Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизматининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲаво ва ер усти транспортларида умумий овқатланишни ташкил этишга қўйиладиган гигиеник талабларни (0041-22-сон СанҚваН) тасдиқлаш тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2023 йил 13 январда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 135]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикасининг «Аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги тўғрисида»ги Қонуни ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 25 июлдаги ПФ-6035-сон «Коронавирус пандемиясини юмшатиш, аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги ва саломатлигини сақлаш тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармонига мувофиқ, Ўзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизмати қарор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ҳаво ва ер усти транспортларида умумий овқатланишни ташкил этишга қўйиладиган гигиеник талаблар (0041-22-сон СанҚваН) иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. «Ўзбекистон ҳаво йўллари» миллий авиакомпанияси ҳаво кемаларининг авиайўловчилари ва экипаж аъзолари учун борт таомларини ташкиллаштиришга оид гигиеник талаблар (0263-09-сон СанҚваН) ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги билан келишилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизмати бошлиғи Б. ЮСУПАЛИЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2022 йил 13 декабрь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКелишилди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТранспорт вазири И. МАХКАМОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2022 йил 8 ноябрь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизматининг 2022 йил 13 декабрдаги 41-сон қарорига
ИЛОВА
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲаво ва ер усти транспортларида умумий овқатланишни ташкил этишга қўйиладиган гигиеник талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари (бундан буён матнда санитария қоидалари деб юритилади) ички ва халқаро қатновларни амалга оширувчи ҳаво кемалари, темир йўл ва халқаро автомобиль транспортларда борт таомларни (бундан буён матнда борт таомлари деб юритилади) ташкил этишга ва уларнинг технологиясига қўйиладиган талабларни белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Мазкур санитария қоидаларида қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishборт таомлари ишлаб чиқариш корхонаси — борт таомларини ишлаб чиқариш, сотиб олиш, қисқа муддатли сақлаш ва тарқатиш (сотиш), шу жумладан истеъмолчиларнинг (мижозларнинг) буюртмалари бўйича таомларни етказиб беришга мўлжалланган умумий овқатланиш корхонаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishборт таомлари маҳсулотлари — ҳаво кемалари, темир йўл ва халқаро автомобил транспортларида фойдаланиладиган озиқ-овқат маҳсулотлари, борт таомлари ишлаб чиқариш корхонаси томонидан ишлаб чиқарилган умумий овқатланиш маҳсулотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishборт таомлари технологияси ва уларни ташкил этиш — борт таомлари маҳсулотларини ишлаб чиқариш ва етказиб беришда қўлланиладиган ҳаракатлар, жараёнлар ва материаллар мажмуи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishборт таомлари маҳсулотларини интенсив совутиш — борт таомлари маҳсулотларининг сифатини сақлаб қолиш ва сақлаш муддатини ошириш учун махсус совутиш ускуналарида амалга ошириладиган 0°C дан + 2°C гача тез совутиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishборт таомлари маҳсулотларини музлатиш — борт таомлари маҳсулотларининг ҳароратини 0°C дан -18°C гача, узоқ вақт давомида унинг яроқлилик жиҳатидан хавфсизлигини таъминлашга қаратилган технологик қайта ишлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishборт таомлари рациони — авиакомпаниялар ёки бошқа буюртмачиларнинг талабига мувофиқ йўловчилар ва экипаж аъзолари учун тайёр таомлар ва/ёки пазандалик, қандолат