмаси харажатларини тўлаш бўйича шартлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТомонларнинг бошқа ўзаро ҳуқуқ ва мажбуриятлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish83. Узатиш тизими оператори Фойдаланувчига, тармоққа уланишни келишиш ҳақида қарор қабул қилингандан бошлаб ўттиз кундан кечиктирмаган ҳолда уланиш шартномасини таклиф қилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish84. Фойдаланувчи учун лойиҳалаштириш, қурилиш-монтаж, синаш-созлаш ва келишилган ўрнатмаларни эксплуатацияга киритишда техник шарт талабларига риоя этиш мажбурийдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Тармоққа уланиш нуқтасида инфратузилманинг қурилиши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish85. Фойдаланувчи томонидан уланиш шартномасига мувофиқ берилган сўровга асосан Узатиш тизими оператори томонидан бундай фаолиятни бажаришга ваколат берилган лойиҳалаштириш ташкилоти тасдиқланган техник шартга мувофиқ узатиш тизимига улаш лойиҳасини ишлаб чиқади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish86. Лойиҳалаштириш ташкилоти тармоққа улаш лойиҳасини Фойдаланувчи билан келишганидан сўнг, Узатиш тизими оператори, Тизим оператори ҳамда Назорат қилувчи органга кўриб чиқиш учун киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЛойиҳа ҳужжатлари юқоридаги барча органлар томонидан келишилгандан сўнг тасдиқлаш учун Узатиш тизими операторига қайта киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish87. Узатиш тизими оператори, Тизим оператори ва Назорат қилувчи орган уланиш лойиҳасини ўттиз кун муддатда кўриб чиқади ва шу муддат ичида келишади ёки асосларни келтирган ҳолда рад этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish88. Уланиш лойиҳасини рад этилиши учун қуйидагилар асос бўлади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш лойиҳасини мазкур Қоидалар талабларига жавоб бермаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори томонидан берилган техник шартдан четлашишлар аниқланганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishлойиҳанинг амалдаги техник регламентлар ва қоидаларга ёки Ўзбекистон Республикасининг амалдаги қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ эмаслиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish89. Бошқа сабаблар бўйича Уланиш лойиҳасини келишишни рад этилишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish90. Уланиш лойиҳасини рад этиш учун асос бўлиб хизмат қилган сабаблар лойиҳалаш ташкилоти томонидан бартараф этилганидан сўнг, келишиш учун қайта киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТакроран кўриб чиқиш уланишнинг қайта кўриб чиқилган лойиҳаси олинган кундан бошлаб ўн беш кундан ошмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish91. Уланиш лойиҳаси, барча томонлар билан келишилганидан сўнг уч кун ичида, Узатиш тизими оператори томонидан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish92. Уланиш нуқтасига боғланган тармоқлар ва тизимларни кенгайтириш ҳамда мустаҳкамлаш учун бажарилиши зарур бўлган ишлар Фойдаланувчи маблағлари ҳисобидан, Узатиш тизими оператори томонидан ваколат берилган пудрат ташкилоти томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish93. Уланиш нуқтаси инфратузилмасининг қурилиши уланиш шартномасида кўрсатилган муддатларда якунланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish94. Ваколатли назорат органи томонидан ишлар тугатилганлиги тўғрисида Далолатнома расмийлаштирилгандан сўнг Уланиш нуқтаси инфратузилмасининг қурилиш ишлари якунланган ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Синаш-созлаш ва ишга тушириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish95. Электр тармоқларига уланиш инфратузилмасининг қурилиши якунлангандан сўнг мазкур Қоидаларнинг IX ва X бўлимлари талабларига мувофиқ синаш-созлаш ва ишга тушириш ишлари амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish96. Синаш-созлаш ва ишга тушириш ишлари Фойдаланувчининг ходимлари томонидан Узатиш тизими оператори ва Назорат қилувчи орган вакилларининг иштирокида ихтисослашган компаниялар томонидан бажарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish97. Синаш-созлаш ва ишга тушириш ишлари Узатиш тизими оператори ва Назорат қилувчи орган вакиллари томонидан натижалар тасдиқланган ва синашлар ва ишга киритиш созлаш ишлари бўйича баённомалар тасдиқланганидан сўнг якунланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-§. Электр таъминотини бериш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish98. Қурилиш-монтаж, синаш-созлаш ишлари якунлангандан сўнг Фойдаланувчи Назорат қилувчи органга ва Тегишли тизим операторига узатиш тизимига уланиш учун тайёрлигини текшириш бўйича мурожаат қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish99. Назорат қилувчи орган ва Тегишли тизим операторининг вакиллари мурожаат қилинган кундан бошлаб ўн кун ичида Фойдаланувчи билан биргаликда техник шартнинг бажарилиши, янги қурилган ва реконструкция қилинган объектларини қурилиш-монтаж ва эксплуатацияга киритишда тегишли меъёр ва қоидалар талабларининг бажарилганлиги, қурилмаларни эксплуатация қилиш учун тегишли ходимларнинг ва эксплуатация ҳужжатларнинг мавжудлигини текширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish100. Текшириш ўтказиш куни Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган намунавий шаклдаги қурилиш-монтаж ва созлаш-ишга тушириш ишлари ҳамда электр қурилмаларини техник кўрикдан ўтказиш бўйича далолатнома тузилади, бир нусхаси Фойдаланувчига яна бир нусхаси Тизим операторига юборилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish101. Текшириш далолатномасида эътирозлар ёки камчиликлар мавжуд бўлмаганида беш иш куни ичида Тегишли тизим оператори Фойдаланувчининг қурилмаларига Электр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish102. Фойдаланувчи томонидан мазкур Қоидалар ва бошқа техник ҳужжатлар талабларга риоя этилмаслиги, қурилиш-монтаж ва синаш-созлаш ишларини амалга оширишда тегишли меъёрлар ва қоидаларга амал қилинмаганлиги ёки улардан четлашиши, тайёргарликдан ўтган ходимларнинг ва уларга қурилмаларни эксплуатация қилишда зарур бўлган асбоб-ускуналарнинг мавжуд эмаслиги, эксплуатацияга оид зарур ҳужжатларнинг етарли бўлмаганда электр қурилмаларига электр таъминотини бериш рад этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish103. Мазкур Қоидаларнинг 102-бандида келтирилмаган сабаблар бўйича Фойдаланувчи қурилмаларини эксплуатацияга киритиш учун Электр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги беришни рад этиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish104. Рад этишга асос бўлган сабаблар бартараф этилгандан сўнг, Фойдаланувчининг қурилмаларини эксплуатацияга киритиш учун иккинчи бор мурожаат этилган кундан уч иш куни ичида тегишли Электр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish105. Қайта кўриб чиқиш жараёнида биринчи бор рад этишда кўрсатилмаган сабабларни келтиришга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish106. Фойдаланувчининг қурилмалари эксплуатацияси учун Электр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги Фойдаланувчига берилган куни юборилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish107. Электр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги олингандан сўнг Фойдаланувчи ўзининг қурилмаларини тармоққа улаш учун Тегишли тизим оператори ва Тизим операторига тасдиқланган ишга тушириш схемаси билан бирга ишга тушириш дастурини келишиш ва тасдиқлаш учун киритади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Тармоқдан узиш (узилиш), ўчириш ва қайта улаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Ихтиёрий узилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish108. Фойдаланувчилар ўз ихтиёрига кўра ускуналарининг узатиш тизимидан чегараланмаган вақтга узилишини талаб қилишга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish109. Фойдаланувчилар ўзларининг ихтиёрий узилиш қарорлари тўғрисида ёзма равишда Тегишли тизим оператори ва Тизим операторини узилишдан камида олти ой олдин хабардор қилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish110. Ихтиёрий узилишни сўраётган Фойдаланувчи, узилиш ва эксплуатациядан чиқариш билан бевосита боғлиқ бўлган барча харажатларни ўз зиммасига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish111. Узатиш тизими оператори ва Тегишли тизим оператори эксплуатациядан чиқариш тадбирларини ўтказади ва узилиш тадбирлари таъсир этиши мумкин бўлган бошқа Фойдаланувчиларни хабардор қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Мажбурий равишда узиш ёки ажратиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish112. Узатиш тизими оператори қуйидаги ҳолатларда Фойдаланувчи объектларини узатиш тизимидан узиш ёки ўчириш қарорини қабул қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазирлик ёки Назорат қилувчи органнинг узатиш тизимидан узиш ёки ўчириш тўғрисидаги буйруғи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим операторининг кўрсатмаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфавқулодда вазият ва ҳолатларда (вақтинча);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш шартномаси талабларига мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизими объектининг ўчишига олиб келган ушбу тизим миқёсидаги авария вазиятида (вақтинча).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish113. Узатиш тизими оператори узилиш ва ажратишларнинг барча ҳолатларида текширув ўтказиши ва шундан сўнг тегишли Фойдаланувчига юқоридаги ҳаракатларга мажбур қилувчи ҳолатлар тўғрисида ҳисобот тақдим этиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish114. Фойдаланувчиларга олдиндан хабардор қилмасдан ёки огоҳлантирмасдан, мажбурий равишдаги қуйидаги узилишлар учун компенсация тўланмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishинсон саломатлиги ва объектларнинг хавфсизлигига зарар етказилиши муқаррар бўлган вазиятнинг олдини олишда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр станциялари ёки тармоққа уланган объектларда рўй берган аварияларда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр станциялари операторлари томонидан Тизим оператори ёки Тегишли тизим операторининг топшириқларини бажармаслик ҳолатларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергияси таъминотчисидан кўрсатмалар олинганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим операторига боғлиқ бўлмаган ва Узатиш тизими операторининг бирон бир қасддан қилинмаган ҳаракатларини ёки қоида бузилиши натижаси ҳисобланмайдиган бошқа ҳолатларда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish115. Узатиш тизими оператори Вазирлик ва Регулятор томонидан кейинги ҳаракатлар тўғрисида зарур қарорларни қабул қилиш учун тегишли ҳисоботни шакллантиради ва уларга тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish116. Истеъмолчилар электр энергетика тизимининг ҳимоясига тааллуқли бўлган қуйидаги талабларга риоя қилишлари шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюкламани мажбурий ўчириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчастотанинг пасайишида юкламани ўчириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Электр таъминотини тиклаш бўйича мажбуриятлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish117. Узатиш тизими оператори қуйидаги ҳолатларда Тизим оператори билан келишган ҳолда мақбул нархларда ва имкон қадар қисқа муддатларда Фойдаланувчининг электр таъминотини тиклайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори Фойдаланувчининг манбадан узилишига сабаб бўлган авария вазияти бартараф этилганда ва бу Тизим оператори томонидан тасдиқланса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори мазкур Қоидалар, қонунчилик ҳужжатлари ёки уланиш шартномасига мувофиқ манбадан узиш учун сабаблар амалда мавжуд эмаслигига асосланган далилга эга бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТаъминотчи уланишни тиклаш тўғрисида кўрсатма берса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Барча Фойдаланувчилар учун умумий уланиш шартлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Частота бўйича талаблар. Частотанинг оғишидаги турғунлик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish118. Ўзбекистон Республикасининг узатиш тизимида частотанинг оғиши нормал ишлаш режимларида ± 0,2 Нz, максимал рухсат этилган оғиши ± 0,4 Нz гача чегараларда қолиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish119. Барча Фойдаланувчилар частотанинг 47,0 Нz — 52,0 Нz диапазонида тармоққа уланган ҳолда қолиш имкониятига эга бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish120. Частотанинг оғиш даражасига боғлиқ ҳолда барча Фойдаланувчилар қуйидаги вақт давомида тармоққа уланган ҳолда қолишлари керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47,0 Нz ≤ f < 48,0 Нz частоталар оралиғи учун, камида 15 дақиқа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48,0 Нz ≤ f < 49,0 Нz частоталар оралиғи учун, камида 30 дақиқа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49,0 Нz ≤ f < 51,0 Нz частоталар оралиғи учун, чекланмаган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51,0 Нz ≤ f ≤ 52,0 Нz частоталар оралиғи учун, камида 30 дақиқа.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish121. Узатиш тизимида частота 47,0 Нz дан пасайганда ёки 52,0 Нz дан кўтарилганда барча Фойдаланувчилар 0,3 сониядан ортиқ бўлмаган вақт давомида тармоқдан узилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Кучланишга талаблар. Кучланишнинг оғишларидаги барқарорлик.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish122. Барча Фойдаланувчилар 220 kV ва ундан паст кучланишли тармоқларга уланиш нуқтасида кучланиш даражасининг ўзгаришида қуйидаги вақт давомида тармоққа уланган ҳолда қолишлари керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish85% Unom < U ≤ 90% Unom кучланиш оралиғида камида 30 дақиқа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish90% Unom < U ≤ 110% Unom кучланиш оралиғида чекланмаган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish110% Unom < U ≤ 115% Unom кучланиш оралиғида камида 30 дақиқа.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish123. Барча Фойдаланувчилар 500 kV ва ундан юқори кучланишли тармоқларга уланиш нуқтасида кучланиш даражасининг ўзгаришида қуйидаги вақт давомида тармоққа уланган ҳолда қолишлари керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish90% Unom < U ≤ 95% Unom, кучланиш оралиғида камида 30 дақиқа;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish95% Unom < U ≤ 105% Unom кучланиш оралиғида чекланмаган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish105% Unom < U ≤ 110% Unom кучланиш оралиғида камида 30 дақиқа.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish124. Мазкур Қоидаларнинг 122 ва 123-бандларида кўрсатиб ўтилган талаблар узатиш тизимининг исталган уланиш нуқтасида ҳар қандай Фойдаланувчи томонидан бажарилиши шарт бўлган талаблар ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори кучланиш тебранишлари юқори ёки давомийлиги узоқ бўлган уланиш нуқтасида бошқа, янада қатъий талабларни ўрнатишга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish125. Қисқа туташув натижасида узатиш тизимида юзага келган кучланишнинг пасайиб кетишида Фойдаланувчининг объекти қуйидаги шартларга мувофиқ узатиш тизимига уланган ҳолда қолиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш нуқтасида кучланиш 0 V гача тушса, қурилма 0,15 сония давомида уланган ҳолда қолиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш нуқтасида кучланиш номинал қийматдан минимум даражадан пасайса, ускуна 1,5 сония давомида уланган ҳолда қолиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш нуқтасида кучланиш минимум даража тенг ёки ундан юқори бўлса, қурилма носозлик бартараф қилингунга қадар уланган ҳолда қолиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишнинг қийматларининг 0 фоиздан 90 фоизгача номинал катталиклари учун вақт Қоидаларга 8-иловага мувофиқ чизиқли интерполяция билан аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish126. Узатиш тизимидаги кучланиш юқори бўлган ҳолатда Фойдаланувчининг объекти қуйидаги шартларга мувофиқ узатиш тизимига уланган ҳолда қолиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50 миллисониягача вақт давомида, уланиш нуқтасида кучланиш номинал қиймат 120 фоизга тенг ёки ундан паст бўлса, ускуна иш ҳолатида сақланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50 миллисониядан 1000 миллисониягача вақт давомида, мазкур Қоидаларга 9-иловага мувофиқ чизиқли интерполяция асосида аниқланувчи қийматдан паст ёки унга тенг бўлган кучланишда ускуна иш ҳолатида қолади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Қисқа туташувларни бартараф этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish127. Узатиш тизимида, кучланишнинг барча даражалари учун қисқа туташувларни бартараф этиш вақти Узатиш тизими оператори томонидан белгиланади ва Тизим оператори билан келишилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизимининг фақат шикастланиш юз берган ўша элементинигина селектив ўчирилишини таъминлаш учун, ҳимоянинг ишга тушиш вақти ускунанинг ишга киритиш вақтида ўрнатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish128. Ҳимоянинг биринчи поғонаси ишлаши билан узилиши лозим бўлган электр узатиш тармоқларида узоқ муддатли қисқа туташувларни бартараф этиш вақти (қисқа туташувнинг ўтиш қаршилигига катта юқори таъсири бундан мустасно) қуйидагилардан юқори бўлмаслиги керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish500 kV кучланишли электр тизимида 100 ms;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish220 kV кучланишли электр тизимида 100 ms;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish110 kV кучланишли электр тизимида 150 ms.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish129. Узатиш тизимида узоқдаги ёки қўшни шинадаги шикастланишлар масофавий ҳимоянинг иккинчи поғонаси билан ўчирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish130. Асосий ҳимоя чиқарилган ҳолатда масофавий ҳимояда тезлаштириш киритилганда ўчириш вақти қуйидагилардан юқори бўлмаслиги лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish500 kV электр узатиш тизимида 350 миллисония;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish220 kV электр узатиш тизимида 500 миллисония;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish110 kV электр узатиш тизимида 500 миллисония;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish131. Куч трансформаторларидаги шикастланишлар 100 миллисониядан кеч бўлмаган вақтда, ички шикастланишлардан ҳимояни ишга тушириш билан бартараф этилиши лозим (дифференциал ҳимоя, ерга туташувдан ҳимоя ёки трансформаторнинг газ ҳимояси).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish132. Электр энергетика тизимининг барқарорлигини ва ускуналарнинг хавфсизлигини таъминлаш учун кучланиш даражаси 110 kV ва ундан юқори бўлган шиналар тизимлари учун носозликларни (шикастланиш) тезда бартараф этиш учун махсус ҳимоя тизимлари ўрнатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШиналардаги носозликларни бартараф этиш вақти бир хил кучланишли электр тармоқларида носозликларни (шикастланишларни) бартараф этиш вақтидан ошмаслиги шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Электр энергияси сифатига қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish133. Фойдаланувчининг қурилмаларини лойиҳалаштириш ва жойлаштириш уларни эксплуатация қилиш вақтида учинчи шахсларнинг электр энергияси сифатига салбий таъсир кўрсатмаслиги ҳамда маълумот ва сигналларни узатилишига таъсир қилмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчи уланиш нуқтасида кучланиш фликерларини ҳосил бўлишини минимумга олиб келиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish134. Тизим операторининг асосланган таҳлилига кўра, узатиш тизимининг иши учун хавф туғдирувчи ҳамда барқарор бўлмаган (узлукли) истеъмол ёки генерация қилувчи қурилмаларга эга бўлган Фойдаланувчилар фликерлар эгри чизиғини қуришлари ва келишишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚисқа муддатли фликерларнинг режалаштирилган таъсир даражаси 0,8 дан ошмаслиги, узоқ муддатли фликерлар режалаштирилган таъсир давомийлиги 0,6 дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish135. Фойдаланувчи ток ва кучланишнинг юқори гармоникаларини генерациясининг рухсат этилган чегараларини қониқтириши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish136. Электр тармоғига уланиш нуқтасидаги номинал кучланишга ва Фойдаланувчининг номинал қувватига боғлиқ равишда юқори гармоникаларни генерациясининг рухсат этилган чегаралари техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларда белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish137. Тармоққа улангандан сўнг, Фойдаланувчининг қурилмалари томонидан юқори гармоникалар бўйича ўрнатилган мезонларнинг бажарилиши ток ва кучланишнинг юқори гармоникаларини ўлчаш йўли билан аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчи ускуналари генерациялаётган юқори гармоникаларнинг белгиланган чегараларга мувофиқлиги, ваколатли синаш лабораториясининг синаш баённомаси орқали тасдиқланади. Ускуналар электромагнит мослиги бўйича Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланадиган техник воситаларнинг электромагнит мослиги тўғрисидаги техник регламент талабларига жавоб бериши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish138. Электр станциясининг қурилиши якунланганидан сўнг ток ва кучланиш юқори гармоникаларининг рухсат этилмаган даражалари ҳали ҳам мавжуд бўлса, Узатиш тизими оператори ва Тизим оператори, Фойдаланувчидан юқори гармоникаларни тармоққа генерациясини камайтириш бўйича амалий чоралар кўришни талаб этишга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish139. Алоҳида гармоникаларнинг максимал даражаси Тегишли тизим оператори томонидан, кучланишнинг ҳар бир даражаси учун белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчига қўйиладиган талабларга кўра, бир ҳафта давомида нормал эксплуатация шароитларида уланиш нуқтасидаги кучланишнинг ҳар бир алоҳида гармоникасининг 10 дақиқалик самарали қийматларининг 95 фоизи Қоидаларга 10-иловада келтирилган қийматлардан кичик ёки тенг бўлиши керак. Нормал эксплуатация шароитларида юқори кучланишли узатиш тизимидаги умумий гармоник бузилиш 3 фоиздан ошмаслиги шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish140. Нормал иш режимида узатиш тизими фазаларининг тескари кетма-кетлик кучланишини максимал ташкил этувчиси 2 фоиздан паст даражада қолиши керак. Режали ўчиришлар шароитида 4 фоиз максимал қиймат билан қисқа муддатли фаза бўйича силжишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Ҳимояга бўлган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish141. Узатиш тизими оператори ва Тизим оператори Фойдаланувчи объектларининг хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда тармоқни ҳимоялаш учун зарур ҳимоя схемаси ва ўрнатмаларини (созламаларини) кўрсатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish142. Фойдаланувчи, ишлаб чиқарувчининг талабларига ва тавсияларига мувофиқ ўзининг генерацияловчи модули/ускуналарини ҳимоялаш билан боғлиқ бўлган ҳимоя схемаларини мустақил равишда ишлаб чиқади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish143. Фойдаланувчининг объектларини ҳимоялаш учун зарур бўлган ҳимоя схемалари ва электр тармоғини ҳимоялаш учун зарур бўлган ҳимоя схемалари Тегишли тизим оператори ва Фойдаланувчи ўртасида координация қилиниши ва келишилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish144. Ички шикастланишлардан ҳимоялаш схемалари ва ўрнатмалари (созламалари) Фойдаланувчининг фаолиятини таҳдид остига қўймаслиги зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish145. Фойдаланувчининг электр ҳимояси узатиш тизими хавфсизлигини, Фойдаланувчи ва Узатиш тизими оператори ходимларининг соғлиғига, жамоатчиликка ҳамда Фойдаланувчи объектларига зарарни камайтиришни эътиборга олган ҳолда эксплуатациявий бошқарувдан устуворликка эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish146. Ҳимоялаш схемалари электр тармоғига уланишга келишишда кўрсатиб ўтилган Тегишли тизим оператори ва Тизим операторининг талабларига мувофиқ ташкиллаштирилади ва қуйидаги жиҳатларни қамраб олиши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташқи ва ички қисқа туташув;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishносимметрик юклама (фазаларнинг тескари кетма-кетлиги);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш нуқтасидаги кўтарилган (пасайган) кучланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенераторнинг клеммаларида кўтарилган (пасайган) кучланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтизимлараро тебранишлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишга тушириш токи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр узатиш тармоғи ҳимояси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishблок трансформаторнинг ҳимояси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасосий ҳимоянинг носозлиги ва тақсимловчи қурилманинг уланмаларини носелектив ишлаб кетиши, ўчмай қолиши ҳолатида захира ҳимояси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчастота ўзгаришининг тезлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish147. Фойдаланувчи қуйидаги устуворликда (энг юқоридан энг пастгача) ўзининг ҳимоялаш ва бошқариш қурилмаларини ташкиллаштиради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчининг объектларини ҳимоялаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтармоқни ҳимоялаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаварияга қарши автоматика тизими билан келиштирилганлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчиқиш актив қувватини ростлаш (фақат генераторлар учун).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish148. 110 kV кучланишли тармоқларга Фойдаланувчининг объектларини улашда ҳимояга бўлган намунавий талаблар Узатиш тизими оператори томонидан ишлаб чиқилади ва расмий веб-сайтида эълон қилинади. 220 kV ва 500 kV кучланишли тармоқларга уланишда ҳимояга бўлган талаблар ҳар бир ҳолат учун алоҳида коррекция қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Реал вақт режимидаги алоқа ва маълумотлар алмашинувига талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish149. Узатиш тизими операторининг талабларига мувофиқ, барча Фойдаланувчилар реал вақт режимидаги ўлчаш воситаларига эга бўлиши керак. Реал вақтдаги ўлчашларга тааллуқли талаблар муайян Фойдаланувчи учун Узатиш тизими оператори томонидан тармоққа уланиш шартномасида белгилаб берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish150. Муайян турдаги Фойдаланувчилар аварияларни қайд этиш ва ўз тизимларини динамикада ўзини тутишини мониторинг қилиш қурилмаларига эга бўлиши лозим. Ушбу объект қуйидаги параметрларни қайд этиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр токи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив ва реактив қувват;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчастота;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishток ва кучланиш вектор катталикларнинг қиймати ва фаза бурчаклари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэнергетика тизими қувват стабилизатори ва кучланишни автоматик ростлагичи ускуналари мониторинги ва ишлаш статистикаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкуч трансформаторида кучланишни автоматик ростлагичининг ҳолати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтақсимловчи қурилмаларнинг ва авария сигналларининг ҳолати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish151. Барча Фойдаланувчилар актив ва реактив қувват ҳисоблагичлари билан жиҳозланган бўлиши керак. Ушбу ҳисоблагичларнинг аниқлигига техник талаблар ваколатли ташкилотлар томонидан белгиланади, аммо улар 0,2 дан паст синфда бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Масофадан бошқариш маркази ва мониторингга талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish152. Узатиш тизими оператори Тизим операторининг талабига кўра Электр тармоғига уланишга келишишда Фойдаланувчидан ўзининг диспетчерлик бошқаруви марказини белгилашга сўров бериши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчининг бошқарув маркази узлуксиз иш режимида бўлиши лозим. Масофадан бошқаришга тааллуқли равишда, Фойдаланувчини объектларининг ҳар бир бошқарув маркази Тизим операторининг тегишли ҳудудий, минтақавий диспетчерлик бошқаруви марказига бўйсуниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish153. Фойдаланувчи, ўзининг бошқарув марказидан қуйидагиларни масофадан бошқаришни таъминлаши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35 — 500 kV кучланишли автоматик ўчиргичларни, ажраткичларни ҳамда трансформаторларнинг кучланиш ростлагичлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтрансформаторнинг паст кучланиш томонидаги автоматик ўчиргичлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish154. Фойдаланувчининг бошқарув маркази қуйидагилар билан етарлича жиҳозланган (уланишни келишишда белгиланади) бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishалоқа воситалари (хусусий ёки ижарага олинган линиялар, оптик толали кабел, радиорелели, юқори частотали алоқа, GSM, электрон почта ва ҳоказо);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаълумотларни масофадан узатиш учун коммуникация қурилмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳимоя қурилмаларини ўқиш ва параметрларини ўзгартириш учун коммуникация қурилмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкузатув, назорат ва диспетчерлаш қурилмаларига (тизимларига) функционал талаблар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish155. 110 kV дан қуйи кучланишли, ўрнатилган қуввати 1 MW дан юқори бўлган генерацияловчи модулларга уланган тақсимлаш ёки Берк тақсимлаш тизими операторлари бошқарув марказлари ва (ёки) объектни бошқариш маркази Тизим операторининг бошқарув марказига умумий генерация ҳақида маълумот узатиш учун зарур қурилмаларга эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish156. Узатиш тизими оператори Фойдаланувчи ва Тизим оператори белгилаган бошқарув маркази ўртасидаги масофадан бошқариш ва мониторинг тизими бўйича талабларни техник шарт бериш/уланишни келишиш жараёнида белгилаб беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish157. Барча Фойдаланувчилар энг камида қуйидаги параметрларни масофадан бошқариш ва мониторинг қилишга имконият беришлари керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш нуқтасидаги ток кучи, кучланиш ва частотаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив қувват ва унинг йўналиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувват ва унинг йўналиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюқори кучланишли ўчиргичлар ва ажратгичларнинг ҳолати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРеал вақт режимида узатилиши шарт бўлган маълумотларга қўйиладиган талаблар мазкур Қоидаларга 11-иловада батафсил баён этилган. Ушбу талаблар тармоққа уланиш вақтида Узатиш тизими оператори томонидан ўзгартирилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар учун уланиш шартлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Барча ишлаб чиқарувчиларга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish158. Генерацияловчи модуллар частотанинг ўзгариш тезлиги ±2 Нz/s ёки ундан камроқни ташкил этганда тизимига уланган ҳолда қолишга имкониятига эга бўлиши лозим. Частотанинг ўзгариш тезлиги ±2 Нz/s дан ортган ҳолатларда генерацияловчи модуллар 1,25 сониядан кейин тармоқдан узилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish159. Тармоқда кучланиш ва частотанинг турғун режимдаги оғишларида, генерацияловчи модуллар Қоидаларга 12-иловада келтирилган уланиш нуқталарида кучланиш даражалари бўйича ажратилган қийматларга мос келадиган актив қувватни генерация қилиш имкониятига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish160. Генерацияловчи модуллар ҳар қандай иш режимида ва ҳар қандай ишчи нуқтадан Тизим оператори талаб қилган чегаравий қийматгача чиқишдаги актив қувватни чеклаш имкониятига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТалаб этилган қиймат Тизим оператори томонидан уланиш нуқтаси учун берилиши ва айни вақтда ишда мавжуд бўлган тегишли генерацияловчи модулнинг чиқишидаги актив қувватнинг фоиз қийматига мос келиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧиқишдаги актив қувватни чегаравий қийматгача чеклаш, генерацияловчи модулни тармоқдан узмасдан, генерацияловчи модулнинг бир дақиқадаги ўрнатилган қувватидан энг кичик 10 фоизли қадамлар билан амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish161. Синхрон генерацияловчи модул, шунингдек, электр станциялар паркидаги ишлаб чиқариш модуллари частотанинг ортиши билан чекланган частотавий-сезувчан режимга (LFSM-O), мазкур Қоидаларга 13-иловага мувофиқ частотанинг ҳаддан ташқари кўтарилиши вақтида чиқишдаги актив қувватни камайтириш (пасайтириш)га қодир бўлиши керак. Частотанинг ҳаддан ташқари кўтарилиши қуйидаги формула билан аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishs — статизм;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆f — Частотанинг оғиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆fp — юқори даражали тартибга солишни фаоллаштириш частотаси, яъни паст частотада;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆P — актив қувватни ўзгариши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPn — синхрон генерацияловчи модулнинг актив қуввати, яъни қувват парки модуллари учун уланиш нуқтасидаги жорий актив қувват.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Синхрон генераторларга қўлланилувчи уланиш шартлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish162. Юкламани ўзгариш тезлиги, турбогенераторли модуллар учун бир дақиқада 4% Pnom дан ва гидрогенераторли модуллар учун бир дақиқада 30% Pnom дан камни ташкил этмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу ўзгаришлар вақтида актив қувватнинг чиқишдаги барқарор қиймати техник минимум ва номинал қувват ўртасидаги барча ишчи нуқталарда таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Бирламчи ростлашга талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish163. Иссиқлик ва электр энергиясини ишлаб чиқарувчи комбинациялашган электр станциялардан ташқари, номинал ўрнатилган қуввати 50 MW га тенг ёки ундан юқори бўлган ҳар бир генерацияловчи модул, бирламчи ростлаш имкониятига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish164. Номинал актив қуввати 50 MW дан кам бўлган ҳар бир генерацияловчи модул Тизим оператори билан келишувга мувофиқ бирламчи ростлаш имкониятига эга бўлиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish165. Бирламчи ростлаш қўлланиладиган барча генерацияловчи модулларга қуйидаги талаблар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбирламчи ростланувчи диапазон номинал актив қувватнинг ±2 фоиздан кам бўлмаслиги керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив қувват характеристикаси — бирламчи бошқариш қурилмасининг частотаси 4 — 6 фоиз диапазонда ростланиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбирламчи ростлашнинг ишга тушиш вақти — ташқи таъсир содир бўлгандан сўнг, 2 сониягача бирламчи ростлашга буйруқ берувчи, ташқи таъсир содир бўлгандан сўнг максимум 15 сонияда бирламчи ростлашнинг тўла ҳажмидан 50 фоиз ёки камроқ қувватни жалб қилишга буйруқ берувчи, бирламчи ростлашнинг тўла ҳажмидан 50 фоиздан 100 фоизгача қувватни жалб қилишни талаб этувчи ташқи таъсирларда бирламчи ростлашни ишга тушириш вақти 15 дан 30 сониягача диапазонда чизиқли боғлиқликдан аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэксплуатациявий созлама — частота даражасини квазитурғун режимдан ± 200 mНz га оғишларида бирламчи захира тўлиқ жалб қилиниши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбирламчи захирани жалб қилиш давомийлиги 15 дақиқадан кам бўлмаслиги лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчастота ростлагичнинг сезмаслик зонаси ± 10 mНz дан ошмаслиги керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўлчаш аниқлиги 10 mНz дан паст ёки тенг бўлиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбирламчи ростлашнинг сезмаслик (ўлик) зонаси 0 дан ± 20 mНz гача чегараларда бўлиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбирламчи ростлаш генераторининг айланиш частотасини ўлчаш даври 0,1 сониядан ошмаслиги лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкузатиш даврийлиги 1 сонияни (тавсия этилади), максимал 10 сонияни ташкил этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish166. Генерацияловчи модул бирламчи ростлаш режимида ишлаш имкониятига эга бўлса, у бирламчи ростлашда (ёқиш/ўчириш) иштирок этиш учун, унинг ҳолати ҳақида Узатиш тизими операторининг диспетчерлик бошқаруви ва маълумотларни йиғиш дастурий-аппарат комплекси (SCADA) тизимида сигнал юбориш учун тегишли қурилмалар билан жиҳозланган бўлиши ва бирламчи ростлашни фаоллаштириш ва фаолсизлантириш учун Узатиш тизими операторидан бошқарувчи сигнал олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Иккиламчи ростлашга талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish167. Номинал қуввати 20 MW га тенг ёки ундан катта (Pnom ≥ 20 MW) бўлган ҳар бир гидрогенерацияловчи модул иккиламчи ростлаш имкониятига эга бўлиши ва номинал қувватининг 30 фоиз миқдорида (0,3 Pnom) ростлашнинг минимал диапазонини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish168. Иссиқлик ва электр энергиясини ишлаб чиқаришга мўлжалланган генерацияловчи модуллардан ташқари номинал қуввати 150 MW га тенг ёки ундан катта (Pnom ≥ 150 MW) бўлган ҳар бир турбогенераторли модул иккиламчи ростлаш имкониятига эга бўлиши керак, ростлашнинг минимал ҳажми кўмирда ишловчи турбогенераторлар учун номинал қувватининг 15 фоиз (0,15 Pnom) ни ва газ ёки бошқа ёқилғида ишловчи турбогенераторлар учун 25 фоиз (0,25 Pnom) ни ташкил этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish169. Иккиламчи ростлаш имкониятига эга бўлган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари Узатиш тизими операторининг автоматик бошқарув (SCADA) тизимига қуйидаги маълумотларни тақдим этади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиккиламчи ростлашни амалга оширишда генерацияловчи модулнинг максимал ва минимал қувват;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиккиламчи ростлаш ишга тушишида актив қувват тебранишининг ўзгариши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модулнинг базавий қуввати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модул иккиламчи ростлаш қурилмаси ҳолати (ёниқ/ўчиқ);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенератор иштирокининг иккиламчи ростлашдаги улушини ҳисоблаш учун зарур бўлган маълумотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish170. Иккиламчи ростлашда иштирок этадиган генерацияловчи модул ва электр энергиясини сақлаш тизими Узатиш тизими операторининг автоматик бошқарув (SCADA) тизимидан оператив режимда қуйидаги маълумотларни олиш имконияти эга бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиккиламчи ростлаш буйруғининг ҳолати (иккиламчи ростлаш ёниқ/ўчиқ), иккиламчи ростлаш учун жорий талаб этиладиган қувват;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модул уланган узатиш тизимидаги тақсимлаш қурилмаларининг ҳолати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модул уланган узатиш тизими қурилмаларида кучланиш, частота, актив ва реактив қувват оқимларининг жорий қийматлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Учламчи ростлашга талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish171. Барча гидрогенераторли модулларнинг узатиш тизими билан синхронланиш вақти 15 дақиқадан кам бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish172. Қайтарилувчи цикллар билан сувни насос режимида кўтариш ва тушириш орқали генератор режимида ишлаш имкониятига эга бўлган гидро электр станциялар, яъни гидроаккумуляцияловчи электр станциялар агрегатларининг узатиш тизими билан синхронланиш вақти (иккала ишлаш режими учун ҳам) 15 дақиқадан кам бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish173. Буғ-газ қурилмаларининг барча генерацияловчи модулларининг узатиш тизими билан синхронланиш вақти 30 дақиқадан кам бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish174. Ҳар бир генерацияловчи модул актив қувватни чегараланган (камайтирилган) ишлаб чиқариш режимида ишлаш имкониятига эга бўлиши керак. Техник минимум деб номланувчи, генераторнинг барқарор ишлаши кафолатланган генерациянинг минимал даражаси қуйидаги қийматларга мос келиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгидрогенераторлар учун — Pmin ≤ 0,45 Pnom;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкўмирда ишлайдиган турбогенераторлар учун — Pmin ≤ 0,7 Pnom;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгаз ёки мазутда ишлайдиган турбогенераторлар учун — Pmin ≤ 0,4 Pnom;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаралаш циклли генераторлар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгаз турбинаси учун — Pmin ≤ 0,4 Pnom,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбуғ турбинаси учун — Pmin ≤ 0,8 Pnom;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқа турдаги генераторлар учун Pmin ≤ 0,8 Pnom.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Кучланишни ростлашга талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish175. Генерацияловчи модул мазкур Қоидаларга 14-иловага мувофиқ диапазонларда кучланишни ростлаш имкониятига эга бўлиши шарт. Генерацияловчи модул бирламчи ёки иккиламчи ростлашда иштирокидан қатъий назар, кучланишининг нормал қийматлари чегарасида узлуксиз, кучланишнинг нормал қийматлари диапазонидан ташқарида бўлганда вақтинчалик кучланишни ростлаш имконига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish176. Кучланиш нормал ишчи кучланиш диапазонидан пасайганда генератор кучланишни нормал ишчи диапазони чегарасидан пасайган ҳар бир фоизи учун қўзғатиш токини камида 2 фоизга кўтариши бунда қўзғатиш токини максимал 200 фоиз катталиккача ошириш имкониятига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚўзғатиш токининг оширилиши кучланиш пасайиб кетганидан сўнг 20 миллисониядан кечикмасдан бошланиши ва кучланиш нормал ишчи диапазонига қайтганидан сўнг камида 500 миллисония давом этиши, лекин кучланиш тушиб кетган вақтдан бошлаб 10 сониядан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Узатиш тармоқларидаги қисқа туташувларда динамик турғунлик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish177. Кучайтирувчи трансформаторнинг юқори кучланиш томонидаги қисқа туташувнинг қуввати генераторнинг номинал қувватидан олти баробар ёки ундан кўпроқ бўлса, турғунликнинг бузилиши натижасида генерацияловчи модулни ўчиб қолишини олдини олиш учун узатиш тизимидаги ҳимоя тизими қисқа туташувлардан 150 миллисониядан кечикмасдан ўчирилишини таъминлаши керак. Ушбу вазиятда генераторнинг ўз эҳтиёжлари бошқа манбага ўтказилмайди деб тахмин қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Кичик таъсирлардаги динамик турғунлик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish178. Узатиш тизимида кичик таъсирлардаги актив қувват оқимларининг тебранишлари генераторни тармоқдан ўчишига ёки ҳимоя қурилмалари ишлаб актив қувват генерациясини пасайишига олиб келмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-§. Генераторни ўз эҳтиёжларни таъминлашга ўтказиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish179. Номинал қуввати 100 MW дан юқори бўлган турбогенераторли модул ҳамда ўрнатилган қувватидан қатъий назар барча гидрогенераторлар частота ёки кучланишни рухсат этилган чегаралардан оғишида қуйидаги имкониятларга эга бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўз эҳтиёжларини таъминлаш режимига қайта уланишга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланиш ёки частотанинг оғиши сабабли вужудга келган ўчишдан сўнг 15 дақиқа давомида тармоққа қайта уланишга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish180. Генерацияловчи модулни ўз эҳтиёжларини қоплаш режимига қайта улаш имкони, ҳимояни ишлаб кетиш схемасига мувофиқ узатиш тизимининг ишини бузилиши ҳолатида ҳам таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish181. Энергоблокни ўз эҳтиёжларини қоплаш режимига ўтказилгандан кейин турбогенераторли модул мазкур режимда камида 60 дақиқа ишлаш қобилиятини сақлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-§. Нолдан ишга тушириш қобилияти
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish182. Тўлиқ ўчишдан сўнг ўзгарувчан ток тармоғидан узилган генерацияловчи модулнинг ташқи электр таъминот манбаисиз махсус захира энергия манбаи воситасида қайта ишга тушиши ҳамда кучланиш ва частотани ушлаб туриши, яъни нолдан ишга тушириш қобилияти узатиш тизимига уланиш жараёнида келишилади ва тегишли уланиш шартномасида рўйхатга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish183. Генерацияловчи модулни нолдан ишга туширишни қобилияти электр энергетика тизимининг қисман ёки тўлиқ ўчганидан кейин уни тиклаш учун Тизим операторининг сўровига бўйича таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish184. Генерацияловчи модулни ушбу режимда ишлаши камида 15 дақиқа давомида таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-§. Алоҳида ишлаш имконияти
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish185. Генерацияловчи модулни алоҳида ишлаш имконияти узатиш тизимига уланиш жараёнида келишилиши ва тегишли уланиш шартномасида рўйхатга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish186. Генерацияловчи модулнинг алоҳида ишлаш имконияти, электр энергияси қисман ёки тўлиқ ўчгандан кейин электр энергетика тизимини тиклаш учун Тизим операторининг талаби бўйича таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish187. Алоҳида ишлаш имконияти бор генерацияловчи модул, ўз эҳтиёжи қувватидан юқори ва ушбу генерацияловчи модулнинг номинал қувватидан паст қувват ишлаб чиқариш билан иҳоталанган тармоқда синхрон ишлаши лозим. Алоҳида ишлаш режими камида олти соатни ташкил этиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish188. Генерацияловчи модул алоҳида ишлаш режимида бўлса, у номинал қийматнинг 10 фоиз даражасигача генерацияни тез ўзгартириш имкониятига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-§. Генераторларнинг турғунлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish189. Қуввати 200 MW дан юқори бўлган турбогенераторлар ҳамда номинал қуввати 100 MW дан юқори бўлган гидрогенераторлар энергетика тизими стабилизатори (PSS) билан жиҳозланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish190. Тизим оператори қуйидагиларни инобатга олиб, электр энергетика тизимининг қувват стабилизатори учун созламаларни белгилайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилма тебранишларга олиб келмайдиган ўзгаришларга жавоб бермайди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувват стабилизатори қурилмасининг чиқиш сигнали кучланишни ростлагичининг кириш сигналини ±10 фоиз диапазонини чегарасидан ошмайди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқа генерацияловчи модулларда айланма тебранишларни олиб келмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-боб. Қайта тикланувчи энергия манбаларига қўлланиладиган уланиш шартлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Қайта тикланувчи энергия манбаларининг турлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish191. Қайта тикланувчи энергия манбалари асосида генерацияловчи модулларни улаш учун техник талаблар қайта тикланувчи энергия манбаларининг умумий номинал қувватига қараб қуйидаги турларга бўлинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«A» тури — ўрнатилган қуввати 1 kW дан 50 kW гача бўлган қайта тикланувчи энергия манбалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«B» тури — ўрнатилган қуввати 50 kW дан 500 kW гача бўлган қайта тикланувчи энергия манбалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«C» тури — ўрнатилган қуввати 500 kW дан 20 MW гача бўлган қайта тикланувчи энергия манбалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«D» тури — ўрнатилган қуввати 20 MW дан юқори бўлган қайта тикланувчи энергия манбалари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Қайта тикланувчи энергия манбалари актив қувватини ростлашга талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish192. Паст кучланишли тармоқларга уланган қайта тикланувчи энергия манбалари асосидаги генерацияловчи модуллар улаш нуқтасида, ўрта ва юқори кучланишли тармоқларга уланган қайта тикланувчи энергия манбалари асосидаги генерацияловчи модуллар ҳар бир блок трансформаторининг паст кучланиш томонида ўчиш имкониятига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish193. Қайта тикланувчи энергия манбаларини тўғридан-тўғри юқори кучланишли электр тармоқларига улашга йўл қўйилмайди. 110 kV ва ундан юқори кучланишли электр тармоқларига Узатиш тизими оператори билан келишилган ҳолда Тармоққа уланиш тадқиқоти ва уланиш шартномасига мувофиқ фақат мавжуд ёки янги подстанция ёхуд тақсимлаш қурилмаларини қуриш орқали уланишга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish194. «A» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари тармоқдан автоматик тарзда узилади ва қайта уланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish195. «B», «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалар ўзлари уланган тармоқ оператори ёки Тизим оператори томонидан исталган вақтда масофадан ўчирилиши ёки уларнинг чиқишдаги актив қувватини чеклаш имкониятини берувчи воситаларга эга бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish196. «A» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари тармоқдаги носозлик сабабли ўчирган/ўчирилган бўлса, у нормал эксплуатация шароитлари тиклангандан кейин 5 дақиқадан ортмаган давр давомида тармоққа автоматик тарзда қайта уланиши мумкин. Уланишни кечиктирувчи вақт релеларини ўрнатилиши ва уларнинг созламалари Тегишли тизим оператори билан келишилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish197. «B», «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари тармоқдаги носозлик сабабли ўчирилган бўлса, унда қайта тикланувчи энергия манбалари фақат Тегишли тизим оператори ёки Тизим операторининг рухсати билан тармоққа қайта уланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish198. Ташқи сабаблар таъсирида (табиат ҳодисалари, об-ҳаво) ўчган қайта тикланувчи энергия манбалари ушбу сабаб бартараф этилгандан сўнг Тизим операторига хабар берган ҳолда тармоққа автоматик тарзда қайта уланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish199. Қайта тикланувчи энергия манбалари тармоқдан ташқи сабаб таъсирида ёки тармоқда авария вазияти содир бўлгунга қадар ташқи таъсир бўйича ўчган бўлиб, ягона электр энергетика тизимининг эксплуатация шароитлари нормал ҳолатга қайтган бўлса ҳам ушбу қурилмаларни автоматик тарзда қайта уланиши мумкин эмас. Уларнинг қайта уланишига фақат Тизим оператори кўрсатмаси берилганидан сўнг рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish200. «A» ва «B» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари тармоқдан ички носозлик сабабли узилган (ўчирилган) бўлса, носозликлар бартараф этилгандан кейин Тегишли тизим оператори билан келишилмасдан қайта уланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish201. Синхрон генерацияловчи модул, шунингдек, «B», «C» va «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари Қоидаларга 15-илова ва 161-бандида кўрсатилган формула билан аниқланган статик маълумотларга мувофиқ паст частотада актив қувватни ошириш имкониятини берадиган даражада жиҳозланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish202. Электр энергетика тизимини мувозанатлаш учун етарли захирани яратиш мақсадида Тизим оператори Узатиш тизими оператори билан биргаликда ўрнатилган қуввати 10 MW дан катта бўлган «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбаларига ўрнатилган қувватнинг 30 фоиз миқдорида электр энергиясини сақлаш тизимларини ўрнатишни талаб қилиш ҳуқуқига эга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish203. Қайта тикланувчи энергия манбалари бир дақиқада номинал актив қувватини умумий ўрнатилган қувватининг 25 фоизга пасайтириш имконига эга бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish204. Генерацияловчи модуллар актив қувватни оширишни фаоллаштириш учун статик чегара ва частотанинг оғиши тизимлараро ишлаш шартларига мувофиқ 2-12 фоизгача, яъни 49,8 Нz дан 49,5 Нz гача оралиқда ишлаш имкониятини берадиган ускуналар билан жиҳозланган бўлиши лозим. Тизим оператори частота оғишининг ўрнатилган статик чегарасини аниқлайди ва бу қиймат вақт ўтиши билан ўзгартирилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish205. Генерацияловчи модули паст частотали режимларда ўзининг ишлаб чиқаришининг техник максимал даражасига қадар барқарор ростлашни таъминлаши керак. Ушбу ростлашда ишлаш давомида генерацияловчи модул бирламчи ва иккиламчи ростлашга жалб этилмайди ва ушбу функция учун жавоб бермайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish206. Электр станцияси оператори юқори частотали режимларда ростлашга реакциянинг ҳақиқий тезлиги тўғрисида Тизим операторини хабардор қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу реакция вақти 2 сониядан секинроқ бўлса, Электр станцияси оператори Тизим операторига техник жиҳатдан реакция вақти бундан тезроқ бўлиши мумкин эмаслигини исботлаши керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish207. Частота 49 Нz дан пасайганда актив қувватнинг камайиши частотанинг ҳар 1 Нz қисқариши учун тўла қувватнинг (частота 50 Нz бўлгандаги тўлиқ қувват) 2 фоиздан ошмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish208. Ўрнатилган қуввати 5 MW дан катта бўлган «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари, Тизим оператори ва унинг ҳудудий бўлинмаларига чиқишдаги актив қувватни чеклашни масофадан бошқариш имкониятини тақдим этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish209. Ўрнатилган қуввати 5 MW дан катта катта бўлган «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари частотани ростлаш учун иккиламчи ростлаш ва пастга қараб тез учламчи ростлашда иштирок этиш учун жиҳозланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУлар Тизим операторининг диспетчерлик бошқаруви марказига барча зарур маълумотларни узатиш ва бошқарув сигналларини алмашишнинг барча зарур воситаларини ўрнатишлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚайта тикланувчи энергия манбалари томонидан ушбу ёрдамчи хизматларнинг кўрсатилиши Узатиш тизими оператори билан тузиладиган шартнома асосида амалга оширилади ва ушбу шартнома билан тартибга солинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Қайта тикланувчи энергия манбалари учун кучланишни ростлаш талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish210. Тегишли тизим операторининг талаби бўйича «A» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари уланиш нуқтасида индуктив характерда 0,95 ҳамда сиғим характерда 0,95 қувват коэффициентини ростлаш диапазонини таъминлаш имкониятига эга бўлиши талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish211. Электр тармоқларига уланган «B» турдаги қайта тикланувчи энергия манбаларининг кучланишини ростлаш, уланиш нуқтасидаги ишчи кучланишни Тегишли тизим оператори томонидан белгиланадиган ўрнатмалардан фойдаланиб таъминланади. Ушбу қайта тикланувчи энергия манбалари учун ишчи кучланиш ўрнатмаси қуйидагилар орқали танланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўрнатма қийматини келишиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишнинг тегишли режа-графигини тузиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўрнатма қийматини оператив (онлайн) бериш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish212. Ўрнатма қийматини оператив (онлайн) берилганда, ишчи кучланиш ўрнатмаси учун тегишли янги талаблар уланиш нуқтасида бир дақиқа давомида ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish213. «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари кучланишни ушлаб туриш, реактив қувватни ушлаб туриш режимларида ёки қувват коэффициентини сақлаш режимида реактив қувватни автоматик ростлаш имкониятига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish214. Барча қайта тикланувчи энергия манбаларининг кучайтирувчи ёки куч трансформатори генерацияловчи модулнинг хусусиятлари билан мутаносиб равишда (ростлаш диапазони ва қадами) кучланиш ростлагичлари билан жиҳозланган бўлиши шарт. «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбаларининг кучайтирувчи ёки куч трансформаторлари кучланишни юклама остида кучланиш ростлагичи билан жиҳозланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish215. Истеъмолчи қурилмаларининг таркибига кирувчи қайта тикланувчи энергия манбалари, истеъмолчилар учун Электр энергиясидан фойдаланиш қоидалари ёки иҳоталанган тармоқлар учун Узатиш тизими оператори томонидан тасдиқланган қоидаларга мувофиқ кучланиш бўйича талабларни қондириши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish216. «A» турдагиларидан ташқари барча қайта тикланувчи энергия манбаларининг кучланишни ростлаш имконияти эксплуатация схемаларининг техник ҳолати билан чегараланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish217. Кучланишни ушлаб туриш режимида ишлаш учун «C» ва «D» турлардаги қайта тикланувчи энергия манбалари 0,01 н.б.дан ортиқ бўлмаган қадам билан, 0,95 — 1,05 н.б диапазонда, 0,5 фоиздан ортиқ бўлмаган қадамда, 2 — 7 фоиз энг кичик ўзгариш қиялиги билан тармоқ билан реактив қувват алмашиш орқали уланиш нуқтасидаги кучланишни сақлаш имкониятига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУланиш нуқтасида кучланиш қиймати унинг берилган қийматига тенг бўлганида, генерацияловчи модулнинг чиқишидаги реактив қуввати нолга тенг бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish218. Ўрнатма 0,5 фоиздан ортиқ бўлмаган қадам билан тармоқнинг ўрнатилган кучланишидан 1 н.б. да нолдан ±5 фоизгача диапазонда танланадиган сезмаслик зонаси билан ёки усиз ишлаши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish219. «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари, кучланишнинг поғонали ўзгаришларидан сўнг, 30 сония давомида чиқишдаги реактив қувватни ўзгартиришни 90 фоизга етказиш ва 60 сония давомида максимал реактив қувватдан 5 фоиздан ортиқ бўлмаган қадам билан ўзгариш қиялигига мувофиқ қийматларгача тикланиш имкониятига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish220. Реактив қувватни ушлаб туриш режимида, «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари исталган диапазонда, реактив қувватни, тўла реактив қувватдан ± 5 MVar ёки ± 5 фоиз (қайси кўрсаткичдан фойдаланилишига қараб) қадамларда, уланиш нуқтасидаги реактив қувватни тўла реактив қувватдан 5 MVar ёки 5 фоиз аниқлик чегаралари билан (қайси кўрсаткич кичиклигига қараб) назорат қилган ҳолда, реактив қувватни берилган қийматини чиқариб беришга қодир бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish221. Қувват коэффициентини ростлаш режимида «C» ва «D» турлардаги қайта тикланувчи энергия манбалари, уланиш нуқтасида мазкур Қоидаларга 16-иловада кўрсатилган диапазон чегараларида, 0,01 дан ошмаган қадам билан қувват коэффициентини ушлаб туриш имкониятига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧиқишдаги актив қувват тўсатдан ўзгаргандан кейин Тизим оператори, талаб қилинган қувват коэффициентига эришиш учун вақт оралиғини ва қувват коэффициентини йўл қўйилган қийматини кўрсатиши керак. Йўл қўйилган қувват коэффициентининг оғиши, унга мос келувчи реактив қувватнинг йўл қўйилган қиймати билан ифодаланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЙўл қўйилган реактив қувват ёки мутлақ қиймат билан ёки «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбаларининг максимал реактив қувватига нисбатан фоизда ифодаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish222. Тизим оператори реактив қувватни ростлаш режимларининг юқоридаги учта вариантидан ва улар билан боғлиқ ўрнатмалардан қайси бири қайта тикланувчи энергия манбаларининг тегишли генерацияловчи модулига қўлланилиши кераклигини ҳамда тегишли ўрнатмани масофадан туриб бериш учун қандай қўшимча ускуна зарурлигини кўрсатиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Қайта тикланувчи энергия манбалари учун реактив қувват бўйича талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish223. Ушбу қоидаларнинг 14, 16 ва 17-иловаларида келтирилган диаграммалар «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари кучланишни/реактив қувватни ушлаб туриш учун минимал техник имкониятларини характерлайди.
