Ҳужжат кучини йўқотган 23.03.2006 16.12.2000 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 991
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг Низоми, 16.12.2000 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 991
Kuchga kirish sanasi
26.12.2000
Ҳужжат кучини йўқотган 23.03.2006
Ҳужжат 26.12.2000 00 санаси ҳолатига
Амалдаги версияга ўтиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Ўзбекистон Республикаси
Марказий банки
Бошқаруви томонидан

«ТАСДИҚЛАНДИ»
(Баённома 16/4)

2000 йил 2 сентябрда
478-сон

«КЕЛИШИЛГАН»

Ўзбекистон Республикаси
Фан ва техника
Давлат комитетининг раиси

П.Ҳабибуллаев

2000 йил 6 декабрь

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ТИЖОРАТ БАНКЛАРИДА ВА МАРКАЗИЙ БАНК ҲИСОБ-КИТОБ КАССА МАРКАЗЛАРИДА ЭЛЕКТРОН ИМЗО ВА ШИФРАЦИЯ КАЛИТЛАРИДАН ФОЙДАЛАНИШ ТАРТИБИ ТЎҒРИСИДА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
низом
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2000 йил 16 декабрда 991-сон билан давлат рўйхатидан ўтказилган]
 LexUZ шарҳи
Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2006 йил 17 январдаги 1/10-сонли «Ўзбекистон Республикаси банк тизимида электрон рақамли имзо ва шифрлаш калитларидан фойдаланиш тартиби тўғрисидаги Низомни тасдиқлаш тўғрисида»ги қарорига (рўйхат рақами 1553, 13.03.2006 й.) мувофиқ ўз кучини йўқотган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1.2. Мазкур ҳужжат Ўзбекистон Республикаси Марказий банки глобал тармоғи орқали ёпиқ турдаги ахборотларнинг узатилиши ва қабул қилинишида электрон маълумотларни муҳофаза қилиш, электрон имзо, шифрация калитларидан фойдаланиши ва уларнинг сақланишини тўғри ташкил этиш тартибини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1.3. Барча глобал тармоқ иштирокчилари (банклари) учун мазкур тартибга риоя қилиниши мажбурийдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Асосий тушунчалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.1. Мазкур Низомни баён этишда қуйидаги қисқартма ва тушунчалардан фойдаланилди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Электрон имзо — криптографик методлар ёрдамида электрон ҳужжатларнинг муаллифлик ва асллигини ишончли аниқлаш учун ишлатувчи белгилар кетма-кетлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Электрон идентификатор — электрон имзони ўз ичига олган жисмоний қурилма.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Шифрлаш — ахборотни махсус алгоритм ёрдамида ўзгартириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Шифрация калити — ахборотларни шифрлаш ва шифрадан ечиш учун ишлатиладиган белгилар кетма-кетлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёпиқ турдаги электрон ахборотлар — Марказий банк томонидан электрон тўлов тизимида узатилаётганда шифрланиши ва электрон имзо билан муҳофазаланиши зарур деб топилган электрон ахборотлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бош муҳосиб электрон имзоси — банкларда электрон тўлов ҳужжатларини тасдиқлаш учун қўлланиладиган электрон имзо.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Захира электрон имзо — Бош муҳосиб электрон имзоси ишдан чиққанда вақтинча қўлланиладиган электрон имзо.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Электрон имзо ва шифрация калитларининг қўлланилиши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3.1. Электрон имзо ва шифрация калитлари ёпиқ турдаги электрон ахборотларнинг аслига тўғрилигини таъминлаш ва ташқи муҳит таъсиридан муҳофазалаш мақсадида қўлланилади. Бош муҳосиб электрон имзоси электрон идентификатор ёки бошқа турдаги махсус қурилма бўлиши керак. Марказий банк электрон тўлов тизими орқали узатилаётган ёпиқ турдаги электрон ахборот махсус техник-дастурий муҳофазалаш қурилмаси ёрдамида электрон имзо ва шифрация калитлари қўлланилган ҳолда муҳофазаланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Электрон