ва нон маҳсулотлари ҳамда харид қилинадиган маҳсулотларнинг тўплами;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishборт таомлари рационлари учун маҳсулотларни тақсимлаш — тайёр озиқ-овқат маҳсулотлари, борт таомлари ва маҳсулотларнинг оғирлиги бўйича қисмлар (порциялар)га ажратиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishборт таомлари рационларини жамлаш — авиакомпаниялар ва бошқа буюртмачиларнинг хусусиятларига мувофиқ борт таомлари қўйилган патнисларни сервировкалаш ва уларни жамлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishборт таомлари қўйилган патнисларни сервировкалаш — озиқ-овқат маҳсулотларини, борт идишларни жойлаштириш ва авиакомпаниялар ва бошқа буюртмачиларнинг хусусиятларига мувофиқ борт таомлари патнисларини безаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсовуқликни сақлаш камераси — ҳаво ҳарорати 6°C дан юқори бўлмаган буфет-ошхона жиҳозларига жойлаштирилган, жамланган борт таомлари маҳсулотлари қисқа вақт давомида сақловчи совуқлик камераси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Борт таомларини тайёрлаш корхоналари ушбу санитария қоидалари талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Борт таомларини ишлаб чиқарадиган корхоналар таомларни ўз вақтида ва сифатли етказиб беришни таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Борт таомларини ишлаб чиқариш корхоналари ҳудудини тоза сақлаш, сув таъминоти ва канализацияси тармоқларининг тўғри ташкиллаштирилганлигига эътибор бериш, борт таомларини ишлаб чиқариш корхоналарида ишловчи ходимларининг меҳнат шароитлари, ишлаб чиқариш биноларининг санитария ҳолатига риоя қилиш, хом ашёни ташиш, қабул қилиш, сақлаш ва қайта ишлаш, борт таомлари ва ичимликларни тайёрлаш, зарарсизлантириш тадбирлари, борт таомларини ишлаб чиқариш корхоналарида ишловчи ходимлари ва борт кузатувчиларининг дастлабки ва даврий тиббий кўрикдан ўтиши, уларни гигиеник тайёргарликдан ўтказиш, ишлаб чиқариш назоратини ташкил этиш амалдаги техник жиҳатдан тартибга солиш ҳужжатларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Ички ва халқаро қатновларни амалга оширувчи транспортлар томонидан борт таомларини қабул қилиш, сақлаш, сифати ва хавфсизлигини таъминлаш ҳамда айланмаси ушбу санитария қоидаларига мос бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Асбоб-ускуналар, инвентар, идишлар, ечиладиган ошхона-буфет жиҳозларига қўйиладиган гигиеник талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Технологик ва ишлаб чиқариш асбоб-ускуналари, инвентарлари, ечиладиган ошхона-буфет жиҳозлари, ошхона анжомлари ва идишлар, қадоқлаш, ёрдамчи материалларидан тайёрланган маҳсулотлар ва улардан қатновда овқатланишни ташкил этиш ҳамда бортда фойдаланиш учун мўлжалланган маҳсулотлар, шунингдек, бир марталик қадоқлаш маҳсулотлари, шахсий иккинчи нонушта ва тушлик учун маҳаллий ва хорижда ишлаб чиқарилган қутилар озиқ-овқат маҳсулотлари учун хавфсиз ва токсик бўлмаган материаллардан тайёрланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Ечиладиган ошхона-буфет жиҳозлари (патнислар, ярим патнислар, ичимлик идишлари, қутилар, контейнерлар, термоконтейнерлар, совутгичли сумкалар, электр қайнатгичлар, контейнерсиз аравачалар ва бошқалар) техник талабларга мувофиқ ишлаб чиқарилади ҳамда тузилиши бўйича осон тозаланиши ва ювилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНосоз, шакли бузилган контейнерлар, қайнатгичлар, сепараторлар, қутилар, чети учган, дарз кетган, юзасида ёриқлари бўлган идишлардан фойдаланилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Ечиладиган ошхона-буфет жиҳозлари (контейнерлар ва электр қайнатгичлар) озиқ-овқатнинг ташиш вақтида ифлосланишини олдини олиш учун маҳкам ёпилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Технологик ва ишлаб чиқариш асбоб-ускуналари ҳамда жиҳозларини санитар тозалаш (ювиш ва зарарсизлантириш) ҳар бир турдаги асбоб-ускуналар бўйича фойдаланиш йўриқномасига ва ушбу санитария қоидалари талабларига мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Борт таомлари ассортиментига қўйиладиган гигиеник талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Борт таомлар ва ичимликлар (бундан буён матнда маҳсулот деб юритилади) тайёрлашда, шунингдек хом ашёни сақлашда ушбу санитария қоидалари ва ишлаб чиқариш корхоналари томонидан тасдиқланган технологик йўриқнома талабларига ҳамда озиқ-овқат маҳсулотларининг яроқлилик муддатига эътибор берилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Борт таомлари ассортиментига асосан ишлаб чиқарилган маҳсулотлар авиакомпаниялар ёки бошқа буюртмачилар томонидан тасдиқланган технологик йўриқномаларга мувофиқ тайёрланади. Маҳсулотни тайёрлаш технологиясига ўзгартириш киритилганда ҳамда таомларнинг ассортименти кенгайтирилганда технологик йўриқномаларга ўзгартиришлар киритилади ва қайта тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Қайтиш рейслари учун борт таомлари ассортименти ҳаво ва ер усти транспорт турини, қатнов давомийлигини, мавжуд ва ишлайдиган ошхона-буфет жиҳозларини ҳисобга олган ҳолда тузилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Экипаж аъзолари учун тўлиқ ва хилма-хил овқатланишни таъминлаш мақсадида 10 — 14 кунлик меню ишлаб чиқилади ва борт таомлар ассортименти йўловчиларининг рационидан фарқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Экипаж аъзоларига турли хилдаги озиқ-овқат рационлари, шу жумладан, индивидуал буюртмаларни таъминлаш тавсия этилади. Экипаж учун озиқ-овқат рационлари тайёрлашда нўхат, маккажўхори, ловия, шолғом, қовун, тарвуз, ўрик, олхўри, қўзиқорин, ошпазлик мойлари, квас, карам ва тузланган бодринг киритилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Ҳаво кемалари, темир йўл ва халқаро автомобил транспортларида экипаж учун ечиладиган ошхона-буфет жиҳозлари бўлмаганда, махсус тайёрланган консервант маҳсулотлари берилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Юқумли касалликлар ва оммавий озиқ-овқатдан заҳарланишнинг олдини олиш мақсадида борт таомлари ассортиментига қуйидагилар киритилишига йўл қўйилмайди (мазкур санитария қоидаларининг 1-иловасида кўрсатилган ҳолатлар бундан мустасно):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўғрама гўшт ва қиймадан тайёрланган гўшт маҳсулотлари, шунингдек, соусли таомлар ва паштетлар, сувда пиширилган колбаса, нон маҳсулотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўсимлик ёғи, маянез ёки бошқа соус қўшилган салатлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкремли пирожнийлар (пиширилган, творогли, қаймоқли, тухум оқидан тайёрланган кермлар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1 литрдан ортиқ қадоқдаги шарбатлар ва бошқа шарбат маҳсулотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшифобахш минерал сувлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishселлофан қадоқдаги тайёр пазандачилик маҳсулотлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиссиқ ҳолатдаги тайёр таомларнинг сақланиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Ҳаво ва ер усти транспортларида совутиш ускуналари мавжуд бўлмаганда, борт таомлари ассортименти мазкур санитария қоидаларининг 1-иловасида кўрсатилган озиқ-овқат маҳсулотларининг яроқлилик муддатини инобатга олган ҳолда тузилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Борт таомлари рационини жамлаш, уларни ҳаво ва ер усти транспортларига этказишга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Борт таомларини ишлаб чиқариш корхоналарида қадоқлаш, сервировкалаш, рационларни жамлаш, қадоқлаш компонентлари ва маҳсулотларни жойдан-жойга кўчириш билан боғлиқ операциялар максимал даражада механизацияланиши талаб этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Маҳсулотлар буюртмаларга мувофиқ партиялар бўйича тайёрланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Иссиқлик билан ишлов беришдан ўтган ва кейинги сақлаш учун мўлжалланган барча маҳсулотлар + 65°C ҳароратга етганда, технологик