(223-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 31 декабрдаги 850-сон қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.01.2026 й., 09/26/850/0011-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГенерацияловчи модулнинг реактив қуввати ва уни ростлаш қобилияти тўлиқ фойдаланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГенерацияловчи модулнинг реактив қуввати электр энергетика тизимининг кучланишини ростлаш эҳтиёжларини қондира олмаса, қайта тикланувчи энергия манбаларида марказлаштирилган реактив қувватни компенсация қилувчи қурилмалар ўрнатилиши керак ва зарур бўлса реактив қувватни динамик компенсацияси қилувчи қурилмалари ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу қурилмалар ўрганиш натижалари асосида ва тегишли Фойдаланувчининг тармоққа уланиши учун техник шартларга мувофиқ ўрнатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish224. «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари, Қоидаларга 16-иловада кўрсатилганидек, реактив қувватнинг максимал қувватга + 0,4 дан — 0,4 гача бўлган диапазонини характерловчи реактив қувват катталигини таъминлаган ҳолда, максимал қийматдан паст чиқувчи актив қувват узатиш билан ишлаш имкониятига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМаксимал қувватдан паст чиқувчи актив қувват узатиш билан ишлашда (P < Pmax) «С» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари ўзларининг P-Q/Pmax характеристикасининг исталган ишчи нуқтасида реактив қувватни таъминлашлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу қайта тикланувчи энергия манбаларининг барча блоклари техник жиҳатдан фойдаланишда бўлса (улар техник хизмат кўрсатиш ёки носозлиги сабабли ишдан чиқарилмаган бўлса), акс ҳолда техник имкониятларни ҳисобга олган ҳолда реактив қувват камроқ бўлиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish225. «C» ва «B» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари ўзларининг P-Q/Pmax тавсифи чегараларида, Тегишли тизим операторидан олинган ва уланиш шартномасида кўрсатилган вақтинчалик талабларга мувофиқ, исталган ишчи нуқтада талаб этилган қийматларгача ўтиш имкониятига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Қайта тикланувчи энергия манбалари учун қисқа туташув токлари бўйича талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish226. Қайта тикланувчи энергия манбаларининг носинхрон генерацияловчи модуллари кучланиши пасайиб кетган вақтда электр тармоғи кучланишини қўшимча реактив ток билан қўллаб туриши лозим. Бунинг учун электр тармоғи кучланиш қайта тикланувчи энергия манбалари генерацияловчи модулининг кучланишининг амалдаги қийматидан 10 фоиздан кўпроқ пасайиб кетганида, кучланиш ростлагичи мазкур Қоидаларга 17-иловадаги графикда кўрсатилганидек созланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЯгона электр энергетика тизимида турли турдаги генерацияловчи технологиялардан фойдаланилишини инобатга олган ҳолда, Тизим оператори носинхрон қайта тикланувчи энергия манбаларига ҳар бир алоҳида уланиш нуқтаси учун реактив ток оқимини ушлаб туриш тўғрисида кўрсатма беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish227. Қайта тикланувчи энергия манбалари тармоқда ташқи таъсирлар содир бўлгандан сўнг 40 миллисониядан кечикмай (ишга тушириш вақти) зарур реактив қувватни етказиб бериш имкониятига эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу қайта тикланувчи энергия манбалари ичидаги электр энергиясини ишлаб чиқарувчи ускуналарнинг клеммаларидаги кучланишни ўлчаш имконини беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЗарурат бўлганида қайта тикланувчи энергия манбалари номинал токнинг 100 фоиздан кам бўлмаган миқдорда реактив қувват чиқариш имкониятига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish228. Кучланиш рухсат этилган диапазон чегараларида тикланганидан сўнг берилган характеристикага мувофиқ яна 500 миллисония давомида кучланишни ушлаб туриши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКучланиш тикланганидан сўнг ўтиш тикланиш жараёнлари 300 миллисониядан сўнг якунланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚайта тикланувчи энергия манбалари генерацияловчи модуллари уланиш нуқтасидан нисбатан узоқда жойлашиб, бу кучланишни ушлаб туришда самарасиз бўлса, Тизим оператори уланиш нуқтасидаги кучланиш пасайишини ўлчашни ҳамда уланиш нуқтасидаги кучланишни ўлчанган кўрсаткичга боғлик ҳолатда қўллаб турилишини сўрайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Шамол электр станциялари учун махсус талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish229. Шамол генерацияловчи модули Тизим операторига оператив режимда қуйидаги қўшимча маълумотни тақдим этиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishамалда ишлаётган шамол генераторларининг сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишламаётган шамол генераторларининг сони ва сабабини (шамолнинг кучли (кучсиз) тезлиги, бузилиши, таъмирлаш).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish230. Шамол генерацияловчи модули, Узатиш тизими оператори ва Тизим операторининг техник бошқарув тизимларига қуйидаги метеорологик маълумотларни оператив режимида узатиш имкониятига эга ҳолда жиҳозланган бўлиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўрнатилган баландликдаги шамолнинг тезлиги ва йўналиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво ҳарорати ва атмосфера босими, 735 — 1060 mbar диапазонда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-боб. Истеъмолчилар учун уланиш шартлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish231. Узатиш тизимига уланган узлукли юкламани эксплуатация қилувчи ёки юкламани ростлашда иштирок этувчи Истеъмолчилар ва (ёки) Тақсимлаш тизим операторлари қурилмалардаги ҳақиқий юклама тўғрисидаги маълумотларни Тизим операторига тақдим этиш бўйича техник имкониятга эга бўлишлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish232. Узлукли юкламани эксплуатация қилувчи ёки юкламани ростлашда иштирок этувчи Истеъмолчилар ва (ёки) Тақсимлаш тизими операторлари Узатиш тизими операторининг SCADA тизимидан оператив режимда қуйидаги маълумотларни олиш имкониятига эга бўлишлари керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюкламани ўчириш учун буйруқ ҳолати (ёқиш/ўчириш буйруғи);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўчиришнинг талаб этилган ҳажми (ростлаш схемасида бошқарувчи сигнал);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИстеъмолчи объектига уланган тақсимлаш қурилмасининг уланиш ҳолати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИстеъмолчи объектига уланган узатиш қурилмаларида кучланиш, частота, актив ва реактив қувват оқимларининг жорий қийматлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish233. Узатиш тизимига ва (ёки) Тақсимлаш тизими операторлари тармоқларига уланган Истеъмолчилар Тизим операторининг масофавий ҳаракати ёки талабига мувофиқ тармоқдан узилиш имкониятига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори тармоққа уланиш шартномасида автоматик ўчириш ускуналари учун талабларни белгилаши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish234. Узатиш тизимига ва (ёки) Тақсимлаш тизими операторлари тармоқларига уланган Истеъмолчилар паст частотали режимларда юкламани тушириш (пасайтириш) орқали электр энергетика тизимини ҳимоя қилиш мақсадида ўз истеъмолнинг бир қисмини автоматик тарзда «паст частотали» узиб қўйиш имкониятини таъминлаб бериши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори паст частота ва частотанинг ўзгариш тезлиги комбинациясига асосланган ўчириш импульсини белгилаши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish235. Узатиш ва (ёки) тақсимлаш тизимига уланган Истеъмолчилар Тизим оператори билан ўзларининг объектлари учун ҳимоя схемалари ва созламаларини келишиб олишлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲимояга қўйиладиган минимал талаблар қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташқи ва ички қисқа туташув токларидан ҳимоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимига уланиш нуқтасида ўта кучланиш ва кучланишнинг тушишидан ҳимоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўта юкланиш ва частота тушишдан ҳимоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкоммутация ускуналаридаги носозликлардан ҳимоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзахира ҳимояси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish236. Истеъмолчилар узатиш тизимига уланиш нуқтасида индуктив характерда 0,95 ҳамда сиғим характерда 0,95 чегараларида қувват коэффициенти ушлаб турилишини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-боб. Электр энергиясини сақлаш тизимлари учун уланиш шартлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Электр энергиясини сақлаш тизимларининг уланиши учун умумий шартлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish237. Ушбу бобда келтирилган талаблар ягона электр энергетика тизимига уланган, ўрнатилган қуввати 500 kW ва ундан юқори бўлган электр энергиясини сақлаш тизимлари учун қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish238. Қоидаларнинг III бўлим 4-бобида келтирилган умумий талаблар электр энергиясини сақлаш тизими учун ҳам қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish239. Синхрон генератор тармоқлари орқали ягона электр энергетика тизимига уланган электр энергиясини сақлаш тизимлари учун синхрон генерацияловчи модулларга қўйиладиган талаблар татбиқ этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish240. Носинхрон генерацияловчи модул (қайта тикланувчи энергия манбалари) ёки электротехника қурилмалари (инверторлар) орқали ягона электр энергетика тизимига уланган электр энергиясини сақлаш тизимларига қайта тикланувчи энергия манбаларига қўйиладиган талаблар татбиқ этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲар бир электр энергиясини сақлаш тизими истеъмол режими (қувват истеъмол қилиш)да ишлаётган вақтида ва паст частотали истеъмолдан автоматик тарзда ўчириш схемасининг ишга тушишидан аввал инжекция (қувват ишлаб чиқариш) режимига автоматик ўтиш имкониятига эга бўлиши керак. Тизим оператори ушбу имкониятнинг тавсифларидан келиб чиқиб, электр энергиясини сақлаш тизимининг автоматик тарзда истеъмол режимидан ишлаб чиқариш режимига ўтиши учун зарур бўлган вақтни белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish241. Электр энергиясини сақлаш тизими учун оптимал иш майдони мазкур Қоидаларга 18-иловага мувофиқ бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish242. Электр энергиясини сақлаш тизими мазкур Қоидаларга 19-иловага мувофиқ уланиш нуқтасида узилишсиз кучланиш пасайишига бардош бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish243. Частота ўта ортишида содир бўлганда, истеъмол режимида ишлаётган (актив қувватни ютувчи) электр энергиясини сақлаш тизимлари мазкур Қоидаларга 20-иловага мувофиқ частотанинг ортишидаги чекланган частотавий-сезувчан режим (LFSM-O) характеристикасига асосан истеъмол қувватини ошириши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲар бир электр энергиясини сақлаш тизими қўшимча равишда Тизим оператори кўрсатмасига асосан қабул қилинаётган (истеъмол) актив қувватни тез тўхтатиш имконини берувчи кириш портига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish244. Частота пасайганида электр энергиясини сақлаш тизимининг реакцияси мазкур Қоидаларга 21-иловага мувофиқ ҳолда частотанинг пасайишидаги чекланган частотавий-сезувчан режими (LFSM-U) характеристикасига мос келиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори электр энергиясини сақлаш тизимининг айрим технологиялари учун истеъмол режимидан ишлаб чиқариш режимига ёки аксинча ўтиш учун зарур бўлган вақтни, истеъмол ва ишлаб чиқариш режимидаги қувватни пасайтириш имкониятини ҳисобга олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish245. Актив қувватни максимал даражада ишлаб чиқариш ва истеъмол қилишда электр энергиясини сақлаш тизими мазкур Қоидаларга 22-иловага мувофиқ тўлиқ иш диапазонида уланиш нуқтасида реактив қувват ишлаб чиқариш ва уни истеъмол қилиш имкониятига эга бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish246. Электр энергиясини сақлаш тизимлари максимал актив қувват ишлаб чиқаришда мазкур Қоидаларга 23-иловага мувофиқ тўлиқ иш диапазонида уланиш нуқтасида реактив қувват ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш имкониятига эга бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Электр энергиясини сақлаш тизимларида реактив қувват бошқаруви
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish247. Электр энергиясини сақлаш тизимлари уланиш нуқтасида мазкур Қоидаларда белгиланган даражадаги реактив қувват билан таъминлаш ва қабул қилиш имкониятига эга бўлиши керак. Реактив қувватни ростлаш қуйидагича амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбелгиланган ўрнатмани ўзгартириш бўйича кўрсатма олинганидан сўнг 2 сония қўлланилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбелгиланган ўрнатмани янги қийматга ўзгартириш бўйича кўрсатмалар олгандан сўнг 2 сония ичида бошланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishянги ўрнатмани ўрнатиш 30 сония ичида якунланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish248. Реактив қувват бошқаруви қуйидагилар ёрдамида созланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаксимал хатолик номинал реактив қувватнинг 5 фоиздан ошмаслиги керак, бунда аниқлик 1 дақиқа давомида ўлчанади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаниқлик номинал реактив қувватнинг 5 фоизга тенг ёки ундан юқори бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Электр энергиясини сақлаш тизимларида қувват коэффициенти назоратига талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish249. Электр энергиясини сақлаш тизимлари уланиш нуқтасида актив ва реактив қувватни қувват коэффициенти бўйича таъминлаши ва қабул қилиш (қувват коэффициентини бошқариш) имкониятига эга бўлиши керак. Қувват коэффициентини ростлаш қуйидагиларга жавоб бериши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбелгиланган қийматни ўзгартириш бўйича кўрсатмалар олинганидан сўнг 2 сония ичида ўзгартириш буйруғини бажариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishянги ўрнатмага созлашда белгиланган қийматни ўзгартириш бўйича кўрсатмалар олгандан сўнг 2 сония ичида созлашни бошлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishянги ўрнатмага созлаш бўйича белгиланган қийматни ўзгартириш юзасидан буйруқ олгандан сўнг 30 сония ичида якунлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish250. Қувват коэффициентини бошқариш қуйидагилар билан ростланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаксимал хатолик электр энергиясини сақлаш тизимларининг номинал реактив қувват қийматининг ± 2 фоизни ташкил қилиши керак, бунда аниқлик 1 дақиқа давомида ўлчанади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаниқлик 0,01 тенг ёки ундан юқори бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Электр энергиясини сақлаш тизимларида кучланиш назорати
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish251. Электр энергиясини сақлаш тизимлари реактив қувват таъминлаш ва қабул қилиш имкониятига эга бўлиши ва шу билан уланиш нуқтасида барқарор ва доимий кучланишни сақлаб туриши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКучланишни ростлаш белгиланган қийматнинг 90 фоизни 1 сония ичида ва қолган 10 фоизни белгиланган қийматни ўзгартириш бўйича кўрсатма олгандан кейин 5 сония ичида бажаришга қодир бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКучланишни ростлаш қуйидагилар ёрдамида созланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаксимал хатолик номинал реактив қувватнинг ±5 фоизини ташкил этиши керак, бунда аниқлик 1 дақиқа давомида ўлчанади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish0,5 фоиз ёки ундан юқори пасайиш учун рухсат этилади. Бунда пасайишни 2 — 7 фоиз оралиғида созлаш имконияти бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсезмаслик зонаси учун қадам ўлчами, 220/400 kV кучланиш учун 0,25 фоиз ва 132/150 kV кучланиш учун 0,5 фоиздан ошмаслиги керак бўлган Uref нинг ±5 фоиз оралиғида ўрнатилиши ва белгиланган кучланишни ростлаш нуқтасига нисбатан носимметрик бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнормал иш кучланиш диапазонида Тегишли тизими оператори томонидан белгиланган созлама.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Электр энергиясини сақлаш тизимларининг бошқарув қобилияти
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish252. Электр энергиясини сақлаш тизимлари актив қувватини Тегишли тизим оператори томонидан эксплуатацияга киритишда олдиндан белгиланган қийматларга ростлашга имкон берувчи бошқариш ва ҳимоя тизимлари билан жиҳозланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish253. Ҳимоя тизими Тегишли тизим операторидан олинган кўрсатмага жавобан ишлаб чиқариш ва истеъмол режимларида электр энергиясини сақлаш тизимларининг актив қувватини бир ёки бир нечта олдиндан белгиланган нуқталарга ростлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергиясини сақлаш тизимлари ишлаб чиқариш ва истеъмол режимида камида бешта созланишли бошқарув даражасига эга бўлиши керак, улар қуйидаги даражаларга ўрнатилади, Тегишли тизим оператори томонидан бошқаси назарда тутилмаган бўлса:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishноминал қувватнинг 70 фоиз;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishноминал қувватнинг 50 фоиз;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishноминал қувватнинг 40 фоиз;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishноминал қувватнинг 10 фоиз;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузилмаган ҳолда, номинал қувватнинг 0 фоиз.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish254. Мазкур Қоидаларнинг 253-бандга мувофиқ бошқариш имконияти 1 сония ичида бошланиши ва 10 сония ичида тўлиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish255. Тугалланган ёки узлуксиз созлашнинг аниқлиги 1 дақиқа давомида ўлчанган белгиланган қийматдан 1 фоиздан кўп четга чиқмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish256. Электр энергиясини сақлаш тизимлари ёки ушбу тизимлар бошқа объектнинг бир қисми бўлгандаги ҳимояга қўйиладиган талаблар ва тегишли созламалар тармоққа уланиш нуқтасида бутун объект учун белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори ва (ёки) Тақсимлаш тизими оператори Электр энергиясини сақлаш тизимлари оператори билан келишилган ҳолда турли хил ҳимоя созламаларига рухсат бериши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish257. Электр энергиясини сақлаш тизимларида ҳимоя ва бошқариш функцияларига қуйидаги тартибда устунлик берилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтармоқ ва электр энергиясини сақлаш тизимларини ҳимоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтегишли ҳолларда синтетик инерция;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчастотали бошқариш (актив қувватни ростлаш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувватни чеклаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувват градиентининг чекланиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish258. Электр энергиясини сақлаш тизимларининг қурилмалари қувват тебранишини демпфирлашни амалга оширишга имкониятига эга бўлиши керак. Қувват тебранишини демпфирлаш қуйидаги талабларга жавоб бериши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) электр энергиясини сақлаш тизимлари томонидан генерацияланувчи актив қувватнинг тебраниши 0,1 Нz дан 50Нz гача бўлган частоталарда жорий электр энергияси ишлаб чиқаришнинг ± 0,5 фоиздан ёки истеъмолнинг ± 0,25 фоиздан ошмаслиги лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) мазкур банднинг «а» кичик бандида кўрсатилган чегарадан ошиб кетадиган қувват тебранишлари чегарадан ошиб кетгандан кейин 180 сония ичида чегара қийматларигача демпфирланиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) қувват тебранишларини демпфирлаш хусусияти кучланиш ва частоталар учун нормал ишчи диапазондаги ҳамда вақт билан чекланган ишчи кучланиш диапазонидаги барча кучланишларга тааллуқлидир;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishг) талаблар уланиш нуқтасида ва электр энергиясини сақлаш тизимларидан ташқарида содир бўлган айрим ҳодисалардан кейин нормал, барқарор шароитлар учун қўлланилади ва текширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергетика тизимида такрорий ҳодисалар содир бўлганда, электр энергетика тизимидаги охирги ҳодисадан кейин 180 сония ичида қувват тебранишларини чегара қийматларигача демпфирланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish259. Қуввати 1 MW дан юқори бўлган барча электр энергиясини сақлаш тизимлари қурилмалари бирламчи ростлаш, иккиламчи ростлаш, тез учинчи даражали ростлаш ва нолдан ишга тушириш хизматларини тақдим этиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish260. Қўшимча хизматларни тақдим этишда иштирок этадиган барча электр энергиясини сақлаш тизимлари қурилмалари мантиқий интерфейс (кириш порти) билан жиҳозланган бўлиши керак, шунда у кириш порти орқали олинган кўрсатмаларга жавоб бера олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим оператори ушбу функцияни масофадан бошқариш учун ускуна/қурилмаларга талабларни белгилашга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish261. Электр энергиясини сақлаш тизимлари қурилмалари Узатиш тизими оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори ва Тизим операторининг бошқарув марказига қуйидаги маълумотларни тақдим этиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтармоққа уланишнинг автоматик ўчиргичи — ҳолати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини сақлаш тизимлари автоматик ўчиргичи — ҳолати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив қувватни ўлчаш ва бошқариш — ҳолати (ёқилган/ўчирилган) ва бошқарув сигналлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувватни ўлчаш ва бошқариш — ҳолати (ёқилган /ўчирилган) ва бошқарув сигналлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувват коэффициентини ўлчаш ва бошқариш — ҳолати (ёқилган /ўчирилган) ва бошқарув сигналлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишлаб чиқариш ва истеъмол режимида режалаштирилган актив қувват;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш нуқтасида ўлчанган кучланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишни бошқариш (ёқилган/ўчирилган), бошқаришни пасайиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳимоя тизимлари маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўхтатиш/ушлаб туриш сигнали.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIV бўлим. Оператив режалаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Оператив режалаштиришнинг мақсади ва қўллаш доираси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish262. Узатиш тизимида оператив режалаштириш — Тизим оператори томонидан барча операторлар ва Фойдаланувчилар билан ўзаро ҳамкорликда амалга ошириладиган, бир кундан бир йилгача бўлган даврни ўз ичига олган, реал вақт режимидаги оператив тадбирларга тайёргарлик жараёнидир. Ушбу жараённинг вақт оралиғи йил, мавсум, ой, ҳафта ва кундан иборат.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish263. Оператив режалаштириш турли вақт оралиғида ягона электр энергетика тизимининг оператив хавфсизлиги, ходимлар ва жиҳозларнинг хавфсизлигига таъсир қилиши мумкин бўлган барча ҳолатларни олдиндан баҳолаш орқали реал вақт режимида узатиш тизимининг хавфсиз, барқарор ва самарали ишлашини таъминлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish264. Оператив режалаштиришнинг асосий мақсадлари қуйидагилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishякуний истеъмолчилар электр таъминотининг юқори ишончлилигини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмавжуд ресурсларни оптималлаштириш ҳамда ягона электр энергетика тизими ва Фойдаланувчиларга тегишли объектларни самарали ишлашини ташкил этиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish265. Оператив режалаштириш қуйидаги тадбирларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўчиришлар (танаффуслар)ни режалаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхавфсизликни баҳолаш (истеъмол ва ишлаб чиқариш прогнози, қувват захирасини баҳолаш ва узатиш тизимининг мувофиқлигини баҳолаш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрежалаштириш (кундалик иш режалари, графиклар ишлаб чиқиш).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Узатиш тизимидаги ўчиришларни бошқариш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Ўчиришларни бошқаришдаги умумий шартлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish266. Узатиш тизимидаги ўчиришларни бошқаришни режалаштириш, Тизим оператори томонидан узатиш тизимининг барча объектларида режали ўчиришларни мувофиқлаштириш, режалаштирилмаган ўчиришларни амалга ошириш ва мажбурий ўчиришлар билан боғлиқ вазиятларни ҳал этишни ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish267. Ўчириш ва таъмирлаш ишларини ташкил этиш ускуналарни ишлаб чиқарувчиларининг тавсиялари, шунингдек алоҳида турдаги ускуналар учун ички қоидаларга мувофиқ амалга оширилиб, қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўчириш ва техник хизмат кўрсатиш ҳужжатларини ишлаб чиқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўчириш тадбирларини режалаштириш ва унга тайёрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрежалаштирилган ишларни бажариш ва эксплуатацияга киритиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishускуналарни таъмирлаш ва техник хизмат кўрсатиш ишларининг сифатини баҳолаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқабул қилиш тадбирлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish268. Барча турдаги техник хизмат кўрсатиш ва (ёки) таъмирлаш ишларининг муддати ва давомийлиги ишлаб чиқарувчиларнинг тавсиялари, ускунанинг фойдаланганлик муддати ва ҳақиқий техник ҳолатини ва ўзгариб турувчи иш шароитларини ҳисобга олган ҳолда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга мувофиқ уларни соз ва ишга яроқли ҳолатда сақлаш зарурати билан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМуайян турдаги ускуналар учун Таъмирлаш қоидаларида қўшимча талаблар белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Режали ўчиришлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish269. Режали ўчиришлар узатиш тизимидаги объектларнинг (электр узатиш тармоқлари, кабел линиялари, подстанциялар, куч трансформаторлари) таъмирлаш ва (ёки) техник хизмат кўрсатиш ишларини олиб бориш учун ташкил этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish270. Узатиш тизимидаги барча режали ўчиришлар ишлаб чиқариш қувватлари ва тақсимлаш тармоқларидаги ўчиришлар билан максимал тарзда мувофиқлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎчиришларни мувофиқлаштиришдан асосий мақсад якуний истеъмолчиларни электр таъминотида узилишлар муддатини қисқартириш, етказиб берилаётган электр энергияси сифат кўрсаткичларини сақлаб қолган ҳолда бажариладиган тадбирларнинг самарадорлигини таъминлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish271. Узатиш тизимидаги ҳар қандай ишларни бажаришда, жумладан узатиш объектларини ўчиришда норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ барча хавфсизлик чоралари кўрилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish272. Техник хизмат кўрсатиш/таъмирлаш ишларини бажариш ва эксплуатацияга киритиш учун ускуна ва объектларни ўчириш тегишли ўчириш режасида белгиланган муддатларда ва узатиш тармоқларининг мансублик даражаси бўйича масъул диспетчерлик хизмати билан келишилган ҳолда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish273. Ўчиришларни режалаштириш, амалга ошириш, таъмирлаш, техник хизмат кўрсатиш Тизим операторининг «Узатиш тизимида ўчиришларни бошқариш тартиби» ҳужжатига биноан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish274. Ўчиришларни режалаштиришни мувофиқлаштириш йиллик, ойлик ва кунлик оралиқларда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish275. Электр энергетика тизими объектларининг йиллик ўчириш режаси (кейинчалик матнда — Йиллик ўчириш режаси) жорий йилда кейинги календар йилининг 1 январдан 31 декабргача бўлган муддатларда, чораклик, ойлик ва ҳафталик даврлар кесимида зарур бўлган ўчиришлар учун тузилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish276. Йиллик ўчириш режаси узатиш тизимидаги қуйидаги ўчириш режалари асосида ишлаб чиқилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтизимлараро электр узатиш тармоқларининг ўчириш режаси — ушбу режа қўшни электр энергетика тизимлари операторлари билан келишилган бўлиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимига уланган генерация объектлари қурилмаларининг ўчириш режаси — генерация объектлари операторлари ўзларининг ўчириш режаларини Тизим операторига тақдим этадилар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимига уланган электр энергиясини сақлаш тизимларининг ўчириш режалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўғридан-тўғри узатиш тизимига уланган Истеъмолчилар қурилмаларининг ўчириш режаси — Истеъмолчилар объектлари операторлари ўчириш режаларини Тизим операторига тақдим этадилар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтақсимлаш электр тармоқларидаги ўчириш режаси — Тақсимлаш тизими операторлари узатиш тизими билан чегаралардаги ўз ускуналарининг ўчириш режаларини Тизим операторига тақдим этишлари талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБарча Фойдаланувчилар Йиллик ўчириш режасини Тизим операторига йилнинг 15 сентябрь санасигача тақдим этишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish277. Тизим оператори Йиллик ўчириш режасини ишлаб чиқади. Йиллик ўчиришларнинг таклиф этилаётган режасини ишлаб чиқишда Тизими оператори Фойдаланувчиларнинг тегишли таклифларини инобатга олади ҳамда узатиш тизими объектларида ўчиришларни самарали ташкил этиш учун барча имкониятларни ишга солади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЙиллик ўчириш режасининг дастлабки лойиҳасини жорий йилнинг 1 октябрь санасига қадар Фойдаланувчиларга юборади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish278. Фойдаланувчилар жорий йилнинг 1 ноябрь санасигача киритилган Йиллик ўчириш режаси лойиҳаси юзасидан Тизим операторига ўз таклиф ва мулоҳазаларини тақдим этадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish279. Тизим оператори Йиллик ўчириш режаси бўйича Фойдаланувчилар томонидан тақдим этилган таклиф ва мулоҳазаларни ўрганиб чиқади ва имкон қадар инобатга олади. Заруратга кўра қулай ечим топиш мақсадида Фойдаланувчилар билан музокаралар ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМузокаралар жараёнида умумий келишувга эришилмаган масалалар бўйича якуний қарорни Тизими оператори қабул қилади. Томонлар билан келишилган Йиллик ўчириш режаси Тизим оператори томонидан жорий йилнинг 1 декабрь санасигача қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish280. Тизим оператори Йиллик ўчиришлар режасини барча операторлар ва Фойдаланувчиларга ишда қўллаш учун, Вазирлик ва Назорат қилувчи органга маълумот учун тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish281. Йиллик ўчириш режаси қабул қилинганидан кейин унга ўзгартириш ва қўшимчалар ушбу режани қабул қилишда қўлланилган тартиб асосида киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish282. Фойдаланувчилар Йиллик ўчириш режасига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш юзасидан таклифларини Тизим операторига ўзгартириш киритиш муддатидан ўттиз кун аввал тақдим этишлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish283. Йилнинг биринчи ойи учун ойлик ўчириш режаси Йиллик ўчириш режаси билан баравар ишлаб чиқилади ва тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish284. Келгуси ойлик ўчиришлар режалари Йиллик ўчириш режасига асосан ва Тизим оператори томонидан қабул қилинган режага ўзгартириш киритиш зарурати ҳамда Фойдаланувчилар томонидан тақдим этилган сўровлар асосида ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish285. Ойлик ўчириш режалари кунлик ўчириш режалари кесимида тузилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish286. Фойдаланувчиларнинг ойлик ўчириш режаси бўйича таклифлари Тизим операторига тегишли ой бошланишидан камида қирқ беш кун олдин юборилиши керак, таклифлар Йиллик ўчириш режаси билан бирга тақдим этиладиган йилнинг биринчи ойи учун ўчириш режаси бундан мустасно.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish287. Ойлик ўчириш режаси тегишли ой бошланишидан камида ўттиз кун олдин тузилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори ойлик ўчириш режасини ушбу тадбирларни амалга ошириш бошланишидан камида йигирма беш кун олдин Фойдаланувчиларга тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish288. Ойлик ўчириш режалари, Тизим оператори томонидан асосли сабаблар мавжудлигида ва ушбу жараёнларда иштирок этувчи барча Томонлар ва Фойдаланувчиларнинг талабига биноан ёки уларнинг розилиги билан ўзгартирилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзгартиришлар, ўзгартириш киритиш учун сабаб бўлган ҳолат юзага келган вақтдан бошлаб, ўчириш режаси қабул қилинган ойнинг охиригача бўлган даврга тааллуқли ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish289. Фойдаланувчилар келгуси ой бошланишидан камида 2 ҳафта олдин Тизим операторига ойлик ўчириш режасига ўзгартиришлар киритиш тўғрисида мурожаат юборишлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish290. Кунлик ўчириш режалари ойлик ўчириш режалари асосида тузилади ва соатлик ўчиришлар режалари кесимида тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish291. Ойлик ўчириш режаларига мувофиқ белгиланган ўчиришлар режалари бошланган ўчиришлар муддатини узайтириш бўйича ёки ўчиришларни кечиктириш бўйича тасдиқланган талабномалар, Тизим оператори диспетчерлик хизматининг ўзгартиришлар юзасидан талабномалари, шунингдек авария тиклаш ишларини олиб бориш юзасидан талабномалари асосида қайта кўриб чиқилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish292. Асосли сабабларга кўра электр узатиш тизимининг маълум объектида режалаштирилган ишлар кунлик ўчириш режасида белгиланган муддатда бажарилмаган ёки якунланмаган бўлса, Фойдаланувчи Тизим операторига янги ўчириш муддатини маълум қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЯнги ўчириш муддати қабул қилинган ўчириш режаларига зид келмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎчиришларнинг кечиктирилган ёки узайтирилганлари бўйича янги муддатларини белгилаш масъулияти Тизим оператори ва Фойдаланувчининг зиммасига юклатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish293. Узатиш тизими объектининг режалаштирилган ўчириш тадбирларини бажариш учун Тизим оператори мувофиқлаштириш ва тасдиқлаш бўйича ички тартибларга амал қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори ўчиришдан камида уч кун олдин режалаштирилган тадбирлар натижасида тизимида ўзгариш кутилаётган Фойдаланувчиларни ўчириш бошланиши ва давомийлиги тўғрисида хабардор қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish294. Режалаштирилган ўчириш тадбирларини бажариш мақсадида Фойдаланувчилар Тизим операторига белгиланган шаклдаги ўчириш талабномасини юборишлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish295. Фойдаланувчилар келгуси ҳафтага режалаштирилган ўчиришлар тўғрисидаги хабарномани жорий ҳафтанинг чоршанба куни соат 10:00 гача Тизим операторига юборишлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФавқулодда вазият содир бўлган ҳолда, режадан ташқари ўчириш бўйича шошилинч тадбирларни бажариш учун Фойдаланувчи зудлик билан Тизим операторига хабар бериши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish296. Келгуси ҳафтага режалаштирилган ўчиришларни бажариш учун рухсат Тизим оператори томонидан Фойдаланувчиларга, жорий ҳафтанинг пайшанба куни соат 15:00 гача, режадан ташқари (авария) ишлар учун зудлик билан, хабар олинганидан кейин 60 дақиқадан кечиктирмасдан берилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish297. Режалаштирилган ўчириш тадбирлари якунланганидан сўнг, объектни эксплуатацияга киритишдан олдин, Тизим оператори ўчириш натижасида электр таъминоти режимига таъсир қиладиган барча Фойдаланувчиларни хабардор қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish298. Ўчиришлар учун режалаштирилган ишлар якунланганидан сўнг Фойдаланувчининг объектини эксплуатацияга киритиш Тизим операторининг диспетчери билан келишилган ҳолда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Режадан ташқари ўчириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish299. Режадан ташқари ўчириш — бу режали ўчиришлар режаларида кўрсатилмаган, фавқулодда вужудга келган вазият сабабли бажарилиши лозим бўлган ва навбатдаги ўчириш режасида белгиланган муддатда бажаришга кечиктирилиши мумкин бўлмаган ўчиришлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish300. Узатиш тизимидаги Томонлардан бири режадан ташқари ўчиришга рухсат сўраётган бўлса ва бу ўчириш бошқа режали ўчиришларга ёки Фойдаланувчиларга таъсир этмаса, Тизим оператори сўралаётган ўчиришни Ўчиришлар режасига киритади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish301. Сўралаётган режадан ташқари ўчириш бошқа режали ўчиришлар ёки Фойдаланувчиларнинг электр таъминоти режимига таъсир этса, Тизим оператори, ушбу ўчиришни амалга оширишини осонлаштириш мақсадида ушбу Фойдаланувчилар билан музокаралар ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish302. Фойдаланувчининг объекти режадан ташқари ўчиришни талаб қилган тақдирда, тегишли Фойдаланувчи зудлик билан Тизим операторига ўчириш сабабини, режалаштирилган санаси ва бошланиш вақтини, шунингдек ўчириш давомийлигини кўрсатиб, режадан ташқари ўчиришга талабнома юбориши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish303. Тизим оператори режадан ташқари ўчириш тўғрисидаги талабномани олганидан сўнг зудлик билан уни кўриб чиқади, мазкур ҳолатнинг узатиш тизимига ва бошқа Фойдаланувчиларга бўлган таъсирини таҳлил қилади ҳамда талабнома юборган Томонга мазкур режадан ташқари ўчиришни бажариш учун энг мақбул ечим тўғрисида хабар беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Мажбурий ўчириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish304. Мажбурий ўчириш — бир зумда ёки жуда қисқа вақт ичида содир бўладиган, Тизим оператори назоратидан ташқарида содир бўладиган ўчиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish305. Мажбурий ўчириш Фойдаланувчи объектига таъсир кўрсатган ҳолда Тизим оператори, ҳодиса ҳамда зарур тафсилотлар билан бирга, ўчиришнинг кутилаётган давомийлиги ҳақида зудлик билан хабардор қилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish306. Мажбурий ўчириш узатиш тизими объектларига таъсир кўрсатса, Тизим оператори, ҳодиса тўғрисида зарур тафсилотлар билан бирга, ўчиришнинг кутилаётган давомийлиги ҳақида тегишли Фойдаланувчиларни зудлик билан хабардор қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish307. Узатиш тизими объектларининг мажбурий ўчирилиши тақсимлаш тизими ёки бевосита уланган Фойдаланувчининг электр таъминотидаги чекланишига ёки генерацияловчи объектдан ишлаб чиқарилган электр энергиясини узата олмасликка олиб келса, Тизим оператори тегишли Фойдаланувчи (Фойдаланувчилар)ни мажбуран ўчириш сабаблари тўғрисида ва ўчириш давомийлиги тўғрисида зудлик билан хабардор қилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish308. Мажбурий ўчиришга олиб келган вазиятлар бартараф этилгандан сўнг ва ажратиш таъсир қилган қурилмаларнинг ишлаш қобилияти тиклангандан кейин Фойдаланувчи ускунасини эксплуатацияга киритиш жараёни фақат Тизим операторининг ваколатли диспетчерлик маркази билан келишилган ҳолда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish309. Фойдаланувчи ускунасини мажбурий ўчиришга олиб келган сабаблар бартараф этилгандан сўнг ва ўчиришлар таъсир қилган қурилмаларнинг ишлаш қобилияти тиклангандан кейин Тизим оператори ўчиришлар электр таъминоти режимига таъсир этган Фойдаланувчиларни узатиш тизимлари тегишли қурилма ва ускуналарининг уланиши юзасидан хабардор қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Электр энергетика тизими ишончлилигини баҳолаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Электр энергетика тизими ишончлилигини баҳолашнинг умумий шартлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish310. Электр энергетика тизимининг мувофиқлигини баҳолаш Тизим оператори томонидан амалга ошириладиган фаолият бўлиб, у электр энергетика тизимининг муҳим параметрларини баҳолашни таъминлайди ва баҳолаш амалга ошириладиган вақт оралиғида электр энергетика тизими фаолиятининг мувофиқлиги таҳлилини тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish311. Оператив режалаштириш доирасида электр энергетика тизимининг мувофиқлигини баҳолаш, кунлик янгилаб бориш билан, мавсумий асосда мунтазам равишда ўтказилади. Истисно тариқасида (қаттиқ қурғоқчилик, ёқилғи таъминотида узилишлар, экстремал об-ҳаво шароитлари ва б.) электр энергетика тизимининг мувофиқлигини баҳолаш қисқароқ вақт давомида амалга оширилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish312. Электр энергетика тизимининг мувофиқлигини баҳолаш натижалари (йил, мавсум, ой, маълум вақт оралиқлари учун) Тизим оператори томонидан эълон қилинувчи, узатиш тизими мувофиқлигининг прогнози ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Истеъмол прогнози
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish313. Оператив режалаштириш нуқтаи назаридан истеъмол прогнози электр энергетика тизимининг йиллик, ойлик ва кунлик электр энергиясига бўлган талаби прогнозини ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИстеъмол прогнози шунингдек, актив қувватни максимал ва минимал истеъмолининг, реактив қувватни максимал ва минимал истеъмолининг прогнозини ҳамда намунавий юклама графикларини, жумладан: мавсумий, ойлик, ҳафталик, ишчи, дам олиш ва байрам кунлари ҳамда истеъмол даражаси юқори ёки паст бўлган кунларни ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish314. Истеъмол прогнози Фойдаланувчилар маълумотлари ва истеъмол билан боғлиқ ўтган давр маълумоти асосида ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish315. Фойдаланувчиларнинг қуйидаги тоифалари истеъмол прогнози маълумотлари (кунлик/соатлик истеъмол, актив ва реактив қувват, энг юқори қувват, юклама графиклари)ни Тизим операторига тақдим этишлари шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр узатиш тизимига тўғридан-тўғри уланган истеъмолчилар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтақсимлаш тармоғининг узатиш тизимига уланишининг барча нуқталаридаги умумий истеъмоли учун ҳар бир Тақсимлаш тизими оператори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishберк тақсимлаш тармоғининг узатиш тизимига уланишида энергия (қувват) баланси учун ҳар бир Берк тақсимлаш тизими оператори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимидан ўз истеъмолини қисман қоплаш учун Фойдаланувчи Электр станциялари операторлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини сақлаш тизимлари операторлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish316. Барча Фойдаланувчилар Тизим операторига ўз электр энергияси истеъмолининг прогнозларини қуйидаги муддатларда тақдим этишлари лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishойлик истеъмол прогнози — келгуси ой учун ҳар ойнинг 20-санасигача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳар ҳафталик истеъмол прогнози — келгуси ҳафта учун ҳар ҳафтанинг тўртинчи куни соат 12:00 гача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкундалик истеъмол прогнози — кейинги кун учун ҳар бир иш кунида соат 09:00 гача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдам олиш (байрам) кунларида — барча дам олиш (байрам) кунлари ва кейинги биринчи иш кунигача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясининг назарда тутилмаган танқислиги, форс-мажор ҳолатлар, экстремал иқлим шароитлари, ёқилғи етказиб беришдаги муаммолар бўлган тақдирда, Тизим операторининг сўрови бўйича, белгиланган муддатда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish317. Барча Фойдаланувчилар йиллик истеъмол прогнозларини тегишли ҳужжатлар билан ваколат берилган органга йиллик ва кўп йиллик прогнозларни келгуси йил учун ҳар йили 1 октябргача тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish318. Фойдаланувчиларнинг йиллик электр энергияси истеъмол прогнозлари камида қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishумумий йиллик истеъмолининг ойлар кесимидаги тақсимоти (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкутилаётган ҳар ойлик актив қувватнинг минимал ва максимал истеъмоли миқдори (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishистеъмолчи томонидан юкламани ростлаш бўйича тадбирларни ишлаб чиқилганлиги (қиймати ва муддатлари);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувват истеъмоли миқдори (kVar).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish319. Фойдаланувчиларнинг ойлик электр энергияси истеъмол прогнозлари камида қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishумумий ҳар ойлик истеъмолининг кунлик тақсимоти (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳафталик ва кунлик актив қувватнинг минимал ва максимал истеъмоли миқдори (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishистеъмолчи томонидан юкламани ростлаш бўйича тадбирларни ишлаб чиқилганлиги (қиймати ва муддатлари);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувватни соатлик истеъмоли миқдори (kVar).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish320. Фойдаланувчиларнинг ҳафталик электр энергияси истеъмол прогнозлари камида қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishумумий ҳафталик истеъмолини ҳар соатлик тақсимоти (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив қувватнинг прогноз қилинган минимал ва максимал истеъмоли миқдори (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishистеъмолчи томонидан юкламани ростлаш бўйича тадбирларни ишлаб чиқилганлиги (қиймати ва муддатлари);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувватни соатлик истеъмоли миқдори (kVar).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish321. Фойдаланувчиларнинг кунлик электр энергияси истеъмолининг прогнозлари ҳафталик прогнозлар маълумотларини ўз ичига олади, бунда маълумотлар фақат маълум бир кун учун янгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish322. Мазкур бўлимда кўрсатилган электр энергияси истеъмолининг прогнозлари ҳар бир Фойдаланувчи учун электр энергиясининг умумий истеъмоли, шунингдек тегишли Фойдаланувчининг узатиш тизимига уланган ҳар бир нуқтаси бўйича умумий истеъмоли сифатида келтирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish323. Ҳар бир Фойдаланувчи ўзининг электр энергияси истеъмоли прогнозида прогноз қилинадиган даврда амалга ошириладиган янги (жорий ёки режалаштирилаётган) ривожланиш лойиҳалари билан боғлиқ электр энергияси истеъмоли миқдорининг ўзгаришини ҳисобга олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish324. Тизими оператори электр энергияси истеъмоли прогнозларини олишда, тақдим этилган прогнозни асоссиз деб ҳисобласа, ушбу Фойдаланувчини хабардор қилган ҳолда, у томондан тақдим этилган прогнозни рад этиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish325. Фойдаланувчилар Тизими операторининг эътирозларини қабул қилишлари, электр энергияси истеъмолининг қайта кўриб чиқилган прогнозини тақдим этишлари ёки асослантирилган ҳолда эътирозни рад этишлари, шунингдек ўзларининг дастлабки электр энергияси истеъмоли прогнозини тасдиқлашлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish326. Фойдаланувчилар электр энергияси истеъмоли прогнозларини ўзгартиришлари ва ушбу прогнознинг ўзгартирилган вариантини белгиланган муддатлардан аввал тақдим этишлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Генерация (ишлаб чиқариш) прогнози
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish327. Генерация (ишлаб чиқариш) прогнози оператив режалаштириш нуқтаи назаридан йиллик, ойлик ва кунлик электр энергияси ишлаб чиқариш прогнозини ўз ичига олади, мавжуд максимал ва минимал актив қувват ишлаб чиқариш прогнозини, реактив қувватни максимал ва минимал истеъмоли, узатилиши ҳамда актив қувват ишлаб чиқарилишининг: мавсумий, ойлик, ҳафталик ва кунлик намунавий графикларини яратишни кўзда тутади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish328. Генерация прогнози Узатиш тизими оператори томонидан, Фойдаланувчилар маълумотлари, ишлаб чиқаришнинг ўтган давр маълумотлари ва режалаштирилган ўчиришларга мувофиқ генерацияловчи модулларнинг мавжудлиги ва мажбурий ўчиришларнинг ўтган давр маълумотлари асосида ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish329. Электр энергияси ишлаб чиқарувчилари ва электр энергиясини сақлаш тизимлари қуйидаги муддатларда барча генерацияловчи модуллар бўйича генерация ва мавжуд қувват прогнозларини тақдим этишлари керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерациянинг йиллик прогнози — келгуси йил учун ҳар йили 1 октябргача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерациянинг ойлик прогнози — келгуси ой учун ҳар ойнинг 20-санасигача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерациянинг ҳафталик прогнози — келгуси ҳафта учун ҳар ҳафта пайшанба куни соат 12:00 гача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерациянинг кунлик прогнози — кейинги кун учун ҳар бир иш кунида соат 09:00 гача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдам олиш (байрам) кунларида — барча дам олиш (байрам) кунлари ва кейинги биринчи иш куни учун.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish330. Генерация ва мавжуд қувватнинг йиллик прогнози қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳар бир генерацияловчи модули ва электр энергиясини сақлаш тизимининг, ўчириш графиклари ва мажбурий ўчиришларининг ўтган давр кўрсаткичларини ҳисобга олган ҳолда режалаштирилган максимал ва минимал қуввати (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр станциялари ва ҳар бир генерацияловчи модул бўйича ҳамда электр энергиясини сақлаш тизимларининг ойлик режалаштирилган электр энергиясининг ишлаб чиқариши (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳар бир генерацияловчи модул ва электр энергиясини сақлаш тизимининг реактив қувват (kVar) ишлаб чиқариш имконияти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish331. Генерация ва мавжуд оператив қувватнинг ойлик прогнозлари қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳар бир генерацияловчи модул ва электр энергиясини сақлаш тизимининг ишдан тўхтатиш графиклари ва мажбурий ўчиришларининг ўтган давр кўрсаткичларини ҳисобга олган ҳолда режалаштириладиган ҳафталик ва кунлик максимал ҳамда минимал қуввати (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр станциялари ва ҳар бир генерацияловчи модул бўйича кунлик режалаштирилган электр энергиясини ишлаб чиқарилиши (kW·h);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиш кунлари ва дам олиш кунлари учун генерацияловчи модул ва электр энергиясини сақлаш тизимларининг намунавий кундалик ишлаб чиқариш жадвали (kW).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish332. Генерация ва мавжуд қувватининг ҳафталик прогнозлари ойлик прогноз каби бир хил фақат кун кесимидаги маълумотларни ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish333. Генерация ва мавжуд қувватининг ҳар кунлик прогнозлари ҳафталик прогноз каби фақат муайян кун учун янгиланган маълумотларни ўз ичига олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish334. Тақсимлаш тизими операторлари, Берк тақсимлаш тизими операторлари ва узатиш тизимига бевосита уланган Истеъмолчилар Узатиш тизими операторига ўзларининг тизимларига уланган ёки уларнинг ҳудудида жойлашган тақсимланган генерация ва (ёки) электр энергиясини сақлашнинг режалаштирилаётган жами ва қуввати тўғрисидаги маълумотларни тақдим этишлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish335. Ишлаб чиқариш ва мавжуд оператив қувватнинг прогнозлари ҳар бир Фойдаланувчи бўйича электр энергиясини умумий ишлаб чиқариш ва мавжуд қуввати, шунингдек тегишли Фойдаланувчининг узатиш тизимига уланган ҳар бир нуқтаси бўйича жами электр энергиясини ишлаб чиқариш ва мавжуд қуввати сифатида кўрсатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish336. Ҳар бир Фойдаланувчи ўзининг ишлаб чиқариш ва мавжуд қуввати прогнозида янги (жорий ёки режалаштирилаётган) ишлаб чиқариш ва электр энергиясини сақлаш тизимларини ривожлантириш лойиҳалари ёки прогноз даврида амалга ошириладиган эксплуатациядан чиқариш режалари билан боғлиқ электр энергиясини ишлаб чиқариш ва амалдаги мавжуд қувватидаги ўзгаришларни ҳисобга олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish337. Электр энергияси ишлаб чиқариш ва мавжуд қувват прогнозларини олишда Тизим оператори электр энергияси ишлаб чиқариш ва амалдаги қувват прогнозларини олишда, тақдим этилган прогноз асоссиз деб ҳисобласа, мазкур прогнозни тақдим этган Фойдаланувчини хабардор қилган ҳолда, ушбу прогнозни рад этишга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish338. Фойдаланувчилар Узатиш тизими операторининг эътирозларини қабул қилишлари ҳамда электр энергияси ишлаб чиқариш ва амалдаги қувватнинг қайта кўриб чиқилган прогнозини тақдим этишлари ёки эътирозни асосланган ҳолда рад этишлари, ўзларининг дастлабки электр энергияси истеъмоли прогнозини тасдиқлашлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish339. Фойдаланувчиларга электр энергияси ишлаб чиқариш ва амалдаги қувват прогнозларини ўзгартиришга ва ушбу прогнознинг ўзгартирилган вариантини белгиланган муддатлардан аввал тақдим этишга рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Тизимлараро боғланишларнинг ўтказиш қобилиятини аниқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish340. Тизим оператори қўшни электр энергетика тизимлар билан трансчегаравий электр узатиш имкониятини аниқлашга ҳақли ва масъул ҳисобланади. Бу имконият ягона электр энергетика тизимида электр энергиясининг экспорти ва импортини ҳамда Ўзбекистон Республикасининг узатиш тизимлари орқали қўшни электр энергетика тизимларига етказиб берилган электр энергиясини ҳисобини юритишга хизмат қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish341. Электр узатиш тармоқларининг ўтказувчанлик имкониятини аниқлаш Тизим оператори қўшни электр энергетика тизимлари операторлари билан ўзаро ҳамкорликда ҳар бир тизимлараро электр узатиш тармоқлари ва қўшни энергетика тизимларини боғловчи тизимлараро барча боғловчи нуқталари учун қуйидаги қийматларни аниқлайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиладиган қувват чегараси (УҚЧ) — ҳисоблаш йўли билан аниқланадиган тизимлараро тармоқларнинг (тармоқлар кесимида) ўтказиш қобилиятини максимал қиймати бўлиб, ушбу қийматдан ортиб кетишиш натижасида турғунликнинг бузилишига олиб келади, одатда ушбу қиймат термик чегаралардан кам бўлади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатишнинг ишончлилик захираси (УИЗ) — бу Тизим оператори ва бошқа қўшни тизимлар операторлари томонидан зарур фавқулодда ёрдам кўрсатиш учун фойдаланишга мўлжалланган узатиладиган қувват чегарасининг бир қисми;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаксимал рухсат этилган ўтказиш қобилияти (МРЭЎҚ) қуйидагича ҳисобланади: МРЭЎҚ = УҚЧ — УИЗ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмавжуд ўтказиш қобилияти (МЎҚ) — қўшни электр энергетика тизимларнинг тизим операторлари ўртасидаги келишувларга биноан ҳамда турли техник ва маъмурий шартлар асосида фойдаланилиши мумкин бўлган трансчегаравий ўтказиш қобилияти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish342. Давлатлараро қувват ўтказиш қобилияти — тизимлараро тармоқлар ёки тизимлараро тармоқлар тўплами орқали реал вақт режимдаги актив қувват оқимларини чегаравий ўтказиш қобилиятидир, у вақт ўтиши билан ўзгариб туриши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish343. Трансчегаравий қувват ўтказиш қобилияти қуйидаги даврлар: мавсум, ой, ҳафта ва кун учун соатлар бўйича қийматлар орқали белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish344. Электр узатиш тармоқларининг трансчегаравий ўтказиш қобилиятига қуйидаги омиллар асосий таъсир кўрсатади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishички узатиш тармоқларининг ўтказиш қобилияти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизими қурилмаларининг ишчи ҳолати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўшни электр энергетика тизимлари ўртасидаги электр энергияси транзит оқимларининг ҳажмлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизими ишининг хавфсизлик (n-1) мезони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш қувватларининг носозликлари, ишдан тўхтаб қолиши, об-ҳаво шароитлари ва ҳоказолар билан боғлиқ ўтказиш қобилиятининг чекловлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish345. Тизим оператори трансчегаравий узатиш қувватини аниқлаш учун ягона электр энергетика тизимида оператив режалаштиришнинг прогноз ва ҳақиқий маълумотларига асосланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЗаруратга кўра тегишли йўналишда ва маълум вақт даврида трансчегаравий ўтказиш қобилиятини аниқлаш учун зарур бўлган қўшимча маълумотларни тақдим этиш юзасидан Фойдаланувчиларга ва бошқаларга мурожаат қилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish346. Узатиш тизими оператори ўзининг веб-сайтида қўшни электр энергетика тизимлари билан алоҳида чегаралар орқали тизимлараро ўтказиш имконияти тўғрисидаги ҳақиқий маълумотларни ҳамда электр энергияси экспорт-импорт операцияларини амалга ошириш учун тизимлараро боғланишларнинг ўтказиш имкониятидан фойдаланиш қоидаларини эълон қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Хавфсизликни баҳолаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish347. Тизим оператори электр энергетика соҳасидаги назорат органи билан биргаликда мунтазам равишда эксплуатациявий хавфсизлик таҳлилини ўтказиши ва электр энергетика тизимининг эксплуатацияси ишончлилигини талаб этилган даражада ушлаб туриш учун зарур саъй-ҳаракатларни амалга ошириши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish348. Эксплуатация хавфсизлиги таҳлилини ўтказиш учун Тизим оператори Узатиш тизими оператори билан биргаликда узатиш тизимининг намунавий моделларини ишлаб чиқади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур намунавий моделлар ягона электр энергетика тизими объектлари бўйича тузилмавий ахборот ва маълумотларни, жумладан бошқа тармоқлар билан боғланишларни ва уланган Фойдаланувчиларни ўз ичига олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМоделлаштириш учун маълумотлар мунтазам равишда янгилаб борилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори маълумотларни Фойдаланувчилардан сўраб олишга ҳақли ва тармоқнинг ўзаро боғланиш нуқталарини кўриб чиқишда узатиш тизимидаги бошқа операторлар билан ҳамкорлик қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish349. Узатиш тизимининг моделлари SCADA тизимидан олинган маълумотлардан фойдаланиб, хавфсизликни баҳолаш мезонлари аниқланадиган белгиланган вақт оралиқлари учун созланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish350. Маълумотлар Фойдаланувчилар ва Тизим оператори томонидан узатиш тизими объектлари учун энг камида умумий истеъмолнинг қуйидаги режимлари учун (кун/вақт) тақдим этилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқишки максимум ва минимум;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбаҳорги максимум ва минимум;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёзги максимум ва минимум;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкузги максимум ва минимум.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish351. Ушбу Қоидаларнинг 349-бандида келтирилган келгуси йил учун таҳлил ўтказиш режимлари қуйидаги асосий маълумотларга асосланган бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясига бўлган талаб, анъанавий генерациянинг мавжудлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқайта тикланувчи энергия манбаларидан кутилаётган ишлаб чиқариш (жумладан, тақсимланган ишлаб чиқариш бўйича жами қийматлари);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини сақлаш тизимларининг мавжудлиги ва уларнинг режалаштириш маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishимпорт-экспортнинг режалаштирилаётган ҳажмлари (иккала йўналишда ҳам чегаралараро ўтказиш қобилияти билан тақдим этилган);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тармоқларига техник хизмат кўрсатиш бўйича режалаштирилган ишлар ва тегишли режадаги йилда янги объектларнинг эксплуатацияга киритилиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish352. Хавфсизлик таҳлилини ўтказишда узатиш тизимининг аниқ моделлари шунингдек, тармоқ тузилмалари ёки оператив режимлардаги ўзгаришлар, ҳимоя тизимлари ўрнатмалари, аварияга қарши автоматика схемаси, трансформаторларнинг юклама остида кучланишни ростлагичлари, подстанциялар схемалари ва иш режимларидаги ўзгаришлар тўғрисида аниқ маълумотларга асосланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish353. Эксплуатация хавфсизлиги таҳлили Тизим оператори томонидан қуйидаги муддатларда ўтказилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishйиллик таҳлил — келгуси йил учун ҳар йили октябрь ойи охиригача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмавсумий таҳлил — ҳар бир мавсум бошланишидан бир ой олдин «баҳор-ёз» мавсуми учун 1 мартгача ва «куз-қиш» мавсуми учун 1 сентябргача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishойлик таҳлил — келгуси ой учун ҳар бир ойнинг 25 санасигача;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳафталик таҳлил — келгуси ҳафтанинг пайшанба куни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкундалик таҳлил — келгуси кун учун, ҳар бир иш куни соат 18:00 гача, байрам ва дам олиш кунлари учун — барча келгуси байрам кунлари ва кейинги биринчи иш куни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish354. Эксплуатация хавфсизлиги таҳлилини ўтказиш учун Тизим оператори тўлиқ схема учун Қоидаларнинг 1090-бандига биноан белгиланган эксплуатация шароитларини (критик ва турғун бўлмаган) моделлаштиради ва мазкур Қоидаларнинг XI бўлим 2-бобига мувофиқ белгиланган эксплуатациявий хавфсизлик чегаралари (n-1) учун мувофиқлигини текширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish355. Узатиш тизимининг асосий элементларини режалаштирилган ўчиришларидан олдин Тизим оператори тармоқнинг умумий моделидан фойдаланиб эксплуатациявий хавфсизлик таҳлилини ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish356. Эксплуатация хавфсизлиги таҳлили натижаларига биноан қўшни электр энергетика тизимлар операторларининг тармоқлари таъсирга учраши кузатилган ҳолда Тизим оператори улар билан эксплуатациявий хавфсизлик таҳлили натижаларини муҳокама қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish357. Юзага келиши мумкин бўлган вазиятларни аниқлаш мақсадида Тизим оператори томонидан йиллик, ойлик ва ҳафталик эксплуатация хавфсизлиги таҳлили ўтказилиши керак. Бунда қуйидаги ҳолатлар бўйича таҳлиллар ўтказилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishягона электр энергетика тизимининг номутаносиблиги ва электр энергетика тизими мувозанатини таъминлаш учун захиранинг мавжуд эмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэксплуатациявий хавфсизлик чегаралардан ортиб кетадиган қувват, ўта юкланишлар бўйича;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр узатиш тизимининг тугунларидаги юқори/паст кучланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр узатиш тизимида барқарорлик бўйича чегараларнинг бузилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқисқа туташув токларининг чегаравий қийматлари ўзгариши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish358. Потенциал чекловлар аниқланганда, Тизим оператори ушбу Қоидаларнинг V бўлим 3-боби 4-параграфига мувофиқ коррекцияловчи тадбирларни ишлаб чиқади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish359. Тизим оператори потенциал чекловларни аниқлаш ҳамда қўшни электр энергетика тизимлари операторлари ва Фойдаланувчилар билан биргаликда коррекцияловчи тадбирларни амалга ошириш учун бир кун олдин ва жорий кун давомида эксплуатация хавфсизлиги таҳлилини ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори электр энергиясининг ҳақиқий истеъмоли ва ишлаб чиқарилиши мониторингини ўтказиши ва сезиларли фарқлар (оғиш) бўлса, эксплуатациявий хавфсизлик таҳлилини янгилаши лозим. Эксплуатациянинг реал вақт режимига яқинланилганда электр энергетика тизими ҳолатини баҳолаш қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish360. Тизим оператори эксплуатациянинг барча босқичларида баҳолаш ва эксплуатациявий хавфсизликни тиклаш учун ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭксплуатация хавфсизлиги таҳлили узатиш тармоқларининг конфигурацияси ва электр энергетика тизимининг барқарорлиги ҳамда динамик турғунлигини ҳисобга олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish361. Эксплуатация хавфсизлигини таҳлил қилишда Тизим оператори оператив режалаштириш жараёнининг қуйидаги маълумотларидан фойдаланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергияси истеъмоли ва ишлаб чиқарилиши прогнози маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўчиришларни режалаштириш маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимини бошқариш учун актив қувват захирасининг прогнози;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетика тизимининг иши тўғрисида ўтган давр маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини давлатлараро оқимининг ҳисобланган ҳажмлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетика тизимининг хавфсизлигига таъсир кўрсатиши мумкин бўлган авария вазиятлари ҳақида хабарлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини истеъмоли ва ишлаб чиқарилиши прогнозига таъсир кўрсатиши мумкин бўлган электр энергетика тизимидаги чекловлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёқилғи таъминоти шартлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishметеорологик ҳолат прогнозлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетика тизимининг барқарорлиги ва хавфсизлигига таъсир кўрсатиши мумкин бўлган ҳолатлар юзасидан оммавий ахборот воситалари материаллари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish362. Тизим оператори, заруратга кўра, Фойдаланувчидан тегишли муддат учун эксплуатация хавфсизлиги таҳлилини ўтказиш учун янгиланган ахборот тақдим этиши ёки аввал тақдим этилган ахборотни тасдиқлашини талаб этиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish363. Эксплуатация хавфсизлиги таҳлили Тизим оператори томонидан орттирилган тажриба ва ўтган даврдаги маълумотларга асосан танлаб олинган, лекин қуйидагилардан кам бўлмаган ҳолда, маълум иш соатлари учун ўтказилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishйиллик эксплуатация хавфсизлиги таҳлили учун — ҳар бир ойнинг бир ҳафтасидаги бир кунининг бир соати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмавсуми эксплуатация хавфсизлиги таҳлили учун — мавсум давомида ҳар ҳафтанинг бир кунининг бир соати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishойлик эксплуатация хавфсизлиги таҳлили учун — ойнинг бир кунининг бир соати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳафталик эксплуатация хавфсизлиги таҳлили учун — ҳар бир куннинг танлаб олинган олти соати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкундалик эксплуатация хавфсизлиги таҳлили учун — келгуси куннинг ҳар бир соати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish364. Эксплуатация хавфсизлиги таҳлилининг натижалари бўйича Тизим оператори томонидан тайёрланадиган маълумотлар ҳар бир тегишли давр (йил/ой/ҳафта/кун/соатлар) кесимида қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини тармоқдаги ва электр энергияси ишлаб чиқарувчи объектлардаги ўз эҳтиёжлари учун йўқотишларини ҳисобга олган ҳолда истеъмол қилиш прогнозлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмавжуд актив қувват ишлаб чиқариш прогнозлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетика тизимининг эксплуатация хавфсизлиги чегаралари бузилиши мумкин бўлган эҳтимолий вазиятларнинг таҳлили;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив қувват захираларининг етарлича таъминланмаётган эҳтимолий вазиятларнинг таҳлили;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishягона электр энергетика тизимининг бирламчи ва иккиламчи захирасининг етарлича таъминланаётган эҳтимолий вазиятларнинг таҳлили;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавария вазиятлари рўйхатидаги авария вазиятлари содир бўлиши эҳтимоли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавария вазиятлари рўйхатидаги авариялар оқибатларини бартараф этиш бўйича тадбирлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим операторининг хулосасига кўра электр энергетика тизими ва электр таъминоти хавфсизлигига таъсир кўрсатиши мумкин бўлган бошқа зарур маълумотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish365. Эксплуатация хавфсизлиги таҳлилининг натижаларига кўра, Тизим оператори барча прогноз қилинган режимлар учун тегишли даврдаги энергоблокларнинг актив қуввати захиралари ҳажмларини, частотани ростлаш (частотани ушлаб туриш, тиклаш ва қўллаб туриш учун захиралар) бўйича ёрдамчи хизматлар ҳажмларини, шунингдек, ўзаро уланиш шартномаларига мувофиқ давлатлараро оқимлар бўйича келишилган оғишларни сақлаб қолиш бўйича бошқа ёрдамчи хизматларнинг ҳажмларини ҳам белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Тизимининг операцион барқарорлиги прогнози (O-SAF)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish366. Тизим оператори республикадаги умумий истеъмолни қондириш ва экспорт-импорт мажбуриятларини бажариш учун турли оператив режимларда актив қувватнинг зарур захирасини таъминлайди ва республика ягона электр энергетика тизимида умумий электр энергиясини ишлаб чиқариш имкониятини баҳолаш орқали электр энергетика тизими барқарорлиги таҳлилини ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish367. Электр энергетика тизими барқарорлигини таҳлил қилиш ва узатиш тизимининг мувофиқлиги прогнози Тизим оператори томонидан турли прогнозларнинг натижалари, хусусан йиллик ўчириш режаси, истеъмол прогнози, ишлаб чиқариш прогнози, тизимлараро узатиш қувватини аниқлаш ва электр энергетика тизими барқарорлигини баҳолаш натижалари (O-SAF) асосида ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish368. Ушбу Қоидаларнинг 367-бандида келтирилган маълумотларни ҳисобга олган ҳолда, Тизим оператори мосликнинг эҳтимоли, унинг бўлмаслиги муддати ҳамда оқибатда етказиб берилмайдиган электр энергиясининг кутилаётган ҳажмини баҳолайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish369. Тизим оператори йилига икки марта электр энергетика тизими хавфсизлигининг мавсумий таҳлилига мос келадиган режимларни ҳисобга олган ҳолда, келгуси ёз ва қиш мавсуми учун барқарорлик прогнози (O-SAF)ни амалга ошириши лозим. Олинган натижалар ягона электр энергетика тизимининг қишки ва ёзги барқарорлик прогнози (O-SAF)да тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲисоботлар Узатиш тизими оператори ва Тизим операторининг расмий веб-сайтларида эълон қилинади ва Фойдаланувчилар ўз ишларини режалаштиришларида қўлланма сифатида фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish370. Тизим оператори генерацияловчи модулларнинг фаолиятида, юкламаларда, қайта тикланувчи энергия манбаларининг кўрсаткичларида ёки тизимлараро узатиш қувватларида кутилаётган барқарорликка сезиларли таъсир кўрсатиши мумкин бўлган ўзгаришларни аниқлаганда ўзининг барқарорлик прогнози (O-SAF) ҳисоботларини янгилашга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish371. Тизим оператори қуйидагиларга асосланган ҳолда, кунлик вақт оралиғида электр энергетика тизими барқарорлиги таҳлилини ўтказади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюклама прогнози;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishанъанавий ва қайта тикланувчи энергия манбаларидан генерация прогнози;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрежалаштирилган ўчиришлар рўйхати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмавжуд актив қувват захиралари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтизимлараро чегаралардаги қувватга мос электр энергияси импорти ва экспорти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модуллар имкониятлари ва уларнинг тайёрлик ҳолати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчи объектларининг истеъмолини, уларнинг ҳолати ва мавжудлигини ҳисобга олган ҳолда бошқариш имкониятлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish372. Ушбу Қоидаларнинг 371-бандига мувофиқ ўтказилган таҳлиллар натижасида Тизим оператори барқарорлик бузилганлиги ва ушбу ҳолатнинг давомийлиги натижасида етказиб берилмаган электр энергияси ҳажмини аниқлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБарқарорлик бузилган ва тикланмаган бўлса, Тизим оператори Вазирликни хабардор қилади, барқарорлик бузилиши сабабларининг таҳлили, ушбу ҳолатни бартараф этиш бўйича чоралар юзасидан ўз таклифларини юборади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Кундалик иш жадваллари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Фойдаланувчиларнинг кунлик иш жадваллари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish373. Тизим оператори республика бўйича узатиш тизимидаги ишларни режалаштириш учун жавобгардир. Барча Фойдаланувчилар Тизим операторининг мазкур бўлимда белгиланган талабларига риоя қилишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish374. Тизим оператори узатиш тизимидаги ишларни режалаштиришни тегишлилиги бўйича «Энергия» координацион диспетчерлик марказининг (кейинги ўринларда — «Энергия» КДМ) минтақавий бошқарув маркази билан бевосита ҳамкорликда амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish375. Узатиш тизимидаги кунлик иш жадваллари қуйидагилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчиларнинг кунлик иш жадвал (график)лари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчиларнинг соатлик иш жадвал (график)лари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимининг кунлик иш жадвал (график)лари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish376. Барча Фойдаланувчилар ўзларининг кунлик иш жадвал (график)ларини Тизим операторига тақдим этишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish377. Фойдаланувчиларнинг кунлик иш жадваллари — алоҳида Фойдаланувчига тегишли бўлган ёки унинг тасарруфидаги объектлар учун электр энергиясини ишлаб чиқариш, истеъмол қилиш, электр энергиясини сақлаш тизимларини зарядлаш ва разрядлаш, ички ва ташқи савдонинг (экспорт ва импорт) соатлик режасини ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish378. Кунлик иш жадваллари узатиш тизимига уланиш нуқтасидан қатъий назар бутун узатиш тизими учун умумлаштирилади. Трансчегаравий оқимлар қўшни энерготизимлар операторлари («Энергия» КДМ билан бевосита ҳамкорликда) билан келишилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish379. Тизим оператори кунлик иш жадвалларини тақдим этиш шаклини белгилайди ва уларни тақдим этиш тартибини (формати) ўрнатади. Кунлик иш жадвалларини тақдим этиш шакли ва услуби, шунингдек бошқа зарур кўрсатма ва йўриқномалар Тизим операторининг веб-сайтида эълон қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish380. Тизим оператори кунлик иш жадвалларини тақдим этиш учун ихтисослаштирилган IT-платформа ва Тизим оператори ва Фойдаланувчи ўртасида ажратилган алоқа каналларидан фойдаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКунлик иш жадвалларини тақдим этиш учун захира манбаи сифатида интернетдан фойдаланган ҳолда электрон почта орқали юборилиши мумкин бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish381. Тизим оператори одатий шароитларда, шунингдек ахборот тизими мавжуд бўлмаган ҳолатларда кунлик иш жадвалларини тақдим этиш, текшириш ва тасдиқлаш тартибини ишлаб чиқади ва уни ўзининг расмий веб-сайтида эълон қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish382. Кунлик иш жадвалларида асосий вақт оралиғи бир соатни ташкил этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish383. Фойдаланувчилар кейинги кун учун кунлик иш жадвалларини бир кун олдин соат 10:00 дан кечиктирмай Тизим операторига тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish384. Тизим оператори соат 10:30 га қадар барча кунлик иш жадваллари олади ва уларни ўрнатилган шаклга ва талабга мувофиқ тақдим этилганлиги юзасидан текширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчи кунлик иш жадвалларини ўз вақтида тақдим этмаган ёки нотўғри тақдим этган ҳолда Тизим оператори тегишли Фойдаланувчи учун намунавий кунлик иш жадвалларини белгилайди ва унга огоҳлантириш беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчи кейинчалик ҳам кунлик иш жадвалларини ўз вақтида тақдим этмаса ёки нотўғри тақдим этса, Тизим оператори Регуляторга шикоят киритиши ва тегишли чора-тадбирларни қўллаши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish385. Ягона электр энергетика тизими бўйича барча кунлик иш жадваллари ўзаро мутаносиб бўлиши, яъни барча кунлик иш жадвалларининг йиғиндиси (ишлаб чиқариш, истеъмол қилиш, экспорт ва импорт) нолга тенг бўлиши керак. Соат 13:30 га қадар Тизим оператори ёндош энерготизимлар операторлари билан электр энергияси оқимлари сальдосини ва барча кунлик иш жадваллари мутаносиблигини текширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish386. Узатиш тизимидаги барча кунлик иш жадваллари мутаносиб бўлган ҳолда, режалаштириш графикларни тузиш жараёни якунланади. Тизим оператори кунлик иш жадвалларида маълум номутаносибликларни аниқласа, тегишли Фойдаланувчиларга ўз жадвалларига соат 14-00 гача мос равишда тузатишлар киритиш юзасидан тавсия беради. Қайта кўриб чиқилган кунлик иш жадваллари Тизим операторига белгиланган шакл ва тартибда юборилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish387. Қайта кўриб чиқилган кунлик иш жадвалларининг мутаносиблиги Тизим оператори томонидан қайта текширилади ва натижа қониқарли бўлса, режалаштирилаётган кун учун кунлик иш жадваллари тузиш жараёни якунланади. Кунлик иш жадвалларида камчиликлар бўлса, улар рад этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish388. Ўрнатилган қуввати 5 MW га тенг ва ундан катта бўлган ҳар бир генерацияловчи модул учун электр энергиясини ишлаб чиқаришнинг кунлик иш жадваллари бир соатлик режалаштириш оралиғига бўлинган қуйидаги маълумотларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳар бир электр станциянинг жами ва унинг ҳар бир генерацияловчи модули учун алоҳида актив қувват;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳар бир генерацияловчи модул учун максимал ва минимал актив қувват;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳар бир генерацияловчи ва гидроаккумуляцияловчи (ростловчи) электр станциялар/қурилмаларнинг мавжудлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимидаги якуний истеъмол;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини ички ва (ёки) ташқи оқимлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish389. Фойдаланувчилар ва Тақсимлаш тизими операторларининг (жумладан Берк тақсимлаш тизим операторлари) кунлик истеъмол жадваллари бир соатлик режалаштириш оралиғига бўлинган қуйидаги маълумотларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishжами актив қувват истеъмоли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishанъанавий генерацияловчи модулларнинг жами актив қувват ишлаб чиқариши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқайта тикланувчан энергия манбалари қурилмаларининг жами актив қувват ишлаб чиқариши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқариладиган юкламаларнинг жами актив қувват истеъмоли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқариладиган юкламаларнинг мавжудлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини ички ва (ёки) ташқи савдоси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish390. Электр энергиясини сақлаш тизимларининг кундалик иш жадваллари бир соатлик режалаштириш оралиғига бўлинган қуйидаги маълумотларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishжами актив қувват истеъмоли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishжами актив қувват ишлаб чиқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқариладиган юкламаларнинг актив қувват истеъмоли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини сақлаш тизимларининг мавжудлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини ички ва (ёки) ташқи савдоси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish391. Электр энергияси трейдерлари ўзларининг кундалик иш жадвалларида электр энергиясининг барча ички ва ташқи савдолари тўғрисида батафсил маълумотларни тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Фойдаланувчиларнинг кун ичидаги иш жадваллари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish392. Фойдаланувчиларининг кун ичидаги иш жадваллари — электр энергияси бозоридаги операциялар ёки уларнинг қурилмалари мавжудлигидаги ўзгаришлар натижасида кундалик иш жадвалларига киритиладиган ўзгаришлардир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКун ичидаги иш жадваллари — электр энергиясини ишлаб чиқариш, истеъмол, сақлаш ҳамда ички ва ташқи савдоси бўйича кунда тақдим этилган ва тасдиқланган иш жадвалларидаги ўзгаришлардир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish393. Кун ичидаги жадваллар Тизим операторига режалаштириш куни, операциялардан камида икки соат олдин тақдим этилиши керак. Фойдаланувчилар кун ичидаги иш жадвалларини махсус электрон платформа орқали ҳам юборишлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish394. Кун ичидаги иш жадваллари Тизим оператори томонидан кунлик иш жадваллари каби ёндашув асосида, таъсир доирасидаги барча операциялар ҳамда ички ва ташқи иш жадвалларини мувозанатга келтирган ҳолда тасдиқлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Узатиш тизимининг кундалик иш жадваллари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish395. Тизим оператори Узатиш тизими оператори билан биргаликда, узатиш тизимининг Фойдаланувчилари ва трансчегаравий оқимларнинг тасдиқланган кунлик ва кун ичидаги иш жадваллари асосида, тегишли қўшни энерготизимлар операторлари билан келишилган ҳолда, Узатиш тизимининг кундалик иш жадвалларини ишлаб чиқади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish396. Тасдиқланган кундалик иш жадваллардан фойдаланиб Тизим оператори ягона электр энергетика тизимида частотани ростлаш бўйича захираларнинг мавжудлигини ва қўшни электр энергетика тизимларининг ҳар бири билан трансчегаравий оқимлар ҳажмини ҳисоблайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish397. Узатиш тизимининг кундалик иш жадваллари қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқуввати 5 MW га тенг ёки ундан юқори бўлган барча генерацияловчи модуллари ва қуввати 0,5 MW га тенг ёки ундан катта бўлган электр энергиясини сақлаш тизимларининг актив қувват ишлаб чиқариш жадвали ва уларнинг мавжудлиги, бунда анъанавий ва қайта тикланувчи энергия манбаларининг генерацияси бўйича алоҳида жадвал шакллантирилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқуввати 5 MW гача бўлган генерацияловчи модуллар бўйича актив қувват ишлаб чиқарилишининг умумлаштирилган жадвали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishжами актив қувват истеъмоли жадвали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқариладиган истеъмол талаби ва унинг мавжудлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр станциялар ва генерацияловчи модуллар кесимида электр энергетика тизимидаги захираларнинг мавжудлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўшни электр энергетика тизимлар билан трансчегаравий оқимлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳар бир чегаралар аро боғланишларда ишончлилик захираси даражаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимидаги исрофларни баҳолаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish398. Тизим оператори кундалик хавфсизликни баҳолаш учун узатиш тизимининг кунлик режасидан фойдаланади. Хавфсизлик таҳлили тақдим этилган кундалик иш жадваллари барқарор ишлаш шароитларни таъминламаслигини кўрсатса, Тизим оператори тегишли чораларни кўради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Ўта юкланишлар прогнози
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish399. Электр энергетика тизимидаги режалаштириш тадбирлари тугатилганидан сўнг, лекин электр энергияси оқимлари жадваллари тасдиқланишидан олдин, Тизим оператори узатиш тизимида электр энергиясини ишлаб чиқариш, истеъмоли ва транзитининг режали ҳажмларини таъминлай олишга қодирлигини текшириш учун ўта юкланишлар прогнози бўйича ҳисоб-китобларни ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲисоб-китоблар ўтказишдан мақсад — режалаштирилган кундаги эксплуатация қилиш давомида узатиш тизимининг айрим элементлари ўта юкланиши хавфини текширишдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБаҳолаш, барқарор иш режими ва «n-1» режимлар учун узатиш тизимининг айрим муҳим элементлари йўқотилиши эҳтимолидан келиб чиқиб ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish400. Ўта юкланиш прогнози ҳисоб-китоблари натижаси бўйича узатиш тизимида барқарор иш режимларида ўта юкланишлар кузатилган ҳолда Тизим оператори узатиш тизимида юз бериши мумкин бўлган ўта юкланишларни бартараф этиш мақсадида тақдим этилган ва тасдиқланган графикларга ўзгартиришлар киритишни талаб қилиши мумкин. Фойдаланувчилар Тизим операторининг талаби бўйича ўз жадвалларига тегишли ўзгартиришлар киритишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish401. Тасдиқланган жадвалларга ўзгартиришлар киритиш имкони бўлмаган ҳолда Тизим оператори диспетчерларга барқарор иш режимларида ўта юкланишлар прогноз қилинган вақт оралиғида электр энергетика тизимининг захираларини ишга туширишга кўрсатма беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish402. Ўта юкланиш прогнози бўйича ҳисоблашлар натижасига кўра узатиш тизимида «n-1» режимларида ўта юкланишлар аниқланса, Тизим оператори диспетчерларга, «n-1» оператив режими содир бўлиш ҳолатига нисбатан зарур тадбирларни режалаштириш кўрсатмасини беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСтандарт чоралар қуйидагилардан иборат: генерацияни ва электр энергиясини сақлаш тизимларини такроран диспетчерлаш, экспорт ёки импорт узатмаларни қисқартириш, ҳамда ягона электр энергетика тизими захираларини ишга солиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV бўлим. Электр режимларини бошқариш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Электр режимларини бошқаришнинг мақсади ва қўллаш доираси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish403. Электр режимларини бошқариш жараёни узатиш тизимида асосий фаолият турларидан бири бўлиб, фаолиятнинг қолган турлари унинг самарали ишлашига хизмат қилади ва унга узвий боғлиқдир. Бу фаолият оператив режимда ёки ушбу режимга жуда яқин вақт оралиғида, ҳар қандай ҳолатда оператив кун давомида бажарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр режимларини бошқариш, иерархик тартибда ташкил этилган Тизим оператори ва унинг минтақавий ҳамда ҳудудий бўлинмалари раҳбарлиги остида, ягона электр энергетика тизимидаги электр станциялар ва подстанцияларнинг тезкор ходимлари томонидан, кунлик ва кундалик иш шароитида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish404. Электр режимларини бошқаришнинг асосий мақсади электр энергетика тизимининг хавфсиз, барқарор ва самарали ишлашини ҳамда жалб қилинган ходимлар ва ускуналарнинг максимал хавфсизлигини таъминлаш билан бир вақтда якуний истеъмолчилар электр таъминотининг узлуксизлигини таъминлашдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish405. Электр режимларини бошқаришнинг вазифалари ягона электр энергетика тизими иш самарадорлигини таъминлаш, электр энергияси бозори фаолиятини енгиллаштириш, қўшни мамлакатлар электр энергетика тизимлари билан барқарор интеграцияни таъминлаш ва параллель иш режимларини бошқаришдан иборат.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish406. Қоидаларнинг мазкур бўлими Тизим оператори, Узатиш тизими оператори, барча ишлаб чиқарувчилар, Истеъмолчилар, электр энергиясини сақлаш тизимлари ҳамда тақсимлаш ва Берк тақсимлаш тизими операторлари ва узатиш тизимига уланган бошқа Фойдаланувчиларга тааллуқли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish407. Мазкур бўлим тааллуқли бўлган барча Томонлар унинг муваффақиятли ва самарали қўлланилиши учун фаол ёрдам беришлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Тезкор-диспетчерлик бошқаруви
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Тезкор-диспетчерлик бошқарувининг мақсади ва қўллаш доираси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish408. Тезкор-диспетчерлик бошқаруви Ўзбекистон Республикасининг ягона электр энергетика тизимини иерархик ва марказлаштирилган тартибда оператив бошқариш фаолияти бўлиб, асосий мақсади ягона электр энергетика тизимидаги якуний истеъмолчилар электр таъминотининг узлуксизлиги, ишончлилиги ва сифатини таъминлашдан иборат.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish409. Тезкор-диспетчерлик бошқаруви жараёни оператив (реал вақт режимида) ёки реал вақтга яқин режимда электр энергетика тизимининг хавфсиз ишлашини таъминлаш мақсадида Тизим оператори томонидан амалга оширилади. Тизим оператори тезкор-диспетчерлик бошқаруви жараёнида мувофиқлаштирувчи диспетчерлик маркази «Энергия» КДМ ва бошқа қўшни тизим операторлари билан биргаликда қуйидаги фаолиятни амалга оширади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясининг режалаштирилган ўзаро алмашинувларини оператив режимда мониторинг қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясининг давлатлараро ва ички минтақалараро оқимларини назорат қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим оператори ва Электр станциялари оператори билан биргаликда ягона электр энергетика тизими объектларига техник хизмат кўрсатиш дастурини амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчиларга актив/реактив қувватни ростлаш ва (ёки) бошқа тизим хизматлари учун кўрсатмалар бериш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИстеъмолчиларга истеъмолни ростлашга оид кўрсатмалар бериш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим операторлари билан биргаликда тармоқлардаги ўта юкланишлар муаммосини ҳал этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоператив ишончлиликнинг тегишли даражасини сақлаб туриш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкутилмаган, фавқулодда ёки режалаштирилмаган вазиятларнинг содир бўлиши билан боғлиқ масалалар ечимини топиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish410. Диспетчерлик жараёни тўлиқ Тизим оператори томонидан амалга оширилади. Тизим оператори электр энергетика тизимини функционал иерархияси доирасида алоҳида Томонларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини белгилаб берувчи, диспетчерлик бошқаруви жараёни учун оператив регламентлар мажмуасини ишлаб чиқади ва тасдиқлайди ҳамда унга риоя қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish411. Ўзбекистон Республикаси ягона электр энергетика тизимида диспетчерлик бошқаруви марказлаштирилган тартибда Тизим оператори томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМинтақавий диспетчерлик бошқармалари минтақавий узатиш тармоқларининг ва ўзининг масъуллик зоналарида уланган, Тизим операторининг бошқаруви остида бўлган ва тўлиқ бўйсунувидаги Фойдаланувчиларининг ишини мувофиқлаштиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Диспетчер кўрсатмалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish412. Диспетчер кўрсатмалари бу Тизим операторининг оператив ходимлари томонидан турли Фойдаланувчиларга бериладиган оператив кўрсатмаларидир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish413. Бериш усулига кўра диспетчер кўрсатмалари қуйидагича бўлиши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавтоматик — SCADA/EMS ва (ёки) частотани ва қувватни автоматик бошқариш тизими орқали берилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўлда — оператив, диспетчерлар томонидан алоқа воситалари орқали берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish414. Бошқарув таъсири турига кўра диспетчер кўрсатмалари қуйидагича бўлиши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбевосита (тўғридан-тўғри) — масофадан бошқариладиган воситалардан фойдаланган ҳолда ёки автоматик ёки қўлда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбилвосита — бошқарувнинг масофадаги участкасида навбатчи операторлар орқали.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish415. Узатиш тармоқларидаги ускуналарга боғлиқ ҳолда кўрсатмалар қуйидаги тарзда берилиши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектрон — маълумотлар алмашиш ва алоқа учун IТ-воситалардан фойдаланган ҳолда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёзма — факс ёки электрон почта орқали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоғзаки — телефон, радио ва бошқа алоқа воситалари ёрдамида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Диспетчерлик кўрсатмаларини бериш ва қабул қилиш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish416. Кўрсатмалар мазкур Қоидаларга мувофиқ берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish417. Қарор қабул қилиш ва кўрсатма беришда Тизим оператори қуйидаги омилларни ҳисобга олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясининг режадаги ва ҳақиқий истеъмоли ўртасидаги фарқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив қувватларнинг трансчегаравий оқимларининг режа графиклари ва ҳақиқий кўрсаткичлари ўртасидаги фарқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбалансловчи хизмат кўрсатувчиларидан олинган балансловчи қувват ва электр энергияси мавжудлиги тўғрисидаги расмий хабарномалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларининг декларация қилинган қувватидаги ўзгаришлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизими конфигурациясидаги ўзгаришлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимига уланиш нуқталарига таъсир кўрсатувчи тақсимлаш тармоқлари топологияси (мавжуд ускуна/қурилмаларнинг жойлашуви)даги ўзгаришлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпараллель ишлаш, истеъмолчиларга электр энергияси етказиб бериш ишончлилиги ва сифатини таъминловчи генерацияловчи қувватлар захираларининг тегишли тоифалари мавжудлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр станциялари ёки узатиш тармоқлари подстанцияларининг шиналаридаги кучланиш графикларига риоя этилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив қувватнинг зарур захирасини таъминлаш мақсадида узатиш тизимига уланган электр станциялари шиналари ёки узатиш тизими подстанциялари шиналаридаги кучланиш графикларини ўзгартириш зарурати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиссиқлик ва электр энергиясини ишлаб чиқариш учун аралаш циклдан ишловчи генераторларнинг иш графикларидаги ўзгаришлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини ишлаб чиқариш учун қайта тикланувчан энергия манбаларидан фойдаланадиган генерацияловчи модулларнинг иш графикларидаги ўзгаришлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини тизимлар ўртасидаги алмашувларнинг режа графикларидаги ўзгаришлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимига уланган электр энергиясини сақлаш тизимларининг зарядлаш/разрядлаш жадвалларининг ўзгариши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетика тизимида авария ҳолатларининг содир бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэксплуатацияга тааллуқли регламент ва ҳужжатлар жумладан, хавфсизлик техникаси бўйича йўриқномалар асосида бериладиган кўрсатмалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishистеъмолчиларга етказиб бериладиган электр энергияси таъминотидаги узилиш хавфининг эҳтимоли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетика тизими ишининг сифатига ва ишончлилигига таъсир этувчи бошқа омиллар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish418. Эксплуатациянинг нормал шароитларида бериладиган кўрсатмалар генерацияловчи модулларнинг баён қилинган техник характеристикаларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish419. Электр энергетика тизимининг ишончлилиги ва параллель ишлаш сифатининг пасайишига олиб келадиган ҳолатлар (авариялар) содир бўлганда ёки авария содир бўлиш эҳтимоли юзага келганда, Тизим оператори қуйидаги ваколатга эга:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергияси бозори ишини тўхтатиш ва (ёки) тўхтатиб туриш учун кўрсатма бериш (электр энергияси сотиш ёки сотиб олиш бўйича савдо);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishягона электр энергетика тизимининг барқарорлиги, ишончлилиги хавф остида эканлигини, шунингдек етказиб берилаётган электр энергиясининг сифат кўрсаткичлари пасайиши мумкинлиги кутилаётганлигини аниқласа, электр энергиясини ишлаб чиқариш, истеъмол қилиш, сақлаш тизимларини зарядлаш (разрядлаш) ва электр энергиясини алмашишнинг режадаги ҳажмларини ўзгартириш ёки чекловлар киритиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish420. Тизим оператори мазкур Қоидаларнинг 419-бандида кўрсатилган ҳаракатларни амалга оширса, у ҳолда Тизим оператори аудит ўтказилиши учун ўз ҳаракатлари тафсилотлари ва сабабларини қайд этиб боради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish421. Тизим оператори исталган Фойдаланувчи ёки Регуляторнинг асосланган сўровига кўра ёзма равишда ҳисобот тақдим этиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish422. Кўрсатмалар қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинхронлаш/қайта синхронлаш бўйича кўрсатмалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтизим хизматларини фаоллаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаъмирга/таъмирдан чиқариш учун ўчириб-улаш амалларини бажариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзахира режими ёки иш режимига ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив/реактив қувват бўйича кўрсатмалар бериш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетикаси объектлари (станциялар) ва узатиш тармоқлари подстанциялари учун кучланишлар графиклари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимига уланиш нуқталари билан боғлиқ таъмирлаш ишларини ўтказиш ва эксплуатация давомида хавфсизликни таъминлаш қоидалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаварияни бартараф этиш бўйича тезкор тадбирлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетика тизимини оператив бошқариш билан боғлиқ бошқа тадбирлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish423. Кўрсатмалар, тушунмовчиликлар ва хатоликлар эҳтимолини камайтириш мақсадида, аниқ ва лўнда берилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish424. Тизим оператори кўрсатмаларнинг автоматик ёзиб олиниши ва фойдаланиш учун қулай бўлган электрон шаклда сақланишини таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўрсатмалар камида икки йил сақланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИсталган Фойдаланувчи ва (ёки) электр энергияси улгуржи бозорининг иштирокчиси ушбу маълумотнинг керакли қисмидан фойдаланиш мақсадида сўраб олишга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМаълумотдан фойдаланишга рухсат, Тизим операторининг розилиги билан, Регулятор ёки Вазирлик кўрсатмасига биноан тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish425. Кўрсатмаларнинг муваффақиятли қабул қилинганлиги дарҳол тасдиқланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish426. Кўрсатма берган шахс унинг тўғри қабул қилганлигини тасдиқлаши лозим. Кўрсатмаларни бажариш фақат тасдиқлаш қониқарли баҳолангандан сўнггина бошланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish427. Алоқа бўлмаган ҳолларда ҳаракатлар Тизим оператори томонидан ишлаб чиқилган махсус йўриқномага асосан амалга оширилади. Бунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishманфаатдор томонлар алоқани тиклаш бўйича зарур чораларни кўради;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модуллар актив қувват, кучланиш ва частотанинг қийматларини амалдаги сўнгги графикларга мувофиқ ушлаб туришлари лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзаруратга кўра янги алоқа каналлари ташкил этилади, бу ҳақда манфаатдор Томонлар ўзаро хабардор қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Диспетчер кўрсатмаларига риоя этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish428. Диспетчер кўрсатмалари қуйидаги ҳолларда асосланган ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкўрсатмалар берилган Томоннинг техник жиҳатдан чегараланганлигига мувофиқ бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларда белгиланган талабларга зид бўлмаса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўрнатилган тартиб, шунингдек бериш ва қабул қилиш тартиб-қоидалари асосида ишлаб чиқилган бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтегишли вақт даврига мувофиқ бўлса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish429. Барча Фойдаланувчилар Диспетчер кўрсатмаларига белгиланган муддатда, аниқ жавоб беришлари ҳамда ўз мажбуриятларини мазкур Қоидаларнинг V бўлими 3-боб 2-параграфига мувофиқ бажаришлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish430. Электр станциялари операторлари Тизим операторининг кўрсатмаларига амал қилишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўрсатмаларнинг бажарилиши инсонларнинг (ходимларнинг) соғлиғи ва ҳаёти ёки ускуналарнинг хавфсизлигига жиддий таъсир кўрсатиши мумкин бўлса, генерацияловчи модулларга хизмат кўрсатувчи ходимлар зудлик билан Тизим операторига бундай шароитлар мавжудлиги тўғрисида хабар беришлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБундай ҳолатда Тизим оператори кўрсатмани бекор қилиши ёки унга ўзгартириш киритиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish431. Исталган вақтда ва қандайдир сабабга кўра Фойдаланувчининг Тизим оператори томонидан берилган жорий кўрсатмани бажариш имконияти бўлмаса, Фойдаланувчи бу ҳақда Тизим операторини дарҳол хабардор қилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish432. Фойдаланувчи кўрсатмаларга риоя этиш имкониятига эга эмаслиги тўғрисида Тизим операторини хабардор қилмаган ҳолатда ва шу вақтда Тизим оператори Фойдаланувчи томонидан кўрсатмаларнинг бажарилмаётганлигини қайд этса, Тизим оператори электр энергетика тизими иши ва хавфсизлигига салбий таъсирларни олдини олиш ва (ёки) камайтириш юзасидан барча зарур чораларни қўллашга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish433. Тизим оператори томонидан Фойдаланувчининг кўрсатмаларга риоя этмаётганлиги аниқланган тақдирда ушбу Фойдаланувчи дарҳол хабардор қилинади ва унга кўрсатмаларни зудлик билан бажариш юзасидан фармойиш юборилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish434. Фойдаланувчи томонидан бир оператив кун давомида 1 та кўрсатма тўлиқ бажарилмаган тақдирда, кўрсатмалар бажарилмаган деб ҳисобланади ва Тизим оператори томонидан расмий огоҳлантириш берилади ҳамда кўрсатмани бажармаслик сабаблари тўғрисида батафсил маълумот тақдим этиш бўйича сўров юборилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish435. Расмий огоҳлантириш олган Фойдаланувчи Тизим оператори диспетчерининг барча келгуси кўрсатмаларини бажариш мажбуриятини олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish436. Фойдаланувчи техник сабабларга кўра Тизим оператори диспетчерининг кўрсатмаларини бажариш имкониятига эга бўлмаса, у ёзма равишда мурожаат этиши ҳамда кўрсатма кўрсаткичларини ўзгартириш ва мос равишда кўрсатмага тузатишлар киритишни талаб қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish437. Фойдаланувчи бир календарь йили ичида икки марта кўрсатмаларга риоя этмаганлиги тўғрисидаги расмий огоҳлантириш олса, Тизим оператори бу ҳақда Вазирлик ва Регуляторни хабардор қилиши ҳамда тегишли чоралар кўришни талаб қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Тизим операторининг вазифа ва мажбуриятлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish438. Тизим оператори ягона электр энергетика тизимининг ишончли, барқарор ва хавфсиз ишлашини таъминлаш ҳамда унинг рухсат этилган чегаралар доирасида ишлаш самарадорлиги учун жавобгардир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish439. Тизим оператори ушбу Қоидаларнинг 438-бандида кўрсатилган талабларнинг ва ягона электр энергетика тизимининг ишончлилиги, хавфсизлиги ҳамда сифати бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига риоя этиш мажбурияти ўртасидаги мувозанатни таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish440. Тизим оператори барча ҳолатларда, ушбу Қоидаларнинг 438 ва 439-бандлари талабларини бажариш мақсадида, зарур ҳаракатларни амалга оширишга ҳақли, бироқ, асосли сўров берилганда ушбу ҳаракатлари борасида тушунтириш беришга мажбур. Тизим оператори ҳар қандай ҳолатни олдиндан баҳолаган ҳолда оқилона ва эҳтиёткорлик билан ҳаракат қилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish441. Электр энергетика тизимида электр таъминотининг ишончлилиги, барқарорлиги, хавфсизлиги ва сифати техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларини фақат истисно ҳолатларидагина хавф остига қўйилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори талабларга риоя этилмаганлиги ёки четга чиқишларга олиб келган ҳолатларни батафсил тушунтириши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБундай истисноларга, бошқа вазиятлар билан бир қаторда, қуйидагилар киради ва бу билан чекланмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфавқулодда вазиятдан сўнг — электр энергияси таъминоти тўлиқ узилгандан кейинги тиклаш жараёни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishйирик авариядан сўнг — ягона электр энергетика тизимини йирик авариядан сўнг тиклаш жараёнининг дастлабки 30 дақиқаси давомида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Барқарор режимларда тезкор-диспетчерлик бошқарувини ташкиллаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Тезкор-диспетчерлик бошқарувини ташкиллаштиришнинг умумий шартлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish442. Реал вақт (оператив) режимларида ягона электр энергетика тизимида мувозанатни таъминлаш кунлик графиклар асосида амалга оширилади. Генерацияловчи модуллар операторлари нормал иш режимларида генерация ва айланувчи захиранинг белгиланган кунлик графикларига риоя қилишлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish443. Электр энергияси ва қуввати истеъмолчиларига актив қувват истеъмолининг белгиланган соатлик графигидан ортишига рухсат этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish444. Электр энергиясини сақлаш тизимлари актив қувватни истеъмол қилиш ва ишлаб чиқаришда белгиланган (соатлик) графиклардан ташқарига чиқмаслиги (ортиши еки камайиши) керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish445. Параллел ишлаш режимларини бошқариш кунлик график билан белгиланадиган электр энергияси ва қувватнинг давлатлараро оқимлари балансини таъминлаш асносида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Мустақил назорат
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish446. Генерацияловчи модуллар ва (ёки) электр энергиясини сақлаш тизимлари операторлари электр энергияси етказиб бериш шартномаларига асосан актив ва реактив қувват ишлаб чиқариш ҳамда қўшимча хизматлар кўрсатиш бўйича кунлик графикка мувофиқ ўз миқдорий мажбуриятлари бажарилишини мустақил назорат қиладилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish447. Генерацияловчи модуллар ва (ёки) электр энергиясини сақлаш тизимлари электр энергетика тизимига меъёрий ҳужжатлар ва электр энергияси етказиб бериш бўйича тузилган шартномалар талабларига жавоб берувчи сифатдаги электр энергияси ва қувват етказиб берилишини мустақил назорат қилишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish448. Электр энергияси истеъмолчилари ва электр энергиясини сақлаш тизимлари тасдиқланган кунлик графикларга мувофиқ ўз мажбуриятларини бажарилишини, шунингдек, қувват ва электр энергияси истеъмоли бўйича ўз мажбуриятларини бажарилишини мустақил равишда назорат этиб боришлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish449. Қўшимча хизмат кўрсатувчилар, қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномалар шартларига риоя этилишини мустақил назорат қилишлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish450. Мувозанатлаш бозори иштирокчилари ўзларига тегишли объектларнинг ишини қайд этилган техник параметрларга мувофиқ ишлашини мустақил назорат қиладилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Мувозанатлаш механизмлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish451. Тизим оператори ягона электр энергетика тизимида генерация ва истеъмол ўртасидаги балансни таъминлаш учун доимо мавжуд генерация қувватларидан фойдаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори қўшни тизимлараро қувват оқимларининг келишилган графикларга риоя қилган ҳолда сақлаб турилишини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish452. Қўшни тизимлар билан трансчегаравий қувват оқимларининг келишилган графикларидан четга чиқиш миқдорларидан келиб чиқиб, Ўзбекистон Республикаси ягона электр энергетика тизимида қувват оғишининг рухсат этилган диапазони ± 50 MW ни ташкил этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу диапазон халқаро шартномаларга мувофиқ ўзгартирилиши мумкин. Актив қувват балансини таъминлаш бўйича кўрилаётган чораларга қарамай электр энергетика тизимида қувватнинг жами оғиши белгиланган қийматдан ортиқ бўлса, Тизим оператори трансчегаравий қувват оқимларини график бўйича келишилган қийматларгача тиклаш бўйича зарур чораларни кўради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish453. Тизим оператори мазкур Қоидаларнинг 452-бандида белгиланган рухсат этилган чегара доирасида, қўшни тизимлар билан қувват алмашинувини режадаги қийматлардан ошмаслигини таъминлаш билан бир қаторда, қўшни мамлакатлар энергетика тизимлари операторлари билан икки томонлама имзоланган шартномаларга мувофиқ экспорт-импорт қийматларини белгиланган чегаралардан оширмаслик мажбуриятини олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу чегаралардан бири бузилган ҳолатларда Тизим оператори қувват оқимларини график бўйича келишилган кўрсаткичларгача қайтариш учун зарур чораларни кўриши, жумладан юкламани ёки генерацияловчи модулларни автоматик ўчиришдан фойдаланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish454. Тизим оператори ўз вазифаларини диспетчерлик кўрсатмаларини бериш орқали бажаради, бунда унинг автоматик бошқарув тизимидан чиқувчи бошқариш сигналларидан таркиб топган қуйида келтирилган мақсаддаги кўрсатмалар бериш орқали бажаради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг 452-бандида белгиланган қувват оғишлари ва 453-бандида белгиланган қўшни тизимлар ўртасидаги қувват оқимларига рухсат этилган чегаралари доирасида актив қувват балансини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияни автоматик бошқариш тизимига уланган генерацияловчи модуллар учун актив қувват бўйича ўрнатмаларни тасдиқлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив қувватни ростлаш захираларини фаоллаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishолдиндан белгиланган Фойдаланувчиларни ўчириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Ўта юкланишларни бошқариш. Узатиш тизимининг ўтказиш қобилияти бўйича чекловлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish455. Ўта юкланишларни бошқаришдан мақсад Фойдаланувчиларга электр энергиясини узатишда белгиланган ўтказувчанлик қобилияти бўйича шартларга максимал даражада риоя қилган ҳолда электр энергетика тизимининг ишончли ишлашини таъминлаш ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish456. Электр энергетика тизими иш режимларини реал вақтда оператив бошқариш жараёнида Тизим оператори тизимлараро ва ички электр узатиш тармоқларининг максимал ўтказиш қобилиятига нисбатан ҳақиқий юкланишларини кузатиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда Тегишли тизим операторлари томонидан электр узатиш тармоқларининг максимал ўтказиш қобилияти тўғрисида маълумотлар Тизим операторига тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish457. Узатиш тизимининг ўтказиш қобилиятини пасайишига олиб келувчи ўта юкланиш факти аниқланиши ёки содир бўлиш хавфи қайд этилиши билан Тизим оператори Тегишли тизим операторлари билан биргаликда ушбу ҳолатни бартараф этиш ва узатиш тизимининг ўтказувчанлик қобилиятини тўлиқ қайта тиклаш учун барча зарур чораларни кўради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish458. Узатиш тизимида ўта юкланишлар қуйида келтирилган бир ёки бир нечта сабабларга кўра содир бўлиши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчилар ўртасида режали қувват алмашинувларини келишиш жараёнида узатиш тизимининг максимал қувват узатиш чегаравий параметрларига риоя этмаслик натижасида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизими элементининг авариявий ўчишида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимидаги генерацияловчи модулнинг авариявий ўчишида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимида юкламанинг авариявий ўчишида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўшни давлат электр энергетика тизимида ёки тизимлар ўртасидаги боғланишларда носозликлар содир бўлганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish459. Куннинг ҳар қандай вақтида узатиш тизимида ўта юкланишлар юзага келиши эҳтимоли аниқланган ҳолда Тизим оператори томонидан ушбу ҳолатни бартараф этиш бўйича барча зарур чоралар кўрилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish460. Ўта юкланишларни бартараф этиш бўйича кўриладиган тадбирлар Тизим оператори томонидан уларнинг самарадорлик даражасига кўра белгиланиши ва узатиш тизимида авариялар содир бўлиши хавфини камайтириш мақсадида зудлик билан бажарилиши шарт. Бу тадбирларга қуйидагилар кириши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимида элементларни қайта улаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимининг конфигурациясини ўзгартириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқайта диспетчерлашни амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкелишувларини ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнасос режимда ишлаётган гидроаккумуляцияловчи электр станцияларни ўчириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўшимча хизматлар тўғрисидаги келишувга асосан истеъмолчилар юкламасини пасайтириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзахирадаги генерация қувватларини ёки электр энергиясини сақлаш тизимларини киритиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчилар ўртасида режалаштирилган электр энергияси алмашувларини қисқартириш ёки тўлиқ бекор қилиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish461. Фойдаланувчилар ўртасида режалаштирилган электр энергияси алмашувларини қисқартириш ёки тўлиқ бекор қилиш бошқа самарали қайта тиклаш тадбирларини бажариш мумкин бўлмаган ҳолларда қўлланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish462. Тизим оператори барча Фойдаланувчиларга максимал имкон даражасида тенг муносабатда бўлиши ва тўла шаффофликни таъминлаган ҳолда ўта юкланишлар бартараф этилгунча электр энергиясининг режали алмашувларини қуйидаги тартибда қисқартириши ёки тўлиқ бекор қилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиринчи навбатда ўта юкланишларни бартараф этишга сезиларли таъсир этувчи электр энергиясининг режали алмашувлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўта юкланишларни бартараф этиш бўйича ўзаро тенг таъсирга эга Фойдаланувчилар ўртасидаги мутаносиб равишда электр энергиясининг режали алмашувларини қисқартиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish463. Трансчегаравий қувват оқимларини қисқартириш ёрдамида ўта юкланишларни бартараф этиш тадбири ўта юкланишларни бартараф этиш бўйича қолган барча тадбирлар самара бермаган ҳолларда ягона электр энергетика тизимининг хавфсизлигини таъминлаш мақсадида қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish464. Ўта юкланишларни бошқариш бўйича тадбирлар электр энергетика тизимидаги қўшимча хизматлар ҳисобланади. Тизим оператори ўта юкланишларни бартараф этишда ўзига ёки Узатиш тизими операторига тегишли бўлмаган ресурсларни жалб этса, бу тадбирларни қўшимча хизматлар кўрсатиш бўйича шартнома асосида ва бозор қоидаларида кўзда тутилган харидлар тартибига мувофиқ амалга ошириши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Электр энергиясини ишлаб чиқариш (генерация)даги аварияларни бартараф этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish465. Генерацияда авария содир бўлган ҳолда ёки содир бўлиш эҳтимоли аниқланган вазиятда, Узатиш тизими оператори ва мувозанатлаш бозорида иштирок этувчи хизмат кўрсатувчи ташкилотлар ўртасидаги қўшимча хизматлар кўрсатиш бўйича имзоланган шартномалар асосида, бирламчи ва иккиламчи захиралар автоматик тарзда ёки Тизим оператори кўрсатмасига биноан ишга туширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish466. Генерацияда юзага келган аварияни бирламчи ва иккиламчи захиралардан фойдаланиш орқали бартараф этиш имкони бўлмаса (этилмаса), Тизим оператори мувозанатлаш бўйича хизматлар бозорида захира қувватларини етказиб бериш бўйича таклифлари қабул қилган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларига актив қувват ишлаб чиқаришни ошириш бўйича кўрсатма беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish467. Генерацияда авария содир бўлган ҳолда ўта юкланишларни бошқариш бўйича ўтказиладиган тадбирларнинг асосий мақсади электр энергетика тизимини имкон қадар қисқа вақт, яъни 30 дақиқадан ошмаган муддатларда хавфсизлик меъёрларига мувофиқ нормал эксплуатация режимларига қайтаришдан иборат. Акс ҳолда Тизим оператори авария режимини эълон қилиш, авария режимларини бошқариш шартларига мувофиқ тизимли кўрсатмалар бериш ва электр энергетика тизимини ҳимоялаш бўйича тадбирларни амалга ошириш мажбуриятини олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Авария режимларида оператив-диспетчерлик бошқарувини ташкиллаштириш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Авария режимларини оператив бошқариш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish468. Ягона электр энергетика тизимида аварияларни аниқлаш, олдини олиш ва уларни бартараф этиш бўйича чора-тадбирларни амалга оширишда Тизим оператори мазкур Қоидаларнинг XI бўлими талабларига ва бошқа намунавий кўрсатмаларга риоя қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish469. Электр энергетика тизимида авария хавфи аниқланганда Тизим оператори мазкур Қоидаларнинг XI бўлим 3-бобига мувофиқ ягона электр энергетика тизими бўйича хабарнома чиқаради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish470. Авария вазиятлари юзага келишида Тизим оператори мазкур Қоидаларнинг XI бўлим 4-бобига мувофиқ электр энергетика тизими хавфсизлигини таъминлаш бўйича чора-тадбирларни амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу тадбирлар Тизим оператори томонидан берилган ва мазкур Қоидаларнинг 419-бандида кўрсатиб ўтилган кўрсатмалар асосида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish471. Электр энергетика тизими ёки унинг бир қисми тўлиқ ёки қисман ўчганда, Тизим оператори мазкур Қоидаларнинг XI бўлим 6-бобига мувофиқ электр энергетика тизимини тиклаш чора-тадбирларини қўллайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish472. Электр энергетика тизимини нормал иш режими тиклангандан сўнг, Тизим оператори барча Фойдаланувчиларни мазкур Қоидаларнинг 468-бандига мувофиқ берилган авария режими бекор қилинганлиги тўғрисида хабардор қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Оператив бошқаришда форс-мажор ҳолатлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish473. Электр энергетика тизимини бошқаришдаги форс-мажор ҳолатларга қуйидагилар киради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреспублика ёки маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари томонидан эълон қилинган форс-мажор ҳолатлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетика тизимида Регулятор ёки Вазирлик томонидан эълон қилинган форс-мажор ҳолатларнинг алоҳида вазиятлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси ягона электр энергетика тизими ишига сезиларли таъсир кўрсатадиган ва тегишли равишда юқорида таърифланган форс-мажор ҳолатларга олиб келадиган қўшни мамлакатлар электр энергетика тизимидаги ҳодисалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish474. Форс-мажор ҳолатлар тўғрисида расмий эълонга қўшимча равишда, Тизим оператори электр энергетика тизимидаги форс-мажор ҳолатлар вужудга келганлигини эълон қилиши шарт ва ушбу эълонда камида қуйидагиларни кўрсатиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфорс-мажор ҳолатининг бошланган вақти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфорс-мажор ҳолатининг кутилаётган таъсири давомийлигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфорс-мажор ҳолатда электр энергетика тизимининг ишлаш режими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфорс-мажор ҳолатда айрим Фойдаланувчиларга нисбатан алоҳида талаблар, агар бундай талаблар мавжуд бўлса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish475. Форс-мажор ҳолатда Тизим оператори мазкур Қоидалар ва бозорни қоидалари ҳамда шу каби барча амалдаги қонунчилик ҳужжатларига амал қилишни тўхтатиб туриш зарур деб ҳисобласа, уларни тўхтатиб туриб, электр энергетика тизимини форс-мажор ҳолатлар учун белгиланган услубларга мувофиқ бошқаришга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish476. Форс-мажор ҳолатларда Тизим операторининг барча кўрсатмалари сўзсиз бажарилиши шарт, Бунда инсон ҳаёти, атроф муҳит шароитларини ёмонлашувига олиб келиши, қурилмалар ёки ускуналарга зарар келтириши мумкин бўлган ҳолатлар истисно қилинади. Бундай ҳолатларда Томонлар юзага келиши мумкин бўлган оқибатлар тўғрисида Тизим операторини дарҳол хабардор қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish477. Форс-мажор вазиятлар бартараф этилганидан ёки якунланганидан сўнг Тизим оператори электр энергетика тизимининг нормал ишчи ҳолатини тиклаш бўйича барча чораларни кўради. Форс-мажор ҳолат ёки унинг оқибатлари ва бошқа бир сабабларга кўра тез тикланиш имкони бўлмаса, Тизим оператори барча Фойдаланувчиларга нормал иш режимини тиклаш муддатлари тўғрисида хабар беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Электр энергетика тизимини мувозанатлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Электр энергетика тизимини мувозанатлашнинг умумий шартлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish478. Электр энергетика тизимини мувозанатлаш бу уланиш шартларида белгиланган электр энергетика тизими параметрларининг сифат талабларига мувофиқ актив қувватни узлуксиз ростлаш йўли билан актив қувват оқимларини ва (ёки) частотани белгиланган диапазонлар чегараларида сақлаб туриш жараёни ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish479. Тизим оператори электр энергиясига бўлган ялпи истеъмол талаби ва чиқувчи қувват оқимлари жадвалларидан (экспорт) иборат бўлган умумий талаб этиладиган қувват ҳамда амалдаги генерация қувватлари ва қўшни тизимлардан кирувчи (импорт) оқимларни инобатга олинган умумий мавжуд қувват ўртасидаги доимий мувозанатлаш учун жавобгардир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish480. Узатиш тизимида мувозанатлаш қуйидагилар ҳисобига амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавтоматик ростлаш тизими бошқарувида ишлайдиган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларини автоматик бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим операторига қўшимча хизматларни кўрсатувчи генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларини диспетчерлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим операторига қўшимча хизматлар кўрсатмайдиган, лекин ягона электр энергетика тизимини мувозанатлашда иштирок этиш имкониятига эга бўлган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларини диспетчерлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishистеъмолни ростлаш бўйича тадбирларни қўллаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтизимлар ўртасидаги электр энергияси алмашинувини (қўшни давлатлар тизим операторлари билан) оператив иш режимларда бошқариш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish481. Ягона электр энергетика тизимида талаб этиладиган ростлаш қуввати бошқариш майдонинг хатолиги (БМХ) билан белгиланади ва қуйидаги формула асосида аниқланади, у қуйидагига тенг:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБМХ = ∆P + K ∆f,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу формулада:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆P — электр энергетика тизимидаги қувват оғиши (оператив режимдаги барча қувват алмашувлари йиғиндиси ва қўшни электр энергетика тизимлари билан режадаги барча қувват алмашувлари йиғиндиси ўртасидаги фарқ), [MW];
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКоэффициент K — тизимлараро бирлашма томонидан ҳар бир электр энергетика тизими учун белгиланадиган ва ушбу электр энергетика тизимидаги частотани оғишини белгиловчи катталик, [MW/Нz];
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆f — частотанинг оғиши (частотанинг режадаги ва ҳақиқий қиймати ўртасидаги фарқ), [Нz].
