1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.20.00.00 Энергетика / 09.20.02.00 Электротаъминот]
[ТСЗ:
1.Иқтисодиёт / Энергетика]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси электр станциялари ва тармоқларини техник эксплуатация қилиш қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Давлат ҳуқуқий сиёсатини амалга оширишда адлия органлари ва муассасалари фаолиятини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2020 йил 19 майдаги ПФ-5997-сон Фармонига мувофиқ Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Қуйидагиларни назарда тутувчи Ўзбекистон Республикаси электр станциялари ва тармоқларини техник эксплуатация қилиш қоидалари 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин ва расмий эълон қилинган кундан бошлаб амалга киритилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
идоравий мансублиги ва ташкилий-ҳуқуқий шаклидан қатъи назар, барча энергетика объектлари, шунингдек, уларга тааллуқли ишларни бажарувчи илмий-тадқиқот, лойиҳалаш, қурилиш-монтаж, таъмирлаш ва созлаш ташкилотлари ҳамда уларнинг ходимлари учун мажбурий бўлган техник эксплуатация қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетика объектларининг ускуна ва қурилмалари ҳамда иншоотларини эксплуатацияга қабул қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетика объектларининг эксплуатациясини ташкил этиш устидан техник ва технологик назорат қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетика объектларига техник хизмат кўрсатиш, уларни таъмирлаш ва модернизация қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
табиатни муҳофаза қилиш талабларига риоя этилиши ҳамда техник эксплуатация қилиш қоидаларининг бажарилиши учун жавобгарлик.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни бир ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Вазирлар Маҳкамасининг «Сув хўжалиги ташкилотлари томонидан саноат ва энергетика ташкилотларига техник сув етказиб бериш бўйича кўрсатилган хизматлар учун ҳақ тўлаш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида» 2018 йил 12 декабрдаги 1008-сон қарорига2-иловага мувофиқ ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ёқилғи-энергетика ва кимё соҳаларини ривожлантириш масалалари бўйича ўринбосари — энергетика вазири Ж.Т. Мирзамахмудов зиммасига юклансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2022 йил 18 октябрь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
609-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 18 октябрдаги 609-сон қарорига 1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг электр станциялари ва тармоқларини техник эксплуатация қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҚОИДАЛАРИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ушбу Қоидалар энергетика объектларида қурилмалар, ускуналар, ишлаб чиқариш бинолари ва коммуникацияларини ишончли, хавфсиз ва самарали эксплуатация қилишни таъминлаш, шунингдек, уларни ишга яроқли ҳолатда сақлаб туришга доир талабларини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ушбу Қоидаларда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ягона электр энергетикаси тизими — электр энергиясини ҳосил қилувчи корхоналар, магистрал электр тармоқлари, ҳудудий электр тармоқлари мажмуи ва уларнинг тезкор-диспетчерлик бошқаруви;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетика объекти — электр энергиясини ҳосил қилувчи (ишлаб чиқарувчи), узатувчи ва тақсимловчи ташкилотлар, шунингдек, электр тармоғи хўжалиги объектлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
магистрал электр тармоқлари — электр энергиясини ҳудудлараро ва (ёки) давлатлараро узатишни таъминлаш учун фойдаланиладиган электр энергияси тармоғи хўжалиги объектлари мажмуи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳудудий электр тармоқлари — тегишлича Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳудуди доирасидаги электр энергиясини тақсимловчи ва истеъмолчиларни электр энергияси билан таъминловчи электр тармоқ хўжалиги объектлари мажмуи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тезкор-диспетчерлик бошқаруви — электр энергетикаси объектларининг технологик жиҳатдан ўзаро уйғун ишлашини ва ягона электр энергетикаси тизими ишончли ва барқарор ишлашининг технологик режимини марказлаштирилган тарзда узлуксиз бошқариш жараёни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр станцияси — электр энергиясини ҳосил қилиш учун мўлжалланган, электр энергиясини ҳосил қилувчи қурилма ва ускуналар ҳамда ёрдамчи ускуналардан ташкил топган, тегишли инфратузилмага эга ёки кўчиб юриш учун мўлжалланган (кўчма электр станция) электр қурилмалари ва ускуналари мажмуи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр подстанцияси — электр энергиясини қабул қилиш ва узатиш, тақсимлаш ва унинг параметрларини ўзгартириш учун мўлжалланган ҳамда трансформаторлардан ёки бошқа электр қурилмаларидан, шу жумладан, ўзгартиргичлар, бошқариш қурилмалари ва ёрдамчи ускуналардан ташкил топган электр қурилмалари ва ускуналар мажмуи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр тармоғи — электр энергиясини узатиш ва тақсимлаш учун мўлжалланган, подстанциялар, тақсимловчи қурилмалар ва уларни бирлаштирувчи электр узатиш тармоқлари мажмуи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр тармоғи хўжалиги объектлари — электр энергиясини узатишни амалга ошириш учун мўлжалланган электр узатиш линиялари, трансформатор подстанциялари, тақсимлаш пунктлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр ускунаси — электр энергиясини ҳосил қилиш (ишлаб чиқариш), трансформация қилиш, узатиш, тақсимлаш ҳамда электр энергиясининг характеристикаларини ўзгартириш, бошқа турдаги энергияга айлантириш учун мўлжалланган жиҳозлар (трансформаторлар, реакторлар, моторлар ва бошқалар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр қурилмаси — электр энергиясини ҳосил қилиш (ишлаб чиқариш) ёки бошқа турдаги энергияга ўзгартириш, узатиш, тақсимлаш ёки истеъмол қилишнинг ўзига хос функциясини бажаришга мўлжалланган, тизимли ва (ёки) функционал бирликда ўзаро боғлиқ бўлган электр ускуналар ва жиҳозлар мажмуи (улар ўрнатилган иншоотлар ва бинолар билан биргаликда);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
комплект тақсимлаш қурилмаси — ичида ўрнатилган ускуналар, бошқарув, назорат, ҳимоя, автоматика ва сигнализация қурилмалари бор шкафлардан ёки блоклардан ташкил топган, электр тақсимловчи қурилма;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
нейтрал — электр ускуналари чўлғамларининг (элементларининг) «юлдуз» схемаси бўйича уланган умумий нуқтаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
коммутация аппарати — электр занжирларини коммутация қилиш ва ток ўтказиш учун мўлжалланган электр аппарати (ўчиргич, юклама ўчиргичи, бўлгич, ажратгич, автомат, рубильник, пакетли ўчиргич, сақлагич ва ҳоказолар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр узатиш кабель тармоғи — бир ёки бир неча кабеллардан ташкил топган, бевосита ерга, кабель каналларига, қувурларига ва кабель конструкцияларига ётқизилган электр узатиш тармоғи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр узатиш ҳаво тармоғи — очиқ ҳавода жойлашган, изолятор ва арматуралар ёрдамида таянчларга ёки муҳандислик иншоотлари (кўприклар, кўприк йўллари ва ҳоказолар) кронштейнларига ҳамда устунларига маҳкамланган симлар орқали электр энергиясини узатиш учун мўлжалланган мажмуа. Электр узатиш ҳаво тармоғининг бошланиши ва охири деб тармоқ порталлари ёки тақсимловчи қурилмалар, шохобчалар учун эса — шохобчага ажралган ердаги таянч ва тармоқ порталлари ёки тақсимловчи қурилмага кирувчи қисми қабул қилинади. Бунда, ҳаво тармоғи томонида тармоқ порталларига ўрнатилган тортувчи изоляцияловчи осмалар ҳамда ҳаво тармоғи симларида маҳкамланган барча қисқичлар, ҳаво тармоғига қарашлидир. Тармоқ порталлари, подстанция томонидан тортувчи изоляцияловчи осмалари билан ушбу порталлардаги ҳалқа, ҳаво тармоғи симларидан ҳар хил ускуналарга (ўчириш-ёқиш аппаратларига, разрядлагичларга, алоқа конденсаторларига ва ҳоказоларга) тушган симлар ҳамда юқори частотали тўсгичлар ҳаво электр узатиш тармоғига кирмайди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр энергияси истеъмолчиси — электр қурилмалари, ускуналари электр энергияси билан таъминловчи ташкилотнинг тармоғига бевосита уланган, у билан электр тармоқларининг мансублик чегарасига ҳамда электр энергиясини етказиб бериш бўйича тузилган шартномага эга бўлган юридик ёки жисмоний шахс;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
йўл-йўриқ бериш — ходимларга хавфсиз меҳнатни ташкил этишга ва электр қурилмаларини эксплуатация қилишда хавфсизлик техникаси қоидаларига риоя қилишга қаратилган асосий талаблар мазмунини етказиш, йўл-йўриқ олаётганлар иш жойларида юз берган ёки юз бериши мумкин бўлган хатоларни таҳлил қилиш, хавфсиз ишлаб чиқариш ҳақидаги билимларни ва тажрибани чуқурлаштириш, энергетика корхоналарида ёнғин хавфсизлиги қоидалари бўйича билимларни мустаҳкамлаш ҳамда кенгайтириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
дублёрлик қилиш (дублёрлик) — дублёрни тайёрлашга жавобгар шахс кузатуви остида иш жойида электр қурилмасини бошқариш ва бошқа функцияларни бажариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
рухсат наряди — ишнинг мазмуни, жойи, уни бошлаш ва тамомлаш вақтларини, зарур хавфсизлик чораларини, бригада таркибини ҳамда ишни хавфсиз бажариш учун жавобгар шахсларни белгиловчи ишни хавфсиз бажариш учун махсус бланкада тузилган топшириқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фармойиш — ишни хавфсиз бажариш учун унинг мазмунини, иш жойини, вақтини, хавфсизлик чораларини (зарур бўлган тақдирда) бажариш топширилган шахсларни белгиловчи оғзаки топшириқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
навбатчи ходимлар (навбатчи) — сменада навбатчилик қилаётган ва тезкор бошқарув ёки тезкор алмашлаб-улашни амалга оширишга рухсат берилган ходимлар: диспетчерлар, навбатчи муҳандислар, техниклар, смена бошлиқлари, уйда навбатчилик қилувчилар ва бошқарув шчитлари навбатчилари, тезкор чиқиш бригада аъзолари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таъмирловчи ходимлар — электр станциялари, подстанциялар, ҳаво тармоғи, кабель тармоғи, алоқа ҳаво тармоғи, алоқа кабель тармоғи, реле ҳимояси, автоматика, ўлчаш воситалари, изоляция ва яшиндан ҳимоя қилиш воситаларида, диспетчерлик ва технологик бошқарув воситаларида эксплуатацион таъмирлаш ва созлаш ишлари билан шуғулланувчи муҳандислар, техниклар, усталар, ишчилар, электр лабораториялари ходимлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Қоидаларни қўллаш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Мазкур Қоидаларнинг талаблари идоравий мансублиги ва ташкилий-ҳуқуқий шаклидан қатъи назар, барча электр энергетикаси объектлари, шунингдек, энергетика объектларига тааллуқли ишларни бажарувчи илмий-тадқиқот, лойиҳалаш, қурилиш-монтаж, таъмирлаш ва созлаш ташкилотлари ҳамда уларнинг ходимлари учун мажбурий ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Барча янгидан монтаж, реконструкция ва модернизация қилинган энергетика қурилмалари ва ускуналари Электр қурилмаларининг тузилиши қоидаларида (кейинги ўринларда — ЭҚТҚ) белгиланган талаблар ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга мувофиқ бажарилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Энергия ишлаб чиқарувчи ускуналарнинг мажбурий сертификацияси қонунчилик ҳужжатлари билан белгиланган тартибда амалга оширилади.
LexUZ шарҳи
Қаранг: Ўзбекистон Республикасининг «Техник жиҳатдан тартибга солиш тўғрисида»ги Қонуни.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Мазкур Қоидаларда кўзда тутилмаган электр ускуналари ва қурилмаларини техник эксплуатация қилиш соҳада ишлаб чиқилган ва Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги (кейинги ўринларда — Энергетика вазирлиги) билан келишилган қоидаларга мувофиқ амалга оширилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Мазкур Қоидалар стационар ва кўчма дизель электр станцияларига нисбатан татбиқ этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Махсус техник эксплуатация қилиш қоидаларининг амалга киритилиши бунга ваколатли идоралар томонидан Энергетика вазирлиги билан келишилган ҳолда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Электр станциялари, қозонхоналар, электр ва иссиқлик тармоқларининг асосий вазифаси электр ва иссиқлик энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш, тақсимлаш ва истеъмолчиларга етказиб беришдан (кейинги ўринларда — энергия ишлаб чиқариш) иборат.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Энергетика тизимининг иши устидан техник бошқарув Энергетика вазирлиги томонидан, тезкор бошқарув эса — тизим оператори ва энергетика тизимининг тегишли корхоналарининг тезкор-диспетчерлик хизматлари томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Ҳар бир энергетика объектида ускуналар, бинолар, иншоотлар ва коммуникацияларга хизмат кўрсатиш бўйича вазифалар тузилмавий бўлинмалар ўртасида тақсимланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. «Иссиқлик электр станциялари» АЖ, «Ўзбекистон миллий электр тармоқлари» АЖ, «Ҳудудий электр тармоқлари» АЖ ва «Ўзбекгидроэнерго» АЖ, шунингдек, уларнинг таркибий қисми бўлган электр энергиясини ишлаб чиқарувчи корхоналар, магистрал электр тармоқлари ташкилотлари, ҳудудий электр тармоқлари ташкилотлари ҳамда хусусий ва давлат-хусусий шериклик асосида фаолият юритувчи электр энергиясини ишлаб чиқарувчи, узатувчи, тақсимловчи ташкилотлар ўз ваколати доирасида қуйидагиларни таъминлашлари шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ягона электр энергетика тизимининг хавфсиз ва ишончли ишлаб туришини таъминлаш ва истеъмолчиларнинг электр энергиясига бўлган эҳтиёжини қондириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кадрларнинг малакасини ошириш, илғор ишлаб чиқариш усулларини татбиқ этиш ва тарқатишни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр энергиясини ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш балансини шакллантиришда иштирок этиш ва электр энергиясига тарифлар бўйича таклифлар киритиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўзларининг генерация қилувчи қувватларини ва электр тармоқларини реконструкция қилиш, модернизациялаш, ривожлантириш ва эксплуатация қилиш бўйича тадбирларни ишлаб чиқиш ва амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр энергетикаси объектлари ва истеъмолчилар (аҳолидан ташқари) электр қурилмаларининг техник ҳолати ва уларни эксплуатация қилиш ташкил этилганлиги устидан техник ва технологик назоратни амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўрнатилган ускуналар қувватидан фойдаланиш самарадорлигини ошириш, энергияни тежаш тадбирларини амалга ошириш ва иккиламчи энергия ресурсларидан оқилона фойдаланишни ташкил этиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Электр энергетикаси объектлари ва истеъмолчилар электр ва иссиқлик қурилмаларининг техник ҳолати ва уларни эксплуатация қилиш ташкил этилиши, шунингдек, ёқилғи-энергетика ресурсларидан оқилона ва самарали фойдаланиш устидан техник ва технологик давлат назорати Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси (кейинги ўринларда — «Ўзэнергоинспекция») томонидан амалга оширилади.
