Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатаси қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг 2005 йил 28 июлда 102-I-сонли Қарори билан қабул қилинган Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Регламентига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг 2016 йил 29 январда қабул қилинган 368-III-сонли Қарори таҳририда) (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2016 йил, № 1, 15-модда; 2017 йил, № 10, 631-модда; 2019 йил, № 1, 18-модда, № 4, 250-модда; 2022 йил, № 6, 619-модда) ўзгартиш ва қўшимчалар киритилиб, унинг янги таҳрири тасдиқлансин (илова қилинади).

2. Ушбу Қарор қабул қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Регламенти (бундан буён матнда Регламент деб юритилади) Ўзбекистон Республикаси Конституциясига, «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатаси тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Конституциявий Қонунига ва «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Регламенти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатаси (бундан буён матнда Қонунчилик палатаси деб юритилади) мажлисларини ўтказиш, сиёсий партияларнинг фракцияларини тузиш, Қонунчилик палатаси органларини шакллантириш ва уларнинг фаолиятини ташкил этиш, парламент назоратини, қонунчилик тартиб-таомилларини амалга ошириш тартибини белгилайди ҳамда Қонунчилик палатасининг фаолиятини ташкил этиш билан боғлиқ ички тартиб-қоидаларга доир бошқа масалаларни тартибга солади.

Қонунчилик палатаси (қуйи палата) кўппартиявийлик асосида умумий, тенг ва тўғридан-тўғри сайлов ҳуқуқи асосида яширин овоз бериш йўли билан сайланадиган бир юз эллик нафар депутатдан иборат.

Қонунчилик палатасининг ваколат муддати — беш йил.

Қонунчилик палатасининг иши Қонунчилик палатаси барча депутатларининг (бундан буён матнда депутатлар деб юритилади) профессионал, доимий фаолият кўрсатишига асосланади.

Депутат бир вақтнинг ўзида Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг, вилоятлар, туманлар, шаҳарлар давлат ҳокимияти вакиллик органларининг депутати бўлиши мумкин эмас.

Депутатлар ўз ваколатлари даврида илмий, ижодий ва педагогик фаолиятдан ташқари ҳақ тўланадиган бошқа турдаги фаолият билан шуғулланиши мумкин эмас.

Қонунчилик палатасининг фаолияти сиёсий хилма-хиллик ва кўппартиявийликка, масалаларни эркин муҳокама қилиш ва жамоа бўлиб ҳал этишга, очиқлик ва ошкораликка, жамоатчилик фикрини ҳисобга олишга асосланади.

Депутатнинг ваколатлари қонунда назарда тутилган ҳолларда ва тартибда муддатидан илгари тугатилиши мумкин.

Депутат ўз ваколатларининг бутун муддати мобайнида дахлсизлик ҳуқуқидан фойдаланади. У Қонунчилик палатасининг розилигисиз жиноий жавобгарликка тортилиши, ушлаб турилиши, қамоққа олиниши ёки суд тартибида бериладиган маъмурий жазо чораларига тортилиши мумкин эмас.

Депутатга унинг депутатлик фаолияти билан боғлиқ харажатларнинг ўрни белгиланган тартибда қопланади.

Депутатнинг ҳуқуқлари ва мажбуриятларини монеликсиз ва самарали амалга ошириш кафолатлари «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси депутатининг ва Сенати аъзосининг мақоми тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни, бошқа қонунлар ва ушбу Регламент билан белгиланади.

Қонунчилик палатаси ўз матбуот органларига эга бўлади.

Қонунчилик палатасининг биринчи мажлиси Қонунчилик палатасига сайловдан кейин икки ойдан кечиктирмай Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссияси томонидан чақирилади.

Қонунчилик палатасининг биринчи мажлисини Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссиясининг Раиси очади ва Қонунчилик палатасининг Спикери сайлангунига қадар унда раислик қилади.

Қонунчилик палатасининг биринчи мажлиси ишини ташкил этиш учун мажлиснинг муваққат котибияти, саноқ комиссияси ва овозларни ҳисоблашнинг электрон тизимидан фойдаланиш устидан муваққат назорат гуруҳи сайланади.

Қонунчилик палатаси муваққат котибият, саноқ комиссияси ва овозларни ҳисоблашнинг электрон тизимидан фойдаланиш устидан муваққат назорат гуруҳи сайланганлиги тўғрисида депутатлар умумий сонининг кўпчилик овози билан қарор қабул қилади.

Саноқ комиссияси ўз таркибидан комиссия раиси ва котибини сайлайди. Саноқ комиссиясининг қарорлари комиссия аъзолари умумий сонининг кўпчилик овози билан қабул қилинади.

Қонунчилик палатаси биринчи мажлисни, қоида тариқасида, қуйидаги кун тартиби билан ўтказади:

1) Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссияси Раисининг Қонунчилик палатасига сайлов якунлари тўғрисидаги ахбороти;

2) Сиёсий партиялар вакиллари кенгашини сайлаш;

3) Қонунчилик палатаси Спикерини сайлаш;

4) Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосарларини сайлаш;

5) сиёсий партияларнинг фракцияларини (бундан буён матнда фракциялар деб юритилади) рўйхатга олиш;

6) Қонунчилик палатасининг қўмиталарини (бундан буён матнда қўмиталар деб юритилади) тузиш.

Қонунчилик палатасининг биринчи мажлисида Қонунчилик палатаси фаолиятини ташкил этиш билан боғлиқ бошқа масалалар ҳам кўриб чиқилиши мумкин, бу ҳақда тегишли қарор қабул қилинади.

Қонунчилик палатаси биринчи мажлисининг муваққат котибияти:

1) сўзга чиқувчиларнинг рўйхатини ёзиб боради;

2) депутатлардан тушадиган саволлар, маълумотномалар, хабарлар, аризалар, таклифлар ва бошқа материалларни рўйхатга олади;

3) сўзга чиқиш учун ёзилганларнинг рўйхати ва Қонунчилик палатаси биринчи мажлисининг муваққат котибиятига тушган материаллар ҳақида раислик қилувчига ахборот беради;

4) Қонунчилик палатасининг биринчи мажлисини таъминлашга доир бошқа вазифаларни бажаради.

Қонунчилик палатаси Спикерини ва унинг ўринбосарларини сайлаш учун депутатлар орасидан Қонунчилик палатасига сайловда иштирок этган ҳар бир сиёсий партиядан камида уч нафар депутатдан иборат Сиёсий партиялар вакиллари кенгаши тузилади. Сиёсий партиялар вакиллари кенгашининг таркиби тўғрисидаги қарор депутатлар умумий сонининг кўпчилик овози билан қабул қилинади.

Сиёсий партиялар вакиллари кенгаши ўз мажлисида Қонунчилик палатаси Спикери ва унинг ўринбосарлари лавозимларига номзодларни депутатлар орасидан кўрсатиш масаласини кўриб чиқади. Сиёсий партиялар вакиллари кенгашининг мажлисида Қонунчилик палатасига сайловда энг кўп депутатлик ўринларини олган сиёсий партиянинг вакили раислик қилади.

Қонунчилик палатаси Спикери лавозимига номзод Қонунчилик палатаси мажлисида раислик қилувчи ёки Сиёсий партиялар вакиллари кенгашининг мажлисида раислик қилувчи томонидан тақдим этилади.

Қонунчилик палатаси Спикери лавозимига номзод депутатларнинг саволларига жавоб бериши учун 30 дақиқагача вақт ажратилади. Қонунчилик палатаси мажлисида номзодни муҳокама қилиш учун 20 дақиқагача вақт ажратилади.

Қонунчилик палатаси Спикери лавозимига номзодни муҳокама қилиш ажратилган вақт тугагач ёки депутатларнинг таклифига биноан Қонунчилик палатасининг қарори билан тугатилади.

Қонунчилик палатаси Спикери лавозимига кўрсатилган номзод яширин овоз бериш рўйхатига киритилади. Ўз номзодини рад этиш овоз бериш ўтказилмасдан қабул қилинади.

Қонунчилик палатасининг Спикери яширин овоз бериш орқали Қонунчилик палатасининг ваколати муддатига сайланади.

Қонунчилик палатаси Спикерини сайлаш пайтидаги яширин овоз бериш усулини Қонунчилик палатаси белгилайди.

Қонунчилик палатаси мажлисида раислик қилувчи овоз бериш бошланганлигини эълон қилганидан кейин ҳеч ким овоз беришни бўлиб қўйиши мумкин эмас. Овоз бериш бошланганидан то унинг натижалари эълон қилингунига қадар ҳеч кимга сўз берилмайди.

Агар овоз беришни ўтказиш вақтида овоз бериш тартиб-таомили бузилган ёки уни ўтказиш чоғида тўсиқлар юзага келган бўлса, муҳокама қилмасдан дарҳол такрорий овоз бериш ўтказилади.

Овоз бериш яширин овоз бериш бюллетенларидан фойдаланган ҳолда ўтказилган тақдирда яширин овоз бериш вақти ва жойи, уни ўтказиш тартиби саноқ комиссиясининг тавсиясига биноан Қонунчилик палатаси томонидан ушбу Регламентга мувофиқ белгиланади ва саноқ комиссияси раиси томонидан эълон қилинади.

Номзод, агар у яширин овоз бериш натижасида депутатлар умумий сонининг кўпчилик овозини олган бўлса, Қонунчилик палатасининг Спикери этиб сайланган ҳисобланади.

Агар Қонунчилик палатаси Спикери лавозимига номзод депутатлар овозларининг зарур сонини ололмаса, Қонунчилик палатаси Спикери лавозимига такрорий сайлов ўтказилади.

Қонунчилик палатаси Спикери лавозимига такрорий сайлов ушбу Регламентнинг 15 — 20-моддаларига мувофиқ ўтказилади.

Қонунчилик палатаси Спикери сайланганлиги тўғрисида қарор қабул қилинади, уни Қонунчилик палатаси мажлисида раислик қилувчи имзолайди.

Қонунчилик палатаси Спикери сайланганидан кейин Қонунчилик палатасининг бундан буёнги мажлисини Қонунчилик палатаси Спикери олиб боради.

Қонунчилик палатаси Спикери:

1) Қонунчилик палатасининг ва Қонунчилик палатаси Кенгашининг (бундан буён матнда Кенгаш деб юритилади) мажлисларини чақиради, уларда раислик қилади;

2) Қонунчилик палатаси муҳокамасига киритиладиган масалаларни тайёрлашга умумий раҳбарлик қилади;

3) Қонунчилик палатаси томонидан қабул қилинган қонунларни маъқуллаш учун Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенатига (бундан буён матнда Сенат деб юритилади) юборади;

4) қўмиталарнинг ва Қонунчилик палатаси комиссияларининг (бундан буён матнда комиссиялар деб юритилади) фаолиятини мувофиқлаштириб боради;

5) Ўзбекистон Республикаси қонунларининг ва Қонунчилик палатаси ҳужжатларининг ижроси устидан назоратни ташкил этади;

6) Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосарлари ўртасида вазифаларни тақсимлайди;

7) парламентлараро алоқаларни амалга ошириш ишларига ҳамда халқаро парламент ташкилотлари иши билан боғлиқ Қонунчилик палатаси гуруҳларининг фаолиятига раҳбарлик қилади;

8) Қонунчилик палатаси матбуот органларининг уставларини ва таҳрир ҳайъатлари таркибини ҳамда уларнинг ишлаши учун зарур харажатлар сметаларини тасдиқлайди;

9) Кенгаш билан келишилган ҳолда Қонунчилик палатаси матбуот органларининг бош муҳаррирларини тайинлайди ва уларни лавозимидан озод қилади;

10) Қонунчилик палатаси матбуот органларининг фаолиятига раҳбарликни амалга оширади;

11) Сенат, бошқа давлат органлари, чет давлатлар, халқаро ва бошқа ташкилотлар билан ўзаро муносабатларда Қонунчилик палатаси номидан иш юритади;

12) Қонунчилик палатаси ва Кенгаш қарорларини имзолайди;

13) Қонунчилик палатаси девони фаолиятига раҳбарликни амалга оширади;

14) Қонунчилик палатасининг харажатлари сметасини шакллантириш ва бажаришга доир ишларга умумий раҳбарликни ҳамда уларни мувофиқлаштиришни амалга оширади;

15) Қонунчилик палатасига ажратилган бюджет маблағларидан фойдаланиш тўғрисидаги фармойишларни имзолайди;

16) Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси, «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатаси тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Конституциявий Қонуни, «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг Регламенти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни ва ушбу Регламентда назарда тутилган бошқа ваколатларни амалга оширади.