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish482. Тизим операторининг электр энергетика тизимини бошқариш инфратузилмаси қуйидаги иш режимларида электр энергетика тизимини мувозанатлашни таъминлаш имконига эга бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчастотани ростлашни бошқариш режими — бунда Тизим оператори мавжуд чиқиш актив қувватини ўзгартириш йўли билан электр энергетика тизимининг фақат частотасини бошқаради (БМХ = K * ∆f);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив қувват балансини бошқариш режими — бунда Тизим оператори қўшни электр энергетика тизимлари билан қувват алмашиш графигидан қувват оғишини максимал даражада нолга яқин сақлаб турган ҳолда актив қувват балансини назорат қилади (БМХ = ∆P);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчастота ва актив қувват оқимларини ростлаш — Тизим оператори қувват оғиши ва частота оғишини максимал нолга яқин сақлаб турган ҳолда ҳам частотани, ҳам актив қувват балансини бир вақтда ростлайди (БМХ = ∆P + K*∆f).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish483. Тизим оператори ягона электр энергетика тизимининг эксплуатация қилиш шароитларидан келиб чиқиб, Фойдаланувчиларга турли бошқариш услубларини қўллаш бўйича кўрсатмалар беришга ҳақли. Ушбу кўрсатмалар Фойдаланувчиларга, зарур ҳолларда ўзларининг ростлаш ускуналарини ҳамда тегишли телекоммуникация ва ўлчаш воситалари созламаларини ўзгартиришга имкон берилишини ҳисобга олган ҳолда, олдиндан юборилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Частотани ростлаш режими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish484. Частотани ростлаш режими бутун электр энергетика тизимида, хусусан электр энергетика тизимининг тизимлараро боғланишдан мустақил тарзда ишлаганда ёки электр энергетика тизими қисмининг бирлашган энергетика тизимидан ажралган ҳолдаги иш режимларида қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу иш режимида электр энергетика тизимини бошқаришнинг барча воситалари электр энергетика тизимида фақат частота оғишидан кейингина ишлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish485. Частотани ростлаш режимида Фойдаланувчиларнинг частотани бошқариш бўйича хизматлар тақдим этишда иштирок этиши шарт. Частотани ростлаш қўшимча хизмат ҳисобланади ва қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартнома асосида тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish486. Тизим оператори электр энергетика тизимини эксплуатациясига бўлган техник талаблар асосида частотани ростлашга жалб этилиши лозим бўлган Фойдаланувчиларни белгилаш ҳуқуқига эга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish487. Частотани ростлаш — частотани автоматик ростлаш ва частотани қўлда ростлашдан иборат. Электр энергетика тизимида частотани ростлаш қуйидагилар орқали таъминланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчастотани автоматик ростлаш қурилмалари билан жиҳозланган генерацияловчи модуллар ишлаб чиқаришини автоматик бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини сақлаш тизимларини (зарядлаш/разрядлашни) автоматик бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishистеъмол юкламасини автоматик ростлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модулларни диспетчер кўрсатмалари асосида қўлда бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини сақлаш тизимларини (зарядлаш/разрядлашни) диспетчер кўрсатмалари асосида қўлда бошқариш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishистеъмол юкламасини қўлда бошқариш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish488. Частотани ростлаш мазкур Қоидаларнинг III бўлими ва уланиш шартномасига мувофиқ частотани ростлаш имкониятига эга бўлиши керак бўлган барча генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари томонидан таъминланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари частотани ростлаш бўйича хизматлар тақдим этиш учун Тизим оператори кўрсатмаларига мувофиқ частотавий-сезувчан режимда ишлашлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish489. Частотани автоматик бошқаришни таъминлайдиган барча генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари доимий автоматик частотавий-сезувчан режимда ишлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори генерацияловчи модулларга техник носозликлар юз берганида ёки тегишли ускунани беқарор ишлаган ҳолатида частотавий-сезувчан бўлмаган режимда вақтинчалик ишлашига рухсат бериши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish490. Частотани қўлда ростлашни таъминлайдиган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари частотавий-сезувчан режимда ишлашлари шарт эмас, аммо улар Тизим операторининг кўрсатмасида белгиланган чиқувчи актив қувват ўрнатмасига амал қилишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish491. Генерацияловчи модуллар операторлари ва электр энергиясини сақлаш тизимлари операторлари частотани ўзгартириш бўйича автоматик ростлагичининг ҳаракатини ёки чиқишдаги актив қувватини қўлда ростлаш бўйича Диспетчер кўрсатмасини фақатгина ходимлар, станция ёки жамоат хавфсизлигига таҳдид мавжуд бўлгандагина бекор қилишга ёки ўзгартиришга ҳақлидир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish492. Частотани ростлаш диапазони — бу генерацияловчи модулнинг иккала йўналишда, юқорига ва пастга частотани ростлаш учун мавжуд бўлган актив қуввати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу диапазон частота ростлашда иштирок этувчи генерацияловчи модуллар номинал актив қувватининг камида ±5 фоизни ташкил этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish493. Частотани бошқариш учун Ўзбекистон Республикаси ягона электр энергетика тизимида ўз таркибига айланувчи захирани ва тез ишга тушувчи генерацияловчи модуллар захирасини олувчи минимал захиранинг умумий қуввати энг камида электр энергетика тизимидаги энг катта генерацияловчи модул қувватига мос келиши керак ва имкон қадар бутун электр энергетика тизими бўйича бир текис тақсимланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish494. Частотани автоматик ростлаш мазкур Қоидаларнинг 487-бандида белгиланган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари томонидан доимий равишда 49,80 — 50,20 Нz диапазонда таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЯгона электр энергетика тизимининг ҳафта давомида 8 соат 24 дақиқагача 49,60-50,40 Нz диапазонда ишлашига рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish495. Частотани автоматик ростлаш мазкур Қоидаларнинг 487-бандида белгиланган Тизим операторининг сўрови бўйича генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари томонидан 47,20 — 49,60 Нz диапазонларда ва истисно ҳолатларда алоҳида генерацияловчи модулларнинг хавфсизлик бўйича чекловларига зид бўлмаса 50,50 — 52,00 Нz диапазонларда (қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномага мувофиқ) таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish496. Генерацияловчи модулларнинг частотасини қўлда ростлаш Тизим операторининг частотанинг оғишига жавобан чиқишдаги актив қувватини ўзгартиришга нисбатан талабларини бажариш билан таъминланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБундай хизмат мазкур Қоидаларнинг 492 ва 493-бандларида белгиланган частотани автоматик бошқариш билан бир хил шартларда ва диапазонларда тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish497. Частота ўзгариши билан боғлиқ частотани бошқаришни амалга оширувчи ҳар бир қўшимча хизмат кўрсатувчи операторлар чиқишдаги актив қувватининг таъсир жавоб тезлигини ўзгартириш даражаси ишончлилиги қўшимча хизматлар тақдим этиш тўғрисидаги шартноманинг шартларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Актив қувват балансини ростлаш режими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish498. Актив қувват балансини ростлаш режими оператив режимда қувват оғишларини ростлаш тамойилига асосланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори актив қувват балансини ростлашни барча ҳақиқий трансчегаравий қувват оқимларини жами режадаги қувват оқимларига нисбатини назорат қилган ҳолда амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish499. Актив қувват бўйича балансни бошқариш актив қувват балансини автоматик ростлаш ва актив қувват балансини қўлда ростлашдан ташкил топади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергетика тизимида актив қувват балансини қуйидагилар орқали таъминланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модуллар актив қувватини автоматик ростлаш орқали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини сақлаш тизимларини автоматик зарядлаш/разрядлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishистеъмол юкламасини автоматик ростлаш воситалари орқали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модулларни Диспетчер кўрсатмалари асосида қўлда бошқариш орқали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishистеъмол юкламасини қўлда ростлаш орқали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishистеъмолчилар томонида юкламани бошқариш бўйича тадбирлар орқали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМарказий Осиё бирлашган энергетика тизими таркибига кирувчи ва параллел ишлаш шартномасининг томонлари ҳисобланувчи ташқи электр энергетика тизимлар орқали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқа ташқи боғлиқ бўлган Томонлар билан ҳамкорликда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish500. Актив қувватни ростлаш бу қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномага асосан Тизим операторига ихтиёрий тақдим этиладиган хизмат.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish501. Тизим оператори ягона электр энергетика тизими ишига бўлган техник талабларга асосланган ҳолда актив қувватни ростлаш бўйича хизматларни тақдим этиш бўйича Фойдаланувчиларни танлашга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish502. Актив қувват балансини автоматик ростлаш юклама частотасини иккиламчи автоматик бошқариш имкониятига эга бўлган барча қўшимча хизмат кўрсатувчилар томонидан таъминланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЮклама ва частотани автоматик иккиламчи ростлаш учун фойдаланилувчи мавжуд бўлган инфратузилма кирувчи сигналлар, ишлаб чиқариш, актив қувват балансини бошқариш сигналларини узатиш ва қабул қилиш ҳамда қайта ишлаш учун қўлланилади (Диспетчерлик марказларидаги ва генерацияловчи қурилмаларидаги барча ростлагичлар «қувватни ростлаш режими»га созланади, яъни ACE=ΔP).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish503. Актив қувват балансини ростлаш бўйича хизматлар қўшни энергетика тизимлари томонидан тезкор ёрдам уларнинг тизим операторлари ва Тизим оператори ўртасида қарама-қарши савдолар (counter trading) ўтказиш, тизимлар ўртасидаги боғланишлар бўйича қувват алмашиш графикларини қайта режалаштириш ва бошқа шаклларда тақдим этилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish504. Актив қувват балансини автоматик ростлаш хизматларини тақдим этувчи барча қўшимча хизмат кўрсатувчилар актив қувват оғишлари бўйича узлуксиз автоматик ростлаш режимида ишлашлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish505. Актив қувват балансини қўлда ростлаш хизматларини тақдим этувчи барча қўшимча хизмат кўрсатувчилар Тизим оператори диспетчерлик хизматининг тегишли йўриқномаларига мувофиқ, чиқишдаги актив қувватини ўзгартириш тўғрисидаги сўровига ўз вақтида жавоб бериши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish506. Актив қувват балансини бошқариш диапазони — бу қўшимча хизмат кўрсатувчиларни актив қувват балансини бошқариш учун иккала йўналишда, яъни юкламани ошириш ва юкламани пасайтириш учун мавжуд бўлган актив қувват диапазони ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу диапазон актив қувват балансини ростлашда иштирок этувчи қўшимча хизмат кўрсатувчиларнинг номинал актив қувватидан камида ±10 фоизни ташкил қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish507. Электр энергетика тизимида актив қувват балансини ростлаш учун жами умумий захира вақт ўтиши билан ўзгариши ва Тизим оператори томонидан турли иш оралиқлари учун белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАктив қувват балансини назорат қилиш учун умумий захира йиғиндиси камида ростлашнинг юқори диапазони учун электр энергетика тизимидаги энг катта генерацияловчи модулнинг қувватига ва ростлашнинг қуйи диапазони учун электр энергетика тизимидаги энг катта юкламага тенг бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish508. Қўшимча хизмат кўрсатувчиларнинг актив қувват балансини қўлда ростлаши, қувват оғишида Тизим операторининг генерацияловчи модулнинг актив қувватини ўзгартириш бўйича кўрсатмасини бажариш орқали таъминланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish509. Қувват оғишида актив қувват балансини бошқаришни амалга ошираётган ҳар бир қўшимча хизмат кўрсатувчи томонидан актив қувват етказиб бериш ҳажми, актив қувват ишлаб чиқаришни ўзгартириш тезлиги ва актив қувват ишлаб чиқариш барқарорлиги қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномада кўзда тутилган тартибда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish510. Истеъмолни автоматик ва қўлда ростлашда, шунингдек актив қувват балансини бошқариш режимида қўлланиладиган истеъмолчи юкламасини ростлаш чоралари Қоидаларнинг XI бўлими 4-бобида белгиланган электр энергетика тизимини ҳимоялаш чоралари билан бир хил тузилмага асосланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-боб. Кучланишни (реактив қувватни) ростлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Кучланишни (реактив қувватни) ростлашнинг мақсади, мезонлари ва талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish511. Узатиш тизимида кучланиш графикларини ростлашни амалга ошириш билан кучланишни ростлаш ва реактив қувват оқимларини ростлаш билан реактив қувватни ростлаш бир-бирига боғланган ва ўзаро боғлиқ жараён бўлиб, уларни кучланишни (реактив қувватни) ростлаш деб номланувчи ягона жараён сифатида кўриш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish512. Электр энергетика тизимида кучланишни (реактив қувватни) ростлашнинг асосий мақсадлари қуйидагилардан иборат:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори томонидан ишлаб чиқилган электр энергетика тизимидаги кучланиш графикларига қатъий риоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимидаги кучланиш даражасини тегишли ускуналарнинг техник параметрлари билан белгиланувчи чегараларида таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив қувватнинг йўқолишларини қисқартиришга эришиш мақсадида реактив қувват оқимларини чеклаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимида кучланиш даражасини ушлаб туриш ва шу орқали бутун электр энергетика тизимининг барқарорлигини ва хавфсизлигини таъминлаш учун етарлича реактив қувват етказиб бериш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish513. Узатиш тизимида кучланишни (реактив қувватни) ростлаш Тизим оператори томонидан қуйидагилардан фойдаланган ҳолда амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модуллар, жумладан анъанавий ва қайта тикланувчи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини сақлаш тизимлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимида кучланишни ростлаш воситалари ва қурилмаларидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимига уланган Фойдаланувчилар томонидан бошқарилувчи кучланишни ростлаш қурилмаларидан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish514. Ўзбекистон Республикасининг электр узатиш тизимида кучланишни (реактив қувватни) ростлаш бўйича оператив тадбирлар мазкур Қоидалар ва бошқа техник ҳужжатлар, шу жумладан Ягона электр энергетикаси тизимида кучланиш ва реактив қувватни ростлаш йўриқномаси асосида бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish515. Электр энергетика тизимининг узатиш тармоқларига уланиш нуқталаридаги кучланиш даражасини ушлаб туришга асосий талаб техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлари билан белгиланади ҳамда қуйидаги диапазонларда таъминланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишнинг нормал оғиши берилган қийматдан ±5 фоиздан ошмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишнинг максимал оғиши берилган қийматдан ±10 фоиздан ошмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавария вазиятларидаги частота пасайиши давомида минимал кучланиш частотанинг ҳар 1 Нz га пасайишига тўғри пропорционал равишда 1 фоизга пасайиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish516. Кучланиш даражасига нисбатан алоҳида талаб бу қуйидагилардан иборат бўлган узатиш тизимида максимал йўл қўйилган кучланишдир:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish500 kV кучланиш поғонаси учун — 525 kV;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish220 kV кучланиш поғонаси учун — 252 kV;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish110 kV кучланиш поғонаси учун — 126 kV.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish517. Узатиш тизимининг кўпчилик тугунлари учун базавий кучланиш — бу номинал кучланишдир, бироқ Тизим оператори электр энергетика тизимининг хусусиятлари, узатиш тизимининг тегишли қисмидаги реактив қувват баланси ва эксплуатациянинг умумий шартларига боғлиқ равишда бошқа қийматларни бериши ҳам мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish518. Кучланишнинг нормал тебранишлари давомийлиги чегараси йўқ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish519. Мазкур Қоидаларнинг 516-бандида белгиланган кучланишнинг максимал оғишига техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларида белгилангандек кунлик вақтнинг 5 фоиздан ошмаган муддат давомида йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish520. Чегараолди подстанцияларда кучланишнинг талаб этилган даражалари қўшни давлатлар энерготизимлари операторлари билан келишилиши лозим бўлган қийматлар ҳисобланади ва қоида бўйича тизимлараро бирлашма тўғрисидаги шартномада кўрсатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧегараолди подстанциялардаги ишчи кучланиш имкон борича берилган қийматларга яқин ушлаб турилиши лозим. Ушбу қийматлар электр энергетика тизимининг қолган қисмига таъсир қилмаса, оператив режимда белгиланган кучланиш чегараларидан фарқли бўлишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish521. Тизим оператори Қоидаларнинг мазкур бўлими талаблари ва санаб ўтилган техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар асосида электр энергетика тизимида кучланишни ростлаш бўйича йўриқнома ишлаб чиқиши лозим. Ушбу йўриқнома реактив қувватни ростлашга тааллуқли низомларни ҳам ўз ичига олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish522. Узатиш тизимининг асосий тармоқларининг ўта юкланишлар натижасида юзага келадиган узатиш тармоқларининг ўтказувчанлик имконияти пасайиши, улардаги йўқотишларнинг ортишини минималлаштириш мақсадида реактив қувват манбасига (истеъмолчига) яқин жойда реактив қувват компенсация қилиниши ва мувозанатланиши керак. Бунга боғлиқ равишда узатиш тизимининг тугунларида генерацияланувчи ва истеъмол қилинувчи реактив қувват ўртасидаги мувозанат доимо ушлаб турилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish523. Электр тармоқларида реактив қувват оқимлари эксплуатация шароитларидан келиб чиқиб минимал даражада ушлаб турилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish524. Тизим оператори узатиш тизими объектларидаги кучланиш ва реактив қувватнинг мувофиқлигини таъминлаш учун қуйидагиларни амалга оширади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимига бевосита уланган шунтловчи реакторлар ва конденсатор батареяларни ёқиш/ўчириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр узатиш тармоқларини ёқиш/ўчириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтрансформатор ва автотрансформаторларнинг юклама остида кучланишни ростлагичларини ўзгартириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинхрон ва статик компенсаторларнинг иш режими ва берилган кучланишини ўзгартириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish525. Бирлашган энергетика тизимининг иш режимига таъсир қилиши мумкин бўлган эксплуатация шароитларига боғлиқ равишда ёки кучланишни (реактив қувватни) ростлаш бўйича қўшимча хизматлар тўғрисида тизимлар ўртасидаги шартнома асосида қўшни давлатлар электр энергетика тизимлари операторлари нормал иш режимларида ва (ёки) авария вазиятларида алмашув учун реактив қувватнинг ҳажми ҳақида келишиб оладилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Кучланишни (реактив қувватни) ростлаш жараёнини режалаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish526. Тизим оператори кучланишни (реактив қувватни) ростлашни қуйидаги мезонлар асосида режалаштиради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизими тугунларидаги кучланишнинг йўл қўйилган чегаралари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизими бўйича ва қўшни электр энергетика тизимилар билан чегара орқали реактив қувват оқимининг йўл қўйилган катталиклари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетика тизими турғунлиги бўйича захира;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимида актив қувватнинг минимал исрофи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish527. Кучланишни (реактив қувватни) ростлашни режалаштириш натижаси — бу кучланишни/реактив қувватни бирламчи ва иккиламчи ростлаш мақсадлари учун реактив қувватни зарурий захираларини таъминлашни оптималлаштириш ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish528. Кучланишни (реактив қувватни) ростлашни режалаштириш учун Тизим оператори тўлиқ ва мутлақ жавобгардир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Кучланиш (реактив қувват) графиклари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish529. Кучланишни (реактив қувватни) бирламчи ростлаш узатиш тизимининг тугунлари учун кучланиш ёки реактив қувватнинг олдиндан берилган графиклари асосида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКучланиш (реактив қувват) графиклари — кучланиш (реактив қувват)ни ростлаш режимидан фойдаланилишига боғлиқ равишда реактив қувватни генерациялаш (истеъмол қилиш)нинг берилган қийматларининг рўйхати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish530. Тизим оператори, ҳар ойнинг 20-санасидан кечиктирмаган ҳолда, келгуси уч ой учун узатиш тизимига муайян назорат (уланиш) нуқталарида кучланишнинг (реактив қувватнинг) берилган қийматларини ўз ичига олувчи кучланиш графикларини тузиши ва уларни барча тегишли субъектларга тақдим этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish531. Кучланиш (реактив қувват) графиги ҳар ҳафта янгиланиши мумкин ва Тизим оператори янгиланган графикни барча тегишли томонларга тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish532. Электр энергетика тизими ёки унинг бирор қисми ишидаги кутилмаган, олдиндан айтилмаган ва тўсатдан бўлган ўзгаришлар ҳолатида ёки фавқулодда вазиятда Тизим оператори кучланиш (реактив қувват) графигини ҳар куни янгилаб бориши ёки ўзгартирилган графикка мувофиқ диспетчерлик кўрсатмасини бериши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish533. Тизим оператори Фойдаланувчилар томонидан кучланиш графикларига ва ўзи томонидан берилган кучланишни/реактив қувватни ростлашга тааллуқли кўрсатмаларига риоя этилишини назорат қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish534. Кўрсатмага риоя этмаслик ҳолатида, Тизим оператори ўз мажбуриятларини бажармаган Фойдаланувчи ҳисобидан кучланиш (реактив қувват)ни ростлашнинг бошқа воситаларини (қўшимча хизматлар тўғрисида шартнома асосида) жалб қилиш ҳуқуқига эга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish535. Электр станциялари операторлари ўз генерацияловчи модулларининг узатиш тизимига уланиш нуқтасидаги кучланиш даражасини кучланиш графигига мувофиқ ушлаб туриш учун жавобгардирлар. Ушбу талаб уларнинг ускуналарига ишлаб чиқариш заводлари томонидан белгиланган техник чегаралар доирасида бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish536. Тақсимлаш тизими операторлари ва узатиш тизимига бевосита уланган Истеъмолчилар уланиш нуқтасида қувват коэффициентини (cos φ) мазкур Қоидаларнинг III бўлимига ва (ёки) уланиш шартномасига мувофиқ олдиндан белгиланган чегараларда сақлаб туриш орқали уланиш нуқтасида реактив қувват оқимларининг минимал қийматларини сақлаб туришлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Кучланиш (реактив қувват)ни бирламчи (автоматик) ростлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish537. Кучланиш (реактив қувват)ни бирламчи ростлаш бу кучланишни (реактив қувватни) узатиш тизимида автоматик (оператив иш режимида) ростлаш ҳисобланади ва қуйидагилар орқали таъминланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модулларнинг кучланишни ростлаш қурилмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтрансформаторларнинг юклама остида кучланишни ростлагичлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувватнинг статик компенсаторлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish538. Кучланишни (реактив қувватни) бирламчи ростлаш, ростлаш қурилмаларини кучланиш (реактив қувват)нинг берилган қийматларига кўра автоматик ишлашига асосланади ва фақат кучланишни ўлчаш қурилмаси ва бошқаришнинг қайта алоқасидан таркиб топган, кучланишни (реактив қувватни) бирламчи ростлаш бўйича ростловчи ускуна томонидан таъминланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish539. Кучланишни (реактив қувватни) бирламчи ростлашни таъминловчи барча Томонлар, кучланишни (реактив қувватни) бирламчи ростлаш учун ростловчи ускуналар мажмуасини ўрнатишлари ва уларга хизмат кўрсатишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу талаб бошқарув сигналларини ва (ёки) кучланиш (реактив қувват)нинг ўрнатмаларини узатиш учун фойдаланиладиган алоқа каналларига ҳам татбиқ қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Кучланиш (реактив қувват)ни иккиламчи (қўлда) ростлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish540. Кучланишни (реактив қувватни) иккиламчи ростлаш — бу узатиш тизимида кучланишни (реактив қувватни) қўлда (автоматик бўлмаган) ростлаш ҳисобланади ва қуйидагилар ёрдамида таъминланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модулларнинг чиқишидаги реактив қувватини ростлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтрансформаторларнинг юклама остида кучланишни ростлагичлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинхрон компенсаторлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishстатик компенсаторлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшунтловчи реакторлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishконденсатор батареялар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр узатиш тармоқларини коммутациялаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish541. Кучланиш (реактив қувват)ни иккиламчи ростлаш фақат Тизим операторининг тўғридан-тўғри кўрсатмаси бўйича амалга оширилади ва эксплуатация давомида ишга солинади. Мазкур Қоидаларнинг 540-бандига қўшимча равишда, ростлаш қуйидаги йўллар орқали ҳам амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишни пасайтириш — Тизим операторининг номинал кучланишни берилган фоизга пасайтириш бўйича кўрсатмасига асосан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюкламани фавқулодда ўчириш — Тизим операторининг кўрсатмаси бўйича юкламани қўлда ўчириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish542. Тизим оператори ва кучланиш (реактив қувват)ни иккиламчи ростлашда иштирок этувчи станцияларни эксплуатация қилувчи барча Фойдаланувчилар, ўз ускуналарининг ҳамма вақт оператив режим ва уланиш шартларига мувофиқ кучланиш (реактив қувват)ни иккиламчи ростлаш талабларига мувофиқ бўлишини таъминлашлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Кучланиш (реактив қувват)ни офлайн режимда бошқариш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish543. Кучланиш (реактив қувват)ни офлайн режимда бошқариш бу кучланишни (реактив қувватни) автоматик ва қўлда ростлаш орқали узатиш тизимида реактив қувват оқимлари ва кучланиш графикларининг мувофиқлигини таъминлаш учун қўлланилувчи чоралар ва ҳаракатлар мажмуи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish544. Кучланиш (реактив қувват)ни офлайн ростлаш иш графикдан ташқари амалга оширилади ва қуйидагилар билан боғлиқ бўлади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтрансформаторнинг қўзғатишсиз қайта улаш қурилмаси ҳолатини ўзгартириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишсиз турган конденсатор батареяларини қайта улаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишсиз турган шунтловчи реакторларни қайта улаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-боб. Қўшимча хизматлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Қўшимча хизматларнинг тавсифи ва турлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish545. Қўшимча хизматлар бу ягона электр энергетика тизимини турғун ва хавфсиз ишлашини таъминлаш учун Тизим оператори томонидан фойдаланиладиган Фойдаланувчиларнинг ҳаракатлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish546. Ягона электр энергетика тизимида қуйидаги қўшимча хизматлар кўрсатилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетика тизимини мувозанатлаш — бу актив қувват (юклама) ва частотани ростлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланиш (реактив қувват)ни ростлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнолдан ишга тушириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Актив қувват (юклама) ва частотани мустақил тарзда автоматик ростлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish547. Частотани мустақил равишда автоматик ростлаш (жумладан, бирламчи ростлаш) — бу частота оғишига жавобан генерацияловчи модул ва электр энергиясини сақлаш тизимларининг чиқишдаги актив қувватини автоматик ростлаши ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish548. Бирламчи ростлаш — бу қўшимча хизмат ҳисобланади ва қўшимча хизматлар тўғрисидаги тегишли шартнома асосида тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish549. Бирламчи ростлаш частотанинг квази-турғун қиймати ± 100 mНz дан ортиқ оғиши ҳолатидан сўнг дарҳол ишга тушиши ва 30 сониядан кечикмай тўлақонли ишлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish550. Бирламчи захира — бу автоматик тарзда Ўзбекистон ягона электр энергетика тизими томонидан частотани тиклаш учун зарур бўлган ҳаракатларни бажариш учун етарли бўлган ишчи захира қиймати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish551. Барча генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари эксплуатация давомида доимий равишда бирламчи ростлашни таъминлашга қодир бўлишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори томонидан берилган енгиллик шартларига биноан ушбу мажбуриятдан озод қилинган ҳолатлар бундан мустасно.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish552. Частота ва актив қувват оқимини бирламчи автоматик ростлашни таъминловчи барча генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари доимий частотавий-сезувчан режимда ишлашлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГенерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари тегишли ускуналарининг техник носозлиги ёки барқарор ишламаслиги ҳолатида Тизим оператори уларга частотавий-сезгир режимда ишламасликларига вақтинчалик рухсат бериши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish553. Генерацияловчи модул операторига ва (ёки) электр энергиясини сақлаш тизими операторига фақатгина ходимлар, станция ва жамият хавфсизлигига таҳдид мавжуд бўлган ҳолларда бирламчи автоматик ростлашни бекор қилиш рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish554. Тизим оператори бирламчи автоматик ростлашда иштирок этувчи барча генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари учун бир кун олдин частота ўрнатмаларини тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish555. Махсус аттестациядан ўтган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларининг бирламчи автоматик ростлашда иштирок этиши мажбурий ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish556. Тизим оператори электр энергетика тизими эксплуатациясига қўйиладиган техник талаблардан келиб чиқиб, бирламчи ростлаш бўйича хизмат кўрсатувчи Фойдаланувчини танлашга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish557. Тизим оператори бирламчи ростлаш бўйича хизмат кўрсатувчилар фаолияти мониторингини қуйидаги эксплуатациявий параметрлар бўйича амалга оширади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishростлаш диапазонининг мавжудлиги — қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномада келишилган ростлаш диапазони исталган вақтда мавжуд бўлиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишга киритиш вақти — частота оғишига жавоб қайтариш вақти мазкур Қоидаларнинг 549-банди талабларига ва (ёки) қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномада белгиланган йўл қўйилган чегараларга мувофиқ келиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфойдаланилган ростлаш қуввати — жалб этилган бирламчи ростлаш захираси қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномага мувофиқ бўлиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхизмат кўрсатишнинг ишончлилиги — бирламчи ростлаш, иккиламчи ростлашнинг тегишли ҳажми билан алмаштирилмагунча фаол ҳолда қолиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Актив қувват (юклама) ва частотани марказлаштирилган ҳолда автоматик ростлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish558. Актив қувват (юклама) ва частотани марказлаштирилган ҳолда автоматик ростлаш (иккиламчи ростлаш) бу электр энергетика тизимида ёки унинг бирор қисмида икки томонлама мақсадни ўзида намоён этувчи генерациянинг марказлашган автоматик бошқариш функциясидир. Бунга қуйидагилар киради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетика тизимида актив қувват балансини имкон қадар режалаштирилган қийматларга яқин таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетика тизимидаги бузилишлар (носозликлар) натижасида частотанинг сезиларли оғиши ҳолатларида частотани тиклаш ва бунинг натижасида бирламчи ростлаш қобилиятини тиклаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish559. Иккиламчи ва учламчи даражали ростлаш учун умумий мажбурий захира қуйидаги икки хил усулда ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэҳтимоллик асосида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмумкин бўлган энг катта номутаносиблик (дисбаланс) асосида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish560. Эҳтимоллик усулига кўра олдинги ўн икки ойдан кам бўлмаган давр учун 15 дақиқалик ўртача одатий(доимий) бузилишлар (носозликлар) учун захиранинг қиймати (ACEo1) қуйидаги тенгламага кўра ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishACEo1=ACE + aFRRact + FRRact + RRact + IGCC + aFRRxb + mFRRxb + RRxb
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishACEo1 — 15 дақиқалик вақт оралиғида узатиш тизимининг маълум қисмидаги бузилишларнинг (оғишларининг) ўртача қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishACE — 15 дақиқалик вақт оралиғида узатиш тизимининг маълум қисмидаги бузилишларнинг (оғишларининг) ўртача статистик қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishaFRRact — 15 дақиқалик вақт оралиғида иккиламчи ростлашга киритилган актив қувватнинг ўртача қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmFRRact — 15 дақиқалик вақт оралиғида учламчи ростлашга киритилган актив қувватнинг ўртача қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRract — 15 дақиқалик вақт оралиғида ростлаш қисмидаги алмаштириш захирасининг фаоллаштирилган ўртача қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIGCC — 15 дақиқалик вақт оралиғида ростлаш учун платформа орқали фаоллаштирилган ўртача қувват;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishaFRRxb — 15 дақиқалик вақт оралиғида иккиламчи ростлаш учун тизимлараро фаоллаштирилган (қабул қилинган ёки узатилган) ўртача қувват;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmFRRxb — 15 дақиқалик вақт оралиғида бузилиш (носозлик) чегарасида учламчи ростлашда фаоллаштирилган ўртача қувват;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRRxb — 15 дақиқалик вақт оралиғида бошқа ростловчи қувват билан захирадан алмаштирилган ўртача қувват.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish561. Зарур иккиламчи ва учламчи захира (ACEo1) қийматлари оралиғидан энг юқори қийматнинг 1 фоиз қийматини олиб ташлаш ва қолган энг юқори қийматни қабул қилиш орқали аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish562. Иккиламчи ва учламчи ростлашларнинг умумий захира қийматлари йил давомида ростлаш оғишларининг 99 фоизини қоплаши керак. Шунга кўра биринчи навбатда қувватни фаоллаштириш учун зарур захира ҳисоблаб чиқилади, сўнгра худди шундай методология асосида қувватни пасайтириш учун захира ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish563. Мумкин бўлган энг катта номутаносиблик усули бу назорат зонасида юзага келиши мумкин бўлган энг катта оқим номутаносиблигини аниқлашдир. Улар юзага келиши мумкин бўлган энг катта салбий ва ижобий номутаносибликлар учун алоҳида аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish564. Зарур бўлган умумий иккиламчи ва учламчи ростлашнинг захира қиймати юқоридаги икки усулда ҳисобланганда, аниқланган энг юқори қийматлар қабул қилинади. Ҳисоблар қувватни ошириш ва пасайтириш учун алоҳида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish565. Энергияни бошқариш тизимининг (EMS) автоматик диспетчерлик бошқарув тизимида ёки частота ва қувватни автоматик бошқарув тизимида тегишли шартнома асосидаги модул(блок)лар ишлаётган бўлса умумий иккиламчи ва учламчи ростлаш захирасининг қиймати камайиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish566. Мумкин бўлган энг катта номутаносиблик қийматлари эҳтимоллик усули билан ҳисобланган қийматлардан катта бўлса, бу икки қиймат орасидаги фарққа мос келадиган захира қуввати қўшни бошқарув модуллари билан шартномалар асосида таъминланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish567. Электр энергетика тизими учун частота ва актив қувват оқимларини иккиламчи ростлаш захирасининг минимал қиймати мазкур Қоидаларга 24-иловага мувофиқ аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish568. Тизим оператори ягона электр энергетика тизимининг эксплуатация қилиш шартларига боғлиқ равишда, кунлик ёки соатлик даврлар учун иккиламчи захиранинг турли қийматларини аниқлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish569. Иккиламчи ростлаш барча техник талабларга мувофиқ бўлган ва Тизим операторидан бундай хизматларни кўрсатиш учун дастлабки аттестациядан ўтган генерацияловчи модуллар томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish570. Иккиламчи автоматик ростлашни таъминлаб берувчи барча генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари ушбу хизматларни шартномаларда белгиланган муддатларда тўлиқ кўрсатишлари шарт. Тизим оператори томонидан берилган енгиллик шартларига кўра ушбу мажбуриятдан озод қилинган ҳолатлар бундан мустасно.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish571. Тизим оператори иккиламчи ростлашни бошқариш бўйича сигналларни шакллантириш ва иккиламчи автоматик ростлашда иштирок этувчи генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларига узатиш мажбуриятини олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИккиламчи автоматик ростлашда иштирок этувчи генерацияловчи модулларнинг мажбуриятлари доимий амал қилиш режимида иккиламчи ростлаш сигналларига самарали, аниқ ва ишончли жавоб қайтаришдан иборат.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish572. Тизим оператори иккиламчи ростлашда иштирок этаётган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларининг ишини назорат қилишга ва тақдим этилаётган хизмат сифати қўшимча хизматлар кўрсатиш шартномасида кўрсатилган кўрсаткичлардан паст бўлса, исталган вақтда ушбу хизматни тўхтатишга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish573. Тизим оператори иккиламчи ростлаш бўйича хизмат кўрсатувчиларнинг қуйидаги эксплуатация параметрларини назорат қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishростлаш диапазонининг мавжудлиги — қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномада келишилган ростлаш диапазони исталган вақтда мавжуд бўлиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхизматни ишга тушириш вақт — турткилар содир бўлган ҳолатда ва (ёки) қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномага мувофиқ иккиламчи ростлаш захираси белгиланган вақт оралиғида ишга туширилиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхизмат кўрсатиш барқарорлиги — қачон иккиламчи ростлаш генерацияловчи модул ёки юкламанинг ишдан чиқишини компенсация қилиш учун фойдаланилганда, иккиламчи ростлаш тегишли миқдорда учламчи ростлаш билан алмаштирилмагунига қадар ишда қолиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishжавоб қайтариш вақти — бошқариш сигналларининг кечикиш вақти қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномада белгиланган йўл қўйилган чегараларга мувофиқ бўлиши, лекин 2 дақиқадан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхизмат кўрсатиш сифати — узатиладиган бошқарув қуввати эгри чизиғи бошқариш сигнали эгри чизиғига имкон қадар яқин бўлиши керак. Бошқариш сигналининг қуввати амплитудасидан 5 фоизгача оғишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish574. Мазкур Қоидаларнинг 572-бандида келтирилган ҳолат юзага келган тақдирда Тизим оператори иккиламчи ростлаш бўйича бошқа хизмат кўрсатувчидан иккиламчи ростлаш хизматлари кўрсатишга қўшимча сўров беришга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Актив қувват ва частотани қўлда ростлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish575. Актив қувват ва частотани қўлда ростлаш (учламчи ростлаш) ягона электр энергетика тизимида актив қувват балансини ёки Марказий Осиё бирлашган энергетика тизимида ишчи частотани тиклаш мақсадида амалга ошириладиган, генерацияловчи модул ўрнатмасини ёки Фойдаланувчилар ускуналарининг юкланишини қўлда ўзгартириш ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish576. Учламчи ростлаш қуйидагилардан фойдаланган ҳолда амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетика тизимидаги генерацияловчи модуллар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетика тизимида Диспетчер томонидан бошқариладиган (Истеъмолчилар) юкламалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетика тизимидаги электр энергиясини сақлаш тизимлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқа (қўшни) электр энергетика тизимлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish577. Тизим оператори турли иш режимлари учун ўзи томондан белгиланадиган, лекин мавжуд иккиламчи ростлаш билан бирга электр энергетика тизимидаги қуйидагиларни ташкил топган йўқотилиши мумкин бўлган энг катта генерацияловчи модуллар қувватидан кам бўлмаган электр энергетика тизимида учламчи ростлаш бўйича хизматларнинг етарли ҳажмини таъминлаш учун жавобгар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетика тизимидаги энг катта генерацияловчи модул қуввати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishподстанция шиналарининг ўчиши натижасида генерацияловчи қувватларнинг йўқотилиши мумкин бўлган энг катта қуввати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish578. Эксплуатацияга киритиш вақти ва давомийлигига қараб учламчи ростлаш қуйидагича фарқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтез учламчи ростлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсекин учламчи ростлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish579. Тез учламчи ростлаш захираси уни ишга туширган вақтдан бошлаб 15 дақиқадан кечиктирмай тўлиқ мавжуд бўлиши ва иккиламчи ростлаш захирасини бўшатиш имконини бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТез учламчи ростлаш қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартнома доирасида тақдим этилиши лозим. Тез учламчи ростлаш захираси исталган вақтда мавжуд бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚўшимча хизматлар тўғрисидаги тегишли шартномада бошқа вақт давомийлиги қайд этилмаган бўлса тез учламчи ростлаш саккиз соат давомида барқарор бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish580. Электр энергетика тизимида «юксизлантириш» учун частота ва актив қувватга тегишли тез учламчи ростлаш захирасининг ҳажми электр энергетика тизимининг умумий шинасига уланган энг катта юкламанинг йўқотилишини қоплашга етарли бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Электр энергетика тизимида уланмаган қувват захираси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish581. Электр энергетика тизимининг уланмаган қувват захираси (секин учламчи ростлаш) тез учламчи ростлашни бўшатиш ва узоқ муддатда қувват ва частота балансини барқарорлаштириш учун мўлжалланган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУ ишга тушиш вақтидан бошлаб саккиз соатдан кейин тўлиқ ишга тушган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномада бошқа муддат белгиланмаган бўлса, қирқ саккиз соатдан кам бўлмаган вақт мобайнида барқарор (иш ҳолатида) бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish582. Электр энергетика тизимида қувватни ишга тушириш, «юклаш» режимидаги секин учламчи ростлаш захирасининг ҳажми электр энергетика тизимидаги энг катта қувватли генерацияловчи модулнинг йўқотилишини қоплаш учун етарли бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish583. Электр энергетика тизимида пастга қараб, «юксизлантириш» режимидаги секин учламчи ростлаш захирасининг ҳажми электр энергетика тизимининг умумий шинасига уланган энг катта юклама йўқотилишини қоплаш учун етарли бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish584. Тизим оператори учламчи ростлаш хизматларини кўрсатувчи Фойдаланувчиларнинг қуйидаги эксплуатация параметрларини мониторинг қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishростлаш захирасининг мавжудлиги — қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномада келишилган бошқариладиган ростлаш захирасининг доимий мавжудлигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхизматни фаоллаштириш вақти — ишга тушиш вақти мазкур Қоидаларнинг 579-бандига ва (ёки) қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномада қайд этилган вақтга мувофиқлигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхизмат барқарорлиги — дисбаланс ҳолати бошқа усуллар билан қайта ростланмагунча учламчи ростлаш амалда қолишини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтақдим этилаётган хизматлар сифати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishталаб этиладиган бошқариш қувватига нисбатан максимал хатолик 10 фоиздан, рухсат этиладиган кечикиш оралиғи — 15 сониядан кўп бўлмаслиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Вақтни бошқариш (кузатиб бориш)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish585. Тизим оператори электр энергетика тизимида вақтни бошқариш (кузатиб бориш) жараёнини мувофиқлаштириш учун масъул. Бунда Тизим оператори частотани координация қилувчи тизим операторидан частота бўйича топшириқ олади ва синхрон вақтга керакли тузатиш киритиш учун частотавий-сезувчан режимда ишлаётган барча Фойдаланувчилар ўртасида синхрон вақтни тарқатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish586. Тизим оператори умумий частота созламаларининг берилган қийматини фақатгина бирлашган энергетика тизимидан ажралганда ёки электр энергетика тизими қисман ёки тўлиқ ўчган ҳолатлардагина ўзгартиришга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish587. Фойдаланувчилар Тизим оператори кўрсатмаларига мувофиқ частота бўйича ўрнатмаларга доимий риоя қилишга масъулдирлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Кучланиш ва реактив қувватни ростлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish588. Тизим оператори, бошқа Томонларни жалб этиш орқали кучланиш ва реактив қувватни ростлаш имкониятини яратиш мақсадида ростлашнинг ушбу турларини тақдим этувчи Фойдаланувчиларга қуйидаги Диспетчерлик кўрсатмаларини беради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модулларга ва (ёки) кучланишни бирламчи ростлашни таъминловчи ҳар қандай бошқа Томонга кучланиш бўйича ўрнатмани;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модулларга ва (ёки) реактив қувватни бирламчи ростлашни таъминловчи ҳар қандай бошқа Томонга реактив қувват бўйича ўрнатмани;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модулларга ва (ёки) кучланишнинг иккиламчи ростлашни таъминловчи ҳар қандай бошқа Томонга берилган кучланишни тиклаш ва ушлаб туриш бўйича кўрсатмаларни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модулларга ва (ёки) реактив қувватнинг иккиламчи ростлашни таъминловчи ҳар қандай бошқа Томонга берилган реактив қувватни ишлаб чиқариш/истеъмол қилиш бўйича кўрсатмаларни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish589. Генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари Уланиш шартларига мувофиқ кучланиш ва реактив қувватни ростлаш имкониятига эга бўлишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish590. Генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари қуйидагиларни бажаришлари шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишнинг режа графикларига мувофиқ, келишилган чегараларда электр узатиш тизимига назорат (уланиш) нуқталарида кучланиш графикларига риоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишнинг режали графигини ўзгартириш бўйича диспетчерлик кўрсатмаларини ўз вақтида бажариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавария вазиятлари вужудга келганда, кучланиш (реактив қувват)нинг берилган графигига риоя қилиш мақсадида реактив қувватни ошириш бўйича диспетчерлик кўрсатмаларини бажариш. Бу синхрон генераторларнинг техник характеристикаларини бузмасдан генерацияловчи модулнинг актив қувватини пасайтирилишини талаб қилиши мумкин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдиспетчернинг берилган кучланишни ушлаб туриш режимидан реактив қувватни ушлаб туриш режимига ўтиш бўйича кўрсатмаларини оператив бажариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модуллар ишчи ҳолатда доимий ўрнатилган синхрон генераторлар ва электр энергетика тизими стабилизаторларининг қўзғатишини автоматик ростлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishберилган кучланиш графикларига риоя қилиниши устидан автоматик назоратни амалга ошириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish591. Генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари ўз техник параметрларига, актив ва реактив қувват тавсифига ҳамда Узатиш тизими оператори билан Уланиш шартномасига мувофиқ, кучланиш ва реактив қувватни бирламчи ва иккиламчи ростлашни таъминлашлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish592. Генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари томонидан кучланиш ва реактив қувватни бирламчи ва иккиламчи ростлаш бўйича хизматларни кўрсатишдаги тадбирлар генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларининг чиқишидаги актив қувватни қисқаришига олиб келмаса, пуллик хизмат кўрсатмаслиги ва уларга товон пули тўланмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish593. Тизим оператори Диспетчерининг кучланиш ва реактив қувватни ростлашни тақдим этиш борасидаги кўрсатмалари генерацияловчи модул ва электр энергиясини сақлаш тизимларининг актив қуввати ишлаб чиқаришини қисқаришига олиб келса компенсация қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГенерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари томонидан кўрсатилган хизматлар учун тегишли тўлов амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур тўлов қўшимча хизматлар тўғрисидаги тегишли шартномага ва бозор қоидаларига мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish594. Барча генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларига кучланиш ва реактив қувватни таъминлаш учун қўйиладиган мажбурий талаблардан ташқари, қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартномага мувофиқ шундай хизматлар ҳар қандай бошқа Фойдаланувчилар томонидан ҳам Тизим операторига тақдим этилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Нолдан ишга тушириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish595. Нолдан ишга тушириш бу электр энергетика тизимини қисман ёки тўлиқ ўчишига олиб келган йирик авариялар юз бергандан сўнг ягона электр энергетика тизимида тиклаш тадбирлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу тадбирларнинг дастлабки босқичи — ташқи электр таъминотисиз эксплуатацияга киритиш имкониятига эга бўлган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларини ишга тушириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish596. Нолдан ишга тушириш имкониятига эга бўлган барча генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари мазкур қўшимча хизматни тақдим этиш учун ўз ресурсларини (объектлари бошқарувини) Тизим операторига тақдим этишлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish597. Электр энергетика тизимини тиклаш режасида иштирок этиш учун танлаб олинган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларининг «нолдан ишга тушириш» қобилияти юзасидан ҳар йили камида бир марта синаш ўтказилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-боб. Оператив диспетчерлик алоқаси тизимларига талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish598. Электр энергетика тизимини оператив бошқаришда самарали ва ишончли алоқани таъминлаш Узатиш тизими оператори, Тизим оператори ва барча Фойдаланувчилар учун мажбурийдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish599. Мазкур Қоидаларнинг 598-банди талабларини бажариш учун Тизим оператори, Узатиш тизими оператори ва бошқа барча Фойдаланувчилар алоқа каналлари, технологик ва диспетчерлик алоқалари учун фойдаланиладиган каналларнинг захирасини ҳам нормал, ҳам авария режимлари учун тўлиқ таъминлашлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish600. Оператив режимда ишлаш учун фойдаланиладиган алоқа каналлари умумий фойдаланиш учун мўлжалланмаган ва умумий фойдаланишдаги алоқа каналларидан жисмонан ажратилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАжратилган алоқа воситаларидан фойдаланиш имкони бўлмаган тақдирда умумий фойдаланишдаги алоқа воситаларидан оператив режимда ишлаш учун фойдаланиш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish601. Реал вақт (оператив) режимида маълумот алмашувга қўйиладиган умумий талаблар — маълумотлар алмашуви энг юқори устуворлик билан,барча ахборот алмашинуви нуқталари ўртасидаги юқори ишончлиликка эга бўлган, ажратилган (ижарага олинган) тармоқдан (оптик толали, юқори частотали, радио-релели алоқа қурилмалари ёки умумий фойдаланишдаги алоқа тармоғи) фойдаланган ҳолда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish602. Электр энергетика тизимининг оператив иш режимида тармоқнинг ҳар қандай нуқтаси ўртасидаги маълумот узатилишининг кечикиши 1 сониядан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish603. Алоқа канали орқали узатиш тезлиги 64 kbit/s дан кам бўлмаслиги шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish604. Маълумот узатишнинг ҳар бир йўналиши учун тайёрлик коэффициенти 99,5 фоиздан паст бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish605. Оператив режимда овозли алоқага қўйиладиган умумий талаблар Қоидаларнинг 670-бандида кўрсатилган талабларга мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish606. Диспетчерлик марказлари оператив режимда овозли маълумотларни алмашиш учун махсус диспетчерлик алоқаси коммутаторлари билан жиҳозланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish607. Тизим оператори, унинг ҳудудий бўлинмалари, Узатиш тизими оператори, Тақсимлаш тизими оператори, Берк тақсимлаш тизими оператори, Электр станциялари операторлари ва бошқа навбатчи ходимлар ўртасидаги барча овозли алоқа иккала томонда ҳам узлуксиз ёзилиб борилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish608. Ёзувлар архивланиши ва камида беш йил сақланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish609. Барча Томонлар оператив режимда эксплуатация мақсадида фойдаланадиган алоқа воситаларига техник талаблар Узатиш тизими оператори ва Тизим операторлари томонидан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish610. Реал вақт режимида операцияларни (тадбирларни) амалга оширишда иштирок этувчи Томонлар кўрсатилган мақсадларда фойдаланиладиган алоқа воситаларининг оператори бўлиб, улар тегишли объектлардан фойдаланиш, техник хизмат кўрсатиш ва модернизация қилиш учун жавобгардирлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish611. Оператив режимда фойдаланиладиган алоқа воситаларига техник хизмат кўрсатиш ва (ёки) уларни янгилаш умумий захираланганлик ва ишончлиликни пасайтирмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVI бўлим. Кўзда тутилмаган ҳолатларни кўриб чиқиш, енгилликлар бериш ва маълумот алмашинуви бўйича умумий талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Кўзда тутилмаган ҳолатларни кўриб чиқиш тартиби ва қоидалар талабларини бажариш имкониятига таъсирлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish612. Асосланган сабабларга кўра мазкур Қоидалар доирасида ҳисобга олиш мумкин бўлмаган ҳолатлар юзага келса, Тегишли тизим оператори зудлик билан қабул қилиниши лозим бўлган ҳаракатлар юзасидан барча таъсир кўрган Томонлар, Вазирлик ва Регулятор билан муҳокама ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим оператори ва Томонлар ўртасидаги мавжуд вақт давомида келишувга эришилмаса, Тегишли тизим оператори холис оператор сифатида ҳаракат қилиб, тегишли чораларни белгилайди ҳамда ўз қарори ва уни қабул қилиш сабаблари ҳақида қисқа муддатда тегишли Томонлар, Вазирлик ва Регуляторни хабардор қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish613. Тегишли тизим оператори қарорлар қабул қилишда бошқа Томонлар фикрини ва ҳар қандай ҳолатда холис Томоннинг фикрини инобатга олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish614. Кўзда тутилмаган ҳодисадан сўнг Тегишли тизим оператори барча кўзда тутилмаган ҳолатлар ва ҳар қандай қабул қилинган қарорлар тўғрисидаги маълумотларни зудлик билан кўриб чиқилиши учун Тизим оператори, Вазирлик ва Регуляторга тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазирлик Регулятор билан келишган ҳолда ушбу ҳолат юзасидан қарор қабул қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish615. Томон форс-мажор ҳолатлар сабабли мазкур Қоидаларда белгиланган мажбуриятларини бажара олмаса, у бунинг сабабларини, ушбу сабабларнинг форс-мажор ҳолатлари деб ҳисобланиши учун асосни, давом этиш муддатини батафсил баён этиб, ушбу ҳолат таъсирига учраётган Томонлар, Вазирлик ва Регуляторга хабарнома юборади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish616. Ҳар қайси Томон учун форс-мажор ҳолати бу ушбу Томоннинг назорат доирасидан ташқарида бўлган ҳамда ушбу Қоидалар шартларининг бажарилмаслигига олиб келувчи ҳар қандай ҳолат ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТомонлар ходимлари ёки етказиб берувчиларининг ходимлари иштирокидаги иш ташлашлар, локаутлар ёки бошқа иш ташлашлардан ташқари, муқобил етказиб берувчилар мавжуд бўлганида, Томонларнинг харид қилиш бўйича битимларидаги камчиликлар туфайли электр энергияси, ёқилғи, транспорт, ускуналар ёки бошқа товарлар ёки хизматлардаги етказиб беришда келиб чиққан узилишлар ёки ҳар қандай етказиб берувчи томонидан тўловлар билан боғлиқ муаммолар сабабли етказиб бериш амалиётини рад этиш форс-мажор ҳолатлари бўлиб ҳисобланмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish617. Форс-мажор ҳолатларида Томонларнинг мажбуриятлар тўхтатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish618. Форс-мажор ҳолатлари етти кундан ортиқ давом этаётган барча вазиятларда, даъво қилувчи Томон барча таъсирга учраётган Томонларга ва Вазирликка ҳар еттинчи кун якунида ўз мажбуриятларини бажара олмаслиги сабабларини ҳамда ушбу ҳолатни бартараф этиш юзасидан ҳаракатларининг натижалари, ҳолатни форс-мажор деб ҳисобланишига асосларни, шунингдек, давом этиш муддати ҳақида маълумот берувчи билдирги (хабарнома) юборади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish619. Томонлардан бири форс-мажор ҳолати ҳақидаги даъвони асоссиз деб ҳисобласа, у ишни Вазирликка кўриб чиқиш учун киритиши мумкин. Вазирлик Регулятор билан келишган ҳолда ушбу ҳолат юзасидан қарор қабул қилади. Вазирлик мажбуриятларга риоя этмаслик сабаблари форс-мажор ҳолатлари ёки форс-мажор ҳолатларига боғлиқ эмас деб ҳисобласа, даъво қилган Томон ўз мажбуриятларидан озод деб ҳисобланмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Белгиланган талаблар бўйича истиснолар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish620. Вазирлик Тегишли тизим оператори ёки Фойдаланувчининг мурожаати бўйича янги ва мавжуд бўлган генерацияловчи модуллар ёки Истеъмолчи тармоқлари учун мазкур Қоидаларнинг бир ёки бир нечта бандлари талабларини енгилроқ ёки татбиқ этмаслик бўйича истисноларни (кейинги ўринларда енгиллик) тақдим этишни кўриб чиқади ва бериш мумкин деб топса, ўз хулосаси билан Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ҳолатда, ушбу Қоидаларнинг XII бўлимида кўзда тутилган оралиқ даврдаги вазиятлар бундан мустасно.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕнгиллик бериш мезонлари Вазирлик томонидан асослантирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish621. Енгилликлар электр энергетика тизимини ривожлантириш консепцияси, узатиш тизимини ривожлантириш режалари ижросини самарали ташкил этиш ва (ёки) ягона электр энергетика тизими барқарорлиги ва ишончли ишлашини таъминлаш ҳамда истеъмолчилар электр таъминоти ишончлилигини ошириш мақсадида ушбу тизимнинг чекланган қисмларини (заиф нуқталари) ривожлантириш мақсадида тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish622. Фойдаланувчилар объектларида жойлашган ускуналар ва қурилмаларга нисбатан Қоидаларнинг бир ёки бир нечта бандлари талабларига доир енгиллик берилишини сўрашлари мумкин. Бунда қуйидагиларни ўз ичига сўровнома Тегишли тизим операторига тақдим этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчи ёки потенциал Фойдаланувчининг идентификация маълумотлари ва қайта алоқа учун масъул шахс;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishенгиллик берилиши сўралаётган тизимнинг батафсил тавсифи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishенгиллик сўралаётган мазкур Қоидаларнинг талабларига ҳаволалар ва сўралаётган енгилликнинг батафсил тавсифи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтегишли тасдиқловчи ҳужжатлар билан асослаб бериш ва мазкур Қоидаларнинг XII бўлим, 2-бобида кўзда тутилган тартибдаги харажат ва фойданинг таҳлили;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсўралаётган енгилликнинг бошқа Фойдаланувчиларга салбий таъсир кўрсатмаслигининг исботи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish623. Талаблар бўйича енгиллик беришга сўров юборилгандан кейин икки ҳафта давомида Тегишли тизим оператори Фойдаланувчига сўров қабул қилинганлиги ёки қабул қилинмаганлигини тасдиқлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим оператори сўровни тўлақонли эмас деб ҳисобласа, Фойдаланувчи, сўров қайтариб олинган вақтдан бошлаб бир ой давомида қўшимча талаб қилинган маълумотларни тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчи ушбу муддат давомида сўралган маълумотларни тақдим этмаса, у ҳолда енгиллик тўғрисидаги сўров чақириб олинган деб ҳисобланади ва Вазирликка қуйидагиларни ўз ичига олувчи ҳисобот тақдим этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдастлабки сўралган енгиллик, жумладан Фойдаланувчи тақдим этган барча ахборотни ўз ичига олувчи маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўшимча сўралган маълумот таснифи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсўровнинг чақириб олинган деб тан олиниши учун асос.