(13-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 25 сентябрдаги 603-сонли қарори таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Электр энергетикаси соҳаси ходимларининг асосий мажбуриятлари қуйидагилардан иборат:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
истеъмолчилар энергия таъминотининг шартномавий шартларига риоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
узатиладиган энергиянинг нормал сифатини — электр токининг меъёрланган частотаси ва кучланишини, иссиқликнинг босими ва ҳароратини сақлаб туриш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тезкор-диспетчерлик интизомига риоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналар, бино ва иншоотларни эксплуатация қилишга тайёр ҳолатда сақлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергия ишлаб чиқаришнинг максимал тежамкорлиги ва ишончлилигини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналар ва иншоотларни эксплуатация қилишда саноат ва ёнғин хавфсизлиги талабларига риоя қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
меҳнатни муҳофаза қилиш ва хавфсизлик техникаси қоидалари талабларини бажариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
табиатни муҳофаза қилиш қонунчилиги талабларини бажариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишлаб чиқаришнинг одамлар ва атроф муҳитга зарарли таъсирини камайтириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Электр энергетикаси соҳасидаги ҳар бир ходим энергия ишлаб чиқаришнинг ўзига хос хусусиятлари ҳақида аниқ тасаввурга эга бўлиши, меҳнат интизомига ва технологик интизомга, иш тартиби қоидаларига қатъий риоя қилиши, ўз иш жойини тоза ва саранжом сақлаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-боб. Энергетика объектларида қурилмалар, ускуналар ҳамда бино ва иншоотларни эксплуатацияга қабул қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Қурилиши тўлиқ тугалланган иссиқлик электр станциялари (кейинги ўринларда — ИЭС), гидроэлектр станциялари (кейинги ўринларда — ГЭС), қуёш электр станциялари (кейинги ўринларда — ҚЭС), шамол электр станциялари (кейинги ўринларда — ШЭС), бошқа кўринишдаги альтернатив ва қайта тикланувчи табиий ресурслардан электр энергиясини ишлаб чиқарувчи ҳамда сақловчи электр станциялари, электр ва иссиқлик тармоқлари объектлари, шунингдек, энергетика объектларининг мураккаблигига қараб уларни ишга тушириш навбатлари қонунчилик ҳужжатлари билан белгиланган тартибда эксплуатацияга қабул қилиниши шарт. Мазкур талаблар, шунингдек, энергетика объектларини кенгайтириш, реконструкция қилиш ва техник қайта жиҳозлашдан кейин эксплуатацияга қабул қилишда ҳам татбиқ этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Энергетика объектларини ишга тушириш навбатлари қурилишнинг охирги босқичида маълум электр қурилмаларига ёки умуман энергетика объектига тааллуқли бўлган бино ва иншоотлар ҳамда объектлар йиғиндисидан таркиб топган, энергетика объектлари мажмуаси тўлиқ лойиҳавий ҳажмининг белгиланган параметрларда нормал эксплуатация қилинишини таъминлайдиган қисмини ўз ичига олиши керак (аниқ электр қурилмаларига боғлиқ бўлмаган ҳолда).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Шу билан бирга, энергетика объектлари мажмуасига электр ва иссиқлик энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш, истеъмолчиларга етказиб беришни таъминлайдиган қуйидагилар киритилиши мумкин: ускуналар, иншоотлар, асосий ишлаб чиқариш қурилмалари, ёрдамчи-ишлаб чиқариш қурилмалари, тегишли бинолар (ёрдамчи, маиший, транспорт, таъмирлаш, омборхона ва бошқа бинолар), диспетчерлик ва технологик бошқарув воситалари (кейинги ўринларда — ДТБВ), алоқа воситалари, муҳандислик коммуникациялари, умумий овқатланиш пунктлари, тиббий пунктлар ва ободонлаштирилган ҳудудлар. Мазкур энергетика объектларининг ишга тушириш лойиҳасида кўзда тутилган жами ишчи-ходимлар санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари талаблари, ёнғин хавфсизлиги талаблари, тегишли сув ҳавзалари ва атмосфера ҳавосини ифлосланишдан ҳимоя қилиш талаблари баён қилинган йўриқномалар билан таъминланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Энергетика объектлари лойиҳаси лойиҳаловчи томонидан белгиланган муддатларда ишлаб чиқилиши ва тақдим этилиши, буюртмачи ва бош пудратчи билан, бошқа давлатлар электр энергетикаси тизимлари ўртасида тизимлараро аҳамиятга эга бўлган ишга тушириш энергетика объектлари мажмуаси лойиҳаси эса «Энергия» мувофиқлаштирувчи диспетчерлик маркази (кейинги ўринларда — «Энергия» МДМ) билан келишилган бўлиши ва белгиланган тартибда тасдиқланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналарнинг индивидуал синовлари ҳамда асосий ва ёрдамчи ускуналарнинг синов тарзида ишга туширилиши билан тугайдиган энергоблоклар учун алоҳида тизимларнинг функционал синовлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналарнинг комплекс синаб кўрилиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бино ва иншоотларни қуриш ва монтаж қилиш вақтида ускуналар ва иншоотларнинг ташкил этувчи қисмлари, шу жумладан, яширин ишлар (бино ва иншоотларни қуриш жараёнида монтаж қилиниши ёки ўрнатилиши зарур бўлган электр тармоқлари, кабеллар, алоқа кабеллари ва бошқалар) оралиқ қабул қилиш тўғрисидаги далолатномаларни расмийлаштирган ҳолда қабул қилинган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Ускуналар ва алоҳида тизимларнинг якка тартибда ва функционал синовлари бош пудратчи томонидан буюртмачининг лойиҳавий схемалар бўйича ходимини жалб қилган ҳолда ушбу ташкил этувчи қисми бўйича барча қурилиш ва монтаж ишлари тугатилганидан сўнг амалга оширилади. Якка тартибда ва функционал синовлардан олдин мазкур Қоидаларнинг, шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларининг, стандартларнинг, шу жумладан, меҳнат хавфсизлиги стандартларининг, технологик лойиҳалаш меъёрларининг, Ўзбекистон Республикаси Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси (кейинги ўринларда — Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси), Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси ва бошқа назорат қилувчи давлат органлари томонидан белгиланган тартибда қабул қилинган қоидалар, меъёрлар ва талабларнинг, ЭҚТҚнинг, меҳнат муҳофазаси қоидаларининг, портлаш ва ёнғин хавфсизлиги қоидаларининг, ишлаб чиқарувчи завод кўрсатмаларининг, ускуналарни монтаж қилиш бўйича йўриқномаларнинг бажарилиши текширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Қурилиш ва монтаж қилиш давомида йўл қўйилган нуқсонлар ва камчиликлар, шунингдек, якка тартибда ва функционал синовлар жараёнида аниқланган ускуналарнинг нуқсонлари қурилиш-монтаж ташкилотлари ва ишлаб чиқарувчи заводлар томонидан комплекс синовлар бошлангунга қадар бартараф этилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Энергоблокларнинг синов тарзида ишга туширилиши буюртмачи томонидан комплекс синовларгача ўтказилиши лозим. Синов тарзида ишга туширишда ускуналар ва технологик схемаларнинг ишлаш қобилияти, уларни эксплуатация қилиш хавфсизлиги текширилиши, барча назорат ва бошқарув тизимлари, шу жумладан, автоматик ростлаш тизимлари, ҳимоя ва блокировка тузилмалари, сигнализация тузилмалари ва назорат-ўлчов асбобларини текшириш ва созлаш амалга оширилганлиги, ускуналарнинг комплекс синаб кўришга тайёрлиги текширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Синов тарзида ишга туширишдан олдин энергетика объектини ишончли ва хавфсиз эксплуатация қилиш учун қуйидаги шартлар бажарилган бўлиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эксплуатация қилувчи ва таъмирловчи ходимлар тайёрланиши ва ўқитилиши (билимлари синовдан ўтказилиши), эксплуатация қилиш йўриқномалари, меҳнат муҳофазаси, меҳнатни муҳофаза қилиш йўриқномалари, тезкор схемалар, ҳисобга олиш ва ҳисобот бўйича техник ҳужжатлар ишлаб чиқилиши ва тасдиқланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёқилғи, материаллар, асбоблар ва эҳтиёт қисмларнинг захираси тайёрланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоқа тармоғи билан бирга ДТБВ, ёнғин ҳақида автоматик равишда хабар бериш ва ўчириш қурилмалари, авариявий ёритиш, вентиляция тизимлари ишга туширилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
назорат қилиш ва бошқариш тизимлари монтаж қилинган ҳамда соз ҳолатда бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетика объектини эксплуатация қилишга тайёрлиги тўғрисида белгиланган тартибда «Ўзэнергоинспекция»дан, агар бошқа назорат органлари назоратидаги объектлар (қурилмалар) ишга туширилаётган бўлса, ушбу органлардан ҳам тегишлича хулоса ёки рухсат олиниши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Комплекс синовларни буюртмачи ўтказиши лозим. Комплекс синовларда асосий агрегатлар ва барча ёрдамчи ускуналарнинг биргаликда юклама остида ишлаши текшириб кўрилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Энергетика қурилмаси тармоққа уланган ёки унга юклама берилган вақт — энергетика қурилмасини комплекс синаб кўришнинг бошланиш вақти ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ускуналарни лойиҳада кўзда тутилмаган схемалар бўйича комплекс синаб кўриш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Электр станцияларининг ускуналарини комплекс синаш иссиқлик электр станциялари учун асосий ёқилғининг (газ-турбина қурилмалари учун — табиий газнинг (кейинги ўринларда — газсимон ёқилғи) лойиҳавий кўрсаткичларида, гидроэлектр станциялари учун ишга тушириш объектида кўзда тутилган сувнинг сарфи ва босимида 72 соат мобайнида асосий ускуналарни номинал юклама билан нормал ва узлуксиз ишлатиш, шунингдек, ишга тушириш мажмуасига киритилган барча ёрдамчи ускуналарни доимий ёки навбатма-навбат ишлатиш орқали амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Электр тармоқларини комплекс синаш подстанция ускуналарининг 72 соат мобайнида, электр узатиш тармоқларининг эса — 24 соат мобайнида юклама остида нормал ва узлуксиз ишлаши орқали амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда янги, реконструкция ва модернизация қилинган электр тармоқларига кучланиш беришдан олдин уларнинг техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқлиги «Ўзэнергоинспекция» томонидан кўриб чиқилган ва эксплуатация қилишга тайёрлиги тасдиқланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иссиқлик тармоқларида ускуналарнинг юклама остида 24 соат давомида ишга тушириш мажмуасида кўзда тутилган номинал босим билан нормал ва узлуксиз ишлаши комплекс синаб кўриш ўтказилганлигининг тасдиғи ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Газ-турбина қурилмалари (кейинги ўринларда — ГТҚ) учун бундан ташқари ўн марта, ГЭСнинг гидроагрегатлари учун эса уч марта муваффақиятли автоматик ишга тушириш комплекс синаб кўришнинг мажбурий шарти ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Комплекс синаб кўришда лойиҳада кўзда тутилган назорат-ўлчов асбоблари, блокировка, сигнализация ва масофадан бошқариш, ҳимоя ва режим созланишини талаб қилмайдиган автоматик ростлаш тузилмалари уланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар комплекс синаб кўришни асосий ёқилғида бажариш ёки иссиқлик электр станциялари учун номинал юклама ва буғнинг (ГТҚ учун — газсимон ёқилғининг) лойиҳавий кўрсаткичларига, гидроэлектр станциялари учун сувнинг босими ва сарфига, биргаликда ёки алоҳида синаб кўришда подстанция, электр узатиш тармоқлари учун юкламага, иссиқлик тармоқлари учун иссиқликнинг кўрсаткичларига ишга тушириш мажмуасида кўзда тутилган ишлар бажарилмаганлиги билан боғлиқ бўлмаган қандайдир сабабларга кўра эришиб бўлмаса, комплекс синаб кўришни захира ёқилғисида бажариш ҳақидаги қарор, шунингдек, кўрсаткичлар ва юкламанинг чегаравий қийматлари қурилиши тугалланган объектларни фойдаланишга қабул қилиш давлат комиссияси (кейинги ўринларда — давлат комиссияси) томонидан белгиланади ва ишга тушириш мажмуасини эксплуатацияга қабул қилиш далолатномасида қайд этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Энергетика объектини давлат комиссиясига тақдим этишга тайёрлаш учун буюртмачи томонидан қурилиши тугалланган объектларни фойдаланишга қабул қилиш ишчи комиссияси (кейинги ўринларда — ишчи комиссия) тайинланади ва ишчи комиссия ускунани якка тартибдаги синовлар ўтказилганидан сўнг комплекс синаб кўриш учун далолатнома бўйича қабул қилиб олади. Ушбу далолатнома имзоланган вақтдан бошлаб буюртмачи ускунанинг сақланиши учун жавобгар бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ишчи комиссия комплекс синаб кўриш амалга оширилганидан ҳамда аниқланган нуқсонлар ва камчиликлар бартараф этилганидан кейин ускунани далолатнома бўйича қабул қилиб олади, шунингдек, у давлат комиссиясига тақдим этиш учун қурилиши тугалланган бино ва иншоотларнинг тайёрлиги ҳақида далолатнома тузади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Зарур ҳолларда ишчи комиссиялар ихтисослаштирилган (қурилиш, турбина, қозонхона, гидротехник, электротехник, назорат ва бошқарув тизимлари бўйича ва бошқалар) кичик қабул комиссияларини тузиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу кичик қабул комиссияларининг, объектнинг уларнинг ихтисосига тегишли бўлган қисми ҳолати ва ускуналарни комплекс синаб кўришга ҳамда эксплуатация қилишга тайёрлиги ҳақида хулосалар тузиши ва ушбу хулосалар ишчи комиссия томонидан тасдиқланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Ускуналар, бино ва иншоотлар ишчи комиссия томонидан қабул қилинганда бош пудратчи — қурилиш ташкилоти буюртмачига амалдаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларида (кейинги ўринларда — ШНҚ) ва соҳада қабул қилиш қоидаларда кўзда тутилган ҳужжатларни тақдим этиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Ишчи комиссия томонидан аниқланган нуқсонлар ва камчиликларнинг бартараф этилиши устидан назорат қилиш энергетика объектларини қабул қилишга тақдим қилган буюртмачи томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Ишга тушириш мажмуаларини, уларнинг навбатларини ёки энергетика объектларини бутунлигича эксплуатацияга қабул қилиш ишчи комиссия томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Ускуналар, бино ва иншоотларни нуқсонлар ҳамда камчиликлар билан эксплуатацияга қабул қилиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Комплекс синаб кўриш ўтказилганидан ва аниқланган нуқсонлар ва камчиликлар бартараф этилганидан кейин ишчи комиссия ускуналарни ва уларга тааллуқли бино ва иншоотлар билан биргаликда эксплуатацияга қабул қилиш далолатномасини расмийлаштириши керак. Ишчи комиссия серияли ускуналарни ўзлаштириш даврини белгилаб беради, ушбу давр ичида зарур синовлар, созлаш ва тугаллаш ишлари ўтказилиши ҳамда ускуналар лойиҳадаги кўрсаткичлар билан эксплуатация қилиниши лозим. Ускуналарнинг бош намуналари учун ўзлаштириш муддати буюртмачи (инвесторлар) томонидан ушбу ускуналарни тугаллаш, созлаш ва ўзлаштириш ишларининг мувофиқлаштирувчи режасига кўра белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Буюртмачи давлат комиссиясига амалдаги ШНҚ ва соҳада қабул қилинган қоидаларда кўзда тутилган ҳажмда ишчи комиссия томонидан тайёрланган ҳужжатларни тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Барча ҳужжатлар умумий каталогга киритилади, алоҳида ҳужжатлар жилдларида эса ичидаги ҳужжатларнинг тасдиқланган рўйхати бўлиши шарт. Ҳужжатлар буюртмачининг техник архивида ишчи комиссия томонидан тузилган ҳужжатлар билан бирга сақланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Қурилиши тугалланган алоҳида турган бино ва иншоотлар ҳамда электротехник тузилмалар ичига ёки ёнига қурилган ишлаб чиқариш, ёрдамчи-ишлаб чиқариш ва ёрдамчи вазифалар учун хоналар, уларда монтаж қилинган ускуналар, бошқарув ва алоқа воситалари билан бирга давлат комиссиясига тақдим этилиши учун ишга тушириш комплекси қабул қилингунга қадар, ишчи комиссия томонидан тайёрлигига қараб эксплуатацияга қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Тажрибавий (экспериментал), тажрибавий-саноат энерго-технологик қурилмалар, агар улар лойиҳада назарда тутилган тажрибаларни ўтказиш ёки маҳсулотни ишлаб чиқариш учун тайёрланган бўлса, ишчи комиссия томонидан эксплуатацияга қабул қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Барча гидротехник иншоотларнинг сув ости қисми (ўрнатилган назорат-ўлчов аппаратлари ва ускуналар билан) ишга тушириш мажмуаси ҳажмида бажарилган бўлиши ва ишчи комиссия томонидан улар сувга тўлдиришдан олдин қабул қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Уларнинг тўлиқ лойиҳавий ҳажмда якуний қабул қилиниши бутун энергетика объекти эксплуатацияга қабул қилинганда амалга оширилиши керак. Гидроэлектр станциялар давлат комиссияси томонидан эксплуатацияга қабул қилингандан сўнг унинг котлованига сув тўлдириш ва дарё ўзанини ёпишга рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Давлат комиссияси томонидан далолатнома имзоланган сана объект эксплуатацияга қабул қилинган сана ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-боб. Ходимларни тайёрлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Энергетика объектларида ишлашга махсус маълумотга эга бўлган ва эгаллаган лавозимининг талаблари доирасида тайёргарликдан ўтган шахсларга рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Энергетика қурилмаларининг ускуналарини бошқаришга, уларга техник хизмат кўрсатишга ёки таъмирлашга махсус тайёргарлик курсидан ва тегишли лавозимда ишлаш учун имтиҳондан ўтган шахсларга рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Энергетика объектларида ходимларни тайёрлаш электр энергетикаси объектларида ходимлар билан ишлашни ташкил этиш қоидалари талабларига мувофиқ ташкил этилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Энергетика объектларида тегишли лавозимга тайинланадиган, энергетика қурилмаларининг эксплуатацияси ва режимлари бўйича фаолият юритадиган ҳамда энергетика қурилмаларига бевосита хизмат кўрсатувчи шахслар ишга тайинланишидан олдин энергетика объектининг бош муҳандиси томонидан тасдиқланган индивидуал тартибдаги дастур бўйича махсус талаблар доирасида тайёргарликдан ўтиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Оғир ишларда ва зарарли ёки хавфли меҳнат шароитлари билан боғлиқ ишларда банд бўлган ходимлар зиммасига топширилган ишларга лойиқлигини аниқлаш ва касбий касалликларнинг олдини олиш мақсадида мажбурий равишда дастлабки (ишга кириш вақтида) ва даврий (меҳнат фаолияти давомида) тиббий кўрикдан ўтишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Дастлабки ва даврий тиббий кўрикдан ўтилиши зарур бўлган ишлардаги зарарли ишлаб чиқариш омиллари ва ишларнинг рўйхати ҳамда бундай кўрикларни ўтказиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Энергетика объектларида ходимлар билан уларнинг ўз касбий вазифаларини бажаришга тайёрлигини ва малакасини оширишни таъминлашга қаратилган доимий ишлар олиб борилиши лозим. Меҳнат хавфсизлиги бўйича ўқитиш ва йўл-йўриқ бериш узлуксиз ва кўп поғонали хусусиятга эга бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Ходимларни тайёрлаш, малакаси талаб даражасида бўлиши ва уни ошириш жараёни устидан раҳбарлик қилиш ташкилотнинг бош муҳандиси томонидан, уларнинг амалга оширилишини назорат қилиш эса энергетика объектларининг (корхоналар, ташкилотлар) раҳбарлари томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Энергетика объектларида техник кутубхона, техник хона, меҳнат муҳофазаси ва хавфсизлик техникаси (кейинги ўринларда — ММ ва ХТ) ва ёнғин хавфсизлиги (кейинги ўринларда — ЁХ) хоналари ишлаб туриши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Энергетика объектларида ходимлар билан ишлашни таъминлаш учун стационар ўқитиш қурилмалари ишлаб туриши, энергетика тизимининг тузилмасида ўқув марказлари ва бошқа ихтисослаштирилган ўқув муассасалари бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ходимларни тайёрлаш учун ўқув-ишлаб чиқариш бўлинмалари полигонларга, ўқув синфларига, устахоналарга, лабораторияларга эга бўлиши, ўқитиш ва машқ қилишнинг техник воситалари билан жиҳозланиши шарт. Ходимларни ўқитишга юқори малакали мутахассислар жалб қилиниши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Хизматчиларнинг тоифасига қараб ходимлар билан ишлашнинг қуйидаги шакллари ўрнатилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иш жойида ўқитиш (стажировка) билан янги лавозим (касб) бўйича тайёрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
техник эксплуатация, меҳнат муҳофазаси, саноат ва ёнғин хавфсизлиги бўйича қоидалар, меъёрлар ва йўриқномалар бўйича билимларни текшириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
дублёрлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аварияга қарши ва ёнғинга қарши назорат машқлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ХТ ва ЁХ бўйича дастлабки, бирламчи, даврий, навбатдан ташқари, мақсадли йўриқномалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
меҳнатни муҳофаза қилиш ва техника хавфсизлиги, ёнғин хавфсизлиги бўйича кириш, даврий, навбатдан ташқари, мақсадли йўл-йўриқлар ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
махсус тайёргарлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