Қонунчилик палатаси Спикери ўзининг ваколатига тааллуқли масалаларни Кенгаш муҳокамасига киритишга ҳақли.

Қонунчилик палатаси Спикери ўз ваколатига кирадиган масалалар юзасидан фармойишлар чиқаради.

Қонунчилик палатаси Спикери яширин овоз бериш орқали депутатлар умумий сонининг учдан икки қисмидан кўпроғининг овози билан қабул қилинган Қонунчилик палатаси қарорига биноан муддатидан илгари лавозимидан озод қилиниши мумкин.

Қонунчилик палатаси Спикерини муддатидан илгари лавозимидан озод қилиш тўғрисидаги масала депутатлар умумий сонининг камида учдан бир қисмидан иборат депутатлар гуруҳининг таклифига биноан Қонунчилик палатаси томонидан кўриб чиқилади.

Қонунчилик палатаси Спикерини муддатидан илгари лавозимидан озод қилиш тўғрисидаги масала кўриб чиқилаётганда Қонунчилик палатаси мажлисида Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосарларидан бири раислик қилади.

Қонунчилик палатаси Спикерини муддатидан илгари лавозимидан озод қилиш тўғрисида қарор қабул қилинади, қарорни Қонунчилик палатаси мажлисида раислик қилувчи имзолайди.

Қонунчилик палатаси Спикерининг бўш лавозимига номзод кўрсатиш ва уни сайлаш ушбу Регламентнинг 15 — 20-моддаларида белгиланган тартибда ўтказилади.

Қонунчилик палатаси Спикери ўз вазифаларини бажариш даврида сиёсий партияга аъзоликни тўхтатиб туради ҳамда фракция таркибига кириши мумкин эмас.

Қонунчилик палатаси Спикери қўмиталар таркибига сайланиши мумкин эмас.

Қонунчилик палатаси Спикери ўринбосарларининг сони, қоида тариқасида, икки нафардан ошмаслиги керак.

Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосарлари депутатлар орасидан яширин овоз бериш орқали депутатлар умумий сонининг кўпчилик овози билан Қонунчилик палатасининг ваколатлари муддатига сайланади.

Сиёсий партиялар вакиллари кенгаши тақдим этган номзод Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосари лавозимига сайланмаган тақдирда, Сиёсий партиялар вакиллари кенгаши депутатлар орасидан бошқа номзодни тақдим этиш ҳуқуқига эга.

Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосарлари сайланганлиги тўғрисида қарорлар қабул қилинади, қарорларни палата мажлисида раислик қилувчи имзолайди.

Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосарлари ўз вазифаларини бажариш даврида сиёсий партияга аъзоликни тўхтатиб туради ҳамда фракция таркибига кириши мумкин эмас.

Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосарлари қўмиталарнинг таркибига сайланиши мумкин эмас.

Қонунчилик палатаси Спикерининг биринчи ўринбосари халқаро парламент ташкилотлари билан алоқаларни ривожлантиришни амалга оширади, бошқа давлатларнинг парламентлари ва халқаро парламент ташкилотлари билан ҳамкорлик бўйича парламентлараро гуруҳлар, комиссиялар, қўмиталар, ишчи гуруҳлар ва бошқа тузилмалар фаолиятини мувофиқлаштиради, парламентлараро дипломатияни ривожлантиришни амалга оширади, халқаро шартномаларнинг ҳукумат томонидан бажарилишини назорат қилишга доир ишларни ташкил этади, шунингдек вазифалар тақсимотига биноан ташкилий ва бошқа вазифаларни бажаради.

Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосарлари лавозимларига кўрсатилган номзодлар яширин овоз бериш рўйхатига киритилади, уни Қонунчилик палатаси Спикери ўқиб эшиттиради. Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосарлари лавозимларига кўрсатилган номзодлар бўйича муҳокама ўтказилади.

Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосарлари лавозимларига кўрсатилган номзодларга овоз бериш рўйхат бўйича ўтказилади.

Номзодлар, агар улар яширин овоз бериш натижасида депутатлар умумий сонининг кўпчилик овозини олган бўлса, Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосарлари этиб сайланган ҳисобланади. Овоз бериш натижалари Қонунчилик палатаси қарори билан расмийлаштирилади, уни Қонунчилик палатасининг мажлисида раислик қилувчи имзолайди.

Агар Қонунчилик палатаси Спикери ўринбосарлари лавозимларига кўрсатилган номзодлар сайланиш учун талаб қилинадиган овозларнинг зарур сонини ололмаса, Қонунчилик палатаси Спикери ўринбосарларининг лавозимларига сайлов тартиб-таомили номзодлар кўрсатишдан бошлаб такрорланади. Қонунчилик палатаси Спикери ўринбосарлари лавозимларига номзодлар кўрсатиш ва уларни сайлаш ушбу Регламентнинг 26, 28 ва 29-моддалари ҳамда ушбу моддасида белгиланган тартибда амалга оширилади.

Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосарлари Қонунчилик палатаси Спикерининг топшириғига биноан унинг айрим вазифаларини бажаради.

Қонунчилик палатасининг Спикери йўқлигида ёки у ўз вазифаларини амалга ошириши мумкин бўлмаган ҳолларда унинг вазифаларини Қонунчилик палатаси Спикерининг биринчи ўринбосари, у йўқлигида эса Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосари бажариб туради.

Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосарлари яширин овоз бериш орқали депутатлар умумий сонининг учдан икки қисмидан кўпроғининг овози билан қабул қилинган Қонунчилик палатаси қарорига биноан муддатидан илгари лавозимидан озод қилиниши мумкин.

Қонунчилик палатаси Спикери ўринбосарларини муддатидан илгари лавозимидан озод қилиш тўғрисидаги масала депутатлар умумий сонининг камида учдан бир қисмидан иборат депутатлар гуруҳининг таклифига биноан Қонунчилик палатаси томонидан кўриб чиқилади.

Қонунчилик палатаси Спикери ўринбосарларини муддатидан илгари лавозимидан озод қилиш тўғрисида қарор қабул қилинади, қарорни Қонунчилик палатаси мажлисида раислик қилувчи имзолайди.

Қонунчилик палатасининг фаолиятини самарали ташкил этиш мақсадида Кенгаш тузилади.

Кенгаш таркибига Қонунчилик палатаси Спикери, унинг ўринбосарлари, фракциялар раҳбарлари, қўмиталарнинг раислари киради.

Кенгашга Қонунчилик палатаси Спикери раҳбарлик қилади, у Кенгашнинг мажлисларини чақиради, олиб боради ва унинг қарорларини имзолайди.

Кенгаш Қонунчилик палатаси мажлислари оралиғида заруратга қараб тўпланади.

Кенгаш мажлисларини Қонунчилик палатаси Спикери йўқлигида ёки ўз вазифаларини амалга ошириши мумкин бўлмаган ҳолларда унинг ўринбосарларидан бири чақиради ва олиб боради.

Кенгаш мажлисларида Ўзбекистон Республикаси Президенти, Сенат Раиси, Бош вазир, Вазирлар Маҳкамасининг аъзолари, Ўзбекистон Республикаси Конституциявий суди, Олий суди, Судьялар олий кенгаши раислари, Бош прокурори, Марказий банки Бошқарувининг раиси иштирок этиши мумкин. Кенгаш мажлисларида депутатлар ҳам иштирок этишга ҳақли бўлиб, улар Кенгаш мажлисида кўриб чиқиладиган масалалар юзасидан ўз фикрларини билдириши мумкин.

Кенгаш мажлисларига давлат органлари ва нодавлат нотижорат ташкилотларининг, илмий муассасаларнинг вакиллари, мутахассислар ва олимлар, матбуот органларининг, телевидение, радио ва бошқа оммавий ахборот воситаларининг вакиллари таклиф қилиниши мумкин.

Кенгаш:

1) Қонунчилик палатасининг қонун лойиҳаларига доир иш режаси лойиҳасини шакллантиради;

2) Қонунчилик палатаси мажлисининг кун тартиби лойиҳасини шакллантиради ва мажлисни телеканаллар, шунингдек Интернет тармоғи орқали жонли эфирга узатилиши масаласини кўриб чиқади;

3) қўмиталарнинг ишини мувофиқлаштириб боради;

4) қонун лойиҳасини Қонунчилик палатаси кўриб чиқиши учун қабул қилиш ёки уни қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи субъектига қайтариш тўғрисида қонун лойиҳасини дастлабки тарзда кўриб чиқиш учун масъул бўлган қўмитанинг (бундан буён матнда масъул қўмита деб юритилади) хулосасига кўра қарор қабул қилади;

4¹) қонунчилик ташаббуси тартибида киритилган қонунчилик таклифини (бундан буён матнда қонунчилик таклифи деб юритилади) Қонунчилик палатаси кўриб чиқиши учун қабул қилиш тўғрисида масъул қўмитанинг хулосасига кўра қарор қабул қилади;

5) Қонунчилик палатаси Спикерининг тақдимига биноан Қонунчилик палатаси матбуот органларининг бош муҳаррирларини лавозимига тайинлаш ва уларни лавозимидан озод қилишга розилик бериш тўғрисидаги масалани кўриб чиқади;

6) Қонунчилик палатаси депутатининг сайлов округидаги ишини ташкил этишга кўмаклашади;

7) Кенгаш аъзоларининг таклифига асосан Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлигига чет эл фуқароларини ва фуқаролиги бўлмаган шахсларни Ўзбекистон Республикасида бўлиши номақбул деб топилган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар рўйхатига киритиш тўғрисида, ушбу шахсларнинг Ўзбекистон Республикасида бўлиши номақбул деб топилган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар рўйхатида бўлиш муддатини узайтириш ҳақида тақдимнома, шунингдек ушбу шахсларни Ўзбекистон Республикасида бўлиши номақбул деб топилган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар рўйхатидан муддатидан илгари чиқариш тўғрисида илтимоснома киритади.

Кенгаш ушбу Регламентга ва бошқа қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши ҳамда Қонунчилик палатаси фаолиятини ташкил этиш билан боғлиқ бошқа масалаларни кўриб чиқиши мумкин.

Кенгаш мажлислари, агар уларда Кенгаш аъзоларининг ярмидан кўпи ҳозир бўлса, ваколатлидир.

Кенгаш ўз ваколатига кирадиган масалалар бўйича ўз аъзолари умумий сонининг кўпчилик овози билан қарорлар қабул қилади.

Кенгаш қарорларининг лойиҳалари ва унинг мажлисида кўриб чиқилиши лозим бўлган бошқа ҳужжатлар Кенгашга, қоида тариқасида, унинг мажлиси бошланишидан камида уч кун олдин киритилади.

Кенгаш таркибига кирувчи шахсларга, шунингдек унинг мажлисларида иштирок этувчи бошқа шахсларга мажлисда кўриб чиқиш мўлжалланаётган масалалар ҳақида олдиндан хабар қилинади ва зарур материаллар тақдим этилади. Зарур бўлган ҳолларда, Кенгаш мажлислари стенограммаси ёзиб борилади ва баённомаси тузилади. Баённома мажлисда раислик қилувчи томонидан имзоланади.

Кенгаш томонидан кўриб чиқилган масалалар ва у қабул қилган қарорлар ҳақида депутатларга маълум қилинади.