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish624. Тегишли тизим оператори бошқа операторлар билан биргаликда енгиллик бериш бўйича харажат ва фойданинг таҳлилини баҳолайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕнгиллик бериш учун сўров «C» ва «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбаларига, электр энергиясини сақлаш тизимларига ёхуд қуввати 100 MW га тенг ёки ундан юқори бўлган Истеъмолчини тақсимлаш тизимига, жумладан берк тақсимлаш тизимига уланишида сўралаётган бўлса, Тегишли тизим оператори баҳолашни Узатиш тизими оператори билан бирга олиб боради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish625. Тегишли тизим оператори енгиллик бериш учун сўров олинган вақтдан бошлаб бир ой давомида Вазирликка енгиллик бериш сўрови ва ўтказилган баҳолаш ҳисоботини тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish626. Вазирлик енгиллик бериш учун сўров олган вақтдан бошлаб бир ой давомида ушбу сўровни ўрганиб чиқади. Вазирлик Фойдаланувчидан ёки бошқа жалб этилган Томонлардан қўшимча маълумотларни талаб этса, ушбу муддат яна бир ойга узайтирилиши мумкин. Янги муддат тўлиқ маълумотлар олинган кундан бошлаб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish627. Фойдаланувчи ва потенциал оператор Вазирлик томонидан сўралган маълумотларни сўров берилган кундан бошлаб кўпи билан икки ой давомида тақдим этади. Фойдаланувчи ушбу муддат давомида сўралган маълумотларни тақдим этмаса сўров рад этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish628. Вазирлик ўрганиш натижаларига кўра енгиллик бериш учун асосланган таклифни тайёрлайди ва Вазирлар Маҳкамасига киритади. Вазирлик Маҳкамаси томонидан енгиллик берилганда, унинг давомийлиги ҳам белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish629. Вазирлик Вазирлар Маҳкамасининг енгиллик бериш қарори ҳақида Фойдаланувчини ва барча тегишли томонларни хабардор қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish630. Енгиллик бериш учун шарт-шароитлар ва асосий сабаблар долзарблигини йўқотганда, Вазирлик енгиллик бериш тўғрисидаги ҳужжатни муддатидан олдин бекор қилиш бўйича Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish631. Вазирлик тақдим этилган ёки рад этилган барча енгилликларнинг реестрини юритади. Реестр қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishенгиллик тақдим этилаётган ёки рад этилаётган талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishенгилликнинг мазмуни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishенгилликни тақдим этиш ёки рад этиш сабаблари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishенгиллик тақдим этилиш натижадорлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Маълумот (ахборот) алмашинуви бўйича умумий шартлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish632. Маълумот (ахборот) алмашинуви электр энергетика тизимининг иши, шунингдек, мазкур Қоидалар талабларини амалга ошириш учун муҳим ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБарча Томонлар ушбу Қоидалар ва унга асосан қабул қилинган техник регламентлар ҳамда уланиш шартномасида кўрсатилган маълумотларни белгиланган вақт ва сифатда тақдим этишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори ёки Узатиш тизими оператори томонидан қўшимча маълумотлар талаб қилинган тақдирда, мазкур боб ва Қоидаларнинг VII бўлими талабларига қатъий амал қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish633. Маълумот алмашинуви тегишлилиги бўйича Узатиш тизими оператори ва Тизим операторлари томонидан ташкил этилади ва мувофиқлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish634. Мазкур Қоидалар талабларига биноан қабул қилинган, алмашилган ёки узатилган ҳар қандай махфий (ўз ичига давлат сирини олмаган ва қонунчилик билан ҳимояланган маълумотлар, кейинги ўринларда — конфиденциал) маълумот, мазкур Қоидаларнинг 635 — 637-бандларида келтирилган профессионал этика (касбий сир) объекти ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish635. Профессионал этикага риоя этиш мажбурияти мазкур Қоидаларнинг таъсири доирасидаги барча шахс, орган ва ташкилотларга тааллуқли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish636. Ўз мажбуриятларини бажариш давомида шахслар, органлар ёки ташкилотлар томонидан қабул қилинган конфиденциал маълумотнинг, миллий қонунчилик ёки мазкур Қоидаларнинг бошқа низомлари доирасида, зарар олдини олишга қаратилган вазиятлардан ташқари, учинчи шахс ёки органга ошкор этилиши ман этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish637. Мазкур Қоидаларга мувофиқ конфиденциал маълумотларни олувчи ва тартибга солувчи органлар, ташкилотлар ва уларнинг ходимлари ёки шахслар, улардан миллий қонунчиликда ҳамда мазкур Қоидаларда белгиланган тартибга мувофиқ фақат ўз лавозим мажбуриятларини бажариш мақсадидагина фойдаланишлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish638. Маълумотларнинг конфиденциаллиги маълумотни (ахборотни) идентификациялаш билан таъминланади ва қуйидаги турларга бўлинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Умумий фойдаланиш учун» — конфиденциаллик белгиси мавжуд бўлмаган маълумот, ушбу маълумотлар ҳар қайси Томон учун фойдаланишга, жумладан жамоавий фойдаланиш учун рухсат этилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Хизмат доирасида фойдаланиш учун» — тегишли маълумот Фойдаланувчиларнинг (Томонларнинг) олдиндан белгиланган гуруҳлари учун фойдаланишга рухсат этилган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Конфиденциал» — ўзаро маълумот алмашинувчи томонлар ўртасида, ташкилотнинг ваколатли вакиллари томонидан фойдаланишга рухсат берилган маълумотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish639. Барча манфаатдор томонлар конфиденциал маълумотларни қайта ишлаш ва улардан фойдаланишда ушбу маълумотлардан нотўғри фойдаланиш, рухсат этилмаган ҳолатлар ҳамда ошкор бўлиш хавфини олдини олиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish640. Конфиденциаллик қуйидаги маълумотларга тааллуқли бўлмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishушбу банднинг бузилишидан ташқари, жамоатчилик учун очиқ ёки очиқ бўлиши шарт бўлган маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаълумот берувчи Томондан тақдим этилгунига қадар Олувчининг қонуний эгалигида бўлган маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishамалдаги қонунчилик ҳужжатлари ёки суд қарори билан белгиланган Қабул қилувчи томонидан ошкор этилиши шарт бўлган маълумотлар. Бундай маълумотлар ошкор қилинганда Қоидаларнинг 635-банди талаблари Қабул қилувчига нисбатан ҳам қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish641. Конфиденциаллик қоидалари, ҳар қайси Томонга суд, давлат органлари ва ташкилотларига ҳамда Вазирлик ва Регуляторга қонунчиликда белгиланган тартибда маълумот тақдим этилишига таъсир қилиши ёки мажбуриятларни чеклашига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish642. Маълумотлар алмашинишни самарали ташкил этиш учун Узатиш тизими оператори ва Тизим операторлари ҳамда Фойдаланувчилар ўртасида маълумотларни бошқариш ва уларнинг конфиденциаллиги бўйича ушбу Қоидаларда аниқлик киритилмаган ёки батафсил баён этилмаган масалалар бўйича ошкор қилмаслик тўғрисидаги битимлар тузишлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVII бўлим. Маълумотларни бошқариш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Маълумотларни тақдим этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish643. Барча Фойдаланувчилар мазкур Қоидалар талабларига мувофиқ, маълумотларни Тизим оператори ва Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган сифат, миқдор ва муддатларда тақдим этишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish644. Тизим оператори ва Узатиш тизими оператори ҳам мазкур Қоидалар талабларига мувофиқ маълумотларни белгиланган сифат, миқдор ва муддатларда тақдим этишга мажбур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish645. Фойдаланувчилар тақдим этиши лозим бўлган маълумотлар қуйидаги тоифалар бўйича гуруҳланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishлойиҳа маълумотлари — объектнинг ягона электр энергетика тизимига уланиши учун зарур бўлган маълумотлар (тадқиқот маълумотлари, лойиҳа, уланиш нуқтаси тафсилотлари, техник параметрлар ва ҳоказо);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрўйхатга олиш маълумотлари (ҳар бир уланиш шартномасида кўрсатилган) — Тизим оператори ва Узатиш тизими операторига узатиш тизимига уланишда тақдим этиладиган ва эксплуатация давомида тўлдириб (янгилаб) борилувчи маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрежалаштириш маълумотлари — Тизим оператори ва Узатиш тизими операторига узоқ муддатли ва оператив режалаштириш мақсадлари (ривожланиш режалари, фойдаланишдан чиқариш режалари, графиклар ва ҳоказо) учун тақдим этилувчи маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоператив маълумотлар — эксплуатация давомида, реал вақт ва унга яқин режимда Тизим операторига, шунингдек Тегишли тизим операторларига тақдим этилувчи маълумотлар (реал вақт режимидаги ўлчашлар, статуслар, хавф-хатар сигналлари ва ҳоказолар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсарҳисоб маълумотлар — турли хил ҳисобга олиш ва таҳлил мақсадлари учун (ҳисоблагичлар кўрсаткичлари, ҳодисаларнинг ёзувлари, ҳисоботлар ва ҳоказолар) эксплуатациядан кейин тақдим этиладиган маълумотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish646. Асосий маълумотлар рўйхати Қоидаларга 3 ва 11-иловаларга мувофиқ тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Маълумот алмашиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Маълумотлар алмашувчи Томонлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish647. Ягона электр энергетика тизими доирасида маълумотлар алмашиш жараёнида иштирок этувчи Томонлар рўйхати қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТақсимлаш тизими оператори / Берк тақсимлаш тизими оператори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчилар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқа Томонлар (давлат муассасалари, илмий муассасалар, профессионал ассоциациялар, кенг жамоатчилик ва ҳоказолар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташқи Томонлар (ўзаро боғлиқ ҳамкорлар, ассоциациялар ва ҳоказо).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish648. Маълумотлар алмашиш жараёнини маълумотларга эга бўлган томон Маълумотлар оператори, маълумотларни тақдим этаётган томон маълумотларни Етказиб берувчи, маълумотларни олувчи томон маълумотларни Олувчи, маълумотларни тақдим этувчи томон Маълумотлардан Фойдаланувчилар ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish649. Маълумотлар алмашиш жараёнини мувофиқлаштириш ва мониторинг қилиш мақсадида, шунингдек ахборот технологиялари, телекоммуникациялар ва офис жиҳозлари моддий-техник таъминотини уйғунлаштириш учун маълумот алмашиш координатори (кейинги ўринларда — Координатор) тайинланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish650. Координаторнинг мажбурияти ва жавобгарлиги:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаълумотлар алмашиш мониторинги, мувофиқлаштириш ва носозликларни бартараф қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаълумотлар алмашинуви учун ахборот технологияларини қўллаб-қувватлаш инфратузилмасини яратиш, унинг дастурий таъминоти, унга хизмат кўрсатиш (умумий даражада мавжуд бўлса, расмий веб-портал, глобал тармоқ ёки унга айнан бўлган умумий платформа);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаълумотлар алмашишнинг телекоммуникация таъминоти инфратузилмасини яратиш ва унга хизмат кўрсатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаълумотлар алмашиш форматларини, Фойдаланувчилар учун йўриқномалар ишлаб чиқиш ва тарқатиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish651. Координатор вазифасини Узатиш тизими оператори ёки у томонидан тайинланган бўлинма ёки ушбу вазифани бажариш учун махсус тайинлаган Томон бажаради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Маълумотлар алмашиш рўйхати
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish652. Маълумотлар алмашиш жараёнида маълумотлар қуйидаги турларга бўлинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиндивидуал маълумот — фақат бир Томонга тегишли бўлган маълумот;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishумумий маълумот — умумий индивидуал (шахсий) маълумотларни ва барча бошқа маълумотларнинг бирлаштирилиши натижасида олинган маълумотлар тўплами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпрогноз маълумоти — келгуси даврга тааллуқли барча маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреал вақт режимидаги маълумот — жорий даврга тааллуқли барча оператив маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishретроспектив (тарихий) маълумотлар — ўтган давр га тааллуқли барча маълумотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish653. Алмашиш учун маълумотлар рўйхати Қоидаларга биноан, шунингдек Томонлар ўртасида икки томонлама (кўп Томонлама) келишилган тартибда белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish654. Алмашиш лозим бўлган маълумотлар қуйидаги функционал гуруҳлар/маълумотлар турлари бўйича ажралади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) реал вақтдаги қувват оқимлари, қуйидагилар каби:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерация қувватини узатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувват истеъмоли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизими ва унинг узелларидаги қувват оқимлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтрансчегаравий қувват оқимлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) электр энергетика тизими тугунларидаги кучланиш профиллари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) реал вақт режимидаги оператив вазиятлар, кўрсаткич сигналлари ва хавф-хатар сигналлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishг) оператив режалаштириш маълумотлари, қуйидагилар каби:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехник хизмат кўрсатишнинг режалаштирилган маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхавфсизликни баҳолаш маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпрогноз маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishягона электр энергетика тизими захираларини баҳолаш маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўта юкланишлари (қувват ўтказа олмаслик, чекловлар) прогноз маълумотлари ва ҳ.к.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishд) электр энергиясини ҳисобга олиш маълумотлари, қуйидагилар каби:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishякуний графиклар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтизим хизматларини тақдим этиш ҳақида ҳақиқий маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдиспетчерлик журнали маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳисоблагич кўрсаткичлари ва ҳоказолар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishе) умумий маълумотлар, қуйидагилар каби:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоператив тадбирлардан кейинги таҳлилий маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтадқиқотлар натижаси бўйича маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоператив бўлмаган бошқа маълумотлар алмашинуви;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқа маълумотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish655. Маълумотларни ҳар бир алоҳида гуруҳлари (турлари) билан алмашувчи Томонлар тақдим этадиган маълумотларни алмашиш матрицаси Координатор томонидан Тизим оператори ва Узатиш тизими оператори билан бирга ишлаб чиқилади ва ҳар йили қайта кўриб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish656. Маълумотлар алмашиш матрицасидаги барча ўзгаришлар манфаатдор Томонлар билан келишилади, уйғунлаштириш жараёни Координатор томонидан мувофиқлаштирилади ва назорат қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Маълумотлар алмашиш шакллари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish657. Маълумотлар алмашиш шакллари мазкур Қоидалар ва бошқа тартиблар билан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish658. Маълумотлар алмашиш шакллари белгиланмаган бўлса, улар Координатор томонидан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish659. Барча маълумотлар алмашиш форматлари давлат тилида ишлаб чиқилади, трансчегаравий маълумот алмашиш учун фойдаланилувчи ва ҳар бир тегишли чегара олди (хорижий) Томонлар учун икки тилда тайёрланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish660. Маълумотлар алмашиш форматлари маълумотларни автоматик қайта ишлаш имкониятини максимал даражада таъминлаб берадиган шаклда ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish661. Овозли алоқа учун одатда ишлаб чиқиладиган ва тегишлича қўлланиладиган форматнинг алоҳида тури бу ягона электр энергетика тизимини бошқаришга тааллуқли алоқа учун фойдаланиладиган маҳаллий тилда олдиндан белгиланган ёки икки тилдаги асосий атамалар луғатидир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Маълумотлар алмашиш частотаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish662. Маълумотлар алмашиш частотаси маълумотларни тўплаш, тайёрлаш ва алмашиш даврийлигидан иборат. Маълумотлар алмашиш частотасидан барча жалб этилган Томонлар (маълумотлар алмашиш бўйича ҳамкорлар) фойдаланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish663. Томонлар ўртасида маълумотлар алмашиш, аввалдан белгиланган ёки келишилган шакл ва вақт графикларига мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish664. Юқори устуворликка эга маълумотлар билан ўз вақтида алмашишни таъминлаш учун, Координатор томонидан белгиланган ва барча манфаатдор Томонлар билан келишилган маълумотларнинг ҳар бир тўпламига маълумотлар билан алмашиш частотаси (МАЧ) белгиси қўйилади. Бунда мазкур Қоидаларнинг 654-банднинг:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«а», «б» ва «в» кичик бандларидаги реал вақтдаги оператив маълумотлар — юқори устуворлик ва тўлиқ захиралаш билан алмашилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«г» кичик бандидаги оператив режалаштириш маълумотлари — ўрта даражадаги устуворлик ва тўлиқ захиралаш билан алмашилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«д» кичик бандидаги электр энергиясини ҳисобга олиш маълумотлари — паст даражадаги устуворлик ва қисман захиралаш билан алмашилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«е» кичик бандидаги умумий маълумотлар — паст даражадаги устуворлик ва захиралашсиз алмашилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Коммуникацияларга талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish665. Реал вақтдаги оператив бошқарув маълумотлари алмашинувни энг юқори устуворликка эга маълумотлар алмашишнинг барча нуқталари орасидаги, ажратилган ва юқори ишончлиликка эга захира тармоғига эга бўлган тармоқдан (хизмат кўрсатиш линияси бўлиши мумкин, масалан, ипак толали оптик алоқа кабели) фойдаланиб амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish666. Режалаштириш ва прогноз маълумотлари алмашинуви қайта юклаш ўтказиш қобилиятини режалаштириш ва трансчегаравий тақсимлаш учун пастроқ устуворликдаги ажратилган линиядан фойдаланиш орқали амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЗахира опцияси сифатида электрон почта ва (ёки) махсус дастурий таъминотдан фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish667. Бошқа оператив режалаштириш маълумотлари алмашинуви электрон почта ва (ёки) махсус дастурий таъминотдан ҳамда электрон почта мавжуд бўлмаса ва маълумот алмашишга юқорида кўрсатилган талаблар ушбу мақсадлар учун фойдаланишга йўл қўйиш мумкин бўлган ҳолатлардагина паст устуворликдаги ажратилган тармоқлардан фойдаланиб амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish668. Электр энергиясини ҳисоби бўйича маълумотлар алмашинувида факсни захира имконияти каби қўллаш билан, фақат электрон почта ва (ёки) махсус дастурий таъминотдан фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish669. Умумий маълумотлар алмашинуви келишилган ҳолда электрон почта, факс, почта ва бошқа алоқа воситалари орқали амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish670. Тизим операциялари ва бошқариш жараёнлари доирасида овозли алоқа учун қуйидаги телекоммуникация воситаларидан фойдаланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмунтазам (одатий) овозли алоқа (электр энергетика тизимининг нормал ишлаш шароитларида) — реал вақт режимида режимда маълумотлар алмашиш учун ва (ёки) ижарага олинган, умумий фойдаланишдаги алоқа линиялари ва (ёки) мобил телефон алоқасидан ташқари, алоҳида ажратилган линия;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавариявий овозли алоқа (электр энергетика тизимини шовқинлар ва (ёки) электр энергиясини қисман ёки тўлиқ ўчган шароитларида) — диспетчерлик ва (ёки) захира диспетчерлик хонасида жойлашган фақат ушбу мақсадлар учун ажратилган линия, ижарага олинган умумий фойдаланишдаги линия ва шунингдек фақатгина ушбу мақсадлар учун мўлжалланган мобил алоқа воситалари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Маълумотларни қайта ишлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Маълумотларни текшириш ва валидация
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish671. Маълумотлар оператори ва (ёки) маълумотлар Етказиб берувчиси, Олувчига ва (ёки) маълумотлар Фойдаланувчисига маълумотларни юборишдан аввал уларни текшириши ва валидация тадбирларини ўтказиши шарт. Текширилган ёки валидацияланган маълумотлар тегишли шартларга мувофиқ тарзда белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish672. Верификация ёки валидация тадбири муваффақиятсиз бўлган ҳолатда, верификация ёки валидация шартлари қондирилмагунча, маълумотлар қайта ишланади. Маълумотларни текшириш ёки валидация такрорий рад этилган ҳолатда масъул субъект ушбу маълумотларни қайта ишлашни тўхтатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish673. Координатор текшириш ёки валидация жараёнларининг мониторинги ва мувофиқлаштиришда ёрдам кўрсатишга масъулдир. Бунда Координатор, ушбу жараённинг амалга оширилишини таъминлаш мақсадида, натижаларни қайта ишлаш учун маълумот алмашишини кузатиб боришга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Маълумотларни ёзиш, сақлаш ва архивга киритиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish674. Ҳар бир маълумот Олувчи, Етказиб берувчи ва маълумотлардан Фойдаланувчи, конфиденциаллик қоидалари бузилмагунига ёки хавф остида қолмагунига қадар, ўз тадбирлари доирасида олган маълумотларини ёзиш, сақлаш ва архивлаштириши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу банд маълумотлар алмашиш жараёнининг бошқа иштирокчилари билан келишилмаган бўлса, Координаторга нисбатан қўлланилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVIII бўлим. Хавфсизлик техникасини таъминлаш бўйича тадбирлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Хавфсизлик техникасини таъминлашнинг мақсади ва қўллаш соҳаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish675. Узатиш тизими оператори ва ҳар бир Фойдаланувчи ўзлари учун зарур (талаб этиладиган) хавфсизлик қоидаларини жорий этишлари керак, бироқ ушбу қоидалар мазкур Қоидаларда берилган умумий талабларга мувофиқ бўлиши ва қонунчиликка зид бўлмаслиги талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish676. Мазкур бўлимнинг мақсади — ускуналар ёки қурилмаларда иш олиб бориш ва (ёки) синашлар ўтказиш давомида ходимларни тизим таъсиридан ҳимоя қилишнинг асосий тамойилларига эришиш ва умумий тармоқ Фойдаланувчиларининг уланиш нуқтасига қадар юқори кучланишли тармоқларида хавфсизлик чораларини кўришни талаб қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish677. Хавфсизлик тадбирлари Узатиш тизими оператори ёки Фойдаланувчининг ускунаси ва (ёки) қурилмаларида иш олиб бориш ва (ёки) синашда ҳамда ёндош тизимларни ажратиш (изоляция) ва (ёки) ерга улаш зарурати туғилганда талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish678. Хавфсизлик техникасини таъминлаш бўйича тадбирлар қуйидагилар томонидан бажарилиши мажбурий ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТақсимлаш тизими операторлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтизимлари узатиш тизимига тўғридан-тўғри уланган Берк тақсимлаш тизими операторлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр станциялари операторларига, жумладан, тақсимлаш тармоғига уланган генерацияловчи модуллар операторлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини сақлаш тизимлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимига бевосита уланган Истеъмолчилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Хавфсизлик тадбирларини мувофиқлаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Хавфсизлик менежменти бўйича жавобгарлик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish679. Узатиш тизими оператори ва узатиш тизимида юқори кучланишли ускуна ёки қурилмаларда ишларни ва (ёки) синашларни амалга оширувчи Фойдаланувчиларда ходимлар хавфсизлигини таъминловчи ва бахтсиз ҳодисаларнинг олдини олиш мақсадида хавфсизлик қоидалари ишлаб чиқилган ва хавфсизлик менежменти тизими жорий этилган бўлиши шарт. Бунда барча белгиланган талаблар ва кўриладиган чоралар амалдаги қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish680. Узатиш тизими оператори, Тақсимлаш тизими оператор ва барча Электр станциялар операторлари, Электр энергиясини сақлаш тизимлари операторлари, Истеъмолчилар операторлари, жумладан, тармоқларига генерацияловчи модуллар уланган Берк тақсимлаш тизими операторлари барча тадбирларда хавфсизлик бўйича амалдаги қонунчиликда белгиланган талабларга ва мазкур Қоидаларга амал қилишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Хавфсизлик менежменти тизими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish681. Хавфсизлик менежменти тизими электр тармоқларида ёки уларга уланган қурилмаларда иш бажараётган ёки синашлар ўтказаётган барча ходимлар саломатлиги ва хавфсизлигини таъминлаш учун амалдаги хавфсизлик техникаси қоидалари ва бошқа қўлланилиши лозим бўлган талаблар, тартиблар ҳамда риоя қилиниши шарт бўлган ҳужжатлар, шунингдек ушбу ҳужжатларни расмийлаштириш тартибларини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishХавфсизлик менежменти тизими Узатиш тизими оператори ва бошқа Фойдаланувчилар томонидан Қоидалар талабларига мувофиқ татбиқ этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish682. Хавфсизлик менежменти тизими бажариладиган ишлар ёки синашлар ҳажми бўйича сўровларни ва уларни қайд этишга доир низомларни, ҳамда уланиш нуқтасидаги хавфсизликнинг тегишли чоралари ва хабардор қилишнинг талаб этилган муддатларини ўз ичига олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Хавфсизлик техникаси қоидаларини қабул қилиш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish683. Умумий уланиш нуқтасига эга бўлган ҳар бир Фойдаланувчи ва Узатиш тизими оператори уланиш шартномаси имзоланган вақтдан бошлаб олти ой ичида, янги уланишни эксплуатацияга киритишдан камида уч ой олдин электр қурилмаларини эксплуатация қилишда хавфсизлик техникаси қоидалари жорий этилганлиги тўғрисидаги батафсил маълумотларни алмашадилар ва уни Назорат қилувчи органга тақдим этадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУланишдан олдин Узатиш тизими оператори уланиш нуқтасида ишларни ёки синашларни амалга оширишга рухсат бериш учун Фойдаланувчининг изоляциялаш ва ерга улашларни бажаришда хавфсизлик қоидаларини қўллаш тартиби билан танишиб чиқиши ва келишиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish684. Уланиш нуқталарида эксплуатация чегараси мавжуд бўлган ҳолда иштирокчи Томонлар хавфсизлик менежменти тизимини қўллаш тартибини биргаликда ҳал этадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБарча ҳолатларда қабул қилинган хавфсизлик менежменти тизими хавфсизлик чораларини белгилаш ва уларни қўллаб туриш имконини бериши керак, агар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишлар ва (ёки) синашлар юқори кучланишли ускуналар ва аппаратларда эксплуатация чегаралари орқали олиб борилганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқа Томоннинг тизими изоляция қилинган ва (ёки) ерга уланганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish685. Томонлардан бирининг хавфсизлик менежменти тизимини жорий этишида ёки хавфсизлик талабларида ўзгариш бўлганда, ушбу Томон бу тўғрисида барча тегишли Томонларни қисқа муддатларда хабардор қилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Хавфсизлик координаторлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish686. Узатиш тизими оператори, шунингдек ҳар бир Фойдаланувчи тармоқ чегарасида олиб борилаётган ишларга оид хавфсизлик чораларига риоя этилиши устидан назоратни амалга ошириш мақсадида хавфсизлик масалалари бўйича координаторларни тайинлашлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishХавфсизлик бўйича координаторлар хавфсизлик менежменти тизимини жорий этишни мувофиқлаштириш ва ишларни хавфсиз бажариш учун жавобгардир. Улар зарур хавфсизлик чораларига риоя этилишини таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishХавфсизлик чоралари уланиш шартномасида келишилган ва бошқа Фойдаланувчиларга таъсир кўрсатадиган таъмирлаш ишларини муддатида якунлаш учун Ўзбекистон Республикасида амалда бўлган хавфсизлик техникаси қоидалари талабларига мувофиқ қайта улаш, изоляциялаш, ерга улаш, ишга рухсат бериш жараёнлари киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчилар координатор этиб тайинланган шахслар жойига етиб боргунга қадар ўчириш, қайта улаш, хавфсизлик занжирларини ҳосил қилиш ишларини тезкорлик билан бажариш учун махсус тайёргарлик ва билимга эга бўлган операторлар хизматидан фойдаланишлари мумкин. Хавфсизлик координатори хавфсизлик техникасини мувофиқлаштириш ишларининг Ўзбекистон Республикасида амалда бўлган хавфсизлик техникаси қоидалари ва мазкур Қоидаларда белгиланган талабларга мувофиқ олиб борилиши учун жавобгар бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish687. Узатиш тизими оператори тармоғида фақат махсус билимга эга бўлган ва электр энергетика объектларида ходимлар билан ишлашни ташкил этиш қоидаларини талаблари асосида тайёргарликдан ўтган шахсларгагина юқорида кўрсатилган функцияларни бажаришига рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishХавфсизлик техникаси бўйича ўқитиш ва йўриқномалар ўтказиш узлуксиз ва кўп босқичли бўлиши лозим. Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчилар жараёнларда иштирок этувчи (тегишли) барча ходимларнинг хавфсизлик техникаси қоидалари ва хавфсизлик менежменти тизими талабларига риоя қилишга доир доимий таълим олиши ва аттестациядан ўтказилиб бориши учун жавобгардир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Хавфсизлик техникасини таъминлаш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Хавфсизлик техникасини таъминлашнинг умумий шартлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish688. Узатиш тизимида юқори кучланишли ускуналарни эксплуатация қилиш, таъмирлаш ва (ёки) синашдан ўтказишни ташкил этиш жараёнларидаги хавфсизликни таъминлаш амалдаги қонунчилик ва меъёрий ҳужжатларга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизимида фаолият юритадиган Узатиш тизими оператори, Тизим оператори ва барча Фойдаланувчилар томонидан ушбу Қоидаларга қатъий риоя этилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур талаблар Узатиш тизими оператори ёки ҳар қандай Фойдаланувчи тармоқлари ичидаги ишлар ва (ёки) синашларга, шунингдек, бир неча Томонлар иштирок этган уланиш нуқтасидаги ишларга ва (ёки) синашларга тегишлидир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish689. Ишларни хавфсиз бажариш тартиб-қоидаларида алмашлаб улаш, изоляциялаш, ерга улаш, шунингдек, ишларни бажариш ва (ёки) синашларга тайёргарлик кўриш ҳамда рухсат бериш тартиблари кўрсатилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШунингдек, улар ишлар ва (ёки) синашлар тугатилганидан сўнг ускуна ишга туширишга тайёр бўлгандаги риоя қилиниши зарур бўлган тартибларни ҳам белгилаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Хабардор қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish690. Уланиш нуқтасида ишларни ва (ёки) синашларни олиб бориш билан боғлиқ ўчиришни келишиш учун ўчириш талаб этилишидан камида икки ҳафта олдин бошқа Томонларга ёзма ариза (хабарнома) тақдим этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎчириш учун ариза (хабарнома) бошқа Томоннинг техник бошқарувчиси томонидан тасдиқланиши керак. Аризани (хабарномани) олган Томон сўров олинган вақтдан бошлаб бир ҳафта муддатда ўчиришни бажаришга розилик бериши ёки бошқа иш графигини таклиф этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish691. Юқорида кўрсатилган хавфсизлик чораларини кўришни талаб этувчи режалаштирилмаган ишлар ва (ёки) синашлар амалга оширилган тақдирда, хавфсизлик чоралари координацияси телефон орқали ташкил қилиниши ва барча манфаатдор Томонларнинг розилиги билан тегишли ҳужжат билан тасдиқланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Хавфсизлик координациясини амалга ошириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish692. Ҳар бир уланган Томонлар учун хавфсизлик координатори томонидан хавфсизлик техникаси бўйича тегишли ҳужжатлар расмийлаштирилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу ҳужжатларда барча тадбирларни жумладан коммутация, изоляциялаш, ерга улаш ва ишлар ва (ёки) синашлар якунлангандан кейин ускунанинг ишлаш қобилиятини тиклаш учун бажариладиган тадбирлар кетма-кетлиги белгилаб берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish693. Хавфсизлик техникаси юзасидан барча тегишли ҳужжатлар бу бўйича сўров қилаётган координатор ва хавфсизлик техникаси тадбирларини бажарувчи координатор томонидан келишилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish694. Барча ишларнинг хавфсиз бажарилишини таъминловчи ташкилий ва техникавий чора-тадбирлар, жумладан коммутациялаш, изоляциялаш ва ерга улаш тадбирларини ўз ичига олган шаклларда кўрсатилган кетма-кетликка мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРежадаги ишлар ва (ёки) синашлар якунлангач, ускунанинг дастлабки конфигурациясига қайтариш ва ишга тушириш учун юқорида кўрсатилган кетма-кетликка тескари равишда техникавий тадбирлар амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Уланиш нуқтасининг ҳар икки томонида ишлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish695. Хавфсизлик чораларини кўришда уланиш нуқтасининг ҳар икки томонида ҳам ишлар ва (ёки) синашларни олиб бориш назарда тутилган бўлса, унда Томонлар ушбу чораларни келишишлари ҳамда уларнинг ҳар бири бўйича тегишли ҳужжатларни тайёрлаб, расмийлаштиришлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲар бир томон тайёрлаган ҳужжат таркибида бошқа томон тақдим этган ҳужжатга ҳавола берилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИшлашга рухсат уланиш нуқтасининг ҳар икки тарафидан ҳам берилган бўлса, хавфсизлик техникаси бўйича координаторлар уларни бир вақтда бекор қиладилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Иҳоталаш (изоляциялаш) тўғрисидаги келишув
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish696. Занжир ёки қурилма ўчирилгандан сўнг иккала Томоннинг хавфсизлик координаторлари иҳоталаш (изоляциялаш) тадбирлари бажарилиши керак бўлган жойни келишадилар. Мазкур келишув Томонлар тарафидан ёзма шаклда расмийлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish697. Иҳоталаш (изоляциялаш) жойи тўғрисидаги келишувга эришилмаган ҳолда ишлар тўхтатилади ва ишларни давом эттириш қатъий тақиқланади
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Иҳоталаш (изоляциялаш)ни амалга ошириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish698. Хавфсизлик чоралари келишилгандан сўнг мазкур Қоидаларнинг VIII бўлими 4-боб 4-параграфига мувофиқ, Томонлар иҳоталаш бўйича тадбирларни бажаришлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish699. Томонлар келишилган иҳоталаш тадбирлари амалга оширилганлиги ҳақида бир-бирини хабардор қилиши, иҳоталаш назарда тутилган қурилма(лар)ни уланиш нуқтасигача бир хиллигига амин бўлиши ва идентификаторини тасдиқлаши керак. Тасдиқлашда қуйидагилар кўрсатилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилманинг идентификацияси, номланиши, номенклатураси, рақамланиши ва (ёки) ҳар бир иҳоталаш нуқтасининг ҳолати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиҳоталаш қандай ҳолатда бажарилганлиги, изоляциялаш қурилмаси орқали ёки жисмоний ажратиш орқали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиҳоталаланганлик ҳолатидан қатъий назар изоляциялаш қурилмаси қаерда ишлатилганлиги:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиҳоталаш (изоляциялаш)-коммутация аппаратлари калитлари орқали амалга оширилган бўлса, калитларнинг махсус сейфда сақланиши, қулфланганлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиҳоталаш мосламалари манфаатдор Томоннинг хавфсизлик техникаси қоидаларига мос келувчи нуқтасида ўрнатилганлиги ёки маҳкамланганлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиҳоталашда жисмоний ажратишдан фойдаланиладиган бўлса, бундай ҳолатда Узатиш тизими оператори ёки Фойдаланувчи томонидан хавфсизлик техника қоидаларига мувофиқ жисмоний ажратиш амалга оширилганлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish700. Иҳоталашни тасдиқлаш икки томонлама ёзма равишда қайд этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Ерга улашни келишиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish701. Томонлар тарафидан изоляциялаш тасдиқлангандан сўнг сўров берувчи хавфсизлик техникаси тадбирларини бажарувчи координатор иккинчи Томон хавфсизлик координатори томонидан ерга улашни бажаришга рухсат сўрайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда ерга улашни бажариш олдиндан келишилган жойда амалга оширилиши тўғрисида икки Томонлама ёзма шаклда ҳужжатлар расмийлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish702. Ерга улаш нуқтаси бўйича Келишувга эришмагунга қадар ушбу тадбирларни амалга ошириш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Ерга улашни амалга ошириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish703. Иккала Томон хавфсизлик координатори келишилган нуқтада ерга улашни бажаради ва ерга улаш муваффақиятли ўрнатилганлигини тасдиқлайди. Томонлар сўров бераётган хавфсизлик координаторининг юқори кучланишли ускунасини ерга улаш кўзда тутилган уланиш нуқтасигача идентификациясини ҳам тасдиқлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТасдиқлашда қуйидагилар кўрсатилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюқори кучланишли ускунанинг идентификациясига тегишли маълумотлар, номланиши, номенклатураси, рақамланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishерга улашнинг ҳар бир нуқтасининг жойи ва тури.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕрга улаш ускуналари қуйидаги ҳолатларда қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқўзғалмас ва ерга уланган ҳолатда зулфинланган, ерга уловчи қурилма сақлагич калит билан беркитилган ва ушбу калит калитлар учун махсус сейфда, ишончли жойда сақланса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishманфаатдор Томоннинг хавфсизлик техникаси қоидаларига мувофиқ бошқа воситалар орқали бажарилса ва (ёки) маҳкамланса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish704. Ерга улашни тасдиқлаш икки томонлама қайд этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-§. Хавфсизлик техникаси юзасидан ҳисоботлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish705. Хавфсизлик координаторлари томонидан бажариладиган барча тадбирлар ўзаро келишилган бўлиши ва Томонларнинг бир-бирини хабардор этилиши, такроран сўзма-сўз қайтарилиши ва ёзма шаклда қайд этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish706. Ҳар икки Томон хавфсизлик техникаси бўйича зарур чоралар кўрилган ускунанинг идентификациясини келишиб оладилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСўров берувчи хавфсизлик координатори томонидан расмийлаштириладиган ишларни олиб бориш учун қуйидаги асосий талабларга жавоб берадиган ҳужжат тақдим этади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳужжат тушунарли ва аниқ бўлиши керак, унда ҳеч қандай қўшимча ёзувлар ёки тўғрилашларга йўл қўйилмайди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрақамлаш Узатиш тизими оператори ёки Фойдаланувчининг ихтиёри бўйича амалга оширилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсаналар стандарт форматга «кк-оо-йййй» эга бўлиб, вақт 24 соатлик форматда ва Ўзбекистон Республикасидаги вақт стандартига мос бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфамилияси, исми, отасининг исми бош ҳарфларда ва лавозимини ўз ичига олиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳужжатда қурилма ёки ускунанинг идентификация маълумоти бўлиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИшларни олиб бориш жойини кенгайтириш талаб этилса, қўшимча ҳужжат расмийлаштириш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-§. Авторизациялаш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish707. Иш олиб бориш учун тегишли рухсатнома имзоланиб, иш жойини тайёрлашга рухсатнома олинган ва хавфсизликни таъминлаш бўйича ташкилий-техник тадбирлар бажарилгандан кейин ишга киришиш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСўнгра сўров берувчи хавфсизлик координатори ишни авторизация қилиши, лекин синаш ўтказмаслиги мумкин. Синашларни олиб бориш мазкур Қоидаларнинг VII бўлим 4-боби 11-параграфида белгиланган тартибда олиб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАвторизациялаш тартиби тўлалигича сўров берувчи хавфсизлик координаторига тегишли Томоннинг ички иши ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-§. Синашларни ўтказиш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish708. Сўров юборган хавфсизлик координатори қуйидаги тадбирларнинг бажарилиши ҳамда якунланганилиги тўғрисида ёзма тасдиқ олмагунича, ушбу бўлим қўлланиладиган синашларни ўтказишга рухсат беришга ҳақли эмас. Бунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхавфсизлик координаторидан изоляциялаш тадбирлари ўтказиладиган жойдан бошқа нуқталарда ҳеч бир ходим ишламаётгани, синаш ўтказмаётгани, иш олиб боришга рухсатномада кўрсатиб ўтилган қурилма ва ускуналарда ишлаш ва синашларни ўтказишга ваколат берилмаганлиги тўғрисида ишонч ҳосил қилмагунича, шунингдек режалаштирилган синаш ишлари якунланмагунча ёки бекор қилинмагунча ҳамда сўров берувчи хавфсизлик координатори ижрочи хавфсизлик координаторини барча ишлар якунланганлиги ёки бекор қилинганлиги, шу билан талабларнинг бекор қилиниши мумкинлиги тўғрисида хабардор қилмагунча бундай рухсатномага эга бўлмайди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсўров берувчи хавфсизлик координатори синаш якунланиши ёки бекор қилиниши биланоқ ижрочи хавфсизлик координаторига бошқарувни қайтаради. Синашдан олдин синаш мақсадлари учун ерга улагич олиш зарур бўлса ва ушбу ерга улагич кейинчалик қайта ўрнатилмаса, унда ушбу ҳолат иккала Томон тарафидан қайд этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12-§. Тиклаш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish709. Ишлар ва (ёки) синашлар якунлангандан кейин, сўров берувчи хавфсизлик координатори ижрочи хавфсизлик координаторига эндиликда хавфсизлик чоралари талаб этилмаслиги ҳақида хабар беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish710. Шундан сўнг ҳар бир хавфсизлик координатори хавфсизликни таъминлаш бўйича келишилган техник тадбирларнинг бекор қилинишини ёзма шаклда тасдиқлайди ва уларни бекор қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish711. Хавфсизлик чораларини бекор қилиш ва алмаштириш кетма-кетлиги тасдиқланган режада кўрсатилганидек амалга оширилади ва ҳар бир босқичнинг ҳисоботи ва баённомаси уларни қўллаш учун фойдаланиладиган тафсилотлар билан бир хил бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish712. Хавфсизлик координаторларидан ҳеч бири барча ерга улагичлар олиб ташланганлигини ўзаро тасдиқламагунча, хавфсизлик чораларининг бир қисми ҳисобланган изоляциялашни олиш тўғрисида кўрсатма беришга ҳақли эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish713. Барча ерга улагичлар олиб ташланганлиги тасдиқлангач, хавфсизлик координатори изоляцияни олиб ташлашни мустақил ташкиллаштириши мумкин бўлади, бунда ушбу тадбирларни амалга ошириш тўлалигича хавфсизлик координаторининг ички иши ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Ўзаро боғлиқ талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Хавфсизлик тадбирлари ишончлилигининг йўқотилиши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish714. Ҳар қандай хавфсизлик тадбирлари бирор бир сабабга кўра самарасиз бўлса, ижрочи хавфсизлик координатори сўров берувчи хавфсизлик координаторини вужудга келган ёки келиш эҳтимоли бўлган вазият ҳақида батафсил, сабабларини кўрсатган ҳолда, дарҳол хабардор қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Экологик хавфсизликни таъминлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish715. Томонлар объект хавфсизлиги ва экологик хавфсизликка оид меъёрий ҳужжатлар талабларига риоя қилиш ҳамда атроф-муҳит муҳофазасини таъминлаш бўйича зарур чоралар кўрилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish716. Томонлар объектнинг ҳар қандай ҳудудига ходимлар киришидан аввал уларни мазкур объектга хос бўлган хавф-хатар ҳақида махсус воситалар ёрдамида огоҳлантириши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда вақтинчалик ёки доимий бўлиши мумкин бўлган хавфларни инобатга олиш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу хавфлар ифлосланиш ёки шу кабиларни ўз ичига олса, ходимлар махсус зарарсизлантириш ва ҳимоя воситалари билан таъминланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish717. Объектлардаги барча ишлар атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида амалдаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талаблари ҳамда электр станциялари ва тармоқларини техник эксплуатация қилиш ҳамда электр қурилмаларини эксплуатация қилишда хавфсизлик техникаси қоидалари талабларига мувофиқ бажарилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Текширувлар ўтказиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish718. Уланиш жойларидаги Томонларнинг раҳбарияти ва хавфсизлик масалалари бўйича вакиллари томонидан текширувларни осонлаштириш чоралари кўрилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Бошқариш тизимлари тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish719. Тизим оператори ва Фойдаланувчилар ускуналарнинг тизимли назорати бўйича мажбуриятларни белгиловчи графикларни ўзаро келишадилар ва ёзма шаклда тасдиқлайдилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУлар фақат битта Томон бир вақтнинг ўзида ускуна ёки қурилманинг ҳар қандай элементи учун жавобгарликни зиммасига олинишини кафолатлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Ҳужжатларни тайёрлаш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish720. Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчилар Узатиш тизими оператори узатиш тизимида ёки унга боғлиқ ҳар қандай бошқа тизимда юз берган барча эксплуатация жараёнларини қайд этувчи тегишли ҳужжатлар тизимига эга бўлишлари ҳамда иш ва (ёки) синашлар вақтида зарур хавфсизлик чораларини мувофиқлаштиришлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish721. Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчилар мазкур Қоидаларга мувофиқ, хавфсизликни мувофиқлаштириш билан боғлиқ барча ҳужжатларни, шу жумладан тегишли хабарларнинг хронологик ёзувини ва иш ва (ёки) синашлар учун хавфсизликни таъминлаш бўйича кўрилган чоралар тўғрисидаги батафсил ахборотни ўз ичига олган барча ҳужжатларни беш йилдан кам бўлмаган муддат давомида сақлашлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Узатиш тизими миқёсидаги хавфсизлик схемалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish722. Узатиш тизими оператори ва тегишли Фойдаланувчи ходимлар томонидан ўз вазифаларини бажариши учун етарли маълумот билан таъминловчи схемалар билан алмашиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Алоқалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish723. Узатиш тизими оператори алоқа воситаларининг заруратини асосли равишда белгилаб қўйган бўлса, бошқариш функцияларининг хавфсиз ва ишончли амалга оширилишини таъминлаш учун Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчилар ўртасида тегишли алоқа тизимлари ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish724. Узатиш тизими оператори ўз тизимининг хавфсиз ва ишончли ишлашини таъминлаш учун захира ёки муқобил алоқани ўрнатиш зарур деб қарор қабул қилса, унда бу воситалар тегишли Фойдаланувчилар билан келишилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish725. Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчилар назорат тадбирларини самарали мувофиқлаштирилишини таъминлаш учун телефон рақамлари рўйхати билан алмашишади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish726. Узатиш тизими оператори ва тегишли Фойдаланувчилар, қўшма операцион талаблар қўйган ҳолларда, тегишли рухсатномага эга бўлган ходимларнинг 24 соатлик иштирокини таъминлайдилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Оператив алоқа ва ўзаро ҳамкорлик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish727. Оператив алоқа Тизим оператори, Тегишли тизим оператори ва Фойдаланувчилар ўртасидаги ишончли алоқа тизимини яратиш ва ундан фойдаланиш тамойилларини қамраб олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish728. Оператив алоқа тамойиллари қуйидаги субъектларга қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТақсимлаш тизими оператори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБерк тақсимлаш тизими оператори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр станциялари операторлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимига уланган Истеъмолчилар операторлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТақсимлаш тизими оператори томонидан бу ҳақда хабардор қилинадиган, тақсимлаш тизимига уланган истеъмолчилар операторлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Оператив фаолият ва ҳодисалар тўғрисида хабар бериш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish729. Тегишли тизим операторлари ва Фойдаланувчилар бир-бирларини, оператив фаолият ва ҳодисалар тўғрисида, мазкур параграфда кўрсатилган тартиб ва услублар билан хабардор қилишлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish730. Тегишли тизим оператори томонидан Фойдаланувчи тизимининг ишида ўзгаришларга олиб келувчи операция режалаштирган ҳолда, Тегишли тизим оператори Фойдаланувчини қисқа муддатларда хабардор қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish731. Фойдаланувчининг электр тармоқларида ёки генерацияловчи модулида режалаштирилган тадбирлари Тегишли тизим оператори тизими ишининг ўзгаришига олиб келиши эҳтимоли бўлса, у бу ҳақда Тегишли тизим операторини қисқа муддатларда хабардор қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим оператори, шунингдек ушбу жараёнда иштирок этадиган ёки унга жалб этиладиган бошқа Фойдаланувчиларни ёки электр тармоқ операторларини ҳам хабардор қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish732. Мазкур Қоидаларнинг 729 — 731-бандларига мувофиқ бериладиган хабарномада ушбу ҳолат билан боғлиқ юз бериши мумкин бўлган хавфли ҳолат ва унинг оқибатлари тўғрисида батафсил маълумот берилган бўлиши керак. Олувчиларга хавфни баҳолашга ва юз бериши мумкин бўлган ҳолатларни бартараф этишга вақт бериш мақсадида ушбу хабарномалар режалаштирилган тадбирлар бажарилишидан имкон қадар олдин тақдим этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish733. Ягона электр энергетика тизимида носозлик, ходимларнинг хатти-ҳаракати билан ёки ускуна ва (ёки) бошқарув аппаратурасининг носозлиги туфайли юз бериши, иш ёки нормал эксплуатация шароитларидан оғишга олиб келган режалаштирилмаган ҳодисалар тўғрисида ёзма хабарномани тайёрлаш учун вақт етарли бўлмаса, унда ҳодиса юз бергандан сўнг 30 дақиқа давомида оғзаки хабарнома берилиши мумкин. Шундан сўнг оғзаки хабарномани тасдиқлаш учун факс, электрон почта, хат ва (ёки) бошқа ахборот тизими орқали ёзма баённома юборилиши талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Узатиш тизими миқёсидаги синашлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish734. Тегишли тизим операторида етарли асос бўлса, у исталган вақтда Фойдаланувчидан синаш ўтказишни талаб қилиши ва Фойдаланувчида ҳам асос бўлса, у исталган вақтда синаш ўтказишга рухсат олиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish735. Ўтказиладиган ҳар қандай синаш фақатгина кўриб чиқилаётган шартлар бажарилиши мумкинлигини тасдиқлаш ёки рад этиш мақсадида ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish736. Оддий ҳолларда синаш ўтказилиши юзасидан Тегишли тизим операторига сўров бераётган Томон, бошқа жалб этилаётган Томонни, нохуш ёки авария вазиятларининг йўқлигида, синашнинг мўлжалланаётган санаси ва вақти ҳақида камида икки ҳафта олдин хабардор қилиши керак. Режадан ташқари ҳолатларда ушбу хабарнома муддати 48 соатгача қисқартирилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish737. Тегишли Томон таклиф этилаётган синаш ўтказиш вақти ва санасини асосланмаган деб ҳисобласа, унда у синашни кўчириш ҳақида сўров юбориши ва сўров бераётган Томон бу сўровни қондириш учун лозим бўлган саъй-ҳаракатларни амалга ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish738. Фойдаланувчи Тегишли тизим оператори ёки Узатиш тизими операторининг синашлар ўтказишни асосланмаган муддатларда талаб қилмоқда деб ҳисобласа, ушбу масала юзасидан Вазирликка мурожаат этиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Синашларни ўтказиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish739. Синаш Тегишли тизим оператори ёки унинг номидан буни амалга оширувчи вакиллар назорати остида ўтказилиши керак. Бироқ, ускунаси синашдан ўтказилаётган Томон барча босқичларга тўла жалб этилган бўлиши ва синашлар давомида иштирок этиш имкониятига эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Тадбирлар (операциялар) ва ҳодисалар тўғрисида ҳисоботлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish740. Тегишли тизим операторлари ва Фойдаланувчилар ўз тизимларида бошқа Томон тизимига таъсир кўрсатган ёки таъсир кўрсатиши мумкин бўлган операция ва ҳодисалар тўғрисида хабарномалар чиқаришлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishХабарномалар, уларга қўйиладиган талаблар чекланмаган ҳолда, қуйидаги ҳолатларда берилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчиқарилиши лозим бўлган оператив кўрсатма, бошқа Фойдаланувчиларнинг тизимига ёки ускунасига таъсир кўрсатиши эҳтимоли бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishускунанинг ўз номинал қувватидан ошиб кетиши кутилаётган ва ходимлар (одамлар) учун хавф туғдириши мумкин бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэксплуатациянинг белгиланган меъёрлардан ортиши хавфи мавжуд бўлган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳимоянинг тасодифий ишлаб кетишининг юқори хавфи бўлганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасосий синаш, ишга тушириш ва техник хизмат кўрсатиш билан боғлиқ бўлганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish741. Мазкур бобнинг талабларига мувофиқ қуйидаги турдаги хабарномаларнинг нусхалари Тизим оператори ва Вазирликка тақдим этилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилма ва (ёки) ускунанинг қўлда ёки автоматик тарзда ўчирилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланиш билан белгиланган меъёр чегаралардаги кенг тарқалган муаммолар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчастотани белгиланган меъёрлардан ташқари сезиларли ҳолати ҳақида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтегишли тизимнинг беқарорлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтегишли тизимнинг ўта юкланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимининг ишига таъсир қилувчи алоқа тизимидаги жиддий носозликлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishодамлар ўлими ёки жиддий жароҳатлар билан боғлиқ бахтсиз ҳодисалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish742. Тегишли Томон ҳар қандай юз берган воқеа ёки операция тўғрисида хабарнома юборади (берилган ҳар қандай саволларга жавоб беради). Хабарнома қуйидаги шаклларда юборилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоперацияни тавсифлаш (лекин унинг сабабини кўрсатиш шарт эмас);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхабарномани олувчига вужудга келадиган оқибатларни ва хавфларни оқилона кўриб чиқиш ва баҳолаш имконини берадиган батафсил ахборот;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоперация ҳақида хабар берган шахснинг исми ва фамилиясини кўрсатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish743. Хабарнома имкон қадар олдиндан юборилиши керак. Режалаштирилган операциялар тўғрисидаги хабардор қилиш қабул қилувчига операция ўтказилиши натижасида вужудга келиши мумкин бўлган оқибатлар ва хавфларни оқилона кўриб чиқиш ва баҳолаши учун етарли бўлган вақт ичида юборилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish744. Тегишли тизим оператори ва Фойдаланувчилар ўзларининг тегишли тизимларида бошқа Томон тизимига таъсир кўрсатиши мумкин бўлган ҳодисалар хабарнома юборишлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲодисалар ҳақидаги хабарномалар, талабларга чекловларисиз, қуйидагилар учун берилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishускуна ўзининг номинал қувватидан ошиб кетган бўлса ва одамлар учун хавф туғдирган бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэксплуатациянинг ҳар қандай беқарор шароитлари учун ҳар қандай огоҳлик сигнализацияси ёки индикациясини ишга тушишида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishноқулай об-ҳаво шароитларида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishускуна имкониятларидаги вақтинчалик ўзгаришлар, шикастланиш ёки носозликда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishназорат-ўлчаш ускуналари, алоқа ва ҳисобга олиш воситаларининг шикастланиши ёки носозлигида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳимояни ўз-ўзидан ишлаб кетишининг юқори хавфида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюкламани 100 MW ёки ундан ортиқ қийматга, режалаштирилмаган қисқаришида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲодисалар тўғрисида дарҳол хабарномалар берилиши керак. Хабарномалар ва хабарномаларга жавоблар телефон орқали юборилиши мумкин, лекин 30 дақиқа ичида ёзма равишда тасдиқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли Томон ҳар қандай бошқа ҳодиса ёки операциядан қатъий назар юз берган ҳар қандай бошқа воқеа ҳақида хабарнома (берилган ҳар қандай саволларга жавоб) юборади. Хабарномада:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳодисани тавсифлаш (сабабини кўрсатиш шарт эмас);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхабарномани олувчига вужудга келадиган оқибатларни ва хавфларни оқилона кўриб чиқиш ва баҳолаш имконини берадиган батафсил ахборот бериш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳодиса ҳақида хабар берган шахснинг исмини кўрсатиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Огоҳлантириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish745. Узатиш тизими оператори ёки Тегишли тизим оператори авария ҳолати ёки беқарор эксплуатация шароитларига олиб келиши мумкин бўлган ҳар қандай сабаблар тўғрисида хабардор бўлса, уларда бундай бузилишлар ёки беқарор эксплуатация шароитлари салбий таъсир кўрсатиши мумкин бўлган барча Фойдаланувчиларга огоҳлантириш юборишлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish746. Огоҳлантиришда бузилишнинг эҳтимолий сабаблари, жиддийлик даражаси ва давомийлиги ҳамда огоҳлантириш даврининг давомийлиги кўрсатилади. Огоҳлантириш қуйидаги шаклда бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбаёнот «Ушбу огоҳлантириш вақти (хх:хх)»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(.........) сабабли (уу:уу) соатда бузилиш содир бўлган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбузилишнинг эҳтимолий таъсири (.........) ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбузилиш тахминан (zz:zz) бир неча соат давом этади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу огоҳлантириш, 2 (икки) соат ичида янгиланмаса ва узайтирилмаса, автоматик тарзда бекор қилинган ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish747. Қуйидаги шартлар камида Огоҳлантириш учун сабаб сифатида кўриб чиқилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЯгона электр энергетика тизими хавфсизлигининг сезиларли пасайишига олиб келувчи ёхуд таъминот нуқтасигача (n-1) мезонини бузувчи ҳар қандай узатиш тизимининг ёки унинг бирор компонентнинг, генерацияловчи модулларнинг ишдан чиқиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюқори кучланишли ёки ўрта кучланишли ускуналар билан боғлиқ, ягона электр энергетика тизимининг умумий юкламасига ёки унинг ишига таъсир кўрсатиши мумкин узилишлар ёки хавфлар. Бундай вазиятларда Тегишли тизим оператори ёки Электр станциялари операторлари ҳам Узатиш тизими операторига огоҳлантириш юборишлари лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модуллар билан боғлиқ, унинг ишлаб чиқаришига ёки ягона электр энергетика тизимининг ишлашига сезиларли таъсир кўрсатиши мумкин бўлган узилишлар ёки хавфлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишлаш чегараси белгиланган талабдан паст бўлган шароитлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланиш ёки частотанинг рухсат этилган чегарадан чиқиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмуҳим воқеа ва саналар (миллий байрамларни ўтказиш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасосий синашлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбахтсиз ҳодисалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОгоҳлантириш телефон орқали берилиши мумкин, лекин имкон қадар тезроқ ёзма шаклда тасдиқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОгоҳлантирилган барча Томонлар уни олганликларини ёзма шаклда тасдиқлашлари ва ҳар қандай ҳодисалар (кўрсаткичлар) ҳақида хабар беришлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-боб. Ягона электр энергетика тизимидаги носозликлар ва ҳодисалар тўғрисида хабар бериш, ҳисоботларни юритиш ва текширувлар ўтказиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Ягона электр энергетика тизимидаги носозликлар ва ҳодисалар тўғрисида хабар бериш
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish748. Узатиш тизимининг ишида ёки ҳар қайси Фойдаланувчининг тармоғида содир бўлган ҳар қандай воқеа ёки ҳодисалар Вазирлар Маҳкамасининг «Ишлаб чиқаришдаги бахтсиз ҳодисаларни ва ходимлар саломатлигининг меҳнат вазифаларини бажариш билан боғлиқ бошқа хил зарарланишини текшириш ва ҳисобга олиш тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида» 1997 йил 6 июндаги 286-сон қарорига ҳамда Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланган Электр энергетикаси тизимида технологик бузилишларни текшириш ва ҳисобга олиш тартиби тўғрисидаги низомга мувофиқ бахтсиз ҳодиса ёки технологик бузилиш тавсифига мос келса, ўрнатилган тартибда текширилади ва якуний ҳисоботнинг нусхаси Вазирлик ва Назорат қилувчи органга тақдим этилади.
(748-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 31 декабрдаги 850-сон қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.01.2026 й., 09/26/850/0011-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish749. Узатиш тизимидаги ҳар қандай ҳодиса Фойдаланувчининг тизимига сезиларли таъсир кўрсатган ёки кўрсатиши мумкин бўлса ёки аксинча Фойдаланувчининг тизимидаги ҳодиса узатиш тизимига ёки бошқа Фойдаланувчининг электр тармоқларига сезиларли таъсир кўрсатган ёки кўрсатиши мумкин бўлса, ушбу ҳодиса Узатиш тизими оператори томонидан Фойдаланувчи билан келишилган ҳолда муҳим ҳодиса деб баҳоланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish750. Вазирлик ўзига маълум бўлган ҳар қандай ҳодисани, жумладан, ҳар қандай қоидаларга мувофиқ текширилган ҳодисани муҳим ҳодиса эканлигини аниқлаш ва мазкур Қоидаларнинг талабларига биноан текширув ўтказиш учун кўрсатма бериши мумкин. Текширувлар Назорат қилувчи орган томонидан ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish751. Мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 6-боби 6-параграфи талабларига мувофиқ дастлаб хабар берилган, муҳим ҳодиса деб баҳоланувчи ҳолатлар, улар муҳим ҳодисалар сифатида белгилангандан сўнг мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 7-боби талабларига мувофиқ хабар берилиши ва текширилиши лозим.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунга ягона электр энергетика тизими миқёсидаги сезиларли носозликлар ҳисобланувчи, ҳамда мазкур Қоидаларнинг X бўлими 8-боби талабларига мувофиқ авария вазиятлари каби қаралувчи қисман ёки тўлиқ ўчишлар киради. Тегишли ҳолларда барча ҳисоботларда Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланган Электр энергетикаси тизимида технологик бузилишларни текшириш ва ҳисобга олиш тартиби тўғрисидаги низомда кўрсатилган туркумланишга риоя этилиши керак.