малакани ошириш учун узлуксиз касбий ўқитиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ходимларнинг тоифасига боғлиқ равишда ходимлар билан ишлаш шакллари электр энергетикаси объектларида ходимлар билан ишлашни ташкил этиш қоидалари талабларига мувофиқ белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Ходимлар билан ишлаш энергетика объектининг (корхона, ташкилот) бош муҳандиси томонидан тасдиқланган режаларга мувофиқ, тажриба орттириш (стажировка) эса индивидуал дастурлар бўйича ташкил этилади ва ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Ишлаб чиқаришнинг технологик жараёнларида бевосита иштирок этмайдиган шахслардан ташқари барча ходимлар техник эксплуатация, меҳнатни муҳофаза қилиш ва техника хавфсизлиги, саноат ва ёнғин хавфсизлиги бўйича қоидалар, меъёрлар ва йўриқномалар бўйича билимларини текширувдан ўтказишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Текширувни энергетика объектидаги малака комиссияси юқори турувчи ташкилот, шунингдек, «Ўзэнергоинспекция» томонидан белгиланган талабларга риоя қилган ҳолда амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Билимларини текширишдан озод этилган шахсларнинг рўйхати ёки билимларини текшириш талаб қилинмайдиган лавозимлар ва касбларнинг рўйхати энергетика объектининг раҳбари томонидан тасдиқланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. «Ўзэнергоинспекция» ва Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси назорати остидаги объектларга хизмат кўрсатувчи ишчилар ва айрим тоифадаги мутахассисларнинг билимларини текшириш ва мустақил ишлашига рухсат бериш ушбу идоралар қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларига мувофиқ белгиланган тартибда ташкил этилиши ва ўтказилиши шарт. Ушбу қоида талаблари доирасида «Ўзэнергоинспекция» назорати остидаги объектлар «Иссиқлик электр станциялари» АЖ, «Ўзбекистон миллий электр тармоқлари» АЖ, «Ҳудудий электр тармоқлари» АЖ ва «Ўзбекгидроэнерго» АЖ, шунингдек, уларнинг таркибий қисми бўлган электр энергиясини ишлаб чиқарувчи корхоналар, магистрал электр тармоқлари ташкилотлари, ҳудудий электр тармоқлари ташкилотлари ҳамда хусусий ва давлат-хусусий шериклик асосида фаолият юритувчи электр энергиясини ишлаб чиқарувчи, узатувчи, тақсимловчи ташкилотлар ҳисобланади
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Таъмирлаш, созлаш ва бошқа ихтисослаштирилган ташкилотларнинг ходимлари ўз ташкилотларининг комиссияларида тайёргарликдан, билимлар текширувидан ўтадилар ва мустақил ишлаш ҳуқуқини оладилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Ходимнинг билимларини текшириш дастлабки, даврий ва навбатдан ташқари билимлар текширувидан иборат бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. Билимларни дастлабки текшириш ходим ишга қабул қилинганда уни ўқитишдан ёки янги лавозим бўйича тайёрлашдан кейин, бошқа ишга (лавозимга) ёки бошқа ташкилотга ўтганда лавозимга тайинланганидан кейин икки ойдан кечиктирмай ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Барча тоифадаги ходимларнинг билимларини даврий текшириш белгиланган муддатларда, бироқ камида 3 йилда бир марта ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тезкор раҳбарлар, энергетика қурилмаларини бошқариш ва уларга хизмат кўрсатиш билан бевосита боғлиқ бўлган шахслар ҳамда қурилиш-монтаж ташкилотларининг тармоғидаги муҳандис-техник ходимлар учун меҳнат муҳофазаси қоидалари ва меъёрлари бўйича билимларни текшириш камида бир йилда бир марта ўтказилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50. Билимлар қуйидагилар бўйича текширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
меҳнат муҳофазаси бўйича қоидалар, меъёрлар, йўриқномалар, агар бажариладиган иш талаб қилса, бошқа махсус қоидалар бўйича билимлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетика бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар (техник эксплуатация қилиш қоидалари — ТЭҚҚ, техника хавфсизлиги қоидалари — ТХҚ, ёнғин хавфсизлиги қоидалари — ЁХҚ) бўйича билимлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
лавозим ва ишлаб чиқариш йўриқномалари бўйича билимлар, авариялар, авариявий режимни бартараф қилиш режалари (йўриқномалари);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хавфсизликнинг техник воситаларининг тузилиши ва ишлаш принциплари, аварияга қарши ҳимоя воситалари бўйича билимлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналар, назорат-ўлчов асбоблари ва бошқарув воситаларининг тузилиши ҳамда ишлаш принциплари бўйича билимлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергия ишлаб чиқаришнинг технологик схемалари ва жараёнлари бўйича билимлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси, шунингдек, бошқа назорат қилувчи органлар назорати остидаги ускуналар, энергетика қурилмалари ва объектларни хавфсиз эксплуатация қилиш шартлари бўйича билимлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳимоя воситаларидан фойдаланишни ва бахтсиз ҳодисаларда шикастланганларга биринчи ёрдам кўрсатишни билиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Раҳбарлар ва барча тоифадаги мутахассислар учун билими мажбурий тартибда имтиҳон қилиниши учун тегишли амал қилувчи ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар рўйхати уларнинг лавозим йўриқномалари билан белгиланади ва тегишли имтиҳон комиссиясини бошқараётган энергетика объекти (ташкилот)нинг раҳбари томонидан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51. Белгиланган муддатларда билим текширувидан ўтмаган ходимларга ускуналарни мустақил бошқариш ва эксплуатация қилиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52. Қониқарсиз баҳо олган шахс бир ой давомида қайта имтиҳондан ўтиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Иккинчи марта имтиҳондан ўта олмаган мутахассиснинг эгаллаган лавозимига лойиқлиги ҳақидаги масала иш берувчи томонидан меҳнат қонунчилигига мувофиқ ҳал этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
53. Билимлар даражасини ошириш ҳамда авариясиз ва хавфсиз ишлаш усулларини такомиллаштириш учун ускуналар, бино ва иншоотларни эксплуатация қилиш билан бевосита боғлиқ бўлган барча ходимлар электр энергетикаси объектларида ходимлар билан ишлашни ташкил этиш қоидалари талабларига мувофиқ йўл-йўриқдан ўтишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54. Тезкор ва тезкор-таъмирлаш ходимлари камида 3 ойда бир марта аварияга қарши назорат машғулотларини ўтишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тезкор, тезкор-таъмирлаш, таъмирлаш ва созлаш ходимлари камида ярим йилда бир марта ўз ташкилотларида ёнғинга қарши назорат машғулотларини ўтишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55. Мустақил ишлашга рухсат: ишга янги қабул қилинган ёки ишда 6 ойдан кўпроқ танаффус қилган тезкор ва тезкор-таъмирлаш ходимлари учун йўл-йўриқдан, стажировкадан ўтиш, билимлар текширувидан ва дублёрликдан кейин, таъмирлаш ва созлаш ходимлари учун эса — йўл-йўриқдан, стажировкадан ўтиш ва билимлар имтиҳонидан кейин берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ишида 3 ҳафтадан 6 ой муддатгача танаффусда бўлган ходимларнинг ишлашига рухсат бериш шартлари ушбу танаффуснинг давомийлигидан келиб чиқиб белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
56. Энергетика объектлари (ташкилотлари)нинг барча ходимлари электр энергетикаси объектларида ходимлар билан ишлашни ташкил этиш қоидалари талабларида белгиланган ҳажмларда ва даврийликда ўз малакаларини оширишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-боб. Тезкор ходимлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57. Энергетика тизими ва энергетика объектларининг тезкор ходимлари жумласига қуйидагилар киради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тезкор ходимлар — энергетика қурилмаларининг бошқарув органларига бевосита таъсир кўрсатувчи ва сменада энергетика қурилмаларини бошқариш ва уларга хизмат кўрсатишни амалга оширувчи ходимлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тезкор-таъмирлаш ходимлари — бошқарув органларига бевосита таъсир кўрсатиш ҳуқуқига эга бўлган таъмирлаш ходимлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тезкор раҳбарлар — сменада ўзига бириктирилган объектлар (энергетика тизими, электр тармоқлари, иссиқлик тармоқлари, электр станциялар, энергетика объекти) ва қўл остидаги ходимларнинг ишлаши устидан тезкор раҳбарликни амалга оширувчи ходимлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тезкор-диспетчерлик ходимлари — «Энергия» МДМ, ягона электр энергетика тизимининг тизим оператори (кейинги ўринларда — тизим оператори) ва энергетика ташкилотларининг диспетчерлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
58. Тезкор ходимлар ишлаб чиқариш ва лавозим йўриқномаларига ҳамда юқори турувчи тезкор ходимларнинг тезкор фармойишларига мувофиқ энергетика объекти, энергетика тизими, ягона электр энергетика тизими (кейинги ўринларда — ЯЭЭТ) ускуналарининг хавфсиз, ишончли, барқарор ҳамда энергосамарадор ишлаш режимини олиб бориши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тезкор ходимларнинг сони ва малакаси бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тезкор ходимларнинг сменада тўлиқ бўлмаган таркибда, ўриндошлик асосида ишлашига фақат энергетика тизими ёки энергетика объекти бошқариш органининг ёзма кўрсатмаси бўйича рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
59. Смена вақтида тезкор ходимлар ўзларининг тезкор бошқаруви ёки тасарруфидаги ускуналарнинг эксплуатацияси, шунингдек, юқори турувчи тезкор ходимларнинг фармойишлари сўзсиз бажарилиши учун мазкур қоидаларга, завод ва маҳаллий йўриқномаларга, ХТҚга ва бошқа амал қилувчи ҳужжатларга мувофиқ жавобгар бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
60. Ускуналарнинг ишлаш режимлари бузилганда, шикастланганда, ёнғин пайдо бўлганда, ускуналарга шикаст етказиши мумкин бўлган нуқсонлар аниқланганда тезкор ходим зудлик билан нормал иш режимини тиклаш ёки авариявий ҳолатни бартараф қилиш ва технологик бузилишлар ривожланишининг олдини олиш чораларини кўриши, шунингдек, зудлик билан тасдиқланган рўйхат бўйича юқори турувчи тезкор ва маъмурий-техник раҳбар ходимларга хабар бериши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61. Юқори турувчи тезкор ходимнинг ваколатига кирувчи масалалар бўйича фармойиши унга бўйсунувчи тезкор ходим томонидан бажарилиши мажбурийдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
62. Юқори турувчи тезкор ходимнинг тезкор бошқаруви ёки тезкор тасарруфи остида бўлган ускуналар унинг рухсатисиз ишлаш учун уланиши ёки ишлашдан чиқарилиши мумкин эмас. Одамлар ва ускуналар учун аниқ хавф туғилган ҳолатлар бундан мустасно.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
63. Юқори турувчи тезкор ходимларнинг тезкор фармойиши аниқ ва қисқа бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фармойишни эшитганидан сўнг бўйсунувчи тезкор ходим фармойиш матнини сўзма-сўз қайтариши ва фармойишни тўғри тушунганлиги ҳақида тасдиқни олиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Юқори турувчи тезкор-диспетчерлик ходимларнинг фармойишлари кечиктирилмасдан ва аниқ бажарилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тезкор ходим фармойишни ёки рухсатни бериб ёки олиб уни тезкор журналга ёзиб қўйиши шарт. Компьютер ёзуви бор бўлганида тезкор журналдаги ёзувнинг ҳажми тегишли раҳбарлик қилувчи маъмурий-техник ходимлар томонидан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
64. Тезкор музокаралар техник жиҳатдан саводли олиб борилиши шарт. Барча энергетика ускуналари, уланмалар, релели ва технологик ҳимоя ва автоматика тузилмалари белгиланган диспетчерлик номларига мувофиқ тўлиқ номланиши шарт. Техник атамалардан ва даспетчерлик номланишлардан четга чиқиш қатъий тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Диспетчерлик бошқарувнинг барча даражаларида олиб бориладиган тезкор музокаралар ва электр станциялар ва йирик подстанциялар смена бошлиқларининг тезкор музокаралари компьютер хотирасида автоматик равишда қайд этилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
65. Диспетчернинг электр станцияси, энергетика тизими ускуналарининг иш режимларини ўзгартириш бўйича фармойишларида ўзгартирилаётган режим параметрининг зарур миқдори ва параметрнинг кўрсатилган миқдорга эришиш учун керак бўлган вақти, шунингдек, фармойишни бериш вақти кўрсатилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
66. Юқори турувчи тезкор ходимнинг ваколатига кирган масалалар бўйича раҳбарлик қилувчи маъмурий-техник ходимнинг фармойишини олган тезкор ходим уни фақат юқори турувчи тезкор ходимнинг розилиги билан бажариши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
67. Юқори турувчи тезкор ходимнинг фармойиши бажарилмаганлиги ёки бажарилиши кечиктирилганлиги учун фармойишни бажармаган шахслар, шунингдек, уни бажармасликка ёки бажарилиши кечиктирилишига рухсат берган раҳбарлар жавобгар бўладилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
68. Юқори турувчи тезкор ходимнинг фармойиши бўйсунувчи тезкор ходим томонидан нотўғри деб топилса, бу ҳақида у фармойишни берган шахсга дарҳол маълум қилиши шарт. Фармойиш тўғрилиги тасдиқланганда ходим уни бажаришга мажбурдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Юқори турувчи ходимнинг ХТҚнинг бузилишига, шунингдек, ускуналарнинг шикастланишига, электр станцияси, подстанциянинг ўз эҳтиёжи таъминотини йўқолишига ёки I тоифадаги истеъмолчиларни токсизлантиришга олиб келиши мумкин бўлган фармойишларини бажариш тақиқланади. Тезкор ходимлар бундай фармойишни бажаришдан бош тортганлиги ҳақида фармойишни берган юқори турувчи тезкор ходимга ва раҳбарлик қилувчи тегишли маъмурий-техник ходимга дарҳол маълум қилиши ва тезкор журналга ёзиб қўйиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
69. Навбатчиликда бўлмаган тезкор ходимлардан бўлган шахсларни лавозим йўриқномаси доирасида энергетика қурилмаларига хизмат кўрсатиш бўйича ишларни бажаришга жалб этилишига, фақат сменадаги тегишли раҳбар тезкор-диспетчер ходимнинг рухсати билан ва бу ҳақида тегишли ҳужжатларга ёзув киритиш орқали амалга оширилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
70. Зарур ҳолда тезкор ходим бўлган бир шахсни иккинчиси билан алмаштириш, жадвални тасдиқлаган раҳбарлик қилувчи тегишли маъмурий-техник ходимнинг рухсати билан ва юқори турувчи тезкор ходимга маълум қилган ҳолда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кетма-кет икки смена давомида ишлаш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
71. Тезкор ходим бўлган ҳар бир хизматчи ишга киришаётганда ўзидан олдин ишлаган хизматчидан сменани қабул қилиб олиши, иш тугаганидан сўнг эса — жадвал бўйича ўзидан кейинги хизматчига сменани топшириши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
72. Сменани қабул қилишда тезкор ходимлар жумласидан бўлган хизматчи қуйидагиларни бажариши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўзининг тезкор бошқаруви ёки тасарруфида бўлган энергетика қурилмаларининг ҳолати, схемаси ва ишлаш режими билан тегишли йўриқномаларда белгиланган ҳажмда танишиб чиқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сменани топширувчидан ишда бузилишларга олиб келиши мумкин бўлган, алоҳида кузатиш талаб қиладиган ускуналар ҳақида, захирадаги ва таъмирлашдаги ускуналар ҳақида маълумотларни олиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўзига бириктирилган участкада буюртмалар, нарядлар ва фармойишлар бўйича қандай ишлар бажарилаётганлигини аниқлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асбобларни, материалларни, хоналарнинг калитларини, тезкор ҳужжатларни ва иш жойининг ҳужжатларини текшириш ва қабул қилиб олиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўзининг охирги навбатчилигидан кейинги барча ёзувлар ва фармойишлар билан танишиб чиқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қўл остидаги ходимлардан билдирги қабул қилиш, бевосита смена бўйича бошлиққа навбатчиликни қабул қилганлиги ва сменани қабул қилишда аниқланган камчиликлар ҳақида маълум қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сменани қабул қилиш-топширишни журналга ёки қайдномага ёзиб, уни қабул қилувчи ва топширувчининг имзоси билан расмийлаштириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
73. Тезкор ходим маҳаллий йўриқномага мувофиқ вақти-вақти билан автоматика, сигнализация тузилмалари, ДТБВ алоқа ва телемеханика воситаларини синаб кўриши, шунингдек, иш жойидаги соатнинг кўрсаткичлари тўғри эканлигини ва бошқаларни текшириб кўриши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
74. Тезкор ходим тасдиқланган жадваллар бўйича ишчи ускуналардан захирадаги ускуналарга ўтишни, ускуналарни синаб кўришни ҳамда профилактик кўрикдан ўтказишни амалга ошириши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
75. Тезкор ва раҳбарлик қилувчи маъмурий-техник ходимлар қўл остидаги тезкор ходимни, агар у ўз вазифасини бажармаётган бўлса, ишдан четлатиш ва сменада тегишли алмаштиришни ёки вазифаларни қайтадан тақсимлашни амалга ошириш ҳуқуқига эга. Бунда тезкор журналга ёзилади ёки ёзма фармойиш чиқарилади ҳамда тезкор-диспетчерлик бошқарувнинг бўйсунув бўйича тегишли ходимларига маълум қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
76. Тезкор ходим юқори турувчи тезкор ходимнинг рухсати билан қисқа вақтга шу давр учун таъмирлаш ишлари ва синовларга, навбатчиликдан озод этилган ҳолда жалб этилиши мумкин. Бунда ХТҚнинг талабларига риоя этилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-боб. Энергетика ташкилотлари ишининг самарадорлигини назорат қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
77. Барча энергетика ташкилотларида ишнинг якуний натижаларини яхшилаш мақсадида қуйидагилар таъминланган бўлиши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергия элтувчиларнинг сарфлари ва технологик кўрсаткичлари ўлчовларининг талаб даражасидаги аниқлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
назорат-ўлчов асбоблари ва ахборот-ўлчов тизимларининг кўрсаткичларига асосланган ҳолда ускуналарнинг ишлаш кўрсаткичларини белгиланган шакллар бўйича (сменалик, суткалик, ойлик ва йиллик) ҳисобга олиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналарнинг ҳолатини, унинг ишлаш режимларини, ёқилғини тежаш захираларини, ўтказилаётган ташкилий-техник тадбирларнинг самарадорлигини баҳолаш учун техник-иқтисодий кўрсаткичларнинг таҳлили;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
параметрлар ва кўрсаткичларнинг амалдаги қийматлари энергетик характеристикалар бўйича белгиланган қийматлардан фарқланиши сабабларини аниқлаш мақсадида смена, цех ишининг натижаларини ходимлар орасида (камида бир ойда бир марта) муҳокама қилиш, ишдаги камчиликларни аниқлаш ва уларни бартараф қилиш, энг яхши сменалар ва алоҳида ходимларнинг иш тажрибаси билан таништириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналарнинг ишлаш ишончлилиги ва тежамкорлигини ошириш, ёқилғи-энергетика ресурсларининг нооқилона сарфлари ва йўқолишларини камайтириш бўйича тадбирларни ишлаб чиқиш ва амалга ошириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
78. Энергетика соҳасида асосий техник-иқтисодий кўрсаткичлар сифатида қуйидагилар ўрнатилган:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишлаб чиқарилган ва узатилган электр (актив ва реактив) ва иссиқлик энергиясининг миқдори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишчи электр қуввати ва ўрнатилган қувватдан фойдаланиш самарадорлигининг кўрсаткичлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
авариялар, ишламай қолишгача бўлган ишлаш муддати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр ва иссиқлик энергиясининг таннархи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетика тизими бўйича фойда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
узатилган электр ва иссиқлик энергияси учун шартли ёқилғининг солиштирма сарфи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ГЭСларда ишлаб чиқарилган ва ягона энергетика тизимига узатилган электр энергияси учун сувнинг солиштирма сарфи ва сув оқимидан фойдаланиш коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр энергиясини ишлаб чиқариш ва иссиқлик энергиясини узатишга алоҳида ҳисобланган электр станциясининг ўз эҳтиёжлари учун электр энергиясининг сарфи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр энергиясини электр тармоқларига узатиш бўйича технологик сарф;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетика тизимлари орасида электр энергиясининг ўзаро оқиб ўтиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишлаб чиқариш ходимларининг солиштирма сони ва хизмат кўрсатиш коэффициенти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
79. Қуввати 10 МВт ва ундан юқори бўлган ҳар бир иссиқлик электр станциясида, қуввати 30 МВт ва ундан юқори бўлган гидроэлектр станцияларда, иссиқлик ишлаб чиқариш унумдорлиги 50 Гкал/соат (209,5 ГДж/соат) ва ундан юқори бўлган қозонхонада, ускуналар ишининг техник-иқтисодий кўрсаткичларининг мутлақ ёки нисбий ҳисобланган электр ва иссиқлик юкламаларига боғлиқлигини белгиловчи энергетик характеристикалари ишлаб чиқилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қуввати ва иссиқлик ишлаб чиқариш унумдорлиги камроқ бўлган электр станциялари ва туман қозонхоналари бўйича характеристикаларни ишлаб чиқишнинг мақсадга мувофиқлиги энергетика объектининг юқори турувчи ташкилоти томонидан белгиланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
80. Энергетик характеристикалар мазкур Қоидаларнинг талабларига риоя қилган ҳолда ўзлаштирилган ускуналарнинг амалда эришиладиган иш тежамкорлигини акс эттириши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
81. Ускуналарнинг энергетик характеристикалари ва алоҳида кўрсаткичларнинг меъёрлари эксплуатация қилувчи ходимларга режим хариталари, йўриқномалар, жадваллар ва графиклар шаклида тақдим этилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
82. Ёқилғи ва сувнинг энергетик характеристикалари ва солиштирма сарфи жадваллари, шунингдек, электр станцияси ускуналарининг ҳар бир гуруҳи бўйича узатилган электр энергияси учун тегишли экология меъёрлари камида 5 йилда бир марта, шунингдек, электр станциясининг техник жиҳатдан қайта жиҳозланиши ва реконструкция қилиниши, ишлатиладиган ёқилғининг тури ёки маркаси ўзгариши натижасида электр ва иссиқлик энергиясини узатишда ёқилғининг солиштирма сарфлари тегишлича 2 ва 1 фоиздан ортиқ ўзгарганида қайта кўриб чиқилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
83. Энергетика ташкилотларининг ёқилғидан фойдаланишни яхшилаш ва тежамкорликни ошириш борасидаги фаолияти натижалари ускуналарнинг амалдаги ишлаш шароитларини ҳисобга олган ҳолда норматив характеристикаларда кўзда тутилган сарфларга нисбатан тежалган ёқилғининг (сувнинг, электр энергиясининг) ҳажми бўйича баҳоланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