Қонун лойиҳаларини тайёрлаш ишларини олиб бориш, Қонунчилик палатаси муҳокамасига киритиладиган масалаларни дастлабки тарзда кўриб чиқиш ва тайёрлаш, Ўзбекистон Республикаси қонунлари ҳамда Қонунчилик палатаси томонидан қабул қилинадиган қарорларнинг ижросини назорат қилиш учун Қонунчилик палатасининг ваколатлари муддатига депутатлар орасидан раис, унинг ўринбосари ва аъзолардан иборат таркибда қўмиталар тузилади.

Қонунчилик палатасида, қоида тариқасида, бюджет ва иқтисодий масалалар қўмитаси, коррупцияга қарши курашиш ва суд-ҳуқуқ масалалари қўмитаси, меҳнат, соғлиқни сақлаш ва ижтимоий масалалар қўмитаси, халқаро ишлар, мудофаа ва хавфсизлик масалалари қўмитаси, инновацион ривожланиш ва ахборот технологиялари масалалари қўмитаси, демократик институтлар ва фуқаролик жамиятини ривожлантириш масалалари қўмитаси, фан, таълим, маданият, спорт ва ёшлар масалалари қўмитаси, экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш масалалари қўмитаси тузилади. Қонунчилик палатасида бошқа қўмиталар ҳам тузилиши мумкин.

Қўмита раиси, унинг ўринбосари ва қўмита аъзолари лавозимлари депутатларнинг қайси партияга мансублигини ҳамда сайлов якунлари бўйича олинган депутатлик ўринларини инобатга олган ҳолда яхлит (умумий) қарор билан белгиланади. Қўмита раиси, унинг ўринбосари ва қўмита аъзолари лавозимларига номзодлар кўрсатиш юзасидан таклифларни фракцияларнинг раҳбарлари ўзаро келишган ҳолда киритадилар. Бунда бир нафар қўмита раиси ва икки нафар қўмита раиси ўринбосари лавозимлари ўзини парламентдаги мухолифат деб эълон қилган фракция учун ажратилади.

Қўмита раиси, унинг ўринбосари ва қўмита аъзолари палата мажлисида депутатлар умумий сонининг кўпчилик овози билан сайланади.

Қўмита раиси, унинг ўринбосари, шунингдек қўмита аъзолари сайланганлиги тўғрисида Қонунчилик палатаси қарорлар қабул қилади.

Қўмиталарнинг барча аъзолари тенг ҳуқуқлардан фойдаланади.

Қўмита таркибига сайланмаган депутат унинг ишида маслаҳат овози ҳуқуқи билан иштирок этишга ҳақли.

Қўмита раиси:

1) қўмитанинг иш режаси лойиҳаси тайёрланишини ташкил этади ва қўмитанинг тасдиқланган иш режаси бажарилиши устидан назоратни амалга оширади;

2) зарур материаллар тайёрланишини ташкил этади, қўмита мажлисларини чақиради ва уларда раислик қилади;

3) қўмита аъзоларига топшириқлар беради, уларга қўмита фаолияти билан боғлиқ материаллар ва ҳужжатларни юборади;

4) киритилган қонун лойиҳаларини, қонунчилик таклифларини кўриб чиқиш бўйича ишчи гуруҳларнинг ишида иштирок этиш, шунингдек қўмитанинг бошқа топшириқларини бажариш учун қўмита аъзоларини белгилайди;

5) давлат органларининг ва нодавлат нотижорат ташкилотларининг, илмий муассасаларнинг вакилларини, мутахассислар ва олимларни, хўжалик юритувчи субъектларнинг, матбуот органларининг, телевидение, радио ва бошқа оммавий ахборот воситаларининг вакилларини қўмита ишида иштирок этишга таклиф этади;

6) Қонунчилик палатаси, Кенгаш мажлисларида, давлат органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ва бошқа ташкилотлар билан бўладиган муносабатларда қўмита номидан иш юритади;

7) қўмита қарорларининг бажарилишига доир ишларни ташкил этади;

8) Қонунчилик палатасига, Кенгашга ва Қонунчилик палатаси Спикерига уларнинг топшириқлари бажарилиши тўғрисида ахборот беради;

9) қўмитанинг қарорлари бажарилганлиги ва унинг тавсиялари кўриб чиқилганлиги ҳақида қўмита аъзоларига ахборот беради;

10) қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларни амалга оширади.

Қўмита раисининг ўринбосари қўмита раисининг топшириғига кўра унинг айрим вазифаларини бажаради ҳамда раис йўқлигида ёки у ўз вазифаларини амалга ошириши мумкин бўлмаган ҳолларда қўмита раиси вазифасини бажариб туради.

Қўмиталар ишни ўз режаларига, шунингдек Қонунчилик палатаси, унинг Спикери ва Кенгаш топшириқлари ҳамда тавсияларига мувофиқ ташкил этади.

Қўмиталар Қонунчилик палатаси олдида масъул ва унга ҳисобдордир.

Қўмиталар:

1) ўз ташаббуси билан ёки Қонунчилик палатасининг топшириғига биноан Ўзбекистон Республикаси қонунларининг ҳамда ўзининг ваколатларига кирадиган масалалар юзасидан Қонунчилик палатасининг қарорлари лойиҳаларини ишлаб чиқади;

2) қонун лойиҳаларининг, қонунчилик таклифларининг дастлабки тарзда кўриб чиқилишини ва уларни Қонунчилик палатасида кўриб чиқишга тайёрлашни амалга оширади;

3) қонун ҳужжатларининг лойиҳалари юзасидан хулосалар беради, қонун лойиҳасини Қонунчилик палатасининг мажлиси кун тартибига киритиш, унинг устида ишлашни давом эттириш ёки асослантирилган ҳолда уни рад этиш тўғрисида Кенгашга таклифлар киритади;

3¹) қонунчилик таклифлари юзасидан хулосалар беради, қонунчилик таклифини Қонунчилик палатаси мажлисининг кун тартибига киритиш тўғрисида Кенгашга таклифлар киритади;

4) навбатдаги йил учун Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети тўғрисидаги қонун лойиҳаси (бундан буён матнда Давлат бюджети тўғрисидаги қонун лойиҳаси деб юритилади) юзасидан хулосалар ва таклифлар беради;

5) фракциялар таклифига ёки ўз ташаббусига кўра жойларда бюджет маблағларининг мақсадли сарфланиши ва улардан самарали фойдаланилиши масалаларини ўрганади;

6) Қонунчилик палатасининг топшириғига ёки Кенгашнинг тавсиясига биноан муайян қонун лойиҳаси ёки Қонунчилик палатаси ваколатларига кирадиган бошқа масала юзасидан масъул бўлади;

7) киритилган қонун лойиҳаларини, қонунчилик таклифларини кўриб чиқиш бўйича ишчи гуруҳлар тузади, уларнинг таркибига давлат органлари ва нодавлат нотижорат ташкилотларининг, илмий муассасаларнинг вакилларини, мутахассислар ва олимларни, хўжалик юритувчи субъектларнинг вакилларини жалб этади;

8) қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи субъектлари вакилларининг улар томонидан киритилган қонун лойиҳасига тааллуқли масалалар юзасидан фикрларини эшитади;

8¹) қонунчилик таклифи ташаббускорлари томонидан киритилган қонунчилик таклифига тааллуқли масалалар юзасидан ушбу ташаббускорлар вакилларининг фикрларини эшитади;

9) киритилган қонунлар ва Қонунчилик палатаси қарорлари лойиҳалари матнига ўзгартириш ёки қўшимчалар киритиш юзасидан таклифлар тайёрлайди;

10) давлат органлари ва бошқа ташкилотлардан, мансабдор шахслардан ҳужжатларни, эксперт хулосалари, статистика маълумотлари ва бошқа маълумотларни талаб қилиб олади;

11) давлат органлари раҳбарларининг улар томонидан қонунларга риоя этилиши, Қонунчилик палатаси ва унинг Кенгаши, қўмиталари қарорларининг бажарилиши тўғрисидаги ахборотини эшитади;

12) тегишлилиги бўйича вазирликлар ва идоралар кесимида давлат бюджети маблағларининг самарадорлиги билан боғлиқ бўлган мақсадли индикаторларнинг бажарилиши юзасидан ҳисоботларни ҳар чорак якунлари бўйича кўриб чиқади;

13) давлат органлари томонидан қонунларнинг, Қонунчилик палатаси қарорларининг ижро этилиши ҳолатини, ҳуқуқни қўллаш амалиётини вақти-вақти билан жойларга чиқиб ўрганади;

14) янги қабул қилинган қонунлар ижросини таъминлаш учун қонуности ҳужжатларининг ўз вақтида қабул қилиниши юзасидан мониторингни амалга оширади.

Қўмиталар қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

Қўмиталарнинг мажлислари Қонунчилик палатаси мажлислари оралиғида заруратга қараб ўтказилади.

Қўмита мажлисини унинг раиси ўз ташаббуси билан ёки қўмита аъзолари умумий сонидан камида ярмининг ташаббуси билан чақиради.

Қўмита мажлиси ҳақида унинг раиси, қоида тариқасида, камида икки кун олдин қўмита аъзоларига хабар беради, шунингдек мажлиснинг бошқа иштирокчиларини олдиндан хабардор қилади.

Қўмиталарнинг мажлислари, агар уларда қўмита аъзоларининг камида ярми ҳозир бўлса, ваколатлидир.

Қўмита мажлисини қўмита раиси олиб боради.

Қўмиталарнинг мажлислари очиқ ўтказилади. Зарурат бўлганида, қўмиталар ёпиқ мажлислар ўтказиш тўғрисида қарорлар қабул қилиши мумкин.

Депутат ўзи аъзо бўлган қўмита мажлисларида қатнашиши шарт.

Қўмита мажлисида ҳозир бўлиш имконияти бўлмаган тақдирда депутат қўмита раисини олдиндан хабардор қилади.

Қўмиталарнинг мажлисларига давлат органлари ва нодавлат нотижорат ташкилотларининг вакиллари, шу жумладан Ўзбекистон нодавлат нотижорат ташкилотлари миллий ассоциацияси раиси, илмий муассасаларнинг вакиллари, мутахассислар ва олимлар, хўжалик юритувчи субъектларнинг, матбуот органларининг, телевидение, радио ҳамда бошқа оммавий ахборот воситаларининг вакиллари таклиф қилиниши мумкин.

Қўмиталарнинг мажлисларида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисидаги ваколатли вакили иштирок этиши мумкин.

Қўмиталар кўриб чиқилаётган масалалар юзасидан қўмита жами аъзоларининг кўпчилик овози билан қарорлар қабул қилади.

Қўмита қарорини унинг мажлисида раислик қилувчи имзолайди.

Қонун лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва муҳокама қилишга, назорат-таҳлил тадбирларини тайёрлаш ва ўтказишга кўмаклашиш мақсадида қўмиталар ҳузурида эксперт гуруҳлари тузилади.

Эксперт гуруҳлари давлат органларининг, илмий ва таълим муассасаларининг, нодавлат нотижорат ташкилотларининг тегишли соҳаларда илмий иш тажрибасига, қонун лойиҳаларини тайёрлаш ва (ёки) амалий иш тажрибасига эга бўлган малакали мутахассислари орасидан тузилади.

Эксперт гуруҳи қўмиталарнинг фаолиятини илмий-ҳуқуқий, эксперт ва ахборот-маслаҳат жиҳатидан таъминлаш, қонун лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва муҳокама қилишга, қўмиталарнинг назорат-таҳлил тадбирларини тайёрлаш ва ўтказишга кўмаклашиш учун Қонунчилик палатасининг ваколатлари муддатига тузилган маслаҳат органидир.

Қўмиталар ҳузурида эксперт гуруҳларини шакллантириш ва уларнинг фаолияти тартиби Кенгаш томонидан тасдиқланадиган низом билан белгиланади.

Қонунчилик палатаси муайян вазифаларни бажариш учун комиссиялар тузиши мумкин.

Комиссия Қонунчилик палатаси мажлисида депутатлар орасидан комиссия раиси ва аъзоларидан, зарурат бўлганда эса, комиссия раисининг ўринбосаридан иборат таркибда тузилади.