жараён тугаган вақтдан бошлаб + 5°C гача тез совутилади. Қисмларга бўлинган идишларни тайёрлаш ва хизмат қилиш учун махсус тез совутиш музлатгичига жойлаштирилади. Тез совутиш вақти 1 соатдан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Борт таомларини порциялаш, иш юзаси совутилган столларда +16°C дан юқори бўлмаган ҳароратли хонада амалга оширилади. Ушбу хонада ходимларнинг иш вақти ишлаб чиқариш хоналарининг микроиқлимига қўйиладиган гигиеник талаблар билан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Борт таомларини қўлда сервировкалаш ва порциялаш бир марталик резина қўлқопларда амалга оширилади. Қўлқоплар фақат битта турдаги маҳсулот учун ишлатилади. Порциялаш ва сервировкалаш жараёнида махсус сервировкалаш воситалари максимал даражада қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Бир вақтнинг ўзида сервировкаланадиган порциялар сонини танлашда, хизмат қилиш вақтида бўлинган маҳсулотларнинг ҳарорати +10°C дан ошмаслиги лозим. Сервировкадан кейин ҳар бир таом дарҳол қадоқланади ва музлатгичга қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Контейнерлар ва аравачаларни сервировкалаш минимал вақт ичида, ҳарорати +6 °C дан ошмаган ҳолда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Барча маҳсулотлар, шу жумладан иссиқлик билан ишлов беришдан ўтказилмаганлари сервировка қилишдан ва порциялашдан олдин +5°C ҳароратгача совутилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Тез музлатилган тайёр овқатларни тайёрлаш уларни тайёрлашга қўйиладиган талабларга мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТез музлатилган тайёр таомлар 1 соат давомида -18° — -20°C гача бўлган ҳароратда музлатгичларда сақланади. Корхоналардан чиқарилган тайёр овқатлар маҳсулот ичи -18°C дан юқори бўлмаган ҳароратга эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСовутгич камералари техник жиҳатдан тартибга солувчи ҳужжатлар талабларига мувофиқ ҳарорат ва намлик шароитларини таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Тарелка ва патнисларга солинган совуқ таомлар учун мўлжалланган гастрономик маҳсулотлар контейнерларга жойлаштирилади, алоҳида махсус қадоқланган маҳсулотлар термоконтейнерларга ёки совутувчи модда (хладоагент) солинган совутгичли сумкаларга жойлаштирилади, рацион таркибий қисмлари алоҳида қадоқларга жойлаштирилиши мумкин. Озиқ-овқат қутиларини етказиб бериш учун контейнерларга жойлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Борт таомлари ишлаб чиқариш корхоналарида тайёр таомларни белгилашда маҳсулотни тайёрлаш санаси (ҳафта куни) ҳақидаги маълумотни ҳафтанинг кунларига мос келадиган рангли ленталар ёки пишириш санаси ва вақтини кўрсатиш учун рангли маркердан фойдаланилади, масалан: душанба — сариқ, сешанба — яшил, чоршанба — кўк, пайшанба — қизил, жума — жигарранг, шанба — тўқ сариқ, якшанба — оқ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Контейнерлар ва аравачаларни жамлаш ҳаво ва ер усти транспорти ҳаракатидан 3 соат олдин бошланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Қадоқланган маҳсулотлар (патнислар, озиқ-овқат қутилар, тушлик қутилари ва бошқалар) контейнер ва аравачаларга жойлаштиргандан сўнг, дарҳол эшиклари очиқ бўлган тайёр маҳсулотлар музлатгичларига ўрнатилади ҳамда ҳаво ва ер усти транспорти жўнаб кетгунга қадар унда сақланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Бортга жўнатилишдан олдин барча жиҳозларнинг эшиклари (контейнерлар, қутилар, термоконтейнерлар, совутгич сумкалар) муҳрланади ва уларга ёрлиқ ёпиштирилади ва қуйидагилар кўрсатилади: таркибининг номи, борт таомлари ишлаб чиқариш корхонасининг номи, қатнов рақами ва вақти, таомларининг яроқлилик муддати, шунингдек қатновни жамлаш учун масъул шахснинг муҳри ва имзоси. Ёрлиқлар қатнов охиригача сақланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Буфет пештахталарининг совутгичи бўлмаган ҳаво ва ер усти транспортларида борт таомлари жойлаштирилган контейнерлар ва аравачаларга жўнатилишдан