84. Иссиқлик тармоқларида энергетик характеристикалар қуйидаги кўрсаткичлар бўйича тузилиши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иссиқлик йўқолишлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иссиқлик энергиясини узатишда электр энергиясининг солиштирма сарфи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тармоқ сувининг ўртача бир соатлик сарфи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
узатувчи ва қайтувчи қувурлардаги ҳароратларнинг фарқи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тармоқ сувининг йўқотилиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Энергетик характеристикани узатувчи ва қайтувчи қувурлардаги ҳароратларнинг фарқи ўрнига қайтувчи қувурдаги тармоқ сувининг ҳарорат кўрсаткичи бўйича тузишга йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
85. Электр энергияси узатилишини ҳисобга олган ҳолда унинг технологик сарфи электр тармоғи учун меъёрий кўрсаткич ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
86. Энерготехник характеристикалар ҳажми, шакли ва мазмуни амалдаги норматив ҳужжатлар ва методик кўрсатмаларнинг талабларига мувофиқ бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-боб. Техник назорат. Энергетика объектлари эксплуатациясини ташкил этиш устидан техник ва технологик назорат
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
87. Ҳар бир энергетика объектида энергетика қурилмаларининг (ускуналар, бино ва иншоотларнинг) техник ҳолатини мунтазам ва даврий назорат қилишнинг (кўрикдан ўтказиш, техник шаҳодатлаш) ташкил этилиши, уларнинг ҳолати ва хавфсиз эксплуатацияси учун жавобгар шахслар белгиланиши, шунингдек, техник ва технологик назорат бўйича ходим тайинланиши ва унинг лавозим вазифалари қуйидаги йўналишлар бўйича тасдиқланиши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
технологик жараёнларни бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналар, бино ва иншоотларнинг техник ҳолати устидан назоратни ташкил этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
объектнинг хавфсиз ва тежамкорлик билан эксплуатация қилинишини таъминловчи чора-тадбирларнинг ишлаб чиқилиши, ташкил этилиши ва ҳисобга олиниши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эксплуатациядаги барча бузилишларни текшириш ва ҳисобга олиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эксплуатация қилиш, таъмирлаш ва созлаш бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига риоя этилишини назорат қилиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Энергетика тизими таркибида электр ва иссиқлик энергиясини ишлаб чиқариш, ўзгартириш, узатиш ва тақсимлашни амалга оширувчи барча энергетика объектлари махсус ваколатли орган томонидан идоравий техник ва технологик назорат қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
88. Барча технологик тизимлар, ускуналар, бино ва иншоотлар, шу жумладан, энергетика объекти таркибига кирувчи гидроиншоотлар даврий техник шаҳодатлашдан ўтказилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Техник шаҳодатлаш энергетика объектининг бош муҳандиси ёки унинг ўринбосари бошчилигида тузилган энергетика объектининг комиссияси томонидан амалга оширилади. Комиссияга энергетика объектининг тузилмавий бўлинмалари, энергетика тизимининг бошқариш органи ва энергетика тизимининг марказий хизматлари функциясини бажараётган бўлинмаларнинг раҳбарлари ва мутахассислари, тегишли вазирлик ва идораларнинг ва энергетикада назорат бўйича ташкилотларнинг мутахассислари (шартнома бўйича) киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Техник шаҳодатлашнинг вазифаси энергетика қурилмаларининг ҳолатини баҳолаш, эксплуатация муддатларини ва шартларини белгилаш, шунингдек, энергетик қурилманинг белгиланган ресурсини таъминлаш учун зарур бўлган чораларни аниқлашдан иборатдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Даврий техник шаҳодатлашнинг ҳажмига амалдаги норматив ҳужжатлар асосида қуйидагилар киритилиши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ташқи ва ички кўриклар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
техник ҳужжатларни текшириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Техник шаҳодатлаш билан бир вақтда назорат органларининг ёзма кўрсатмалари бажарилиши, энергетика объекти ишидаги бузилишлар ва унга хизмат кўрсатишда юз берган бахтсиз ҳодисаларни текшириш натижалари бўйича тузилган, шунингдек, бундан олдинги техник шаҳодатлашда ишлаб чиқилган чора-тадбирларнинг бажарилиши текширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Техник шаҳодатлаш амалдаги йўриқномалар билан белгиланган муддатларда, лекин камида 5 йилда бир марта ўтказилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Техник шаҳодатлашнинг натижалари энергетика объектининг техник паспортига киритилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Назорат жараёнида хавфли авариявий нуқсонлари аниқланган, шунингдек, навбатдаги техник шаҳодатлаш муддатлари ўтиб кетган энергетика қурилмаларини эксплуатация қилиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
89. Энергетика объектининг тезкор ва тезкор-таъмирлаш ходимлари томонидан ускуналарнинг техник ҳолати устидан доимий назорат амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Назорат қилиш ҳажми норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Назорат қилиш тартиби маҳаллий ишлаб чиқариш ва лавозим йўриқномалари асосида белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
90. Ускуналар, бино ва иншоотларнинг даврий кўрикдан ўтказилиши уларнинг хавфсиз эксплуатацияси учун жавобгар шахслар томонидан амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кўрикларнинг даврийлиги энергетика объектининг бош муҳандиси томонидан белгиланади. Кўрикдан ўтказиш натижалари махсус журналда қайд этилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
91. Ускуналар, бино ва иншоотларнинг ҳолати ва хавфсиз эксплуатация қилиниши учун жавобгар шахслар энергетика объектларини эксплуатация қилишда техник шартларга риоя этилиши, уларнинг ҳолати ҳисобга олиниши, энергетика қурилмалари ва уларнинг элементлари ишламай қолишининг текширилиши ва ҳисобга олиниши, эксплуатация-таъмирлаш ҳужжатларининг юритилишини таъминлашлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
92. Ускуналар, бино ва иншоотларнинг эксплуатация қилиниши устидан техник ва технологик назоратни амалга оширувчи энергетика объектининг ходимлари қуйидагиларни бажаришлари шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналар ва иншоотларни эксплуатация қилишдаги бузилишларни ҳисобга олиш ва текширишни ташкил этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналар ишидаги авариялар ва технологик бузилишлар ҳисобини олиб бориш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
техник ҳужжатларнинг ҳолати ва юритилишини назорат қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аварияга ва ёнғинга қарши профилактик чора-тадбирларнинг бажарилиши ҳисобини олиб бориш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ходимлар билан ишлашни ташкил қилишда иштирок этиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
93. Энергетика тизимини бошқариш органларининг вазифаларига қуйидагилар киради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетика объектлари эксплуатацияси ташкил этилиши устидан мунтазам назорат қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
даврий техник шаҳодатлашлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўрта ва мукаммал (капитал) таъмирлашнинг техник меъёрларда белгиланган муддатларига риоя этилишини назорат қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
норматив ва ташкилий-фармойиш ҳужжатларининг талаблари ва чора-тадбирларининг бажарилишини назорат қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетика объектларида ёнғинлар ва технологик бузилишларнинг пайдо бўлиши сабабларини текширишни ташкил этиш ва назорат қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишлаб чиқариш хавфсизлиги масалалари бўйича объектда қўлланиладиган огоҳлантирувчи ва профилактик чораларнинг етарлилигини баҳолаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетика объектларида ёнғин ва аварияларнинг олдини олиш бўйича чора-тадбирларнинг ишлаб чиқилиши, ўтказилиши ва энергетика объектларида уларни бартараф қилишга тайёргарликни таъминлаш устидан назорат қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
идоравий техник ва технологик назорат қилиб ваколатига эга органларнинг ёзма кўрсатмалари бажарилиши устидан назорат қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бузилишларни, шу жумладан, «Ўзэнергоинспекция» ва Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси назорати остидаги объектлардаги бузилишларни ҳисобга олиб бориш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«Ўзэнергоинспекция» ва Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси назорати остидаги объектларда аварияга ва ёнғинга қарши тадбирларнинг бажарилишини ҳисобга олиб бориш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетика қурилмаларининг ускуналарини тайёрлаш ва етказиб бериш учун техник шартларни қайта кўриб чиқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ТЭҚ, ХТҚ, ЁХҚ ва эксплуатация қилиш бўйича йўриқномаларга риоя этилишини назорат қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетика объектларини хавфсиз эксплуатация қилишни таъминлаш бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ишлаб чиқилишини назорат қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ташкилотлар томонидан экологик меъёрларга риоя этилишини назорат қилиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
94. Идоравий техник ва технологик назорат Қоидаларнинг 13-бандида кўрсатиб ўтилган ташкилотлар томонидан амалга оширилади ҳамда унинг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
техник хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш бўйича белгиланган талабларга риоя этилишини назорат қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
режимни технологик ва экологик жиҳатдан хавфсиз ҳамда тежамли олиб бориш бўйича қоидалар ва йўриқномалар бажарилишини назорат қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр станциялари, тармоқлар ва энергетика тизими ишидаги технологик бузилишлар ва ёнғинларнинг сабаблари текширилишини ташкил этиш, назорат қилиш ва натижаларини тезкор таҳлил қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетика ускуналарининг ишидаги ёнғинлар, авариялар ва бошқа технологик бузилишларнинг пайдо бўлишини профилактика қилиш, эксплуатацияни такомиллаштириш бўйича тадбирларни ишлаб чиқиш ҳамда амалга ошириш устидан назорат қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
даврий техник шаҳодатлаш ўтказилишини назорат қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
атроф муҳит, саноат ва ёнғин хавфсизлиги, меҳнат муҳофазаси, ускуналар эксплуатациясини такомиллаштириш ва ишончлилигини ошириш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ишлаб чиқилишини ташкил этиш ва ҳамкорлик қилиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
95. Хўжалик бирлашмалари уларга тегишли бўлган энергетика объектларига тегишли давлат органлари ва ташкилотлари вакиллари қаршиликсиз ўрнатилган тартибда киришини таъминлашлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-боб. Энергетика объектларига техник хизмат кўрсатиш, уларни таъмирлаш ва модернизация қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
96. Ҳар бир энергетика объектида ускуналар, бино ва иншоотларга ҳамда энергетика қурилмаларининг коммуникацияларига техник хизмат кўрсатиш, режали таъмирлаш ва модернизация қилиш ташкил этилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
97. Ускуналар, бино ва иншоотларнинг техник ҳолати, эксплуатация қилишнинг белгиланган кўрсаткичлари барқарорлигини таъминловчи таъмирлаш ишларининг ҳажмлари бажарилиши, тайёргарлик ишлари тўлиқ бажарилиши, режалаштирилган таъмирлаш ишлари ҳажмларининг эҳтиёт қисмлар ва материаллар билан ўз вақтида таъминланиши, шунингдек, бажарилган таъмирлаш ишларининг муддатлари ва сифати учун жавобгарлик энергетика объектларининг раҳбарлари зиммасига юклатилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
98. Энергетика объектларига техник хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш ишларини бошқариш тузилмалари таъмирлаш ишларига тайёргарлик кўриш ва ўтказиш бўйича тегишли бўлинмаларни ташкил этиш йўли билан функциялар ва ижрочиларнинг тақсимланишини кўзда тутиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
99. Техник хизмат кўрсатиш ва режали таъмирлаш ҳажми ускуналар, бино ва иншоотларнинг ҳақиқий техник ҳолатини ва ўзгариб турувчи иш шароитларини ҳисобга олган ҳолда амалдаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга мувофиқ уларни соз ва ишга яроқли ҳолатда сақлаш зарурати билан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
100. Электр станциялари, қозонхоналар ва тармоқларнинг асосий ускуналари, бино ва иншоотларнинг барча турдаги таъмирлаш ишлари учун истиқболли (беш йиллик) ва йиллик жадваллар тузилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Энергетика объектларидаги қурилмаларнинг, ускуналарнинг, бино ва иншоотларнинг таъмирлаш ишларини бажариш режа-жадваллари электр ҳамда иссиқлик энергиясини ишлаб чиқаришнинг прогноз параметрларига ёки электр ва иссиқлик энергиясини тармоққа узатиш режимларига ва шартларига таъсир этадиган бўлса, ушбу таъмирлаш ишларини бажариш режа-жадваллари энергетика объекти тегишли бўлган хўжалик бирлашмалари томонидан тасдиқланиши шарт. Ёрдамчи ускуналар бўйича йиллик ва ойлик таъмирлаш режа-жадваллари тузилади ва улар энергетика объектининг бош муҳандиси томонидан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
101. Барча турдаги таъмирлаш ишларининг даврийлиги ва давомийлиги ускуналарнинг ушбу турини таъмирлаш бўйича ички идоравий ҳужжатларга асосан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
102. Мукаммал (капитал) таъмирлашлар орасидаги энергоблокларни эксплуатация қилиш даврини ошириш ёки камайтириш ва қуввати 160 МВт ва ундан юқори бўлган энергоблокларни мукаммал (ўрта) таъмирлаш даврини меъёрларга нисбатан ошириш ускуналарнинг ушбу турини таъмирлаш бўйича ички идоравий ва ускуналарнинг техник паспорт ҳужжатлари билан белгиланган тартибда амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
103. Таъмирлаш ишлари бажарилишини ташкил этиш, таъмирлаш ҳужжатларини ишлаб чиқиш, таъмирлашни режалаштириш ва унга тайёргарлик кўриш, таъмирлашга чиқариш ва таъмирлашни бажариш, шунингдек, ускуналарни қабул қилиш ва таъмирлаш сифатини баҳолаш ускуналарнинг ушбу турини таъмирлаш бўйича ички идоравий ҳужжатларга мувофиқ амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
104. Энергетика объектларида мукаммал (капитал) ва жорий таъмирлаш ишларини энергетика объектлари мутахассислари ҳам белгиланган тартибда амалга оширишлари мумкин. Агар энергетика объектларида таъмирлаш ишларини амалга ошириш учун пудратчи ташкилотларни жалб этиш талаб этилса пудратчи ташкилотларни харидларга оид қонунчиликда белгиланган тартибда аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Таъмирлаш ишларининг ҳажми олдиндан ижрочи ташкилотлар (пудратчи ташкилотлар) билан келишилган бўлиши шарт.
LexUZ шарҳи
Қаранг: Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг 37-боби (Пудрат).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
105. Таъмирлашни бошлашдан олдин ва уни ўтказиш вақтида, энергетика объектининг бош муҳандиси тасдиқлаган комиссия таркиби томонидан барча нуқсонлар аниқланиши шарт. Таъмирланган ускуна, бино ёки иншоот норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларда белгилаб берилган мезонларга мос келиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
106. Ускуналар ва иншоотларни таъмирлашга чиқариш ҳамда уларни ишга тушириш йиллик таъмирлаш жадвалларида кўрсатилган бўлиши ва улар тезкор бошқарув ёки тезкор тасарруф остида бўлган ташкилот билан келишилган муддатларда бажарилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
107. Мукаммал (капитал) ва ўрта таъмирлашдан кейин қурилма ва ускуналар, бино ва иншоотларни қабул қилиб олиш комиссияси томонидан, таъмирлаш ишларини амалга оширган бўлинма ёки пудратчи ташкилотлар билан келишилган ва энергетика объектининг бош муҳандиси тасдиқлаган дастур бўйича амалга оширилиши шарт. Қабул қилиш комиссиясининг таркиби энергетика объекти бўйича буйруқ билан белгиланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
108. Электр станциялари, электр ва иссиқлик тармоқларининг мукаммал ва ўрта таъмирлашдан ўтган ускуналари 48 соат давомида юклама остида қабул қилиш-топшириш синовларидан ўтказилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Таъмирлашдан сўнг ускуналарни юклама остида қабул қилиш-топшириш синовларисиз захирага ўтказиш юқори турувчи ташкилот ва «Ўзэнергоинспекция» билан келишилган ҳолда, синов тариқасида ишга тушириб кўрилганидан кейин амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
109. Ускуналарни таъмирлашдан кейин қабул қилишда таъмирлашнинг сифати қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда баҳоланиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таъмирланган ускунанинг сифати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бажарилган таъмирлаш ишларининг сифати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёнғин хавфсизлиги ҳолати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сифатни баҳолаш қуйидагича белгиланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
дастлабки — қабул қилиш-топшириш синовлари тугаганидан сўнг;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
якуний — назорат остида бир ой эксплуатация қилиш натижалари бўйича. Бу вақт давомида ускуналарнинг барча режимларда ишлашини текшириш тугатилган, барча тизимларда синашлар ва созлашлар ўтказилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Таъмирланган ускуналарнинг сифати бўйича расмийлаштирилган тегишли ҳужжат ёки далолатнома тўғрилигини текшириш ва назорат қилиш энергетика объектининг юқори турувчи ташкилоти ҳамда «Ўзэнергоинспекция» томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергоблоклар, ИЭС ва ИЭМнинг кўндаланг алоқа тизимида ишлайдиган буғ турбиналари, гидроагрегатлар ва трансформаторлар учун — генераторни (трансформаторни) тармоққа улаш вақти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ИЭС ва ИЭМнинг кўндаланг алоқа тизимида ишлайдиган буғ қозонлари учун — қозонни станциянинг ўткир буғ қувурига улаш вақти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
икки корпусли қозонлари (дубль-блоклари) бўлган энергоблоклар учун — энергоблокни қозон корпусларидан бири билан юклама остида тармоққа улаш вақти. Бунда агар таъмирлаш жадвалида таъмирлашнинг кечиктирилиши кўзда тутилмаган бўлса, иккинчи корпусни қиздириш ва улаш вақти энергоблокни юклаш жадвалига мувофиқ амалга оширилиши шарт;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иссиқлик тармоқлари учун — тармоққа улаш ва унда тармоқ суви айланиши барқарорлашиш вақти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр тармоқлари учун — тармоққа улаш вақти, агар кучланиш бериш вақтида бузилиш юз бермаган бўлса; кучланиш олинмасдан таъмирлашда — иш раҳбари (иш бажарувчи) томонидан навбатчи диспетчерга ишлар тугатилганлиги ҳақида маълум қилиш вақти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар қабул қилиш-топшириш синовлари давомида ускуналарнинг номинал юклама билан ишлашига тўсқинлик қилувчи нуқсонлар ёки ускуналарни зудлик билан тўхтатишни талаб қилувчи нуқсонлар аниқланган бўлса, таъмирлаш ушбу нуқсонлар бартараф этилиши ва қабул қилиш-топшириш синовлари такрор ўтказилишига қадар тугатилмаган деб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қабул қилиш-топшириш синовлари жараёнида ускунанинг алоҳида таркибий қисмлари нормал ишлашида дарҳол тўхтатишни талаб қилмайдиган бузилишлар пайдо бўлса, қабул қилиш-топшириш синовларини давом эттириш масаласи бузилишларнинг хусусиятига қараб, энергетика объектининг техник раҳбари томонидан таъмирловчи ижрочиси билан келишилган ҳолда ҳал этилади. Бунда аниқланган нуқсонлар таъмирловчи ижрочи томонидан энергетика объекти билан келишилган муддатларда бартараф қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар ускунани юклама остида қабул қилиш-топшириш синовлари нуқсонларни бартараф этиш учун тўхтатилган бўлса, таъмирлашни тамомлаш вақти — синовлар жараёнида ускунани охирги марта юклама остига қўйиш вақти ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
111. Энергоблок таркибига кирувчи барча асосий ускуналарни таъмирлаш бир вақтда ўтказилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
112. Энергетика объектлари, таъмирлаш ва таъмирлаш-созлаш ташкилотлари ускуналар, бино ва иншоотларни таъмирлаш ҳамда уларга техник хизмат кўрсатишнинг техник-иқтисодий кўрсаткичларини мунтазам ҳисобга олишлари ва мазкур кўрсаткичларни яхшилаш бўйича ташкилий-техник тадбирларни ишлаб чиқиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
113. Энергетика объектлари қуйидаги бино-иншоотлар, қурилма ва ускуналар ҳамда жиҳозлар билан таъминланган бўлиши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр станцияларида — бош бино, ёрдамчи бино ва иншоотлар, марказий таъмирлаш устахоналари, таъмирлаш майдончалари ва таъмирлаш ходимларининг ишлаб чиқариш хоналари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр тармоқларида — марказий таъмирлаш устахоналари, таъмирлаш майдончалари ва таъмирлаш ходимларининг таъмирлаш-ишлаб чиқариш хоналари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Энергетика объектларининг ускуналарига бош бино, ёрдамчи бино ва иншоотларда стационар ва инвентар юк кўтариш машиналари ҳамда таъмирлашни механизациялаш воситалари билан хизмат кўрсатилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
114. Энергетика объектлари, таъмирлаш ва таъмирлаш-созлаш ташкилотлари таъмирлашни ўз вақтида ва сифатли ўтказиш учун таъмирлаш ҳужжатлари, асбоблар ва таъмирлаш ишларини бажариш воситалари билан таъминланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
115. Саноат хавфсизлиги давлат қўмитасининг назорати остидаги энергетика объектларини қуриш, таъмирлаш ва таъмирлаш-созлаш ишларини бажарадиган ташкилотлар қонунчиликда белгиланган тартибда Саноат хавфсизлиги давлат қўмитасидан рухсатнома олиши лозим.