имзо ва шифрация калитларини вужудга келтириш ва тарқатиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4.1. Электрон имзо шифрация калитлари Марказий банк Ҳудудий Бош бошқармаларнинг ваколатига эга бўлган бўлими томонидан махсус дастурлар ёрдамида вужудга келтирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4.2. Марказий банк Ҳудудий Бош бошқармаларнинг ваколатига эга бўлган бўлими электрон имзо ва шифрация калитлари тарқатилиши ҳақида раҳбарларига олдиндан хат берадилар. Ушбу хатда электрон имзо ва шифрация калитларини тарқатиш ва ишга тушириш муддатлари кўрсатилган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Шифрация ва электрон имзо калитларини созлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.1. Шифрловчи ва электрон имзо билан тасдиқловчи дастурий мажмуа ёпиқ турдаги ахборотни қайта ишловчи ёки ахборотни электрон тўлов тизими орқали узатувчи ва қабул қилувчи дастур таркибида ишлашини банкларда дастур ишлаб чиқарувчилар томонидан таъминланади. Белгиланган даврда электрон имзо ва шифрация калитлари ўзгартирилганда созлаш ишларини амалга ошириш банк ходимлари (дастурчи, оператор) томонидан қўлланилаётган тегишли дастурнинг йўриқномаси бўйича амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Электрон имзо ва шифрация калитларидан фойдаланиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6.1. Марказий банк электрон тўлов тизими орқали амалга ошириладиган ёпиқ турдаги электрон ахборотлар электрон имзо билан тасдиқланган ва шифрланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6.2. Электрон имзо билан тасдиқланмаган ёпиқ турдаги электрон ахборотлар ишлаш учун қабул қилинмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6.3. Электрон тўлов тизими иштирокичиси ўзидан жўнатилган ёпиқ турдаги электрон ахборотнинг электрон имзосиз ёки электрон имзоси мос келмаганлиги тўғрисида маълумот олганда, зудлик билан муаммони ҳал этиши ва ёпиқ турдаги электрон ахборотни қайтадан жўнатиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6.4. Бош муҳосиб электрон имзоси ва захира электрон имзо сейфда сақланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6.5. Электрон архивлар учун жавобгар ходим муддати тугаган ёки кучини йўқотган шифрлаш калитларини ташқи сақловчи қурилмага кўчириб, архивлаштириш шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6.6. Бош муҳосиблар Марказий банкдан олган янги электрон имзонинг кучга киргунига қадар аввалги электрон имзодан фойдаланадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6.7. Ёпиқ турдаги электрон ахборотни тегишли электрон имзо билан тасдиқлаш имконияти бўлмаганда ( масалан: электрон имзо бузилганда) банкнинг бош муҳосиби томонидан Марказий банк Ҳудудий Бош бошқармаларнинг ваколатига эга бўлган бўлимига аввал телефон орқали, сўнгра ёзма равишда маълумот беради. Ушбу маълумотда электрон имзонинг бузилиши сабаблари аниқ кўрсатилади ва «захира дискетаси» ёки «захира электрон идентификатор» дан фойдаланишга рухсат сўралади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6.8. Захира электрон имзодан уч кундан узоқ муддатда фойдаланиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6.9. Банк электрон имзони (электрон имзо калити бузилганда, йўқотилганда ва бошқа, шу каби ҳолатларда) белгиланган даврдан ташқари янгилаши учун Марказий банк Ҳудудий Бош бошқармаларнинг Ахборотни муҳофаза қилиш шуъбасига тушунтириш хати билан ёзма мурожаат қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6.10. Электрон имзодан мазкур низом асосида фойдаланиш ва унинг сақланиши учун глобал тармоқ иштирокчиси раҳбарияти жавобгардирлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банк раиси Ф. МУЛЛАЖОНОВ
(Ўзбекистон Республикаси вазирликлари, давлат қўмиталари ва идораларининг меъёрий ҳужжатлари ахборотномаси, 2000 й., 24-сон)