олдин, аравачага — 2 kg, ярим аравачага — 1 kg ва ҳар 20 та контейнерга — 1 кгдан қуруқ муз жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭкипажлар учун тайёрланадиган борт таомлари алоҳида контейнерларга ва боксларга солиниб жамланади, устига «экипаж учун борт таомлар» белгиси қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБортда ечиладиган ошхона-буфет жиҳозлари ва музлатгич ускуналари мавжуд бўлганда ҳамда маҳсулотларнинг яроқлилик муддатига амал қилган ҳолда қатновлар вақтида экипаж аъзолари учун икки баравар миқдордаги иссиқ овқат берилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Бортда бериладиган идишлар ва анжомлар (санчиқи, қошиқ ва бошқалар) сони, бортдаги идишларнинг бир марта ишлатилишидан келиб чиққан ҳолда, борт таомларининг порция сонига мувофиқ жамланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИчимлик учун тоза идишлар захираси барча йўловчиларнинг сув ва бошқа ичимликларни 2-3 маротаба ичишини ҳисобга олган ҳолда жамланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Яхна ичимликлар идиши йўловчиларга таклиф қилишдан олдин артилади, ичида чўкма йўқлиги ва устида ёрлиғи мавжудлиги текширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Тайёрланган ва жамланган борт таомлари қисқа муддатли сақлаш хонасида — рационлар жамлаш хонаси ва рационларни бериш (экспедиция) хонаси орасида 15 дақиқа сақланиб, аравачаларга жойлаштирилади. Қутиларнинг ўлчамлари маълум бир қатнов учун керакли миқдорда пештахтали аравачалар ва контейнерсиз аравачаларни жойлаштириш имконини бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБокслардан борт таомлар солинган аравачалар экспедиция ҳамда юкни чиқарувчи ва туширувчи қия платформа орқали ташилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Ҳаво ва ер усти транспортларида борт таомларни сақлаш ва етказишга бўлган гигиеник талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Борт таомларини қабул қилиш махсус ажратилган борт кузатувчи томонидан амалга оширилади, муҳрларнинг мавжудлиги ва яроқлилик муддатига алоҳида эътибор берилади, ёрлиқларнинг тўғри тўлдирилганлигини текширилади. Юк хатида борт кузатувчиси таомларининг бортга қабул қилиш вақтини қайд этади. Муҳрлари бузилган контейнерлар ёки яроқлилик муддати ўтган маҳсулотлар бортга қабул қилинмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Озиқ-овқат солинган контейнерлар, идишлар, ичимликлар солинган сепараторлар, термослар ва сув қайнатгичи билан ечиладиган ошхона-буфет қурилмасига (ошхона) жойлаштирилади ҳамда мустаҳкам ўрнатилади. Уларни сақлашда юк бўлимлари ёки ушбу мақсадлар учун ажратилмаган жойлардан фойдаланилмайди. Ҳаво ва ер усти транспортининг ҳар бир тури тегишли ечиладиган жиҳозлар билан таъминланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Агар тўғридан-тўғри қатновда борт таомлари миқдори йўловчилар сонидан кўп бўлса, қўшимча порциялар олиб қўйилмайди, балки амал қилиш муддати тугагунга қадар қатновда тақдим этилади. Ортиб қолган борт таомлари ишлаб чиқариш корхоналарига қайтарилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Борт кузатувчилари таомларни тарқатишдан олдин қўлларини совун билан яхшилаб ювишлари ва махсус кийимларни кийишлари шарт. Қўлларни артиш учун бир маротабалик сочиқ (салфетка) лардан фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. Ҳаво ва ер усти транспортида контейнерлар (касалетка), сотейниклардаги борт таомлари махсус электр печларда 75° — 80°C ҳароратда иситилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚайтиш қатновида (иккинчи рацион) иссиқ овқат учун мўлжалланган тез музлатилган маҳсулотлар контейнерларда (касалетка) музлатгичда +5°C ҳароратда сақланиши ва тарқатилишидан олдин иситилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. Қатновдан олдин ювиб артилган столлар устига индивидуал патнислар ёки қутилар қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42. Борт таомлари ва озиқ-овқатлар солинган патнислар (борт таомлари