LexUZ шарҳи
Қаранг: Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 4 октябрдаги 633-сон қарори билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитаси тўғрисида низом.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
116. Энергетика объектлари режалаштирилган таъмирлаш ҳажмини ўз вақтида таъминлаш учун эҳтиёт қисмлар, материаллар, узеллар ва ускуналарнинг алмаштириш фондига эга бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бир хил турдаги агрегатларнинг эҳтиёт ускуналари ва деталлар йиғмаси (турбиналар, турбогенераторлар, таъминлаш насосларининг роторлари, диафрагмалар, турбиналар парраклари, генератор старторларининг чулғамлари тўплами ва бошқалар) энергетика тизими ташкилотларининг марказлашган омборлари захирасида туриши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Энергетика объекти омборига тушаётган ва омборда, цехларда ва участкаларда мавжуд бўлган барча эҳтиёт қисмлар, эҳтиёт ускуналари ҳамда материалларнинг кирим назорати ҳамда ҳисобга олиниши ташкил этилиши шарт. Уларнинг ҳолати ва сақлаш шароитлари вақти-вақти билан текшириб турилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Эҳтиёт қисмлар ва ускуналарни сақлаш базаларида уларнинг сақланиши ва мунтазам равишда тўлдириб борилиши таъминланиши шарт. Ташқи атмосфера шароитлари таъсирида сақланиши бузиладиган ускуналар, эҳтиёт қисмлари ва материаллар ёпиқ омборларда сақланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-боб. Техник ҳужжатлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
117. Ҳар бир энергетика объектида қуйидаги ҳужжатлар бўлиши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ер участкаларини ажратиш далолатномалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
участканинг бош режаси, унда бино ва иншоотлар, шу жумладан, ерости хўжалиги киритилган ҳамда санитария-ҳимоя ҳудуди кўрсатилган бўлиши шарт;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳудуд ҳақидаги геологик, гидрогеологик ва бошқа маълумотлар, уларда тупроқ синовлари ва ерости сувларининг таҳлили натижалари бўлиши шарт;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шурфлар кесимлари билан пойдеворларни ўрнатиш далолатномалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
яширин ишларни қабул қилиш далолатномалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бино ва иншоотларнинг ҳамда ускуналар остидаги пойдеворларнинг чўкиши ҳақидаги бирламчи далолатномалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иншоотларнинг портлаш хавфсизлиги, ёнғин хавфсизлиги, яшиндан ҳимоя ва коррозияга қарши ҳимояни таъминловчи тузилмаларни синаш бўйича бирламчи далолатномалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ички ва ташқи сув таъминоти, ёнғин ўчириш сув қувурлари, канализация, газ таъминоти, иссиқлик таъминоти, иситиш ва вентиляция тизимларини синаш бўйича бирламчи далолатномалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналар ва технологик қувурларни индивидуал ишлатиб кўриш ва синашлар бўйича бирламчи далолатномалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
давлат ва ишчи қабул комиссияларининг далолатномалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тасдиқланган лойиҳа ҳужжатлари, уларга кейинчалик киритилган барча ўзгартиришлар билан ва уларга олинган давлат экспертиза хулосалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бино ва иншоотлар, технологик тугунлар ва ускуналарнинг техник паспортлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналар ва иншоотларнинг ишчи ижро чизмалари, бутун ерости хўжалигининг чизмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бирламчи ва иккиламчи электр уланмаларининг ишчи ижро схемалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
технологик ишчи ижро схемалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналарга эҳтиёт қисмларнинг чизмалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёнғин ўчириш тезкор режаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
давлат назорати органларининг талабларига мувофиқ ҳужжатлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналар, бино ва иншоотларнинг эксплуатацияси бўйича йўриқномалар, барча тоифадаги мутахассислар ва навбатчи ходимлар жумласига кирувчи ишчилар учун лавозим йўриқномаларининг комплекти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
меҳнат муҳофазаси бўйича йўриқномалар комплекти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
атроф муҳитга кўрсатиладиган таъсирни баҳолаш ҳужжатлари бўйича давлат экологик экспертизасининг хулосаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
экологик меъёрлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Юқорида кўрсатилган ҳужжатларнинг комплекти энергетика объектининг техник архивида «ҲУЖЖАТЛАР» штампи билан сақланиши шарт ва мулк эгаси ўзгарганда унинг доимий сақланишини таъминлаш шарти билан янги мулк эгасига тўла ҳажмда топширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
118. Барча энергетика объектларида ҳар бир цех, подстанция, туман, участка, лаборатория ва хизматлар учун зарур бўлган йўриқномалар, низомлар, технологик ва тезкор схемалар рўйхати белгиланган бўлиши шарт. Рўйхат энергетика объектининг бош муҳандиси томонидан тасдиқланади ва камида уч йилда бир марта қайта кўриб чиқилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
119. Электр станциялари, қозонхоналар ва подстанцияларнинг асосий ва ёрдамчи ускуналарида уларнинг номинал маълумотлари бор ёрлиқлар ўрнатилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
120. Барча асосий ва ёрдамчи ускуналар, шу жумладан, қувурлар, шиналар тизимлари ва секциялари, шунингдек, арматура, газ ва ҳаво ўтказувчи қувурларнинг шиберлари рақамланган бўлиши шарт. Танланма бошқарув тизими (кейинги ўринларда — ТБТ) мавжуд бўлганда арматуранинг рақамланиши ижро схемаларида ва жойи бўйича икки марта бажарилиши шарт, бунда уларнинг биттаси тезкор схемага ва иккинчиси ТБТ бўйича мос рақамга эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Асосий ускуналар тартиб рақамларига эга бўлиши шарт, ёрдамчи ускуналар эса — асосий ускуналарнинг тартиб рақамига «А», «Б», «В» ва ҳоказо ҳарфлар қўшилган ҳолда белгиланади. Ускуналарнинг рақамланиши бинонинг ўзгармас ён томонидан ва «А» қаторидан бошлаб бажарилиши шарт. Дубль-блокларда ҳар бир қозонга блокнинг рақамига «А» ва «Б» ҳарфлари қўшиб ёзилади. Ёқилғи узатувчи тизимнинг алоҳида бўғинлари кетма-кет ва ёқилғининг йўналиши бўйича рақамланиши, параллел занжирлар эса ёқилғи ҳаракатининг йўналиши бўйича чапдан ўнгга «А» ва «Б» ҳарфларини қўшиб рақамланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
121. Схемалардаги рақамлар ва белгилар ҳақиқатда ёзилган рақамлар ва белгиларга мувофиқ келиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
122. Эксплуатация жараёнида энергетика қурилмаларида бажарилган барча ўзгартиришлар жавобгар шахснинг лавозими ва ўзгартириш киритилган сана кўрсатилиб, унинг имзоси билан йўриқномалар, схемалар ва чизмаларга киритилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Йўриқномалар, схемалар, чизмалардаги ўзгартиришлар ҳақидаги ахборот шу йўриқномалар, схемалар ва чизмаларни билиши шарт бўлган барча ходимларга (фармойишлар журналига ёзиш билан) етказилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
123. Технологик схемалар (чизмалар) камида 2 йилда бир марта ҳақиқий эксплуатация маълумотларига мувофиқлиги бўйича текширилиши ва текширув ҳақида уларга белги қўйилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Худди шу муддатларда йўриқномалар ва технологик схемалар ҳамда керакли йўриқномаларнинг рўйхати қайта кўриб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
124. Керакли схемаларнинг комплекти «Энергия» МДМ, тизим оператори, электр ва иссиқлик тармоқлари диспетчерларида, электр станциясининг смена бошлиғида, ҳар бир цех ва энергоблок смена бошлиғида, подстанция навбатчисида ва тезкор-чиқиш бригадасининг устасида туриши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Схемаларни сақлаш тартиби маҳаллий шароитларга кўра белгиланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
125. Барча иш жойлари мазкур Қоидаларнинг талабларига мувофиқ, завод ва лойиҳа маълумотларига, намунавий йўриқномаларга ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга, эксплуатация тажрибасига ва синов натижаларига асосан маҳаллий шароитларни эътиборга олиб тузилган зарур йўриқномалар билан таъминланган бўлиши шарт. Йўриқномалар тегишли ишлаб чиқариш бўлинмасининг (цехлар, подстанциялар, туман, участка, лабораториялар ва хизматлар) бошлиғи томонидан имзоланган ва энергетика объектининг бош муҳандиси томонидан тасдиқланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тизим аҳамиятига эга бўлган йўриқномалар тизим оператори билан келишилган ва Энергетика вазирлиги томонидан тасдиқланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
126. Ускуналар, бино ва иншоотларни, релели ҳимоя, телемеханика, алоқа воситаларини ва автоматлаштирилган бошқарув тизимининг (кейинги ўринларда — АБТ) техник воситалари комплексини эксплуатация қилиш бўйича йўриқномаларга ҳар бир қурилма бўйича қуйидагилар киритилган бўлиши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналар, бино ва иншоотларнинг қисқача тавсифи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қурилма ёки қурилмалар комплексининг хавфсиз ҳолати ва ишлаш режимларининг мезонлари ва чегаралари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишга туширишни тайёрлаш тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускунани ишга тушириш, тўхтатиш ва унга хизмат кўрсатиш тартиби, нормал эксплуатация қилиш ва ишдаги бузилишлар вақтида бино ва иншоотларни соз ҳолатда сақлаш тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналар, бино ва иншоотларни кўрикдан ўтказиш, таъмирлаш ва синашга рухсат бериш тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
меҳнат хавфсизлиги, портлаш ва ёнғин хавфсизлиги бўйича мазкур қурилма учун ўзига хос талаблар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
127. Ҳар бир иш жойи бўйича лавозим йўриқномаларида қуйидагилар кўрсатилган бўлиши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мазкур лавозимдаги ходимларнинг билиши мажбурий бўлган, ускуналарга хизмат кўрсатиш бўйича йўриқномалар, ускуналар ва тузилмалар схемаларининг рўйхати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ходимнинг ҳуқуқлари, мажбуриятлари ва жавобгарлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хизмат бўйича боғлиқ бўлган юқори турувчи, бўйсинувчи ва бошқа ходимларнинг ўзаро муносабатлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
128. Меҳнат муҳофазаси бўйича йўриқномада қуйидагилар кўрсатилган бўлиши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
умумий хавфсизлик талаблари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишни бошлашдан олдин, иш давомида ва иш тугагандан кейин хавфсизлик талаблари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
авария вазиятларида хавфсизлик талаблари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
129. Йўриқномалар 5 йилда бир мартадан кам бўлмаган, хавфлилиги юқори бўлган касбларда ёки ишларни бажараётган ходимлар учун йўриқномалар 3 йилда бир мартадан кам бўлмаган муддатда қайта кўриб чиқилиши лозим. Ускуналарнинг ҳолати ёки эксплуатация шароитлари ўзгарган ҳолларда йўриқномаларга тегишли қўшимчалар киритилиши ва ушбу йўриқномаларни билиши шарт бўлган ходимларга етказилиши лозим, бу ҳақида фармойишлар журналига ёзув киритилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
130. Тезкор ҳужжатларда мазкур Қоидаларга иловага мувофиқ навбатчи ходимлар томонидан иш фаолиятида фойдаланиладиган техник ҳужжатлар рўйхати ҳамда ушбу рўйхатдаги ҳамма ҳужжатлар бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Маҳаллий шароитларга қараб тезкор ҳужжатларнинг ҳажми энергетика объекти бош муҳандисининг қарори бўйича ўзгартирилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
131. Электр станцияси цехларидаги тезкор-диспетчер ходимларининг иш жойларида, доимий навбатчи ходимлари бўлган бошқарув шчитларида, диспетчерлик пунктларида белгиланган шакл бўйича суткалик ахборотномалар тўлдирилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
132. Маъмурий-техник ходимлар ҳар куни тезкор ҳужжатларни текшириши ҳамда ускуналар ва ходимларнинг ишидаги нуқсонлар ва бузилишларни бартараф қилиш учун зарур чораларни кўриши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
133. «Энергия» МДМ, тизим оператори, тармоқ корхоналарининг диспетчерлик пунктлари, электр станцияларининг бош шчитлари барча тезкор музокараларни автоматик равишда компьютер хотирасига ёзиб олиш қурилмалари билан жиҳозланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
134. Тезкор ҳужжатлар, назорат-ўлчов асбобларининг қайд этувчи диаграммалари, тезкор-диспетчерлик музокараларининг компьютер хотираси ёзувлари ва тезкор-ахборот АБТ комплекси томонидан шакллантириладиган чиқиш ҳужжатлари қатъий ҳисобга олиш ҳужжатлари жумласига киритилади ва белгиланган тартибда сақланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳужжатлар қуйидаги муддатларда сақланиши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қайд этувчи асбобларнинг кўрсатмалари туширилган хотира — 3 йил;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
нормал шароитларда тезкор музокараларнинг компьютер хотирасидаги ёзувлари, агар муддатни узайтириш ҳақида кўрсатма бўлмаса — 10 сутка;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
авариялар ва ишдаги бошқа бузилишлар вақтида олиб борилган тезкор музокараларнинг компьютер хотирасидаги ёзувлари, агар муддатни узайтириш ҳақида кўрсатма бўлмаса — 3 ой.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-боб. Автоматлаштирилган бошқарув тизимлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
135. Электр ва иссиқлик энергияси ишлаб чиқаришда технологик ишлаб чиқариш бўйича тезкор-диспетчерлик ва ташкилий-иқтисодий бошқарув мос равишда автоматлаштирилган бошқарув тизимлари орқали қуйидагилар билан таъминланиши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишлаб чиқаришнинг автоматлаштирилган бошқарув тизимлари (кейинги ўринларда — ИЧ АБТ) билан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
136. Қуввати 160 MВт ва ундан юқори бўлган энергоблокларга эга бўлган иссиқлик электр станциясида, ўрнатилган қуввати 1000 MВт ва ундан юқори бўлган гидроэлектр станциясида, электр тармоқларини эксплуатация қилувчи ҳар бир ташкилотда ТЖ АБТ ишлаб туриши шарт. Маҳаллий шароитларга, иқтисодий ва ишлаб чиқариш нуқтаи назаридан мақсадга мувофиқлигига қараб қуввати кўрсатилган қийматдан кам бўлган агрегатларга эга бўлган электр станциялари ТЖ АБТ билан жиҳозланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
137. Электр ва иссиқлик тармоқларини эксплуатация қилувчи ташкилотларнинг диспетчерлик пунктларида (кейинги ўринларда — ДП), тизим операторида ва «Энергия» МДМда АДБТ ишлаб туриши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
138. АБТни эксплуатация қилишда қуйидагиларга:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетика тизимларининг АБТни ишлаб чиқиш, жорий этиш ва эксплуатация қилиш бўйича амал қилувчи кўрсатмаларига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетика тизимларининг кўп поғонали интеграцияланган ташкилий-технологик АБТни яратиш бўйича амал қилувчи кўрсатмаларига амал этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
139. Энергетика тизимининг барча энергетика объектларида, корхоналарида ва ташкилотларида қуйидаги вазифалар мажмуасини бажариш учун ИЧ АБТ ишлаб туриши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
техник-иқтисодий режалаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетик таъмирлашни бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр ва иссиқлик энергиясини сотишни бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетика ишлаб чиқариши ривожланишини бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
маҳсулот сифати, стандартлаштириш ва метрологияни бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
моддий-техник таъминотни бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёқилғи таъминотини бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
транспорт ва юк ташишни бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кадрларни бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эксплуатация қилувчи ходимларни тайёрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бухгалтерия ҳисоби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
умумий бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
турли ташламалар, оқизмалар, чиқиндиларнинг, шунингдек, фойдаланиладиган табиий ресурсларнинг миқдори ва таркибини бошқариш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Технологик жараёни автоматлаштирилган бошқарув тизимлари, АДБТ ва ИЧ АБТ мустақил тизимлар сифатида, шунингдек, энергетика тизимининг интеграцияланган АБТнинг кичик тизимлари сифатида ҳам ишлаши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
140. Ҳар бир энергетика объектида АБТнинг алоҳида вазифалари мажмуасини танлаш мавжуд бўлган намунавий лойиҳалар, амалий дастур тўпламлари ва техник воситаларнинг имкониятларидан оқилона фойдаланишни ҳисобга олиб, ишлаб чиқариш ва иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқлигидан келиб чиққан ҳолда аниқланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
141. АБТнинг техник воситалари мажмуасига қуйидагилар киритилиши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ахборотни тўплаш ва узатиш воситалари (ахборот датчиклари, алоқа каналлари, телемеханика тузилмалари, маълумотларни узатиш аппаратураси ва ҳоказо);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ахборотни қайта ишлаш ва уни акс эттириш воситалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бошқариш воситалари (контроллерлар, электр техникаси аппаратураси ва бошқалар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ёрдамчи (узлуксиз электр таъминоти, ҳавони мўътадиллаштириш, автоматик ёнғин ўчириш ва бошқа) тизимлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
142. АБТни эксплуатацияга киритиш белгиланган тартибда қабул қилиш комиссиясининг далолатномасига асосан амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
АБТни саноат эксплуатациясига киритишдан олдин уни давомийлиги 6 ойдан ошмаган тажриба эксплуатациясидан ўтказиш мумкин. АБТни яратиш ва эксплуатацияга киритиш бир ёки икки босқичда амалга оширилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