Комиссия тузилганлиги тўғрисида Қонунчилик палатаси қарор қабул қилади.

Қонунчилик палатасининг комиссия тузилганлиги тўғрисидаги қарорида комиссиянинг номи, мақсади ва вазифалари, унинг миқдорий ва шахсий таркиби, комиссиянинг раиси, комиссиянинг фаолият кўрсатиш муддати (олдиндан белгиланган муддатга ёки муайян вазифаларни бажариш муддатига), комиссиянинг ваколатлари, комиссия ишини таъминлаш бўйича тадбирлар белгиланган бўлиши керак.

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қўшма қарори билан Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг комиссиялари (бундан буён матнда парламент комиссияси деб юритилади) ташкил этилиши мумкин.

Парламент комиссияси депутатлар ва сенаторлар орасидан парламент комиссияси раиси, аъзолари, зарурат бўлган ҳолларда эса, парламент комиссияси раисининг ўринбосаридан иборат таркибда тузилади.

Қонунчилик палатасида парламент комиссиясини тузиш ҳақидаги таклиф Қонунчилик палатасининг Спикери, қўмиталар, шунингдек фракциялар томонидан киритилиши мумкин.

Парламент комиссияси таркибига номзодлар бўйича Қонунчилик палатаси Спикери ва Сенат Раиси томонидан ўзаро маслаҳатлашувлар ўтказилади.

Парламент комиссияси тузилганлиги тўғрисида Қонунчилик палатаси қарори қабул қилиниб, ушбу қарор Сенатга юборилади.

Парламент комиссияси тузилганлиги тўғрисидаги қарорда парламент комиссиясининг номи, мақсади ва вазифалари, унинг миқдорий ва шахсий таркиби, парламент комиссиясининг раиси, парламент комиссиясининг фаолият кўрсатиш муддати (олдиндан белгиланган муддатга ёки муайян вазифаларни бажариш муддатига), парламент комиссиясининг ваколатлари, парламент комиссияси ишини таъминлаш бўйича тадбирлар белгиланган бўлиши керак.

Парламент комиссияси ўз фаолиятини белгиланган тартибда амалга оширади.

Айрим масалаларни тайёрлаш учун комиссия давлат органларининг, нодавлат нотижорат ташкилотларининг, илмий муассасаларнинг вакиллари, мутахассислар ва олимлар, хўжалик юритувчи субъектларнинг вакиллари орасидан ишчи гуруҳлар тузишга ҳақлидир.

Комиссия мажлислари Қонунчилик палатасининг мажлислари оралиғида заруратга қараб ўтказилади.

Комиссия мажлисларини унинг раиси ёки раис ўринбосари чақиради.

Комиссия мажлиси ҳақида унинг раиси ёки раис ўринбосари, қоида тариқасида, камида икки кун олдин комиссия аъзоларига хабар беради, шунингдек мажлиснинг бошқа иштирокчиларини олдиндан хабардор қилади.

Комиссия мажлислари, агар уларда комиссия таркибининг камида ярми ҳозир бўлса, ваколатлидир.

Комиссия мажлисини комиссия раиси ёки унинг ўринбосари олиб боради.

Комиссия мажлислари очиқ ўтказилади. Зарур бўлган ҳолларда, комиссия ёпиқ мажлис ўтказиш тўғрисида қарор қабул қилиши мумкин.

Зарур бўлган ҳолларда, комиссиялар ишига давлат органларининг ва бошқа органларнинг вакиллари, шунингдек фуқаролик жамияти институтларининг вакиллари жалб этилиши мумкин.

Депутат ўзи аъзо бўлган комиссия мажлисларида қатнашиши шарт.

Комиссия мажлисида ҳозир бўлиш имконияти бўлмаган тақдирда, депутат комиссия раисини олдиндан хабардор қилади.

Комиссия мажлисларига давлат органлари ва нодавлат нотижорат ташкилотларининг вакиллари, шу жумладан Ўзбекистон нодавлат нотижорат ташкилотлари миллий ассоциацияси раиси, илмий муассасаларнинг вакиллари, мутахассислар ва олимлар, хўжалик юритувчи субъектларнинг, матбуот органларининг, телевидение, радио ва бошқа оммавий ахборот воситаларининг вакиллари таклиф қилиниши мумкин.

Комиссия кўриб чиқилаётган масалалар юзасидан комиссия жами аъзоларининг кўпчилик овози билан қарорлар қабул қилади.

Комиссия қарорини унинг мажлисида раислик қилувчи имзолайди.

Комиссия бажарилган иш тўғрисида Қонунчилик палатаси белгилаган муддатда Қонунчилик палатасига ахборот беради.

Комиссия ўз фаолиятини зиммасига юклатилган вазифалар бажарилганидан кейин, ўзи қайси муддатга тузилган бўлса, шу муддат ўтганидан кейин ёки Қонунчилик палатасининг қарорига биноан, парламент комиссияларига нисбатан эса Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қўшма қарорига биноан муддатидан илгари ўз фаолиятини тугатади.

Фракция сиёсий партиядан кўрсатиладиган депутатлар томонидан партия манфаатларини Қонунчилик палатасида ифодалаш мақсадида тузиладиган ва белгиланган тартибда рўйхатдан ўтказилган депутатлар бирлашмасидир.

Депутат фақат бир фракциянинг аъзоси бўлиши мумкин.

Сиёсий партиядан кўрсатилган ва Қонунчилик палатасига сайланган депутат фақат шу партия фракциясининг аъзоси бўлиши керак.

Депутатнинг фракцияга кириши тўғрисидаги қарор фракция мажлисида қабул қилинади.

Камида беш нафар депутат фракция тузиш ҳуқуқига эга.

Фракция тузиш учун:

фракциянинг таъсис йиғилишини ўтказиш;

фракцияни тузиш тўғрисида таъсис баённомасини қабул қилиш;

фракция раҳбарини сайлаш зарур бўлади.

Фракция раҳбари фракцияни тузиш тўғрисидаги таъсис баённомасини Қонунчилик палатасига тақдим этади ва фракция тузилганлиги ҳақида Қонунчилик палатасига ахборот беради, бу Қонунчилик палатаси мажлисининг баённомасида қайд этилади.

Фракциялар ҳисобга олиш рўйхатидан ўтказилади.

Фракция тузилганлиги тўғрисида Қонунчилик палатаси қарор қабул қилади, уни Қонунчилик палатасининг мажлисида раислик қилувчи имзолайди.

Фракциялар Қонунчилик палатасида ўз умумий манфаатларини ифодалаш ва фаолиятини мувофиқлаштириш мақсадида фракциялар блокига бирлашиши мумкин.

Фракцияларнинг блокка бирлашиши қонунда назарда тутилган ҳуқуқларни амалга оширишда уларнинг мустақиллигини чеклаб қўймайди.

Қонунчилик палатасида кўпчилик ўринни эгаллаган фракция парламентдаги кўпчиликни ташкил этади.

Ўз дастурий мақсадли вазифаларининг яқинлигидан ёки мослигидан келиб чиққан ҳолда блок тузадиган бир нечта фракциялар ҳам парламентдаги кўпчиликни ташкил этиши мумкин.

Янгитдан шакллантирилган ҳукуматнинг тутган йўли ва дастурига ёки унинг айрим йўналишларига қўшилмайдиган фракциялар ўзини мухолифат деб эълон қилиши мумкин.

Фракция:

1) Қонунчилик палатаси мажлисининг кун тартиби, муҳокама қилинаётган масалаларни кўриб чиқиш тартиби ва моҳияти юзасидан таклифлар ҳамда фикр-мулоҳазалар киритади;

2) Қонунчилик палатаси мажлисида муҳокама қилинаётган ҳар бир масала юзасидан мунозаралар чоғида фракция вакилига кафолатланган тарзда сўз берилиши ҳуқуқидан фойдаланади;

3) келишув комиссияси ва бошқа комиссиялар тузиш тўғрисида масала қўяди;

4) Қонунчилик палатаси мажлисида давлат ҳокимияти органларининг ва республика ижро этувчи ҳокимият органларининг мансабдор шахсларига уларнинг тасарруфига кирадиган масалалар юзасидан асослантирилган тушунтириш бериш ёки ўз нуқтаи назарини баён қилиш талаби билан мурожаат этади;

5) Қонунчилик палатаси мажлисида муҳокама қилинаётган масала юзасидан фракциянинг фикрини депутатлар ўртасида тарқатади;

6) Кенгашнинг, қўмиталар ва комиссияларнинг ишида иштирок этади;

7) Қонунчилик палатасида муҳокама қилинаётган қонун лойиҳалари, қонунчилик таклифлари ва қарорлар лойиҳалари юзасидан ўз фикрлари ва таклифларини киритади;

8) Қонунчилик палатаси мажлисида ҳукумат аъзоларини уларнинг фаолияти масалалари юзасидан эшитиш тўғрисида масала қўяди;

9) фракциянинг фаолияти учун зарур бўлган материаллар ва ҳужжатларни давлат органларидан ҳамда уларнинг мансабдор шахсларидан талаб қилиб олади;

10) сиёсий партиялар томонидан кўрсатилган депутатликка номзодлар рўйхати асосида сайланган депутатларнинг сайловчилар билан алоқаси тартибини белгилайди;

11) Кенгаш билан биргаликда депутатларнинг сайловчилар билан алоқаси учун мўлжалланган вақтни белгилайди.

Фракция қонунчиликка мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга ошириши мумкин.

Фракция ўз таркибидан фракция раҳбарини сайлайди.

Фракция раҳбари:

фракция фаолиятига умумий раҳбарликни амалга оширади;

Қонунчилик палатаси мажлисларида кўриб чиқилаётган масалалар юзасидан фракциянинг келишилган нуқтаи назарини баён этади, улар бўйича расмий баёнотлар билан чиқади (фракция қарорига кўра мазкур ваколат фракциянинг бошқа аъзолари зиммасига ҳам юклатилиши мумкин);

Қонунчилик палатаси, унинг органлари ва мансабдор шахслари билан фракция номидан музокаралар олиб боради;

фракциянинг партия раҳбар органлари билан ҳамкорлигини таъминлайди;

давлат органлари, чет давлатлар, халқаро ва бошқа ташкилотлар билан ўзаро муносабатларда фракция номидан иш юритади;

фракциянинг қарорларини ва бошқа ҳужжатларини имзолайди;

фракция мажлисларининг кун тартибини шакллантириш бўйича тавсиялар беради ҳамда муҳокамага киритилган масалаларни тайёрлаш устидан умумий раҳбарликни амалга оширади;

фракция мажлисларини чақиради, уларда раислик қилади;

фракция ишида иштирок этиш учун Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси аъзоларини ва бошқа давлат органларининг раҳбарларини, экспертларни, фуқаролик жамияти институтларининг вакилларини таклиф этади;

фракция олдида турган вазифалардан келиб чиққан ҳолда фракция аъзоларига уларнинг ўз сайлов округларидаги фаолиятини ташкил этишда ҳар томонлама кўмаклашади;

фракциянинг самарали фаолияти учун зарур бўлган бошқа ваколатларни амалга оширади.

Фракция раҳбари меҳнатга ҳақ тўлаш, тиббий ва транспорт таъминоти шарт-шароитларига кўра Қонунчилик палатасининг Спикери ўринбосарига тенглаштирилади.

Фракция раҳбари фракция мажлисида сайланадиган ўринбосарига (ўринбосарларига) эга бўлади.

Фракция раҳбари йўқлигида унинг ваколатларини фракция раҳбарининг ўринбосарларидан бири амалга оширади.

Фракция раҳбари ваколатларининг муддатидан илгари тугатилиши тўғрисидаги қарор фракция мажлиси томонидан қабул қилинади.

Фракцияларнинг ички фаолияти улар томонидан мустақил равишда ташкил этилади.

Фракциялар фаолиятининг ташкилий шакли уларнинг мажлисларидир.

Фракциялар ўз мажлисларини очиқ ва ошкора ўтказади. Фракцияларнинг қарорига биноан ёпиқ мажлис ўтказилиши мумкин.