рациони солинган қутилари) дарҳол йўловчиларга тарқатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43. Иссиқ борт таомларини бортда тарқатишда таомларнинг ҳарорати камида +65°C, совуқ борт таомлари эса камида +14°C ҳароратга эга бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44. Ишлатилган идишлар патнис устида, қадоқда қолади, контейнерларга жойлаштирилади; бир марта ишлатиладиган идишлар ва озиқ-овқат чиқиндилари пластик қопларга солинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИшлатилган идишларни йиғиб олгандан сўнг, буфет хонасининг столлари салфеткалар билан артилади. Бунинг учун борт кузатувчиларда идишларни ювиш учун махсус шимгичлар (губка) ёки чўткалар ва совун, белги қўйилган тоза салфеткалар бўлиши керак. Ишлатилган идишлар, жиҳозлар ва бошқалар ошхона-буфет хонасида алоҳида сақланади. Қатнов якунида тозалаш учун корхонага юборилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45. Ҳаво ва ер усти транспорти қатнови кечиктирилган тақдирда, йўловчиларни овқатлантириш учун бортдаги озиқ-овқат маҳсулотлари олиниб, муҳрланган ҳолда бошқа транспортга ёки борт таомлари ишлаб чиқариш корхонага, таомларнинг яроқлилик муддати тугашидан 2 соат олдин топширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46. Қатнов вақтида ишлатилмаган (қадоғи бузилмаган) янги сабзавот ва мевалар, консервалар (гўштли, балиқли, компотлар, шарбатлар ва бошқалар), қандолат маҳсулотлари (шоколад, печене, вафли), шакар, туз, қалампир, шунингдек ичимликлар, минерал сув ва вино кейинчалик ҳаво ва ер усти транспортларида тақдим этиш учун борт таомлари ишлаб чиқариш корхонага топширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47. Яроқлилик муддати ўтган озиқ-овқат маҳсулотлари ўз мақсади бўйича фойдаланишга берилмайди ва таъминотдан чиқарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-боб. Борт таомлари маҳсулотларининг хавфсизлиги ва назоратини таъминлашга қўйиладиган гигиеник талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. Борт таомлари ишлаб чиқариш корхонаси хом ашёни қабул қилишдан тайёр маҳсулотни сотишгача бўлган ишлаб чиқаришнинг барча технологик босқичларида озиқ-овқат маҳсулотлари хавфсизлигини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49. Борт таомлари ишлаб чиқариш корхоналарида маҳсулотларнинг сифати ва хавфсизлиги бўйича келишмовчиликлар юзага келганда синовдан ўтказиш учун ҳар куни таомлар рациони ва алоҳида таомлар таркибий қисмларининг назорат намуналарини тасодифий танлаш орқали амалга оширилади. Маҳсулотларнинг назорат намуналарини танлаш ва сақлаш ишлаб чиқарувчи томонидан белгиланган тартибда амалга оширилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50. Мазкур санитария қоидаларини ишлаб чиқувчилар рўйхати мазкур санитария қоидаларининг 2-иловасида келтирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲаво ва ер усти транспортларида умумий овқатланишни ташкил этишга қўйиладиган гигиеник талабларга
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСовутиш ускуналари билан жиҳозланмаган ҳаво ва ер усти транспортларида озиқ-овқат маҳсулотларининг яроқлилик муддати
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Т/р |
Маҳсулотларнинг номланиши |
Бортда 25° Сдан юқори бўлмаган даражада яроқлилик муддати |
|
Совуқ таомлар | ||
|
1. |
Мол гўшти ва парранда гўштидан колбаса ва тайёр пазандачилик маҳсулотлари: |
|
|
|
ярим дудланган, қайнатиб-дудланган, хом дудланган колбаса, кесилган гўшт |
4 соат |
|
|
қовурилган гўшт (ростбиф-қовурилган мол гўшти) порцияларга бўлинган |
маҳсулотда кўрсатилган белгиларга мувофиқ |
|
|
дудланган, дудлаб-пиширилган, печда пишган, порцияларга бўлинган товуқ филеси |
рейс вақт билан чекланган |
|
|
саноат индивидуал асептик қадоқдаги гўшт ва/ёки жигарли паштетлар |
маҳсулотда кўрсатилган белгиларга мувофиқ |
|
2. |
Хом сабзавотлардан салатлар (сабзи, бодринг, помидор, баргли салат, чучук қалампир, кўкатлар) ёки бир хил турдаги сабзавотлар, бутун ёки тўғралган ҳолда |