АБТни саноат эксплуатациясига қабул қилиш ишга туширилаётган босқич учун кўзда тутилган барча масалаларни саноат эксплуатациясига қабул қилиш тугатилганидан сўнг ўтказилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
143. АБТнинг эксплуатациясини ташкил этишда техник воситалар мажмуаси ва дастур таъминотига хизмат кўрсатиш бўйича тузилмавий бўлинмаларнинг вазифалари энергетика объектлари раҳбарларининг буйруқлари билан белгилаб берилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳар бир бўлинма томонидан хизмат кўрсатиладиган ускуналарнинг рўйхати хизмат кўрсатиш чегаралари белгиланган ҳолда тегишли энергетика объекти ёки ташкилотнинг бош муҳандиси томонидан тасдиқланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
144. АБТга хизмат кўрсатувчи бўлинмалар қуйидагиларни таъминлашлари шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
АБТнинг техник воситалари, ахборот ва дастурий таъминотининг ишончли эксплуатация қилиниши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
компьютер (электрон ҳисоблаш машинаси)да ишлов берилган ахборотни жадвалга мувофиқ мос бўлинмаларга тақдим этилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисоблаш техникасидан фойдаланиш бўйича амалдаги талабларга мувофиқ самарали фойдаланилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бошқарув тизимини такомиллаштириш ва ривожлантириш, жумладан, эксплуатациядаги янги вазифаларни жорий этиш, дастурларни модернизациялаш, бошланғич ахборотни тўплаш ва тайёрлашнинг илғор технологияларини ўзлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
меъёрий-маълумот ахборотларини синфлаштиришни амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
АБТнинг қўшни иерархияли даражалари билан ўзаро ахборот ҳамкорлигини ташкил этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
АБТнинг ишлаб туриши учун зарур бўлган йўриқнома ва методик ҳужжатларни ишлаб чиқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
АБТ ишлашини, унинг иқтисодий самарадорлигини таҳлил қилиш, ҳисоботларни ўз вақтида тақдим этиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
145. Ҳар бир АБТ бўйича хизмат кўрсатувчи ходим лойиҳа ва завод ҳужжатларидан ташқари энергетика объектининг бош муҳандиси тасдиқлаган рўйхат бўйича техник ва эксплуатацион ҳужжатларни юритиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
146. АБТнинг техник воситаларида таъмирлаш-профилактика ишлари тасдиқланган жадвалларга мувофиқ бажарилиши, уларни таъмирлашга чиқариш тартиби тасдиқланган низом билан белгилаб берилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
147. Электр энергетикаси соҳасидаги махсус ваколатли орган, диспетчерлик хизматлари, энергетика ташкилотларининг раҳбарияти АБТ ишлашини, унинг самарадорлигини таҳлил қилиши, эксплуатация қилиш устидан назоратни амалга ошириши ва АБТни ривожлантириш ва такомиллаштириш, ўз вақтида техник қайта жиҳозлаш бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11-боб. Метрология таъминоти
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
148. Ҳар бир энергетика объектида ўлчовларнинг талаб қилинадиган бирлигини ва аниқлигини таъминловчи чора-тадбирлар мажмуаси бажарилиши шарт. Ҳар бир энергетика объектида бажариладиган метрология таъминоти бўйича чора-тадбирлар мажмуаси ўз ичига қуйидагиларни олиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
давлат текшируви ва назоратидан ўтказилиши керак бўлган ўлчов воситаларини (кейинги ўринларда — ЎВ) ўз вақтида қиёслашга тақдим этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қиёслаш ўтказилмайдиган ЎВни калибровкалаш бўйича ишларни ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЎВга хизмат кўрсатиш, уларни таъмирлаш, метрология назоратини амалга ошириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
149. Метрология таъминоти бўйича ишларни бажариш, уларнинг бажарилиши устидан назорат метрология хизматлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетика тизимининг метрология хизмати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тармоқлардаги асосий метрология хизмати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асосий метрология хизмати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетика ташкилотларининг метрология хизматлари томонидан амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
150. Энергетик қурилмаларнинг ЎВ билан жиҳозланганлиги лойиҳага мувофиқ бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Электр қурилмаларини ЎВ билан жиҳозлаш ҳажми ускунанинг техник ҳолати ва унинг ишлаш режими, олинган ва сарфланган ресурсларни, ишлаб чиқилган, сарфланган ва узатилган электр ва иссиқлик энергиясининг ҳисобга олиниши, меҳнат хавфсизлиги шароитига ва санитария нормаларига риоя этиш ҳамда атроф муҳитни муҳофаза қилиш устидан назоратни таъминлаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
151. Ёқилғи сарфи, электр ва иссиқлик энергияси ишлаб чиқарилиши ва истеъмол қилинишини ҳисобга олишнинг технологик параметрлари ўлчаш воситалари давлат синовларидан ёки метрологик аттестациядан ўтказилиши ва Ўлчаш воситаларининг давлат реестрига киритилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
152. Барча ЎВ, шунингдек, ўлчаш тизимлари доимий соз ҳолатда ва ўлчашларни бажаришга тайёр туриши шарт. Технологик ускуналар ишлаб турганда ўлчов воситаларини таъмирлаш учун аввал захирадаги воситалар ўрнатилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
153. Саноат эксплуатациясига киритилишидан олдин, шунингдек, энергетика объектларининг асосий ускуналарини эксплуатация қилиш жараёнида ЎВ ўлчаш каналлари қиёслаш ва калибровка қилинган ҳолда метрологик аттестациядан ўтказилиши ёки индикаторлар туркумига ўтказилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қиёслашдан ўтказилмаган ёки калибровка қилинмаган ўлчаш тизимларидан ишда фойдаланиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
154. Ўзбекистон Республикасининг «Метрология тўғрисида»ги Қонунининг 20-моддасида кўрсатилган метрология текшируви ва давлат метрология назорати татбиқ этиладиган соҳаларда фойдаланиладиган барча ўлчаш воситалари ва намунавий ЎВ қиёслашдан ўтказилиши шарт. Бунда ЎВни қиёслашдан ўтказишни ташкил этиш тартиби ва услуби қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ бўлиши керак.
(154-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 12 сентябрдаги 564-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.09.2024 й., 09/24/564/0708-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
155. Қиёслашдан ўтказилиши керак бўлган ЎВнинг аниқ рўйхати ҳар бир энергетика объектида тузиб чиқилиши ва ҳар йили энергетика объекти жойлашган ҳудудга хизмат кўрсатувчи давлат метрология органига юборилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
156. Ўлчаш воситалари энергетика объекти томонидан тасдиқланган ва давлат метрология хизматлари билан келишилган жадвалларга мувофиқ ўз вақтида қиёслашга тақдим этилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
157. ЎВни қиёслашдан ўтказиш натижалари ишончли тамға ёки қиёслаш ҳақидаги гувоҳнома билан тасдиқланиши шарт, уларнинг шакли ва ҳужжатларга тушириш тартиби қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
158. Қиёслашдан ўтказилмайдиган, лекин энергетика объектларида ускуналарнинг ишончли ва тежамли ишлашини назорат қилиш учун фойдаланиладиган барча ЎВ калибровка қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
159. ЎВнинг калибровкаси юридик шахснинг калибровка қилиш ҳуқуқи учун аккредитация қилинган метрология хизматлари томонидан белгиланган тартибда расмийлаштирилган калибровкалаш жадвалига мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
160. Энергетика объектининг метрология хизмати томонидан ЎВни калибровкалаш ишларини бажариш имконияти бўлмаса, калибровкалаш соҳадаги асосий метрология хизмати томонидан бажарилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
161. ЎВни калибровкалаш даврийлиги энергетика объектининг бош метрологи ва бош муҳандиси билан келишилган ҳолда энергетика объекти бўйича буйруқ билан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
162. ЎВни калибровкалаш натижалари ЎВга тушириладиган калибровкалаш белгиси ёки калибровка ҳақидаги сертификат билан, шунингдек, амалдаги норматив ҳужжатга мувофиқ эксплуатация ҳужжатларига ёзув киритиш билан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
163. Тегишли тарзда расмийлаштирилган ЎВни калибровкалаш натижалари судда, ҳакамлар судида, давлат бошқаруви органларида низоларни кўриб чиқиш пайтида энергетика объекти томонидан далил сифатида фойдаланилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
165. ЎВни ва уларнинг аниқлик тавсифларини танлаш технологик кўрсаткичлар ва ўлчовларни ўтказиш тартибига мувофиқ ўлчовлар аниқлигига қўйиладиган талабларни белгилаб берувчи стандартлаштириш бўйича норматив ҳужжатларга асосан лойиҳалаш босқичида амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
167. Энергетика ускуналарини эксплуатация қилиш жараёнида технологик кўрсаткичларнинг қўшимча (лойиҳада кўзда тутилмаган) ўлчашларини ўтказиш зарур бўлганда ЎВни танлаш мазкур Қоидаларнинг 164 — 166-бандларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
168. Ўлчашлар аниқлиги меъёрланмайдиган техник кўрсаткичларни кузатиш учун қўлланиладиган ишчи ЎВ қонунчилик ҳужжатлари талабларига мувофиқ индикаторлар туркумига ўтказилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
169. Шчитларда ва панелларда ўрнатилган ва ускуналарнинг ишлаш режимларини назорат қилиш учун мўлжалланган қайд этувчи ва кўрсатувчи ўлчов асбобларининг кўрсаткичлари билан ўлчанаётган катталикнинг номинал қийматига тўғри келадиган белги қўйилиши шарт. Белгини қўйиш ўлчамлари ва усули ўлчов асбоблари учун белгиланган стандарт талабларига мувофиқ бўлиши керак. Ташқи манбадан электр таъминотига эга бўлган асбоблар таъминот йўқолганлигини маълум қилувчи сигнализация билан жиҳозланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
170. ЎВга тезкор хизмат кўрсатиш энергетика объекти раҳбариятининг қарори билан белгиланган бўлинмаларнинг навбатчи ёки тезкор-таъмирлаш ходимлари томонидан амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
171. ЎВни даврий кўрикдан ўтказиш, уларга техник хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш энергетика объектининг метрология хизмати вазифаларини бажарувчи бўлинма ходимлари томонидан амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
172. Таҳлил олинадиган тузилмалардаги бирламчи беркитувчи қисмларни таъмирлаш, торайтирувчи ва сарфни ўлчовчи бошқа тузилмаларни, ҳароратни ўлчаш воситасининг ҳимоя ғилофларини очиш ва ўрнатиш технологик ускуналарни таъмирлаш ишларини амалга оширувчи ходимлар томонидан бажарилиши шарт, қабул қилиш эса қонунчиликка мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
173. ЎВ ўрнатилган ускуналарга хизмат кўрсатувчи ходимлар уларнинг сақланиши ва ташқи элементларининг тозалиги учун жавобгардир. ЎВнинг ишидаги барча бузилишлар ҳақида энергетика объектида метрология хизмати вазифасини бажарувчи бўлинмага хабар берилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
174. Бир маромда ёзишини таъминлаш билан боғлиқ бўлмаган қайд этувчи асбобларни очиш учун фақат энергетика объектининг метрология хизмати вазифасини бажарувчи бўлинманинг ходимларига, таъминловчилар ёки истеъмолчилар билан ҳисоб-китоб қилиш учун фойдаланиладиган ЎВни эса — уларнинг вакиллари билан биргаликда очишга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
175. Қиёслашдан ўтказилиши шарт бўлган ЎВнинг ҳолати ва қўлланилиши, метрология қоидалари ва меъёрларига риоя этилиши устидан давлат метрология назорати давлат метрология хизмати органлари томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
176. Қиёслашдан ўтказилиши шарт бўлмаган ЎВнинг ҳолати ва қўлланилиши, метрология қоидалари ва меъёрларига риоя этилиши устидан метрология текшируви ва назорати энергетика ташкилотларининг метрология хизматлари томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12-боб. Электр қурилмаларида алмашлаб улашлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
177. Энергетика объектларининг электр тармоқлари ва электр қурилмаларининг электр улаш схемаларидаги, релели ҳимоя ва автоматика (кейинги ўринларда — РҲА) тузилмалари занжирларидаги алмашлаб улашларда бажарилган барча ўзгаришлар, шунингдек, ерга уланишлар ўрнатилган жойларда алмашлаб улашлар тугатилганидан сўнг тезкор схемада ёки макет-схемада акс эттирилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
178. Мураккаб алмашлаб улашлар, шунингдек, блокировка тузилмалари билан жиҳозланмаган ёки носоз блокировка тузилмаларига эга бўлган электр қурилмалари алмашлаб улаш дастурлари, бланкалари бўйича бажарилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
179. Коммутация аппаратлари, ерга улайдиган ажраткичлар ва релели ҳимоя, аварияга қарши ва режим автоматикаси тузилмалари билан операцияларнинг қатъий кетма-кетлигини талаб қилувчи алмашлаб улашлар мураккаб алмашлаб улашларга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тегишли энергетика объектларининг техник раҳбарлари ва ушбу объектларнинг юқори турувчи ташкилотлари томонидан тасдиқланадиган мураккаб алмашлаб улашларнинг рўйхати тизим операторида, энергетика объектларининг диспетчерлик пунктларида, электр станциялари ва подстанцияларнинг марказий (бош) бошқарув шчитларида сақланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мураккаб алмашлаб улашларнинг рўйхати схемалар, ускуналарнинг, ҳимоя ва автоматика тузилмаларининг таркиби ўзгарганда қайта кўриб чиқилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Технологик бузилишларни бартараф этишда ёки уларнинг олдини олиш учун алмашлаб улашларни алмашлаб улаш бланкаларисиз амалга оширишга тезкор журналга ёзиш шарти билан рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
181. Тезкор ҳужжатлар бўлиб ҳисобланадиган алмашлаб улаш дастурлари ва бланкаларида электр қурилмаларининг электр уланмалари схемалари ва РҲА занжирларида алмашлаб улашларни ўтказиш операцияларини амалга ошириш тартиби ва кетма-кетлиги белгиланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Алмашлаб улаш дастурларини (намунавий дастурларни) тезкор раҳбарлар турли бошқарув даражаларидаги ва турли энергетика объектларидаги электр қурилмаларида алмашлаб улашларни бажаришда қўллашлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Дастурларни деталлаштириш даражаси диспетчерлик бошқарувининг даражасига мувофиқ келиши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Алмашлаб улашларни бевосита бажарувчи шахсларга диспетчер ва электр қурилмаларининг тезкор ходими даражасидаги алмашлаб улашлар бланкалари билан тўлдирилган дастурларни қўллашга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Янги ускуналарни ишга тушириш ёки эскирган ускуналарни демонтаж қилиш, тақсимлаш тузилмаларининг реконструкцияси билан боғлиқ электр қурилмаларининг электр уланмаларининг бош схемасида ўзгаришлар бўлганда, шунингдек, янги РҲА тузилмаларини улаш ёки ўрнатилган РҲА тузилмаларида ўзгаришлар бўлганда алмашлаб улашларнинг намунавий дастурлари ва бланкаларига тузатишлар киритилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
182. «Энергия» МДМ ва тизим операторининг ишлаб чиқариш хизматлари бошқарувида бўлган ягона электр энергетикаси тизимида (кейинги ўринларда — ЯЭЭТ), энергетика тизимининг схемаларида ва иш режимларида режалаштирилган ўзгартиришлар, шунингдек, РҲА тузилмаларида ўзгартиришлар бўлганда тезкор бошқарувнинг тегишли даражаларида алмашлаб улашларнинг намунавий дастурлари ва бланкаларига зарур бўлган ўзгартиришлар ва қўшимчалар олдиндан киритилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
183. Электр станциялари ва подстанциялардаги барча алмашлаб улашлар алмашлаб улашларни бажариш бўйича маҳаллий йўриқномаларга мувофиқ амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
184. Юқори турувчи тезкор-диспетчер ходимларининг тезкор бошқаруви остида бўлган электр ускуналари ва РҲА тузилмаларидаги алмашлаб улашлар диспетчернинг фармойиши бўйича бажарилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фақат кечиктириб бўлмайдиган (бахтсиз ҳодиса, табиий офат, ёнғин, авария) вазиятларда алмашлаб улашларни юқори турувчи тезкор-диспетчер ходимининг фармойишисиз ва рухсатисиз, уларни кейинчалик хабардор қилган ҳолда бажаришга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёнғин ва аварияни бартараф қилиш вақтида тезкор-диспетчер ходимлари маҳаллий йўриқномаларга ва ёнғин ўчиришнинг тезкор режасига мувофиқ ҳаракат қилишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
185. Алмашлаб улашлар тўғрисидаги фармойишда электр қурилмалари схемасидаги ва РҲА занжирларидаги операцияларнинг кетма-кетлиги юқори турувчи тезкор-диспетчер ходимлар томонидан керакли даражада деталлаштирилиб кўрсатилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Алмашлаб улашларнинг ижрочисига битта мақсадли операцияни ўз ичига олган тезкор алмашлаб улашларни ўтказиш бўйича бир вақтда биттадан ортиқ бўлмаган топшириқ берилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
186. Мураккаб алмашлаб улашларни одатда икки киши бажариши, улардан биттаси назорат қилувчи бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Алмашлаб улашлар икки киши томонидан бажарилганда, одатда, лавозими катта ходим назорат қилувчи бўлиши керак. Алмашлаб улашларнинг тўғри бажарилиши учун жавобгарлик алмашлаб улашларни амалга оширувчи иккала шахс зиммасига юкланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур электр қурилмасининг схемасини алмашлаб улашларни бажариш қоидаларини биладиган, энергетика объекти бўйича фармойиш билан алмашлаб улашларни бажаришга рухсат берилган, маъмурий-техник ходимлар таркибидан бўлган ходим назорат қилувчи шахс бўлиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мураккаб алмашлаб улашларда РҲА занжирларидаги операцияларни амалга ошириш учун РҲА хизмати ходимларидан бўлган учинчи шахсни жалб қилишга рухсат берилади. Ушбу ходим алмашлаб улашларнинг бланкаси билан олдиндан танишиб чиқиши ва уни имзоланганидан сўнг ҳар бир операцияни алмашлаб улашларни бажарувчи шахснинг фармойиши бўйича амалга ошириши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қолган барча алмашлаб улашлар ишга яроқли блокировка тузилмаси бўлганида, смена таркибидан қатъи назар, бир киши томонидан бажарилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