Депутат ўзи аъзо бўлган фракция мажлисида қатнашиши шарт. Фракция мажлисида қатнашиш имконияти бўлмаган тақдирда депутат фракция раҳбарини олдиндан хабардор қилади.

Фракциялар ишини мувофиқлаштириб бориш, Қонунчилик палатаси мажлисига киритилаётган масалалар дастлабки тарзда кўриб чиқилишини ташкил этиш, фракцияларнинг нуқтаи назарини келишиб олиш мақсадида фракциялар раҳбарларининг қўшма мажлислари ўтказилиши мумкин. Фракциялар раҳбарларининг қўшма мажлислари заруратга қараб фракцияларнинг ўз ташаббуси билан ўтказилади.

Фракциялар ўзи қабул қилган қарорлар, шунингдек фракциялар раҳбарларининг қўшма мажлисларида қабул қилинган қарорлар ҳақида Қонунчилик палатаси Спикерига ва унинг Кенгашига ахборот беради.

Ўзини парламентдаги мухолифат деб эълон қилган фракция қонунда фракциялар учун назарда тутилган ваколатлар билан бир қаторда қуйидаги ҳуқуқларга эга:

ўз вакиллари Қонунчилик палатасининг бир нафар қўмита раиси ва икки нафар қўмита раиси ўринбосари лавозимларини кафолатли эгаллаши;

қонун лойиҳаси биринчи ўқишда кўриб чиқилгунига қадар ўша масалага доир қонун лойиҳасининг муқобил таҳририни, қонун лойиҳаси иккинчи ўқишда кўриб чиқилгунига қадар унинг иккинчи ўқишга тайёрланган матнининг ёки таркибий бирлиги матнининг муқобил таҳририни, шунингдек Қонунчилик палатаси қарори лойиҳасининг муқобил таҳририни киритиш;

муҳокама этилаётган масалалар юзасидан ўзининг алоҳида фикрини Қонунчилик палатасининг мажлиси баённомасига киритиш;

Қонунчилик палатасининг мажлисларида ҳукумат аъзоларининг Қонунчилик палатаси депутатлари саволларига жавобларини эшитиш («ҳукумат соати») доирасида йилнинг ҳар чорагида камида битта масала киритиш;

парламент сўровини юбориш тўғрисида Қонунчилик палатасига йилнинг ҳар чорагида камида битта масала киритиш;

Сенат томонидан рад этилган қонун бўйича келишув комиссиясида ўз вакилларининг кафолатли иштирок этиши.

Сенат томонидан рад этилган қонун бўйича келишув комиссиясида ўз вакилларининг кафолатли иштирок этиши.

Парламентдаги мухолифатнинг қонун билан кафолатланган ҳуқуқлари парламентдаги кўпчилик томонидан камситилиши мумкин эмас.

Фракция фаолияти қуйидаги ҳолларда тугатилади:

фракциянинг ўз ташаббусига биноан;

Қонунчилик палатасининг ваколатлари муддати тугаганда;

фракция таркибига кирувчи депутатлар сони уни тузиш учун зарур бўлган меъёрдан камайиб кетганда;

тегишли сиёсий партиянинг фаолияти тугатилганда.

Фракциялар фаолиятининг Қонунчилик палатасининг ваколатлари муддати тугашидан олдин тугатилиши Қонунчилик палатасининг қарори билан расмийлаштирилади.

Қонунчилик палатаси фаолиятининг ташкилий шакли унинг мажлисларидир.

Қонунчилик палатаси мажлислари сессиялар даврида ўтказилади. Сессиялар, қоида тариқасида, сентябрнинг биринчи иш кунидан бошлаб келгуси йил июнь ойининг охирги иш кунига қадар ўтказилади.

Қонунчилик палатаси мажлисларини Қонунчилик палатаси Спикери чақиради ва уларда раислик қилади. Қонунчилик палатасининг мажлисларига раҳбарликни амалга оширишда раислик қилувчи билан биргаликда Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосарлари (ишчи Раёсат) иштирок этади. Қонунчилик палатаси Спикери мажлисда ҳозир бўлмаганда унинг ўринбосарларидан бири мажлисда раислик қилади.

Қонунчилик палатасининг навбатдан ташқари мажлислари унинг сессиялари оралиғида Ўзбекистон Республикасининг Президенти, Қонунчилик палатаси Спикери таклифига ёки депутатлар умумий сонининг камида учдан бир қисмининг таклифига биноан чақирилиши мумкин.

Қонунчилик палатасининг мажлислари, қоида тариқасида, сешанба кунлари ўтказилади.

Кенгаш ва фракцияларнинг мажлислари, қоида тариқасида, душанба кунлари ўтказилади.

Қўмиталар, қоида тариқасида, чоршанба, пайшанба ва жума кунлари мажлис ўтказади.

Қонунчилик палатасининг мажлислари вақтида қўмиталар, комиссиялар, фракцияларнинг мажлислари ўтказилмайди, шунингдек депутатларнинг сайлов округларида сайловчилар билан ишлари амалга оширилмайди.

Қонунчилик палатаси мажлисида кўриб чиқилиши лозим бўлган масалалар уларни кўриб чиқиш навбати, палатанинг ҳар бир масалани кўриб чиқишга тайёрлаш учун масъул бўлган қўмиталари, маърузачилар (қўшимча маърузачилар), шунингдек бошқа маълумотлар кўрсатилган ҳолда мажлис кун тартиби лойиҳасига киритилади.

Қонунчилик палатаси мажлисининг кун тартиби лойиҳаси Кенгаш томонидан тузилади.

Қонунчилик палатаси мажлисларида кўриб чиқилиши лозим бўлган масалалар мажлисларнинг кун тартиблари лойиҳаларига, қоида тариқасида, уларнинг келиб тушиши ва тайёрлиги кетма-кетлигидан келиб чиққан ҳолда киритилади.

Масъул қўмита Қонунчилик палатаси мажлисининг кун тартибига киритиш учун ўзи тайёрлаган масалалар ва таклифлар тўғрисидаги ўз хулосаларини Кенгашга тақдим этади.

Қуйидагилар биринчи навбатда кун тартибига киритилади ва Қонунчилик палатасининг мажлисида кўриб чиқилади:

Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг лойиҳаси, унга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисидаги қонун лойиҳаси, конституциявий қонунларнинг лойиҳалари, шунингдек конституциявий қонунларга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисидаги қонунларнинг лойиҳалари;

Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан кечиктириб бўлмайдиган деб топилган қонун лойиҳалари, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Президентининг тасдиқлаш учун тақдим этилган фармонлари;

Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан қайтарилган қонунлар;

Ўзбекистон Республикаси референдумини ўтказиш ҳамда уни ўтказиш санасини тайинлаш тўғрисидаги қарор;

Давлат бюджети тўғрисидаги қонун лойиҳасида, шунингдек ушбу Регламент 176-моддасининг иккинчи қисмида назарда тутилган ҳолларда «Давлат бюджети тўғрисида»ги Қонунга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш;

Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларини ратификация қилиш, денонсация қилиш, тугатиш ва амал қилишини тўхтатиб туриш тўғрисидаги қонунлар лойиҳалари;

Қонунчилик палатасининг Спикерини, унинг ўринбосарларини, қўмиталар раислари ва уларнинг ўринбосарларини сайлаш, шунингдек мансабдор шахсларни сайлаш, тайинлаш ва маъқуллаш тўғрисидаги бошқа масалалар;

Регламентнинг ҳамда Регламентга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисидаги Қонунчилик палатаси қарорларининг лойиҳалари.

Қонунчилик палатасининг мажлисларида Сенат томонидан рад этилган қонунлар ҳам биринчи навбатда кўриб чиқилади.

Қонунчилик палатасининг мажлисида бошқа масалалар ҳам фақат Қонунчилик палатасининг депутатлар умумий сонининг кўпчилик овози билан қабул қилинган қарорига биноан биринчи навбатда кўриб чиқилиши мумкин.

Қонун ёки ушбу Регламентда Қонунчилик палатасининг мажлисларида кўриб чиқиш муддатлари белгиланган масалалар ана шу муддатларга риоя этилган ҳолда кўриб чиқилади.

Қонунчилик палатаси мажлисининг кун тартиби лойиҳаси депутатлар умумий сонининг кўпчилик овози билан қабул қилинадиган Қонунчилик палатаси қарори билан тасдиқланади.

Қонунчилик палатаси мажлисининг кун тартиби лойиҳасига қонун лойиҳалари қуйидаги кетма-кетликда киритилади:

учинчи ўқишда кўриб чиқиладиган қонун лойиҳалари;

иккинчи ўқишда кўриб чиқиладиган қонун лойиҳалари;

биринчи ўқишда кўриб чиқиладиган қонун лойиҳалари.

Қонунчилик палатаси мажлисининг тасдиқланган кун тартибидаги масалалар унда назарда тутилганидан бошқача кетма-кетликда кўриб чиқилиши, кейинга қолдирилиши, ўзгартирилиши ёки муҳокамадан чиқариб ташланиши мумкин. Бунда шундай таклиф ташаббускорининг асослантирилган фикри ва мазкур Регламентга мувофиқ бажарилган тайёргарлик иши, масаланинг кўриб чиқиш учун тайёрлиги даражаси, тегишли материаллар ва ҳужжатларни депутатларга тарқатиш муддати ҳақидаги ахбороти, шунингдек ушбу масала бўйича тегишли қўмита раисининг сўзи эшитилади.

Қонунчилик палатасининг масалаларни кўриб чиқиш тартибини ўзгартириш ёки уларни тасдиқланган кун тартибидан чиқариб ташлаш тўғрисидаги қарори депутатлар умумий сонининг кўпчилик овози билан қабул қилинади.

Депутатлар Қонунчилик палатаси мажлисининг кун тартиби лойиҳасига киритилган масалалар тўғрисида олдиндан хабардор қилинадилар. Ўзбекистон Республикаси қонунларининг, Қонунчилик палатаси қарорларининг лойиҳалари ва бошқа зарур материаллар, агар Қонунчилик палатаси бошқача тартибни назарда тутмаса, Қонунчилик палатасининг мажлисида кўриб чиқилгунига қадар камида уч кун олдин депутатларга тақдим этилади.

Қонунчилик палатасининг мажлислари очиқ, ошкора ўтказилади ва оммавий ахборот воситалари томонидан ёритилади.

Қонунчилик палатасининг мажлислари Кенгаш қарорига мувофиқ оммавий ахборот воситалари орқали тўғридан-тўғри эфирга узатилиши мумкин.

Қонунчилик палатасининг мажлисларида баённомалар ва стенограммалар юритилади. Баённома мажлисда раислик қилувчи томонидан имзоланади.

Қонунчилик палатасининг қарорига биноан унинг мажлисига давлат органлари ва нодавлат нотижорат ташкилотларининг вакиллари, шу жумладан Ўзбекистон нодавлат нотижорат ташкилотлари миллий ассоциацияси раиси, илмий муассасаларнинг вакиллари, мутахассислар, олимлар ва хўжалик юритувчи субъектлар вакиллари таклиф этилиши мумкин. Матбуот органларининг, телевидение, радио ва бошқа оммавий ахборот воситаларининг вакиллари белгиланган тартибда Қонунчилик палатасида аккредитация қилинган тақдирда, очиқ мажлисларда ҳозир бўлиши мумкин.

Таклиф қилинганлар Қонунчилик палатасининг фаолиятига аралашиш ҳуқуқига эга эмас, улар унинг ишини маъқуллаш ёки маъқулламасликдан ўзини тийиши, белгиланган тартибга риоя этиши ва Қонунчилик палатаси мажлисида раислик қилувчининг фармойишларига бўйсуниши шарт.

Зарурат бўлганда, Қонунчилик палатаси ёпиқ мажлис ўтказиш тўғрисида қарор қабул қилиши мумкин. Бундай қарор, агар бу ҳақда Ўзбекистон Республикаси Президенти, Ўзбекистон Республикаси Бош вазири, Қонунчилик палатаси Спикери, Кенгаш, қўмита ёки фракция томонидан таклиф киритилган бўлса, қабул қилиниши мумкин.