(751-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 31 декабрдаги 850-сон қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.01.2026 й., 09/26/850/0011-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish752. Мазкур Қоидаларнинг 749-банди талаблари йирик авариялар тўғрисида хабар беришни истисно қилмаган ҳолда, қуйидаги оқибатларга олиб келадиган ва олиб келиши мумкин бўлган йирик аварияларни ҳам ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилма ва (ёки) ускунани қўлда ёки автоматик тарзда ишлаши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбелгиланган меъёрлардан ташқари кучланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбелгиланган меъёрлардан ташқари частота;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishягона электр энергетика тизимининг беқарорлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishягона электр энергетика тизимининг ишлашига таъсир қилган ёки таъсир қилиши мумкин бўлган алоқадаги жиддий узилиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish753. Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчи мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 7-бобининг талабларини таъминлаш учун шахсларни ва (ёки) алоқа нуқталари ва алоқа каналларини белгилаши керак. Бундай шахслар ёки алоқа нуқталари ва алоқа каналлари мазкур Қоидаларнинг бошқа бўлимларида белгилангани каби бўлиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТайинланган шахслар, алоқа нуқталари ва алоқа каналларига тааллуқли ҳар қандай ўзгаришлар тўғрисида Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчи бир-бирларини дарҳол ёзма равишда хабардор қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish754. Фойдаланувчига Узатиш тизими оператори мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 7-боби 5-параграфи талабларига биноан хабар берган ва кейинчалик Узатиш тизими оператори томонидан муҳим ҳодиса деб белгиланган бўлса, жалб этилган Фойдаланувчига мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 7-боби 2-параграфи талабларига мувофиқ ёзма ҳисобот тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish755. Фойдаланувчига мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 6-боби 5-параграфи талабларига асосан хабар берилган ва кейинчалик Узатиш тизими оператори томонидан муҳим ҳодиса деб баҳоланган бўлса, жалб этилган Фойдаланувчига мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 7-боби 2-параграфи талабларига мувофиқ ёзма ҳисобот тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish756. Барча ҳолатларда якуний ҳисоботни ишлаб чиқиш, уни тегишли Томонларга, жумладан Вазирликка тақдим этиш учун жавобгарлик Узатиш тизими операторининг зиммасида бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Муҳим ҳодиса тўғрисида ҳисобот шакли
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish757. Ҳисобот ёзма шаклда бўлиши, қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 6-боби 5-параграфига мувофиқ тақдим этилган хабарноманинг тасдиғи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 6-боби 5-параграфига мувофиқ Муҳим ҳодиса бўйича батафсил тушунтириш ёки баёнот;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхабарнома юборилган вақтдан бошлаб Муҳим ҳодисага тегишли бўлган ҳар қандай қўшимча ахборот.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish758. Ҳисобот камида қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмуҳим ҳодиса рўй берган сана, вақти ва унинг давомийлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмуҳим ҳодиса содир бўлган жой;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбевосита иштирок этган ускуна ва (ёки) қурилма;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтекширилаётган муҳим ҳодисанинг қисқача таърифи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishйўл қўйилган тақдирда, тўғриловчи амаллар бўйича хулосалар ва тавсиялар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish759. Талаб этилиши мумкин бўлган бошқа тафсилотлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishистеъмол юкламаси ва (ёки) генерациянинг MW лардаги узилишлари ва узилишларнинг давомийлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модулнинг частота характеристикаси (муҳим ҳодиса содир берганидан сўнг амалга оширилган тузатиш, MW ларда);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модулнинг MVar даги самарадорлиги (муҳим ҳодиса юз бергандан сўнг чиқиш қувватини ўзгариши);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишга қайта туширишнинг тахминий ёки ҳақиқий вақти ва санаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳодисадан кейинги ҳолатнинг фото суратлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрўйхатга олиш журналида қайд этилган, воқеа ва ҳолатлардан кейинги ҳамда авария вазиятларидаги қайта улагичларнинг ҳолатлари тўғрисидаги батафсил маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishилгари исталган шаклда қайд этилган ҳар қандай тегишли хабарнинг нусхалари (транскриптлари).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Ҳисоботни тақдим этиш муддатлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish760. Мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 6-боби 5-параграфида кўзда тутилган бирламчи хабарнома тақдим этилганидан сўнг ёзма ҳисобот бир ой ичида тақдим этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish761. Қоидага кўра Узатиш тизими оператори тегишли Фойдаланувчидан юзага келган бу каби ҳар қандай муҳим ҳодиса тўғрисидаги ахборот олинган вақтдан бошлаб тўрт соат давомида дастлабки ёзма ҳисоботни сўраб олади. Бундан кейин Фойдаланувчи ҳодисанинг сабабини текшириши ва барча зарурий чораларни кўриши керак. Расмий ёзма ҳисобот мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 7-боби 2-параграфи мувофиқ уч иш куни давомида тақдим этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish762. Узатиш тизимида муҳим ҳодиса содир бўлган бўлса, унда Узатиш тизими оператори мазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 7-боби 2-параграфига мувофиқ Фойдаланувчининг расмий ёзма ҳисоботини олган вақтдан бошлаб уч иш куни давомида бундан зарар кўрган Фойдаланувчиларга тегишли ҳисоботни тақдим этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчига муҳим ҳодиса юзага келганлиги тўғрисида хабар бериш учун уч иш кунидан кўпроқ вақт талаб этилса, у тегишли текширувларни олиб бориш учун Узатиш тизими операторидан қўшимча муддат сўраши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Биргаликда текширув ўтказиш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish763. Муҳим ҳодиса эълон қилинган ва ҳисобот тақдим этилган бўлса, зарар кўрган Томон ёки Томонлар биргаликда текширув ўтказиш ҳақида ёзма равишда мурожаат қилишлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish764. Текшириш гуруҳининг таркиби текширилиши лозим бўлган муҳим ҳодисага тегишли барча манфаатдор Томонлар билан келишилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКелишувга эришилмаган тақдирда қарор Вазирлик томонидан қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish765. Биргаликдаги текширув ўтказиш билан боғлиқ бўлган шартлар ва тартиблар ҳамда барча бошқа масалалар Томонлар тарафидан биргаликдаги текширув вақтида кечиктирилмасдан келишилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБиргаликдаги текширув, муҳим ҳодиса юзага келгандан сўнг, имкон қадар тезроқ бошланиши ва ўн иш куни давомида якунланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲисобот Узатиш тизими оператори томонидан текширув гуруҳи номидан зарар кўрган тегишли Томонларга ва Вазирликка кейинги уч иш куни давомида тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish766. Мазкур ҳисобот якуний ҳисобот деб ҳисобланмаса, ҳолатлар ва шароитлар ҳақида Узатиш тизими оператори зарар кўрган тегишли Томонлар ва Вазирликка хабар бериши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли Томон, якуний ҳисоботни тайёрлашнинг кечикишига эътироз билдирса, Вазирлик тўлиқ ва якуний ҳисобот тақдим этилиш муддатини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish767. Текшириш гуруҳи аъзолари бирон бир масала бўйича келиша олмасалар, бу ҳисоботда қайд этилиши лозим, шунингдек, кўпчиликнинг ҳисоботи ва келишилмаган фикрлар алоҳида қайд этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲисоботнинг ўрнатилган муддатларда ва тўлиқ тайёрланиши учун текширув гуруҳи Раиси, алоҳида фикрга эга шахслар — ҳисоботнинг ушбу қисмларини тайёрлаш учун масъул ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-боб. Қурилма ва ускуналарнинг идентификацияси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Идентификациялашнинг мақсади
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish768. Идентификациялашнинг мақсади қуйидагилардан иборат:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбарча подстанциялар, электр энергияси ишлаб чиқарувчи (станциялар) қурилмалар ва уланиш нуқталарини нотўғри талқин қилинишини истисно қилувчи хос (идентификацияланган) номлари ва уникал қисқартмалари (аббревиатуралар) билан белгилаш зарурати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУланиш шартномаси имзолангандан сўнг операторлик чегараларидаги подстанциялардаги барча ускуналар эксплуатация қилиш чегараларида Тизим оператори томонидан тасдиқланган қурилмалар ва ускуналарни идентификациялаш тизимига эга бўлади. Узатиш тизимининг хавфсиз ва самарали ишлашини, ундаги инсон омилини камайтириш учун Узатиш тизими оператори ҳамда Фойдаланувчи ускуналарини ва қурилмаларини идентификациялашнинг умумий тизимидан фойдаланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishускуна ва қурилмаларни идентификациялаш, ускуна ва қурилмаларни мавжуд идентификация қилинишидаги ўзгаришлар ва янги ускуна ва (ёки) қурилмани идентификациялаш тўғрисидаги хабарнома бериш учун оператор чегараларида қабул қилиниши керак бўлган мажбуриятлар ва тартиблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш нуқтасидаги ускуна ва қурилманинг идентификацияси мазкур Қоидаларда кўзда тутилган уланиш тартибига мувофиқ, эксплуатация қилиш чегарасига эга бўлган, ҳар бир майдонча учун тайёрланган эксплуатация схемасига киритилиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Томонларнинг хос номлари ва қисқартма (аббревиатура)лари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish769. Хавфсизлик ва эксплуатациянинг самарадорлиги таъминлаш мақсадида барча Томонлар — подстанциялар, электр станциялари ва узатиш электр тармоқларига уланган уланиш нуқталари ёки уларнинг қисмларини ташкил этувчи барча объектларнинг номлари нотўғри талқин қилиниши мумкин эмаслиги ва барча қисқартма (аббревиатура)лар Томонлар учун уникал бўлиши муҳим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish770. Барча юқори кучланишли Томонлар тўғрисидаги асосий ахборотлар Узатиш тизими оператори томонидан юритилиши ва янгиланиб бориши лозим бўлган маълумотлар базасининг реестрида мавжуд бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish771. Фойдаланувчи янги Томонни узатиш электр тармоғига улашни режалаштирган бўлса, чалкашликнинг олдини олиш учун янги Томоннинг номи қисқа фурсатда Узатиш тизими оператори билан келишилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТомоннинг номи келишилиши биланоқ, Узатиш тизими оператори ушбу Томон учун уникал қисқартма (аббревиатура)ни тақдим этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Ускуна ва қурилманинг идентификацияси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish772. Барча Томонлар учун ускуна ва қурилманинг идентификацияси мазкур Қоидалар талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Янги ускуна (қурилма)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish773. Фойдаланувчи қурилмасини тармоқнинг эксплуатация чегарасига эга бўлган қисмига ўрнатмоқчи бўлса, унда қабул қилиниши лозим бўлган ускуна ва қурилманинг идентификация маълумотлари тўғрисида ушбу қисмдаги бошқа Томонларни хабардор қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish774. Хабарнома тегишли Томонларга ёзма равишда юборилади ва таклиф этилаётган янги ўрнатилаётган қурилма ва унинг идентификациясини ўз ичига олувчи эксплуатация схемасидан ташкил топган бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish775. Хабарнома тегишли Томонларга, қурилмани ўрнатиш режалаштирилган санадан камида 8 (саккиз) ой олдин юборилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish776. Хабарномани олувчилар ускуна ва қурилманинг таклиф этилаётган идентификацияси қабул қилинганлиги ёки қилинмаганлиги, идентификация белгиларининг бошқа ускуна ва қурилмаларнинг идентификацияси билан адаштирилмаслигини тасдиқлаб, хабарнома олган вақтдан бошлаб 1 (бир) ой муддатда ёзма равишда жавоб беришлари лозим. Ушбу таклиф қабул қилиниши мумкин бўлмаса, унда ёзма жавоб орқали мақбул вариант баён қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish777. Тизим оператори ва бошқа объектлар ўртасида келишувга эришилмаса, Тизим оператори оқилона ҳаракат қилиб, ушбу объектда қўлланиладиган ускуна ва қурилманинг идентификациясини белгилаш ҳуқуқига эга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish778. Фойдаланувчилар сўровига кўра, мазкур Қоидаларнинг VIII бўлимининг 8-бобига мувофиқ ускуна ва қурилмаларнинг идентификацияси тафсилотлари билан таъминланади, бунда уларга эксплуатация чегарасида ўз ускуна ва қурилмаларини идентификациясини режалаштиришда ёрдам беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish779. Ускуна ва қурилманинг идентификация тафсилотлари келишилгандан сўнг маълумотлар базаси реестрига киритиш учун Тизим оператори ва Узатиш тизими операторига тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish780. Тизим оператори, Узатиш тизими оператори ва ҳар бир Фойдаланувчи ускуна ва қурилмаларининг идентификацияси акс этган аниқ ва бир маъноли маркировкасини ишлаб чиқиш ва ўрнатиш учун жавобгар ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Мавжуд ускуна(қурилма)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish781. Узатиш тизимининг бир қисмидаги ҳар қайси Томон, шу жумладан Узатиш тизими оператори, ҳар қайси бошқа Томоннинг сўрови бўйича эксплуатация чегарасига эга бўлган объектлардаги ускуна ва қурилмаларнинг идентификацияси тўғрисида батафсил маълумотларни тақдим этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish782. Узатиш тизими оператори ва Фойдаланувчилар эксплуатация чегарасига эга бўлган қисмлардаги унинг ускуна ва қурилмаларини идентификацияси акс этган аниқ ва бир маъноли маркировка ишлаб чиқиш ва ўрнатиш учун жавобгардир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Мавжуд ускуна(қурилма)лардаги ўзгаришлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish783. Узатиш тизими оператори ёки Фойдаланувчи, эксплуатация чегарасига эга бўлган ҳар қандай қисмдаги ўзининг ускуна ва қурилмасидан биридаги мавжуд идентификацияни ўзгартиришни талаб қилса ёки шунга хоҳиш билдирса, юқорида кўрсатилган қоидалар фақат ўзгариш киритилаётганлигини акс эттириш учун зарур бўлган ҳар қандай тузатишлар асносида қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish784. Фойдаланувчи ускуна ва қурилманинг идентификациясини ўзгартирган тақдирда ушбу Фойдаланувчи аниқ ва бир маъноли маркировкани таъминлаш ва ўрнатиш учун жавобгарликни ўз зиммасига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish785. Узатиш тизими оператори ўз ускунаси ва қурилмасининг идентификациясини ўзгартирган ҳолларда, аниқ ва бир маъноли маркировкани ишлаб чиқиш ва ўрнатиш учун жавобгарликни ўз зиммасига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Хизмат кўрсатиш бўйича мажбурият
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish786. Томонлар нотўғри талқин қилиниши мумкин бўлган ном ёки қисқартма (аббревиатура), рақамлаш ва (ёки) номенклатура акс эттирилган маркировкали аппаратура ва (ёки) қурилмани ўз объектида ўрнатмасликлари ёки ўрнатишга рухсат бермасликлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish787. Ҳеч қайси Томон эксплуатация чегараолди қисмларида, бошқа Томоннинг идентификацияси билан адаштириш мумкин бўлган, ўша қисмдаги идентификацияга эга бўлган аппаратура ва (ёки) қурилмани ўрнатмаслиги ёки ўрнатишга рухсат бермаслиги, бошқа Томоннинг ёзма розилигисиз ҳеч қайси идентификацияни ўзгартирмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish788. Узатиш тизими оператори, Тизим оператори ёки электр энергетика тизимидаги назорат органи маркировканинг тўғрилигини текшириш мақсадида ташриф буюриши ва бундай текширишларни маълум бир даврийликда ўтказиб бориши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМаркировканинг тўғрилиги ва белгиланган талабларга жавоб беришини таъминлаш Фойдаланувчининг мажбуриятидир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIX бўлим. Тегишли тизим операторлари ва Фойдаланувчилар объектлари мувофиқлигини баҳолаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Мувофиқлигини баҳолашнинг умумий шартлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish789. Фойдаланувчилар узатиш тизимига уланиш вақтида, шунингдек тақсимлаш тизими, истеъмолчи ускуналари ёки электр станцияларининг келгуси эксплуатацияси давомида ўз тизимларида мавжуд ускуна ва қурилмаларнинг Ўзбекистон Республикасида белгиланган тартибда мувофиқлиги тасдиқланган бўлиши ва мазкур Қоидалар талабларига жавоб бериши учун жавобгардирлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish790. Фойдаланувчилар уланиш вақтида, мунтазам равишда ва Фойдаланувчининг тизими мазкур Қоидалар талабларига номувофиқ бўлишига сабаб бўлувчи ҳар қандай ҳодиса содир бўлганда Тегишли тизим операторига ва (ёки) Назорат қилувчи органга ўз тизимларининг мазкур Қоидалар талабларига мувофиқлигини намойиш қилишлари лозим. Зарур бўлганда, ўз қурилмаларига мувофиқликни баҳолаш органи томонидан расмийлаштирилган ёки рўйхатга олинган мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатларни тақдим этишлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish791. Уланишда ускуналар ва қурилмаларнинг талабларга мувофиқлиги мазкур Қоидалар ва бошқа қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ Назорат қилувчи орган томонидан тақдим этилган қурилиш-монтаж ва созлаш-ишга тушириш ишлари ҳамда электр қурилмаларини техник кўрикдан ўтказиш бўйича далолатномага биноан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish792. Тизим операторига ёрдамчи хизматларни кўрсатувчи тақсимлаш тизимига уланган генерацияловчи модуллар ва Истеъмолчиларнинг талабларга мувофиқлиги юзасидан ўтказиладиган мониторингга Тегишли тизим операторлари Узатиш тизими операторини жалб қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish793. Такрорий режага ёки умумий схемага мувофиқ Тегишли тизим оператори Фойдаланувчидан объектнинг талабларга мувофиқлиги даражасига таъсир этувчи ҳар қандай ҳолат — қурилманинг ишдан чиқиши, модификацияси ўзгариши ёки алмаштирилишидан сўнг Қоидалар талабларига мувофиқлигини баҳолаш ва моделлаштириш синашларини амалга оширишни талаб қилишга ҳақли. Ушбу синашлар Назорат қилувчи орган томонидан ҳам ўтказилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish794. Тегишли тизим оператори электр тармоқлари Фойдаланувчиларини ўтказилган барча синаш натижалари тўғрисида хабардор қилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish795. Тегишли тизим операторига боғлиқ сабабларга кўра унинг тармоқларида Тизим оператори ва Фойдаланувчи ўртасидаги келишувга асосан синашларини амалга ошириш имкони бўлмаган тақдирда Тегишли тизим оператори Қоидаларнинг X бўлим 2-бобда кўрсатилган оператив билдиргини асоссиз рад этмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish796. Тегишли тизим оператори тақдим этилиши лозим бўлган маълумотлар ва ҳужжатлар рўйхатини, шунингдек электр тармоқлари Фойдаланувчилари томонидан мувофиқликни баҳолаш қоидаларининг шаффоф бўлишини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish797. Мувофиқликни баҳолаш талабларини бажариш билан боғлиқ барча харажатлар Фойдаланувчи томонидан қопланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчи Тизим оператори ёки Тегишли тизими оператори томонидан мувофиқликни баҳолаш ва моделлаштириш бўйича синашларни амалга ошириш асосланмаган ҳолатларда талаб қилинмоқда деб ҳисобласа, ушбу масала юзасидан қарор қабул қилиш учун Вазирликка мурожаат этиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Фойдаланувчилар ускуналарининг мувофиқлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Ҳужжатлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish798. Тегишли тизим оператори Фойдаланувчилардан тақдим этишни талаб қиладиган маълумотлар қуйидаги тасдиқловчи далилларни ўз ичига олиши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishускуна электр энергетика соҳасидаги қонунчилик ҳужжатлари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига ва хавфсизлик, атроф муҳитни ҳимоя қилиш ва қурилиш меъёрлари талабларига мувофиқлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishускуна уланиш шартномаси, уланишга техник шарт ва электр тармоқларига уланиш бўйича келишувнинг барча талабларига мувофиқлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр қурилмасини қуришда фойдаланилган барча ускуна ва қурилмалар мувофиқликни баҳолаш органи томонидан мувофиқлиги тасдиқланганлиги тўғрисида тегишли ҳужжатлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish799. Мувофиқликни баҳолаш ва моделлаштирилган синашлар амалга оширишдан озод қилинган айрим Фойдаланувчилар амалдаги қонунчилик ва мазкур Қоидалар талабларига биноан, истисно тариқасида енгиллик берилганлигини тасдиқловчи ҳужжатларни тақдим этишлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Частота диапазони
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish800. Ускуналар Қоидаларнинг 118 — 121-бандлари талабларига мувофиқлиги кўрсатилиши лозим. Фойдаланувчилар учун мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатларни тақдим этишнинг ўзи етарли бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Кучланишлар диапазони
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish801. Ускуналарнинг мазкур Қоидалар 122 — 126-бандлари талабларига мувофиқлиги кўрсатилиши лозим. Мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатларни тақдим этишнинг ўзи етарли бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Электр энергиясининг сифати
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish802. Ускуналарнинг мазкур Қоидалар 133 — 141-бандлари талабларига мувофиқлиги кўрсатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергиясининг сифатини тасдиқлаш учун мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатлар, шунингдек, бир вақтнинг ўзида уланиши мумкин бўлган барча қурилмаларнинг биргаликда ишлашдаги умумий кўрсаткичлари ушбу талабларга мувофиқлигини тасдиқловчи далил сифатида истеъмолчиларга тақдим этилиши етарли бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish803. Тегишли тизим операторида қурилмаларнинг биргаликда ишлашдаги кўрсаткичлари Қоидалар талабларига мувофиқлигининг исботи юзасидан шубҳа ҳосил бўлса, у ҳолда Тегишли тизим оператори ўз хоҳишига кўра мувофиқликни баҳолаш ва моделлаштирилган синашлар амалга ошириш йўли билан олинган қўшимча далилларни талаб қилишга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Фазаларнинг номутаносиблиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Ҳимояга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish805. Қоидаларнинг 141 — 148-бандларида белгиланган талабларга мувофиқ Электр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги берилгунга қадар Тегишли тизим оператори томонидан тегишли ишга тушириш синашларини амалга ошириш ва қўлланиладиган созламаларнинг тасдиғи орқали кўрсатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Алоқа ва оператив режимда ахборот алмашиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish806. Қоидаларнинг 149 — 151-бандлари талабларига мувофиқ, Электр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги берилгунга қадар мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатлар ёки кўрик асосида тасдиқланиши ва Оралиқ оператив билдирги берилгунга қадар ахборот алмашиш ва оператив назорат орқали тасдиқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Генерацияловчи модулларнинг мувофиқлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Барча генерацияловчи модуллар учун умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish807. Электр станциялари операторлари тақдим этиши лозим бўлган маълумот ва ҳужжатлар рўйхати қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр станциялари оператори томонидан мувофиқликни баҳолаш учун тақдим этилиши зарур бўлган барча маълумотлар, ҳужжатлар ва мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модулнинг тармоққа уланишига тааллуқли техник кўрсаткичлари (характеристикалар) тўғрисида маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбарқарорлик бўйича моделлаштиришга қўйиладиган талаблар — ягона электр энергетика тизимининг статик ва динамик турғунлик тадқиқотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтадқиқотларни ўтказиш учун зарур бўлган маълумотларини тақдим этиш муддатлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚоидаларнинг IX бўлим 3-боби 4-5-параграфларида баён этилган талабларга мувофиқ кутилаётган статик ва динамик кўрсаткичлари (характеристикалар) намойиш этилиши учун Электр станциялари оператори томонидан ўтказилган тадқиқотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилмалар ёки асбоб-ускуналар мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатларини олиш ва уларни расмийлаштириш шартлари ва тартиблари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр станциялари операторларига мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган тегишли ускуналарнинг мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатлардан фойдаланиш тартиби ва шартлари, шу жумладан қўлланилиш соҳаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish808. Тегишли тизим оператори синашлар, моделлаштириш ҳамда мониторинг бўйича Электр станциялари оператори ва Тизим оператори ўртасидаги мажбуриятларнинг тақсимланиши тўғрисидаги маълумотларни жамоатчиликка эълон қилиб боради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish809. Ўрнатилган қуввати 50 kW гача бўлган синхрон генерацияловчи модуллар операторлари томонидан маълумотларга қўшимча равишда, ишлаб чиқарувчи томонидан техник маълумотлар, синаш натижалари, шунингдек Ўзбекистон Республикаси электр энергетика соҳасидаги қонунчилик ҳужжатлари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқлиги юзасидан ҳужжатларини тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБундай модуллар учун моделлаштириш ёки тест синашлари амалга ошириш талаб этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Ўрнатилган қуввати 50 kW дан юқори бўлган синхрон генерацияловчи модулларни мувофиқлигини моделлаштириш кўлами
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish810. Электр станцияларининг алоҳида генерацияловчи модулларини иммитацион моделлаштириш мазкур Қоидалар талабларига мувофиқлигини намойиш этишга қаратилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish811. Мувофиқликни моделлаштиришга ушбу бўлимда кўрсатиб ўтилганлар минимал талаблар белгиланган бўлсада, Тегишли тизим оператори қуйидагиларга ҳақли:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр станциялари операторига мазкур Қоидалар ва миллий қонунчиликда белгиланган талабларига зид бўлмаган ҳамда ушбу синашлар самарали эканлиги асослаб берилган мувофиқликни баҳолаш ва моделлаштирилган синашлар амалга оширишнинг муқобил имитация шаклидан фойдаланишга рухсат бериш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр станциялари оператори томонидан мувофиқликни баҳолаш ва моделлаштирилган синашлар юзасидан тақдим этилган маълумотлар етарли деб ҳисобламаган тақдирда, мазкур Қоидаларнинг IX бўлим 3-боби 4-5-параграфларида талабларига биноан Электр станциялари операторидан синашлар, моделлаштирилган синашларнинг имитацияси ва қўшимча шаклларидан фойдаланишни талаб этиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish812. Электр станциялар оператори Қоидалар талабларига мувофиқлигини тасдиқлаш учун электр станцияларининг ҳар бир алоҳида генерацияловчи модул бўйича моделлаштириш натижалари билан ҳисобот тақдим этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр станциялар оператори ушбу генерацияловчи модул учун имитацияланган модель ишлаб чиқиши ва тақдим этиши лозим. Имитация моделларининг қисқача мазмуни мазкур Қоидаларнинг IX бўлимнинг 3-боби 3-параграфида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish813. Тегишли тизим оператори генерацияловчи модулнинг мазкур Қоидалар талабларига мувофиқлигини баҳолаш мақсадида моделлаштириш, имитация моделлари ва амалга оширилган ўлчашлар юзасидан тақдим этилган ҳисоботлар асосида ўзининг шахсий имитация синашларини амалга ошириш йўли билан текшириш ҳуқуқига эга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Ўрнатилган қуввати 50 kW дан юқори бўлган синхрон генерацияловчи модуллар учун мувофиқликни моделлаштириш кўлами чегараси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish814. Тегишли тизим оператори ёки Тизим операторининг талаби бўйича Электр станциялари оператори статик ва динамик режимлар ёки электр магнит ўтиш жараёнларини моделлаштириш орқали генерацияловчи модулнинг ҳаракатини тўғри акс эттирувчи имитация моделларини тақдим этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish815. Тегишли тизим оператори мазкур Қоидаларнинг IX бўлим 3-боби 4 ва 5-параграфларининг талабларига мувофиқ, Электр станциялари операторига сўралган имитацияланган моделлаштиришни амалга ошириши учун тегишли тармоқнинг барча техник маълумотлари ва имитация моделини тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish816. Электр станциялари оператори томонидан тақдим этилган моделлар мазкур Қоидаларнинг IX бўлим 3-боби 6 — 8-параграфларида кўрсатилган синаш натижаларига кўра синаш мезонлари бўйича текширилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБундай текширувлар Назорат қилувчи орган томонидан ўтказилган бўлса, текширув натижалари ҳақида Тегишли тизим оператори ёки Тизими операторини хабардор қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish817. Электр станциялари оператори томонидан тақдим этилган моделлар таркибидаги алоҳида компонентларга кўра қуйидаги кичик моделлардан ташкил топиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўзгарувчан ток генератори ва бирламчи двигатель;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтезлик ва қувватни бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишни ростлаш, агар мавжуд бўлса энергетика тизими стабилизатори (PSS) функцияси ва қўзғатишни ростлаш тизими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим оператори ва Электр станция оператори ўртасида келишилган генерацияловчи модулларни ҳимоялаш моделлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСинхрон бўлмаган (носинхрон) генерацияловчи модуллар учун ўзгартиргичларнинг моделлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish818. Тегишли тизим операторининг мазкур Қоидаларнинг 814-бандида келтирилган сўрови Тизими оператори билан келишилиши керак. Мазкур сўров қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмоделлар тақдим этилиши лозим бўлган формат,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмоделнинг тузилмаси ва тузилиш схемалари бўйича ҳужжатларни тақдим этилиши,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш нуқтасидаги электр тармоқнинг эквиваленти сифатида қисқа туташувнинг минимал ва максимал қувватининг баҳоланиши (MVA да ифодаланади).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish819. Электр станциялари оператори зарур бўлса, Тегишли тизим оператори ёки Тизими операторига генерацияловчи модуллар ишининг ёзувларини тақдим этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим оператори ёки Тизим оператори моделларнинг характеристикаларини ушбу ёзувлар билан таққослаш учун сўров юбориши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Ўрнатилган қуввати 50 kW дан юқори бўлган синхрон генерацияловчи модуллар учун мувофиқликни моделлаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish820. Актив қувват ишлаб чиқаришни моделлаштиришга нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модулнинг мазкур Қоидаларнинг 159 ва 160-бандлари талабларига мувофиқ тўлиқ кучланиш ва частота диапазонида актив қувват ишлаб чиқариш имконияти моделлари (симуляцияси) кўрсатиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмоделлаштириш, частотанинг пасайиши ва ўлик зонанинг созламаларини ҳисобга олган ҳолда актив қувват частотавий характеристикасининг барча диапазонини ишга тушириш учун етарли бўлган частотавий поғоналарни тузиш орқали амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish821. Алоҳида ишлашни моделлаштиришга нисбатан қуйидаги талаблар белгиланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модулни алоҳида ишлаш режимида мазкур Қоидаларнинг 185 — 188-бандларида кўрсатилган талаблардаги ишчи характеристикалар намойиш этилиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модул актив қувватини, ўзининг аввалги ишчи нуқтасидан ҳар қандай янги ишчи нуқтасигача мазкур Қоидаларга 188-банди ва мос равишда мазкур Қоидаларга 12-иловада кўрсатилган чегараларда частотанинг кўтарилиши ёки пасайиши давомида алоҳида зонадан ўчирмасдан камайтирса ёки кўпайтирса, имитация модели муваффақиятли деб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish822. Реактив қувват ишлаб чиқаришни моделлаштиришга нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) мазкур Қоидаларнинг 175 ва 176-бандлари талабларига мувофиқ, генерацияловчи модулнинг илгариловчи ва кечикувчи реактив қувват билан таъминлаш қобилияти намойиш этилиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) қуйидаги шартлар бажарилган тақдирда моделлаштириш муваффақиятли деб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модулнинг имитация модели мазкур Қоидаларнинг 830-бандида келтирилган реактив қувват синашлар натижасида мувофиқлиги тасдиқланганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг 175 ва 176-бандлари талабларига мувофиқлиги намойиш этилганида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish823. Қуввати 200 MW дан юқори иссиқлик ва қуввати 100 MW дан юқори гидрогенерацияловчи модулларнинг қувват тебранишларини демпфирлаш (юмшатиш)ни бошқариш тизимини моделлаштиришга нисбатан қуйидагилар талаб этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) генерацияловчи модулнинг иш самарадорлиги унинг бошқарув тизими нуқтаи назаридан (энергетика тизими стабилизатори (PSS) мазкур Қоидаларнинг 190-бандида кўрсатиб ўтилган шартларга мувофиқ актив қувват тебранишларини сўндиришга (сусайтиришга) қодир эканлиги намойиш этилиши (кўрсатилиши) керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) созлама фақат кучланишни автоматик ростлагичининг ҳаракатларига мос равишда энергетика тизими стабилизатори (PSS) ростлагичлари ҳаракатлари чиқишдаги актив қувватни демпфирлашни яхшиланишига олиб келиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) қуйидаги шартлар тўлиқ бажарилган тақдирда моделлаштириш муваффақиятли деб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэнергетика тизими стабилизаторининг (PSS) генерацияловчи модулларнинг актив қувватининг тебранишларини Тизим оператори томонидан белгиланган частоталар диапазонида сўндириши. Ушбу частота диапазони, генерацияловчи модулнинг иш режимидан ва тармоқ тебранишидан юзага келаётган тебранишларни ўз ичига олиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модул юкламасини максимал қувватдан 1,0 н.б. дан 0,6 н.б.гача кескин пасайиши генерацияловчи модулнинг актив ёки реактив қувватларининг сўнмайдиган тебранишларига олиб келмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. «B», «C» ва «D» турдаги носинхрон генерацияловчи модуллар учун мувофиқликни моделлаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish824. Барча «B», «C» ва «D» турдаги синхрон бўлмаган (носинхрон) генерацияловчи модуллар мазкур параграфда келтирилган талабларга мувофиқ моделлаштириш синашларидан ўтказишлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр станцияси оператори ушбу моделлаштириш синашларининг барчасини ёки бир қисмини амалга ошириш ўрнига Тегишли тизим операторига мувофиқликни баҳолаш органи томонидан мазкур ускуналарга расмийлаштирилган мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатларни тақдим этиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish825. Қисқа туташув токини моделлаштиришга нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг 226 — 228-бандларига мувофиқ, носинхрон генерацияловчи модулнинг қисқа туташув токини ҳосил қилишни (инъекциясини) таъминлаш имконияти кўрсатиб берилиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг 226 — 228-бандларига талабларига мувофиқлиги намойиш этилса, моделлаштириш муваффақиятли деб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish826. Частотанинг тебранишига реакцияни моделлаштиришга нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) мазкур Қоидаларнинг 201 — 209-бандларида кўрсатиб ўтилганидек носинхрон генерацияловчи модулни частотанинг барча диапазонларида актив қувват ишлаб чиқариш имконияти кўрсатиб берилиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) моделлаштириш кескин ўзгариш ва ўлик зона ўрнатмаларини ҳисобга олган ҳолда, актив қувватнинг частотавий характеристикасининг бутун диапазонини қамраб олиш учун етарли частотавий поғоналарни моделлаштириш орқали амалга оширилиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) қуйидаги ҳолатларда моделлаштириш муваффақиятли деб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishносинхрон генерацияловчи модулнинг имитация модели мазкур Қоидаларнинг 835-бандида кўрсатиб ўтилган частотавий характеристикага мувофиқлиги бўйича синашлар орқали мувофиқлиги баҳоланганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг 192 — 209-бандлари талабларига мувофиқлиги кўрсатилганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish827. Реактив қувватни ишлаб чиқаришни (сақлаб туриш имкониятини) моделлаштиришга нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) мазкур Қоидаларнинг 210 — 225-бандлари талабларига мувофиқ, носинхрон генерацияловчи модуллар илгариловчи ва кечикувчи реактив қувватни таъминлашга қодирлигини намойиш этиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) қуйидаги барча шартлар бажарилса моделлаштириш, муваффақиятли деб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishносинхрон генерацияловчи модулнинг имитация модели, мазкур Қоидаларнинг 837-бандида кўрсатиб ўтилган реактив қувват ишлаб чиқаришини синашлар талабларига мувофиқлиги тасдиқланганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг 210 — 225-бандлари талабларга мувофиқлиги кўрсатилганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Ўрнатилган қуввати 50 kW дан юқори бўлган синхрон генерацияловчи модулларни мувофиқликка текшириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish828. Актив қувват ишлаб чиқариш ва частотани ростлашни бошқаришга нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) генерацияловчи модул частотани ростлашни таъминлаши учун максимал қувват ва ростлашнинг минимал даражаси ўртасида тўлиқ ишчи диапазонда ишлаб чиқарилаётган актив қувватни узлуксиз ўзгартиришга техник жиҳатдан қодир эканлиги (имконияти мавжудлиги)ни намойиш этиши керак. Белгиланган ростлаш параметрларини, шу жумладан статизм, ўлик зона ва частота поғоналарни ўзгартиришга жавоби ҳамда частотанинг катта ва тез оғишларини ўз ичига олган динамик параметрлар текширилиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) синашлар статизм ва ўлик зонани созламаларини эътиборга олган ҳолда, частота ўзгаришига мос равишда актив қувват ўзгариши барча диапазонларда ишлаши учун етарлича катта бўлган миқдорда ортишини ҳамда тегишли ишчи нуқтасидан чиқишдаги актив қувватнинг ҳақиқий ошириш ёки камайтириш имкониятини моделлаштириш орқали ўтказилиши шарт. Зарурат бўлганда частота оғишининг имитация қилинган сигналлари бир вақтнинг ўзида қурилманинг тезлик ва юклама ростлагичи ёки бошқариш тизимининг ҳисоб бошлашига бир вақтда узатилиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) қуйидагилар бажарилса моделлаштириш, муваффақиятли деб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив қувватни частотавий характеристикасини тўлиқ диапазонини фаоллаштириш вақти мазкур Қоидаларнинг 161-банди талабларидан ошмаса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчастота ўзгаришига жавобдан сўнг сўнмайдиган тебранишлар пайдо бўлмаса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкечикишнинг бошланғич вақти мазкур Қоидаларнинг 165-бандига мувофиқ бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтушиб кетиш ва ўлик зонаси ўрнатмалари мазкур Қоидаларнинг 165-бандида кўрсатилган диапазондаги қийматлардан ортмаса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив қувватнинг частотавий характеристикаси сезувчан эмаслиги ҳар қандай тегишли ишчи нуқтада мазкур Қоидаларнинг 165-бандида кўрсатиб ўтилган қийматлардан ошмаган тақдирда муваффақиятли ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish829. Ўз эҳтиёжларини қоплаш режимига ўтиш бўйича ўтказиладиган синашлар қуйидаги талабларга жавоб бериши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модулнинг ягона электр энергетика тизимидан узилиб, ўз эҳтиёжларини қоплаш учун автоном ва барқарор ишлашнинг техник имкониятлари кўрсатиб берилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинаш генерацияловчи модулнинг юкламани йўқотишидан (тушишидан) олдин максимал актив қувватида ва номинал реактив қувватда ўтказилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим оператори мазкур Қоидаларнинг 179 — 181-бандлари талабларини ҳисобга олган ҳолда қўшимча шартларни белгилаш ҳуқуқига эга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтармоқдан узилиш ва ўз эҳтиёжларини қоплаш муваффақиятли ўтган бўлса ҳамда мазкур Қоидаларнинг 181-бандида кўрсатилган вақт давомида ўз эҳтиёжларини қоплаш режимида барқарор ишлаши намойиш этилса ва тармоққа қайта синхронлаш муваффақиятли амалга оширилса, синаш муваффақиятли амалга оширилган ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish830. Реактив қувват синашига нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модулнинг мазкур Қоидаларнинг 175 ва 176-бандлари талабларига мувофиқ илгариловчи ва кечикувчи реактив қувватни таъминлаш бўйича техник имкониятлари кўрсатилиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерацияловчи модул максимал реактив қувват билан ҳам илгарилаш ҳам кечикиш режимида минимал барқарор ишлаш режимида максимал қувват чиқаришда ва максимал ва минимал қийматлар оралиғида актив қувват ишлаб чиқариш иш режимида бир соатдан кам бўлмаган вақт мобайнида ишласа, синаш муваффақиятли ҳисобланади. Бунда генерацияловчи модулнинг реактив қувватнинг ўрнатилган ёки келишилган қийматини ҳар қандай диапазонга ўтиш имкониятлари намойиш этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish831. Нолдан ишга тушириш имконияти синашларига нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнолдан ишга тушиш имкониятига эга генерацияловчи модуллар учун ўчишдан сўнг ташқи электр таъминоти манбаларисиз ишга тушириш бўйича техник имконияти кўрсатиб берилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим оператори томонидан, Тизим оператори билан келишилган чекловлар чегарасида ишга тушириш вақти сақлаб берилса, синаш муваффақиятли ўтказилган ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish832. Электр станциялари оператори тегишли синашни амалга ошириш ўрнига, тегишли қурилмаларга мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатларидан фойдаланиши мумкин. Бунда қурилмага берилган мувофиқлик тўғрисидаги декларация ва синаш баённомалари Тегишли тизим операторига тақдим этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. «B», «C» ва «D» турдаги носинхрон генерацияловчи модулларнинг мувофиқлигини баҳолаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish833. «В», «С» ва «D» турдаги носинхрон генерацияловчи модулларга нисбатан частота характеристикаларига мувофиқлиги юзасидан синашлар амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр станциялари оператори тегишли синашни амалга ошириш ўрнига, мувофиқликни тасдиқлаш мақсадида ускуна (қурилмалар)нинг мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатлардан фойдаланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБундай ҳолатда ускуна (қурилма)ларга берилган мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатлари Тегишли тизим операторига тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish834. Частота характеристикаларининг синашлари Тегишли тизим оператори томонидан танланган бошқарув схемаси танловини акс эттириши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish835. Частота характеристикаларининг синашларига нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishносинхрон генерацияловчи модулнинг ягона электр энергетика тизимида частота ўзгариши содир бўлганида частотани ростлашни таъминлаш учун узлуксиз актив қувват ишлаб чиқара олишининг техник имконияти намойиш этилиши керак. Бунда статизм ва ўлик зонаси ҳамда динамик параметрлари текширилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинаш статизм ва сезмаслик зонасини ҳисобга олган ҳолда, максимал актив қувватдан камида 10 фоизга ўзгаришини келтириб чиқариши учун частота поғоналарини имитация қилиш йўли билан ўтказилиши лозим. Ушбу синашни амалга ошириш учун частота оғишининг имитация қилинган сигналлари бошқарув тизимига бир вақтда узатилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинаш динамик ва статик параметрлар бўйича мазкур Қоидаларнинг 192 — 209-бандларида баён этилган талабларга мос бўлган ҳолатда муваффақиятли ўтказилган ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. «C» ва «D» турдаги носинхрон генерацияловчи модулларнинг қўшимча синашлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish836. Мазкур Қоидаларнинг IX бўлими 3-боби 7-параграфида белгиланган талабларга асосан амалга ошириладиган синашларга қўшимча равишда Электр станцияси операторлари «C» ва «D» турдаги носинхрон генерацияловчи модулларга нисбатан мазкур параграфда кўрсатиб ўтилган талаблар бўйича ҳам синашлар амалга ошириши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр станцияси оператори тегишли синашни амалга ошириш ўрнига мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатларидан фойдаланиши мумкин. Бундай ҳолатда қурилмага берилган мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатлари Тегишли тизим операторига тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish837. Реактив қувват синашларига нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) носинхрон генерацияловчи модулнинг мазкур Қоидаларнинг 213 — 222-бандлари талабларига мувофиқ илгариловчи ва кечикувчи реактив қувватни таъминлаш бўйича техник имкониятлари кўрсатилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) синаш бир вақтнинг ўзида илгариловчи ва кечикувчи максимал реактив қувватда ўтказилиши лозим ва қуйидаги параметрлар текширилиши:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30 дақиқа давомида максимал қувватдан 60 фоиз юқори қувватда ишлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30 дақиқа давомида максимал иш самарадорлигидан 30 — 50 фоизга юқори диапазонда ишлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish60 дақиқа давомида максимал иш самарадорлигидан 10 — 20 фоизга юқори диапазонда ишлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) қуйидаги мезонлар бажарилганида, синаш муваффақиятли ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинхрон бўлмаган (носинхрон) генерацияловчи модул ҳам илгариловчи ҳам кечикувчи максимал реактив қувватда мазкур банднинг б-кичик бандида кўрсатилган ҳар бир параметр бўйича талаб этилган давомийликдан кам бўлмаган узоқ вақт давомида ишлаши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishносинхрон генерацияловчи модулни реактив қувватнинг келишилган ёки қабул қилинган диапазони чегараларида реактив қувватнинг ҳар қандай берилган қийматига ўта олиш имкониятини намойиш этиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувват диаграммасида белгиланган иш чегараларда ҳеч қандай ҳимоявий ҳаракат бажарилмаганида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish838. Кучланишни ростлаш режими синашига нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) носинхрон генерацияловчи модулнинг мазкур Қоидаларнинг 217 — 222-бандлари талабларига мувофиқ, кучланишни ростлаш режимида ишлаш имконияти намойиш этилиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) кучланишни ростлаш режимининг синаши давомида қуйидаги параметрлар текширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг 217-бандига мувофиқ ўзгариш қиялиги ва сезмаслик зонаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishростлаш аниқлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташқи аралашувнинг йўқлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувватни фаоллаштириш вақти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) синаш қуйидаги шартлар бажарилганида муваффақиятли амалга оширилган ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishростлаш ҳамда ростланувчи статизм ва сезмаслик (ўлик) зонаси диапазони мазкур Қоидаларнинг 218-бандида кўрсатиб ўтилган ёки танланган параметрларга мос келиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг 217-бандига мувофиқ, кучланишни ростлашнинг сезмаслик даражаси 0,01 н.б. дан ошмаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишнинг поғонали ўзгаришидан сўнг чиқиш реактив қувватининг 90 фоиз ўзгаришига мазкур Қоидаларнинг 219-бандида кўрсатиб ўтилган белгиланган вақт ва қийматга эришиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish839. Реактив қувватни ростлаш режими синашига нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) носинхрон генерацияловчи модулнинг мазкур Қоидалар 220-банди талабларига мувофиқ реактив қувватни ростлаш режимида ишлаш имконияти кўрсатилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) реактив қувватни ростлаш режимининг синаши реактив қувватни сақлаб туриш имконияти синашини қўшимча равишда тўлдириши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) реактив қувватни ростлаш режимининг синаши давомида қуйидаги параметрлар текширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувват ўрнатмаси ва унинг орттирмаси диапазони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishростлаш аниқлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувватни фаоллаштириш вақти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishг) синаш қуйидаги шартлар бажарилган тақдирда муваффақиятли деб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувват ўрнатмаси ва унинг орттирмаси диапазони мазкур Қоидаларнинг 220-банди талабларига мувофиқлиги таъминланса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishростлаш аниқлиги белгиланган шартларга мувофиқ бўлса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish840. Қувват коэффициентини ростлаш режимининг синашига нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) носинхрон генерацияловчи модулнинг мазкур Қоидаларнинг 221-бандига мувофиқ қувват коэффициентини ростлаш режимида ишлаш имконияти кўрсатилиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) қувват коэффициентини ростлаш режимининг синаши қуйидаги параметрларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувват коэффициенти ўрнатмаларининг диапазони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishростлаш аниқлигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив қувватнинг поғонали ўзгариши ҳисобига реактив қувватнинг ўзгариши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) қуйидаги барча шартлар бажарилган бўлса, синаш муваффақиятли деб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувват коэффициенти ўрнатмаси ва унинг орттирмаси диапазони мазкур Қоидаларнинг 221-банди талабларига мувофиқлиги таъминланса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив қувватнинг поғонали ўзгартириш натижасида реактив қувватни фаоллаштириш вақти, мазкур Қоидаларнинг 223-банди талабларига мувофиқ ўрнатилган қийматлардан ошмаса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishростлаш аниқлиги кўрсатилган қийматларга мувофиқ бўлса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish841. Тегишли тизим оператори синаш ўтказиш учун мазкур Қоидаларнинг 838 — 840-бандларида кўрсатилган 3 та синашлар шартларидан фақат биттасини танлаши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Узатиш тизимига уланган тақсимлаш тизимлари объектларининг мувофиқлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Тақсимлаш тизимлари объектлари мувофиқлигини моделлаштиришнинг умумий шартлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish842. Тақсимлаш тизими операторлари ўзларининг узатиш тизимига уланган тақсимлаш тизимларининг мазкур Қоидаларда назарда тутилган талабларга мувофиқлигини таъминлашлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТалаблар Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган ёки Узатиш тизими оператори тизимини эксплуатация қилиш учун мўлжалланган бўлса, ушбу талабларга мувофиқ муқобил синашларни амалга ошириш ёки синаш натижаларини қабул қилиш талаблари Узатиш тизими оператори билан келишилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish843. Мазкур Қоидаларнинг IX бўлими 1 ва 4-бобларида кўзда тутилган талабларга таъсир қилувчи ҳар қандай эксплуатацион ҳодисалар ёки носозликлар, тақсимлаш қурилмаси ёки тизимидаги тўхталишлар тўғрисида Узатиш тизими оператори ва Тизим оператори тўғридан тўғри ёки билвосита учинчи Томон орқали юқорида келтирилган ҳолатлар содир бўлишидан сўнг дарҳол хабардор этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish844. Узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмаларининг ёки тақсимлаш тизимининг мазкур Қоидалар талабларига мувофиқлигини баҳолаш бўйича режалаштирилган ҳар қандай синаш жадваллари ва уларни ўтказиш тартиби Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган муддатларда, ушбу тадбирлар бошланишидан аввал, Узатиш тизими операторига тақдим этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish845. Узатиш тизими оператори бундай синашларда иштирок этиши ва узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмаси ёки тизимининг ишини қайд этиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish846. Узатиш тизими оператори Назорат қилувчи орган билан ҳамкорликда узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмасини ёки тизимининг мазкур Қоидалар талабларига мувофиқлигини узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмаси ёки тақсимлаш тизимининг бутун ишлаш муддати давомида баҳолаши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори баҳолаш натижалари ҳақида Берк тақсимлаш тизими оператори ёки Тақсимлаш тизими операторини хабардор қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish847. Узатиш тизими оператори, Тақсимлаш тизими оператори ёки Берк тақсимлаш тизими операторидан такрорий режага ёки умумий схемага мувофиқ, мазкур Қоидалар талабларига таъсир этувчи ҳар қандай узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмасининг ишдан тўхташи, модификацияси ёки алмаштирилишидан сўнг синашлар ёки моделлаштиришни ўтказишни талаб этиш ҳуқуқига эга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСинашлар Электр энергетика соҳасида Назорат қилувчи орган томонидан ўтказилиши мумкин. Узатиш тизими оператори, Берк тақсимлаш тизими оператори ёки Тақсимлаш тизими операторини ушбу синашларнинг натижалари тўғрисида хабардор қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish848. Узатиш тизими оператори тақдим этилиши лозим бўлган маълумотлар ва ҳужжатлар рўйхатини ҳамда Тақсимлаш тизими оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори томонидан мувофиқликни тасдиқлаш жараёнида бажарилиши керак бўлган талабларни барча учун шаффофлигини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРўйхат қуйидаги маълумотлар, ҳужжатлар ва талабларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТақсимлаш тизими оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори томонидан тақдим этилиши лозим бўлган барча ҳужжатлар ва мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимига уланган, тармоқ уланишига ёки эксплуатациясига тааллуқли бўлган тақсимлаш қурилмаси ёки тизимининг батафсил техник маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishстатик ва динамик режимларни тадқиқот қилиш учун моделларга қўйиладиган талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтадқиқотлар ўтказиш учун зарур бўлган тизимли маълумотларни тақдим этиш муддатлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур Қоидаларнинг IX бўлим, 4-боб, 3 — 5-параграфлари талабларига мувофиқ кутилаётган статик (барқарор) ва динамик ҳолат характеристикаларни намойиш этиш учун Тақсимлаш тизими оператори ёки Берк тақсимлаш тизими операторининг ўрганишлари натижалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилмаларга берилган мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатларни рўйхатдан ўтказиш ҳажмларини ўз ичига олган шартлар ва тартиблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТақсимлаш тизими оператори ёки Берк тақсимлаш тизими операторининг мувофиқликни баҳолаш органи томонидан ускуна (қурилма)ларга берилган мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатлардан фойдаланиш шартлари ва тартиблари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish849. Узатиш тизими оператори талабларга мувофиқлик синашларини амалга ошириш, моделлаштириш ва мониторинг қилиш юзасидан Тақсимлаш тизими оператори ёки Берк тақсимлаш тизими операторининг мажбуриятларини белгилайди ҳамда чоп этилишини таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish850. Узатиш тизими оператори ва Тақсимлаш тизими оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори ўртасидаги келишув асосида амалга ошириладиган мувофиқлик ёки моделлаштириш юзасидан синашларни Тақсимлаш тизими операторига тааллуқли сабабларга кўра ўтказиш имконияти бўлмаса, унда Тақсимлаш тизими оператори мазкур Қоидаларнинг X бўлими 2-бобида кўрсатилган оператив билдиргини асоссиз рад этмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish851. Узатиш тизимига уланган Фойдаланувчи ишини имитацияли моделлаштириш мазкур Қоидаларнинг талаблари бажарилган ёки бажарилмаганлигини намойиш этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish852. Моделлаштириш қуйидаги ҳолатларда ўтказилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимига янги уланиш талаб этилганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқурилмаларни янада такомиллаштириш, алмаштириш ёки модернизация қилиш тадбирлари амалга оширилганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим оператори томонидан мазкур Қоидалар талабларига риоя этилмаганлиги аниқланганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish853. Мазкур Қоидаларда мувофиқликни моделлаштиришга белгиланган талабларнинг минимал эканлигига қарамай, Узатиш тизими оператори қуйидаги ҳуқуқларга эга:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТақсимлаш тизими оператори ёки Берк тақсимлаш тизими операторига мазкур Қоидалар ва қонунчилик ҳужжатлари талабларига мувофиқлигини намойиш эта оладиган, самарали ва тўлақонли деб ҳисобланган муқобил моделлаштириш (имитациялар тўпламини) ўтказишга рухсат бериш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори тақдим этган маълумот IX бўлими 4-боби 3 — 5-параграфларининг талабларига кўра, мазкур Қоидалар талабларига мувофиқликни намойиш этиш учун етарли бўлмаган ҳолатларда, Тақсимлаш тизими оператори ёки Берк тақсимлаш тизими операторидан қўшимча равишда ёки муқобил моделлаштириш тўпламларини ўтказишни талаб қилиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish854. Узатиш тизимига уланган Тақсимлаш тизими оператори, узатиш тизимига уланган ҳар бир тақсимлаш қурилмаси учун алоҳида ўтказилган моделлаштириш натижалари тўғрисида ҳисобот тақдим этиши лозим. Тақсимлаш тизими оператори узатиш тизимига уланган ҳар бир тақсимлаш қурилмаси учун келишилган имитация моделларини ишлаб чиқиши ва тақдим этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИмитация моделларининг қисқача мазмуни мазкур Қоидаларнинг IX бўлими 4-боби 2-параграфида кўрсатиб ўтилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish855. Узатиш тизими оператори моделлаштириш, имитацияли моделлар ва мувофиқликни баҳолаш натижалари тўғрисида тақдим этилган ҳисоботлар асосида шахсий моделлаштириш ўтказиш йўли билан тақсимлаш тизимининг мазкур Қоидалар талабларига мувофиқлигини текшириш ҳуқуқига эга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish856. Узатиш тизими оператори Тақсимлаш тизими оператори ёки Берк тақсимлаш тизими операторига сўралаётган моделлаштиришни ўтказиш учун зарур бўлган ҳажмда тармоқнинг техник маълумотлари ва имитация моделини тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Тақсимлаш тизимлари объектларининг имитация модели
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish857. Узатиш тизимига уланган тақсимлаш тизимлари қуйидаги 859 ва 860-бандларда белгиланган имитация моделлари ёки эквивалент маълумотларга тегишли талабларга жавоб бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish858. Узатиш тизими оператори статик ва динамик режимларда тақсимлаш тизимининг ҳолатларини (ўзини тутиши) кўрсатувчи имитация моделлари ёки эквивалент маълумотларни талаб этиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish859. Узатиш тизими оператори ушбу имитация моделлари ёки эквивалент маълумотларнинг таркиби ва шаклини белгилайди, таркиб ва шакл қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishстатик ва динамик ҳолатлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш нуқтасида электр магнит ўтиш жараёнларини моделлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтузилма ва блокли схемалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish860. Динамик моделлаштириш мақсадлари учун юқоридаги 859-бандда кўрсатиб ўтилган имитация модели ёки эквивалент маълумот қуйидаги кичик моделларни ёки эквивалент маълумотларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувватни бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланиш назорат қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтақсимлаш тизими ҳимоясининг моделлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюкламанинг ҳар хил турлари — техник характеристикалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўзгартиргич моделлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish861. Узатиш тизими оператори натижаларни моделда таққослаш учун узатиш тизимига уланган тақсимлаш тизими қурилмаларида қайд этилган маълумотларни тақдим этишга бўлган талабларни белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмалари учун мувофиқликни моделлаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish862. Узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмасининг реактив қувватни сақлаб туриш имкониятини моделлаштириш қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюкламанинг ва генерациянинг турли режимларида реактив қувват билан алмашинувини ҳисоблаш учун узатиш тизимига уланган тақсимлаш тармоғидаги қувватлар оқимини ҳисоблашнинг статик моделидан фойдаланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэнг кичик ва энг катта реактив қувват алмашинувига олиб келувчи, турғун минимал ва максимал юкламалар ва генерация шароитлари уйғунлиги моделлаштиришнинг бир қисми бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш нуқтасидаги актив қувват истеъмолининг максимал қийматининг 25 фоизидан кам бўлган оқимида реактив қувват ишлаб чиқаришни ҳисоблаш моделлаштиришнинг бир қисми бўлиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish863. Узатиш тизими оператори уланган тақсимлаш тизимидан бутун ягона электр энергетика тизими манфаати учун уланиш нуқтасида реактив қувват алмашинувини бошқаришни талаб этганда, Узатиш тизими оператори реактив қувватни бошқариш бўйича мувофиқликни моделлаштириш тартиби ва услубини белгилаши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish864. Натижалар қуйидаги талабларга мувофиқликни кўрсатса, имитацияли моделлаштириш қониқарли деб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) Узатиш тизими оператори узатиш тизимига уланган Тақсимлаш тизими оператори ва бошқа Фойдаланувчилар биргаликдаги таҳлил йўли билан узатиш тизимининг техник ёки молиявий афзалликларини исботлаганда ёки Узатиш тизими оператори муқобил қийматларни белгилаган вазиятларни истисно қилган ҳолда, реактив қувват истеъмол қилиш ва ишлаб чиқариш учун реактив қувватнинг ҳақиқий диапазони қуйидагилардан юқори бўлмаслиги керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувват истеъмолида истеъмол қилинаётган энг катта максимал қувватдан ёки ишлаб чиқарилаётган максимал қувватдан 33 фоиз (қувват коэффициенти 0,95);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувватни ишлаб чиқаришда энг катта максимал истеъмол имкониятидан ёки максимал ишлаб чиқариш имкониятидан 33 фоиз (қувват коэффициенти 0,95);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) бошқа шарт келишилмаган бўлса, узатиш тизимига уланган тақсимлаш тармоғи актив қувватнинг максимал истеъмол қилиш имкониятининг 25 фоизидан камроқ оқимида уланиш нуқтасида реактив қувватни ишлаб чиқармайди (1 н.б. да берилган кучланишда).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Узатиш тизимига уланган тақсимлаш ускуналарида ахборот алмашинуви талабларига мувофиқликлигини текшириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish865. Узатиш тизимига уланган Узатиш тизими оператори ва Тақсимлаш тизими оператори ўртасида тезкор ёки даврий ахборот алмашинуви учун Узатиш тизимига уланган Фойдаланувчи техник имкониятларининг мазкур Қоидалар IX бўлимнинг 4-бобида белгиланган узатувчи тақсимлаш тизимининг ахборот алмашиш талабларига жавоб бериши намойиш этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish866. Қурилмаларнинг мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатлар Узатиш тизими оператори томонидан тақдим этилган ҳолатда, мазкур Қоидаларнинг 865-бандида кўзда тутилган синашларнинг бир қисми ўрнида фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Узатиш тизимига уланган истеъмолни ўчириш ва қайта улаш бўйича талабларга мувофиқлигини текшириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish867. Узатиш тизимига уланган Фойдаланувчилар мазкур Қоидаларнинг XI бўлими 5-бобида кўрсатилган ўчириш ва қайта уланиш талабларига жавоб бериши ҳамда қуйидаги синашлардан ўтиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish868. Тармоқ ишида бузилиш сабабли тасодифий узилишдан сўнг қайта уланиш имкониятини синашдан ўтказишга доир қайта улаш Узатиш тизими оператори томонидан рухсат берилган қайта улаш тартибига асосан, мақбул автоматлаштириш ёрдамида амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish869. Синхронлаш синашларини амалга ошириш давомида, узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмасининг синхронлаш бўйича техник имкониятлари намойиш этилиши керак. Ушбу синаш синхронлаш қурилмаларининг созламаларини текшириш ва кучланиш, частота, фаза бурчаклари диапазони, кучланиш ҳамда частота оғишлари синашларни қамраб олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish870. Масофадан ўчириш синашини амалга оширишда, узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмасини Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган ва талаб қилинган вақт оралиғида уланиш нуқтасида ёки нуқталарида узатиш тизимидан масофадан ўчириш бўйича техник имконияти намойиш этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish871. Паст частотали талабни ўчириш синашлари давомида, узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмасининг Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган юкламадан фоизларда ўчиришнинг техник имконияти мазкур Қоидаларнинг 1121 ва 1122-бандларига мувофиқлиги намойиш этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish872. Частота пасайишида ўчириш релесининг синашлари давомида, узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмасини номинал ўзгарувчан токдан таъминланиши билан ишлаш имконияти намойиш этилиши керак. Ўзгарувчан токдан таъминланиш параметрлари Узатиш тизими оператори томонидан белгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish873. Кучланишнинг пасайишида ўчириш синашлари давомида узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмасининг мазкур Қоидаларнинг 1115-бандида кўзда тутилган юклама остида ростлаш қурилмасининг битта таъсирли режимда блоклаш билан ишлашининг техник имкониятлари намойиш этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish874. Ускуна/қурилманинг мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжати Узатиш тизими операторига тақдим этилган тақдирда, ушбу мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжат юқорида келтирилган синашларнинг бир қисми сифатида қабул қилиниши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Узатиш тизимига уланган истеъмолчилар ускуналарининг мувофиқлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Истеъмолчилар ускуналари мувофиқлигини моделлаштиришнинг умумий шартлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish875. Узатиш тизимига уланган Истеъмолчилар операторлари истеъмолчи ускуна (қурилма)ларининг мувофиқлик синашлари мазкур Қоидаларда белгиланган талабларга жавоб беришини таъминлашлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИстеъмолчи оператори ёки юкламани ростлаш бўйича Тизим операторига хизмат кўрсатувчи Берк тақсимлаш тизими оператори истеъмолчининг ускуна (қурилма)ларини мазкур Қоидалар талабларга мувофиқлигини таъминлашлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish876. Мазкур Қоидаларнинг талаблари истеъмол ёки берк тақсимлаш тизими томонидан юкламани ростлаш бўйича Тизим операторига хизматлар кўрсатиш учун фойдаланилувчи блокларига қўлланилса, Истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори, Тизим оператори билан алоқа ва Истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори талабларга мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатларни жамлаш каби вазифаларни учинчи шахсларга тўлиқ ёки қисман юклашлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУчинчи шахслар тегишли ҳужжатларни расмийлаштириш ва мазкур Қоидалар талабларига уларнинг жами истеъмолчилари ёки берк тақсимлаш тизимларининг мувофиқлигини намойиш этиш ҳуқуқига эга бўлган алоҳида Фойдаланувчилар сифатида қабул қилинади. Тизим операторига юкламани ростлаш бўйича хизматлар кўрсатувчи истеъмолчилар ёки берк тақсимлаш тизимлари учинчи шахслар орқали биргаликда ҳаракат қилишлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish877. Мажбуриятлар учинчи шахслар орқали бажарилаётган бўлса, уларнинг жойлашув хусусиятлари ҳисобга олинган ҳолда, фақат кўрсатилаётган хизматларнинг умумий ҳажмидаги ўзгаришлар ҳақида Тизим операторини хабардор этиш шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish878. Талаблар Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган бўлса ёки Узатиш тизими оператори тизимини эксплуатация қилиш учун мўлжалланган бўлса, муқобил синашлар ёки ушбу талабларни бажариш юзасидан синашлар натижаларини қабул қилиш талаблари Узатиш тизими оператори билан келишилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish879. Мазкур бўлимнинг 5-бобида кўзда тутилган талабларга риоя этилишига таъсир қилувчи, узатиш тизимига уланган истеъмолчи ёки тақсимлаш тизимининг ёки блокнинг техник имкониятларига ўзгартириш киритиш бўйича ҳар қандай режалар тўғрисида Тегишли тизим оператори томонидан белгиланган муддатларда, ушбу ўзгартириш киритилгунига қадар тўғридан тўғри ёки учинчи шахс орқали билвосита Тегишли тизим операторига хабарнома берилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish880. Тегишли тизим оператори мазкур бўлимнинг 1 ва 5-бобида кўзда тутилган талабларга риоя этилишига таъсир кўрсатувчи ҳар қандай эксплуатацион ҳодисалар ёки истеъмолчиларни ишдан тўхташи тўғрисида, бундай ҳодиса юз бериши билан дарҳол тўғридан тўғри ёки учинчи шахс орқали билвосита хабардор қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish881. Ҳар қандай режалаштирилган синашлар графиклари ва истеъмолчи ёки блокнинг мазкур Қоидалар талабларига мувофиқлигини синашдан ўтказиш тартиби Тегишли тизим операторига улар бошлангунга қадар Тегишли тизим оператори томонидан белгиланган ва тасдиқланган муддатларда етказилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish882. Тегишли тизим оператори ушбу синашларда иштирок этиши ва истеъмолчи ускуна (қурилма)си ва блокининг ишини қайд этиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish883. Назорат қилувчи орган билан биргаликда Тегишли тизим оператори истеъмолчи ускуна (қурилма)ларини ёки блокининг, объектнинг бутун хизмат қилиш муддати давомида мазкур Қоидалар талабларига мувофиқлигини баҳолайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОбъект оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори ушбу баҳолашнинг натижалари ҳақида хабардор қилинган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИстеъмолчи ёки берк тақсимлаш тизими томонидан Узатиш тизими операторига юкламани ростлаш бўйича хизматлар кўрсатиш учун фойдаланилувчи блокнинг мувофиқлиги, Узатиш тизими оператори ва Тегишли тизим оператори билан биргаликда ва буни қўллаш мумкин бўлса, юкламани тақсимлашда иштирок этувчи Учинчи шахслар билан келишилган ҳолда баҳоланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish884. Тегишли тизим оператори, Истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими операторидан қайта режалаштириш, умумий схемага биноан ёки мувофиқликка таъсир қилиши мумкин бўлган ҳар қандай носозлик, ўзгартириш ёки қайта жиҳозлашдан сўнг мувофиқликка текшириш ва моделлаштириш юзасидан синашлар ўтказишини талаб этишга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСинашлар Назорат қилувчи орган томонидан ўтказилиши мумкин. Тегишли тизим оператори Истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими операторини синаш натижалари тўғрисида хабардор қилинишини таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish885. Тегишли тизим оператори тақдим этилиши лозим бўлган маълумотлар ва ҳужжатларни рўйхатини, мувофиқликни баҳолашни бир қисми сифатида Истеъмолчилар ёки Берк тақсимлаш тизими оператори томонидан бажарилиши лозим бўлган талабларни барча учун очиқлаши (эълон қилиши) шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРўйхат камида қуйидаги маълумотлар, ҳужжатлар ва талабларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИстеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори томонидан тақдим этилиши лозим бўлган барча ҳужжатлар ва мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимига уланган истеъмолчидан ёки тармоққа уланишига ёки эксплуатациясига алоқадор блокдан талаб этилувчи батафсил техник маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishстатик (барқарор) ва динамик режимларни тадқиқ қилиш учун моделларга қўйиладиган талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтадқиқотлар ўтказиш учун зарур бўлган тизимли маълумотларни тақдим этиш муддатлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур бўлим 5-боби 3 ва 4-параграфлари талабларига мувофиқ кутилаётган статик (барқарор) ва динамик ҳолат характеристикаларини намойиш этиш мақсадида ўтказилган Истеъмолчи операторининг ўрганиш натижалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishускуна/қурилмаларни мувофиқлигини баҳолаш шартлари ва тартиблари, жумладан рўйхатдан ўтказиш ҳажмлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИстеъмолчи операторининг мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган ускуна/қурилмаларнинг тегишли мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатларидан фойдаланиш шартлари ва тартиблари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish886. Тегишли тизим оператори талаблар, моделлаштириш ва мониторинг ўтказиш юзасидан синашлар мажбуриятларини Истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори, Тегишли тизим оператори ва Узатиш тизими оператори ўртасида тақсимланишини чоп этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish887. Синашлар синашлари ёки моделлаштириш, Тегишли тизим оператори ёки Узатиш тизими операторига тааллуқли сабабларга кўра Тегишли тизим оператори ва истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори ўртасидаги келишувга мувофиқ ўтказилиши мумкин бўлмаса, бундай ҳолатда Тегишли тизим оператори мазкур Қоидаларнинг X бўлим, 2-бобида кўрсатиб ўтилган оператив билдирги асоссиз рад этмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish888. Истеъмолчи ёки истеъмолчи чегараларида юклама қувватини тез ростлаш имкониятига эга модулни ёки берк тақсимлаш тизимини ишини имитацияли моделлаштиришда мазкур Қоидаларнинг талаблари бажарилиши намойиш этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish889. Моделлаштириш қуйидаги ҳолатларда ўтказилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимига янги уланиш талаб этилганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими операторининг актив қувватни ростлаш, юкламага тезкор таъсир кўрсатишини таъминлаш мақсадида истеъмолчи ёки берк тақсимлаш тизими томонидан фойдаланилаётган истеъмолчининг янги ускунасини улаш бўйича шартнома тузилганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУскуна (қурилма)ларни янада такомиллаштириш, алмаштириш ёки модернизация қилиш тадбирлари амалга оширилганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтегишли оператор томонидан мазкур Қоидалар талабларига риоя этилмаганлиги тахмин қилинганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish890. Мазкур Қоидаларда мувофиқликни моделлаштиришга тегишли талаблар минимал даражада қўйилганлигига қарамасдан, Тегишли тизим оператори қуйидаги ҳуқуқларга эга:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishистеъмолчи операторига ёки Берк тақсимлаш тизими операторига истеъмолчи ускуналарини, мазкур Қоидалар ва қонунчилик ҳужжатлари талабаларига мувофиқ эканлигини намойиш этиш учун ушбу имитацияларнинг самарали ва етарли эканлиги ҳолатида, имитация моделларининг муқобил тўпламидан фойдаланишга рухсат бериш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур бўлимнинг 5-боб 3 ва 4-параграфларида белгиланган талаблар бўйича, мувофиқликка моделлаштиришга тааллуқли Узатиш тизими операторига тақдим этилган маълумотлар мазкур Қоидаларнинг талабларга мувофиқлигини намойиш этиш учун етарли бўлмаган ҳолатларда, истеъмолчи операторидан ёки Берк тақсимлаш тизими операторидан имитация моделларининг қўшимча ёки муқобил тўпламининг ўтказилишини талаб қилиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish891. Узатиш тизимига уланган истеъмолчи оператори узатиш тизимига уланган ҳар бир алоҳида истеъмолчи учун моделлаштириш натижалари билан ҳисобот тақдим этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизимига уланган истеъмолчи оператори узатиш тизимига уланган ушбу истеъмолчи учун келишилган имитация моделини ишлаб чиқиши ва тақдим этиши лозим. Имитация моделларига талаблар мазкур бўлимнинг 5-боби 2-параграфида белгиланган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish892. Узатиш тизими оператори моделлаштириш, имитация моделлари, синашлар, ўлчашлар бўйича тақдим этилган ҳисоботлар асосида шахсий моделлаштиришни ўтказиш орқали истеъмолчининг мазкур Қоидалар талабларига мувофиқлигини текшириш ҳуқуқига эга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish893. Узатиш тизими оператори Истеъмолчи операторига сўралган моделлаштиришни ўтказиш учун зарур бўлган ҳажмда тармоқнинг техник маълумотларини ва имитация моделини тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Истеъмолчилар қурилмаларининг имитация модели
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish894. Узатиш тизимига уланган истеъмолчи ускуна/қурилмалари имитация моделлари ёки эквивалент маълумотларга тааллуқли мазкур Қоидаларнинг 896 ва 897-бандларида кўрсатиб ўтилган талабларга жавоб бериши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish895. Узатиш тизими оператори истеъмолчи ускуна (қурилма)ларини статик ва динамик режимлардаги ҳолатини (ўзини тутиши) кўрсатиб берувчи имитация моделларини ёки эквивалент маълумотларни талаб қилиб олиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish896. Узатиш тизими оператори ушбу имитация моделлари ёки эквивалент маълумотларнинг мазмуни ва шаклини белгилайди, улар қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishстатик ва динамик режимлар, жумладан 50 Нz ни ташкил этувчиси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш нуқтасида электр магнит ўтиш жараёнларини моделлаштиришни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтузилма ва блокли схемаларни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish897. Динамик моделлаштириш мақсадларида ишлатиладиган, мазкур Қоидаларнинг 896-бандининг иккинчи хатбошисида кўрсатиб ўтилган имитация модели ёки эквивалент маълумотлар қуйидаги кичик моделлар ёки эквивалент маълумотларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувватни бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишни назорат қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимига уланган истеъмолчини ҳимоя тизимининг моделлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюкламани электр техник характеристикалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўзгартиргичнинг моделлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish898. Узатиш тизими оператори моделдаги натижалар қайд этилган маълумотлар билан узатиш тармоқларига уланган истеъмолчи ускуна (қурилма)ларининг маълумотларини қайд этишга бўлган талабларни белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Узатиш тизимига уланган истеъмолчиларнинг мувофиқлигини моделлаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish899. Узатиш тизимига уланган, маҳаллий генерацияловчи модули бўлмаган истеъмолчи ускуна (қурилма)ларининг реактив қувватни сақлаб туриш имкониятини моделлаштиришга нисбатан қуйидаги ҳолатлар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) узатиш тизимига уланган ва маҳаллий генерацияловчи модулга эга бўлмаган Истеъмолчининг ускуна (қурилма)лари уланиш нуқтасида реактив қуввати кўрсатилиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) юкламанинг турли шароитларда реактив қувват алмашинувини ҳисоблаш учун узатиш тизимига уланган истеъмолчининг қувват оқимларини ҳисоблашнинг имитация моделидан фойдаланилади. Уланиш нуқтасида энг кичик ва энг катта реактив қувват алмашинувига олиб келувчи минимал ва максимал юклама шартлари имитация моделининг бир қисми бўлиши лозим. Қуйидаги вазиятлар бундан мустасно:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехник ёки молиявий афзалликлари Узатиш тизими оператори ва Истеъмолчи оператори билан ҳамкорликдаги таҳлили асосида исботлаган ҳолатлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмуқобил қийматлар Узатиш тизими оператори томонидан белгиланганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) агар натижалар реактив қувватнинг истеъмол ва ишлаб чиқариш учун реактив қувватнинг ҳақиқий диапазони қуйидагилардан ошмаслиги тасдиқланса, моделлаштириш қониқарли деб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувватни истеъмолида энг максимал истеъмол имкониятидан ёки реактив қувватни ишлаб чиқаришда максимал ишлаб чиқариш имкониятидан 33 фоиз (қувват коэффициенти 0,95);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувват ишлаб чиқаришда энг максимал истеъмол имкониятидан ёки максимал ишлаб чиқариш имкониятидан 33 фоиз (қувват коэффициенти 0,95);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқаси келишилмаган бўлса, узатиш тизимига уланган объект максимал истеъмол қувватидан 25 фоиздан камроқ актив қувват оқимида уланиш нуқтасида реактив қувват ишлаб чиқарилмайди (1 н.б. берилган кучланишда).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish900. Узатиш тизимига уланган, генерацияловчи модулга эга маҳаллий истеъмолчининг реактив қувват ишлаб чиқариш имкониятини моделлаштириш қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) Узатиш тизимига уланган истеъмолчи ускуна (қурилма)сининг имитация модели юкламанинг ва генерациянинг турли шароитларида реактив қувват алмашинувини ҳисоблаш учун қўлланилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) уланиш нуқтасида энг кичик ва энг катта реактив қувватга олиб келувчи минимал ва максимал юкламанинг ва генерация шароитларининг уйғунлиги моделлаштиришнинг бир қисми бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) Узатиш тизими оператори ва узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори биргаликда ўтказган таҳлили натижаларига кўра техник ва молиявий афзалликлар исботланганда ёки Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган вазиятларни истисно қилган ҳолда, натижалар реактив қувват истеъмоли ва ишлаб чиқариш учун реактив қувватнинг ҳақиқий диапазони қуйидагилардан ошмаса, моделлаштириш қониқарли деб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувват истеъмолида энг максимал истеъмол имкониятидан ёки максимал ишлаб чиқариш имкониятидан 33 фоиз (қувват коэффициенти 0,95);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувват ишлаб чиқаришда энг катта максимал истеъмол имкониятидан ёки максимал ишлаб чиқариш имкониятидан 33 фоиз (қувват коэффициенти 0,95);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқа шарт келишилмаган бўлса, узатиш тизимига уланган объект актив қуввати максимал истеъмолининг 25 фоиздан (1 н.б да берилган кучланишда) камроқ оқимидаги уланиш нуқтасида реактив қувватни ишлаб чиқармайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Истеъмолчи ускуналари учун юкламанинг актив қувватини тезкор ростлаш орқали мувофиқликни моделлаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish901. Истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори томонидан юкламанинг актив қувватини тезкор ростлаш имкониятини таъминлашда фойдаланиладиган Истеъмолчи ускунаси модели, частотанинг пасайиши юзасидан тузилган шартномада белгиланган ускунанинг актив қувватини тезкор ростлаш учун қуйидаги зарур техник имкониятини намойиш этиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishунинг юкламасини келишилган қисми учун частотанинг ўзгариш тезлиги каби чора билан боғлиқ актив қувватнинг ўзгариши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкелишилган бошқарув тизимини ишлаш тамойили ва тегишли эксплуатация параметрлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив қувватни тезкор ростлаш учун келишилган ишлаб кетиш вақти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish902. Имитацияли моделлаштириш, келишилган шартларга мувофиқликни намойиш этиш шарти билан етарли деб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Узатиш тизимига уланган Истеъмолчилар ускуналарини ахборот алмашинуви учун мувофиқлигини синаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish903. Узатиш тизими оператори ва узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ўртасида оператив режимда ёки даврий ахборот алмашинувига нисбатан узатиш тизимига уланган Истеъмолчининг мазкур бўлимнинг 4-бобида белгиланган ахборот алмашинуви талабларига жавоб бериш учун техник имконияти намойиш этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish904. Ускуна (қурилма)нинг мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатлари Узатиш тизими операторига тақдим этилган тақдирда, мазкур Қоидаларнинг 903-бандида кўзда тутилган синашларнинг бир қисми сифатида қабул қилиниши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Узатиш тизимига уланган Истеъмолчи ускуналарини ўчириш ва қайта уланиши синашлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish905. Узатиш тизимига уланган Истеъмолчилар мазкур Қоидаларнинг XI бўлими 5-бобида кўрсатилган ўчириш ва қайта уланиш талабларига жавоб беришлари керак ва қуйидаги синашлардан ўтиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish906. Узатиш тизимидаги бузилиш сабабли тасодифий ўчирилишдан сўнг қайта уланиш имкониятини текширишда ушбу қайта уланиш Узатиш тизими оператори рухсати билан такрорий уланиш тартибига асосан амалга оширилиши лозим, бунда автоматлаштириш орқали қайта улашни бажариш мақсадга мувофиқ ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish907. Синхронлаш синашлари давомида узатиш тизимига уланган Истеъмолчи ускунасининг синхронлаштириш бўйича техник имкониятлари намойиш этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу синашларда синхронлаш қурилмаларининг созламаларини текшириши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСинаш кучланиш, частота, фаза бурчаклари диапазони, кучланиш ва частотанинг оғишлари кўрсаткичларини қамраб олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish908. Масофадан ажратиш кўрсаткичи бўйича синаш давомида, узатиш тизимига уланган истеъмолчининг уланиш нуқтасида ёки узатиш тизими нуқталарида Узатиш тизими оператори талаб этган вақтда масофадан туриб ажратилиши бўйича техник имкониятлари намойиш этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish909. Ўчириш релесининг частотани пасайишидаги синашига доир узатиш тизимига уланган истеъмолчи ускунасининг ўзгарувчан токнинг кириш сигналидан ишлашининг техник имконияти намойиш этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзгарувчан ток таъминотини кириши Узатиш тизими оператори томонидан белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish910. Кучланишнинг пасайишидаги ўчириш синашлари давомида узатиш тизимига уланган истеъмолчи ускуна (қурилма)нинг мазкур Қоидаларнинг 1115-бандида кўзда тутилган талабларга биноан юклама остида ростлаш қурилмасини блоклаш йўли билан бир маротабалик режимда ишлашининг техник имкониятлари намойиш этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish911. Синашларнинг барчаси ёки баъзилари ўрнига ускуна (қурилма)нинг мувофиқликлигини тасдиқловчи ҳужжатларидан фойдаланиш мумкин. Бунда ушбу ҳужжатлар Узатиш тизими операторига тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Юкламани актив ва реактив қувватини ростлаш ҳамда узатиш чекловларини бошқариш ускуналарининг мувофиқлигини текшириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish912. Юкламанинг ўзгаришидаги синашлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishистеъмолчи ёки берк тақсимлаш тизими томонидан актив қувватни ростлаш, реактив қувватни ростлаш ёки Узатиш тизими операторидан йўриқнома олгандан сўнг частота ва кучланишнинг кўрсатилган диапазонида келишилган вақт давомийлигида унинг истеъмолини ўзгартириш учун қувват узатиш чекланишини бошқариш мақсадида Фойдаланилувчи ускуна (қурилма)ларининг техник имконияти якка тартибда ёки комплекс тартибида намойиш этиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинаш кўрсатмага асосан ёки Узатиш тизими операторидан кўрсатма олишни имитациялаш йўли билан, шунингдек Истеъмолчини ёки берк тақсимлаш тизимининг электр энергиясига бўлган эҳтиёжини ўзгартириш (коррекция) орқали ўтказилиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинаш мазкур Қоидалар талабларига мувофиқ Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган шартлар бажарилган тақдирда қониқарли деб ҳисобланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинашларнинг барчаси ёки баъзилари ўрнига Тегишли тизим операторига тақдим этилган, ускуна (қурилма)нинг мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатларидан фойдаланиш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish913. Ўчириш ёки қайта улашда статик компенсатор ускуналарни синаш:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИстеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори томонидан юкламанинг актив қувватини ростлаш, реактив қувватини ростлаш ёки ўчиришга ёки такрорий улашга ёки барча жараёнларга бўлган сўровга жавобан узатиш тизими чекловларини бошқаришни таъминлаш учун Фойдаланилувчи ускуна (қурилма)ларни техник самарадорлиги, компенсатор ускуна (қурилма)лари Узатиш тизими операторидан йўриқномалар олинганидан сўнг, келишилган муддатларда якка тартибда ёки комплекс тартибда жамланган ҳолда учинчи шахслар томонидан кўрсатиб берилиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинаш Узатиш тизими операторидан кўрсатма олинишини ва статик компенсатор ускунасининг кейинчалик ўчирилишини имитация қилиш ҳамда Узатиш тизими операторидан кўрсатма олинишини ва ускунани кейинчалик қайта уланишини имитациялаш йўли билан ўтказилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинаш мазкур Қоидалар талабларига мувофиқ, Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган шартлар бажарилган тақдирда муваффақиятли амалга оширилган ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-боб. Электр энергиясини сақлаш тизимларининг мувофиқлигини текшириш ва уларни моделлаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Электр энергиясини сақлаш тизимларининг мувофиқлигини текшириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish914. Мазкур Қоидаларнинг 237-бандида келтирилган барча электр энергиясини сақлаш тизимлари мазкур бобда белгиланган тартибда мувофиқлик синашларидан ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергиясини сақлаш тизими операторлари мазкур синашларнинг барчаси ёки бир қисми учун Тегишли тизим операторига мувофиқликни тасдиқловчи ҳужжатларини тақдим этишлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish915. Электр энергиясини сақлаш тизимларини частота ўзгаришларига реакциясини моделлаштиришда қуйидагилар талаб этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) частотанинг тўлиқ диапазони бўйича актив қувват узатиш имкониятига эга эканлиги намойиш қилиниши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) моделлаштириш, частотанинг пасайиши ва ўлик зонанинг созламаларини ҳисобга олган ҳолда актив қувват частотавий характеристикасининг барча диапазонини ишга тушириш учун етарли бўлган частотавий поғоналарни тузиш орқали амалга оширилиши керак