187. Электр қурилмасида кучланиш йўқ бўлиб қолганида тезкор-диспетчер ходими кучланишнинг огоҳлантиришсиз берилишига тайёр туриши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
188. Занжирида ўчиргичи бўлган уланмага кучланиш бериш билан ишга тушириш ва узиш ўчиргич орқали амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Комплект тақсимлаш қурилмаларининг (кейинги ўринларда — КТҚ) ажраткичлари, бўлгичлари ва уланмаларни ажратадиган контактлари билан қуйидагиларни:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 — 500 кВ куч трансформаторларининг магнитловчи токини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр узатувчи ҳаво ва кабель тармоқларидаги заряд ва ерга туташиш токини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шиналар тизимининг заряд токини, шунингдек, норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларнинг талабларига риоя қилган ҳолда уланмаларнинг заряд токини улашга ва узишга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳалқали 6 — 10 кВ тармоқларда 70 Агача бўлган тенглаштирувчи токларни ажраткичлар билан узишга ҳамда ажраткичларнинг ажралган контактларида кучланишларнинг фарқи 5 фоиздан ошмаганда тармоқни ҳалқа қилиб туташтиришга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ташқи ўрнатилган уч қутбли ажраткичлар билан 10 кВ ва ундан паст кучланишда 15 Агача бўлган юклама токини улашга ва узишга рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Агар ўчиргичнинг ўчирилиши унинг бузилишига ёки подстанциянинг кучланишсиз қолишига сабаб бўлиши мумкин бўлса, 220 кВ ва ундан юқори кучланишли битта ўчиргич ёки шиналар тизимининг (тўртбурчак схемаси, бир яримталик схема ва ҳоказо) бошқа уланмаларининг бир нечта ўчиргичлари билан шунтланган носоз ўчиргични ажраткичлар билан масофадан узиб қўйишга рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ажраткичлар билан узиладиган ва уланадиган токларнинг рухсат этилган қийматлари норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар билан белгилаб берилиши керак. Турли электр қурилмалари учун операцияларни бажариш тартиби ва шартлари маҳаллий йўриқномалар билан тартибга солиниши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
189. Алмашлаб улашларни бевосита бажарувчи тезкор ходимларга хавфсизлик блокировкаларини ўзбошимчалик билан ишдан чиқариш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фақат ўчиргичнинг ўчиқ ҳолати жойида текширилиб, блокировканинг ишдан чиқиш сабаби аниқланганидан сўнг энергетика объекти бўйича ёзма кўрсатма билан ваколат берилган шахсларнинг рухсати ва раҳбарлиги остида блокировкадан чиқариш учун рухсат берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Блокировкадан чиқариш зарур бўлган тақдирда, алмашлаб улашлар бланки тўлдирилади ва унга блокировкадан чиқариш бўйича операциялар киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13-боб. Электр станциялари ва иссиқлик тармоқларининг иссиқлик схемаларида алмашлаб улашлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
190. Иссиқлик схемаларидаги барча алмашлаб улашлар эксплуатация бўйича маҳаллий йўриқномаларга мувофиқ бажарилиши ва тезкор ҳужжатларда акс эттирилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
191. Йўриқномаларда кўзда тутилмаган ҳолатларда, шунингдек, икки ва ундан ортиқ тасарруф остида бўлмаган ижрочилар ёки энергетика объектлари иштирок этганда алмашлаб улашлар дастур бўйича бажарилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мураккаб алмашлаб улашлар ҳам алмашлаб улашлар бланкалари ёки дастурлари бўйича бажарилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
192. Мураккаб алмашлаб улашларга:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мураккаб алоқали иссиқлик схемаларидаги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
вақт бўйича узоқ давом этадиган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
катта масофали объектлардаги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
камдан-кам бажариладиган улашлар киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
асосий ускуналарни монтаж ва реконструкциядан кейин ишга тушириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналар ва иссиқлик тармоқларининг гидравлик синовлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
янги ишлаб чиқарилган ва фойдаланиш учун олинган соф буғ қувурлари ва таъминловчи қувурларнинг схемаларидаги ўзгаришлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналарнинг махсус синовлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналарни эксплуатация қилишда ноанъанавий бўлган янги усулларни текшириш, синаб кўриш ва ҳоказо.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Алмашлаб улашлар мураккаблигининг даражаси ва уларни бажариш учун дастурларни тузиш зарурияти энергетика объектининг бош муҳандиси томонидан иш шароитларининг ўзига хос хусусиятларидан келиб чиқиб белгилаб берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
193. Ҳар бир энергетика объектида бош муҳандис томонидан тасдиқланган мураккаб алмашлаб улашларнинг рўйхати ишлаб чиқилиши шарт. Рўйхатдаги ускуналарнинг ишга туширилиши, реконструкция ёки демонтаж қилинишига технологик схемалар ҳамда технологик ҳимоя ва автоматика схемаларидаги ўзгаришлар ва бошқаларни ҳисобга олган ҳолда тузатишлар киритилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Рўйхат 3 йилда бир марта қайта кўриб чиқилиши керак. Рўйхат нусхалари цех ва энергетика объектининг катта тезкор ходимларининг иш жойида туриши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
194. Энергетика объектининг бош муҳандиси томонидан маъмурий-техник ходимлардан бланкалар ва дастурлар бўйича алмашлаб улашларнинг бажарилишини назорат қилиш ҳуқуқига эга бўлган шахсларнинг рўйхати тасдиқланган бўлиши зарур. Ходимларнинг таркиби ўзгарганда рўйхатга тузатишлар киритилиши керак. Рўйхатнинг нусхалари цех ва энергетика объекти катта тезкор ходимларининг иш жойида туриши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
195. Алмашлаб улашлар бланкалари бўйича мазкур Қоидалар билан белгилаб берилган намунавий ишлар бажарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Дастур энергетика объектининг бош муҳандиси томонидан, дастурнинг амал қилиши бир энергетика объекти доирасидан чиққанида эса — энергетика тизимининг бошқарув органи томонидан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
197. Алмашлаб улашларни бажариш дастурида қуйидагилар кўрсатилган бўлиши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алмашлаб улашлар бажарилишининг мақсади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алмашлаб улашлар объекти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алмашлаб улашларни бажариш учун тайёргарлик бўйича тадбирларнинг рўйхати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алмашлаб улашларни бажарилиш шартлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
зарур бўлганда алмашлаб улашлар объектининг схемаси (объект элементларининг схемадаги номи ва рақамланиши объектда қабул қилинган номлар ва рақамланишларига тўлиқ мувофиқ бўлиши шарт);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
технологик ҳимоя ва автоматика занжирлари элементларининг ҳамда беркитувчи, ростловчи қисмларининг ҳолатини кўрсатган ҳолда операцияларни бажариш тартиби ва кетма-кетлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алмашлаб улашларни бажарувчи тезкор ходимлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алмашлаб улашларни бажаришга жалб қилинган ходимлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алмашлаб улашларда энергетика объектининг икки ва ундан ортиқ бўлинмалари иштирок этганда — умумий раҳбарлик қилувчи маъмурий-техник ходим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
дастурда кўрсатилган шахсларнинг мажбуриятлари ва жавобгарлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ишларнинг хавфсиз ўтказилишини таъминлаш бўйича чора-тадбирлар рўйхати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
авария ҳолатлари ёки одамлар ҳаётига ва ускуналарнинг бутлигига хавф солувчи вазиятлар юзага келганда ходимларнинг ҳаракатлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
198. Мазкур Қоидаларнинг 194-бандида кўрсатиб ўтилган такрорланувчи алмашлаб улашлар учун энергетика объектларида олдиндан тузилган намунавий дастурлар ва бланкалар қўлланилиши лозим. Улар камида 3 йилда бир марта қайта кўриб чиқилиши ҳамда ускуналарнинг ишга туширилиши, реконструкция ёки демонтаж қилиниши, технологик схемалар ва технологик ҳимоя ва автоматика схемаларининг ўзгартирилиши билан уларга тузатишлар киритилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
199. Алмашлаб улашлар дастурлари ва бланкалари тезкор ходимлар томонидан қўлланилади ва алмашлаб улашларни бажаришда тезкор ҳужжат бўлиб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
200. Объектда макет-схема мавжуд бўлганда алмашлаб улашлар ўтказиб бўлинганидан кейин унда барча ўзгартиришлар акс эттирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
201. Алмашлаб улашлар дастурлари бошқа тезкор ҳужжатлар билан бир қаторда сақланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14-боб. Хавфсизлик техникаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
202. Хавфсизлик техникаси бўйича барча ишлар ишлаб чиқаришнинг хавфли омилларининг ишлаётганларга таъсир этишининг олдини олишга қаратилган ташкилий чора-тадбирлар ва техник воситалар тизимини яратишга қаратилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
203. Энергетика объектларининг ускуналари, бино ва иншоотларнинг тузилиши, эксплуатацияси ва таъмирланиши меҳнат муҳофазаси бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларнинг талабларига жавоб бериши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
204. Энергетика объектларининг ускуналари, бино ва иншоотларига хизмат кўрсатиш учун қўлланиладиган ҳимоя воситалари, мосламалар ва асбоблар меҳнат муҳофазаси бўйича амалдаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга мувофиқ ўз вақтида кўрикдан ва синовлардан ўтказилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
205. Ташкилотларда алоҳида касб ходимлари (электр пайвандчилар, дастгоҳчилар, чилангарлар, электр монтёрлар, лаборантлар, фаррошлар ва бошқалар) учун ҳамда алоҳида турдаги ишлар (баландликдаги ишлар, монтаж, созлаш, таъмирлаш ишлари, синовларни ўтказиш ва бошқалар) учун меҳнат муҳофазаси бўйича йўриқномаларни ишлаб чиқиш тўғрисидаги низомда баён қилинган талабларга мувофиқ йўриқномалар ишлаб чиқилиши ва тасдиқланиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
206. Ҳар бир ходим хизмат кўрсатаётган ускуналарга ва иш жойида меҳнатни ташкил этишга тааллуқли бўлган меҳнат хавфсизлиги талабларини билиши ва уларга қатъий амал қилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
207. Энергетика ташкилотларида техника хавфсизлиги бўйича ишлар меҳнат муҳофазасини бошқариш тизими ҳақидаги соҳа низомига мувофиқ ташкил этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Хавфсизлик техникаси бўйича ишларга умумий раҳбарлик қилиш ва ишлар хавфсизлиги учун шахсий жавобгарлик энергетика объектининг биринчи раҳбари (иш берувчи) зиммасига юкланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Энергетика объектлари ва ташкилотларининг раҳбарлари ҳамда мансабдор шахслари иш жойларида, ишлаб чиқариш хоналарида ҳамда энергетика объектлари ва ташкилотларининг хоналари ва ҳудудида хавфсиз ва соғлом ишлаш шароитларини таъминлашлари, уларнинг амалдаги хавфсизлик ва ишлаб чиқариш санитарияси талабларига мувофиқлигини назорат қилишлари, шунингдек, ходимларнинг ўқитилиши, билимлар синовидан ўтиши ва йўл-йўриқ олишини ўз вақтида ташкил этишлари, ходимлар томонидан меҳнат муҳофазаси бўйича талабларга риоя этилишини назорат қилишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Хавфли ва зарарли ишлаб чиқариш омилларининг ходимларга кўрсатадиган таъсирини бартараф қилиш имкони бўлмаганида раҳбар ва мансабдор шахслар ходимларни шахсий ҳимоя воситалари билан таъминлашга мажбурдирлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
208. Ҳар бир бахтсиз ҳодиса, шунингдек, меҳнат хавфсизлиги талабларини ҳар қандай бузиш ҳолатлари яхшилаб текшириб чиқилиши: уларнинг юзага келиш сабаблари ва айбдорлар аниқланиши ва бундай ҳолатлар келгусида қайтарилмаслиги учун чоралар кўрилиши шарт. Бахтсиз ҳодисалар ҳақида хабар бериш, уларнинг текширилиши ва ҳисобга олиниши Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1997 йил 6 июндаги 286-сон қарори билан тасдиқланган Ишлаб чиқаришдаги бахтсиз ҳодисалар ва ходимлар саломатлигига бошқа хил шикаст етказилишини текшириш ва ҳисобга олиш тўғрисидаги низомга мувофиқ амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бахтсиз ҳодисаларнинг тўғри ва ўз вақтида текширилиши ҳамда ҳисобга олиниши, Н-1 шаклидаги далолатномаларнинг расмийлаштирилиши, бахтсиз ҳодиса сабабларини бартараф қилиш бўйича чора-тадбирларнинг ишлаб чиқилиши ва амалга оширилиши учун жавобгарлик энергетика объектининг (ташкилотнинг) раҳбари зиммасида бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
209. Бахтсиз ҳодисалар, шу жумладан, ходимлар томонидан меҳнат вазифаларини бажариш билан боғлиқ ҳолда саломатлигига шикаст етказиш ҳолатлари учун энергетика объектининг, ташкилотнинг хавфсизлик ва ишлаб чиқариш санитарияси талабларининг бажарилишини таъминламаган, бахтсиз ҳодисаларнинг олдини олиш учун тегишли чораларни кўрмаган раҳбарлари ва мансабдор шахслари, шунингдек, техника хавфсизлиги қоидалари талабларини ёки меҳнат муҳофазаси бўйича йўриқномаларни бевосита бузган ходимлар жавобгардирлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
210. Ўлим билан тугаган ва оғир оқибатли ҳамда гуруҳли бахтсиз ҳодисаларни текшириш ҳужжатлари бўйича бахтсиз ҳодисаларнинг шарҳлари чиқарилиши ва улар энергетика объектлари, ташкилотларининг ходимлари билан ўрганиб чиқилиши ҳамда бахтсиз ҳодисалар шарҳларида кўзда тутилган чора-тадбирлар ўтказилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
211. Энергетика объектлари, ташкилотларининг барча ходимлари биринчи тиббий ва экстремал реанимация ёрдамини кўрсатиш усулларига амалда ўқитилган бўлишлари ҳамда бевосита бахтсиз ҳодиса рўй берган жойда соҳадаги йўриқноманинг талабларига мувофиқ жабрланганларга биринчи ёрдам кўрсатиш усулларини ўрганган бўлишлари шарт. Жабрланганларга биринчи ёрдам кўрсатиш бўйича билимлар синови хавфсизлик техникаси қоидалари ёки меҳнат муҳофазаси бўйича йўриқномалар юзасидан даврий билим синови пайтида ўтказилиши шарт. Ҳар йили замонавий тренажерлардан фойдаланган ҳолда биринчи тиббий ёрдамни кўрсатиш бўйича кўникмаларга эга бўлиш учун ходимларга реанимация усулларини ўқитиш машғулотлари ўтказилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
212. Электр станциясининг ҳар бир цехида, подстанцияларда, тармоқларнинг участкаларида, лабораторияларда ва бошқа объектларда, шунингдек, тезкор-чиқиш бригадаларининг автомашиналарида дори-дармонлар ва тиббий воситаларнинг доимий захираси солинган биринчи ёрдам дори воситалари қутилари ёки сумкалари бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ходимлар бажариладиган ишларнинг хусусиятига қараб махсус кийим, махсус пойабзал ва шахсий ҳимоянинг бошқа воситалари билан таъминланган бўлишлари шарт ва иш давомида улардан фойдаланишга мажбурдирлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ходимлар маълум ишларни бажариш учун берилган ҳимоя воситаларидан мақсад бўйича фойдаланмаган тақдирда, улар шу сабабдан рўй берган бахтсиз ҳодиса учун жавобгардирлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15-боб. Ёнғин хавфсизлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
213. Ускуналар, бино ва иншоотларнинг тузилиши ва эксплуатацияси Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 11 ноябрдаги 711-сон қарори билан тасдиқланган Энергетика ташкилотлари учун ёнғин хавфсизлиги қоидаларида белгиланган талабларга мувофиқ бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Энергетика объектлари тегишли норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ ёнғинга қарши сув таъминоти тармоқлари, ёнғинни аниқлаш ва ўчириш қурилмалари билан жиҳозланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
214. Ҳар бир ходим ЁХҚ ва энергетика объектида ёнғинга қарши ўрнатилган режим талабларини аниқ билиши ва бажариши, шахсан ўзи ва бошқа шахслар томонидан ёнғин келтириб чиқариши мумкин бўлган ҳаракатларга йўл қўймаслиги шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
215. Энергетика объектларининг ходимлари ёнғинга қарши йўл-йўриқ олиши, малакасини ошираётганда ёнғин хавфсизлиги бўйича билимларини такомиллаштириши, ёнғинга қарши машғулотларда мунтазам иштирок этиши, мазкур Қоидаларнинг талабларига мувофиқ ЁХҚ бўйича даврий билим синовидан ўтиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёнғинга қарши машғулотларнинг даврийлиги, мавзуси ва ҳажмлари ходимларнинг ускуналарни бошқаришни тўхтатмасдан, ёнғин ўчириш бўлинмалари билан биргаликда ёнғин ўчиришнинг амалий кўникмаларига эга бўлишини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши шарт. Ёнғинга қарши машғулотларни объектда ва ёнғин полигонида алмашиб ўтказиш кўзда тутилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
216. Ҳар бир энергетика объектида ёнғинга қарши режим ўрнатилиши ва ишлаб чиқаришнинг хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда ёнғинга қарши чора-тадбирлар бажарилиши, шунингдек, энергетика объектининг ёнғиндан сақлаш ходимлари билан биргаликда ёнғинни ўчиришнинг тезкор режаси ишлаб чиқилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёнғинни ўчиришнинг тезкор режаси ёнғин пайдо бўлган вақтда энергетика объекти ходимларининг ҳаракатларини, кучланиш остидаги электр қурилмаларида ёнғинни ўчириш тартибини, келадиган ёнғин ўчириш бўлинмаларининг шахсини таркиби билан биргаликда ҳаракат қилиш тартибини ҳамда ёнғинни ўчиришнинг бошқа кучлари ва воситаларини белгилаб берувчи асосий ҳужжат бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
217. Сменадаги катта ходим (электр станциясининг смена бошлиғи, подстанциянинг навбатчи муҳандиси) ёки энергетика объектининг раҳбари энергетика объектига биринчи ёнғин-қутқарув бўлинмаси етиб келишига қадар ёнғинни ўчиришнинг раҳбари бўлиб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биринчи ёнғин-қутқарув бўлинмаси етиб келиши билан сменанинг катта ходими (энергетика объектининг раҳбари) ёнғин-қутқарув бўлинмаси навбатчи смена бошлиғига ёнғинни ўчириш бўйича кўрилган чоралар ҳақида ахборот ва ёзма рухсатни бериши билан унга ёнғин ўчириш бўйича раҳбарликни топшириши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