Қонунчилик палатасининг ёпиқ мажлисини ўтказиш тўғрисидаги қарор депутатлар умумий сонининг кўпчилик овози билан қабул қилинади.

Қонунчилик палатасининг ёпиқ мажлисида муҳокама этиладиган давлат сири ва қонун билан қўриқланадиган бошқа сирни ташкил этувчи маълумотлар ошкор этилмаслиги керак.

Қонунчилик палатасининг мажлисида раислик қилувчи мажлиснинг бошланишида депутатлар ва таклиф этилган шахсларни ёпиқ мажлис ўтказишнинг асосий қоидалари тўғрисида, унда муҳокама этилаётган маълумотларнинг махфийлик даражаси ҳақида хабардор қилади ҳамда давлат сири ва қонун билан қўриқланадиган бошқа сирни ташкил этувчи маълумотларни ошкор қилганлик учун жавобгарлик ҳақида огоҳлантиради.

Оммавий ахборот воситаларининг вакиллари Қонунчилик палатасининг ёпиқ мажлисларига киритилмайди.

Қонунчилик палатасининг ёпиқ мажлисига фото-, кино- ва видео техника, телефон алоқаси ва радио алоқаси воситалари, шунингдек овоз ёзиш ва ахборот устида ишлаш воситаларини олиб кириш ҳамда ёпиқ мажлис давомида улардан фойдаланиш тақиқланади.

Қонунчилик палатасининг ёпиқ мажлисларида баённомалар ва стенограммалар юритилади. Баённома мажлисда раислик қилувчи томонидан имзоланади.

Қонунчилик палатасининг ёпиқ мажлиси стенограммаси, шунингдек мазкур мажлисда кўриб чиқилаётган масалаларга тааллуқли ҳужжатлар, депутатларни рўйхатга олишда овозларни ҳисоблаш электрон тизимининг ҳисобга олиш маълумотлари ва овоз бериш, шу жумладан номма-ном овоз бериш натижалари Қонунчилик палатаси девонига махфий ҳужжат режимида сақлаш учун топширилади. Депутатларни Қонунчилик палатасининг ёпиқ мажлиси стенограммаси ва унга қўшимча қилинган материаллар билан таништириш бевосита Қонунчилик палатасининг девонида танишувчиларнинг имзоси олинган ҳолда амалга оширилади.

Ўзбекистон Республикаси Президенти, Сенат Раиси, Бош вазир, Вазирлар Маҳкамасининг аъзолари, Ўзбекистон Республикаси Конституциявий суди, Олий суди, Судьялар Олий кенгаши раислари, Бош прокурори Қонунчилик палатасининг очиқ мажлисида ҳам, ёпиқ мажлисида ҳам, шунингдек Қонунчилик палатаси органларининг мажлисларида иштирок этишга ҳақлидир. Бошқа шахслар Қонунчилик палатасининг ёпиқ мажлисларида Қонунчилик палатасининг қарорига биноан ҳозир бўлиши мумкин.

Қонунчилик палатасининг мажлислар залида ҳар бир депутатнинг қайси фракцияга мансублиги ҳисобга олинган ҳолда, депутатга унинг фамилияси, исми, отасининг исми кўрсатилган лавҳача ўрнатилган, электрон ва техника воситаларидан фойдаланиш учун зарур бўлган жиҳозлар билан таъминланган доимий жой ажратилади.

Қонунчилик палатасининг мажлислари унда ҳозир бўлган депутатларни рўйхатдан ўтказишдан бошланади, бу ишни раислик қилувчи амалга оширади.

Қонунчилик палатасининг мажлислари, агар уларнинг ишида депутатлар умумий сонининг ярмидан кўпи иштирок этаётган бўлса, ваколатли ҳисобланади.

Депутат Қонунчилик палатасининг мажлисларида ҳозир бўлиши шарт, зарур ҳолларда, у жойларда ташкил қилинган студиялардан масофадан туриб онлайн қатнашиши мумкин.

Қонунчилик палатасининг мажлисида ҳозир бўлиш имконияти бўлмаган тақдирда, депутат бу ҳақда Қонунчилик палатаси Спикерини олдиндан хабардор қилади.

Депутатларни рўйхатдан ўтказиш Қонунчилик палатаси мажлисининг ҳар бир танаффусидан кейин амалга оширилади. Қўшимча равишда рўйхатдан ўтказиш депутатнинг талабига биноан амалга оширилиши мумкин.

Қонунчилик палатасининг мажлисида раислик қилувчи:

1) мажлиснинг умумий боришига раҳбарлик қилади, ушбу Регламентга риоя этилишини таъминлайди;

2) сўз сўралиб, рўйхатга олинган талабномаларнинг келиб тушиш тартибига кўра, мажлис кун тартибига, ушбу Регламент талабларига мувофиқ ёки Қонунчилик палатасининг қарори билан белгиланган тартибда маъруза учун сўз беради;

3) Қонунчилик палатаси мажлисини олиб бориш масалалари бўйича Қонунчилик палатаси қарорларининг бажарилишини таъминлайди;

4) депутатларнинг ҳар бир таклифини уларнинг келиб тушиш тартибига кўра овозга қўяди;

5) овоз беришни ўтказади ва унинг натижаларини эълон қилади;

6) келишмовчиликларга барҳам бериш ва бошқа масалаларни ҳал этиш мақсадида фракцияларнинг раҳбарлари билан маслаҳатлашувлар ўтказишни ташкил этади;

7) Қонунчилик палатаси девонининг Қонунчилик палатаси мажлисларининг баённомалари ва стенограммаларини юритиш бўйича ишини назорат қилади, мазкур баённомаларни ўз имзоси билан тасдиқлайди.

Қонунчилик палатасининг мажлисида раислик қилувчи:

депутат ушбу Регламент қоидаларини бузган тақдирда, уни огоҳлантиришга, такроран бузган тақдирда эса уни мажлисда сўзлашдан кун бўйи маҳрум қилишга;

Қонунчилик палатасининг ишига халақит бераётган таклиф этилган шахсларни мажлислар залидан чиқариб юборишга;

Қонунчилик палатаси мажлисида белгиланган вақт тугаши билан кўрилаётган масалалар бўйича муҳокамаларни тўхтатишга ҳақли.

Қонунчилик палатаси мажлисларида иш давлат тилида олиб борилади ва, заруратга қараб, Қонунчилик палатаси ёки Кенгаш қарорига асосан бошқа тилларга синхрон таржима таъминланади.

Депутатлар Қонунчилик палатасининг мажлисларида мунозараларда иштирок этишга, муҳокама этилаётган масалаларнинг моҳияти юзасидан таклифлар ва фикрлар киритишга, Қонунчилик палатаси томонидан сайланадиган, тайинланадиган, маъқулланадиган мансабдор шахсларнинг номзодлари бўйича ўз фикрини билдиришга, саволлар беришга, маълумотлар беришга, Қонунчилик палатаси мажлисида муҳокама қилинаётган масалалар бўйича материалларни кўпайтиришга ва депутатлар ўртасида тарқатишга, шунингдек ушбу Регламентда белгиланган бошқа ҳуқуқлардан фойдаланишга ҳақлидир.

Қонунчилик палатасининг мажлисида сўзга чиқувчи ўз нутқида депутатлар ва бошқа шахсларнинг шаъни ҳамда қадр-қимматига зиён етказувчи қўпол, камситувчи иборалар ишлатишга, кимнидир асоссиз равишда айблашга, била туриб сохта ахборотдан фойдаланишга, ноқонуний хатти-ҳаракатларга даъват қилишга ҳақли эмас. Сўзга чиқувчи ушбу талабларни бузган тақдирда, Қонунчилик палатасининг мажлисида раислик қилувчи уни огоҳлантиради, талаблар такроран бузилганда эса сўзлашдан маҳрум қилади.

Агар Қонунчилик палатасининг мажлисида раислик қилувчи сўзга чиқувчига мурожаат қилса, у дарҳол ўз нутқини тўхтатиши керак.

Агар сўзга чиқувчининг нутқи унга нисбатан таъсир ўтказиш чорасини қўллаш билан боғлиқ бўлмаган ҳолда тўхтатилган бўлса, Қонунчилик палатасининг мажлисида раислик қилувчи унинг сўзлаш вақтини нутқ қанча вақтга тўхтатиб қўйилган бўлса, шунча муддатга узайтиради.

Қонунчилик палатасининг мажлисида раислик қилувчи сўзга чиқувчини унга ажратилган вақт давомида сўзлашдан маҳрум этиши мумкин эмас, бундан нутқ мавзусидан четга чиқиш ва ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган талабларни бузиш ҳоллари мустасно.

Қонунчилик палатаси мажлисида раислик қилувчининг рухсатисиз ҳеч ким сўзлашга ҳақли эмас. Бу қоидани бузган шахс раислик қилувчи томонидан огоҳлантиришсиз сўзлашдан маҳрум этилади.

Қонунчилик палатасининг мажлиси вақтида ҳеч ким нутқни баён этишга ёки эшитишга тўсқинлик қилувчи хатти-ҳаракатлари (бақириқлар, қарсаклар, ўрнидан туриш ва шу кабилар) билан сўзга чиқувчига ва тингловчиларга халақит бермаслиги керак.

Мунозаралар тугатилганлиги муносабати билан сўзга чиқа олмаган депутатлар ўз нутқларининг имзоланган матнларини Қонунчилик палатаси мажлисининг стенограммасига қўшиб қўйишга ҳақли.

Агар депутат ўз сўзлари ёки хатти-ҳаракатлари Қонунчилик палатасининг мажлисида сўзга чиқувчи ёки раислик қилувчи томонидан нотўғри талқин қилинмоқда деб ҳисобласа, у тушунтириш бериш ёки мулоҳаза билдириш учун сўз беришни илтимос қилиб, мажлисда раислик қилувчига мурожаат этиши мумкин. Мажлисда раислик қилувчи бундай мурожаатлар бўйича депутатга дарҳол ёки муҳокама охирида, аммо овоз берилгунига қадар сўз беради.

Муҳокама этилаётган масала бўйича мунозаралар Қонунчилик палатаси томонидан белгиланган вақт ўтиши билан ёки депутатлар умумий сонининг кўпчилик овози билан қабул қилинадиган Қонунчилик палатаси қарорига биноан тугатилиши мумкин.

Қонунчилик палатасининг мажлисида раислик қилувчи мунозараларни тугатиш тўғрисида таклиф олгач, депутатларга сўзга чиқиш учун ёзилганлар ва сўз олганлар сони тўғрисида маълум қилади, сўзловчилар рўйхатига ёзилган, аммо сўзга чиқмаган депутатлардан қайси бири сўзга чиқишни талаб қилишини аниқлайди ва депутатларнинг маъқуллаши билан уларга сўз беради.

Маърузалар, қўшимча маърузалар ва якунловчи сўз давомийлиги Қонунчилик палатасининг мажлисида раислик қилувчи томонидан маърузачилар ва қўшимча маърузачилар билан келишувга кўра, қоида тариқасида, маъруза учун — 30 дақиқагача, қўшимча маъруза учун — 20 дақиқагача ва якунловчи сўз учун — 15 дақиқагача бўлган вақт доирасида белгиланади.

Мунозараларда сўзга чиқувчи депутатларга 10 дақиқагача вақт берилади. Мунозараларда такрорий сўзга чиқиш учун, шунингдек мажлисни олиб бориш тартиби, овоз бериш асослари, номзодлар бўйича сўзга чиқиш, баёнотлар, саволлар, таклифлар, хабарлар, маълумотлар учун — 3 дақиқагача вақт берилади.

Раислик қилувчи Қонунчилик палатаси мажлисининг кун тартибига киритилган масалани муҳокама қилишнинг умумий давомийлигини, саволлар ва жавоблар учун ажратиладиган вақтни Қонунчилик палатаси мажлисида ҳозир бўлган депутатлар кўпчилигининг розилиги билан белгилаб қўйиши, сўзлаш вақтини узайтириши мумкин.