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) қуйидаги шартлар бажарилган тақдирда моделлаштириш муваффақиятли деб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини сақлаш тизимларининг частота ўзгаришларига реакциясини моделлаштириш муваффақиятли бажарилган бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур банднинг «а» кичик бандида кўрсатилган талаблар жавоб бериши намойиш этиб берилганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish916. Электр энергиясини сақлаш тизимларининг қувват оқимларини бошқариш, реактив қувват ва кучланишни назорат қилиш имкониятларини моделлаштиришда қуйидагилар талаб қилинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) мазкур Қоидаларнинг III бўлими 8-бобида талабларига мувофиқ, сақлаш тизимларининг илгариловчи ва кечикувчи реактив қувват билан таъминлаш қобилияти намойиш этилиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) қуйидаги шартлар бажарилган тақдирда моделлаштириш муваффақиятли деб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувват синашлар натижасида мувофиқлиги кўрсатилганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур банднинг «а» кичик бандида кўрсатилган талаблар жавоб бериши намойиш этиб берилганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Электр энергиясини сақлаш тизимларининг мувофиқлик синашлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish917. Актив қувват ишлаб чиқариш ва частотани ростлаш синашларига қуйидаги талаблар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) электр энергиясини сақлаш тизимлари частотани ростлашни таъминлаши учун максимал қувват ва ростлашнинг минимал даражаси ўртасида тўлиқ ишчи диапазонда ишлаб чиқарилаётган актив қувватни узлуксиз ўзгартиришга техник жиҳатдан қодир эканлиги (имконияти мавжудлиги)ни намойиш этиши керак. Белгиланган ростлаш параметрларини, шу жумладан статизм, ўлик зона ва частота поғоналарни ўзгартиришга жавоби ҳамда частотанинг катта ва тез оғишларини ўз ичига олган динамик параметрлар текширилиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) синашлар статизм ва ўлик зонани созламаларини эътиборга олган ҳолда, частота ўзгаришига мос равишда актив қувват ўзгариши барча диапазонларда ишлаши учун етарлича катта бўлган миқдорда ортишини ҳамда тегишли ишчи нуқтасидан чиқишдаги актив қувватнинг ҳақиқий ошириш ёки камайтириш имкониятини моделлаштириш орқали ўтказилиши шарт. Зарурат бўлганда частота оғишининг имитация қилинган сигналлари бир вақтнинг ўзида қурилманинг тезлик ва юклама ростлагичи ёки бошқариш тизимининг ҳисоб бошлашига бир вақтда узатилиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) қуйидагилар бажарилса моделлаштириш, муваффақиятли деб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив қувватни частотавий характеристикасини тўлиқ диапазонини фаоллаштириш вақти мазкур Қоидаларнинг 161-банди талабларидан ошмаса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчастота ўзгаришига жавобдан сўнг сўнмайдиган тебранишлар пайдо бўлмаса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкечикишнинг бошланғич вақти мазкур Қоидаларнинг 165-бандига мувофиқ бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтушиб кетиш ва ўлик зонаси ўрнатмалари мазкур Қоидаларнинг 165-бандида кўрсатилган диапазондаги қийматлардан ортмаса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив қувватнинг частотавий характеристикаси сезувчан эмаслиги ҳар қандай тегишли ишчи нуқтада мазкур Қоидаларнинг 165-бандида кўрсатиб ўтилган қийматлардан ошмаган тақдирда муваффақиятли ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish918. Реактив қувват синашига нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсақлаш тизимларининг мазкур Қоидалар талабларига мувофиқ илгариловчи ва кечикувчи реактив қувватни таъминлаш бўйича техник имкониятлари кўрсатилиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсақлаш тизимлари максимал реактив қувват билан ҳам илгарилаш ҳам кечикиш режимида минимал барқарор ишлаш режимида максимал қувват чиқаришда ва максимал ва минимал қийматлар оралиғида актив қувват ишлаб чиқариш иш режимида бир соатдан кам бўлмаган вақт мобайнида ишласа, синаш муваффақиятли ҳисобланади. Бунда сақлаш тизими реактив қувватнинг ўрнатилган ёки келишилган қийматини ҳар қандай диапазонга ўтиш имкониятлари намойиш этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish919. Нолдан ишга тушириш имконияти синашларига нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнолдан ишга тушиш имкониятига эга сақлаш тизимлари ўчишдан сўнг ташқи электр таъминоти манбаларисиз ишга тушириш бўйича техник имкониятини кўрсатиб берилиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим оператори томонидан, Тизим оператори билан келишилган чегарада ишга тушириш вақти сақлаб берилса, синаш муваффақиятли ўтказилган ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish920. Электр энергиясини сақлаш тизими оператори тегишли синашни амалга оширишни ўрнига, талаб этилаётган мувофиқликни тасдиқлаш учун қурилмаларига мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатларидан фойдаланиши мумкин. Бунда қурилмага берилган мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатлари ёки мувофиқлик тўғрисидаги декларация ва синаш баённомалари Тегишли тизим операторига тақдим этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish921. Кучланишни ростлаш режими синашига нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) электр энергиясини сақлаш тизимининг мазкур Қоидаларнинг 251-банди талабларига мувофиқ, кучланишни ростлаш режимида ишлаш имконияти намойиш этилиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) кучланишни ростлаш режимининг синаши давомида қуйидаги параметрлар текширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг 251-бандига мувофиқ ўзгариш қиялиги ва сезмаслик зонаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishростлаш аниқлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташқи аралашувнинг йўқлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувватни фаоллаштириш вақти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) синаш қуйидаги шартлар бажарилганида муваффақиятли ўтказилган ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishростлаш ҳамда ростланувчи статизм ва сезмаслик (ўлик) зонаси диапазони мазкур Қоидаларнинг 251-бандида кўрсатиб ўтилган ёки танланган параметрларга мос келиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишни ростлашнинг сезмаслик даражаси 0,01 н.б. дан ошмаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишнинг поғонали ўзгаришидан сўнг чиқиш реактив қувватининг 90 фоиз ўзгаришига мазкур Қоидаларнинг 251-бандида кўрсатиб ўтилган белгиланган вақт ва қийматга эришиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish922. Реактив қувватни ростлаш режими синашига нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) электр энергиясини сақлаш тизимининг мазкур Қоидалар 247-банди талабларига мувофиқ реактив қувватни ростлаш режимида ишлаш имконияти кўрсатилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) реактив қувватни ростлаш режимининг синаши реактив қувватни сақлаб туриш имконияти синашини қўшимча равишда тўлдириши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) реактив қувватни ростлаш режимининг синаши давомида қуйидаги параметрлар текширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувват ўрнатмаси ва унинг орттирмаси диапазони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishростлаш аниқлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувватни фаоллаштириш вақти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishг) синаш қуйидаги шартлар бажарилган тақдирда муваффақиятли деб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувват ўрнатмаси ва унинг орттирмаси диапазони мазкур Қоидаларнинг 247-банди талабларига мувофиқлиги таъминланса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishростлаш аниқлиги белгиланган шартларга мувофиқ бўлса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish923. Қувват коэффициентини ростлаш режимининг синашига нисбатан қуйидаги талаблар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) электр энергиясини сақлаш тизимининг мазкур Қоидаларнинг 249-бандига мувофиқ қувват коэффициентини ростлаш режимида ишлаш имконияти кўрсатилиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) қувват коэффициентини ростлаш режимининг синаши қуйидаги параметрларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувват коэффициенти ўрнатмаларининг диапазони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishростлаш аниқлигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив қувватнинг поғонали ўзгариши ҳисобига реактив қувватнинг ўзгариши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) қуйидаги барча шартлар бажарилган бўлса, синаш муваффақиятли деб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувват коэффициенти ўрнатмаси ва унинг орттирмаси диапазони мазкур Қоидаларнинг 249-банди талабларига мувофиқлиги таъминланса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив қувватнинг поғонали ўзгартириш натижасида реактив қувватни фаоллаштириш вақти белгиланган қийматлардан ошмаса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishростлаш аниқлиги кўрсатилган қийматларга мувофиқ бўлса.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish924. Тегишли тизим оператори синаш ўтказиш учун юқорида кўрсатилган синашлар шартларидан фақат биттасини танлаши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishX бўлим. Узатиш тизими ишини ташкил этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Узатиш тизими ишини ташкил этишнинг умумий шартлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish925. Тизим оператор реал вақт режимида электр энергиясига бўлган талаб ва электр энергиясини ишлаб чиқаришни мувозанатлаш, узатиш тизимида оператив тадбирларни режалаштириш ва узатиш тизимининг хавфсиз ишлашини таъминлаш учун жавобгардир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОператив тадбирларни бажариш давомида Тизим оператори барча Фойдаланувчилар билан оператив режимда алоқада бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори узатиш тизимини лойиҳалаштириш, ривожлантириш, ишга тушириш, эксплуатация қилиш ва техник хизмат кўрсатишни амалга ошириш орқали узатиш тизимининг ишончли ва барқарор ишлаши учун жавобгардир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish926. Ушбу бўлимнинг мақсади — Узатиш тизими оператори ва Тизим операторлари томонидан бажарилиши лозим бўлган ташкилий тадбирларнинг тафсилотларини ёритишдан иборат ва бунда уларга юклатилган вазифаларни бажариш учун қуйидаги оператив функцияларга эътибор қаратиш лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтармоққа оператив уланиш, жумладан тайёр ҳолатга келтирилган янги уланишларни амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishягона электр энергетика тизимини барқарор шароитда эксплуатация қилиш ҳамда уни авария вазиятларида бошқара оладиган ходимларни тайёрлаш, малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish927. Ягона электр энергетика тизимидаги автоматика схемаларининг эксплуатация жараёнида соз ишлаши, ушбу тизимнинг барқарорлигини билдиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish928. Ушбу бўлим Тизим оператори ва Узатиш тизими операторига, шунингдек заруратга кўра қуйидагиларга ҳам қўлланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТақсимлаш тизими оператори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтармоқлари узатиш тизимига тўғридан-тўғри уланган Берк тақсимлаш тизими оператори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр станциялари операторлари, жумладан тақсимлаш тармоғига уланган генерацияловчи модулларга эга бўлган операторлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини сақлаш тизимлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимига бевосита уланган Истеъмолчилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Тизим оператори ва Узатиш тизими операторларининг функциялари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish929. Узатиш тизими оператори электр энергиясидан оқилона фойдаланиш, хусусан узатиш тизимидаги технологик йўқолишларни камайтириш, генерация қувватларни самарали режалаштиришни таъминловчи узатиш тизимини лойиҳалаш, қуриш, кенгайтириш, хизмат кўрсатиш ва эксплуатация қилишга масъулдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish930. Лойиҳалаш талабларига мувофиқ Узатиш тизими оператори Фойдаланувчилар томонидан ягона электр энергетика тизимининг автоматикага доир талаблари бажарилишини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish931. Тизим оператори диспетчерлик ва тармоқ бошқаруви учун марказий диспетчерлик хизмати томонидан минтақавий даражада диспетчерлик функцияларини назорат қилади ва бунда минтақавий диспетчерлик хизмати унинг координацияси остида фаолият юритувчи ҳудудий бошқарув марказларининг диспетчерлик функцияларини назорат қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish932. Тизим оператори реал вақт режимида ягона энергетика тизимидаги ҳар қандай фаолият юритаётган (уланган) Томонларнинг ҳаракатларини мувофиқлаштиради ва ягона электр энергетика тизимини ягона диспетчерлик бошқарувини амалга оширади, шунингдек, тақсимлаш тизимлари ва берк тақсимлаш тизимларининг ҳам диспетчерлик бошқарувини мувофиқлаштиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТақсимлаш тизими оператори тармоқлари ягона электр энергетика тизимидан узилса, яъни алоҳида ишлаётган бўлса, Тақсимлаш тизими оператори тармоқларини ягона энергетика тизимига қайта улаш амалга оширилгунга қадар ажратилган участка билан боғлиқ барча диспетчерлик фаолиятини амалга ошириши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish933. Тақсимлаш тизими оператори ўз тармоғидаги барча тармоқ операцияларини бошқариш учун жавобгар ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Оператив билдиргилар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish934. Тегишли тизим оператори ўз тармоғига янги уланишлар якунланганлиги тўғрисида оператив билдиргилар тартиби тафсилотларини тушунтириб бериши ва улар омма учун очиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish935. Электр станциялари оператори, Истеъмолчи оператори, Берк тақсимлаш тизими оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори ҳолатдан келиб чиқиб, ўз тизимларини Узатиш тизими операторига улаш бўйича мазкур Қоидаларнинг IX бўлимида баён этилган талаблар бажарилганлигини маълум қилиши ва Қоидаларнинг X бўлими 3-бобида ёки X бўлим 3-боби 2-параграфида тавсифланган оператив билдирги бериш тартибини муваффақиятли бажариши керак
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish936. Тақсимлаш тизими оператори тармоғига уланишда Электр станцияси оператори ёки тармоғида электр станциясига эга бўлган Берк тақсимлаш тизими оператори Тақсимлаш тизими операторига электр энергияси ишлаб чиқарувчи ҳар бир модулни улаш учун мазкур Қоидаларнинг X бўлим 5-бобида белгиланган оператив билдирги тартибини муваффақиятли якунланганлиги ҳамда ушбу Қоидаларнинг IX бўлимида баён этилган талаблар бажарилганлиги кўрсатиб бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish937. Узатиш тизимига уланган ҳар бир янги электр станцияси, тақсимлаш тармоғига уланган ҳар бир янги электр станцияси, узатиш тизимига уланган ҳар бир янги электр станцияси, узатиш тизимига уланган ҳар бир янги тақсимлаш объекти ва узатиш тизимига уланган ҳар бир янги тақсимлаш тизимининг уланиши ҳақидаги оператив билдирги қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги — Тегишли тизим оператори томонидан Электр станцияси оператори, Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими операторига уларга тегишли тармоққа электр энергиясини беришдан аввал юборилувчи билдирги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОралиқ оператив билдирги — Тегишли тизим оператори томонидан Фойдаланувчига чекланган вақт оралиғида электр тармоғига уланишдан фойдаланган ҳолда тегишлича генерацияловчи модул, истеъмолчи ёки тақсимлаш тизимини спецификация ва бошқа талаблар бўйича синашларини бошлаш учун бериладиган билдирги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЯкуний оператив билдирги — Тегишли тизим оператори томонидан Электр станциялар оператори, Истеъмолчи тармоғи оператори ёки Тақсимлаш тизими операторига тегишли техник тавсифга ва талабларга жавоб беришини тасдиқловчи, уларга электр тармоғига уланган ҳолда генерацияловчи модул, Истеъмолчи қурилмалари, шунингдек, тақсимлаш тизимларини эксплуатация қилишга рухсат берувчи билдирги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Генерацияловчи модулларни улаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Ўрнатилган қуввати 50 kW ёки ундан паст «А» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари қурилмалари ва синхрон ишлаб чиқарувчи (генерацияловчи) модулларни оператив хабардор қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish938. Ҳар бир янги генерацияловчи модулни уланиши тўғрисидаги оператив билдиргини бериш тартиби ўрнатиш ҳужжатлари тақдим этиш билан бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр станция оператори Тегишли тизим операторидан олинган ўрнатиш ҳужжатида зарур маълумотларни тўлдириши ва уни Тизим операторига тақдим этилишини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда ҳар бир генерацияловчи модул бўйича алоҳида ўрнатиш ҳужжати тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим оператори зарур маълумотларни Электр станцияси операторлари номидан учинчи шахслар томонидан тақдим этилишини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish939. Тегишли тизим оператори ўрнатиш ҳужжатининг таркибини белгилаши ва ушбу ҳужжат қуйидаги маълумотни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш амалга ошириладиган жой;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш санаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishускунанинг максимал қуввати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэнергиянинг бирламчи манбаи тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishобъектда ўрнатилган ускуна ва қурилмаларга мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган мувофиқликни баҳолаш ҳужжатлари (мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжат, синаш баённомалари)га ҳавола;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаввал фойдаланишда бўлган, мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжат олинмаган ускуна ва қурилмаларга доир маълумотлар (Тегишли тизим операторининг кўрсатмасига мувофиқ тақдим этилиши лозим);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр станцияси оператори ва ўрнатувчи (монтаж) ташкилотининг алоқа маълумотлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish940. Электр станцияси оператори эксплуатациядан чиқарилиб, демонтаж қилинаётган генерацияловчи модуллар ҳақида Тегишли тизим операторини хабардор қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим операторига бундай хабарнома учинчи шахслар томонидан ҳам берилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Қуввати 20 MW гача бўлган генерацияловчи модулларни оператив хабардор қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish941. Электр станцияси оператори ҳар бир янги генерацияловчи модулни улаш тўғрисида Тизим операторига оператив билдирги беради, бунда мувофиқлик тўғрисидаги баённомани ўз ичига олган генерацияловчи модул ҳужжати тақдим этилади. Ҳар бир генерацияловчи модул учун алоҳида ҳужжат тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish942. Генерацияловчи модул ҳужжати бу Электр станцияси оператори томонидан Тегишли тизим операторига тақдим этилувчи генерацияловчи модулнинг мазкур Қоидаларда белгиланган техник талабларга мувофиқлик баённомаси, шунингдек, зарур маълумотлар ва бошқа тасдиқловчи мезонлар мувофиқлигини баҳолаш натижаларини ўз ичига олган ҳужжат.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish943. Генерацияловчи модул ҳужжатининг шакли ва тақдим этилиши лозим бўлган маълумотлар Тегишли тизим оператори томонидан белгиланади ва камида қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим оператори ва Электр станцияси оператори ўртасидаги уланиш нуқтасига тегишли бўлган ҳимоя ва бошқа созламалар ҳақида келишувни тасдиқловчи ҳужжатлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори билан келишилган ҳолда Тегишли тизим оператори томонидан белгиланган шаклдаги мувофиқлик тўғрисида баённома;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим оператори томонидан белгиланган тартибдаги тармоққа уланишга тааллуқли бўлган генерацияловчи модулнинг батафсил техник маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзаруратга кўра генерацияловчи модулларга тегишли ускуна ва қурилмаларга мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг IX бўлим 3-боби 3-параграфига мувофиқ имитация моделлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг IX бўлим 3-боби 6 — 8-параграфларига мувофиқ, Тегишли тизим оператори томонидан талаб этиладиган барқарор ва динамик характеристикаларнинг ҳар бир ҳолатини батафсил кўрсатиб берувчи синашлар, синашлар давомида ўлчанган қийматлар асосида тайёрланган ҳисоботлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг IX бўлим 2-боби 4 — 7-параграфларига мувофиқ, Тегишли тизим оператори томонидан талаб қилинган ҳар бир ҳолатни батафсил кўрсатиб берувчи синашлар асосида барқарор ва динамик характеристикаларни намойиш этувчи тадқиқотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish944. Тегишли тизим оператори тўлиқ ва асосланган генерацияловчи модул ҳужжатини қабул қилганидан сўнг, Электр станцияси операторига Якуний оператив билдирги тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish945. Электр станцияси оператори Тегишли тизим оператори ва Узатиш тизими операторини демонтаж қилинаётган генерацияловчи модуллари тўғрисида хабардор қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish946. Тегишли тизим оператори «B» ва «C» турдаги генерацияловчи модулларни эксплуатацияга киритилиши ва эксплуатациядан чиқарилиши ҳақида билдиргини электрон шаклда тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish947. Генерацияловчи модул ҳужжати Электр станцияси оператори номидан ваколатли орган томонидан берилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. «D» турдаги қайта тикланувчи энергия манбалари қурилмалари ва қуввати 20 MW ва ундан юқори бўлган синхрон генерацияловчи модулларни оператив хабардор қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish948. Электр энергияси таъминоти ҳақида оператив билдирги Тегишли тизим оператори ва Электр станцияси оператори ўртасидаги уланиш нуқтасига тегишли ҳимоя ва бошқа созламалар ҳақида келишувлар якунланганда, буни тасдиқловчи ҳужжатлар билан Тегишли тизим операторига тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish949. Электр энергияси таъминоти ҳақида оператив билдирги Электр станцияси операторига белгиланган уланиш нуқтасида ўзининг ички тармоғи ва генерацияловчи модулларини электр энергияси билан таъминлаш ҳуқуқини беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish950. Оралиқ оператив билдирги мазкур Қоидаларнинг X бўлим, 3-боб, 3-параграфининг талабига кўра маълумотлар ва ўрганишларни таҳлил қилиш жараёнини якунида Тегишли тизим операторига тақдим этилади. Тегишли тизим оператори томонидан маълумотлар ва тадқиқотларни таҳлил қилиш учун Электр станцияси оператори унга қуйидагиларни тақдим этади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори билан келишилган ҳолда Тегишли тизим оператори томонидан белгиланган шаклдаги батафсил мувофиқлик тўғрисидаги баённома;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим оператори томонидан белгиланган тармоқ уланишга тааллуқли бўлган генерацияловчи модул бўйича батафсил техник маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзаруратга кўра генерацияловчи модулларга тегишли ускуна ва қурилмаларга мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг IX бўлим 3-боб 3-параграфи ва Тегишли Тизим оператори талабларида белгиланган имитация моделлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг IX бўлим 3-боб 4-параграфи талабларига мувофиқ кутилаётган барқарор ва динамик характеристикаларни кўрсатиб берувчи тадқиқотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг IX бўлим 3-боб 6 — 8-параграфида кўзда тутилган тартибда режалаштирилган синашлар ҳақида маълумотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish951. Оралиқ оператив билдирги Электр станцияси операторига чекланган вақт давомида тармоққа уланишдан фойдаланган ҳолда генерацияловчи модулни эксплуатация қилиш ва электр энергияси ишлаб чиқариш ҳуқуқини беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish952. Электр станцияси оператори Оралиқ оператив билдиргини сақлаб туриши мумкин бўлган максимал муддат 24 ойни ташкил этиши, Тегишли тизим оператори Оралиқ оператив билдирги ҳолатини сақлаб туриши муддатни қисқартириши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр станцияси оператори белгиланган талабларга мувофиқлиги бўйича ижобий натижага эришган тақдирда, Оралиқ оператив билдиргини сақлаб туриш муддатини узайтириши мумкин. Муддатни узайтириш юзасидан сўров юборилганда ҳал этилмаган масала ва муаммолар аниқ кўрсатиб берилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish953. Электр станцияси оператори Оралиқ оператив билдирги ҳолатини сақлаб туриши мумкин бўлган муддатни Қоидаларнинг VII бўлими 1-бобида бўлимида белгиланган муддатдан ташқари узайтириш имконияти ушбу оператор томонидан Тегишли тизим операторига мазкур Қоидаларнинг 951-бандида келтирилган муддат якунланишидан олдин енгиллик бериш тартибига мувофиқ сўров юборилган тақдирда берилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish954. Якуний оператив билдирги Тегишли тизим оператори томонидан Оралиқ оператив билдирги ҳолатида аниқланган барча номувофиқликлар бартараф этилганидан сўнг ва мазкур Қоидаларнинг X бўлим 3-боб 3-параграфи талабига биноан маълумотларни таҳлил қилиш жараёни якунланганидан кейин тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish955. Якуний оператив билдирги Электр станцияси операторига тармоққа уланишдан фойдаланган ҳолда генерацияловчи модулни эксплуатация қилиш ҳуқуқини беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish956. Маълумотларни ўрганиш ва таҳлил қилиш мақсадида Электр станцияси оператори Тегишли тизим операторига қуйидагиларни тақдим этиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмувофиқлик тўғрисида баённома;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг 950-банди «б», «г» ва «д» кичик бандларида кўрсатиб ўтилган тегишли техник маълумотларни, имитация моделларини ва тадқиқотларни янгилаш, жумладан синашлар вақтида ҳақиқий ўлчанган қийматларни қўллаш маълумотлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish957. Якуний оператив билдирги берилиши билан боғлиқ номувофиқлик аниқланган тақдирда, Тегишли тизим операторининг сўровига кўра, унга мазкур Қоидаларнинг VI бўлим 2-бобида келтирилган тартибга мувофиқ енгиллик берилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда генерацияловчи модул енгиллик бериш талабларига мувофиқ бўлса, Якуний оператив билдирги Тегишли тизим операторига томонидан берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕнгиллик бериш сўрови рад этилса, Тегишли тизим оператори ва Электр станцияси оператори томонидан номувофиқлик бартараф этилиб, Тегишли тизим оператори генерацияловчи модулни, мазкур қоидалар талабларига мувофиқ деб топмагунича, ушбу модулни эксплуатация қилишга рухсат беришни рад этиш ҳуқуқига эга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим оператори ва Электр станцияси оператори аниқланган номувофиқликни белгиланган муддатларда бартараф этмасалар, енгиллик бериш сўрови рад этилганлиги тўғрисидаги билдирги берилган муддатдан олти ой кечикмасдан, масалани ҳал этиш юзасидан Вазирликка мурожаат этишлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish958. Якуний оператив билдирги берилган Электр станцияси оператори қуйидаги ҳолатларда Тегишли тизим операторини зудлик билан хабардор қилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОбъектнинг фаолиятига таъсир кўрсатувчи сезиларли модернизация ва янгилашда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфаолиятининг йўқотилиши кузатилганида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishускуна ва қурилмаларнинг белгиланган талабларга риоя этилмаслигига олиб келувчи ишдан тўхтаб қолишида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish959. Электр станцияси оператори мазкур Қоидаларнинг 958-бандида таърифланган ҳолатлар уч ойдан ортиқ муддатда сақланиб қолишини асосли равишда кутаётган бўлса, Тегишли тизим операторига Чекланган оператив билдирги бўйича мурожаат этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish960. Чекланган оператив билдирги Тизим оператори томонидан берилади ва аниқ идентификация қилиниши лозим бўлган қуйидаги маълумотлардан иборат бўлади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧекланган оператив билдирги берилишини асословчи ҳал этилмаган масалалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкутилаётган қарор бўйича мажбуриятлар ва муддатлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўн икки ойдан ошмаслиги лозим бўлган максимал амал қилишнинг муддатлари. Бунда Тегишли тизим операторини қониқтирадиган тўлиқ мувофиқликни таъминлаш бўйича сезиларли силжишга эришилганлиги ҳақида асосланган далиллар тақдим этилса, бирламчи тақдим этилган муддат уни узайтириш имкониятини ҳисобга олган ҳолда қисқа бўлиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish961. Чекланган оператив билдирги берилган объектларга нисбатан, унинг амал қилиш муддати давомида Якуний оператив билдиргининг амал қилиш муддати тўхтатиб турилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish962. Чекланган оператив билдиргининг амал қилиш муддатини келгусида узайтириш, мазкур Қоидаларнинг VI бўлим 2-бобида таърифланган чеклаш тартибига мувофиқ Тегишли тизим операторига ушбу муддат тугагунига қадар енгиллик бериш тўғрисидаги сўровга кўра берилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish963. Тегишли тизим оператори, Чекланган оператив билдирги кучини йўқотганидан сўнг, генерацияловчи модулнинг эксплуатациясига рухсат беришни рад этиш ҳуқуқига эга. Ушбу ҳолатда Якуний оператив билдирги автоматик равишда ўз кучини йўқотган ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish964. Тегишли тизим оператори мазкур Қоидаларнинг 962-бандига мувофиқ Чекланган оператив билдиргининг амал қилиш муддатини узайтирилишига рухсат бермаса ёки мазкур Қоидаларнинг 963-бандига мувофиқ Чекланган оператив билдирги ўз кучини йўқотганидан сўнг генерацияловчи модулнинг эксплуатациясига рухсатни рад этса, Электр станцияси оператори Тегишли тизим операторининг қарори тўғрисидаги билдирги олинганидан кейин олти ой муддат ичида масалани ҳал этиш юзасидан Вазирликка мурожаат этиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Истеъмолчи ёки тақсимлаш тизими қурилмаларини улаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Электр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish965. Электр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги Тегишли тизим оператори ва Узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори ўртасидаги уланиш нуқтасига тегишли ҳимоя ва бошқа созламалар ҳақида келишувни тасдиқловчи ҳужжатларни ўз ичига олган тайёргарлик ишлари якунланганида Узатиш тизими оператори томонидан тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish966. Электр таъминоти бериш тўғрисида оператив билдирги узатиш тизимига уланган истеъмолчи ёки Тақсимлаш тизими операторига белгиланган уланиш нуқтасида ўзининг ички тармоғи ҳамда ёрдамчи ускуна ва қурилмаларини электр энергияси билан таъминлаш ҳуқуқини беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Оралиқ оператив билдирги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish967. Оралиқ оператив билдирги мазкур Қоидаларнинг X бўлим 4-боби талабларига мувофиқ маълумотлар ўрганиш ва таҳлил қилиш жараёни якунланганидан сўнг Узатиш тизими оператори томонидан берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish968. Оралиқ оператив билдирги узатиш тизимига уланган истеъмолчи ёки Тақсимлаш тизими операторига тармоққа уланишдан фойдаланган ҳолда чекланган вақт оралиғида узатиш тизимига уланган истеъмолчи ёки узатиш тизимига уланган тақсимлаш тизими ускуна (қурилма)ларини эксплуатация қилиш ҳуқуқини беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish969. Маълумотлар ўрганиш ва таҳлил қилиш мақсадида, Узатиш тизими операторига узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори томонидан қуйидаги маълумотлар тақдим этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган шаклда мувофиқлик тўғрисида баённома;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган талабга асосан, тармоққа уланишига алоқадор бўлган, узатиш тизимига уланган Истеъмолчи объектининг тизимига уланган тақсимлаш ускуна ва қурилмаларининг тўлиқ техник жиҳатлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) узатиш тизимига уланган Истеъмолчи объектлари, узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмалари ва тақсимлаш тизимларига тегишли ускуна (қурилма)ларга мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатларини, ушбу ҳужжатлар мувофиқликни тасдиқлашнинг бир қисми сифатида фойдаланилса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishг) мазкур Қоидаларнинг 970 ва 972-бандларида кўрсатилган ва Узатиш тизими оператори томонидан талаб қилинган имитация моделлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishд) мазкур Қоидаларнинг IX бўлим 4 ва 5-бобларида белгиланган барқарор ва динамик характеристикаларни аниқловчи тадқиқотлар натижалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishе) мазкур Қоидаларнинг IX бўлим 3-боб 6 — 8-параграфларига биноан режалаштирилган синашлар юзасидан маълумот.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish970. Узатиш тизими оператори узатиш тизимига уланган Истеъмолчи тизимининг ёки узатиш тизимига уланган тақсимлаш тизимининг, ёки иккала тизимнинг ўзини барқарор ва динамик ҳолатда тутишини кўрсатиб берувчи имитация моделларини ёки айнан ўхшаш бўлган маълумотларнинг тақдим этилишини сўраши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish971. Узатиш тизими оператори қуйидагиларни ўз ичига олган имитация моделларининг ва айнан ўхшаш бўлган маълумотлар шакли ва мазмунини белгилайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50 Нz частотали барқарор ва динамик режимлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш нуқтасида электр магнит ўтиш жараёнларини моделлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтузилма ва блокли схемаларни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish972. Динамик моделлаштириш учун мазкур Қоидаларнинг 971-бандида кўрсатиб ўтилган имитация моделлари ёки айнан ўхшаш бўлган маълумотлар қуйидаги кичик моделлар ёки айнан ўхшаш бўлган маълумотлардан иборат бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувватни ростлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишни ростлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимига уланган Истеъмолчи ва узатиш тизимига уланган тақсимлаш тизими ҳимоясининг моделлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishистеъмолнинг турли турлари, яъни юкламанинг электр техник характеристикалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўзгартиргич моделлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish973. Узатиш тизими оператори имитация моделларини ёки айнан ўхшаш бўлган маълумотларни таққослаш ва таҳлил қилиш учун узатиш тизимига уланган Фойдаланувчилар ёки узатиш тизимига уланган тақсимлаш қурилмалари характеристикаларига бўлган талабларни белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish974. Узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори Оралиқ оператив билдирги ҳолатини сақлаб туриши мумкин бўлган максимал муддат 24 ойни ташкил этиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори Оралиқ оператив билдирги ҳолатини сақлаб туриши мумкин бўлган муддатни қисқартириш ҳуқуқига эга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори белгиланган талабларга мувофиқликни таъминлаш бўйича сезиларли ижобий натижаларга эришган тақдирда Оралиқ оператив билдирги ҳолатини сақлаб туриш муддатини узайтиришга рухсат берилади. Муддатни узайтириш юзасидан сўров юборилганда ҳал этилмаган масала ва муаммолар аниқ кўрсатиб берилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish975. Узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори мазкур Қоидаларнинг 974-бандида белгиланган муддат тугаши билан, Узатиш тизими операторига мазкур Қоидаларнинг VI бўлими 2-бобида кўрсатиб ўтилган енгиллик бериш тартибига мувофиқ ушбу муддатдан олдин сўров юборилган бўлса, Оралиқ оператив билдиргининг амал қилишини сақлаб қолиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Якуний оператив билдирги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish976. Якуний оператив билдирги Оралиқ оператив билдирги ҳолатини сақлаб туришда аниқланган барча номувофиқликлар бартараф этилганидан сўнг, мазкур Қоидаларнинг X бўлим 4-боб 2-параграфи талабларига биноан маълумотларни таҳлил қилиш жараёни якунланганидан кейин тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish977. Якуний оператив билдирги узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори тармоққа уланган ҳолда узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори объектини эксплуатация қилиш ҳуқуқини беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish978. Маълумотларни ўрганиш ва таҳлил қилиш мақсадида узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки узатиш тизимига уланган Тақсимлаш тизими оператори Узатиш тизими операторига қуйидагиларни тақдим этиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмувофиқлик тўғрисида батафсил хулоса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг 969-бандининг «б», «г» ва «д» кичик бандларида кўрсатиб ўтилган тегишли техник маълумотларни, имитация моделларини ва тадқиқотларни янгилаш, жумладан синашлар вақтида ҳақиқий ўлчанган қийматларни қўллаш маълумотлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish979. Якуний оператив билдирги бериш билан боғлиқ номувофиқлик аниқланса, Узатиш тизими операторига юборилган сўровга кўра мазкур Қоидаларнинг VI бўлим, 2-бобида белгиланган тартибга мувофиқ енгиллик берилиши мумкин. Бунда узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори енгиллик бериш қоидаларига жавоб берса, Якуний оператив билдирги тегишли Узатиш тизими оператори томонидан берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish980. Енгиллик бериш сўрови рад этилса, узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки узатиш тизимига уланган Тақсимлаш тизими оператори томонидан номувофиқлик бартараф этилиб, тегишли Узатиш тизими оператори узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими операторининг ускуна ва қурилмаларини мазкур Қоидалар талабларига мувофиқ деб топмагунича ушбу операторларнинг ускуна ва қурилмаларини эксплуатация қилишга рухсат бериш рад этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish981. Узатиш тизими оператори ва узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки узатиш тизимига уланган Тақсимлаш тизими операторининг номувофиқликни белгиланган муддатларда бартараф этмаса, енгиллик бериш сўрови рад этилганлиги тўғрисидаги билдирги берилган муддатдан олти ой кечикмасдан, ҳар бир Томон масалани ҳал этиш юзасидан Вазирликка мурожаат этиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Чекланган оператив билдирги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish982. Якуний оператив билдирги тақдим этилган узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори қуйидаги ҳолатлар юз бергандан сўнг 24 соатдан ичида Узатиш тизими оператори ва Тизим операторини хабардор қилишлари шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishобъектнинг фаолиятига таъсир кўрсатувчи сезиларли модернизация ва янгилашда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиш фаолияти тугатилганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishускуна ва қурилмаларнинг тегишли талабларга риоя этилмаслигига олиб келувчи ишдан тўхтаб қолишида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish983. Узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизимлари оператори мазкур Қоидаларнинг 982-бандида таърифланган ҳолатлар уч ойдан ортиқ муддатда сақланиб қолишини асосли равишда кутаётган бўлса, Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизимлари оператори Узатиш тизими операторига Чекланган оператив билдирги олиш учун мурожаат этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish984. Чекланган оператив билдирги Узатиш тизими оператори томонидан берилади ва қуйидаги аниқ маълумотлардан иборат бўлади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧекланган оператив билдирги берилишини асословчи ҳал этилмаган масалалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкутилаётган қарор бўйича мажбуриятлар ва муддатлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўн икки ойдан ошмаслиги лозим бўлган максимал амал қилишнинг муддатлари. Бунда, Узатиш тизими операторини қониқтирадиган тўлиқ мувофиқликни таъминлаш бўйича сезиларли силжишга эришилганлиги ҳақида асосланган далиллар тақдим этилса, бирламчи тақдим этилган муддат уни узайтириш имкониятини ҳисобга олган ҳолда қисқа бўлиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish985. Якуний оператив билдирги берилган объектларга нисбатан, унинг амал қилиш муддати давомида Оралиқ оператив билдиргининг амал қилиши тўхтатиб турилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish986. Чекланган оператив билдиргининг амал қилиш муддатини келгусида узайтириш, мазкур Қоидаларнинг VI бўлим 2-бобида кўрсатиб ўтилган енгиллик бериш тартибига мувофиқ Узатиш тизими операторига ушбу муддат тугагунига қадар енгиллик бериш тўғрисидаги сўровга кўра берилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish987. Узатиш тизими оператори, узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими операторининг ускуна ва қурилмаларини эксплуатациясига рухсат беришни Чекланган оператив билдирги кучини йўқотиши билан рад этиш ҳуқуқига эга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу ҳолатда Якуний оператив билдирги автоматик равишда ўз кучини йўқотган ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish988. Узатиш тизими оператори мазкур Қоидаларнинг 986-бандига мувофиқ Чекланган оператив билдиргининг амал қилиш муддатини узайтирилишига рухсат бермаса ёки мазкур Қоидаларнинг 987-бандига мувофиқ Чекланган оператив билдирги ўз кучини йўқотганидан сўнг, узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими операторининг ускуна ва қурилмаларини эксплуатациясига рухсат беришдан бош тортса, узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори Узатиш тизими операторининг қарори тўғрисидаги билдирги берилганидан кейин олти ой муддат ичида масалани ҳал этиш юзасидан Вазирликка мурожаат этиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-боб. Юкламани ростлаш бўйича хизматлар кўрсатувчилар ва берк тақсимлаш тизимлари ускуналарининг уланиши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Юкламани ростлаш бўйича хизматлар кўрсатувчилар ва берк тақсимлаш тизимлари уланишида умумий шартлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish989. Истеъмолчи ускуналари ёки берк тақсимлаш тизимлари ускуналари узатиш тизимига бевосита уланган бўлса, мазкур бобдаги талаблар Х бўлим 4-бобида белгиланган талабларга қўшимча талабларни белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish990. Тизим оператори томонидан юкламани ростлаш бўйича хизматлар кўрсатиш юзасидан Истеъмолчи ёки берк тақсимлаш тизими ускуналари ва қурилмаларига оператив билдирги бериш тартиби қуйидагича фарқланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1000 V дан паст бўлган кучланишга уланган Истеъмолчи ёки берк тақсимлаш тизимининг ускуна (қурилма)лари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1000 V дан юқори бўлган кучланишга уланган Истеъмолчи ёки берк тақсимлаш тизимининг ускуна (қурилма)лари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish991. Узатиш тизими операторига юкламани ростлаш бўйича хизматлар кўрсатувчи ҳар бир Истеъмолчи ёки Берк тақсимлаш тизими оператори ўзининг юкламани ростлаш бўйича хизматлар кўрсатиш учун техник лойиҳалар ва эксплуатация қилиш талабларини бажариш имкониятининг мавжудлиги ҳақида Тегишли тизим операторига ёки Узатиш тизими операторига тўғридан тўғри ёки учинчи шахс орқали билдириши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish992. Истеъмолчи ёки Берк тақсимлаш тизими оператори юкламани ростлаш бўйича хизматлар кўрсатиш тўхтатилиши ва (ёки) юкламани ростлаш хизматини бажарувчи ускуна (қурилма)нинг ишдан олиниши ҳақида Узатиш тизими операторини ушбу қарор қабул қилинишидан аввал тўғридан тўғри ёки учинчи шахс орқали хабардор қилиши керак. Ушбу хабар Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган тарзда жамланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish993. Узатиш тизими оператори оператив билдирги бериш тартибига тааллуқли қўшимча маълумотларни аниқлаштиради ва оммага тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. 1000 V ва ундан паст кучланишли тармоққа ёки берк тақсимлаш тизимига уланган Истеъмолчи ускуна (қурилма)лари учун тартиблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish994. 1000 V ва ундан паст кучланишли тармоққа ёки берк тақсимлаш тизимига уланган Истеъмолчи ускуна (қурилма)лари учун оператив билдирги бериш тартиби ўз ичига ўрнатиш ҳужжатларини олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish995. Ўрнатиш ҳужжатининг намунаси ва шакли Тегишли тизим оператори томонидан Узатиш тизими оператори билан келишилган ҳолда тақдим этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish996. Ўрнатиш ҳужжати асосида узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори Тегишли тизим оператори ёки Узатиш тизими операторига тўғридан тўғри ёки учинчи шахс орқали маълумотларни тақдим этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу маълумотни тақдим этиш санаси узатиш тизимига уланган Истеъмолчи томонидан қувват бозоридаги юкламани ростлаш таклифи киритилган санадан олдинроқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎрнатиш ҳужжатларида белгиланган талаблар, юкламани ростлаш бўйича хизматлар тоифалари ва турли хил уланишлар ўртасида фарқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish997. Истеъмолчиларнинг юкламани ростлаш имкониятига эга бўлган ҳар бир ускуна (қурилма)лари учун алоҳида ўрнатиш ҳужжатлари тақдим этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish998. Истеъмолчиларнинг алоҳида ускуна (қурилма)ларининг монтаж ҳужжатлари ва улардаги маълумотлар Тегишли тизим оператори ёки Узатиш тизими оператори томонидан умумлаштирилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish999. Монтаж ҳужжати қуйидагиларни ўз таркибига олиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюкламани ростлаш имкониятига эга Истеъмолчи ускуна (қурилма)си тармоққа уланган жой (нуқта);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюкламани ростлаш имкониятига эга Истеъмолчи ускуна (қурилма)сининг максимал қуввати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИстеъмолчи юкламасини ростлаш бўйича хизматлари турлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюкламани ростлаш функциясига тааллуқли Истеъмолчи ускуна (қурилма)сининг мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжат, мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжат мавжуд бўлмаса айнан бир бўлган (эквивалент) маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИстеъмолчи оператори, Берк тақсимлаш тизими оператори ёки Истеъмолчи ва берк тақсимлаш тизимининг ускуна (қурилма)сини бирлаштирувчи учинчи Томоннинг алоқа учун маълумотлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. 1000 V ва ундан юқори кучланишли тармоққа ёки берк тақсимлаш тизимига уланган Истеъмолчи ускуна/қурилмалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1000. Истеъмолчилар ёки 1000 V ва ундан юқори кучланишга уланган берк тақсимлаш тизими объекти чегараларида оператив билдирги бериш тартибига юкламани ростлаш бўйича ускунанинг ҳужжати киритилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим оператори Узатиш тизими оператори билан келишган ҳолда юкламани ростлаш бўйича ускунанинг ҳужжати таркибини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИстеъмолчи ва берк тақсимлаш тизимлари объектлари учун мазкур Қоидаларнинг IХ бўлими 1 ва 5-бобларидаги мувофиқлик талаблари оператив билдирги даражасигача соддалаштирилиши ҳамда ҳажми қисқартирилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими оператори талаб этилган маълумотларни Тегишли тизим операторига тақдим этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИстеъмолчилар юкламани ростлаш имкониятига эга ҳар бир ускуна ва қурилмалар учун алоҳида юкламани ростлаш бўйича ускунанинг ҳужжатини тақдим этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1001. Юкламани ростлаш бўйича ускунанинг ҳужжати асосида Тегишли тизим оператори юкламани ростлаш бўйича Узатиш тизимига уланган Истеъмолчи оператори ёки Берк тақсимлаш тизими операторига Якуний оператив билдирги тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Электр энергиясини сақлаш тизимларини узатиш тизимига улаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1002. Электр энергияси таъминоти ҳақида оператив билдирги Тегишли тизим оператори ва Электр энергиясини сақлаш тизими оператори ўртасидаги уланиш нуқтасига тегишли ҳимоя ва бошқа созламалар ҳақида келишувлар якунланганда, бу ҳақда тасдиқловчи ҳужжатлар Тегишли тизим операторига тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1003. Электр энергияси таъминоти ҳақида оператив билдирги Электр энергиясини сақлаш тизими операторига белгиланган уланиш нуқтасида ўзининг ички тармоғи ва генерацияловчи модулларини электр энергияси билан таъминлаш ҳуқуқини беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1004. Оралиқ оператив билдирги мазкур бўлим талабига кўра маълумотлар ва ўрганишларни таҳлил қилиш жараёнини якунида Тегишли тизим операторига тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1005. Тегишли тизим оператори томонидан маълумотлар ва тадқиқотларни таҳлил қилиш учун Электр энергиясини сақлаш тизими оператори унга қуйидагиларни тақдим этади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори билан келишилган ҳолда Тегишли тизим оператори томонидан белгиланган шаклдаги батафсил мувофиқлик тўғрисидаги баённома;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим оператори томонидан белгиланган тармоқ уланишга тааллуқли бўлган электр энергиясини сақлаш тизими бўйича батафсил техник маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishзаруратга кўра электр энергиясини сақлаш тизимларига тегишли ускуна ва қурилмаларга мувофиқликни баҳолаш органи томонидан берилган мувофиқлигини тасдиқловчи ҳужжатлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг IX бўлим 6-боби ва Тегишли тизим оператори талабларида белгиланган имитация моделлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг IX бўлим 6-боби талабларига мувофиқ кутилаётган барқарор ва динамик характеристикаларни кўрсатиб берувчи тадқиқотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг IX бўлим 6-бобида кўзда тутилган тартибда режалаштирилган синашлар ҳақида маълумотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1006. Оралиқ оператив билдирги Электр энергиясини сақлаш тизими операторига чекланган вақт давомида тармоққа уланишдан фойдаланган ҳолда сақлаш тизимини эксплуатация қилиш, электр энергияси ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш ҳуқуқини беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1007. Электр энергиясини сақлаш тизими оператори Оралиқ оператив билдирги ҳолатини сақлаб туриши мумкин бўлган максимал муддат 24 ойни ташкил этиши мумкин, Тегишли тизим оператори Оралиқ оператив билдирги ҳолатини сақлаб туриши мумкин бўлган муддатни қисқартириш ҳуқуқига эга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1008. Электр энергиясини сақлаш тизими белгиланган талабларга мувофиқлиги бўйича ижобий натижага эришган тақдирда, Оралиқ оператив билдирги ҳолатини сақлаб туриш муддатини узайтиришга рухсат берилади. Муддатни узайтириш юзасидан сўров юборилганда ҳал этилмаган масала ва муаммолар аниқ кўрсатиб берилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1009. Электр энергиясини сақлаш тизими оператори Оралиқ оператив билдирги ҳолатини сақлаб туриши мумкин бўлган муддатни Қоидаларнинг VI бўлими 2-бобида белгиланган муддатдан ташқари узайтириш имконияти ушбу оператор томонидан Тегишли тизим операторига мазкур Қоидаларнинг 1007-бандида келтирилган муддат якунланишидан олдин енгиллик бериш тартибига мувофиқ сўров юборилган тақдирда берилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1010. Якуний оператив билдирги Тегишли тизим оператори томонидан Оралиқ оператив билдирги ҳолатида аниқланган барча номувофиқликлар бартараф этилганидан сўнг ва мазкур Қоидаларнинг X бўлим 5-боб 3-параграфи талабига биноан маълумотларни таҳлил қилиш жараёни якунланганидан кейин тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1011. Якуний оператив билдирги Электр энергиясини сақлаш тизими операторига тармоққа уланишдан фойдаланган ҳолда генерацияловчи модулни эксплуатация қилиш ҳуқуқини беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1012. Маълумотларни ўрганиш ва таҳлил қилиш Электр энергиясини сақлаш тизими оператори Тегишли тизим операторига қуйидагиларни тақдим этиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмувофиқлик тўғрисида баённома;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтегишли техник маълумотларни, имитация моделларини ва тадқиқотларни янгилаш, жумладан синашлар вақтида ҳақиқий ўлчанган қийматларни қўллаш маълумотлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1013. Якуний оператив билдирги берилиши билан боғлиқ номувофиқлик аниқланган тақдирда, Тегишли тизим операторининг сўровига кўра, унга мазкур Қоидаларнинг VI бўлим 2-бобида келтирилган тартибда енгиллик берилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда сақлаш тизими енгиллик бериш талабларига мувофиқ бўлса, Якуний оператив билдирги Тегишли тизим операторига томонидан берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕнгиллик бериш сўрови рад этилса, Тегишли тизим оператори ва Электр энергиясини сақлаш тизими оператори томонидан номувофиқлик бартараф этилиб, Тегишли тизим оператори сақлаш тизимини, мазкур қоидалар талабларига мувофиқ деб топмагунича, ушбу модулни эксплуатация қилишга рухсат беришни рад этиш ҳуқуқига эга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим оператори ва Электр энергиясини сақлаш тизими оператори аниқланган номувофиқликни белгиланган муддатларда бартараф этмасалар, енгиллик бериш сўрови рад этилганлиги тўғрисидаги билдирги берилган муддатдан олти ой кечикмасдан, масалани ҳал этиш юзасидан Вазирликка мурожаат этишлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1014. Якуний оператив билдирги берилган Электр энергиясини сақлаш тизими оператори қуйидаги ҳолатларда Тегишли тизим операторини зудлик билан хабардор қилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishобъектнинг фаолиятига таъсир кўрсатувчи сезиларли модернизация ва янгилашда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиш фаолияти тугатилганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishускуна ва қурилмаларнинг белгиланган талабларга риоя этилмаслигига олиб келувчи ишдан тўхтаб қолишида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1015. Электр энергиясини сақлаш тизими оператори мазкур Қоидаларнинг 1014-бандида таърифланган ҳолатлар уч ойдан ортиқ муддатда сақланиб қолишини асосли равишда кутаётган бўлса, Тегишли тизим операторига Чекланган оператив билдирги бўйича мурожаат этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1016. Чекланган оператив билдирги Тизим оператори томонидан берилади ва аниқ идентификация қилиниши лозим бўлган қуйидаги маълумотлардан иборат бўлади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧекланган оператив билдирги берилишини асословчи ҳал этилмаган масалалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкутилаётган қарор бўйича мажбуриятлар ва муддатлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўн икки ойдан ошмаслиги лозим бўлган максимал амал қилишнинг муддатлари. Бунда Тегишли тизим операторини қониқтирадиган тўлиқ мувофиқликни таъминлаш бўйича сезиларли силжишга эришилганлиги ҳақида асосланган далиллар тақдим этилса, бирламчи тақдим этилган муддат уни узайтириш имкониятини ҳисобга олган ҳолда қисқа бўлиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1017. Чекланган оператив билдирги берилган объектларга нисбатан, унинг амал қилиш муддати давомида Якуний оператив билдиргининг амал қилиш муддати тўхтатиб турилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1018. Чекланган оператив билдиргининг амал қилиш муддатини келгусида узайтириш, мазкур Қоидаларнинг VI бўлим 2-бобида таърифланган чеклаш тартибига мувофиқ Тегишли тизим операторига ушбу муддат тугагунига қадар енгиллик бериш тўғрисидаги сўровга кўра берилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1019. Тегишли тизим оператори, Чекланган оператив билдирги кучини йўқотганидан сўнг, сақлаш тизимининг эксплуатациясига рухсат беришни рад этиш ҳуқуқига эга. Ушбу ҳолатда Якуний оператив билдирги автоматик равишда ўз кучини йўқотган ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1020. Тегишли тизим оператори мазкур Қоидаларнинг 1018-бандига мувофиқ Чекланган оператив билдиргининг амал қилиш муддатини узайтирилишига рухсат бермаса ёки мазкур Қоидаларнинг 1019-бандига мувофиқ Чекланган оператив билдирги ўз кучини йўқотганидан сўнг сақлаш тизимининг эксплуатациясига рухсатни рад этса, Электр энергиясини сақлаш тизими оператори Тегишли тизим операторининг қарори тўғрисидаги билдирги олинганидан кейин олти ой муддат ичида масалани ҳал этиш юзасидан Вазирликка мурожаат этиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-боб. Қайта улаш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Қайта улашда умумий шартлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1021. Узатиш тизими оператори ва узатиш тизимининг барча Фойдаланувчилари Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигига мувофиқ қайта улаш тартибларини белгилаб олишлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчилар Узатиш тизими оператори билан ўз тармоқларини назорат қилиш бўйича шартнома тузмасалар, ҳар бир Томон мажбуриятларни зиммаларига олган ҳолда ўз тармоғида барча оператив қайта улаш фаолиятини бошқариш учун шахсий бошқарув марказини яратиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1022. Қайта улаш бўйича барча тадбирлар масъул назорат қилувчи шахснинг бевосита раҳбарлигида ҳаракат қилувчи тегишли тайёргарликдан ўтган шахслар томонидан белгиланган тартибда бажарилиши керак. Инсонлар (ходимлар) соғлиғи ва ҳаёти, ускуна ва қурилмаларнинг хавфсизлиги учун бевосита хавф солувчи фавқулодда вазият ва ҳолатлар бундан мустасно.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Авария вазиятларида қайта улашлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1023. Узатиш тизими операторининг ходимлар, ускуна ва қурилмалар хавфсизлиги учун бевосита хавф солувчи тадбирлар ва (ёки) вазиятларда тезкор тадбирларни бажариш бўйича ўқитилган ҳамда махсус кўникмаларга эга ходимлари қуйидаги ишларни бажаради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими операторининг бошқарув марказига ёки ҳар қандай Фойдаланувчига мурожаат этмасдан узатиш тизимининг ускуна ва қурилмаларида оператив қайта улашларни бажариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими операторининг Бошқарув марказидан дастлабки билдирги олмасдан Фойдаланувчидан оператив қайта улашни ўтказишни талаб қилиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1024. Оператив қайта улашлар таъсири остига тушган занжирларни тармоқдан ўчириш мақсадида ажратгични ажратиш билан чекланиш лозим. Узатиш тизими оператори ёки ҳар қандай Фойдаланувчи тармоғининг авария ҳолатига тушган бирон бир қисми қайта улаш таъсирида кучланиш остида бўлишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1025. Бундай авария ҳолатларида Узатиш тизими операторининг ўқитилган ходимлари ва Фойдаланувчи ўртасидаги алоқа телефон орқали амалга оширилади ва номланишлар алмашувини ўз ичига олади. Фойдаланувчи ўз ускуна ва қурилмаларини оператив қайта улаш учун барча зарур тадбирларни амалга ошириши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1026. Оператив қайта улаш якунлангандан сўнг Узатиш тизими операторининг ўқитилган ходимлари ўтказилган оператив қайта улаш ва уни ўтказиш сабаби тўғрисида Узатиш тизими операторининг Бошқарув Марказини хабардор қилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1027. Бу каби авария ҳолатларида Фойдаланувчи хавфсизликни таъминлаш нуқтаи назаридан (ходимлар ёки ускунага тааллуқлилиги бўйича) оператив қайта улашни рад этишга ҳақли ва бу ҳақида биринчи навбатда Узатиш тизими операторининг ўқитилган ходимларини хабардор қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1028. Ходимлар, ускуналар (қурилма)ларни хавфсизлиги учун бевосита хавф туғдирувчи ёки юз берган хавфни бартараф этиш учун узатиш тизимидаги ускуна (қурилма)ларда оператив қайта улашларни бажаришни талаб этувчи ишлар ва (ёки) тадбирларни ўтказиш мақсадида Фойдаланувчи Узатиш тизими операторининг Бошқарув маркази билан боғланиши ҳамда узатиш тизимидаги ускуна (қурилма)ларда оператив қайта улашга сўров билан мурожаат этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1029. Бундай авария ҳолатларида Узатиш тизими операторининг Бошқарув маркази ва Фойдаланувчи ўртасидаги алоқа телефон орқали амалга оширилади ва номланишлар алмашувини ўз ичига олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1030. Узатиш тизими операторининг Бошқарув маркази ўзининг ускуна (қурилма)лари ҳамда аппаратлари оператив қайта улашни кечиртирмасдан амалга ошириши учун барча зарур тадбирларни амалга ошириши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТалаб этилган оператив қайта улаш якунланганидан сўнг Фойдаланувчи ўтказилган оператив қайта улаш ҳақида Узатиш тизими операторининг Бошқарув марказини хабардор қилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1031. Фавқулодда вазиятларда Узатиш тизими операторининг Бошқарув маркази хавфсизлик нуқтаи назаридан (ходимлар ёки ускунага тааллуқлилиги бўйича) оператив қайта улашни рад этиши мумкин ва бу ҳақда биринчи навбатда Фойдаланувчини хабардор қилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Режали оператив қайта улашлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1032. Режали оператив қайта улашнинг барча тартиблари қайта улашлар амалга оширилиши керак бўлган тармоқни бошқариш учун масъул бўлган Бошқарув маркази томонидан мувофиқлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРежали оператив қайта улашларни режалаштиришга сўровлар Бошқарув марказининг аттестациядан ўтган ходимлари томонидан берилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСўров ўтказилиши режалаштирилган қайта улашлар ва қайта улашларни амалга оширилиши аттестациядан ўтган ходимлар ҳамда қайта улашларнинг хавфсиз бажарилишини таъминлашга рухсат берувчи хавфсизлик техникаси қоидаларига тааллуқли зарур ҳужжатлар ҳақидаги батафсил маълумотларни ўз ичига олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1033. Тезкор оператив қайта улаш талаб этиладиган ҳолатлардан ташқари, қайта улашга сўров бераётган шахс, бу ҳақида камида 24 соат олдин билдирги бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБошқарув маркази тезкор оператив қайта улашга сўровни маъқуллаши ёки уни рад этиши шунингдек бошқа олинган сўровларни қондириш учун сўровга ўзгартириш киритишни таклиф қилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБошқарув маркази қайта улашлар ўтказиладиган бирон бир занжирда ҳеч қандай синашлар ўтказилмаслигини кафолатлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1034. Барча қайта улашлар Бошқарув марказининг тўғридан-тўғри кўрсатмалари бўйича амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўрсатмалар қайта улашни амалга ошириш жараёнини белгиланган шаклда ёзиб олиш ва сақланишини таъминловчи тизим орқали берилмаётган бўлса, у ҳолда кўрсатма қабул қилувчи томонидан ёзиб олиниши ва назорат қилувчи шахсга тасдиқлаш учун ўқиб эшиттирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲар бир кўрсатма берилган вақт ва қайта улашни бажариш вақти ёзиб олинади ҳамда назорат қилувчи шахсга тақдим этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1035. Хавфсизлик техникаси бўйича ҳар қандай ҳужжатлар берилишидан аввал қайта улаш ишлари бажариладиган нуқталар изоляцияланган, изоляция мосламалари қулф билан қулфланган ва огоҳлантириш белгиси қўйилган ҳамда ҳар қандай кучланиш берилиши эҳтимолидан ҳимоялаш учун ерга уланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИмкон қадар изоляция нуқтаси ҳамда асосий ерга уланишни таъминлаш воситаси ҳисобланувчи барча тақсимловчи қурилмаларнинг ишчи механизмлари ўчирилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1036. Хавфсизлик техникаси бўйича барча ҳужжатлар Бошқарув марказида рўйхатга олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1037. Хавфсизлик техникаси бўйича ҳужжатларни бериш ваколатига эга шахс томонидан хавфсизлик техникаси қоидаларига мувофиқ хавфсиз иш жойини аниқ белгилаб берилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1038. Ишларни олиб бориш жойида индукцияланган кучланиш вужудга келиши хавфи мавжуд бўлган ҳолатларда ёки ишларни олиб бориш жойи асосий ерга улагичлар жойлашган жойдан узоқда бўлса, Хавфсизлик техникаси бўйича ҳужжатларни бериш ваколатига эга шахс ишларни олиб бориш жойида ёрдамчи ерга улагичларни қўллаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу ёрдамчи ерга улагичлар ваколатли шахс томонидан хавфсизлик техникаси бўйича ҳужжатни ўрганиб чиқишдан олдин олиб ташланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1039. Хавфсизлик техникаси бўйича ҳужжатлар тўлиқ ёпилиб, бекор қилинмагунча асосий ерга улагичларни занжирдан олиб ташлаш ёки қайта улаш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1040. Узатиш тизими оператори мазкур Қоидаларнинг Х бўлим 6-боб 4-параграфида ва 8-бобида батафсил кўрсатиб ўтилган тартибда ходимларни ўқитиш ва тегишли тарзда аттестациядан ўтказишни амалиётга татбиқ этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТармоқ Фойдаланувчилари ўз ходимлари учун айни шундай ўқитиш ва тегишли тарзда аттестациядан ўтказишни тартибини татбиқ этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Қайта улашлардаги хатоликлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1041. Оператив ходим қайта улаш операциясини хато бажарган тақдирда, ушбу ҳолатни тузатишга уринишдан олдин мазкур ҳолат ҳақида Бошқарув марказини хабардор қилиш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1042. Бошқарув марказидаги назорат қилувчи масъул шахс, автоматиканинг ишлаб кетиши ва юкламанинг ошиши натижасида юзага келиши мумкин вазиятларни инобатга олиб, тегишли чора-тадбирларни белгилаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-боб. Тизим оператори ходимларини оператив тайёрлаш ва аттестациядан ўтказиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1043. Тизим оператори реал вақт (оператив) режимида ягона электр энергетика тизими ишига жавоб берувчи ўзининг ходимлари ва Тегишли тизим операторлари учун ўқув дастурини ишлаб чиқиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1044. Тизим оператори томонидан ходимларни ўқитиш жараёни ва ҳажми, билим синашини ўтказиш мақсадида ўтказиладиган аттестация (кейинги ўринларда — аттестация) юзасидан батафсил маълумот Вазирликнинг сўровига кўра тақдим этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори диспетчерлик биноларидан ташқарида жойлашган ва оператив режалаштириш ҳамда ягона электр энергетика тизимини мувофиқлаштириш функцияларини бажарувчи ходимлар учун ўқув дастурларини ишлаб чиқиши ва тасдиқлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1045. Тизим оператори Назорат органи билан биргаликда ўз ўқув дастурларига ягона электр энергетика тизимининг асосий элементлари, ишлаш тамойиллари, иш жараёнлари, белгиланган тартиб-қоидаларга амал қилиш ҳамда фавқулодда вазиятларни аниқлаш ва унга жавобан чора кўриш бўйича билимлар киритиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу билимлар электр энергетика соҳасидаги қонунчилик ҳужжатларида кўрсатиб ўтилган автоматика бўйича талабларни татбиқ этишнинг эксплуатация оқибатлари ҳақидаги амалий ва назарий қўлланмаларни ўз ичига олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1046. Тизим оператори шунингдек, ўзи ва бошқа операторларнинг диспетчерлик хизматлари ўртасидаги ўзаро ишлаш бўйича тренинг машғулотлари ўтказишни ҳам режалаштириши лозим ва ўз ўқув дастурларига авария ҳолатларини аниқлаш ҳамда уларга жавоб бериш, зарур чораларни кўриш бўйича машғулотларни ҳам киритиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1047. Тизим оператори Назорат органи билан биргаликда ходимлар малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш мақсадида ўқув машғулотлари ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1048. Барча тегишли лавозимлар учун машғулотларнинг батафсил мазмуни ва ўтказиш даврийлиги ўқув дастурида белгиланиши лозим. Ушбу ўқув машғулотлари қуйидагиларни ўз ичига олади, лекин бу билан чекланмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетикаси соҳасининг ихтисослашган йўналишлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishягона электр энергетика тизимини эксплуатацияси қилиш вақтида ходимларни ҳамда ускуна (қурилма)ларни хавфсизлигини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishягона электр энергетика тизимининг барқарор ва бошқа барча режимларида ишлаши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТақсимлаш тизими оператори ва узатиш тизимига тўғридан-тўғри уланган Фойдаланувчилар билан биргаликдаги ўқитиш ва тажриба алмашиш дастурлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1049. Тизим оператори генерацияловчи модулларни диспетчерлаш бўйича ҳамда Узатиш тизими операторлари ўртасида ҳамкорлик ва ўзаро ҳаракатлар бўйича ўқув машғулотларини ўтказиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1050. Ўқув машғулотлари Тизим оператори даражасида реал вақтда ва оператив режалаштириш режимини акс эттирган ҳолда ўтказилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1051. Тизим оператори Тегишли тизим операторларининг барча янги оператив ходимлари учун ўқув машғулотлари режаларини тузади ва ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎқув машғулотлари режаси малака ошираётган ходимнинг лавозими ва тажрибасини инобатга олган ҳолда тузилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим операторлари ходимларининг ўқув режалари тўғрисидаги ёзувлар ходимларнинг мазкур оператор тизимидаги фаолияти давомида уч йилдан кам бўлмаган муддат давомида сақланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1052. Ўқув режалари қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошланғич дастур, бунда Тизим оператори ходимларини лавозими даражасида иш жойида оператив режимда ўқитиш ва ундан сўнг аттестация (билим синаши)дан ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори ходимларини оператив режимда малакасини узлуксиз ошириб бориш ҳамда ходимларнинг даврий билимлар синашидан ўтказилишини камида беш йилда бир маротаба амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоператив режалаштириш билан боғлиқ иш жойида ўқитиш дастури.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1053. Тизим оператори бутун ўқув жараёнини режалаштириш, мониторинг ўтказиш ва ўқув дастурларини мунтазам янгилаб бориш учун масъул бўлган тажрибали ўқув машғулотлари Координаторини тайинлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1054. Ўқув машғулотлари Координатори қуйидагилар учун масъул:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори ходимларини малакаси ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори ходимларини оператив режимда ўқитиш ва аттестациядан ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошланғич ва мунтазам ўқитиб боришга тегишли ҳужжатларни юритиш билан боғлиқ жараёнлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори ходимларини оператив режимда аттестациядан ўтказиш жараёни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори ходимларини оператив режимда ўқитиш ва аттестациядан ўтказиш муддатини узайтириш жараёни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетика соҳасида фаолият юритувчи зарур амалий ва назарий тажрибага эга мутахассисларни ҳамда малакали устоз ва мураббийларни жалб қилган ҳолда ўқув машғулотларини ўтказиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1055. Мураббий сифатида фаолият кўрсатувчи Тизим оператори ходимлари Узатиш тизими оператори томонидан рўйхатга олиниши ҳамда уларнинг иш жойидаги устозлик даражаси Тизим оператори ходими сифатида қайта аттестациядан ўтказиш билан бир вақтда кўриб чиқилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1056. Тизим оператори янги технологиялар, ишлаб чиқариш ёки юклама моделлари ва бозордаги ҳамда ягона электр энергетика тизимидаги ҳар қандай сезиларли ўзгаришларни инобатга олиб ўқув дастурларини камида йилда бир марта ёки ўзгараётган операцион режимлар, эксплуатация қоидаларини ҳамда тармоқ конфигурациялари ва характеристикаларидан келиб чиқиб, қайта кўриб чиқиши ва янгилаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1057. Тизим оператори ўқиш жараёнининг ишдан ажралган ва ажралмаган режимдаги шакллари бўлишини таъминлайди. Ишлаб чиқаришдан ажралмаган ҳолда ўқитиш Тизим операторининг тажрибали ходими назорати остида ўтказилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИшдан ажралган режимда таълим бериш таълим берилаётган мавқейига мос келувчи тармоқни моделлаштириш тафсилотлари билан диспетчерликнинг ҳақиқий қурилмаларига айнан ўхшаш бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1058. Тизим оператори ўқув машғулотларини Узатиш тизими операторлари орасидаги иш билан боғлиқ оператив масалаларни етарли даражада кўрсатиб бериш, жумладан қўшни тармоқлардан олинган тегишли маълумотлар базасининг комплекс моделига асосланган ҳолда олиб борилишини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли ҳолатларда узатиш тизимига уланиш нуқтасига эга бўлган қўшни тизим операторлари ва Фойдаланувчилар мавқейи моделлаштирилади ёки «офлайн» режимида ўқишда бевосита иштирок этиши лозим бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1059. «Офлайн» режимида ўқитиш жараёни кенг қамровли бўлиши ҳамда ўқув дастурларида тизимлар, ускуна (қурилма)лардаги сўнгги ишланмалар, янги технологиялар ҳақида тегишли маълумотлар акс этиши мақсадида Тизим оператори ўзаро боғлиқ тизимлар операторлари, уланиш нуқтасига эга бўлган тармоқлар Фойдаланувчилари билан мунтазам равишда ҳамкорлик қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1060. Тизим оператори вакили оператив режимда ишловчи ходимларига лавозим йўриқномаларида белгиланган вазифаларни кузатувчисиз бажаришлари учун аттестациядан ўтказилганлиги тўғрисида ҳужжат бериши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1061. Тизим оператори оператив режимда ишловчи ходимлари учун малака даражаси ва лавозим йўриқномаси талабларига жавоб бериши юзасидан аттестациядан ўтиш жараёнини белгилаб бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАттестациядан ўтган оператив режимда ишловчи Тизим операторининг ходимларига тегишли гувоҳнома берилади, берилган гувоҳнома нусхаси Тизим операторида сақланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАттестация жараёни оғзаки ва (ёки) ёзма имтиҳон ҳамда олдиндан белгиланган муваффақият мезонлари билан бирга амалий кўникмаларни баҳолашдан иборат бўлиши керак. Аттестация натижалари Тегишли тизим операторида сақланиши лозим. Вазирлик сўровига кўра Тизим оператори аттестация қайдномаларини тақдим этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1062. Тизим оператори оператив режимда ишловчи ҳар бир ходимига берилган Аттестациянинг амал қилиш муддатини рўйхатдан ўтказиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАттестациянинг максимал амал қилиш муддати Тизим оператори томонидан белгиланиши ва беш йилдан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАттестациянинг амал қилиш муддати тугагунга қадар уни узайтириш Тизим оператори томонидан белгиланган мезонларга, жумладан, Тизим оператори ходимларининг тажрибаси, амалий кўникмалари ва доимий равишда ўқув жараёнларидаги иштирокига асосланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1063. Тизим оператори ходимларига юклатилган вазифаларни бажариш жумладан, қўшни давлатлар узатиш тизими операторлари билан мулоқот қилишда зарур бўлган тилларни билиши учун ходимларни ўқитиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1064. Тизим оператори ҳар бир ходимини бошланғич ўқитиш жараёнида қўшни тизимлар билан ўзаро функционал мослик ва эксплуатация қилиш масалалари бўйича ҳамда қўшни Узатиш тизими операторлари билан ҳамкорликда ўтказилган ўқув машғулотлари тажрибаси ва фикр-мулоҳазалари асосида ўқитилишини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБошланғич ўқитиш жараёнининг ушбу қисми ягона электр энергетика тизимини барқарор ва бошқа турли режимларда ўзаро келишилган ҳолда эксплуатация қилиш масалаларини ўз ичига олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-боб. Оператив ходимларни жойларда оператив ўқитиш ва аттестациядан ўтказиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1065. Узатиш тизими оператори ўз тизимидаги тармоқларни эксплуатация қилиш вазифаларини амалга оширувчи оператив ходимлар учун жойларда ўқитиш бўйича ўқув дастурини ишлаб чиқиши ва қабул қилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори томонидан ўтказилаётган ўқитиш ва аттестация жараёнлари ҳақидаги батафсил маълумот Вазирлик сўровига асосан тақдим этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1066. Узатиш тизими оператори ўз ўқув дастурларига ягона электр энергетика тизими элементлари, ушбу тизимнинг фаолият юритиши, ишлаш жараёнлари ва тартибларидан фойдаланиш бўйича зарур маълумотларни, шунингдек кутилмаган ва фавқулодда вазиятларни аниқлаш ҳамда уларни бартараф этиш юзасидан билимларни киритиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу билимлар электр энергетика соҳасида қонунчилик ҳужжатларида кўрсатиб ўтилган автоматика бўйича талабларни татбиқ этишни эксплуатацион оқибатлари ҳақидаги амалий ва назарий қўлланмаларни ўз ичига олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1067. Узатиш тизими оператори оператив ходимларининг билимларини чуқурлаштириш ва малакасини ошириш мақсадида жойларда ўқув машғулотлари ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБарча тегишли лавозимлар учун ўқув машғулотларининг батафсил мазмуни ва ўтказиш даврийлиги ўқув дастурида белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу ўқув машғулотлари қуйидагиларни ўз ичига олади, лекин бу билан чекланмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетикаси соҳасининг ихтисослашган йўналишлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishягона электр энергетика тизимини эксплуатация қилиш давомида ходимларни ҳамда ускуна (қурилма)ларнинг хавфсизлигини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishягона электр энергетика тизимининг барқарор ва бошқа барча режимларида қайта улаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТақсимлаш тизими оператори ва узатиш тизимига тўғридан-тўғри уланган Фойдаланувчилар билан биргаликдаги ўқитиш ва тажриба алмашиш дастурлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1068. Тизим оператори томонидан барча янги оператив ва эксплуатация билан шуғулланувчи ходимларни ўқитиш юзасидан дастурлар тайёрлаши ва ўқув машғулотларини ўтказиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎқув машғулотлари режаси барча янги оператив ва эксплуатация билан шуғулланувчи ходимларнинг лавозими ва тажрибасини инобатга олган ҳолда ишлаб чиқилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЖойлардаги янги оператив ва эксплуатация қилиш билан шуғулланувчи ходимларнинг ўқув машғулотлари режалари тўғрисидаги ёзувлар тегишли оператив тузилма томонидан ходимларнинг мазкур оператив тузилмадаги фаолияти давомида беш йилдан кам бўлмаган муддат давомида сақланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1069. Жойларда ташкил қилинадиган ўқув машғулотларини режалаштиришда қуйидагиларни инобатга олиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошланғич дастур, бунда оператив ва эксплуатация қилиш билан шуғулланувчи ходимларнинг лавозими даражасида иш жойида оператив режимда ўқитиш ва ундан сўнг аттестациядан ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishходимларнинг оператив режимда малакасини узлуксиз ошириб бориш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдаврий билимлар синашидан ўтказилишини камида уч йилда бир маротаба амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishягона электр энергетика тизими хавфсизлиги билан боғлиқ иш жойида ўқитиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1070. Узатиш тизими оператори ўқув жараёнини режалаштириш, мониторинг ўтказиш ва ўқув дастурларини мунтазам янгилаб бориш учун масъул бўлган тажрибали Ўқув машғулотлари координаторини тайинлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1071. Ўқув машғулотлари Координатори қуйидагилар учун масъул:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishжойларда иш бажарувчи ходимлар малакаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоператив ва эксплуатация билан шуғулланувчи ходимларни оператив режимда ўқитиш ва аттестация (билим синаши)дан ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошланғич ва узлуксиз ўқитишга тегишли ҳужжатларни юритиш билан боғлиқ жараёнлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоператив ва эксплуатация қилиш билан шуғулланувчи ходимларни аттестация (билим синаши)дан ўтказиш жараёни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоператив ва эксплуатация билан шуғулланувчи ходимларни ўқитиш ва аттестация (билим синаши)дан ўтказиш муддатини узайтириш жараёни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергетика соҳасида фаолият юритувчи зарур амалий ва назарий тажрибага эга мутахассисларни ҳамда малакали устоз ва мураббийларни жалб қилган ҳолда ўқув машғулотларини ўтказиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1072. Устоз ва мураббий сифатида фаолият кўрсатувчи оператив ходимлар Узатиш тизими оператори томонидан рўйхатга олиниши ҳамда уларнинг иш жойидаги Устоз ва мураббий даражаси Тизим оператори ходими сифатида қайта аттестация (билим синаши)дан ўтказиш билан бир вақтда қайта кўриб чиқилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1073. Ўқитиш дастурлари янги технологиялар, бозор ҳамда ягона электр энергетика тизимидаги ҳар қандай сезиларли ўзгаришларни инобатга олиб, камида йилда бир марта ёки ўзгараётган операцион режимлар ва эксплуатация қоидаларини ҳамда тармоқ конфигурациялари ва характеристикаларини инобатга олган ҳолда қайта кўриб чиқилиши ва янгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1074. Узатиш тизими оператори ўқитиш жараёни ишдан ажралмаган ҳолда ва «офлайн» режимда таълим олинишини таъминлайди. Ишлаб чиқаришдан ажралмаган ҳолда ўқитиш иш жойида тажрибали ходимнинг назорати остида ўтказилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИшдан ажралган режимда таълим бериш, имкон даражада таълим берилаётган мавқейига мос келувчи тармоқни моделлаштириш тафсилотлари билан диспетчерликнинг ҳақиқий қурилмаларига айнан ўхшаш бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1075. Узатиш тизими оператори вакили оператив ва эксплуатация билан шуғулланувчи ходимларга лавозим йўриқномаларида белгиланган вазифаларни кузатувчисиз бажаришлари учун аттестация ўтказилганлиги тўғрисида гувоҳнома бериши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1076. Узатиш тизими оператори оператив ва эксплуатация билан шуғулланувчи ходимлар учун малака даражаси ва лавозим йўриқномаларига асосан бажариши лозим бўлган вазифаларга кўра аттестация жараёнини белгилаб бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАттестациядан ўтган оператив режимда оператив ва эксплуатация билан шуғулланувчи ходимларга тегишли гувоҳнома берилади, берилган гувоҳнома нусхаси Узатиш тизими операторида сақланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАттестация жараёни оғзаки ва (ёки) ёзма имтиҳон ҳамда олдиндан белгиланган ижобий натижа тамойилларига асосан баҳолашдан иборат бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАттестация баҳолари натижалари тегишли оператив тузилмада сақланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазирлик сўровига кўра Узатиш тизими оператори аттестация қайдномаларини тақдим этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1077. Узатиш тизими оператори жойлардаги оператив ва эксплуатация билан шуғулланувчи ҳар бир ходимга берилган аттестациянинг амал қилиш муддатини рўйхатдан ўтказиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАттестациянинг амал қилиш муддати Узатиш тизими оператори томонидан белгиланиши ва беш йилдан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАттестациянинг амал қилиш муддати тугагунга қадар уни узайтириш Узатиш тизими оператори томонидан белгиланган мезонларга, жумладан, жойлардаги оператив ва эксплуатация билан шуғулланувчи ходимларнинг етарли амалий тажрибага эгалиги ва ўқув жараёнида доимий равишда иштирокига асосланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1078. Узатиш тизими оператори бир нечта бошқарув марказлари назоратига эга бўлган ҳудудлардаги оператив ва эксплуатация билан шуғулланувчи ходимларини бошланғич ўқитиш жараёнида қўшни давлатлар тизимлари билан ўзаро функционал мослик ва эксплуатация қилиш масалалари бўйича ўқитилишини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу ўқув машғулоти қўшни Узатиш тизими операторлари билан ҳамкорликда ўтказилган ўқув машғулотлари тажрибаси ва фикр-мулоҳазаларига асосланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБошланғич ўқитиш жараёнининг ушбу қисми ягона электр энергетика тизимини барқарор ва бошқа турли режимларда ўзаро келишилган ҳолда эксплуатация қилиш масалаларини ўз ичига олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishXI бўлим. Авария вазиятлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Авария вазиятларини олдини олишнинг мақсади ва унинг субъектлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1079. Мазкур бўлимда генерацияловчи модуллар ва ягона электр энергетика тизимининг эксплуатация чекловларини (чегараларини) ҳисобга олган ҳолда қисқа муддатларда ягона электр энергетика тизимида содир бўлган тўлиқ ёки қисман ўчишлардан сўнг умумий истеъмолни тиклаш ҳамда фавқулодда ва авария вазиятларида бажарилиши талаб этиладиган тадбирлар ва мажбуриятлар баён этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1080. Бўлимда ҳимоялаш бўйича тадбирлар режалари, ҳимояга, жумладан частотанинг пасайиши/кўтарилишидан ҳимоялашга, частотани тушишида юкламани ўчиришдан ҳимоялашга, кучланишнинг ортиши/пасайишидан ҳимоялашга ҳамда алоқа ва бошқариш воситаларига қуйиладиган ташкилий ва техник талаблар кўрсатиб ўтилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШунингдек, нолдан ишга тушириш тартиби, жумладан нолдан ишга туширишни режалаштириш, синаш ҳамда Тизим операторининг диспетчерлик маркази бошқарувини йўқолиши ҳолатларида амалга оширилиши лозим бўлган тадбирларни режалаштиришга бўлган талаблар белгиланган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1081. Авария вазиятларини олдини олишнинг мақсади қуйидагиларни таъминлашдан иборат:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishягона электр энергетика тизимида юз бериши мумкин бўлган фавқулодда ва авария вазиятларининг олдини олиш ва (ёки) ривожланишига тўсқинлик қилиш имкониятига эга ҳимоя тизимларини жорий этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishягона электр энергетика тизими тўлиқ ёки қисман ўчганидан сўнг уни қайта тиклаш тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқайта тиклаш режаларини барча иштирок этувчи Томонлар билан келишиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфавқулодда ва авария вазиятлари юзага келиши мумкин бўлган ҳолатлар учун бирлашган энергетика тизими ва қўшни тизим операторлари билан келишилган мувофиқлаштириш тартиби.