218. Энергетика объектининг ҳар бир цехида, лабораториясида, устахонасида, бўлимида ва бошқа бўлинмасида ёнғин хавфсизлигининг аниқ чоралари ва ёнғинга қарши режим ҳақида йўриқнома ишлаб чиқилган, объектдаги ёнғиндан сақлаш бўлинмаси (агар бор бўлса) билан келишилган ва энергетика объектининг раҳбари томонидан тасдиқланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
219. Барча энергетика объектларида ва таъмирлаш корхоналарида бош муҳандис томонидан бошқариладиган ёнғин-техник комиссиялари, шунингдек, зарур ҳолларда ўз ишини амалдаги қоидаларга мувофиқ олиб борувчи кўнгилли ёнғиндан сақлаш хизмати бўлинмалари ташкил этилган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
220. Автоматик ёнғин ўчириш ва хабар бериш тизимининг автоматик ва бошқа қурилмаларига техник хизмат кўрсатиш маҳаллий йўриқномаларга мувофиқ энергетика объектининг ходимлари томонидан аварияга қарши ва релели ҳимоя қурилмаларига хизмат кўрсатиш тартибига ўхшаш ўтказилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ёнғинни ўчиришнинг бирламчи воситалари ишлатиш учун доимий тайёр ҳолатда сақланиши, уларга техник хизмат кўрсатиш соҳадаги йўриқномага мувофиқ амалга оширилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Автоматик ёнғин ўчириш ва хабар бериш тизимига техник хизмат кўрсатиш объект томонидан (махсус лицензияга эга бўлган тақдирда) ёки махсус лицензияга эга бўлган ташкилот томонидан шартнома асосида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
221. Ёнғинга қарши сув қувури участкаларини узиб қўйиш, йўл ва ўтиш йўлакларини тўсиш, ёнғинга қарши сув таъминотининг технологик ускуналарини таъмирлаш, шунингдек, ёнғинга қарши автоматика ва сигнализацияни ўчириб қўйиш билан боғлиқ ишлар энергетика объекти бош муҳандисининг ёзма рухсати олинган ҳолда ва объектдаги ёнғиндан сақлаш бўлинмаси (агар бор бўлса) хабардор қилинганидан кейин, тегишли, участкаларнинг (қурилмаларнинг) ёнғин хавфсизлиги ва эксплуатацияси учун жавобгар шахс билан келишиб амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
222. Энергетика объектидаги пайвандлаш ва бошқа ёнғин чиқиши хавфи бўлган ишлар, шу жумладан, таъмирлаш, монтаж ва бошқа пудрат ташкилотлари томонидан бажариладиган ишлар тармоқ йўриқномаларида белгиланган талабларга мувофиқ ўтказилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
223. Объектларда ёнғинга қарши режим ташкил этилганда жавобгарлик қуйидагилар зиммасига юкланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетика объектлари ва ташкилотларнинг раҳбарлари — умумий ёнғинга қарши ҳолат, ёнғинга қарши чора-тадбирларнинг ва ёнғинга қарши режим талабларининг бажарилиши, объектда ташкил этилган кўнгилли ёнғин ўчириш бўлинмаларининг иши учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бош муҳандислар — ёнғин-техник комиссияларнинг иши, ёнғин ўчириш воситалари ва ёнғинга қарши автоматика тизимларининг техник ҳолати, ёнғинга қарши меъёрий талабларнинг бажарилиши ва ходимларнинг тайёргарлиги учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бўлинмаларнинг раҳбарлари ва муҳандис-техник ходимлари — уларга бириктирилган объектлар ёки участкаларнинг ёнғинга қарши ҳолати ҳамда ходимларнинг тайёргарлиги учун жавоб беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
224. Ҳар бир ёнғин (олов чиқиши) ҳолати махсус тайинланган комиссия томонидан ёнғин сабабларини, етказилган зарарни, ёнғин (олов чиқиши) учун жавобгарларни аниқлаш ҳамда тармоқнинг бошқа объектлари учун ёнғинга қарши чора-тадбирларни ишлаб чиқиш мақсадида соҳадаги йўриқномада белгиланган талабларга мувофиқ текшириб чиқилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16-боб. Табиатни муҳофаза қилиш талабларига риоя этилиши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
225. Энергетика қурилмалари ишлаганида атроф муҳитга зарарли таъсирнинг олдини олиш ёки чеклаш, атмосферага чиқариладиган ва сувга оқизиладиган ифлослантирувчи моддалар, энергетика ташкилотлари ҳудудида тўпланган саноат чиқиндилари, шовқин, тебраниш, электр ва магнит майдонлари ва бошқа зарарли физик таъсирларнинг олдини олиш ёки чеклаш учун ҳамда сув исрофгарчилиги ва истеъмол қилиш ҳажмларини камайтириш бўйича чоралар кўрилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
226. Атмосферага чиқариладиган, сувга оқизиладиган ифлослантирувчи моддалар миқдори ҳар бир объект учун ва Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси томонидан тасдиқланган ва ўрнатилган, йўл қўйилиши мумкин бўлган меъёрлардан (лимитлардан) ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Электр ва магнит майдонларининг кучланганлиги мазкур омиллар учун йўл қўйилиши мумкин бўлган даражадан, шовқин таъсири — ускуналар учун тегишли санитария меъёрлари ва стандартлари билан белгиланган шовқин қуввати меъёрларидан ошмаслиги шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
227. Ҳар бир иссиқлик электр станцияси ва иситиш қозонхонаси, алоҳида об-ҳаво шароитлари эълон қилинганда атмосферага зарарли чиқиндилар чиқаришни камайтириш бўйича ҳудудий табиатни муҳофаза қилиш идоралари билан келишилган чора-тадбирлар режасига эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
228. Ҳар бир энергетика объектида атроф муҳитга авария ва бошқа хил ифлослантирувчи моддаларнинг бирданига кўп миқдорда чиқарилиши ва оқизилишининг олдини олиш бўйича чора-тадбирлар ишлаб чиқилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
229. Энергетика ташкилотларининг чиқиндиларни доимий сақлаш жойлари (қуйқум-култепалари ва ҳоказо) бор туманлардаги ер ости сувлари ва атмосфера ҳавосининг ҳолатининг доимий мониторинги ташкил этилиши лойиҳавий меъёрларга ва қоидаларга риоя қилган ҳолда бажарилиши ва чиқиндиларнинг хавфсиз сақланишини, уларнинг утилизация қилинишини, зарарсизлантирилишини ва заҳарли чиқиндиларнинг кўмилишини таъминлаши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
230. Белгиланган санитария нормалари ва табиатни муҳофаза қилиш талабларига риоя этилишини таъминламайдиган энергетик қурилмаларини эксплуатация қилиш тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
231. Энергетика қурилмаларининг асосий ва ёрдамчи ускуналарини эксплуатация қилишда сув иншоотларини ифлосланишдан муҳофаза қилиш мақсадида Ўзбекистон Республикасининг «Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисида», «Сув ва сувдан фойдаланиш тўғрисида»ги қонунлари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар, ишлаб чиқарувчи завод йўриқномалари, маҳаллий шароитларга қараб амалдаги намунавий йўриқномалар асосида ишлаб чиқилган йўриқномаларга амал қилиниши зарур.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
232. Ифлосланган оқар сувларни тозалаш ва уларга ишлов бериш қурилмалари иссиқлик энергетика ускуналарини ишга туширишдан олдинги тозалаш бошланишидан аввал эксплуатацияга қабул қилиниши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
233. Электр станциялари ва иситувчи қозонхоналарнинг газдан тозаловчи ва чанг тутувчи ускуналарини эксплуатация қилишда Ўзбекистон Республикасининг «Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисида», «Атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш тўғрисида», «Чиқиндилар тўғрисида»ги қонунлари, давлат ва тармоқ стандартлари, тармоқ қоидалари, ишлаб чиқарувчи заводнинг йўриқномалари, маҳаллий шароитларга мослаб тузилган йўриқномаларга амал қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
234. Электр тармоқлари ва подстанцияларни эксплуатация қилишда аҳолини ўзгарувчан токли электр узатиш ҳаво тармоқларида ҳосил бўладиган электр майдонининг таъсиридан ҳимоя қилишнинг санитария нормалари ва қоидаларига ҳамда электр узатиш тармоқлари ва подстанцияларни лойиҳалаштириш, қуриш ва эксплуатация қилишда экологик меъёрларга риоя этилишини таъминлаш бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга риоя этилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
235. Энергетика объектлари чиқиндилари, сув манбаларидан олинадиган ва уларга оқизиладиган чиқиндилар ва сув ҳажмлари, чиқиндиларни сақлаш жойлари, ҳаво тармоқларининг санитария-ҳимоя зонасида электр ва магнит майдонлари, акустика таъсири қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ назорат қилиниши ва ҳисобга олиниши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
236. Атроф муҳитга чиқариладиган ифлослантирувчи моддалар, чиқиндилар, олинадиган ва чиқариладиган сув ҳажмларини назорат қилиш учун ҳар бир энергетика объекти доимий ишлаб турувчи автоматик асбоблар билан жиҳозланган бўлиши шарт, улар мавжуд бўлмаса ёки қўллаш имконияти бўлмаса, бевосита даврий ўлчовлардан ва ҳисоб-китоб усулларидан фойдаланилиши керак. Электр тармоқлари электр ва магнит майдонлари кучланганлигини ўлчаш асбоблари билан жиҳозланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17-боб. Техник эксплуатация қилиш қоидаларининг бажарилиши учун жавобгарлик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
237. Энергетика объектлари, энергетика тизими корхоналари ва ташкилотларининг барча ходимлари ҳамда (мулкчилик шаклларидан қатъи назар) созлаш, қурилиш, монтаж, лойиҳа ва илмий-тадқиқот ташкилотларининг ходимлари учун мазкур қоидаларни тегишли лавозим, касб учун керакли ҳажмда билиши ва бажариши мажбурийдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
238. Энергетика объектларини нормал эксплуатация қилиш учун мулк эгаси (энергетика объектининг раҳбари) жавобгар ҳисобланади. Ҳар бир энергетика объектида тузилмавий бўлинманинг низоми ва раҳбарнинг буйруғи билан ускуналар, бино ва иншоотлар ҳамда коммуникацияларга хизмат кўрсатиш бўйича вазифалар ишлаб чиқариш бўлинмалари (цехлар, туманлар, участкалар, лабораториялар ва ҳоказо) ўртасида тақсимланган, энергетика қурилмаларининг барча элементларининг ҳолати ва хавфсиз эксплуатация қилиниши учун жавобгар шахслар тайинланган бўлиши ҳамда барча ходимларнинг лавозим вазифалари белгилаб берилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
239. Ускуналар, бино ва иншоотларнинг ҳолати ва хавфсиз эксплуатация қилиниши учун жавобгар шахслар энергетика объектлари қонунчилик талабларига мувофиқ эксплуатация қилинишини, энергетика қурилмалари ҳолатининг назорат қилинишини, ишдаги, қурилмадаги ва унинг элементларидаги носозликларни текшириш ва ҳисобга олишни, эксплуатацион-таъмирлаш ҳужжатлари юритилишини таъминлашлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
240. Энергетика объектлари, электр станциялари ва тармоқларининг қурилмалари, ускуналари, бино ва иншоотлари хавфсиз эксплуатация қилиш қоидаларига, ЁХҚ ва ХТҚга мувофиқ бўлишини таъминлаш, ташкилотнинг ва корхонанинг мулкини эҳтиёт қилиш ва сақлаш ҳар бир ходимнинг асосий вазифаларидан бири ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
241. Энергетика ташкилотлари ва уларнинг бўлинмалари раҳбарлари қўл остидаги ходимларнинг мазкур Қоидаларга риоя қилиши учун жавобгар ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
242. Мазкур Қоидаларни бузган шахслар қонунчиликка мувофиқ жавобгар ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
243. Мазкур Қоидаларга риоя қилмаслик оқибатида энергетика қурилмаларининг ишида бузилишга, ёнғин чиқишига ёки одамлар билан бахтсиз ҳодиса содир бўлишига йўл қўйилса, қуйидаги ходимлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ускуналар, бино ва иншоотларга бевосита хизмат кўрсатувчи ва таъмирловчи хизматчилар — уларнинг айби билан содир этилган ҳар бир бузилиш учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
смена бошлиқлари, шунингдек, навбатчи ва тезкор-таъмирлаш ходимлари, энергетика тизимининг электр ва иссиқлик тармоқлари диспетчерлари — бевосита қўл остидаги ходимлар ёки уларнинг кўрсатмаси (фармойиши) бўйича ишни бажарувчи ходимлар томонидан йўл қўйилган бузилишлар учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
электр станциялари ҳамда таъмирлаш корхоналари цехлари ва бўлинмаларининг бошлиқлари, уларнинг ўринбосарлари, усталари ва муҳандислари, маҳаллий ишлаб чиқариш хизматларининг, электр тармоқлари участкалари ва таъмирлаш-механика хизматларининг бошлиқлари, уларнинг ўринбосарлари, усталари ва муҳандислари — ўзлари ёки қўл остидаги ходимлар томонидан йўл қўйилган бузилишлар учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
корхоналарнинг (ташкилотларнинг) директорлари ва бош муҳандислари, уларнинг ўринбосарлари — улар раҳбарлик қилаётган корхоналарда (ташкилотларда) содир этилган бузилишлар учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетика тизимининг марказий хизматлари вазифасини бажарувчи ишлаб чиқариш хизматларининг бошлиқлари ва муҳандис-техник хизматчилари — ўзлари томонидан йўл қўйилган ҳамда энергетика объектининг уларга бириктирилган участкалари ёки ускуналарида хизмат кўрсатувчи бўлинмаларнинг ходимлари айби билан содир этилган бузилишлар учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
энергетика тизимининг бошқарув органи раҳбарлари ва уларнинг ўринбосарлари — энергетика объектларида ва энергетика тизимининг ташкилотларида юз берган бузилишлар учун;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
лойиҳа, конструкторлик, таъмирлаш, созлаш, илмий-текшириш ва монтаж ташкилотларининг раҳбарлари ҳамда муҳандис-техник хизматчилари — ўзлари ва қўл остидаги ходимлари томонидан содир этилган бузилишлар учун шахсан жавобгар бўладилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
244. Бўлинма, энергетика объекти ёки ташкилотнинг раҳбари мазкур Қоидаларга зид ҳолда қабул қилинган қарори ёки фармойиши учун шахсан жавобгар ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
245. Энергетика объектларининг раҳбарлари қурилиши тугалланган ва фойдаланишга қабул қилинган объектларни ишлаб чиқарувчи завод, лойиҳа, қурилиш ва монтаж ташкилотларининг айби билан завод нуқсонлари ва содир этилган ускуналар, бино ва иншоотларда рўй берган бузилиш ҳолатлари бўйича белгиланган тартибда эксплуатация қилиниши ва кафолат муддатларидан келиб чиққан ҳолда эътирозномалар тақдим этишлари шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
246. Энергетика объектлари тасарруфидаги ҳаво ва кабель электр тармоғи объектлари, гидротехник иншоотлар ва уларнинг назорат-ўлчов воситалари, приборлари ва аппаратуралари, ер ости ва усти коммуникациялари ва ускуналари бегона ташкилотлар ва жисмоний шахслар томонидан шикастланганда, ушбу энергетика объектларининг раҳбарлари далолатномалар тузишлари ва уларни айбига кўра чора кўриш учун ҳуқуқни муҳофаза қилиш идораларига ҳужжатларни топшириши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18-боб. Якунловчи қоида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
248. Мазкур Қоидалар талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонун ҳужжатларига мувофиқ жавоб берадилар.
LexUZ шарҳи
Қаранг: Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг IХ боби (Саноатдаги, қурилишдаги ва иссиқлик ҳамда электр энергиясидан фойдаланиш соҳасидаги ҳуқуқбузарликлар учун маъмурий жавобгарлик).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг электр станциялари ва тармоқларини техник эксплуатация қилиш қоидаларига ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Навбатчи ходимлар томонидан иш фаолиятида фойдаланиладиган техник ҳужжатлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
РЎЙХАТИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Навбатчи ходимлар
Ҳужжатлар номи
Энергетика тизимининг диспетчери
Тезкор ижро схемаси (макет-схема)
Тезкор журнал
Диспетчернинг бошқаруви ва тасарруфи остидаги ускуналарни ишлашдан чиқариш бўйича буюртмалар журнали ёки картотекаси
Релели ҳимоя, автоматика ва телемеханика журнали
Релели ҳимоя ва автоматика ускуналарининг карталари
Фармойишлар журнали
-
Электр станцияси смена бошлиғи
Суткалик тезкор ижро схемаси ёки макет-схема
Тезкор журнал
Диспетчернинг тасарруфи остидаги ускуналарни ишлашдан чиқариш бўйича диспетчерга бериладиган буюртмалар журнали ёки картотекаси
Диспетчернинг тасарруфида бўлмаган ускуналарни ишлашдан чиқариш бўйича бош муҳандисга бериладиган буюртмалар журнали
Фармойишлар журнали
-
-
Электр цехининг смена бошлиғи
Суткалик тезкор ижро схемаси ёки макет-схема
Тезкор журнал
Релели ҳимоя, автоматика ва телемеханика журнали
Релели ҳимоя ва автоматика ускуналарининг карталари
Фармойишлар журнали
Нарядлар ва фармойишлар бўйича ишларни ҳисобга олиш журнали
Ускуналардаги нуқсон ва носозликлар журнали ёки картотекаси
Иссиқлик цехларининг смена бошлиқлари
Асосий қувурларнинг тезкор ижро схемаси
Тезкор журнал
Фармойишлар журнали
Нарядлар ва фармойишлар бўйича ишларни ҳисобга олиш журнали
Ускуналардаги нуқсонлар ва носозликлар журнали ёки картотекаси
-
-
Иссиқлик автоматикаси цехининг смена бошлиғи
Тезкор журнал
Технологик ҳимоя ва автоматика журнали ва АБТнинг техник воситалари журнали
Технологик ҳимоя ва сигнализация ускуналари картаси ва авторостлагичларга топшириқ карталари
Фармойишлар журнали
Нарядлар ва фармойишлар бўйича ишларни ҳисобга олиш журнали
Ускуналардаги нуқсонлар ва носозликлар журнали ёки картотекаси
-
Кимё цехи смена бошлиғи
Кимёвий сув тозалашнинг тезкор ижро схемаси
Тезкор журнал
Фармойишлар журнали
Нарядлар ва фармойишлар бўйича ишларни ҳисобга олиш журнали
Ускуналардаги нуқсонлар ва носозликлар журнали ёки картотекаси
-
-
Электр тармоғининг диспетчери
Суткалик тезкор ижро схемаси (макет-схема)
Тезкор журнал
Энергетика тизими диспетчерининг бошқаруви ва тасарруфи остидаги ускуналарни таъмирлашга (ишлашдан) чиқариш бўйича буюртмалар журнали ёки картотекаси
Ускуналарни таъмирлашга (ишлашдан) чиқариш бўйича буюртмалар журнали
Релели ҳимоя, автоматика ва телемеханика журнали
Релели ҳимоя ва автоматика ускуналари картаси
Фармойишлар журнали
Ускуналардаги нуқсонлар ва носозликлар журнали ёки картотекаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 18 октябрдаги 609-сон қарорига 2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Вазирлар Маҳкамасининг «Сув хўжалиги ташкилотлари томонидан саноат ва энергетика ташкилотларига техник сув етказиб бериш бўйича кўрсатилган хизматлар учун ҳақ тўлаш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида» 2018 йил 12 декабрдаги 1008-сон қарорига киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-илова қуйидаги мазмундаги 10-банд билан тўлдирилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«10. «Тўрақўрғон иссиқлик электр станцияси» унитар корхонаси».
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.10.2022 й., 09/22/609/0937-сон; 12.09.2024 й., 09/24/564/0708-сон)