Қонунчилик палатасининг мажлисларида депутат айни битта масала бўйича мунозараларда кўпи билан икки марта сўзга чиқиши мумкин.

Мунозараларни тугатиш тўғрисида қарор қабул қилинганидан кейин маърузачи ва қўшимча маърузачи якунловчи сўз олиш ҳуқуқига эга.

Агар сўзга чиқувчи сўзлаш учун ажратилган вақтдан ўтиб кетса ёки муҳокама этилаётган масала юзасидан фикр билдирмаётган бўлса, ёхуд муҳокамалар вақти тугаган бўлса, Қонунчилик палатасининг мажлисида раислик қилувчи огоҳлантирганидан кейин уни сўзлашдан маҳрум қилади.

Қонунчилик палатасининг мажлислари иш кунларида:

эрталабки мажлислар — соат 11.00 дан 13.00 гача;

кечки мажлислар — соат 15.00 дан 17.00 гача ўтказилади.

Қонунчилик палатасининг қарорига биноан Қонунчилик палатаси мажлисларининг бошланиши, тугаши ва танаффус учун бошқа вақт белгиланиши мумкин.

Ўзбекистон Республикасининг Конституциясига мувофиқ Қонунчилик палатаси ва Сенатнинг қўшма мажлислари Ўзбекистон Республикаси Президенти қасамёд қилганда, Ўзбекистон Республикаси Президенти мамлакат ижтимоий-иқтисодий ҳаётининг, ички ва ташқи сиёсатининг энг муҳим масалалари юзасидан нутқ сўзлаганда, чет давлатларнинг раҳбарлари нутқ сўзлаганда ўтказилади. Палаталарнинг келишувига биноан қўшма мажлислар бошқа масалалар юзасидан ҳам ўтказилиши мумкин.

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қўшма мажлислари Ўзбекистон Республикаси Президенти, Қонунчилик палатаси Спикери, Сенат Раисининг таклифига ёки тегишинча депутатлар ёхуд сенаторлар умумий сонининг камида учдан бир қисмининг таклифига биноан чақирилиши мумкин.

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қўшма мажлисини чақириш масаласи юзасидан Қонунчилик палатаси Спикери ва Сенат Раиси ўртасида маслаҳатлашувлар ўтказилиб, бунда қўшма мажлисни ўтказиш санаси белгиланади ва кун тартиби бўйича таклифлар муҳокама қилинади.

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қўшма мажлиси, агар унда тегишинча депутатлар ва сенаторлар умумий сонининг камида учдан икки қисми ҳозир бўлса, ваколатлидир.

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қўшма мажлисларида, агар қўшма мажлисда бошқача қоида белгиланмаса, Қонунчилик палатаси Спикери ва Сенат Раиси навбатма-навбат раислик қилади.

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қўшма мажлисида эшитилган масалалар муҳокамаси натижалари юзасидан палаталарнинг қўшма қарори қабул қилиниши мумкин. Бунда овоз бериш, қоида тариқасида, алоҳида-алоҳида ўтказилади.

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қўшма мажлиси очиқ ва ошкора ўтказилади.

Қонунчилик палатасининг қарорлари унинг мажлисларида очиқ ёки яширин овоз бериш орқали қабул қилинади. Очиқ овоз бериш фракциялар ташаббусига кўра номма-ном ўтказилиши мумкин, унинг натижалари Қонунчилик палатаси мажлисининг стенограммасига илова қилинади.

Қонунчилик палатаси мажлисларида овоз бериш овозларни ҳисоблашнинг электрон тизимидан ёки яширин овоз бериш бюллетенларидан фойдаланган ҳолда амалга оширилиши мумкин.

Овозларни ҳисоблашнинг электрон тизими Қонунчилик палатасининг мажлисида ҳар бир депутатнинг қонун лойиҳалари бўйича очиқ овоз бериши натижаларини (қарор қабул қилинишини «ёқлаб» ёки унга «қарши» овоз берилганлигини ёхуд қарор қабул қилинишига бетарафлик билдирилганлигини) кўрсатиш имконига эга бўлиши лозим.

Қонунчилик палатаси мажлисларида овозларни ҳисоблашда электрон тизимдан фойдаланиш устидан назоратни овозларни ҳисоблашнинг электрон тизимидан фойдаланишни назорат қилувчи гуруҳ амалга оширади.

Овоз беришнинг шакли ва усули тўғрисидаги қарор Қонунчилик палатаси томонидан очиқ овоз бериш орқали қабул қилинади, бундан у ёки бу масала юзасидан овоз бериш шакли ва усули Ўзбекистон Республикасининг Конституциясида ҳамда конституциявий қонунларда белгиланган ҳоллар мустасно.

Тартиб-таомил масалалари бўйича очиқ номма-ном, шунингдек яширин овоз бериш ўтказилмайди.

Тартиб-таомил масалалари жумласига:

Қонунчилик палатаси мажлисининг танаффуси ёки мажлисни бошқа вақтга кўчириш тўғрисидаги;

сўзлаш учун қўшимча вақт бериш тўғрисидаги;

депутатларнинг қонун лойиҳасининг моҳиятига доир саволларга жавоб қайтариш учун ажратиладиган вақтнинг давомийлиги тўғрисидаги;

мажлисга таклиф қилинганларга сўз бериш тўғрисидаги;

муҳокама этилаётган масала бўйича мунозараларни бошқа вақтга кўчириш ёки тугатиш тўғрисидаги;

муайян масалани тайёрлаш учун тегишли қўмитага ёки комиссияга топшириш тўғрисидаги;

муҳокамасиз овоз бериш тўғрисидаги;

қонунчилик палатасининг ёпиқ мажлисини ўтказиш тўғрисидаги;

овоз беришни ўтказишнинг усулини ўзгартириш тўғрисидаги;

сўзга чиқиш навбатини ўзгартириш тўғрисидаги;

қўшимча равишда рўйхатдан ўтказиш тўғрисидаги;

овозларни қайта санаб чиқиш тўғрисидаги масалалар киради.

Депутатларга овозларни ҳисоблашнинг электрон тизимидан фойдаланган ҳолда овоз бериш учун карточка берилади.

Депутат овоз бериш карточкаси лозим даражада сақланишини ва ундан лозим даражада фойдаланилишини таъминлаши шарт.

Қонунчилик палатасининг мажлисида раислик қилувчи овоз бериш бошланишидан олдин:

овозга қўйилаётган таклифларнинг сонини маълум қилади;

таклифларнинг таърифини ва уларни овозга қўйиш кетма-кетлигини аниқлайди;

зарурат бўлган ҳолларда, қарор қанча овоз билан қабул қилиниши кераклигини эслатади.

Овозларни ҳисоблашнинг электрон тизимидан фойдаланган ҳолда очиқ овоз бериш ўтказилганида депутат номма-ном овоз бериш натижаларининг рўйхати билан танишишга ҳақли.

Барча масалалар бўйича овоз бериш натижалари Қонунчилик палатасининг баённомаси ва стенограммасига киритилади.

Агар овоз бериш натижалари аниқланганидан кейин депутатдан овозларни ҳисоблашнинг электрон тизимида қайд этилган ўз хоҳиш-иродаси нотўғри эканлиги тўғрисида ёзма ариза тушса, овозларни ҳисоблашнинг электрон тизимидан фойдаланиш устидан назорат гуруҳи мазкур депутат иштирокида унинг абонентлик қурилмаси ишининг созлигини текшириши шарт. Бунинг учун Қонунчилик палатасининг мажлисида раислик қилувчининг таклифига биноан депутатга овозларни ҳисоблашнинг электрон тизимидан фойдаланиш устидан назорат гуруҳи иштирокида навбатма-навбат тугмачаларни («тарафдор», «қарши», «бетараф») босиш ва натижаларни мажлислар залидаги электрон таблода намойиш этиш таклиф қилинади. Текшириш натижалари баённома ва стенограммада қайд этилади.

Қонунчилик палатасининг қарорлари, агар Ўзбекистон Республикасининг Конституциясида ва қонунида бошқача тартиб назарда тутилмаган бўлса, депутатлар умумий сонининг кўпчилик овози билан қабул қилинади.

Ҳар бир масала бўйича овоз беришда депутат битта овозга эга бўлади ва қарор қабул қилинишини «ёқлаб» ёки унга «қарши» ёхуд қарор қабул қилинишига бетарафлик билдириб овоз беради.

Депутат ўзининг овоз бериш ҳуқуқини шахсан амалга оширади.

Овоз бериш вақтида ҳозир бўлмаган депутат овоз бериш учун ажратилган вақт ўтганидан кейин овоз беришга ҳақли эмас.

Овозларни ҳисоблашнинг электрон тизимидан фойдаланмаган ҳолда очиқ овоз бериш ёки бюллетенлардан фойдаланган ҳолда яширин овоз беришни ўтказиш учун овозларни санаб чиқиш ва овоз бериш натижаларини аниқлаш депутатлар умумий сонининг кўпчилик овози билан сайланадиган саноқ комиссиясига топширилади. Сайланаётган орган таркибига ёки мансабдор шахслар лавозимларига номзодлари кўрсатилган депутатлар саноқ комиссияси таркибига кириши мумкин эмас. Қонунчилик палатаси саноқ комиссияси сайланганлиги тўғрисида қарор қабул қилади.

Саноқ комиссияси ўз таркибидан комиссия раиси ва котибини сайлайди. Саноқ комиссиясининг қарори комиссия аъзоларининг кўпчилик овози билан қабул қилинади.

Зарур ахборотга эга бўлган яширин овоз бериш бюллетенлари саноқ комиссиясининг назорати остида, у таклиф этган ҳамда Қонунчилик палатасининг қарори билан тасдиқланган шаклда депутатларнинг сонига мос миқдорда тайёрланади.

Яширин овоз бериш бюллетенларини тарқатиш якунланганидан кейин саноқ комиссиясида қолган бюллетенлар комиссия аъзолари ҳозирлигида саноқ комиссияси раиси томонидан йўқ қилинади, бу ҳақда баённома тузилади.

Яширин овоз бериш вақти ва жойи, уни ўтказиш тартиби саноқ комиссиясининг тавсиясига биноан Қонунчилик палатаси томонидан ушбу Регламентга мувофиқ белгиланади ва саноқ комиссиясининг раиси томонидан эълон қилинади.

Яширин овоз бериш бюллетенларини тарқатиш бевосита овоз бериш бошланишидан олдин амалга оширилади. Овоз беришнинг бошланиш ва тугаш вақти Қонунчилик палатаси томонидан белгиланади.

Ҳар бир депутатга сайланаётган орган ёки мансабдор шахс сайлови бўйича ёхуд Қонунчилик палатасининг мажлисида кўриб чиқилаётган қарор лойиҳаси бўйича яширин овоз бериш учун битта бюллетень берилади.

Яширин овоз бериш бюллетенлари депутатларга саноқ комиссияси томонидан депутатларнинг рўйхатига мувофиқ, улар депутатлик гувоҳномасини кўрсатганидан кейин берилади. Бюллетенни олиш вақтида депутат рўйхатда кўрсатилган ўз фамилияси рўпарасига имзо қўяди.

Бюллетенни тўлдириш депутат томонидан яширин овоз бериш кабинасида ёки хонасида ўзи ёқлаб овоз бераётган номзоднинг фамилияси рўпарасида, ўнг томонда жойлашган бўш квадратга белги-крестик қўйиш, қарор лойиҳасига оид бюллетенда эса, агар у тегишли қарорни (қарор вариантини) ёқлаб овоз бераётган бўлса, «қаршиман» деган сўзни ўчириш, таклиф этилаётган қарорга қарши овоз бераётган бўлса, «ёқлайман» деган сўзни ўчириш орқали амалга оширилади.

Яширин овоз бериш бюллетени саноқ комиссияси томонидан муҳрланган махсус қутига ташланади.

Саноқ комиссияси яширин овоз беришни амалга ошириши учун депутатларга шарт-шароитлар яратиши шарт.