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1082. Ягона электр энергетика тизимида жиддий ва кенг миқёсли фавқулодда ва авария вазиятлари содир бўлганида ёки потенциал жиддий авариялар кутилаётганда Тизим операторининг раҳбариятини хабардор қилиш ва улар томонидан зудлик билан ҳолат бўйича тезкор қарор қабул қилиши, Фойдаланувчилар вакилларини зудлик билан хабардор этиш учун 24 соат фаолият юритувчи зарур алоқа тармоқлари ва воситалари билан таъминлаш талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБарча томонлар шундай алоқа воситаларидан фойдаланишлари, бундай ҳолатларда 24 соат фаолият юритувчи зарур алоқа тармоқлари ва воситаларининг мавжудлиги (оператив фойдаланишга тайёр ишчи ҳолатда бўлиши) доимий назорат қилиб борилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1083. Узатиш тизими оператори, Тизим оператори, Тақсимлаш тизими оператори, Электр станциялари оператори, сақлаш тизимлари оператори, жумладан тақсимлаш тизимига уланган генерацияловчи модуллар ва сақлаш тизимлари операторлари ҳамда бевосита узатиш тизимига уланган Истеъмолчилар мазкур бўлим субъектлари ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Тармоқнинг барқарор (турғун) ишлаши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1084. Узатиш тизими фавқулодда ва авария вазиятларидан ташқари, қуйидаги шартларга мувофиқ узлуксиз эксплуатация қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишлар ва ўта юкланишларни Қоидаларнинг V бўлимида белгиланган рухсат этилган чегаравий қийматларига риоя қилиш ва ундан оғмаслигини назорат қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтармоқ ускуналаридаги максимал ток оқимларини ҳамда тармоқнинг алоҳида тугунлари ва томонлар ўртасидаги чегара (интерфейс)ларида келишилган қисқа туташув токининг максимал қийматларини Қоидаларнинг V бўлимида белгиланган талабларга мувофиқлигини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтармоқда электр энергиясини узатишдаги йўқолишларни камайтириш ҳамда ягона электр энергетика тизимининг барқарорлигини ошириш учун максимал барқарорлаштирилган ва кучланишнинг юқори графиклари (профиллари) билан ишлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1085. Нормал эксплуатация шароитида ягона электр энергетика тизими қуйидаги характеристикаларга эга бўлади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбарча истеъмолчилар электр энергияси билан таъминланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимининг барча қисми (элементлари) учун барча рухсат этилган чегаравий қийматларга риоя этилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«n-1» мезон барча нуқталарда таъминланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1086. Юқорида баён этилган талабларнинг бажарилиши барча ҳолатларда ягона электр энергетика тизимининг барқарор ишлаши ва ўта юкланишлар таъсирида бўлмаслигини таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори ягона электр энергетика тизими хавфсизлиги ва барқарорлигини таъминлаш мақсадида нормал, фавқулодда ва кўзда тутилмаган ҳолатлар билан боғлиқ эксплуатацияга таъсир этувчи ҳар қандай чекловларни аниқлаш юзасидан мунтазам равишда, шунингдек алоҳида ҳолатларда тадқиқотлар ўтказиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎрганиш ва синашлар жараёнида аниқланган жиддий чекловлар ҳақида Вазирлик хабардор қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1087. Тармоқнинг ўта юкланиши натижасида шикастланиши мумкин бўлган барча элементлари ўта юкланишдан ҳимоя тизимлари билан жиҳозланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда, элементининг қисқа муддатли ўта юкланишларини инобатга олиш ва диспетчерлик ҳаракати билан тармоқнинг ўта юкланиш остида қолишидан юксизлантириш имкониятини яратиш мақсадида, ушбу элементларни ўчишидан олдин огоҳлантирувчи сигнал берувчи ҳимоя билан таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1088. Давлатлараро трансчегаравий тармоқлар ва боғланган давлатлар чегараларидаги тармоқлар тўғрисидаги маълумотлар ўзаро боғланиш тўғрисидаги келишувлар шартларига мувофиқ тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1089. Узатиш тизими оператори ҳимояни белгиланган талабларга мувофиқ ўрнатилиши ва эксплуатация қилинишини орқали электр энергетика тизимининг хавфсиз ишлашини таъминлаши лозим. Бунда бир нечта ўхшаш тасодифий ўчишлар ҳисобга олиниши ҳамда носозликларнинг каскадли тарқалишини олди олиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Электр энергетика тизимидаги авария вазиятлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Электр энергетика тизимида авария вазиятларининг таснифи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1090. Мазкур Қоидаларнинг 1084-бандида кўрсатиб ўтилган шартларнинг бажарилишида, эксплуатация шароитлари ягона электр энергетика тизими частотаси асосида белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЯгона электр энергетика тизими частотаси қийматининг диапазонига мувофиқ эксплуатация шароитлари қуйидагиларга бўлинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнормал эксплуатация шароити: 49,8 Нz ≤ f ≤ 50,2 Нz;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрухсат этилган эксплуатация шароити: 49,5 Нz ≤ f < 49,8 Нz ва 50,2 Нz < f ≤ 50,5 Нz;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэксплуатациянинг критик шароити: 47,5 Нz ≤ f < 49,5 Нz ва 50,5 Нz < f ≤ 52,5 Нz;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэксплуатациянинг барқарор бўлмаган (турғун бўлмаган) шароити: f < 47,5 Нz ва 52,5 Нz < f.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Авария вазиятларини бартараф этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1091. Ишчи (бирламчи) захиранинг етарли (ёки мавжуд) эмаслиги натижасида эксплуатациянинг критик ёки барқарор бўлмаган (нотурғун) шароити юзага келганда Тизим оператори ва Фойдаланувчилар қуйидаги шартларга мувофиқ фавқулодда чораларни кўришлари керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбарча Электр станциялари операторлари ва электр энергиясини сақлаш тизимлари операторларини авария вазияти ҳақида хабардор қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishистеъмол юкламасини ростлаш хизматини кўрсатиш бўйича шартнома тузган Истеъмолчилар операторлари томонидан юкламани оператив ростлаш хизматларини ишга тушириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпаст частотали релелар орқали юкламани автоматик равишда ўчириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори томонидан ёки унинг раҳбарлигида юкламани режалаштирилган ёки режадан ташқари ўчириш/қисқартириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1092. Тизим ажралиб кетган вазиятда ягона электр энергетика тизими частотасини рухсат этилган чегараларда ушлаб туриш ва иҳоталанган тармоқларнинг ҳар бирида эксплуатациявий хавфсизликни сақлаб туриш учун мазкур Қоидаларнинг 1091-бандига мувофиқ фавқулодда чоралар кўрилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1093. Ўзаро қўллаб-қувватлаш тўғрисида битим тузилган қўшни электр энергетика тизими оператори тизимида авария вазияти вужудга келган ҳолатда Тизим оператори ўзаро уланган тармоқлари орқали максимал ёрдам кўрсатиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1094. Ўзбекистон Республикасининг ягона электр энергетика тизими унинг бир қисми ҳисобланган синхрон тизимдан узилиш фақатгина ўзаро қўллаб-қувватлаш тўғрисидаги битим тузилган қўшни электр энергетика тизими операторлари билан келишилганидан кейингина якуний тузатиш (тиклаш) чораси сифатида қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1095. Авария вазиятида Тизим оператори частота оғишини бартараф этадиган, кейинчалик янада ёмонлашиши олдини оладиган ва барқарор ишлашни тезкор равишда қайта тиклашга имкон берадиган ҳаракатларни амалга ошириши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Генерацияловчи модулларда амалга оширилиши лозим бўлган авариявий тиклаш тадбирлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1096. Тизим оператори, Узатиш тизими оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори ягона электр энергетика тизимида авария вазияти юзага келгани эълон қилинган тақдирда генерацияловчи объектларни, шунингдек электр энергиясини сақлаш тизимларини диспетчерлаш бўйича нормал тартибларни тўхтатиб туришлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАвария вазиятларида узатиш тизими ва тақсимлаш тизимининг эксплуатациявий хавфсизлигини таъминлаш мақсадида, Тизим оператори ёки тақсимлаш тизимининг иҳоталанган қисмида Тақсимлаш тизими оператори Электр станциялари операторларига ва (ёки) бошқа тармоқ Фойдаланувчиларига авария тўғрисида билдирги бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1097. Авария тўғрисидаги билдирги берилгач, Тизим оператори ёки Тақсимлаш тизими операторлари Электр станциялари операторлари ва электр энергиясини сақлаш тизимлари операторларига ягона электр энергетика тизимини барқарор эксплуатация ҳолатига қайтаришни таъминловчи тадбирларни амалга ошириш бўйича кўрсатма беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр станциялари оператори ёки электр энергиясини сақлаш тизими оператори ягона электр энергетика тизимини барқарор эксплуатация ҳолатига қайтаришни таъминловчи тадбирларни амалга ошириш ҳолатида бўлмаса, бу ҳақида Тизим оператори ёки Тақсимлаш тизими операторини асосланган ҳолда хабардор қилиши ва ягона электр энергетика тизимини тиклаш жараёнидаги ўзининг иштироки тўғрисида келишиб олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Электр энергетика тизимини ҳимоялаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Электр энергетика тизимини ҳимоялашни режалаштиришнинг умумий тамойиллари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1098. Мураккаб ва ёпиқ тармоқларда носозлик (бузилиш)лар қисқа вақт оралиғида кенг тарқалиши, оддий шикастланиш катта аварияга олиб келиши эҳтимоли юқорилиги ва иш давомида ҳар қандай эҳтиёт чоралари кўрилмаслиги қисқа муддатли ўта хавфли эксплуатация шароитлари юзага келишини инобатга олиб, электр энергетика тизимидаги носозликлар параллель равишда ишлайдиган қўшни давлат энергетика тизимларига салбий таъсирини минималлаштириш чоралари кўрилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда Тизим оператори ва Узатиш тизими оператори авария вазиятларининг максимал олдини олиш бўйича зарур эҳтиёт чораларини кўришлари, самарали ҳимоя тизимлари ва ҳимоялаш бўйича тадбирлар режасини ишлаб чиқишлари талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1099. Тизим оператори Ўзбекистон Республикасининг ягона электр энергетика тизими унинг бир қисми ҳисобланган синхрон боғланган бирлашган энергетика тизимининг белгиланган талаблар (келишувлар)га мувофиқ хавфсиз ва барқарор параллел ишлаши учун жавобгар ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори кўриладиган барча асосий ҳаракатларини батафсил баён этилган ҳимоя тадбирлари режасини ишлаб чиқади ва «Энергия» КДМ ва қўшни электр энергетика тизими операторлари, Тақсимлаш тизими операторлари ва бошқа Фойдаланувчилар билан келишади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу ҳимоялаш режасида кўзда тутилган тадбирлар барча Томонлар учун мажбурий ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1100. Ҳимоялаш бўйича тадбирлар режаси ўз ичига қуйидагиларни олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтурли вазиятларда қўлланилиши лозим бўлган чоралар рўйхати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг VIII бўлим 6-боб 6-параграфи ва VIII бўлим 7-бобига мувофиқ ягона электр энергетика тизими миқёсида огоҳлантиришлар бериш тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳимоялаш тизимини ташкиллаштириш тартиб ва тамойиллари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехник ускуна (қурилма)ларга қўйиладиган талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизими оператори ва Томонлар (Фойдаланувчилар) ўртасида мажбуриятларни ҳамда жавобгарликнинг тўғри ва аниқ тақсимланиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Электр энергетика тизимини ҳимоялаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1101. Узатиш тизими оператори узатиш тизимининг талаб (етарли) даражасида ҳимоясини таъминлаш учун жавобгар ҳисобланади ҳамда унинг тўғри ва узлуксиз ишлашини таъминлаш учун зарур ташкилий ва техник талабларни белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТехник хизмат кўрсатиш режимларини белгилашда Узатиш тизими оператори Ўзбекистон Республикаси электр энергетика соҳасида қонунчилик ҳужжатлари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талаблари асосида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Реле ҳимоя тизимлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1102. Авария тарқалиши ва кучайишининг олдини олиш, электр энергетика тизимининг ҳар қандай элементига таъсир қилувчи носозликларни тезкор бартараф этиш учун ҳимоя қурилмалари (воситалари) ўрнатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1103. Ушбу контекстда ҳимоя ўз ичига ҳимоялаш сигнализацияси ускуна (қурилма)ларини ва улар билан боғлиқ алоқа воситаларини олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1104. Ўткинчи қисқа туташувлардан сўнг электр тармоқларини тезкор қайта уланишини таъминлаш учун барча занжирлар электр энергетика соҳасида қонунчилик ҳужжатлари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ автоматик улаш ускуна (қурилма)лари билан жиҳозланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1105. Ҳар бир занжирдаги ҳимоянинг ишлаш тезлиги ва сонига бўлган талаблар мазкур Қоидаларнинг III бўлимида батафсил таърифланган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Истеъмолчиларда юкламани ростлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Истеъмолчиларда юкламани ростлаш ва ўчириладиган (ростланадиган) юкламалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1106. Узиладиган (ростланадиган) юкламалар — бу ўзининг юкламасидан электр энергетика тизимида мувозанатлашни, яъни истеъмолни ростлаш учун фойдаланишга розилик берган, одатда истеъмол қуввати 1 MW дан кам бўлмаган истеъмолчилар ва электр энергияни сақлаш тизимлари ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартнома шартларига мувофиқ истеъмолчилар юкламасини ростлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1107. Истеъмолчилар частота ростлаш ёки захирани таъминлаш учун қўшимча хизматлар кўрсатиш тўғрисидаги шартнома шартларига мувофиқ ўз юкламаси бошқарувини тақдим этишлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1108. Шартномада ўчирилиши мумкин бўлган юклама миқдори, юкламани чеклаш мумкин бўлган вақт давомийлиги ҳамда тегишли билдирги (хабар) юборилиши керак бўлган муддат кўрсатилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Истеъмолчи билан ихтиёрий келишув сифатида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1109. 110 kV ва ундан юқори кучланишли тармоқларга уланган Истеъмолчи Тизим операторига авария вазиятларида юкламани бошқариш учун ўзининг юкламасини бошқариш функциясидан фойдаланишни таклиф қилмоқчи бўлса, у мазкур Қоидаларнинг ХI бўлим 5-бобига мувофиқ бу ҳақда Тизим операторини хабардор қилиши керак. Ушбу ҳолат ихтиёрий келишув бўлиб, у учун тўлов қилинмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1110. Ихтиёрий келишув (битим) ҳар йил якунига (декабрь) қадар Тизим операторига ёзма кўринишда тақдим этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу келишувда Истеъмолчи келгуси йил давомида Тизим операторининг кўрсатмалари унинг билдиргисида кўрсатилган параметрларга мувофиқ бўлиши шарти билан Тизим операторининг юкламани бошқариш бўйича амал кўрсатмаларига қилишини тасдиқлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЯнги мавсум ҳар йили 1 январь санасидан бошланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1111. Ихтиёрий келишув қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюкламани қисқартириш имкониятининг мавжуд миқдори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори томонидан Истеъмолчига тақдим этиши лозим бўлган билдирги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфойдаланиш даврийлиги, жумладан неча маротаба, қайси муддатда ёки сони ва муддатлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳар бир алоҳида ҳолат учун юкламани қисқартириш мумкин бўлган вақтнинг давомийлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкелишувга мувофиқ юқорида кўрсатиб ўтилган юкламани бошқаришда юзага келиши мумкин бўлган ҳар қандай вазиятлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Огоҳлантирувчи билдиргилар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1112. Ихтиёрий келишув (Битим) доирасида мазкур Қоидаларнинг ХI бўлим 5-боб 2 ва 3-параграфлари талабларига мувофиқ амалга оширилаётган юкламани ўчириш билан боғлиқ барча тадбирлар олдиндан келишилади, шу сабабли ҳеч қандай расмий огоҳлантирувчи билдиргилар талаб этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Истеъмолни тезкор ростлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1113. Истеъмолни тезкор ростлаш — частотани пасайтирилган частотали реле ишлайдиган даражагача тушиб кетишининг олдини олиш мақсадида генерацияловчи модуллар ёрдамида частотани бирламчи ростлашни таъминлаш учун қўшимча равишда истеъмолчилар юкламасини тезкорлик билан (бир лаҳзали) узиш орқали амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШунингдек, ягона электр энергетика тизимининг баъзи нуқталарида кучланишни умумий пасайтириш имкониятидан фойдаланиб юкламани камайтиришдан ҳам фойдаланиш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1114. Истеъмолни тезкор (лаҳзалик) ростлаш хизматлари Истеъмолчи объектлари томонидан юкламани ўзгариши таъсирида актив қувват истеъмолини пасайтириш юзасидан қўшимча хизмат кўрсатиш тўғрисидаги шартнома доирасида кўрсатилади. Ягона электр энергетика тизимида частотани динамик моделлаштириш ва (ёки) ягона электр энергетика тизими талабларига мувофиқ Тизим оператори томонидан белгиланган даражагача тушиб кетган ҳолатда, Истеъмолчи объектлари томонидан актив қувват истеъмолини пасайтириш юзасидан қўшимча хизмат кўрсатиш тўғрисидаги шартномалар асосида унинг юкламаси автоматик тарзда ўчирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1115. Истеъмолни умумий қисқартириш жараёнининг бир қисми сифатида, юкламани ростлаш қурилмалари ишини бошқаришни амалга оширувчи кучланишни ростлаш қурилмаларига, истеъмолни лозим бўлган ҳолатларда камайтириш учун кучланишни 3 фоиз, 5 фоиз ва 9 фоизга пасайтиришга кўрсатма берилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Истеъмолчини мажбурий ўчириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1116. Тақсимлаш тизими оператори, узатиш тизимига уланган ҳар бир Берк тақсимлаш тизими оператори ҳамда узатиш тизимига уланган ҳар бир Истеъмолчи, ҳар бир календарь йилнинг охиригача (октябрь ойи) Тизим операторига келгуси эксплуатация йили учун ёзма равишда уланиш нуқтасига доир қуйидагиларни тақдим этиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishжами йиллик максимал истеъмоли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5, 10, 15, 20, 25 ва 30 дақиқа вақт давомида қўлда ўчирилиши мумкин бўлган, жами йиллик максимал истеъмолнинг фоизлардаги қиймати, бунда жами йиллик максимал истеъмолнинг умумий ҳажмидан камида 60 фоиз миқдорида ўчирилиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим операторидан кўрсатма олинганидан сўнг дастлабки 5 дақиқада умумий талабнинг камида 20 фоиз қўлда ўчирилиши мумкинлигини тасдиқлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1117. Тақсимлаш тизими оператори, узатиш тизимига уланган ҳар бир Берк тақсимлаш тизими оператори ҳамда узатиш тизимига уланган ҳар бир Истеъмолчи жами йиллик истеъмолдаги максимал истеъмол қувватининг камида 60 фоиз миқдорини паст частотали релелар орқали автоматик тарзда тармоқдан ўчириш қобилиятига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу чоралар босқичма-босқич частотанинг ҳар бир даражасига истеъмолнинг маълум миқдорини тармоқдан автоматик ўчиришни ўз ичига олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори частотани ҳар бир пасайиш босқичида ўчирилиши лозим бўлган юкламани нисбатини белгилайди ва тегишли Тақсимлаш тизими оператори билан географик жойлашувига боғлиқ равишда юкламани босқичма-босқич камайтиришни таъминлаш учун ўчириладиган фидерларни келишади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1118. Частотанинг пасайишида автоматик ўчиришга тушадиган Истеъмолчилар Тегишли тизими оператори ва Тизим оператори томонидан қувватларда алоҳида поғоналар (блоклар)га бўлинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергетика соҳасида қонунчилик ҳужжатлари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ электр таъминотининг автоматик тиклаш схемалари ўрнатилган бўлса, поғоналар (блоклар)ни таъминлашнинг иккала манбаси ҳам бир хил поғоналар (блоклар)да жойлашган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1119. Ушбу поғоналар (блоклар)нинг сони, жойлашуви, ўлчамлари ва тегишли паст частота созламалари Тақсимлаш тизими оператори билан келишилганидан сўнг келгуси ҳар бир календарь йилининг (октябрь) охирига Тизим оператори томонидан белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори ҳар йили ҳар бир поғоналар (блоклар) ҳолати бўйича таҳлил ўтказади ва барча географик жойлашувларни қамраб олувчи келишилган тадбирлар графигини тайёрлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1120. Тақсимлаш тизими оператори, узатиш тизимига уланган ҳар бир Берк тақсимлаш тизими оператори ҳамда узатиш тизимига уланган ҳар бир Истеъмолчини алоҳида поғоналар (блоклар) бўйича ташкилий тадбирлар барча уланиш нуқталарида ҳар бир тарқатиш тизими кесимида бир хил катталикдаги юкламани тармоқдан ўчиришни таъминлаш учун мўлжалланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1121. Частота (49,0), (48,8), (48,6), (48,4) Нz қийматлари билан белгиланган частота даражаларигача пасайиб кетса, истеъмол юкламаси паст частотали реле ёрдамида автоматик тарзда тармоқдан ўчирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим частотаси 49,0 Нz гача пасайиб кетса, юкламанинг 10 фоиздан 20 фоизгача қисми автоматик ва мажбурий тарзда тармоқдан ўчирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧастотанинг 49,0 Нz дан кейинги ҳар бир поғонасида ўчирилиши лозим бўлган юклама ҳажми узатиш тизими Фойдаланувчиларининг техник талабларини ҳисобга олган ҳолда Тегишли тизим оператори ва Тизим оператори томонидан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧастота пасайиши натижасида ўчишлар содир бўлса, ҳар йили истеъмолчиларнинг ижтимоий аҳамиятини ҳисобга олган ҳолда электр энергиясини ўчиришлар тенг ва камситилмаган шароитларда амалга оширилишини таъминлаш мақсадида айланма (веер) услубидан фойдаланилган ҳолда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1122. Паст частотали реле ягона электр энергетика тизими частотасини берилган (белгиланган) даражагача тушиб кетиши билан 150 миллисонияларда ишга тушиш техник имкониятига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПаст частотали релеларнинг сезувчанлиги 0,05 Нz дан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1123. Паст частотали реленинг ишлаши ўчириш вақтида электр энергияси таъминотини тиклаш учун мўлжалланган автоматлаштирилган тизимларни ишлашига тўсқинлик қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1124. Тақсимлаш тизими оператори, узатиш тизимига уланган ҳар бир Берк тақсимлаш тизими оператори ҳамда узатиш тизимига уланган ҳар бир Истеъмолчи паст частотали реленинг автоматик ўчиши натижасида истеъмолнинг қисқариши тўғрисидаги дастлабки таҳлилларни Тизим операторига қисқа вақт ичида тақдим этиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОғзаки ахборот 10 дақиқа мобайнида ҳамда ёзма тасдиқлаш бир кун ичида тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1125. Частотанинг пасайишида электр таъминоти автоматик ўчирилгандан ва частота қайта тикланганидан сўнг маълум муддат ичида истеъмолчиларнинг катта қисмининг электр таъминотини тиклаш имкони йўқ ҳолатларда, Тизим оператори Тақсимлаш тизими операторига бошқа истеъмолчиларни қўшимча қўлда ўчириш ва унга тенг ҳажмдаги автоматик тарзда ўчирилган истеъмолчилар электр таъминотини тиклаш топшириғини беришга ҳақли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу ҳаракатлардан асосий мақсад, частотанинг кейинги пасайишларини юкламани автоматик ўчириш орқали тўхтатиб қолиш (ёки бартараф этиш) ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1126. Тизим оператори ягона электр энергетика тизими шароитлари частотанинг пасайиб кетиши юкламани автоматик тарзда ўчирилишига олиб келиши мумкин деб ҳисобласа, автоматик тиклашнинг барча схемаларини ўчириш ҳақида кўрсатма беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЧастота бўйича юкламанинг автоматик ўчиши содир бўлгандан сўнг, тизимида ўчиш содир бўлган Тақсимлаш тизими оператори, узатиш тизимига уланган ҳар бир Берк тақсимлаш тизими оператори ҳамда узатиш тизимига уланган ҳар бир Истеъмолчи Тизим оператори томонидан таъминотни қайта тиклаш ҳақида тегишли кўрсатма берилмагунига қадар ўчиқ турган қисмга кучланиш бериши мумкин эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1127. Частота тикланганидан сўнг Тизим оператори ўчган қисмларнинг электр таъминотини тиклаш бўйича кўрсатма беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТақсимлаш тизими оператори, узатиш тизимига уланган Берк тақсимлаш тизими оператори ҳамда узатиш тизимига уланган ҳар бир Истеъмолчи томонидан ўчган қисмлар (истеъмолчилар)нинг электр таъминоти имкон қадар қисқа муддатда тикланиши ва такрорий (қайта) улаш жараёни Тизим оператори кўрсатма берганидан сўнг 2 дақиқа ичида бошланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1128. Узатиш ёки тақсимлаш тизимининг бутун ёки бир қисмида ишлаб чиқариш қуввати ва истеъмол юкламаси орасида доимий номутаносиблик (танқислик) кузатилаётган бўлса юклама (истеъмол) айланма (веер) усули ёрдамида қўлда ўчирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1129. Тизим оператори, Узатиш тизими оператори ва Тақсимлаш тизими оператори Фойдаланувчилар билан келишилган ҳолда юкламани айланма (веер) усулида ўчириш режасини ишлаб чиқиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАйланма (веер) усулида ўчиришни режалаштириш мавжуд қуввати жалб этилган Томонлар ўртасида бир маромда тақсимланишини таъминлаш лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАйланма (веер) усулида ўчиришда Истеъмолчиларнинг бир қисми икки соатгача бўлган муддатга ўчирилиши мумкин, шундан сўнг уларнинг таъминоти қайта тикланиши ва бошқа бир гуруҳ истеъмолчиларнинг таъминоти ўчирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1130. Тизим оператори ва Тақсимлаш тизими оператори юкламани айланма (веер) усулида ўчириш режасига, режани амалга ошириш бошланишидан аввал эксплуатация шароитларидан келиб чиқиб, ўзаро келишган ҳолда ўзгартиришлар киритишлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТегишли тизим оператори ҳар бир Фойдаланувчини электр таъминотидан турли вақтда ўчирилиши лозим бўлган юкламанинг умумий ҳажми тўғрисида хабардор қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1131. Ўчириш бутун ягона электр энергетика тизимининг ёки иҳоталанган режимда ишлаётганда ушбу тизимнинг бир қисмини яхлитлигини ҳимоялаш мақсадида амалга оширилаётган бўлса, мазкур ўчиришлар Тизим операторининг назорати остида амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТақсимлаш тизимининг иҳоталанган режимда ишлаётган қисмида амалга оширилаётган ўчиришлар Тақсимлаш тизими операторининг назорати остида амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1132. Захира таъминотини автоматик тиклаш схемалари қўлланилган бўлса, ушбу схемалар айланма (веер) усулида ўчириш режасини амалга оширишдан аввал ўчириб қўйилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1133. Авария вазияти содир бўлган вақтда Тизим оператори, Узатиш тизими оператори ва Тақсимлаш тизими оператори авария вазияти оқибатлари ва давомийлигини чеклаш учун мумкин бўлган барча имкониятларни ишга солишлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Огоҳлантирувчи билдиргилар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1134. Огоҳлантирувчи билдиргилардан тизими мазкур Қоидаларнинг XI бўлим 5-боб 5 ва 6-параграфлари талабларига мувофиқ юкламани камайтириш тадбирларига мос равишда ундан фойдаланиш мумкинлиги ҳақида хабардор қилиш учун фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГенерация қувватлари танқислиги кузатилса ёки юкламани ростлашни амалга ошириш учун бошқа сабаблар бўлса, Тизим оператори юкламани ростлаш ҳақида огоҳлантирувчи билдирги орқали Тақсимлаш тизими операторини огоҳлантириши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАвария (фавқулодда) вазиятлари юзага келганида Тизим оператори томонидан фавқулодда чоралар кўрилиши керак бўлган ва огоҳлантириш хабарномасини тақдим этиш учун етарли вақт бўлмаган тақдирда, мазкур бўлимнинг талаблари қўлланилмайди, бироқ Тизим оператори содир бўлган вазият тўғрисида маълумотларни ўз ичига олган билдиргини юқорида қайд этилган ташкилотларга тақдим этади (эълон қилади).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1135. Заруратга кўра Тизим оператори томонидан огоҳлантиришнинг кейинги тизими Тақсимлаш тизими операторларига Тизим операторининг кўрсатмаларини бажариш учун зарур деб ҳисоблаган тегишли тайёргарлик чораларини кўришга имкон бериш учун киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1136. Барча огоҳлантиришлар камида қуйидаги маълумотларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэришилиши лозим бўлган юклама ва (ёки) кучланишнинг пасайиши миқдори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishамалга оширишнинг кутилаётган вақти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқайта тикланишнинг кутилаётган вақти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1137. Мазкур Қоидаларнинг 1115-бандига мувофиқ кучланишни ростлаш йўли билан юкламанинг умумий пасайиши ҳолатида, амалга оширилиши лозим бўлган ҳар бир босқич учун Тизим оператори тегишли огоҳлантирувчи билдиргилар беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБундай билдиргилар юқорида батафсил кўрсатиб ўтилган маълумотни, шунингдек ушбу билдирги бутун ягона электр энергетика тизимига тааллуқли бўлмаса, огоҳлантирувчи билдирги тааллуқли бўлган зонани ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1138. Қуйидаги томонлар огоҳлантирувчи билдиргиларнинг нусхасини олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбилдирги тааллуқли бўлган Тақсимлаш тизими операторлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазирлик.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1139. Мазкур Қоидаларнинг XI бўлим 5-боб 6-параграфида кўрсатиб ўтилган келишувларга мувофиқ юкламани кўзда тутилган ёки режалаштирилган камайтириш ҳолатларида Тизим оператори қизил огоҳлантирувчи билдирги беради. У ягона электр энергетика тизимига тааллуқли бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1140. Қизил огоҳлантирувчи билдирги ягона электр энергетика тизимига тааллуқли бўлганлиги ва юкламани ўчиришни кўзда тутганлиги сабабли, барча Тақсимлаш тизими операторларига, Электр станциялари операторларига, Фойдаланувчиларга ва Вазирликка юборилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1141. Барча огоҳлантирувчи билдиргилар Тизим оператори томонидан бекор қилмагунча ўз кучида қолади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Содир бўлган вазиятлар (ҳодисалар) тўғрисида ҳисобот
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1142. Тизим оператори томонидан огоҳлантирувчи билдирги ва (ёки) юкламани қўлда пасайтириш ҳақида кўрсатма берган ҳолатларда, Тизим оператори вазият (ҳодиса)га тааллуқли тадбирлар тугагач, ҳар қандай ҳолатда зудлик билан икки кун ичида ушбу ҳодиса тўғрисида қисқача ҳисобот тайёрлаши ва Вазирликка тақдим этиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-§. Истеъмолчиларни огоҳлантириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1143. Дастлабки ишга туширишдан кейин юкламани айланма (веер) усулида ўчириш режалаштирилган тадбир ҳисобланади ва Истеъмолчилар қачон ва қанча вақт давомида таъминотдан узилиши борасида хабардор қилинган бўлишлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунинг учун масъулият Тақсимлаш тизими операторига юкланади. Ушбу операторлар юкламани тақсимлаш режасига биноан айланма (веер) усулида ўчириш доирасида тегишли чораларни кўришлари керак бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур тадбирлардан ташқари, Фойдаланувчиларни огоҳлантириш қуйидагиларни ўз ичига олади, амма бу билан чекланмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоммавий ахборот воситаларида (газета, радио, телевидение) эълонлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТақсимлаш тизими оператори офисларида мавжуд бўлган эълонлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТақсимлаш тизими оператори, Узатиш тизими оператори ва (ёки) Тизим операторининг интернет-сайтларидаги маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИстеъмолчиларнинг рўйхатга олинган ҳимояланмаган қатлами учун электрон почта ёки ижтимоий тармоқлардаги хабарномалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-§. Компенсация
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1144. Мазкур Қоидаларнинг XI бўлим 5-боб 2-параграфида кўрсатилган ҳолатлардан ташқари, мазкур Қоидаларнинг XI бўлим 5-боби кўрсатмаларига мувофиқ режалаштирилган ва режадан ташқари қўлда ёки автоматик тарзда юкламани ўчириш учун ҳеч қайси Томонга компенсация тўланмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-боб. Электр энергетика тизими ишини тиклаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Электр энергетика тизими ишини тиклаш тамойиллари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1145. Электр энергетика тизими ишини тиклаш, уни қисман ёки тўлиқ ўчиши ҳолатида Тизим оператори, Узатиш тизими оператори ёки Тақсимлаш тизими оператори томонидан ўта қисқа муддатда минимал даражада ножўя таъсирларсиз ва хавфсизликни таъминлаган ҳолда барча истеъмолчиларни узлуксиз электр энергияси билан таъминлаш тамойилларига амал қилишни кўзда тутади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Электр энергетика тизими ишини тиклашда иштирок этувчи Томонлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1146. Электр энергетика тизими ишини тиклаш тамойиллари қуйидаги Томонларга нисбатан қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори ва узатиш тизимига уланиши мумкин бўлмаган иҳоталанган тақсимлаш тармоғининг участкаларига доир Тақсимлаш тизими операторлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизими тўлиқ ёки қисман ўчишдан кейин электр энергетика тизими ишини тиклаш билан боғлиқ қўшимча хизматлар кўрсатиш бўйича шартнома тузган нолдан ишга тушириш имкониятига эга бўлган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари операторлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Нолдан ишга тушириш имкониятига эга генерацияловчи модуллар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1147. Ташқи таъминот манбалардан фойдаланишга заруратсиз эксплуатацияга қайтиши мумкин бўлган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари Тизим оператори томонидан нолдан ишга тушириш имкониятига эга сифатида рўйхатга олинади ва уларнинг операторларига қўшимча хизматлар кўрсатиш бўйича шартнома тузишни талаб этиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБундай мурожаат келиб тушган тақдирда, операторларнинг асоссиз рад этиши тақиқланади ва Вазирликнинг кўрсатмасига биноан, қўшимча хизматлар кўрсатиш бўйича стандарт шартнома тузишга мажбур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНолдан ишга тушириш станциясидан етказиб берилаётган электр энергияси узатиш тизимини таъминлаш ва истеъмолчиларни электр энергияси таъминоти учун ҳамда бошқа генерацияловчи модулларни қайта улаш мақсадида фойдаланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1148. Нолдан ишга тушириш бўйича қўшимча хизматларини тақдим этувчи генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларини тегишли ускуналари нолдан ишга тушириш қобилиятларини тасдиқловчи зарур эксплуатация синашлари ўтказилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1149. Электр энергетика тизими ишини тиклаш воситалари билан таъминлаш заруратига кўра иҳоталанган электр энергетика тизимлари орасидаги бирлаштирувчи уланишлар ва ускуналар ва (ёки) қурилмалардан фойдаланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1150. Ускуналарнинг нолдан ишга тушириш имкониятлари камида уч йилда бир марта мунтазам равишда жойида синашдан ўтказилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Электр энергетика тизими ишини тиклаш режаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1151. Тизим оператори томонидан заруратга кўра, нолдан ишга тушириш имконияти билан боғлиқ қўшимча хизматлар кўрсатиш шартномасига киритилган генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимларини қамраб олган ягона электр энергетика тизими ишини тиклаш бўйича батафсил режа ишлаб чиқилиши ва янгиланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1152. Тизим оператори бошқаруви остида Фойдаланувчилар томонидан риоя этилиши керак бўлган тиклашнинг умумий стратегияси кетма-кет қуйидаги босқичларни назарда тутадиган режада белгиланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishстанцияларни нолдан ишга тушириш учун мўлжалланган бир неча иҳоталанган тизимларни яратиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаҳаллий юкламани генерацияловчи модуллар ва электр энергиясини сақлаш тизимлари орқали таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishушбу иҳоталанган электр энергетика тизимлари ишлашини бир-бири билан синхронлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбутун электр энергетика тизимининг нормал (барқарор) ишлашини якуний тўлиқ тиклаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1153. Қабул қилиниши лозим бўлган тиклашнинг умумий стратегиясини белгилаб беришдан ташқари ушбу режада қуйидаги масалалар ҳам кўриб чиқилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishягона электр энергетика тизими ишини тиклашнинг устувор йўналишлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishягона электр энергетика тизими ишини тиклаш учун зарур бўлган ускуналар ва (ёки) қурилмалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори кўрсатмаларига амал қилувчи ёки алоқа бир вақтнинг ўзида ишламай қолганида иҳоталаш учун мустақил ҳаракат қилувчи генерацияловчи объектлари, электр энергиясини сақлаш тизимлари, Тақсимлаш тизими операторлари ва бошқа Фойдаланувчиларга тақдим этилиши лозим бўлган раҳбарий ҳужжатлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲукумат, оммавий ахборот воситалари ва жамоатчилик билан алоқа.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1154. Тизим оператори ягона электр энергетика тизимини ҳимоялаш режасига кўра барча чоралар кўрилганидан сўнг ва ягона электр энергетика тизими барқарор ҳолатга келганида белгиланган тадбирлар асосида тиклаш жараёнини бошлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1155. Тизим оператори ягона электр энергетика тизимини босқичма-босқич барқарор ҳолатда тиклаш имконини берувчи тиклаш учун зарур бўлган тартибларни ишлаб чиқади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБундай тартиблар ҳеч бўлмаганда имитацияли моделлаштириш ёки муқобил ҳисоб-китоблар билан тасдиқланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1156. Тизим оператори электр энергияси узилишидан сўнг ягона электр энергетика тизимининг ҳар бир компонентлари ҳолатини билиши шарт, масалан ягона электр энергетика тизимининг қайта тикланган элементлари, иҳоталанган ва ўчирилган ҳудудлар, ишини тиклашга тайёр ўз эҳтиёжларини қоплаш режимдаги генерацияловчи модуллар ёки электр энергиясини сақлаш тизимлари, ўз эҳтиёжини қоплашда қийинчиликларга дуч келган ва зудлик билан ташқи манбалардан таъминланиши зарур бўлган нолдан ишга тушириш имкониятига эга бўлган модуллар ҳолати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори ҳар қандай ҳолатларда ҳам бундай маълумотларни мавжудлигини таъминловчи тартибларни белгилаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1157. Ишни тиклаш босқичида Тизим оператори тизимлараро тармоқларда актив ва реактив қувват оқимларининг келишилган чегараларида ушлаб туришни таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1158. Тизим оператори қуйидагиларни белгилайди (аниқлик киритади):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishунинг тармоғи билан синхрон ишлайдиган бошқа узатиш тизими оператори тармоғи ҳолатини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishягона электр энергетика тизимининг бир қисми ҳисобланган синхрон участканинг узунлиги ва чегаралари, жумладан ўзаро ёрдам тўғрисида шартнома тузилган қўшни давлат узатиш тизими операторлари билан келишилган участканинг ҳажми ва чегаралари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўз назорати зонасидаги мавжуд қувват захирасининг ҳолати (иҳоталанган ҳудудларни ҳисобга олган ҳолда).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1159. Тизим оператори синхрон ҳудуд даражасида белгиланган тамойилларга мувофиқ, жумладан унинг ҳудудидан узоқдаги участкаларда ҳам Частота етакчисига ёрдам бериши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1160. Электр энергияси таъминотини тиклаш жараёнида Тизим оператори 200 mНz максимал оғиш билан частотани 50 Нz га тиклаш мақсадида частота етакчиси билан мувофиқлаштирган ҳолда истеъмол ва ишлаб чиқаришни мувозанатлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1161. Тизим оператори частота ва захира чегаралари оғишларини максимал даражада камайтириш учун юкламани улаш жараёнини босқичма-босқич ростлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИстеъмолчиларда электр энергияси таъминотини тиклаш Тизим оператори томонидан белгиланган узатиш тизимининг максимал юкламаси ҳажмидан келиб чиқиб, блокли юкламаларни босқичма-босқич улаш орқали амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1162. Тизим оператори Истеъмолчиларни ва тақсимлаш тизимларига уланган генерацияловчи модуллар қайта уланишини Тақсимлаш тизими оператори билан мувофиқлаштиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИстеъмолчиларни жойида ва масофадан улаш Тизим оператори ва Тақсимлаш тизими оператори ўртасида олдиндан келишилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАвтоматик қайта улашдан сақланиш чораларини кўриш талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1163. Ягона электр энергетика тизими ишини тиклаш ҳолатида Тизим оператори, қўшни узатиш тизими операторлари билан уланишда, частотанинг авариявий оғиши натижасида (частота етакчиси кўрсатмаси асосида) ўчирилган генерацияловчи модулларни ва ўзаро уловчи занжирларнинг қайта уланишини, уланишга кейинги навбатда турган истеъмол қувватини қоплаш учун мувозанатлаш захирасини етарли чегараларини сақлаган ҳолда уланишини мувофиқлаштиришади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори частотани ўта ростлашдан қочиш имконини берувчи шартларга асосан қайта улаш ва ўчириш мезонларини белгилаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1164. Тизим оператори узатиш тизимини қўшни давлатлар тизимлари билан қайта синхронлашда қўшни давлатлар узатиш тизими операторлари билан ўзаро ёрдам тўғрисида шартномага мувофиқ қайта синхронлаш бўйича Частота бўйича етакчининг кўрсатмаларига риоя этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Электр энергетика тизими ишини тиклаш режасини янгилаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1165. Тизим оператори узатиш тизимига қўшимча ускуналар ва (ёки) қурилмалар уланганда ва баъзи мавжуд ускуналар ва (ёки) қурилмалар эксплуатациядан чиқарилганда Узатиш тизими оператори билан биргаликда электр энергетика тизими ишини тиклаш режасини қайта кўриб чиқади ва янгилайди. Режа камида икки йилда бир марта қайта кўриб чиқилади ва янгилаб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори узатиш тизимига таъсир этувчи вазиятларни ёки бошқа ўзгаришларни ҳисобга олган ҳолда режага ўзгартиришлар киритиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Ягона электр энергетика тизими ишини тиклаш режасининг қўлланилиши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1166. Электр энергетика тизимини тиклаш режаси қайта тиклаш жараёнида иштирок этувчи Томонларга электр энергетика тизимини тез ва хавфсиз тарзда тўлиқ тиклашга эришиш учун ёрдам бериш бўйича кўрсатмаларни ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1167. Электр энергетика тизимини тиклаш режаси генерацияловчи модул ва (ёки) электр энергиясини сақлаш тизимининг ускуна (қурилма)сининг мавжудлигига, вақт ўтиши билан улардан фойдаланиш ва техник хизмат кўрсатиш эҳтиёжларини ҳисобга олган ҳолда ўзгартирилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРежа ушбу ўзгаришлар сабабли барча мумкин бўлган қисман ёки тўлиқ ўчиш сценарийларини қамраб ололмаса, Тизим оператори электр энергетика тизимининг ҳолатини баҳолаши ва электр энергетика тизими ишини тиклашнинг янги режасини ишлаб чиқиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1168. Ҳар бир электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар, электр энергиясини сақлаш тизимлари, Тақсимлаш тизими оператори ва Берк тақсимлаш тизими оператори электр энергетика тизими ишини қайта тиклаш жараёнида, ҳатто электр энергетика тизими ишини тиклаш режаси таркибидаги тафсилотларга зид бўлган тақдирда ҳам, Тизим операторининг кўрсатмаларига риоя этиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Электр энергетика тизими ишини тиклаш бўйича ўқитиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1169. Ҳар бир Томон электр энергетика тизими ишини тиклаш режасида иштирок этиш учун жалб қилинган ходимларининг етарли даражада ўқитилганлиги ҳамда етарли малака ва тажрибага эга бўлишини таъминлаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1170. Электр энергетика тизими ишини тиклаш бўйича комплекс синашлар ўтказиш имконияти чекланган, аммо амалиётда кутилганга имкон қадар яқин бўлган шароитларда қисман синашлар мунтазам равишда ўтказилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМунтазам равишда ўтказилиши керак бўлган асосий синашлар қуйидаги бўлимларда кўрсатиб ўтилган синашларни ўз ичига олиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲар қандай характердаги барча синашлар учун Тизим оператори синашларда иштирок этувчи Томонларга мовий рангдаги огоҳлантирувчи билдирги (ташкилий синаш ўтказилаётганлигини ва ишлайдиган ва ишламайдиган ускуна (қурилма)ларга ҳеч қандай ўзгартириш киритилмаслигини билдиради) беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1171. Электр энергетика тизими ишини тиклаш жараёнида Тизим оператори, Узатиш тизими оператори, Тақсимлаш тизими оператори ва Электр станция оператори ва бошқалардан кўплаб ходимларнинг жалб этилиши талаб қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУлар нолдан ишга туширишда генерацияловчи модуллар ва сақлаш тизимлари эксплуатациясида, юкламани ўчириш ва улаш, баъзи ҳолатларда тармоқни қайта синхронлаштириш вазифасини бажарадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЖараёнга жалб этилган иштирокчилар ўз мажбуриятлари ва масъулиятларини тўлиқ тушунишлари ва уларни бажариш бўйича етарли тажрибага эга бўлишлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори мунтазам равишда назарий ўқув машғулот хоналарида машқларини ўтказади, ушбу машқларда тегишли ходимлар фавқулодда вазиятларда қўлланиладиган алоқа усули билан боғланади ва улар ўзларига бириктирилган участкаларга йўналтирилади ҳамда бундай вазиятларда улардан нима кутилишини ва ўз вазифаларини қай йўсинда бажаришлари кераклиги ҳақида тушунтиришлар берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1172. Назарий ўқув машғулотларни ўтказиш ҳамда ишни тиклаш режасининг муҳим элементларини синашдан ўтказиш, шунингдек, электр энергетика тизимининг тўлиқ ўчирилиши ҳолатида унинг ишини қайта тиклашда иштирок этадиган ходимларни ўқитиш имкониятини беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу уларга юқорида кўрсатиб ўтилган ҳолатларда қаерга боришлари, қандай қилиб ва қачон ҳамда ким билан ўзаро мулоқотда бўлишлари, ўз вазифаларини қандай бажариш кераклигини тушуниб етишларига имкон беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1173. Электр энергетика тизими ишини қайта тиклаш учун зарур бўлган барча алоқа каналлари ва алоқа тугунлари электр таъминоти тўлиқ узилиб қолган ҳолатда ҳам ишлашда давом этишини тасдиқлаш учун мунтазам синашдан ўтказилиши ва (ёки) текширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу синашлар ўз ичига электр энергиясини сақлаш тизимлари яхши ҳолатда эканлигини ва лойиҳада кўрсатилган вақт давомида хизмат қилишини ҳамда захира дизель генераторларини ишга туширилиши ва ускуна (қурилма)ларга бўлган талабни қондира олишини текширишни ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Марказий бошқарувнинг йўқотилиши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1174. Тизим операторининг бошқарув маркази Тизим оператори томонидан электр энергетика тизимини зарур хавфсизлик ва ишончлилик даражасида бошқариш имкониятини таъминлашда муҳим роль ўйнайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФавқулодда (авария) вазиятлар сабабли Тизим оператори бошқарув маркази ишга яроқсиз бўлиб қолса, бутун электр энергетика тизимининг узлуксиз ва хавфсиз ишлашини таъминлаш учун Бошқарув марказининг функцияларини режали тарзда бажаришнинг захира режаси бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1175. Бошқарув марказининг функцияларини режали тарзда бажаришнинг захира режаси Тизим оператори томонидан ишлаб чиқилиши ва қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқарув марказининг функциялари ўтказилиши керак бўлган жой тафсилотлари ва ушбу жойдаги асосий ускуна (қурилма)ларни эксплуатацияга олдиндан тайёрланганлиги тўғрисида батафсил маълумот;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқарув маркази функцияларини ўтказишни келишиш учун авариявий алоқа услублари тўғрисида батафсил маълумот;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбажарилиши керак бўлган тадбирларнинг ва уларнинг ким томонидан бажарилишини назорат қилиш рўйхати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқариш функцияларини ўтказиш бўйича батафсил тартиблар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1176. Бошқарув марказининг функцияларини режали тарзда бажаришнинг захира режаси унинг ишга яроқлилиги, зарур жойларда керакли маълумотларнинг мавжудлиги ҳамда режада белгиланган тадбирларни бажариш учун ходимлар тўлиқ тайёрланган эканлигига ишонч ҳосил қилиш учун мунтазам равишда камида ҳар икки йилда бир маротаба тўлиқ ёки қисман синашдан ўтказилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-§. Умумий тизим миқёсида авария вазиятларини биргаликда ҳал этиш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1177. Умумий тизим вазияти (Умумий бирлашган тизимлар миқёсидаги авария вазияти) — Тизим оператори фикрига кўра қўшни (бошқа) тизимга сезиларли ва (ёки) кенг қамровли таъсир кўрсатган ёки кўрсатиши мумкин бўлган бир томон тизимидаги авария вазият.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1178. Умумий тизим вазияти содир бўлаётганида ҳар бир Фойдаланувчи 24 соат давомида Тизим оператори ва Тегишли тизими оператори билан телефон рақамлари ва (ёки) бошқа хабар алмашиш келишувларини ёзма равишда алмашади, улар орқали ёки ўз ташкилотлари ёки бошқарув вакиллари номидан мажбурий қарорлар қабул қилиш ҳуқуқига эга.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЯнги Фойдаланувчилар учун телефон рақамлари ва (ёки) хабар алмашишнинг бошқа воситалари уланиш шартномаси имзоланганда тақдим этилади. Тақдим этилган маълумотлар ёзма кўринишда бўлиб, унинг таркибидаги маълумот мунтазам янгиланиб туриши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1179. Тизим оператори камида икки йилда бир марта ушбу тартибларни синашдан ўтказиши керак, бунда тармоқ Фойдаланувчисининг раҳбар ходимларидан тегишли жавоб олиш учун сарфланган вақт қайд этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори ушбу синаш натижалари ҳақида Вазирликка батафсил ҳисобот тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1180. Фавқулодда (авария) вазиятлар юзага келганида қуйидаги ҳаракатлар амалга оширилиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishвазият Фойдаланувчининг тизимида содир бўлган бўлса, ушбу Фойдаланувчи бу ҳақда Тизим операторини хабардор қилиши керак, бунда Фойдаланувчи таъсир кўрсатган ёки таъсир кўрсатиши мумкин бўлган ҳар қандай бошқа Томонни хабардор қилиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishвазият Узатиш тизими оператори тизимида ёки ўзаро боғланган қўшни томон тизимида содир бўлган бўлса ва Тизим оператори бу ҳақда ўзаро боғланган томон тарафидан огоҳлантирилган бўлса, унда Тизим оператори таъсирга учраган ёки учраши мумкин бўлган Томонларни хабардор қилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори Вазирликка билдирги юборади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1181. Мазкур Қоидаларнинг 1180-бандига мувофиқ вазият тўғрисида хабар берилганидан сўнг, Тизим оператори ҳодисанинг умумий тизим вазияти эканлигини ёки йўқлигини аниқлайди ва бунда Тизим оператори ҳодисани назорат қилиш ва у билан боғлиқ барча масалаларни кўриб чиқиш учун Умумий тизим вазияти марказини ташкил этиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1182. Тизим оператори имкон қадар қисқа вақт ичида барча томонларни Умумий тизим вазияти маркази ташкил этилганлиги ва унинг телефон рақамлари ва (ёки) хабар алмашиш тартиби (1178-бандга мувофиқ олдин тақдим этилганлардан фарқ қилса) тўғрисида хабардор қилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1183. Умумий тизим вазияти маркази ташкил этилгандан сўнг, умумий бирлашган тизимда содир бўлган вазиятларга боғлиқ тегишли томонларнинг юқори раҳбарияти вакиллари ўртасида барча алоқалар Умумий тизим вазияти маркази орқали амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-боб. Тиклаш ва ҳимоялашда қўллаб-қувватлаш тизимлари ва тадбирлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Тиклаш ва ҳимоялаш тизимлари учун умумий шартлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1184. Кундалик эксплуатация жараёнида қўлланиши шарт бўлмаган тиклаш ва ҳимоя тизимлари фаолияти ягона электр энергетика тизимининг муваффақиятли ишлашига боғлиқ. Тиклаш ва ҳимоялаш тизимларининг зарур вазиятларда ишчи ҳолатда бўлишини таъминлаш ягона электр энергетика тизимини бошқаришнинг асосий омилидир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1185. Тиклаш ва ҳимоялаш тизимлари мазкур Қоидаларнинг XI бўлими 1-бобида кўрсатилган барча Томонлар тарафидан жорий қилиниши керак бўлиб, уларни жойлашиш нуқталарида барча зарур ускуна (қурилма)лар билан таъминлаш бўйича жавобгар Тизим операторининг қарорига кўра улар билан таъминлашни талаб қилган Томонлар ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБундай ускуна (қурилма)ларнинг узлуксиз ишлашини кўрсатиш учун мунтазам синашлар талаб қилинса, Томонлар ушбу синашларни ўтказиши ва ҳар йили (31 январь ва 30 ноябрь саналарида) Тизим операторига янгиланган текшириш ва синаш ҳисоботларини тақдим этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1186. Тизим оператори барча томонлар тарафидан тақдим этилган тизимларни зарур бўлган вазиятларда ишлашини таъминлаш учун заруриятга асосланган текшириш ва синашларни ўтказиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Ёрдамчи ускуна (қурилма)лар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1187. Тизим оператори бошқарув марказида ўзининг муҳим тизимларининг ишлашини таъминлаш учун зарур бўлган ёрдамчи генераторлар ва узлуксиз таъминлаш манбалари таъминотини ва мазкур Қоидаларнинг XI бўлим 6-боб 8-параграфида кўрсатиб ўтилган фавқулодда (авария) вазиятларда бошқарув маркази функциялари ўтказиладиган жойни белгилаши ва уларни мунтазам (ҳар ойда) синашдан ўтказилишини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1188. Станцияларни нолдан ишга тушириш имкониятини таъминлаш учун зарур деб белгиланган Электр станциялари операторлари бундай қурилмалар, ускуналар ва тизимларнинг ишлашини таъминлаш учун зарур бўлган ёрдамчи генератор қурилмалари ҳамда узлуксиз таъминлаш манбалари билан таъминлаши зарур, шунингдек улар мунтазам равишда (ҳар ойда) синашдан ўтказилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1189. Барча Томонлар нолдан ишга туширишни бошлаш жойлари сифатида белгиланган ва узатиш тизимига уланишнинг барча нуқталари ҳамда Узатиш тизими оператори ҳолатида узатиш тизими чегараларидаги генерацияловчи қурилмалар ҳимоя тизимларининг тўғри ишлашини таъминлаш учун зарур бўлган ёрдамчи таъминот билан таъминлаши зарур ҳамда уларни мунтазам равишда (ҳар ойда) синашдан ўтказиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1190. Талаб этилувчи ёрдамчи таъминлаш манбалари-барча хавфсиз бошқариш ва эксплуатацияни таъминлаш учун зарур бўлган ҳамда Қоидаларнинг XI бўлим 7-боб 3 ва 4-параграфларида кўрсатиб ўтилган алоқа воситалари ва маълумотлар алмашинувини қўллаб туришни таъминлаши талаб этилган ускуна (қурилма)лар ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Алоқа воситалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1191. Ҳар бир Фойдаланувчи Тизим операторининг талабларига риоя этиши ва Тизим оператори ва Фойдаланувчи ўртасида электрон почта, юбориш бўйича кўрсатмалар ва бошқалар каби маълумотлар алмашинувини таъминлаш учун тегишли компьютер ва тармоқ ускуна (қурилма)лари билан таъминлаши керак. Ускуна (қурилма)лардан Фойдаланувчи фақат Тизим оператори билан оператив алоқа учун фойдаланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1192. Ҳар бир Фойдаланувчи мазкур Қоидаларнинг 1191-бандида кўрсатиб ўтилган компьютер қурилмасининг ишончлилиги ва хавфсизлигини мақбуллаштириш, шу жумладан, тегишли узлуксиз ёрдамчи электр таъминоти учун тегишли қурилмаларни бепул тақдим этиш учун жавобгарликни ўз зиммасига олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1193. Ҳар бир Фойдаланувчи Узатиш тизими оператори билан ўзаро амал қилувчи SCADA, ўлчаш ускуна (қурилма)лари, компьютер ва алоқа ускуналари ҳамда улар томонидан узатиладиган маълумотларнинг рухсатсиз (санкцияланмаган) киришидан ҳимоялаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1194. Тақсимлаш тизими оператори бошқарув марказлари, 220 kV ва ундан юқори кучланишда ишлайдиган подстанциялар, Тизим оператори томонидан белгиланган генерацияловчи объектлари ва узатиш тизимига уланган Фойдаланувчилар учун иккита алоҳида алоқа йўналиши талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1195. Алоқа воситалари Томонларнинг бири тарафидан эксплуатация қилинаётган алоқа тизимидан фойдаланса, унинг узлуксиз ишлашини таъминлаш учун зарур бўлган шундай ёрдамчи манбалар барча тегишли тугунларда қўллаб турилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Маълумотлар алмашинуви
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1196. Томонлар Тизим оператор ва Узатиш тизими оператори кўрсатмаларига мувофиқ ва Вазирлик томонидан тасдиқланган маълумотлар алмашинуви механизмларини ўрнатиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1197. Чекланмаган ҳолда, улар қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishогоҳлантириш бўйича билдиргилар ва ҳодисалари ёки авариялар тўғрисидаги хабарномалар билан алмашиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур Қоидаларнинг 753, 1082 ва 1178-бандларида кўрсатиб ўтилган масалаларни ҳал қилиш бўйича шартномалар тузиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1198. Томонлар, заруратга кўра, шартномаларнинг янгиланишини таъминлашлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1199. Тизим оператори ҳар йили (октябрь ойида) сўров ҳамда ҳар икки йилда жавоб талаб қилувчи хабарлар юбориш орқали тақдим этилаётган маълумотларнинг аниқлигини синашдан ўтказиши ва тасдиқлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори ушбу синаш натижалари ҳақида Вазирликка хабар беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishXII бўлим. Оралиқ (вақтинчалик) тадбирлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Уланиш нуқтасида Қоидалар талабларининг қўлланилиши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Янги уланишлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1200. Ушбу Қоидалар талаблари тасдиқланган кундан олти ойдан сўнг Тегишли тизим оператори тармоғига амалга ошириладиган барча янги уланишлар учун тўлиқ қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1201. Фойдаланувчилар ушбу аввалдан мавжуд бўлган, аммо ушбу Қоидалар талабларига жавоб бермайдиган лекин улар уланган вақтда амалда бўлган талабларга тўлиқ жавоб берадиган тармоқлардан фойдаланишлари мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1202. Тегишли ҳолларда янги қурилмаларга уларни етказиб бериш ва ўрнатиш бўйича шартномалар имзоланган вақтдаги электр энергетика соҳасидаги қонунчилик ҳужжатлари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига жавоб берса, ушбу қурилмаларга амалда мавжуд бўлган талаблар қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТалаблар мазкур Қоидалар тасдиқланганидан сўнг уч ой мобайнида шартнома тузилган ва ушбу шартнома шартлари тўғрисида Тегишли тизим оператори хабардор қилинганда татбиқ этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1203. Тегишли тизим операторига шартнома тузилган ва кучга кириш санаси, мазмуни, харид қилинадиган, йиғиладиган ва ўрнатиладиган ускуна (қурилма)ларнинг техник характеристикалари амалда бўлган талабларга тўлиқ жавоб беришини тасдиқловчи ҳужжатлар тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Мавжуд уланишлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1204. Мазкур Қоидаларнинг 1201 — 1203-бандлар талабларига мувофиқ Фойдаланувчи тармоқлари ушбу Қоидалар талабларига тўлиқ жавоб бермаган ҳолда Фойдаланувчи Қоидалар тасдиқланган кундан кейин уч йил ичида барча ускуна/қурилмаларнинг ушбу Қоидалар талабларига жавоб бериши чораларини кўриши керак. Фойдаланувчилар узлуксиз равишда ўз тармоғини Қоидалар талабларига тўлиқ ёки камида 75 фоиз мувофиқлаштирилишини таъминлаши шарт ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1205. Мазкур Қоидаларни барча Фойдаланувчиларга нисбатан тўлиқ қўллаш билан боғлиқ масалаларни кўриб чиқиш жараёнида Узатиш тизими оператори Фойдаланувчиларнинг қонуний манфаатларини эътиборга олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори мазкур Қоидаларнинг баъзи ёки барча талабларининг мавжуд Фойдаланувчиларга қўлланилиши бўйича баҳолашни Вазирлик томонидан ўрнатилган мезонларга ва мазкур Қоидаларда баён этилган жараёнга мувофиқ ҳар уч йилда ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Харажатлар ва фойдаларнинг таҳлили
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Харажатлар ва фойдаларнинг сифат жиҳатидан аниқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1206. Мазкур Қоидаларда баён этилган ҳар қандай талабни мавжуд Фойдаланувчиларга қўллашдан аввал, Тизим оператори ва Узатиш тизими оператори Фойдаланувчи билан бирга Қоидаларни тўлиқ жорий этиш билан боғлиқ харажатлар ва фойдаларнинг сифат (техник) жиҳатидан таққослама таҳлилини ўтказади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1207. Ушбу таққослашда мавжуд тизимлар ёки бозордаги муқобиллар ҳисобга олинади. Таққослаш натижалари кутилаётган фойда кутилаётган харажатдан ортиқлигини кўрсатган ҳолда, шунингдек Вазирликдан қўшимча таҳлилларни ўтказишга розилик олинса, Узатиш тизими оператори мазкур Қоидаларнинг XII бўлими 2-боб 2-параграфига мувофиқ харажат ва фойдаларнинг таҳлилини ўтказишга киришиши мумкин. Вазирлик таҳлил натижаларига кўра харажатлар юқори ёки фойда паст деб ҳисобласа, шунингдек сифат (техник) жиҳатдан бошқа муқобиллардан фойдаланиш мумкин деб ҳисобласа Узатиш тизими оператори бу йўналишда ҳаракатларни тўхтатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Харажат ва фойданинг миқдорини аниқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1208. Мазкур Қоидаларнинг XII бўлими 2-боб 1-параграфи талабларига мувофиқ амалга оширилган тайёргарлик босқичидан сўнг, Узатиш тизими оператори ушбу тайёрлов босқичининг натижасида потенциал фойдани кўрсатаётган ҳар қандай талаб бўйича харажат ва фойданинг миқдорини аниқлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1209. Таҳлил якунидан кейинги уч ой давомида Узатиш тизими оператори томонидан натижалар умумлаштирилиб, қуйидагиларни ўз ичига олган ҳисобот тайёрланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкелгусидаги ҳаракатларни амалга ошириш юзасидан тавсиялар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўтиш даври учун таклифлар. Ўтиш даври муддати Вазирликнинг ушбу талабни қўллаш мумкинлиги тўғрисидаги қарори қабул қилинган санадан бошлаб икки йилдан ортиқ бўлмаслиги лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтегишли томонларнинг таклифлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1210. Муҳокама ўтказилганидан сўнг олти ойдан кечиктирмай Узатиш тизими оператори ўтказилган муҳокамалар натижалари юзасидан тушунтиришни ўз ичига олган ҳисобот ва кўриб чиқилаётган талабнинг қўлланишга моликлиги юзасидан таклиф тайёрлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲисобот ва таклиф Вазирликка, барча манфаатдор Фойдаланувчиларга ва Тегишли тизим операторларига етказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1211. Узатиш тизими оператори томонидан Вазирликка тақдим этиладиган таклифлар қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчи томонидан талабларнинг бажарилишини намойиш этиш мақсадида оператив хабардор қилиш тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчининг ўзига хос хусусиятларини ва ундаги мавжуд ускуна (қурилма)ларни ўзгартириш, модификация/қайта жиҳозлашни самарали амалга оширишдаги тўсиқларни ҳисобга олган талабларга жавоб беришдаги ўтиш даври.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Харажат ва фойда таҳлилининг тамойиллари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1212. Фойдаланувчилар ва Тақсимлаш тизими оператори, жумладан Берк тақсимлаш тизими оператори, Узатиш тизими оператори томонидан бошқа қоида назарда тутилмаган бўлса, сўров олингандан кейин уч ой ичида таҳлил ўтказишга кўмак берадилар ва зарур маълумотларни тақдим этадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1213. Узатиш тизими оператори таҳлилни қуйидаги ҳисоблаш тамойилларидан бири ёки бир нечтасига асосан бажаради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсоф жорий қиймат, инвестицияларнинг даромадлилиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрентабеллик даражаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўзини қоплаш учун зарур бўлган вақт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1214. Узатиш тизими оператори электр энергияси таъминоти ишончлилигини ошириш нуқтаи назаридан ижтимоий-иқтисодий енгилликларни миқдорий баҳолайди ва у ўз ичига қуйидагиларни олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмодификациянинг амал қилиш муддати давомида электр энергияси таъминотида узилишлар эҳтимолининг шу билан боғлиқ қисқариши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергияси таъминотидаги бундай йўқолишнинг эҳтимолий ҳажми ва давомийлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергияси таъминотининг бундай узилишида ҳар бир соатга тўғри келадиган харажатлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1215. Генерацияловчи модулларнинг операторлари ҳисобланувчи, Фойдаланувчиларга тааллуқли барча таҳлилларни ўтказишда Узатиш тизими оператори электр энергиясининг ички бозори, қўшни савдо ва электр энергиясининг тикланувчи манбалари интеграцияси учун фойдани миқдорий жиҳатдан баҳолаши керак, жумладан қуйидагиларни:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбарқарор частота характеристикаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishростловчи захиралар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреактив қувват билан таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўта юкланишларни бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳимоя чоралари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishу ёки бу талабларни амалга ошириш билан боғлиқ тўғридан-тўғри харажатлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishимкониятларни бой бериш билан боғлиқ бўлган харажатлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехник хизмат кўрсатиш ва эксплуатацияда тегишли ўзгаришлар билан боғлиқ харажатлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishXIII бўлим. Якунловчи қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1216. Узатиш тизими оператори мазкур Қоидалар кучга кирганидан кейин олти ойдан кечиктирмасдан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимига уланишнинг батафсил йўриқномасини ишлаб чиқади ва тасдиқлайди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизим оператори билан биргаликда ягона электр энергетика тизимида оператив ишлашидаги алоқа воситаларига янги талаблар ва қоидаларни ишлаб чиқиш ёки мавжудларини янгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1217. Мазкур Қоидалар кучга кирганидан кейин олти ойдан кечиктирмасдан Тегишли тизим оператори, узатиш тизимидаги активларни техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқлаштириш мақсадида Тегишли тизим оператори тармоққа уланиш натижасида балансга қабул қилган қурилмалар ҳақидаги маълумотларни чоп этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1218. Узатиш тизими оператори мазкур Қоидалар кучга кирганидан кейин олти ойдан кечиктирмасдан уланиш инфратузилмаси бўйича ишлар бирлигига тўғри келадиган солиштирма харажатларни ўз ичига олувчи харажатларни баҳолашнинг батафсил услубиётини ишлаб чиқиши ва Вазирликка тасдиқлаш учун тақдим этиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1219. Ушбу Қоидаларнинг 1216 — 1218-бандларида келтирилган ҳужжатлар таҳлили ўз вақтида ишлаб чиқилиши ва заруратга кўра янгиланиб борилиши бўйича жавобгарликни Вазирлик ўз зиммасига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1220. Мазкур Қоидалар талаблари Вазирлар Маҳкамаси билан келишилган ҳолда Вазирлик хулосаси асосида Тегишли тизим оператори ёки Фойдаланувчи томонидан Қоидалар тасдиқлангунига қадар амалда эксплуатацияда бўлган ускуна (қурилма)ларга модернизация жараёнларига қўлланилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда харажатлар ва даромадларнинг тўлиқ таҳлили натижалари Фойдаланувчи харажатлари унинг харажатларидан кўпроқ эканлигини исботланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1221. Ҳар бир Тегишли тизим оператори ёки Фойдаланувчи Қоидаларнинг исталган бўлими ёки бандига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш бўйича таклиф бериши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1222. Таклиф Вазирликка киритилади. Таклифлар Вазирлик томонидан асосли деб топилган тақдирда Регулятор билан келишилади ва ўрнатилган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1223. Қоидалар талабларини ёки ўз мажбуриятларини бажармаслик билан боғлиқ низолар қонунчиликда белгиланган тартибида ҳал этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1224. Тегишли тизим оператори ёки Тизим операторлари томонидан мазкур Қоидалар талабларини ёки ўз мажбуриятларини бажармаслик ҳаракатларидан норози Томон Регуляторга даъво (шикоят) йўллаши мумкин. Регулятор даъвони олганидан сўнг икки ой давомида айбдор томоннинг лицензиясини тўхтатиш ёки бекор қилиш бўйича тегишли қарор қабул қилади. Регулятор қўшимча маълумотлар сўраса, даъвони кўриб чиқиш муддати яна икки ойга узайтирилиши мумкин. Регуляторнинг қарори суд тартибида бекор қилинмагунича мажбурий кучга эгадир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1225. Мазкур Регламент талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавоб берадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Т/р |
Ҳаракатлар |
Сўнгги муддат |
Изоҳ |
|
1. |
Узатиш тизими оператори томонидан Фойдаланувчиларга маълумотлар тўплаш учун сўров юборилиши |
31 март |
Тўғридан-тўғри хатлар юбориш ва олдиндан белгиланган форматлардан фойдаланиш орқали Узатиш тизими оператори сайти воситасида амалга ошириш |
|
2. |
Фойдаланувчилар томонидан маълумотларнинг Узатиш тизими операторига тақдим этилиши |
30 апрель |
Узатиш тизими оператори платформасига юклаш |
|
3. |
Узатиш тизими оператори ва Вазирлик лойиҳалаштириш компаниясига мавжуд маълумотларнинг тақдим этилиши |
15 май |
Вазирлик ва Узатиш тизими оператори ўртасида маълумотларни ички мувофиқлаштириш |
|
4. |
Узатиш тизимини ривожлантириш режасининг «хомаки» лойиҳасини ишлаб чиқишни якунлаш |
15 август |
Ишлаб чиқиш давомида Узатиш тизими оператори, Тизим оператори ва лойиҳалаш компанияси ўртасида мунтазам маслаҳатлар ўтказиш |
|
5. |
Узатиш тизимини ривожлантириш режаси лойиҳаси ишлаб чиқишнинг (жумладан ички муҳокама/маслаҳатлар) якунланиши |
30 сентябрь |
Узатиш тизимини ривожлантириш режасининг «хомаки» лойиҳаси ва электр энергетика секторидаги ички муҳокама/маслаҳатлар натижасини умумлаштириш |
|
6. |
Якуний Узатиш тизимини ривожлантириш режаси (жумладан жамоатчилик билан муҳокама/маслаҳатлар) якунланиши |
1 декабрь |
Узатиш тизимини ривожлантириш режасининг «хомаки» лойиҳаси ва жамоатчилик билан муҳокама/маслаҳатлар натижасини умумлаштириш |
|
7. |
Узатиш тизимини ривожлантириш режасининг қабул қилиниши |
31 декабрь |
Вазирлик томонидан қабул қилиниши |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизимини узоқ йиллик ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУСЛУБИЁТИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Узатиш тизимини ривожлантириш режаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Узатиш тизимини ривожлантириш режаси (кейинги ўринларда — Режа) келгуси 10 йиллик давр учун ишлаб чиқилади ва ҳар йили янгиланиб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Режа узатиш тизими ва ягона электр энергетика тизими фаолиятининг барча жиҳатлари бўйича батафсил маълумотларни, жумладан ягона электр энергетика тизими (узатиш тизимида) янги ишлаб чиқариш қувватларини ишга тушириш, мавжуд объектларни эксплуатация, модернизация ва реконструкция қилиш ҳамда таъмирлаш, эскирган ускуна (қурилма)ларни фойдаланишдан чиқариш бўйича батафсил маълумотни ўз ичига олади. Ушбу режа электр энергетика тизими эксплуатациясида фойдаланиладиган ўлчаш, назорат қилиш, сигнализация ва телекоммуникация воситаларини ривожлантиришни ҳам ўз ичига олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Режа қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрежалаштириш бўйича бирламчи прогноз маълумотлари (бир йил учун прогноз қилинган истеъмол ҳажми ва энг юқори қувват талаби, истеъмолнинг тизим тугунлари бўйича тақсимланиши, генерация қилувчи қувватларининг режали тузилмаси);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизими объектлари, ускуна (қурилма)лар ва уларнинг эксплуатациявий ҳолатининг таҳлили натижалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрежалаштирилган давр учун техник-иқтисодий асосномалар асосида аниқланган узатиш тизимини ривожлантиришнинг энг мақбул варианти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимида қуриш, реконструкция ёки модернизация қилиш зарур бўлган объектлар/ускуналарни йиллар ва устуворлиги бўйича хатлов маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизими учун ёрдамчи инфратузилмани ривожлантириш режаси (телекоммуникация тизими, маълумотларни бошқариш тизими, электр энергиясини ҳисобга олиш тизими ва бошқалар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенерациянинг етарлилиги баҳолаш, текшириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчастота ва қувват ростлаш/бошқариш имкониятини таҳлили;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишни ростлаш имкониятини таҳлили;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбарқарорликни таҳлили;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқисқа туташув токларини таҳлили.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Режани ишлаб чиқиш учун асосий бирламчи маълумотлар қуйидагилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбутун режалаштириш даври учун истеъмол (талаб) прогнози;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбутун режалаштириш даври ва ундан кейинги давр учун генерацияни ривожлантиришнинг шартли режаси, шу жумладан генерацияловчи модулларни эксплуатациядан чиқариш, технологик консервация қилиш ёки тугатиш режалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўғридан-тўғри узатиш тизимига уланган йирик истеъмолчиларнинг режалаштирилган интеграцияси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Узатиш тизимини ривожлантириш жараёни
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Режани ишлаб чиқиш учун бирламчи маълумотларнинг келишилган тўпламини тайёрланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Турли манбалардан олинган маълумотлар ўртасида сезиларли тафовутлар бўлган тақдирда қабул қилинган маълумотлар тўпламига нисбатан тушунтириш берилиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Режани ишлаб чиқишда аввало узатиш тизимининг жорий ҳолатини таҳлил қилиш (объектларнинг ишга тушган йили, айрим элементларининг мавжуд эмаслиги, кузатилган ортиқча юкламалар ва содир бўлган вазиятлар, ҳодисалар таҳлиллари), шунингдек узатиш тизими жорий ҳолатининг хавфсизлиги ва барқарорлиги таҳлили амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Кейинги босқичда узатиш тармоқларини, жумладан объектларнинг фойдаланишга топширилган йилларини ҳисобга олган ҳолда, аввалги ривожланиш режалари асосида қурилиши давом этаётган барча объектлар таҳлил қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу таҳлилий маълумотлар асосида янги электр узатиш объектларини қуриш, электр узатиш тармоғининг мавжуд элементларини реконструкция қилиш ва кенгайтириш учун муқобил ечимларнинг турли хил вариантлари ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Жараён, ҳар бир вариант бўйича таклиф этилаётган ечимларни ҳисобга олган ҳолда, режалаштириш даври якунигача такрорланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Ҳар бир вариант бўйича амортизация, техник хизмат кўрсатиш ва йўқолишлар харажатлари баҳоланади ва шунга кўра иқтисодий самарадорлик бўйича таққосланиб, узатиш тизимини ривожлантириш учун мақбул вариант танланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Электр узатишнинг янги тизимлар аро тармоқларини режалаштириш мунтазам олиб бориладиган тадқиқотлар ва техник-иқтисодий асослашлар асосида амалга оширилади. Узатиш тизимининг ушбу элементларининг қурилиши тўғрисидаги қарор қўшни давлат узатиш тизимлари операторлари келишилади ва биргаликда тадқиқ этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Йиллар кесимида тайёрланган якуний Режа қуйидагиларни ўз ичига олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishйиллар кесимида электр тармоқ хўжалигининг янги объектларини қуриш режаси ва уларни молиялаштириш манбалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмавжуд электр тармоқ хўжалигининг объектларини реконструкцияси қилиш ҳамда уларни молиялаштириш манбалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishянги тизимлараро тармоқларнинг қурилиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Режада тизимнинг эҳтимолий ортиқча юкламалари (юкланишлари) кузатилиши мумкин бўлган жойлар таҳлили ва унинг ечимлари баён этилиши керак (электр узатиш элементларининг рўйхати, тез-тез ортиқча юкламалар содир бўладиган элементлар).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар узатиш тизимидаги электр узатиш тармоқларига ёки трансформаторларга тааллуқли бўлган ускуна (қурилма)лар асосий ҳолат учун ёки узатиш тармоғи элементларининг бири узилишидан кейин чекловлар киритилиши белгиланган бўлса, Узатиш тизими оператори ушбу ускуна (қурилма)лар бўйича маълумотларни режага киритади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Узатиш тизимини инвестиция режаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Узатиш тизими оператори уч йиллик муддатга узатиш тизимини инвестиция режасини ишлаб чиқади, уни тақсимлаш тизимини инвестиция режалари билан мувофиқлаштиради ва ҳар йили янгилаб боради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Узатиш тизимини инвестиция режаси қуйидагиларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishинвестиция шартлари ва режалаштирилаётган фаолиятнинг қисқача тавсифи билан бирга объектнинг номи, тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishускуна (қурилма)лар, хизматлар ва ишларнинг нархи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкелгуси уч йилдаги ҳар бир инвестиция лойиҳасини баҳолаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishинвестиция режаси молиялаштиришни амалга ошириш жадвали;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмолиялаштириш манбалари, ресурслар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтугалланмаган ёки амалга оширилаётган лойиҳаларнинг таҳлили, уларни бажарилиш ҳолати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Ривожлантиришнинг мақсадлари ва стратегиялари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Режалаштиришнинг асосий мақсади белгиланган ҳуқуқий мажбуриятларига мувофиқ электр энергияси узатиш талабларига тўлиқ жавоб берадиган хавфсиз, ишончли, тежамкор ва самарали узатиш тизимини яратишдир. Бунда электр энергияси истеъмолининг ривожланиш тенденцияси, янги генерация қувватларни киритиш ва эскирганларини фойдаланишдан чиқариш, электр энергияси ва бирлаш энергетика тизимида қуввати оқимларини ҳисоб олган ҳолда тизимнинг ўтказувчанлик қобилиятини таъминлаш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Режани ишлаб чиқишда Узатиш тизими оператори узоқ муддатли ривожланиш эҳтиёжларини ва ривожланишнинг турли сценарийларини иқтисодий самарадорлиги жиҳатидан таҳлил қилади. Ривожланиш эҳтиёжлари узоқ муддатли истиқболдаги баҳолашни ўтказиш орқали аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishамалдаги техник стандартлар ва қоидаларга узатиш тизимининг мослиги баҳоланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishривожланишнинг ҳар бир сценарийсининг иқтисодий кўрсаткичлари таҳлил қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Узатиш тизими оператори тармоқнинг кутилаётган юкланишларини қондирадиган ривожланиш вариантларини баҳолашда биринчи навбатда бир вақтнинг ўзида бир нечта эҳтиёжларини қондира оладиган сценарийни кўриб чиқади. Агар бунинг имконияти бўлмаса, ривожланиш эҳтиёжларининг ҳар бири учун алоҳида сценарий ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Режада 500 ва 110 kV кучланишли тизимларни яна ривожлантириш, шунингдек бир вақтнинг ўзида 220 kV кучланишли тизимларни хизмат қилиш муддати якунланиши билан босқичма-босқич эксплуатациядан чиқариш кўзда тутилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРежа 220 kV кучланишли узатиш тармоқлари коридорини сақлаш ҳамда келгусида 500 ва 110 kV кучланишли узатиш тармоқларини мавжуд йўналишларда максимал қўллашни кўзда тутади. 220 kV кучланишли тармоқларни фақатгина бошқа ечимлар техник ва иқтисодий томондан мақсадга мувофиқ эмас деб топилгандагини жорий этишга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Муқобил ечимларни кўриб чиқишда Узатиш тизими оператори узоқ муддатли ривожланиш эҳтиёжларини қондириш мақсадида ҳар бир сценарийларини самарадорлигини таҳлил қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Баъзи ҳолатларда, йирик бошланғич сармояни талаб этадиган, аммо узоқ вақт давомида юқори самарадорликка кўрсаткичларини таъминлайдиган ва узоқ вақт ривожлантиришни талаб этмайдиган ечимлар танланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЙирик молиялаштиришга асосланган ечимини узоқ вақт давомида амалга ошириш зарур бўлган ҳолатларда, лойиҳа бир нечта босқичларга ажратиб амалга оширилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Режалаштириш мезонлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Тизимнинг барқарор ишлаш шароитларда эксплуатацияси электр энергетика соҳасида қонунчилик ҳужжатлари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш бўйича норматив ҳужжатлар талабларига жавоб бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Истиқболдаги ҳолатларни кўриб чиқиш давомида (масалан, кейинги 10 йил ичида) тизимнинг айни бир қисмида Магистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидалари ёки бошқа техник ҳужжатларда белгиланган техник мезонларнинг (талабларнинг) бузилиши эҳтимоли вужудга келганда тизимнинг айни шу қисмини ривожлантириш зарурати кўриб чиқилади. Ушбу техник мезонлар қуйидагилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланишнинг рухсат этилган оғишлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтизим элементларининг максимал иссиқлик юкламаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтизим хавфсизлиги («n-1» хавфсизлик мезонлари);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтизимнинг барқарорлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқисқа туташув токларининг қийматлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Тизим ҳар қандай таъсирлар, тармоқ, трансформатор ёки генерацияловчи модулнинг ишдан чиқишидан кейин ҳам белгиланган талабларга мувофиқ барқарор ишлаши қобилиятига эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Ушбу мезонлар ҳар қандай тармоқ, трансформатор ёки генерацияловчи модулни капитал таъмирлашга ҳам тааллуқлидир. Тармоқни мустаҳкамлаш стратегиясини танлашда талабларнинг бузилишини аниқлашда шароитларнинг кенг кўламли ҳисобга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Ривожланиш ва инвестиция режаларини ишлаб чиқишда техник мезонларни ҳисобга олиш орқали талабларга самарали ва иқтисодий мувофиқликка эришиш таъминланиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Тизимни эксплуатация қилиш ва тармоқдаги носозликлар юзага келган шароитларда ўзига хос эксплуатация қилиш режимлари бўйича қуйидаги синовлар ўтказилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқишки максимум;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқишки минимум;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёзги максимум;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёзги минимум;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқа тизимга хос бўлган синовлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Қишки максимум прогноз қилинган максимал йиллик юкламани назарда тутади. Қишки минимум қайта тикланувчи энергия манбалари, хусусан шамол ва қуёш энергиясининг юқори ёки ўртача интеграциясини намоён этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Ёзги максимум март ойидан сентябрь ойигача иш кунларининг ўртача максимал истеъмолини кўрсатади. Бунда, тармоқнинг ёздаги умумий юкламаси қишдаги юкламага нисбатан пастроқ бўлганлиги сабабли, барча тизимлар бўйича ўта юкланишларга тааллуқли бўлмаслиги мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Март ойидан октябрь ойигача амалга ошириладиган капитал таъмирлаш тадбирлари сабабли содир бўладиган узилишлар тармоқнинг ўтказувчанлик қобилиятини пасайтириши мумкин эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Ёзги минимум мутлақ йиллик минимум ҳисобланади. Ёзги минимумни таҳлил қилиш паст юклама ва шунга мос равишда паст ишлаб чиқариш режимларини ўз ичига олади. Бунда подстанция шиналарида жуда юқори кучланишларнинг вужудга келиши эҳтимоли нуқтаи назаридан кўриб чиқилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Режалаштириш нуқтаи назаридан, Ферранти самарасидан келиб чиқиб, тармоқларнинг паст юкламали режимларида шунга ўхшаш ортиқча кучланиш вужудга келиши мумкин бўлган кучланиш/реактив қувватни бошқариш бўйича энг яқин генерация объектлари томонидан қўшимча ҳаракатлар зарурлиги ёки подстанцияларда реактив қувватни компенсация қилиш қурилмаларини ўрнатилишини режалаштириш зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Танланган ривожланиш сценарийси атроф-муҳитга минимал таъсир кўрсатиши, шунингдек кенг жамоатчилик ва ваколатли муассасалар томонидан келишилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Узатиш тизимини ва унинг Фойдаланувчиларга тақдим этадиган имкониятларни кенгайтирилиши фойдаланувчиларининг эҳтиёжларини тўлиқ қониқтириши ва Тақсимлаш тизими оператори билан ҳамкорликда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Қуйидаги расмда узатиш тизимини ривожлантиришнинг энг мақбул сценарийсини танлаш мезонлари кўрсатилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-схема. Ривожланишнинг энг мос келувчи сценарийсини танлаш мезонлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-боб. Узатиш тизимини ривожлантиришни режалаштириш жараёни