4 соат |
|
3. |
Мариновка қилинган, тузланган, сабзавотли салатлар ёки бир хил турдаги сабзавотлар, бутун ёки тўғралган ҳолда |
4 соат |
|
4. |
Балиқ маҳсулотлари |
|
|
|
балиқнинг турли хилдаги кўриниши тўғралган, суякдан ажратилган ҳолда |
4 соат |
|
|
остр ва лосос балиғининг увилдириғи (икраси) |
4 соат |
|
5. |
Сувда пишган тухум (пўстидан ажратилган ҳолда) маянез билан порцияларга бўлинган |
4 соат |
|
6. |
Сут маҳсулотлари: |
|
|
|
турли хилдаги қаттиқ пишлоқлар тўғраш учун |
6 соат |
|
|
эритилган пишлоқ саноат индивидуал ўрамда |
маҳсулотда кўрсатилган белгиларга мувофиқ |
|
|
қаймоқ, сут асептик ўрамда |
маҳсулотда кўрсатилган белгиларга мувофиқ |
|
7. |
Сариёғ, спредлар саноат индивидуал ўрамда |
маҳсулотда кўрсатилган белгиларга мувофиқ |
|
8. |
Саноат индивидуал ўрамдаги маҳсулотлар: |
|
|
|
чой, қаҳва, мураббо, вафли, печене, кекслар, шакар, конфет |
маҳсулотда кўрсатилган белгиларга мувофиқ |
|
|
зираворлар, туз, кетчуп, маянез, хантал |
маҳсулотда кўрсатилган белгиларга мувофиқ |
|
Иссиқ таомлар | ||
|
1. |
Қовурилган, печда пиширилган гўшт, порцияларга бўлинган, совутилган |
3 соат |
|
2. |
Майда бўлакли қовурилган гўшт, порцияларга бўлинган |
3 соат |
|
3. |
Иссиқлик билан ишлов бериш режимида тайёрланган қийма ва қийма гўшт маҳсулотлари: печларда камида 200° C ҳароратда белгиланган ҳароратга эришилгандан бошлаб 15 дақиқа давомида ва маҳсулотлар ичида камида 75° C ҳароратда 15 сония давомида |
3 соат |
|
4. |
Қовурилган, қайнатилган балиқ, порцияларга бўлинган совутилган |
3 соат |
|
5. |
Парранда гўшти қовурилган порцияларга бўлинган совутилган |
3 соат |
|
6. |
Совутилган палов |
3 соат |
|
7. |
Гарнирлар (соус, ёғ, туз қўшилмаган): қовурилган картошка, қайнатилган гуруч ва гречка, қовурилган сабзавотлар, макарон |
3 соат (эритиш пайтидан бошлаб) |
|
8. |
Тез музлатилган сабзавотли гарнирлар |
3 соат |
|
9. |
Қайтиш парвозларида овқатланиш учун мўлжалланган гўшт, парранда гўшти, балиқдан тайёрланган тез музлатилган тайёр овқатлар, порцияларга бўлинган |
4 соат |
|
10. |
«Тўғридан-тўғри парвоз» учун қуруқ кукунлар асосида тайёрланган соуслар |
тайёр бўлганидан бошлаб 2 суткагача |
|
Десертлар, ичимликлар, нон | ||
|
1. |
Мевали салатлар аралаштирилмагани |
6 соат |
|
2. |
Қандолатчилик маҳсулотлари (кремлилардан ташқари) |
2 соат |
|
3. |
Мевалар, майда резавор мевалар |
4 соат |
|
4. |
Нон маҳсулотлари |
24 соат |
|
5. |
Салқин ичимликлар (шу жумладан минерал сувлар, шифобахш сувлардан ташқари) |
маҳсулотда кўрсатилган белгиларга мувофиқ |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: борт таомларнинг яроқлилик муддати юклашдан олдин йиғиш тугаган пайтдан бошлаб транспорт бортида берилиш пайтигача бўлган оралиқда ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲаво ва ер усти транспортларида умумий овқатланишни ташкил этишга қўйиладиган гигиеник талабларга
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Ишлаб чиқувчилар рўйхати: | |
|
Тузувчилар: | |
|
С.Б. Шоумаров |
Фуқаро авиацияси объектларида Санитария-эпидемиологик осойишталик Маркази бош врачи, т.ф.н.; |
|
О.Л. Элинская |
Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрациялари ҳузуридаги Тиббиёт бош бошқармаси профилактика токсик-гигиена лабораторияси мудири, т.ф.д., кат.и.х.; |
|
А.Н. Шукуров |
Санитария-гигиена бошқармаси бошлиғи, т.ф.н.; |
|
Р.А. Касимов |
Санитария-гигиена бошқармаси бош мутахассиси, т.ф.н.; |
|
Э.А. Юлдашев |
Фуқаро авиацияси объектларида Санитария-эпидемиологик осойишталик Маркази овқатланиш гигиена санитария врачи. |
|
Тақризчилар: | |
|
Т.И. Искандаров |
Санитария, гигиена ва касбий касалликлар илмий-тадқиқот институти лаборатория мудири, т.ф.д., профессор, ЎзР Фанлар академияси академиги; |
|
Д.А. Зарединов |
Тиббиёт ходимларининг касбий малакасини ривожлантириш маркази гигиена кафедраси мудири, т.ф.д., профессор; |
|
Б.Ж. Қурбанов |
Ўзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизмати бошлиғининг ўринбосари, т.ф.д. |