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Узатиш тизимини ривожлантиришни режалаштириш жараёни динамик характерга эга. Узатиш хизматларига талаби доимий равишда ўзгариб боради. Ривожлантириш режаси ушбу жараённинг маълум босқичида ривожланиш эҳтиёжларини (талабларни) ҳисобга олиб, қуйидаги босқичларда амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) Маълумотларни янгилаш: режалаштириш жараёнида тизим ва фойдаланувчи маълумотларини кўриб чиқиш ва янгилаш ҳамда тизим моделини яратиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) Келгусидаги шароитларни баҳолаш: энергетика хавфсизлигини ошириш, истеъмолнинг ўсиши, ишончлилик, янги генерация қувватларини тизимга уланиши, самарадорликни ошириш ва/ёки инфратузилманинг жисмонан ва маънан эскириши омилларини кўриб чиқиш, таҳлил қилиш ва баҳолаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу баҳолашда бир-биридан сезиларли даражада фарқ қилувчи сценарийларни ўз ичига олади ва ушбу сценарийлар тизим моделига киритилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) Келгусидаги тизим ишини самарадорлигини баҳолаш: тизим моделлари асосида тегишли талабларга мувофиқ узоқ муддатли истиқболда тизим иши самарадорлиги баҳоланади. Бунда қўшимча тадқиқотларни (ўрганишларни) талаб қилиши мумкин бўлган заиф жойлар аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу тадқиқотлар истеъмол прогнози, ишлаб чиқаришнинг турли сценарийлари, транзитнинг турли даражалари ва тизим барқарорлиги омилларни баҳолашни ўз ичига олади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishг) Тизимга уланишга сўровларни кўриб чиқиш: ишлаб чиқарувчилар ёки истеъмолчиларни ёки тақсимлаш тизимларини бир қисмини узатиш тизимига улаш бўйича сўровлар кўриб чиқилади ва тармоқнинг ҳолати ҳамда келгусидаги уланишга бўлган эҳтиёжлар асосида таҳлил қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishд) Ривожлантиришда эҳтиёжни аниқлаш: олдинги босқичлар келгусида тизимнинг айрим қисмларида юзага келиши мумкин бўлган потенциал муаммоларни аниқлайди ва баъзи ҳолатларда ушбу муаммолар зудлик билан ҳал этилишини талаб этмайди. Ҳар бир муаммо бўйича батафсил таҳлил ўтказилади ва маълум бир вақтда узатиш тизимининг айни шу қисмида ҳақиқатан ҳам ривожлантиришга эҳтиёж мавжудлиги ёки йўқлиги аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishе) Ривожлантириш режасининг мақбул лойиҳасини танлаш: бир нечта сценарийлардан энг мақбули танлашда қуйидаги омиллар ҳисобга олинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтехник режалаштириш мезонларига (стандартлар, қоидалар) мувофиқлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергетикаси соҳасини ривожлантириш концепцияси ва уни амалга ошириш дастурида белгиланган мақсадларга мувофиқлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishатроф-муҳитга ва бутун жамиятга минимал таъсири;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиқтисодий самарадорлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishамалга ошириш учун зарур бўлган вақт;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимидаги ўта юкланишларни генерация қувватлари ёрдамида бартараф этиш қобилияти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкелгусида эҳтиёжнинг ҳисобга олгандаги барқарорликни таъминлаш даражаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузатиш тизимини бошқариш, ҳимоя ва техник хизмат кўрсатишга таъсири;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТақсимлаш тизими оператори талаблари билан мувофиқлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтақсимлаш тизимига иқтисодий ва техник таъсирлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Юқорида кўрсатилган омилларни ҳамда истеъмол ва ишлаб чиқариш прогнозларидаги ноаниқликларни инобатга олган ҳолда тармоқнинг барча фойдаланувчилари учун энг узоқ муддат фойда келтирадиган ишончли ечимлар аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Узатиш тизимини ривожланишини режалаштириш жараёни бирон бир чекловларга эга бўлмайдиган тармоқни яратишга эмас, балки ишлаб чиқариш ва истеъмолнинг келгусидаги ўзгаришига мослашувчан динамик, мослашувчан ва ишончли тармоқни яратишни мақсад қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Режани ишлаб чиқувчи томон уни энергетика тизимини ривожлантириш сценарийлари билан мутаносиблигини, жумладан, электр энергиясини истеъмол қилиш ва бошқа энергетика тизимлари билан қувват алмашишнинг истиқболдаги ривожлантирилиши, генерация ва узатиш тизимининг ишончлилигини таҳлил қилиши шарт. Бунда турли дастурий таъминотлар ва моделлаштиришдан фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. Натижалар қониқарли бўлган тақдирда режа энергетика тизимини ривожлантириш сценарийларини амалга оширишни қўллаб қувватлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. Натижалар қониқарсиз бўлган тақдирда (ўта юкланишлар, белгиланган диапазондан кучланишни ва қисқа туташув оқими чегараларидан ошиб кетиш ва бошқалар аниқланганда) узатиш тизимида қўшимча тармоқлар ва/ёки янги объектларни қуриш талаб этилади. Шу асосида ривожлантириш режаси қайта кўриб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42. Бундан ташқари эҳтимолий ишончлилик индикаторлари, электр энергияси билан етарлича таъминламаслик (ENS) ёки электр энергияси таъминотида узилишлар вақти (LOLE) таҳлиллари амалга оширилади. Ушбу кўрсаткичлар электр таъминотини исталган ишончлилигини ва сифатини таъминлаш учун олдиндан белгиланган чегара қийматларида бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43. «n-1» узатиш тизимининг ишончлилик мезонларига мувофиқлигини текшириш классик детерминацияланган ёндашувга асосланган таҳлил орқали амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44. Электр узатиш тизими ишининг таҳлили амалдаги ҳолат, келгуси беш ва ўн йил учун амалга оширилади. Таҳлиллар энергетика тизимининг учта ўзига хос (критик) эксплуатация режимлари бўйича ўтказилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюкламанинг қишки максимум режими (қишки максимум);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюкламанинг ёзги максимум режими (ёзги максимум);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюкламанинг ёзги минимум режими (ёзги минимум). Ушбу режим жорий ҳолат учун таҳлил қилинмайди, балки фақат тармоқнинг истиқболдаги ҳолати бўйича таҳлил қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45. Дастлабки уч йил учун ушбу барча ҳисоб-китоблар критик кўриб чиқилади. Бунда ўта юкланишлар, кучланиш ва частотанинг оғишлари ҳамда уларнинг аниқ жойлашуви текширилади. Ҳар бир ҳолатнинг сабаблар предмети синчковлик билан таҳлил қилинади, тузатиш киритувчи чоралар қўлланилади. Ҳисоб-китоблар эксплуатацион хавфсизликни баҳолаш натижалари қониқарли бўлгунга қадар, яъни имитация моделига эришилмагунча такрорланиб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46. Узатиш тизими фойдаланувчиларининг объектларидаги қисқа туташув токлари режани тайёрлаш жараёнида ҳисоблаб чиқилади, агар генерация ва узатиш тизимларида кутилаётган ўзгартиришларни киритиш сабабли потенциал жиддий ўзгаришлар кутилаётган бўлса тегишли тузатишлар киритилади ёки фойдаланувчилар билан биргаликда музокара ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47. Камида беш йилда бир марта узатиш тизимининг ҳар бир объектида қисқа туташув токи оқимларини текширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. Қисқа туташув токи оқимларингнинг қиймати электр тармоқ хўжалиги объектларида ва электр узатиш тизими фойдаланувчиларининг объектларида мавжуд бўлган ўрнатилган асбоб-ускуналарни хавф остига қўйиши мумкин бўлса, Узатиш тизими оператори тегишли чораларни кўриши ва электр узатиш тармоғи фойдаланувчилари билан уларнинг объектларида қўлланиладиган чораларни келишиб олиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49. Келгуси ўн йиллик давр учун режани ишлаб чиқиш доирасида тизимнинг жорий ҳолати бўйича ҳамда қишки максимумни ва ёзги минимумни ҳисобга олиш орқали кўриб чиқилаётган 5 йил ва 10 йил даврнинг якунига прогноз қилинувчи ҳолат бўйича қисқа туташув токларининг ҳисоб-китоблари амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50. Қисқа туташув токларини ҳисоблаш PSS®E ва «Power Factory» дастурий таъминотдан фойдаланган ҳолда IEC 60909 ва бошқа техник талабларга мувофиқ бажарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51. Қўшни давлатлар энергетика тизимини имкон қадар аниқ моделлаштириш мақсадида ҳисоб-китоблар Марказий Осиё бирлашган энергетика тизимнинг мавжуд бўлган ҳудудий моделида амалга ошириш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish52. Ушбу ҳисоб-китобларда мазкур ривожланиш режасида назарда тутилган даврда қисқа туташув токлари қийматининг ўзгаришига таъсир қилиши мумкин бўлган барча омиллар ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish53. Таҳлилларнинг асосий натижалари бўлиб ишлаб чиқариш ишончлилигининг эҳтимолий кўрсаткичлари орқали акс эттирилган тизимнинг умумий истеъмолини таъминлашдаги кўрсаткичлари даражаси ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLOLE (Load Loss Expectation — юклама йўқотишнинг кутилаётган эҳтимолийлиги) — истеъмол бўйича талаблар қониқтирилмаган бир йилдаги соатлар (соат/йил);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLOLP (Load Loss Probability — юкламанинг йўқотилиш эҳтимоли) — истеъмол талаблари қониқтирилмаган вазиятларнинг юзага келиш эҳтимоли (%);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishEENS (Expected Energy Not Delivered — электр энергиясининг кутилаётган танқислиги) — истеъмолчиларга етказиб берилмаслиги кутилаётган электр энергиясининг ҳажми (МW).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish54. Хавф даражаси чегара кўрсаткичидан пастроқ бўлиб қолганида, тизим учун ортиқча ўрнатилган қувват ёки ортиқча қувватга (қувват захираси) мувофиқ даражаси белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАксинча хавф даражаси рухсат этилгандан юқори бўлса, у ҳолда тизимда аниқланган қувватнинг етишмовчилиги асосида мақбул даражагача хавфни пасайтириш учун қўшимча қувват киритиш кўриб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish55. Ривожлантириш режасини ишлаб чиқишда ўзгарувчан қайта тикланувчи энергия манбаларининг улушига нисбатан уларнинг тизимига сезиларли таъсирларини баҳолаш орқали услубиётда келтирилмаган қўшича таҳлиллар ўтказилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish56. Режалаштириш амалга оширилаётган вақтда тизимдаги бирламчи, иккиламчи ва учламчи ростлаш захиралари белгиланган захиранинг минимал миқдоридан юқори эканлиги текширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish57. Агар учламчи ростлаш учун кутилаётган захира ўрнатилган миқдорга мос келмаса, генерация ва узатишнинг ишончлилигини текширишда унинг ўрнини импорт билан босиш вариантлари кўриб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish58. Кучланишни ростлаш билан боғлиқ бўлган потенциал муаммолар аниқланса, Узатиш тизими оператори ўз ваколати доирасидаги зарур чораларни кўради ва режага тегишли бандларни киритади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish59. Узатиш тизими оператори заруратга кўра, камида беш йилда бир марта режага узатиш тизимининг барқарорлигини ўрганиш таҳлилларини киритиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish60. Барқарорлик таҳлиллари натижалари кучланишни автоматик ростлаш, бирламчи ва иккиламчи ростлаш ускуналарининг ҳамда ҳимоя тизимларининг камчиликларини кўрсатса Узатиш тизими оператори Фойдаланувчилар билан биргаликда зарурий чораларни кўради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРежалаштириш маълумотлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI. Электр энергиясининг истеъмолини режалаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергиясини истеъмолчилари томонидан қуйидаги жадвалга мувофиқ истеъмол маълумотлари келгуси беш йил ва режалаштириш даврининг ўнинчи йили учун тақдим этилиши мажбурий.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
1-жадвал |
||||||||||||
|
Ой |
I |
II |
III |
IV |
V |
VI |
VII |
VIII |
IX |
X |
XI |
XII |
|
Pmax — қувват (МW) |
||||||||||||
|
Электр энергияси истеъмоли (mln kW·h) |
||||||||||||
|
Жами (mln kW·h) |
||||||||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPmax — ҳисобот (кузатув) даври учун максимал актив қувват миқдори.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланувчи томонидан ўз эҳтиёжи учун электр энергияси ишлаб чиқарилса ва тармоқдан ҳам истеъмол қилинса, ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш баланслари маълумотлари алоҳида тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII. Электр энергиясини ишлаб чиқаришни режалаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергиясини ишлаб чиқарувчилар томонидан қуйидаги жадвалга мувофиқ ишлаб чиқариш маълумотларини келгуси беш йил ва режалаштириш даврининг ўнинчи йили учун тақдим этишлари мажбурий.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
2-жадвал |
||||||||||||
|
Ой |
I |
II |
III |
IV |
V |
VI |
VII |
VIII |
IX |
X |
XI |
XII |
|
Электр энергияси истеъмоли (mln kW·h) |
||||||||||||
|
Жами (mln kW·h) |
||||||||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергиясини ишлаб чиқариш кўрсаткичлари уланиш нуқтасида тизимга етказиб бериладиган ҳажмни, яъни соф ишлаб чиқариш маълумотлари тақдим этилиши керак. Бунда умумий ишлаб чиқаришдан ўз эҳтиёжлари ва ўзининг тизимидаги йўқотишлар чегириб ташланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII. Анъанавий электр станциялари ва уларнинг ёрдамчи ускуналари тўғрисида тақдим этилиши лозим бўлган маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Генераторлар тўғрисидаги маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНоминал тўла (қайд этилган) қувват (MVA);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНоминал актив қувват (MW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚувват коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСтатор чўлғамларининг уланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСтаторнинг номинал кучланиши (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСтаторнинг номинал токи (A);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚўзғатишнинг номинал токи (A);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНоминал юкламада қўзғатиш кучланиши (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРеактив қаршиликнинг манфий (тескари) ташкил этувчиси (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚаршиликнинг манфий (тескари) ташкил этувчиси (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРеактив қаршиликнинг ноль (гомоқутбли) ташкил этувчиси (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚаршиликнинг ноль (гомоқутбли) ташкил этувчиси (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСтаторнинг сиқиб чиқишининг реактив қаршилиги (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСтаторнинг қаршилиги (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБўйлама ўқ бўйлаб синхрон реактив қаршилик (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўндаланг ўқ бўйлаб синхрон реактив қаршилик (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБўйлама ўқ бўйлаб ўтувчи реактив қаршилик (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБўйлама ўқ бўйлаб юқори ўтувчи реактивлик (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўндаланг ўқ бўйлаб ўтувчи реактив қаршилик (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКўндаланг ўқ бўйлаб юқори ўтувчи реактив қаршилик (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМеханик сўниш (н.б.);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАпериодик вақт қисқа туташув токининг доимий узилиши (s);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTʼdo — узилган статорда қўзғалиш занжирининг бўйлама ўтувчи доимий вақти (s);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTʼʼdo — бўйлама ўқ бўйлаб узилган статорда қўзғалиш занжирининг юқори ўтувчи доимий вақти (s);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTʼds — ўрамнинг қисқа туташтирилишида бўйлама ўқ бўйлаб ўтувчи доимий вақт (s);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTʼʼds — бўйлама ўқ бўйлаб қисқа туташтирилган статорда қўзғалиш занжирининг юқори ўтувчи доимий вақти (s);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTʼqo — узилган бирламчи ўрамда кўндаланг ўқ бўйлаб ўтувчи доимий вақт (s);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTʼʼqo — кўндаланг ўқ бўйлаб узилган статорда қўзғалиш занжирининг юқори ўтувчи доимий вақти (s);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTʼqs — ўрамни қисқа туташтирилишида кўндаланг ўқ бўйлаб ўтувчи доимий вақти (s);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTʼqs — ўрамни қисқа туташтирилишида кўндаланг ўқ бўйлаб ўтувчи доимий вақти (s);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр генератор қурилманинг инерция коэффициенти (s);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTj — Инерция коэффициенти (s);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГенераторнинг иш (функционал) схемаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСалт юриш ва қисқа туташувга текшириш эгри чизиқлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Генераторни қўзғатиш тизими тўғрисида маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНоминал доимий қўзғатиш токи (A);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДоимий токни қўзғатишнинг номинал кучланиши (V);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДоимий токни қўзғатишнинг минимал кучланиши (V);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДоимий токни қўзғатишнинг максимал кучланиши (V);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚўзғатиш токини ўзгартиришнинг максимал қадами (A);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМинимал қўзғатиш токи (A);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚўзғатиш тури (механик ёки статик);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБарча блоклар учун умумий параметрларга эга тузилмавий блок-схема;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚўзғатишни тезлатиш ҳақида асосий маълумотлар (коэффициент, давомийлик);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр ҳимоя воситалари ва уларнинг параметрлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Бирламчи (турбина) ростлагич
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТурбина ростлагичининг статик оралиғи (диапазони) (%);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБирламчи ростлаш оралиғи (диапазони) (% Pnom);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСинов воситасининг сезмаслик даражаси (mНz);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБарча блоклар учун параметрлар билан тузилмавий блок-схема;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Иккиламчи ростлаш учун маҳаллий асбоб-ускуналар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБарча блоклар учун параметрлари кўрсатилган тузилмавий блок-схема
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Жойида (ўз эҳтиёжи учун) истеъмол
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГенераторнинг қувватига боғлиқ ҳолда тақсимлаш қурилмасидаги (ўз эҳтиёжи учун) истеъмоли миқдори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГенераторининг ўз эҳтиёжи учун тизимдан қабул қиладиган электр энергияси (қувват билан) миқдори.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Трансформаторлар бўйича маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЮқори кучланиш томони:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishноминал ўрнатилган қуввати (MVA);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishноминал кучланиш (kV).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-паст кучланиш томони:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishноминал ўрнатилган қуввати (MVA);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishноминал кучланиш (kV).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-паст кучланиш томони:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishноминал ўрнатилган қуввати (MVA);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishноминал кучланиш (kV).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУланишлар гуруҳи (вектор);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРостлаш тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРостлаш оралиғи, ростлашнинг оралиқ қадами (%);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСалт юриш токи (%);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚисқа туташув кучланиши U12 (%);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚисқа туташув кучланиши U23 (%);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚисқа туташув кучланиши U13 (%);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФойдаланиш даражаси (%);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМисдаги йўқолишлар (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТемирдаги йўқолишлар (kW);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНоль кетма-кетлик (гомоқутбли) тизимида трансформаторнинг кўриниши (жойлашуви) — электр схемаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБирламчи ва иккиламчи чўлғамли нейтрални ерга уланиш усули;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр ҳимоялаш ва унинг тавсиф (характеристика)лари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Электр узатиш ва кабел тармоқлари бўйича маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНоминал кучланиш (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУмумий узунлик (km);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизимлар сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФазадаги ўтказгичлар сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎтказгич тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЕрга улаш симининг тури (ерга улаш сими);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўлиқ қаршилик (Ω);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўлиқ реактив қаршилик (Ω);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТўлиқ реактив ўтказувчанлик (С);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНоль (гомоқутбли) қаршилик (Ω);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНоль (гомоқутбли) реактив қаршилик (Ω);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНоль (гомоқутбли) реактив ўтказувчанлик (С);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр ҳимоялаш ва унинг тавсиф (характеристика)лари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Автоматик ўчиргичлар бўйича маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНоминал кучланиш (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНоминал ток (A);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚисқа туташув токининг номинал ўчириш қобилияти (kA);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНоминал ишга тушириш токи (kA);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎз ўчириш вақти (ms);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУмумий ўчириш вақти (ms);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎз ёқиш вақти (ms);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУмумий алмаштириш вақти (ms).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Реактив қувватни компенсация қилувчи ускуналар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНоминал қуввати (MVar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНоминал кучланиши (kV);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIV. Қайта тикланувчи энергия манбалари (шамол ва қуёш электр станциялари) ва уларнинг ёрдамчи ускуналари тўғрисида тақдим этилиши лозим бўлган маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Шамол электр станциялари («B» турдаги) бўйича маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«B» турдаги шамол электр станциялари орқали электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар (шамол электр станциялари операторлари) камида қуйидаги маълумотларни (Узатиш тизими оператори ёки Тизим операторига) тақдим этишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр станцияси ва ундаги ускуналар тўғрисидаги маълумотлар (лойиҳалаштириш, станцияни фойдаланиш (эксплуатация)га топширишда тақдим этиладиган ва реконструкция жараёнларида янгиланадиган асосий конструктив ва техник параметрлар):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшамол электр станцияси ва ундаги турбиналарнинг техник параметрлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшамол электр станцияларининг тизимга уланиш нуқтасидаги ускуна/қурилмаларининг техник параметрлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори ёки Тизим оператори томонидан сўраладиган имитация модели ва тизим таҳлили учун зарур бошқа тегишли маълумотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТезкор режалаштириш маълумотлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishойлик/йиллик электр энергиясини ишлаб чиқариш маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishойлик/йиллик электр энергияси истеъмоли маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшамол электр станцияси ва унинг тизимга уланиш нуқталаридаги инфратузилмага техник хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш бўйича ойлик/йиллик режалар тўғрисидаги маълумотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОператив маълумотлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувватни/энергияни ўлчаш маълумотлари (актив/реактив қувват ва электр энергиясини тармоққа узатиш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреал вақт режимидаги маълумотлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив ва реактив қувватнинг оқимлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳолат ҳақида маълумотлар (ускуна/қурилманинг ишчи ҳолатидалиги — Ҳа/Йўқ).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишчи ҳолати ҳақида прогноз маълумотлар (қурилманинг эксплуатация учун тайёрлиги ҳақида маълумот);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшамол тезлиги ва йўналиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Шамол электр станциялари («C» ва «D» турлари) бўйича маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«C» ва «D» турдаги шамол электр станциялари орқали электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар (шамол электр станциялари операторлари) камида қуйидаги маълумотларни (Узатиш тизими оператори ёки Тизим операторига) тақдим этишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр станцияси ва ундаги ускуналар тўғрисидаги маълумотлар (лойиҳалаштириш, станцияни фойдаланиш (эксплуатация)га топширишда тақдим этиладиган ва реконструкция жараёнларида янгиланадиган асосий конструктив ва техник параметрлар):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшамол электр станцияси ва ундаги ускуналарнинг техник параметрлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшамол электр станцияларининг ички тақсимлаш ускуна/қурилмалари ва подстанцияларининг техник параметрлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшамол электр станцияларининг тизимга уланиш нуқтасидаги ускуна/қурилмаларининг техник параметрлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори ёки Тизим оператори томонидан сўраладиган имитация модели ва тизим таҳлили учун зарур бошқа тегишли маълумотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРежалаштириш маълумотлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузоқ муддатли истиқболда режалаштириш маълумотлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрежалаштирилаётган шамол турбиналарини фойдаланишга (эксплуатация)га топшириш/фойдаланиш (эксплуатация)дан чиқариш ёки алмаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishйиллик кутилаётган электр энергияси ишлаб чиқариш миқдорлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўз эҳтиёжи учун тизимдан электр энергияси истеъмолининг йиллик кўрсаткичлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishимитация моделларини тайёрлаш учун янгиланган маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтезкор режалаштириш маълумотлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшамол электр станцияси ва унинг тизимга уланиш нуқталаридаги инфратузилмага техник хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш бўйича ойлик/йиллик режалар тўғрисидаги маълумотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishойлик/йиллик электр энергиясини ишлаб чиқариш маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishойлик/йиллик электр энергияси истеъмоли маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОператив маълумотлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувватни/энергияни ўлчаш маълумотлари (актив/реактив қувват ва электр энергиясини тармоққа узатиш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреал вақт режимидаги маълумотлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishток;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив ва реактив қувват оқимлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтрансформаторнинг кучланишини ростловчи алмашлаб улагичнинг ростлаш ҳолати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтақсимловчи қурилма ҳолати ҳақида маълумот;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавария вазиятларининг танланган ёки гуруҳланган сигналлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳолат ҳақида маълумотлар (ускуна/қурилманинг ишчи ҳолатидалиги — Ҳа/Йўқ);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishайни вақтда ишлаб турган (фойдаланишда бўлган) шамол турбиналарининг сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишламаётган шамол турбиналарининг сони ва ишламаётганлик сабаблари (шамолнинг кучли ва кучсиз тезлиги, қурилманинг носозлиги, таъмирлаш жараёнидалиги ва ҳ.к);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишчи ҳолати ҳақида прогноз маълумотлар (қурилманинг эксплуатация учун тайёрлиги ҳақида маълумот);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқарув тизимининг таъсирчанлиги ҳақида маълумот (бошқарув тизимларининг ишлаш статистикаси);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishметеорологик маълумотлар (агар шамол электр станциялари турли ҳудудларда жойлашган бўлса, ушбу маълумотлар ҳар бир ҳудуд бўйича тақдим этилиши зарур):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшамол генераторлари ўрнатилган баландликда шамолнинг тезлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшамолнинг йўналиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳаво ҳарорати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАтмосфера босими.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Қуёш электр станциялари («B», «C» ва «D» турлари) бўйича маълумотлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«B», «C» ва «D» турдаги қуёш электр станциялари орқали электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар (қуёш электр станциялари операторлари) камида қуйидаги маълумотларни (Узатиш тизими оператори ёки Тизим операторига) тақдим этишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр станцияси ва ундаги ускуналар тўғрисидаги маълумотлар (лойиҳалаштириш, станцияни фойдаланиш (эксплуатация)га топширишда тақдим этиладиган ва реконструкция жараёнларида янгиланадиган асосий конструктив ва техник параметрлар):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқуёш электр станцияси ва ундаги ускуналарнинг техник параметрлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқуёш электр станцияларининг ички тақсимлаш ускуна/қурилмалари ва подстанцияларининг техник параметрлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқуёш электр станцияларининг тизимга уланиш нуқтасидаги ускуна/қурилмаларининг техник параметрлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори ёки Тизим оператори томонидан сўраладиган имитация модели ва тизим таҳлили учун зарур бошқа тегишли маълумотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРежалаштириш маълумотлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузоқ муддатли истиқболда режалаштириш маълумотлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрежалаштирилаётган қуёш электр станциясини (ёки унинг панеллар секцияси) фойдаланишга (эксплуатация)га топшириш/фойдаланиш (эксплуатация)дан чиқариш ёки алмаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishйиллик кутилаётган электр энергияси ишлаб чиқариш миқдорлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўз эҳтиёжи учун тизимдан электр энергияси истеъмолининг йиллик кўрсаткичлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishимитация моделларини тайёрлаш учун янгиланган маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтезкор режалаштириш маълумотлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқуёш электр станцияси ва унинг тизимга уланиш нуқталаридаги инфратузилмага техник хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш бўйича ойлик/йиллик режалар тўғрисидаги маълумотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishойлик/йиллик электр энергиясини ишлаб чиқариш маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishойлик/йиллик электр энергияси истеъмоли маълумотлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОператив маълумотлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувватни/энергияни ўлчаш маълумотлари (актив/реактив қувват ва электр энергиясини тармоққа узатиш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреал вақт режимидаги маълумотлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкучланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishток;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив ва реактив қувват оқимлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтрансформаторнинг кучланишини ростловчи алмашлаб улагичнинг ростлаш ҳолати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтақсимловчи қурилма ҳолати ҳақида маълумот;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishавария ҳолатларнинг танланган ёки гуруҳланган сигналлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳолат ҳақида маълумотлар (ускуна/қурилманинг ишчи ҳолатидалиги — Ҳа/Йўқ);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishайни вақтда ишлаб турган (фойдаланишда бўлган) шамол турбиналарининг сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишламаётган шамол турбиналарининг сони ва ишламаётганлик сабаблари (шамолнинг кучли ва кучсиз тезлиги, қурилманинг носозлиги, таъмирлаш жараёнидалиги ва ҳ.к);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишчи ҳолати ҳақида прогноз маълумотлар (қурилманинг эксплуатация учун тайёрлиги ҳақида маълумот);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошқарув тизимининг таъсирчанлиги ҳақида маълумот (бошқарув тизимларининг ишлаш статистикаси);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishметеорологик маълумотлар (ҳаво ҳарорати ва атмосфера босими ва бошқалар).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГенерацияни ривожлантиришнинг шартли режасини ишлаб чиқиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУСЛУБИЁТИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режаси истеъмол (талаб) прогнози билан биргаликда узатиш тизимини ривожлантириш режасининг асосий таркибий қисми ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режасини ишлаб чиқиш услубиётининг узатиш тизимини ривожлантириш режасини ишлаб чиқиш услубиётидан асосий фарқи — генерацияни ривожлантиришнинг режалаштирилиши электр энергетика тизимини моделлаштиришга ва электр энергетика тизимини режалаштиришнинг дастурий таъминотидан (воситалар) фойдаланган ҳолда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режаси электр энергиясини ишлаб чиқариш бўйича режалаштириш ва янги генерация қувватларини қуриш бўйича амалга оширилаётган лойиҳалар муаллифлари ва Узатиш тизими оператори томонидан тўпланган маълумотлар асосида ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режасини тайёрлаш учун қуйидаги манбалар бирламчи маълумотлардан фойдаланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмавжуд ишлаб чиқариш компаниялари — электр энергиясини ишлаб чиқарувчилар, уларнинг янги ишлаб чиқариш объектларини қуриш, ривожлантириш, тиклаш ёки мавжуд бўлган генерацияловчи модулларни қайта улаш режаларига ва эскирган қурилмаларни эксплуатациядан чиқариш режаларини тақдим этадилар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдавлат ташкилотлари — янги электр станцияларни қуриш ёки мавжуд объектни модернизация/кенгайтириш бўйича истиқболли лойиҳалар реестрини тақдим этади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизими оператори — узатиш тизимига уланиш учун берилган (ёки кўриб чиқилаётган) лойиҳалар бўйича маълумотларни тақдим этади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТақсимлаш тизими операторлари — тақсимлаш тизимларига янги генерацияловчи модулларни уланишига берилган рухсатномалар ва микро ва кичик генерация ҳамда истеъмолчиларнинг ўз эҳтиёжлари учун ўрнатадиган генерация қурилмалари ҳолати ва истиқболлари бўйича ўтказилган таҳлил натижаларини тақдим этади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкичик қувватли тақсимланган генерациянинг ривожланишини прогноз қилувчи тадқиқот ташкилотлари маълумотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмиллий ялпи ички маҳсулот (ЯИМ)нинг ривожланиши прогнози, ёқилғи харажатлари ошишини баҳолаш натижалари, атмосферага чиқарилаётган (CO2) чиқиндилар миқдори ва нархлари бўйича тадқиқотлар, қайта тикланувчи энергия манбалари қурилмалари нархларини ва бошқа зарур макроиқтисодий маълумотларни ўз ичига олган тадқиқотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқайта тикланувчи энергия манбалари қурилмаларидан электр энергияси ишлаб чиқарилишини қўллаб-қувватлаш бўйича рағбатлантириш чоралари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Ҳар бир лойиҳа турли хил техник, ташкилий, ҳуқуқий/меъёрий ва молиявий мезонлар бўйича текширилади ҳамда якуний натижалари баҳоланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Тармоққа уланиш тартиби қуйидаги бир нечта босқичларни ўз ичига олади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishариза (талабнома) киритиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмутахассис хулосаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланишни текшириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланишга рухсат олиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш инфратузилмасини лойиҳалаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсиновларни ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishулаш ва ишга тушириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУшбу нуқтаи назардан уланишга талабнома киритилиши ва уланиш имкониятининг бошланғич ўрганиш босқичида бўлган лойиҳалар эрта босқичда ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Лойиҳани ишлаб чиқувчилар ўхшаш босқичларда лойиҳани ишлаб чиқишнинг турли жиҳатларини қўллайди, олдиндан молиялаштириш таъминланмагунча қурилиш лойиҳаси учун рухсатнома берилмайди ёки электр станциясини қурилиши учун рухсатнома олинмагунича тизимга уланиш жараёни уланишни ўрганиш тартибларидан ташқарига чиқилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Қуйидаги мезонларни баҳолаш орқали ишлаб чиқаришни ривожлантириш лойиҳалари қуйидагича таснифланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳақиқатдан якунланган — лойиҳанинг ишлаб чиқилиши якунланган ёки якунланишга яқин, тўлиқ молиялаштирилган, рухсатномалар олинган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтахминан якунланган — лойиҳанинг ишлаб чиқилиши якунланмаган, бироқ якунланиши аниқ, муддатлари белгиланмаган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтахминан якунланмаган — лойиҳа ишлаб чиқиш жараёни кечиктирилган босқичда, баъзи элементлар таъминланишга яқин, аммо турли сабабларга кўра бекор қилиниши мумкин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishякунланмаган — лойиҳа ишлаб чиқишнинг жуда эрта босқичида, тармоққа қайд этилган уланиш (молиявий ва ҳуқуқий мақомнинг мавжуд эмаслиги) тоифалари бўйича таснифланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Лойиҳалар тайёрлигининг ушбу таснифлари кейинчалик генерацияни ривожлантиришнинг турли сценарийларини ишлаб чиқаришда қўлланилади. Режалаштириш натижалари генерацияни ривожланишининг турли сценарийларини параллель баҳолаш орқали таҳлил қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Сценарийларни аниқлаш Узатиш тизимини ривожлантириш режаси услубиётида қабул қилинган ёндашув билан бир хил бўлиши лозим. Қуйидаги стандарт сценарийлари қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКонсерватив — ушбу сценарий барча генерацияни ривожланиш режаларининг мавжуд ресурсларга асосланилади. Фақат кафолатланган молиялаштириш ва тармоққа уланиш тўғрисида битим билан ҳақиқатда якунланган лойиҳаларни ўз ичига олади. Худди шундай ёндашув эксплуатациядан чиқаришда қўлланилади, фақат қатъий келишувлар инобатга олинади. Қайта тикланувчи энергия манбалари генерациясининг ривожланиши амалдаги (жорий) лойиҳалар ва рағбатлантириш миқдори ёки энергетика тизимининг мувозанатлаш имконияти бўйича киритилувчи чекловлар билан чегараланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲақиқий — ушбу сценарийда, консерватив сценарийдаги маълумотлардан ташқари, якунланиши кутилаётган, янги генерацияни ривожлантиришнинг қўшимча лойиҳалари киритилади ҳамда уларга нисбатан эксплуатацияга киритиш йиллари мавжуд бўлган маълумотлар ва муҳандис-лойиҳалаштирувчиларнинг мулоҳазалари баҳоланади. Қайта тикланувчи энергия манбалари асосидаги генерация лойиҳалари учун Консерватив сценарий рўйхатидаги ва рағбатлантириш бўйича реал тахминлар ҳамда тақсимлаш генерациясини баҳолаш маълумотлари қўшимча қилинади. Ушбу сценарийга мавжуд маълумотлардан келиб чиқиб, режалаштириш даврининг иккинчи ярмида ёки охирига яқин якунланиши мумкин бўлган лойиҳалар қўшимча қилиниши мумкин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЯшил — Қайта тикланувчи энергия манбалари интеграциясининг юқори даражаси ва энергия самарадорлигини ошириш чоралари. Ушбу сценарийдаги лойиҳалар рўйхати анъанавий электр станциялари учун ҳақиқий сценарий рўйхати билан бир хил бўлиб, қайта тикланувчи энергия манбаларига асосидаги амалга ошириш мумкин бўлган барча лойиҳалар киритилади. Сценарийда энергия самарадорлигини ошириши бўйича чора-тадбирлар, мавжуд ишлаб чиқариш объектларини қайта жиҳозлаш ва таъмирлаш орқали амалга оширилади, бу ўз навбатида уларнинг ишлаб чиқариш қуввати ва умумий самарадорлигини оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Узатиш тизими оператори режалаштирилган йилда ҳар бир генерация қувватининг эксплуатацияга киритилиши ва фойдаланишдан чиқарилиши тўғрисидаги аниқ маълумотларни режалаштиришнинг келгуси ҳар бир йил учун илова қилган ҳолда тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Анъанавий ва қайта тикланувчи энергия манбалари базасида генерация объектлари учун алоҳида ёқилғи ва технологияларнинг турлари бўйича гуруҳланади. Жадвал кўринишида режалаштириш давридаги ҳар бир йил учун частотани бошқариш учун мавжуд ишлаб чиқариш қуввати бўйича маълумотлар кўрсатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
5-ИЛОВА
5-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГенерацияни ривожлантиришнинг шартли режасини ишлаб чиқиш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Т/р |
Ҳаракатлар |
Якуний муддат |
Изоҳ |
|
1. |
Узатиш тизими оператори томонидан мавжуд операторлар ва бўлажак генерация операторларига маълумотларни тақдим этиш учун сўров юбориш |
1 январь |
Тўғридан-тўғри хат билан ва Узатиш тизими оператори сайтида олдиндан белгиланган форматлардан фойдаланган ҳолда |
|
2. |
Генерация операторлари ва бошқа операторлар ҳамда Вазирлик Узатиш тизими операторига маълумотларни тақдим этиш |
15 февраль |
Узатиш тизими оператори платформасига юклаш |
|
3. |
Узатиш тизими оператори томонидан Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режаси лойиҳасини тайёрлаш ҳамда уни Вазирликка ва Регуляторга кўриб чиқиш учун юбориш. |
1 апрель |
|
|
4. |
Вазирлик ва Регулятор томонидан Узатиш тизими операторига Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режаси юзасидан шарҳлар киритилиши |
15 апрель |
|
|
5. |
Узатиш тизими оператори томонидан Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режасининг якуний лойиҳасини ишлаб чиқиши ҳамда уни Вазирликка ва Регуляторга юбориш. |
1 май |
Вазирлик Регулятор билан маслаҳатлашади ва Генерацияни ривожлантиришнинг шартли режасини лойиҳалаштириш компаниясига юборишдан аввал тасдиқлайди. |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
6-ИЛОВА
6-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИшлаб чиқариш қувватларининг (генерациянинг) мослиги мезони
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
7-ИЛОВА
7-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТармоққа уланиш тадқиқоти учун зарур бўлган
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМАЪЛУМОТЛАР
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАнъанавий электр станциялари, қайта тикланувчи энергия манбалари, электр энергиясини сақлаш тизими, гидроаккумуляцияловчи электр станциялар ва якуний Истеъмолчиларни тармоққа уланишини ўрганиш учун қуйида маълумотлар тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Анъанавий электр станциялари учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр станциясининг тўлиқ номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгенераторнинг номинал қуввати Pn [MW] — ҳар бир генератор учун алоҳида маълумотлар тақдим этилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтурбинанинг номинал қуввати Rpt [MW] — ҳар бир турбина учун алоҳида маълумотлар тақдим этилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтасдиқланган тармоққа уланиш қуввати [MW];
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш (ишга тушириш) режалаштирилган йил;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishблок трансформаторларнинг умумий сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishобъект жойлашадиган манзил;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр станциясини жойлашувининг тавсифи ва график тасвири (тегишли шаклда тақдим этилади — AutoCADда «dwg» географик боғлаш файли);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishконцептуал ечим (мавжуд бўлса);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўз эҳтиёжлари учун электр энергияси истеъмоли [MW].
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Қайта тикланувчи энергия манбалари (шамол ва қуёш электр станциялари ёки парки) учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр станцияси ёки паркининг тўлиқ номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш нуқтасида номинал қувват (ўзгарувчан ток қуввати) P [MW];
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШамол электр станциясининг ўрнатилган актив қуввати Pinstmax [MW];
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқуёш электр станцияси инверторининг максимал ўрнатилган қуввати Pinstmax [MW];
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш (ишга тушириш) режалаштирилган йил;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр станциясининг бир чизиқли (ички, ўрта кучланишли) схемаси лойиҳаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтармоқ трансформаторларининг умумий сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishобъектни жойлашадиган манзили;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр станцияси ёки паркининг жойлашувининг тавсифи ва график тасвири (тегишли шаклда тақдим этилади — AutoCADда «dwg» географик боғлаш файли);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishконцептуал ечим (имкониятга кўра);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўз эҳтиёжлари учун электр энергияси истеъмоли [MW];
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр станцияси ёки паркининг камида уч йил давомида соатлик ишлаб чиқаришини баҳолаш маълумотлари (шамол тезлиги, радиация ва бошқаларни ўлчаш асосида).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Электр энергиясини сақлаш тизимлари учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини сақлаш тизимининг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр энергиясини сақлаш технологиясининг тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш нуқтасидаги номинал қуввати — Р [MW], маълумотлар иккала (генерация/истеъмол) режимлар учун ҳам тақдим этилиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаксимал актив қувват (ўрнатилган қувват) — Pinstmax [MW];
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаксимал сақлаш ҳажми (сақлаш қуввати) — Einst [MWс];
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш (ишга тушириш) режалаштирилган йил;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсақлаш тизимининг бир чизиқли (ички, ўрта кучланишли) схемаси лойиҳаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтармоқ трансформаторларининг умумий сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқувватлантириш (зарядлаш) ва қувватсизлантириш (разрядлаш) тезлиги (C-rate);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishобъектни жойлашадиган манзили.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Узатиш тизимига уланадиган Тақсимлаш тизими оператори ва йирик истеъмолчилар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishобъектнинг тўлиқ номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш нуқтасида зарур қувват Р [MW];
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш режалаштирилган йил;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishобъектнинг режалаштирилган бир чизиқли схемаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтармоқ трансформаторларининг умумий сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishобъектнинг жойлашган манзили;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр станцияси ёки паркининг жойлашувининг тавсифи ва график тасвири (тегишли шаклда тақдим этилади — autocadда «dwg» географик боғлаш файли);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш нуқтасида уч қутбли қисқа туташувнинг минимал қуввати миқдори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishконцептуал лойиҳа (агар мавжуд бўлса);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкамида бир йил давомида баҳоланган соатлик истеъмоли.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Гидроаккумуляцияловчи электр станциялар учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishобъектнинг номи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш нуқтасида ўрнатилган қувват — Р [MW], маълумотлар иккала (генератор/насос) режимлар учун ҳам тақдим этилиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаксимал актив (ўрнатилган) қувват — Pinst [MW], маълумотлар иккала (генератор/насос) режимлар учун ҳам тақдим этилиши керак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуланиш (ишга тушириш) режалаштирилган йил;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрежалаштирилган бир қутбли ўрнатиш схемаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishблок трансформаторларнинг умумий сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishобъектнинг жойлашган манзили;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishэлектр станцияси ёки паркининг жойлашувининг тавсифи ва график тасвири (тегишли шаклда тақдим этилади — AutoCADда «dwg» географик боғлаш файли);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishконцептуал лойиҳа (агар мавжуд бўлса);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкамида бир йил давомида соатлик ишлаб чиқариш ва истеъмолни баҳолаш натижалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнасос ва генератор режимларида актив қувватини ростлаш имкониятлари тўғрисидаги маълумотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
8-ИЛОВА
8-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизимида кучланиш тушиб кетишида Фойдаланувчиларга қуйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUmin — Фойдаланувчининг объекти узатиш тармоғига уланган ҳолда қолиши керак бўлган минимал ишчи кучланиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
9-ИЛОВА
9-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЮқори кучланиш ҳолатларида Фойдаланувчиларга қуйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUмах — максимал кучланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisht — вақт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
10-ИЛОВА
10-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзатиш тизимидаги юқори гармоникалар қийматлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
3 га бўлинмайдиган тоқ гармоникалар |
3 га бўлинадиган тоқ гармоникалар |
Жуфт гармоникалар |
|||
|
Гармоника тартиби (h) |
Гармоник кучланиш (%) |
Гармоника тартиби (h) |
Гармоник кучланиш (%) |
Гармоника тартиби (h) |
Гармоник кучланиш (%) |
|
5 |
2 |
3 |
2 |
2 |
1.4 |
|
7 |
2 |
9 |
1 |
4 |
0.8 |
|
11 |
1.5 |
21 |
0.2 |
8 |
0.4 |
|
13 |
1.5 |
21 |
0.2 |
8 |
0.4 |
|
17 ≤ h ≤ 49 |
1.2*17/h |
21 ≤ h ≤ 45 |
0.2 |
10 ≤ h ≤ 50 |
0.19*10/h +0.16 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
11-ИЛОВА
11-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРеал вақт режимида алмашиладиган маълумотлар рўйхати
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Тури |
Маълумотларни тавсифлаш |
Бирлиги/Ҳолати |
|
1. Узатиш тизими операторининг 500 kV, 220 kV ва 110 kV кучланишли подстанциялари ва электр узатиш тармоқлари (фойдаланувчилар уланган ячейкалари) |
||
|
M |
Фаза токи |
А (I0, I4, I8) |
|
M |
Уч фазали актив қувват |
MW («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Уч фазали реактив қувват |
МВАр («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Линия кучланиши |
kV (U04, U48, U08) |
|
M |
Частота |
Нz (дақ.2 каср) |
|
M |
Носозликларни аниқлаш |
km |
|
S |
Автоматик ўчиргич |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
S |
Ажратгич |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
S |
Ерга улаш қурилмаси |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
C |
Автоматик ўчиргич |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
C |
Ажратгич |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
C |
Ерга улаш қурилмаси |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
A |
Бошқарув марказини танлаш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Кучланиш мавжудлиги |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
«AНY» га берилган буюртма |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
«APU» блокланганлиги |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Автоматик қайта улаш муваффақиятли |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Масофавий ҳимоянинг 1-ҳудуди — ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Масофавий ҳимоянинг 2-ҳудуди — ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Масофавий ҳимоянинг 3-ҳудуди — ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Масофавий ҳимоянинг 4-ҳудуди — ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Тескари йўналишдаги масофавий ҳимоя — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Масофавий ҳимояни қўзғатиш даражаси — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Масофавий ҳимоя 0 фаза — қўзғатиш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Масофавий ҳимоя 4 фаза — қўзғатиш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Масофавий ҳимоя 8 фаза — қўзғатиш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ерга туташувдан масофавий ҳимоя — қўзғатишдан ҳимоя |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Масофавий ҳимоя блокланган |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Асосий ҳимоя 1-носозлик |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Асосий ҳимоя 2-носозлик |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Захира ҳимояси-носозлик |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
бўйлама дифференциал ҳимоя — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Беқарор бўйлама дифференциал ҳимоя — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
бўйлама дифференциал ҳимоя, 0 фаза — қўзғатиш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
бўйлама дифференциал ҳимоя, 4 фаза — қўзғатиш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
бўйлама дифференциал ҳимоя, 8 фаза — қўзғатиш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ерга туташувдан бўйлама дифференциал ҳимоя — қўзғатиш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
бўйлама дифференциал ҳимоя — алоқада носозлиги |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
бўйлама дифференциал ҳимоя — блокланган |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ўта юкланишдан ҳимоя — ўчирилган |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ўта юкланишдан ҳимоя 1 поғонаси — блокланган |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ўта юкланишдан ҳимоя 2 поғонаси — блокланган |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ўта юкланишдан ҳимоя 1 поғонаси — сигнализация |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ўта юкланишдан ҳимоя 2 поғонаси — сигнализация |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ўта юкланишдан ҳимоя 1 поғонаси — ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ўта юкланишдан ҳимоя 2 поғонаси — ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ерга туташувдан йўналтирилган ҳимоя — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ток бўйича ўта юкланишдан захира ҳимояси — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ерга туташувдан захира ҳимояси — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Носозликдан ҳимоя — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Алмашлаб улагичнинг носозлигидан ҳимоя — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ўчиргич қутбларининг носимметриялиги — ажратиш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ток бўйча ўта юкланишдан ҳимоя — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ерга туташувдан ҳимоя — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Таъминотда узилиш — сигнализация |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ўчириш занжирларини 1-бошқариш — Ўчиргични бошқариш — сигнализация |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ўчириш занжирларини 2-бошқариш — Ўчиргични бошқариш — сигнализация |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Автоматик ўчиргичнинг 1-босқичида элегаз босимининг пасайиши — огоҳлантириш сигнали |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Автоматик ўчиргичнинг 2-босқичида элегаз босимининг пасайиши — блоклаш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ҳаво линиясининг бошқа томонидан масофавий ҳимоя сигналларини қабул қилиш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ҳаво линиясининг бошқа томонидан ерга туташувдан йўналтирилган ҳимоя сигналларини қабул қилиш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Линиянинг бошқа томонига масофавий ҳимоя сигналларини юбориш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ҳаво линиясининг бошқа томонига ерга туташувдан ҳимоянинг йўналтирилган сигналларини юбориш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Масофавий ҳимоя — алоқада носозлиги |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ерга туташувдан йўналтирилган ҳимоя — алоқада носозлиги |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Масофавий ҳимоя 2 даражали тезланиш — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ерга туташувдан йўналтирилган ҳимоя тезланиши — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Алмашлаб улагич пружиналари — бўшашган |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Токни ҳисобга олиш занжирлари — носозлик |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Кучланишни ҳисобга олиш занжирлари — носозлик |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Иссиқлик ҳимояси — сигнализация* |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Иссиқлик ҳимояси — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Кабелда мойнинг юқори босими* |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Кабелда мойнинг паст босими* |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Кабелда мой босими (умумий)* |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Муфтада мойнинг паст босими* |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Якуний ўчириш** |
Ёқилган/танаффусда |
|
IM |
Актив энергия (узатиш/қабул қилиш)*** |
mln kW·h |
|
IM |
Реактив энергия (узатиш/қабул қилиш)*** |
MVAr·h |
|
* кабель (ер ости) алоқа линияларининг сигналлари |
||
|
** ҳимоя функцияларини фаоллаштириш учун гуруҳланган сигнал, бундан кейин автоматик қайта улаш бошланмайди ва ҳимоя функцияларининг фаоллашиши ўчиришга олиб келади. |
||
|
*** узатиш тизимига уланиш нуқталарида энергия ўлчовлари |
||
|
2. Мос келадиган трансформатор ячейкалари билан 500/х, 220/х ва 110/х трансформаторлар |
||
|
M |
Юқори кучланиш томонидаги фаза токи |
А (I0, I4, I8) |
|
M |
Ўрта кучланиш томонидаги фаза токи |
А (I0, I4, I8) |
|
M |
Паст кучланиш томонидаги фаза токи |
А (I0, I4, I8) |
|
M |
Юқори кучланиш томонидаги уч фазали актив қувват |
MW («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Юқори кучланиш томонидаги уч фазали реактив қувват |
MVAr («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Ўрта кучланиш томонидаги уч фазали актив қувват |
MW («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Ўрта кучланиш томонидаги уч фазали реактив қувват |
MVAr («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Паст кучланиш томонидаги уч фазали актив қувват |
MW («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Паст кучланиш томонидаги уч фазали реактив қувват |
MVAr («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Юқори кучланиш томонидаги линия (чизиқли) кучланиши |
kV (U04,U48, U08) |
|
M |
Ўрта кучланиш томонидаги линия (чизиқли) кучланиши |
kV (U04,U48, U08) |
|
M |
Паст кучланиш томонидаги линия (чизиқли) кучланиши |
kV (U04,U48, U08) |
|
M |
Шаҳобчалар алмашлаб улагичи ҳолати |
Позиция рақами |
|
IM |
Актив энергия (ишлаб чиқариш/қабул қилиш)* |
MW·h |
|
IM |
Реактив энергия (ишлаб чиқариш/қабул қилиш)* |
МVAr·h |
|
S |
Автоматик ўчиргич |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
S |
Ажратгич |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
S |
Ерга улаш қурилмаси |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
C |
Автоматик ўчиргич** |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
C |
Ажратгич** |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
C |
Ерга улаш қурилмаси** |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
A |
Бошқарув ҳолатини танлаш |
Жойидан/масофадан |
|
A |
Газ релели (Бухгольц) ўчиргич — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Трансформаторнинг газ релеси (Бухголц) — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Дифференциал ҳимоя — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ерга туташувдан чекланган ҳимоя — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Корпус ҳимояси — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Трансформаторнинг бошқа ҳимояси — узиб қўйиш, ўчириш*** |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Контакт термометри/Тепловизор — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Трансформаторда ортиқча босим релеси — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
* Узатиш тизимига уланиш нуқтасида ўлчаш. |
||
|
** Сигнализация тизимига эга трансформатор камераларида коммутация ускуналарини бошқариш сигналлари. |
||
|
*** Ўчиришга олиб келадиган ҳимоя функцияларининг гуруҳ сигнали |
||
|
3. 500 kV, 220 kV и 110 kV кучланишли шина тизимлари ва шина улагич (бириктиргич)лари |
||
|
M |
Шина улагичи орқали фаза токи |
A (I4) |
|
M |
Шиналар линия кучланиши |
kV (√3 U4 ёки U48) |
|
M |
Шиналар частотаси |
Нz (мин.2 каср) |
|
A |
Кучланиш |
Кучоаниш паст, кучланиш йўқ |
|
S |
Автоматик ўчиргич |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
S |
Ажратгич |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
S |
Ерга улаш қурилмаси |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
A |
Шиналар дифференциал ҳимояси — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ток бўйича ўта юкланишдан ҳимоя — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Умумий ўчириш — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Автоматик ўчиригичнинг носозлигидан ҳимоя — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ўта юкламадан 1 даражали ҳимоя — сигнализация |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ўта юкламадан 2 даражали ҳимоя — сигнализация |
Ёқилган/танаффусда |
|
A |
Ўта юкламадан 2 даражали ҳимоя — узиб қўйиш, ўчириш |
Ёқилган/танаффусда |
|
4. Гидро ва турбо генераторлар |
||
|
M |
Статорнинг фаза токи |
A (I4) |
|
M |
Статорнинг линия кучланиши |
kV (U48) |
|
M |
Роторнинг фаза токи |
A (I4) |
|
M |
Уч фазали актив қувват |
MW («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Уч фазали реактив қувват |
MVAr («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Тўлиқ уч фазали қувват |
MVA |
|
M |
Генераторнинг базавий актив қуввати |
MW |
|
M |
Иккиламчи ростлашнинг ўзгариш тезлиги |
MW/min |
|
M |
Мақсадли актив қувват |
MW |
|
M |
Кучланиш регуляторининг статик ҳолати |
% |
|
M |
Иккиламчи ростлашда максимал актив қувват |
MW |
|
M |
Иккиламчи ростлашда минимал актив қувват |
MW |
|
M |
Учламчи ростлашда максимал актив қувват |
MW |
|
M |
Учламчи ростлашда минимал актив қувват |
MW |
|
M |
Электрстанциянинг ҳақиқий актив қувват белгиланган ўрнатмаси |
MW |
|
A |
AGC (автоматик ишлаб чиқаришни бошқариш) ҳолати* |
Ёқилган/ўчирилган |
|
IC |
AGC имрульслари* |
Юқори/пастки |
|
A |
Бирламчи бошқарув ҳолати |
Ёқилган/ўчирилган |
|
A |
Генераторнинг ҳимоядан ўчирилиши-қўшма сигнал |
Ёқилган/танаффус |
|
S |
Автоматик ўчиргич |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
S |
Ажратгич |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
S |
Ерга улаш қурилмаси |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
SP |
Актив қувватининг белгиланган ўрнатмаси |
MW («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
SP |
Кучланишнинг белгиланган ўрнатмаси |
kV |
|
SP |
Реактив қувватининг белгиланган ўрнатмаси |
MVAr («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
SP |
Қувват коэффициентининг белгиланган ўрнатмаси |
/ |
|
A |
Актив қувватининг белгиланган ўрнатмасининг индикацияси |
Жойидан/масофадан |
|
A |
Кучланишнинг белгиланган ўрнатмасининг индикацияси |
Жойидан/масофадан |
|
A |
Реактив қувватининг белгиланган ўрнатмасининг индикацияси |
Жойидан/масофадан |
|
A |
Қувват коэффициентининг белгиланган ўрнатмасининг индикацияси |
Жойидан/масофадан |
|
M |
Актив қувватининг белгиланган ўрнатмасига тескари алоқа маълумоти |
MW («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Кучланишнинг белгиланган ўрнатмасига тескари алоқа маълумоти |
kV |
|
M |
Реактив қувватининг белгиланган ўрнатмасига тескари алоқа маълумоти |
MVAr («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Қувват коэффициентининг белгиланган ўрнатмасига тескари алоқа маълумоти |
|
|
M |
Сувнинг паст сатҳи |
m |
|
M |
Сувнинг юқори сатҳи |
m |
|
M |
Юқори (бош) |
m |
|
M |
Турбина сарфи |
m3/s |
|
M |
Умумий оқим |
m3/s |
|
M |
Сув ўтказгичлар орқали тўлиб кетиш |
m3/s |
|
M |
Тўлиқ тўлиш |
m3/s |
|
* фақат иккиламчи ростлашда иштирок этувчи электр станциялари учун |
||
|
5. Электр станциялар истеъмоли |
||
|
M |
Уч фазали актив қувват |
MW («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Уч фазали реактив қувват |
MVAr («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
S |
Автоматик ўчиргич |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
S |
Ажратгич |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
S |
Ерга улаш қурилмаси |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
6. Шамол электр станциялари |
||
|
M |
Паст кучланиш томонида — фаза токи* |
A (I0, I4, I8) |
|
M |
Паст кучланиш томонида — актив қувват* |
MW («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Паст кучланиш томонида — реактив қувват* |
MVAr («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Паст кучланиш томонида — тизим кучланиши* |
kV (U04,U48, U08) |
|
M |
Юқори кучланиш томонида — тизим кучланиши* |
kV (U04,U48, U08) |
|
M |
Шаҳобчалар алмашлаб улагичи ҳолати |
Позиция рақами |
|
M |
Кучланиш регуляторининг статик ҳолати |
% |
|
M |
Иккиламчи ростлашда максимал актив қувват* |
MW |
|
M |
Иккиламчи ростлашда минимал актив қувват* |
MW |
|
M |
Учламчи ростлашда максимал актив қувват* |
MW |
|
M |
Учламчи ростлашда минимал актив қувват* |
MW |
|
M |
Электрстанциянинг ҳақиқий актив қувват белгиланган ўрнатмаси |
MW |
|
A |
AGC (автоматик ишлаб чиқаришни бошқариш) ҳолати** |
Ёқилган /ўчирилган |
|
IC |
AGC имрульслари** |
Юқори/пастки |
|
A |
Бирламчи бошқарув ҳолати |
Ёқилган /ўчирилган |
|
S |
Автоматик ўчиргич |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носозлик |
|
S |
Ажратгич |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носозлик |
|
S |
Ерга улаш қурилмаси |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носозлик |
|
A |
Трансформаторни ҳимоя орқали ўчириш — жамланма сигнал |
Ёқилган/танаффус |
|
M |
Генератордан уч фазали актив қувват |
MW («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Генератордан уч фазали реактив қувват |
МВар («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Шамол электр станцияларининг жами актив қуввати |
MW («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Шамол электр станцияларининг жами реактив қуввати |
МВар («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Қувват коэффициенти |
- |
|
M |
Эксплуатациядаги шамол генераторлари сони |
дона |
|
M |
Шамол тезлиги пастлиги сабабли ишламай қолган шамол генераторлари сони |
дона |
|
M |
Юқори шамол тезлиги туфайли ишламай қолган шамол генераторлари сони |
дона |
|
M |
Бошқа сабабларга кўра ишламай қолган шамол генераторлари сони (носозлик, техник хизмат кўрсатиш, синов) |
дона |
|
M |
Шамол генератори маркази баландлигидаги шамол тезлиги |
m/s |
|
M |
Шамол йўналиши |
° |
|
M |
Ҳаво ҳарорати |
°C |
|
M |
Ҳаво босими |
mbar |
|
SP |
Актив қувватининг белгиланган ўрнатмаси (жами, электр станциялари кесимида) |
MW («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
SP |
Кучланишнинг белгиланган ўрнатмаси |
kV |
|
SP |
Реактив қувватининг белгиланган ўрнатмаси (жами, электр станциялари кесимида) |
MVAr («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
SP |
Қувват коэффициентининг белгиланган ўрнатмаси |
|
|
M |
Актив қувватининг белгиланган ўрнатмасига тескари алоқа маълумоти |
MW («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Кучланишнинг белгиланган ўрнатмасига тескари алоқа маълумоти |
kV |
|
M |
Реактив қувватининг белгиланган ўрнатмасига тескари алоқа маълумоти |
MVAr («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Қувват коэффициентининг белгиланган ўрнатмасига тескари алоқа маълумоти |
|
|
A |
Актив қувватининг белгиланган ўрнатмасининг индикацияси |
Жойидан/масофадан |
|
A |
Кучланишнинг белгиланган ўрнатмасининг индикацияси |
Жойидан/масофадан |
|
A |
Реактив қувватининг белгиланган ўрнатмасининг индикацияси |
Жойидан/масофадан |
|
A |
Қувват коэффициентининг белгиланган ўрнатмасининг индикацияси |
Жойидан/масофадан |
|
* Трансформаторнинг паст кучланишли томони, яъни шамол электрстанцияларини тақсимлаш қурилмалари билан уланишидаги маълумотлар |
||
|
** Фақат иккиламчи ростлашда иштирок этувчи шамол станциялари учун. |
||
|
7. Қуёш электр станциялари |
||
|
M |
Паст кучланиш томонидаги фаза токи* |
A (I0, I4, I8) |
|
M |
Паст кучланиш томонидаги уч фазали актив қувват* |
MW («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Паст кучланиш томонидаги уч фазали реактив қувват* |
MVAr («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Паст кучланиш томонидаги тизим кучланиши* |
kV (U04,U48, U08) |
|
M |
Шаҳобчалар алмашлаб улагичи ҳолати* |
Позиция рақами |
|
M |
Кучланиш регуляторининг статик ҳолати |
% |
|
M |
Генераторнинг базавий актив қуввати |
MW |
|
M |
Иккиламчи ростлашнинг ўзгариш тезлиги** |
MW/дақ |
|
M |
Мақсадли актив қувват** |
MW |
|
M |
Иккиламчи ростлашда максимал актив қувват** |
MW |
|
M |
Иккиламчи ростлашда минимал актив қувват** |
MW |
|
M |
Учламчи ростлашда максимал актив қувват |
MW |
|
M |
Учламчи ростлашда минимал актив қувват |
MW |
|
M |
Электрстанциянинг ҳақиқий актив қувват белгиланган ўрнатмаси |
MW |
|
A |
AGC (автоматик ишлаб чиқаришни бошқариш) ҳолати** |
Ёқилган/ўчирилган |
|
IC |
AGC имрульслари** |
Юқори/пастки |
|
A |
Бирламчи бошқарув ҳолати |
Ёқилган/ўчирилган |
|
S |
Автоматик ўчиргич |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носозлик |
|
S |
Ажратгич |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носозлик |
|
S |
Ерга улаш қурилмаси |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носозлик |
|
A |
Трансформаторни ҳимоя орқали ўчириш-жамланма сигнал |
Ёқилган/танаффус |
|
SP |
Актив қувватининг белгиланган ўрнатмаси (жами, электр станциялари кесимида) |
MW («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
SP |
Кучланишнинг белгиланган ўрнатмаси |
kV |
|
SP |
Реактив қувватининг белгиланган ўрнатмаси (жами, электр станциялари кесимида) |
MVAr («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
SP |
Қувват коэффициентининг белгиланган ўрнатмаси |
|
|
M |
Актив қувватининг белгиланган ўрнатмасига тескари алоқа маълумоти |
MW («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Кучланишнинг белгиланган ўрнатмасига тескари алоқа маълумоти |
kV |
|
M |
Реактив қувватининг белгиланган ўрнатмасига тескари алоқа маълумоти |
MVAr («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Қувват коэффициентининг белгиланган ўрнатмасига тескари алоқа маълумоти |
|
|
A |
Актив қувватининг белгиланган ўрнатмасининг индикацияси |
Жойидан/масофадан |
|
A |
Кучланишнинг белгиланган ўрнатмасининг индикацияси |
Жойидан/масофадан |
|
A |
Реактив қувватининг белгиланган ўрнатмасининг индикацияси |
Жойидан/масофадан |
|
A |
Қувват коэффициентининг белгиланган ўрнатмасининг индикацияси |
Жойидан/масофадан |
|
* Трансформаторнинг паст кучланишли томони, яъни қуёш фото электр станцияларини тақсимлаш қурилмалари билан уланишидаги маълумотлар |
||
|
** Фақат иккиламчи назоратда иштирок этадиган қуёш фото электр станциялари учун. |
||
|
8. Узатиш тизимига уланган якуний истеъмолчилар объектлари |
||
|
M |
Паст кучланиш томонидаги фаза токи |
A (I0, I4, I8) |
|
M |
Паст кучланиш томонидаги уч фазали актив қувват |
MW («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Паст кучланиш томонидаги уч фазали реактив қувват |
MVAr («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Паст кучланиш томонидаги тизим кучланиши |
kV (U04,U48, U08) |
|
M |
Шаҳобчалар алмашлаб улагичи ҳолати |
Позиция рақами |
|
IM |
Актив қувват* |
MW*h |
|
IM |
Реактив қувват* |
MVAr*h |
|
S |
Автоматик ўчиргич |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
S |
Ажратгич |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
S |
Ерга улаш қурилмаси |
Ёқилган, ўчирилган, нейтрал, носоз |
|
A |
Трансформаторни ҳимоя орқали ўчириш — жамланма сигнал |
Ёқилган/ўчирилган |
|
* Электр энергиясини узатиш тизимига уланиш нуқтасидаги ҳисоб-китоб. |
||
|
9. Электр энергиясини сақлаш тизимлари |
||
|
SP |
Актив қувватининг белгиланган ўрнатмаси |
MW («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
SP |
Кучланишнинг белгиланган ўрнатмаси |
kV |
|
SP |
Реактив қувватининг белгиланган ўрнатмаси |
MVAr («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
SP |
Қувват коэффициентининг белгиланган ўрнатмаси |
|
|
A |
Актив қувватининг белгиланган ўрнатмасининг индикацияси |
Жойидан/масофадан |
|
A |
Кучланишнинг белгиланган ўрнатмасининг индикацияси |
|
|
A |
Реактив қувватининг белгиланган ўрнатмасининг индикацияси |
Жойидан/масофадан |
|
A |
Қувват коэффициентининг белгиланган ўрнатмасининг индикацияси |
Жойидан/масофадан |
|
M |
Актив қувватининг белгиланган ўрнатмасига тескари алоқа маълумоти |
MW («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Кучланишнинг белгиланган ўрнатмасига тескари алоқа маълумоти |
kV |
|
M |
Реактив қувватининг белгиланган ўрнатмасига тескари алоқа маълумоти |
MVAr («-» истеъмол, «+» етказиш) |
|
M |
Қувват коэффициентининг белгиланган ўрнатмасига тескари алоқа маълумоти |
|
|
M |
Генераторнинг базавий актив қуввати |
MW |
|
M |
Иккиламчи ростлашнинг ўзгариш тезлиги |
MW/дақ |
|
M |
Мақсадли актив қувват |
MW |
|
M |
Кучланиш регуляторининг статик ҳолати |
% |
|
M |
Иккиламчи ростлашда максимал актив қувват |
MW |
|
M |
Иккиламчи ростлашда минимал актив қувват |
MW |
|
M |
Учламчи ростлашда максимал актив қувват |
MW |
|
M |
Учламчи ростлашда минимал актив қувват |
MW |
|
A |
AGC (автоматик ишлаб чиқаришни бошқариш) ҳолати* |
Ёқилган/ўчирилган |
|
IC |
AGC имрульслари* |
Юқори/пастки |
|
A |
Бирламчи бошқарув ҳолати |
Ёқилган/ўчирилган |
|
* фақат иккиламчи ростлашда иштирок этувчи электр энергиясини сақлаш тизимлари учун |
||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: Реал вақт режимида маълумотлар алмашинувида қуйидаги шартли белгилардан (қисқартма) фойдаланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishM — ўлчов;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishS — ҳолат (статус);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishA — сигнал (огоҳлантириш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishC — кўрсатма;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIM — импульс ўлчовлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishSP — белгиланган ўрнатма;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIC — импульс кўрсатмаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
12-ИЛОВА
12-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish110 kV ва ундан паст кучланишли шиналарга уланишда генерацияловчи модулларнинг, тизим частотаси ўзгаришларининг турли диапазонларида актив қувват ишлаб чиқариш қобилияти
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
f |
47,0 — 48,0 Нz |
48,0 — 49,0 Нz |
49,0 — 52,0 Нz |
|
U |
|||
|
0,9 Unom — 1,15 Unom |
P > 0,95 Pnom |
P >0,975 Pnom |
P = Pnom |
|
0,85 Unom — 0,9 Unom |
P> 0,875 Pnom |
P> 0,875 Pnom |
P> 0,875 Pnom |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishU — уланиш нуқтасидаги кучланиш;;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishf — электр энергетика тизимидаги частота;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPnom — генерацияловчи модулнинг номинал актив қуввати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUnom — объект уланган электр тармоғининг номинал кучланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish220 ва 500 kV кучланишли шиналарга уланишда генерацияловчи модулларнинг, тизим частотаси ўзгаришларининг турли диапазонларида актив қувват ишлаб чиқариш қобилияти
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
f |
47,0 — 48,0 Нz |
48,0 — 49,0 Нz |
49,0 — 52,0 Нz |
|
U |
|||
|
0,95 Unom — 1,1 Unom |
P > 0,95 Pnom |
P >0,975 Pnom |
P = Pnom |
|
0,90 Unom — 0,95 Unom |
P> 0,875 Pnom |
P> 0,875 Pnom |
P> 0,875 Pnom |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishU — уланиш нуқтасидаги кучланиш;;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishf — электр энергетика тизимидаги частота;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPnom — генерацияловчи модулнинг номинал актив қуввати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishUnom — объект уланган электр тармоғининг номинал кучланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
13-ИЛОВА
13-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергетика тизимида частотанинг ҳаддан ташқари кўтарилишида актив қувватни камайтириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆P — актив қувват ўзгариши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPn — синхрон генерацияловчи модулнинг актив қуввати ёки қайта тикланувчи энергия манбалари учун уланиш нуқтасидаги жорий актив қувват;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆f — ягона электр энергетика тизими частотаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆f/∆fр — частота ўзгариши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
14-ИЛОВА
14-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГенерацияловчи модулларнинг кучланишни ростлаши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
15-ИЛОВА
15-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПаст частотада актив қувватни ошириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆P — актив қувват ўзгариши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishPn — синхрон генерацияловчи модулнинг актив қуввати ёки қайта тикланувчи энергия манбалари учун уланиш нуқтасидаги жорий актив қувват;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆f — ягона электр энергетика тизими частотаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish∆f/∆fр — частота ўзгариши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
16-ИЛОВА
16-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚайта тикланувчи энергия манбаларининг P-Q/Pmax характеристикаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishP — актив қувват;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQ/Pmax — реактив қувватнинг актив қувватга нисбатан ўзгариши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
17-ИЛОВА
17-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНормал иш режимида кучланишни ростлаш ва ташқи таъсирлар содир бўлганда кучланишни ушлаб туриш тамойили
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
18-ИЛОВА
18-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергиясини сақлаш тизимлари учун оптимал иш режими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
19-ИЛОВА
19-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПаст кучланишли тармоқларга уланган электр энергиясини сақлаш тизимларининг иш режими
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВ ҳудуд чегарасида тармоққа уланган ҳолда қолиш мажбурий;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishА ва С ҳудудлар чегараларида тармоқдан узулишга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
20-ИЛОВА
20-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергиясини сақлаш тизимларига LFSM-O бўйича талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish––– ишлаб чиқариш режими (разрядланиш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish······ юқори частота
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish- - - истеъмол режими (зарядланиш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
21-ИЛОВА
21-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергиясини сақлаш тизимларига LFSM-U бўйича талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish––– ишлаб чиқариш режими (разрядланиш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish- - - истеъмол режими (зарядланиш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish ······ юқори частота
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
22-ИЛОВА
22-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергиясини сақлаш тизимлари учун реактив қувватга бўлган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishР/Рn — актив қувват ўзгариши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQ/Pn — актив қувват ўзгаришига мос равишда реактив қувват ўзгариши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
23-ИЛОВА
23-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭлектр энергиясини сақлаш тизимининг максимал актив қувват ишлаб чиқаришидаги реактив қувват
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМагистрал электр тармоқларидан фойдаланиш қоидаларига
24-ИЛОВА
24-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизимда ростлаш учун зарур захиралар ҳажмини ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУСЛУБИЁТИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Иккиламчи ростлаш захирасининг зарур ҳажмини аниқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ягона электр энергетика тизимида юклама (актив қувват)ни ва частотани ростлашнинг умумий захираси иккиламчи ростлаш (частотани автоматик ростлаш захираси — ЧАРЗ) ва учламчи ростлаш захираси (частотани қўлда ростлаш захираси — ЧҚБЗ) йиғиндисидан иборат.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Келгуси йил учун тизим бўйича иккиламчи ростлашнинг умумий талаб этилувчи захираси ойлар кесимида, юкламани максимал ва минимал бўлмаган даврлари учун алоҳида ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Юкламанинг максимал даври — иш куни, дам олиш куни ёки байрам кунига боғлиқ бўлмаган ҳолда ҳар куни соат 06:00 дан 24:00 гача, юкламанинг минимал даври — иш куни, дам олиш ёки байрам кунига боғлиқ бўлмаган ҳолда, ҳар куни соат 00:00 дан 06:00 гача белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Ягона электр энергетика тизими учун иккиламчи ростлашнинг зарурий захирасини аниқлашда электр энергетика тизимининг амалдаги юкламани ростлаш талаблари (қайта тикланувчи энергия манбаларининг интеграцияси, истеъмол ва ҳоказолар) ва Марказий Осиё бирлашган энергетика тизимида ростлашнинг умумий ёки бўлинувчи захираларнинг келишилган чораларини эътиборга олиш керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Иккиламчи ростлаш захираси қуйидаги маълумотлар асосида ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТизими оператори томонидан тақдим этиладиган, ўтган 12 ой давомида электр энергетика тизимидаги ҳар соатлик юклама (истеъмол) бўйича расмий маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishистеъмолнинг кутилаётган (прогноз) ўзгариши асосида аниқланувчи истеъмолнинг кутилаётган ўзгариш коэффициентлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Иккиламчи ростлаш учун захира қуввати кун (сутка) давомида юклама максимал ва минимал даврлари учун алоҳида, ҳар ой ҳисобланади. Келгуси йилнинг ҳар ойлик захираларни ҳисоблаш жорий йилнинг июнь ойи бошида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Иккиламчи ростлашнинг зарур захираларини қуйидаги алгоритм асосида ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) электр энергетика тизимида ҳар соатлик юкламалар тўғрисидаги расмий маълумотлар максимал юкламанинг ўзгариш коэффициентига кўпайтирилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) келгуси календарь йилнинг барча ойи учун қуйидагилар ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаксимал юклама даври учун истеъмолнинг меъёрлаштирилган максимал қийматлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюклама минимал даври учун истеъмолнинг ўртача қийматлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМаксимал ва минимал юклама даврлари учун ҳар ойлик ҳисобланувчи қийматлар қуйидаги эмпирик формула орқали иккиламчи ростлашнинг талаб этилувчи захирасини ҳисоблаш учун қўлланилади
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда доимий қийматлар a=15 MW ва b=150 MW га тенг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Максимал юклама даврлари учун меъёрлаштирилган максимал истеъмолни аниқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Максимал даврларда иккиламчи ростлаш учун зарурий захира қувватини аниқлаш учун максимал юкламанинг меъёрлаштирилган қиймати қўлланилади, у қуйидаги алгоритм бўйича ҳар ой учун ҳисоблаб чиқилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) максимал юкламанинг даври учун ҳар соатлик истеъмол қийматлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) ҳар соатлик истеъмол қийматлари камайиб бориш тартибида сараланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) максимал ҳар соатлик истеъмолдан минимал ҳар соатлик истеъмолга ўтишда, қуйидаги амалиёт бажарилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish(n + k) жорий қиймат (n) ва оралиқ қиймат (k) орасидаги фарқ (r) кузатилади r = Ln — Ln+k ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«r» фарқ олдиндан белгиланган қийматдан кам ёки тенг бўлса, юкламанинг жорий қиймати (n) меъёрлаштирилган максимал қийматга тенг бўлади ва амалиёт якунланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLmax = Ln.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкузатилаётган «r» фарқ олдиндан белгиланган қийматдан катта бўлса, ҳисоб-китоблар сатрдаги кейинги қиймат бўйича такрорланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Коэффициентлар қийматлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishk = 5 — фарқни ташкил этувчи юклама қийматлари орасидаги кўрсаткич;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishrmax = 10 MW — меъёрлаштирилган максимал қийматни аниқлаш учун қўлланилувчи олдиндан белгиланган қиймат.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Юкламанинг минимал даврида меъёрлаштирилган максимал истеъмолни аниқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Минимал даврларда иккиламчи ростлаш учун зарурий захира қувватини аниқлаш учун максимал юкламанинг меъёрлаштирилган қиймати қўлланилади, у қуйидаги алгоритм бўйича ойлар кесимида ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаълум календарь ойнинг минимал юклама даври учун ҳар соатлик истеъмол қийматлари олинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishминимал юклама давр учун истеъмолнинг ўртача ойлик қиймати барча қийматларни умумлаштириш ва иштирок этувчи қийматларнинг сонига бўлиш йўли билан ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishL — минимал юклама даври учун ўртача ойлик қиймат;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishLi — минимал юклама даври учун индивидуал ҳар соатлик истеъмол қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishn — календарь ой учун минимал юклама давридаги соатлар сони.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Юқорида тақдим этилган иккиламчи ростлашнинг захира қийматлари фақат электр энергетика тизимидаги истеъмолининг (юкламанинг) ўзгариши асосида ҳисобланади ва бу аниқ детерминацияланган ёндашув ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Электр энергетика тизимида қайта тикланувчи энергия манбаларидан электр энергиясини ишлаб чиқарилиши интеграциясининг маълум даражасида, масалан қайта тикланувчи энергия манбаларидан электр энергиясини ишлаб чиқариш умумий генерациядаги ҳиссаси 3 фоиздан юқори бўлганида, кўрсаткичларга қайта тикланувчи энергия манбаларидан электр энергияси ишлаб чиқарилишининг эҳтимолий ўзгаришини инобатга олган ҳолда тузатиш киритилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Учламчи ростлаш захирасининг зарур ҳажмини аниқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Ягона электр энергетика тизимида учламчи ростлаш захирасининг зарур ҳажми тизимда мавжуд генерацияловчи модулларнинг максимал чиқишдаги қувватини ҳисобга олган ҳолда аниқланади. Яъни битта шинага уланган максимал истеъмол талаби ҳамда бошқа тизимларнинг операторлари билан учламчи захирани биргаликда қўлланилиши ва улар билан алмашиниш тўғрисидаги ҳудудий келишувларни ҳисобга олган ҳолда белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Иккиламчи созлаш симметрик равишда ростлашни ± диапазони билан аниқланса, учламчи ростлаш юқори ва пастки ростлаш учун алоҳида аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Учламчи ростлашнинг зарур захираларини аниқлаш учун қуйидаги бошланғич маълумотлардан фойдаланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкатта қувватли генерацияловчи модулларнинг уланиш нуқтасидаги электр энергияси етказиб бериш (чиқишдаги қувват) бўйича ўтган йиллардаги маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishйирик истеъмолчилар ва подстанцияларда юкламаси юқори бўлган шиналар бўйича ўтган йиллардаги маълумотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсинхрон зонадаги келишилган умумий учламчи ростлаш захиралари бўйича маълумотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Энг катта қувватли генерацияловчи модулни тармоқдан узилишини қоплаш учун электр энергетика тизими бўйича учламчи ростлашнинг ортиб борувчи захираси генерацияловчи модулларга техник хизмат кўрсатиш дастурини ҳисобга олган ҳолда ҳар ой ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Қоидага кўра юқорига учламчи ростлашнинг захираси камида тизимидаги энг катта қувватли генерацияловчи модулнинг йўқотилиши (ишдан чиқиши)га тенг бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Пастловчи учинчи даражали ростлаш захираси камида энг катта қувватли истеъмолчи юкламасига ёки битта шинага уланган йирик истеъмолчилар юкламалари йиғиндисига (узатиш тизимида битта носозлик сабабли юзага келиши мумкин бўлган энг катта йўқотиш) тенг бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Ушбу қийматларга Марказий Осиё бирлашган энергетика тизимида асосий генерацияловчи модулларнинг тармоқдан узилишини қоплаш учун умумий учламчи захира тўғрисида келишувларга (агар улар кўзда тутилган бўлса) мувофиқ ўзгартириш киритилиши мумкин.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 08.07.2024 й., 09/24/338/0479-сон; 05.01.2026 й., 09/26/850/0011-сон)