Белгиланмаган намунадаги бюллетенлар, шунингдек депутатларнинг хоҳиш-иродасини аниқлашнинг имкони бўлмаган бюллетенлар овозларни ҳисоблаб чиқиш вақтида ҳақиқий эмас деб ҳисобланади. Бюллетенга киритилган қўшимчалар овозларни ҳисоблаб чиқиш чоғида инобатга олинмайди.

Очиқ ёки яширин овоз бериш натижалари тўғрисида саноқ комиссияси баённома тузади, баённомани комиссиянинг барча аъзолари имзолайди. Саноқ комиссиясининг очиқ ёки яширин овоз бериш натижалари тўғрисидаги маърузасини Қонунчилик палатаси маълумот учун қабул қилади.

Қонунчилик палатаси мажлисида раислик қилувчи саноқ комиссиясининг Қонунчилик палатаси томонидан маълумот учун қабул қилинган очиқ ёки яширин овоз бериш натижалари тўғрисидаги маърузаси асосида қабул қилинган қарорни эълон қилади, сайловлар ўтказилганида эса сайланган номзодларни номма-ном айтиб ўтади. Овоз бериш натижалари Қонунчилик палатасининг қарори билан расмийлаштирилади.

Қонунчилик палатасининг мажлислари видеоконференцалоқа режимида қўйидаги ҳолларда ўтказилиши мумкин:

1) коронавирус пандемияси пайтида;

2) депутатлар сайлов округларида бўлган пайтида Қонунчилик палатасининг мажлисида масалани кўриб чиқиш зарурати юзага келганда;

3) фавқулодда вазият пайтида;

4) фавқулодда ҳолат пайтида;

5) Кенгаш қарори билан белгиланган бошқа ҳолларда.

Қонунчилик палатасининг мажлисини видеоконференцалоқа режимида ўтказиш тўғрисидаги қарор Кенгаш томонидан қабул қилинади.

Қонунчилик палатасининг видеоконференцалоқа режимидаги мажлислари Қонунчилик палатаси биносидаги мажлислар залида ўтказилади.

Қонунчилик палатасининг видеоконференцалоқа режимида ўтказиладиган мажлислари, агар мажлислар ишида палата депутатлари умумий сонининг камида ярми иштирок этса, ваколатли ҳисобланади.

Қонунчилик палатасининг видеоконференцалоқа режимида ўтказиладиган мажлисларининг кун тартиби лойиҳаси ушбу Регламентда белгиланган тартибда Кенгаш томонидан тузилади.

Қонунчилик палатасининг ёпиқ мажлисларини видеоконференцалоқа режимида ўтказишга йўл қўйилмайди.

Қонунчилик палатасининг видеоконференцалоқа режимида ўтказиладиган мажлисларида Қонунчилик палатаси депутатлари, Девони ходимлари, қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи субъектлари ва уларнинг вакиллари, шунингдек ушбу Регламентнинг 75-моддасида белгиланган шахслар иштирок этишга ҳақли.

Видеоконференцалоқа режимида ўтказиладиган мажлислар очиқ, ошкора ўтказилади ва оммавий ахборот воситалари томонидан ёритилади.

Қонунчилик палатасининг видеоконференцалоқа режимида ўтказиладиган мажлисларида қатнашаётган депутатларнинг сонини белгилаш, очиқ овоз бериш натижаларини санаб чиқиш ва овоз бериш натижаларини аниқлаш мақсадида Қонунчилик палатаси ўз ваколатлари муддатига депутатлар орасидан видеоконференцалоқа режимида ўтказиладиган мажлиснинг доимий саноқ комиссиясини тузади.

Қонунчилик палатасининг видеоконференцалоқа режимида ўтказиладиган мажлиси бошида саноқ комиссия Қонунчилик палатасининг мажлислар залига тўпланган депутатларни ҳамда видеоконференцалоқа режимида мажлисга уланган депутатларнинг умумий сони тўғрисида мажлисда раислик қилувчига ахборот беради.

Саноқ комиссияси Қонунчилик палатасининг видеоконференцалоқа режимида ўтказиладиган мажлисларида қатнашаётган депутатларнинг очиқ овоз бериш натижаларини санаб чиқади, овоз бериш натижаларини аниқлайди ва бу ҳақда мажлисда раислик қилувчига ахборот беради.

Қонунчилик палатасининг мажлиси видеоконференцалоқа режимида ўтказилганда Қонунчилик палатасининг мажлислар залида қўйидаги шахсларнинг ҳозир бўлиши шарт:

Қонунчилик палатасининг мажлисида раислик қилувчи;

кун тартибига киритилган қонун лойиҳалари юзасидан масъул этиб белгиланган маърузачилар;

саноқ комиссиясининг камида битта аъзоси;

ҳар бир фракциянинг камида биттадан аъзоси.

Қонунчилик палатасининг бошқа депутатлари мажлисда видеоконференцалоқа режимида масофадан иштирок этиши мумкин.

Қонунчилик палатасининг видеоконференцалоқа режимида ўтказиладиган мажлисини олиб бориш ушбу Регламентда белгиланган умумий тартибда амалга оширилади.

Видеоконференцалоқа режимида ўтказиладиган мажлисларда Қонунчилик палатасининг қарорлари очиқ овоз бериш орқали қабул қилинади.

Ҳар бир масала бўйича овоз беришда депутат битта овозга эга бўлади ва у қарор қабул қилинишини «ёқлаб» ёки унга «қарши» ёхуд қарор қабул қилинишига бетарафлик билдириб овоз беради.

Депутат ўзининг овоз бериш ҳуқуқини шахсан амалга оширади.

Овоз бериш вақтида ҳозир бўлмаган депутат овоз бериш учун ажратилган вақт ўтганидан кейин овоз беришга ҳақли эмас.

Видеоконференцалоқа режимида ўтказиладиган мажлисларида овоз бериш қуйидаги тартибда амалга оширилади:

1) мажлисда раислик қилувчи масала овозга қўйилганлигини эълон қилади;

2) мажлислар залида ҳозир бўлган депутатлар биринчи навбатда овоз беради. Овоз бериш овозларни ҳисоблашнинг электрон тизими орқали амалга оширилиши мумкин;

3) мажлисда видеоконференцалоқа режимида масофадан жамоавий уланиш нуқтасидан иштирок этаётган депутатлар иккинчи навбатда овоз беради. Бунда видеоконференцалоқа режимида жамоавий уланиш нуқтасидан иштирок этаётган депутатлар тасвири кетма-кетликда экранга чиқарилади. Овоз бериш жараёнида овоз бераётган барча депутатлар кўриниб туриши шарт. Овоз бериш натижалари депутатлар орасидан тайинланган вакил томонидан ўқиб эшиттирилади («тарафдорлар», «қаршилар», «бетарафлар»);

4) мажлисда видеоконференцалоқа режимида масофадан якка тартибда уланиш нуқтасидан иштирок этаётган депутатлар учинчи навбатда овоз беради. Бунда барча депутатларнинг тасвири бир вақтнинг ўзида экранга чиқариб турилади. Мажлисда раислик қилувчи томонидан «тарафдорлар», «қаршилар» ва «бетарафлар» борми деган саволлар билан мурожаат қилинади. Депутатлар бу саволларга қўл кўтариб жавоб берадилар;

5) овоз беришнинг ҳар бир навбатининг натижаси саноқ комиссияси томонидан қайд этиб борилади. Мажлисда иштирок этаётган барча депутатлар овоз бериб бўлганидан кейин саноқ комиссиясининг мажлисида раислик қилувчига овоз бериш натижалари тўғрисида маълумот беради;

6) мажлисда раислик қилувчи овоз бериш натижаларини эълон қилади.

Қонунчилик палатасида овозларни ҳисоблашнинг электрон тизимидан:

депутатларни рўйхатдан ўтказиш;

депутатларни сўзга чиқиш учун ёзиш;

овозларни ҳисоблаб чиқиш ва овоз бериш натижаларини аниқлаш;

зарурат бўлганда, синхрон таржимани таъминлаш;

мажлисларнинг бориши тўғрисида маълумот ва статистик ахборот тўплаш ҳамда мазкур ахборотни тезкор бериш;

рўйхатларни ва мажлисларнинг бошқа ҳужжатларини шакллантириш ҳамда чоп этиш;

Қонунчилик палатасининг мажлисларини ахборот билан таъминлаш мақсадларида фойдаланилади.

Қонунчилик палатасининг мажлисларида депутатлар орасидан овозларни ҳисоблашнинг электрон тизимидан фойдаланиш устидан назорат гуруҳи тузилади.

Овозларни ҳисоблашнинг электрон тизимининг назорат гуруҳига кирган депутатлар электрон тизим устидан назорат қилиш учун зарур бўлган барча ахборотдан монеликсиз фойдаланиш ҳуқуқига эга. Ушбу гуруҳнинг ўз ваколатига кирувчи масалалар бўйича қарорлари Қонунчилик палатаси девонининг барча ходимлари, шу жумладан Қонунчилик палатаси электрон тизимига хизмат кўрсатувчи мутахассислар учун мажбурийдир.

Овозларни ҳисоблашнинг электрон тизимидан фойдаланиш устидан назорат гуруҳи яширин овоз бериш бошлангунига қадар электрон тизимнинг қай даражада созлигини текшириши шарт, бу ҳақда махсус баённома тузилади.

Овозларни ҳисоблашнинг электрон тизимидан фойдаланиш устидан назорат гуруҳи депутатларнинг номма-ном овоз бериш, сўзга чиқиш учун ёзувлар натижаларидаги ноаниқликлар ва электрон тизим ишидаги бошқа хатоликлар тўғрисидаги арзларини кўриб чиқади ҳамда уларнинг қай даражада асосли эканлигини текширади.

Овозларни ҳисоблашнинг электрон тизимидан фойдаланиш устидан назорат гуруҳи ўз ишига экспертлар ва мутахассисларни жалб этиши мумкин.

Депутатларни рўйхатдан ўтказиш натижалари, уларни сўзга чиқишга ёзиш, овоз бериш натижалари ҳамда Қонунчилик палатаси мажлисининг бориши тўғрисидаги бошқа маълумотлар, бундан ёпиқ мажлиснинг бориши ҳақидаги маълумотлар мустасно, депутатларга рақамли маълумотлар, рўйхатлар, бошқа материаллар тарзида тақдим этилади ва Қонунчилик палатаси мажлисининг стенографик ҳисоботига киритилади.

Овозларни ҳисоблашнинг электрон тизимидан фойдаланиш устидан назорат гуруҳи раҳбари депутатнинг ёзма сўровига биноан унга Қонунчилик палатасининг мажлиси тўғрисидаги мавжуд маълумотларни бериши шарт, бундан Қонунчилик палатасининг ёпиқ мажлиси тўғрисидаги маълумотлар мустасно.

Қонунчилик палатаси Спикерининг, қўмитанинг, комиссиянинг, фракциянинг ташаббусига кўра Қонунчилик палатаси биносининг хоналарида Қонунчилик палатаси фаолияти билан боғлиқ конференциялар, давра суҳбатлари, семинарлар ва бошқа тадбирлар ўтказилиши мумкин.

Қонунчилик палатасида тадбир ўтказиш учун талабнома, қоида тариқасида, тадбир ўтказилиши бошлангунига қадар уч кун қолганида Қонунчилик палатаси девони раҳбарига берилади.

Қонунчилик палатасида ўтказиладиган тадбирлар Қонунчилик палатаси ва унинг органлари иши бир меъёрда боришини бузмаслиги керак.

Қонун лойиҳаси Қонунчилик палатасига қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи субъектлари томонидан киритилади.

Қонунчилик ташаббуси ҳуқуқига Ўзбекистон Республикаси Президенти, ўз давлат ҳокимиятининг олий вакиллик органи орқали Қорақалпоғистон Республикаси, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатаси депутатлари, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси эга. Ўзбекистон Республикасининг Конституциявий суди, Олий суди ва Бош прокурори ҳам ўз ваколатлари жумласига киритилган масалалар бўйича қонунчилик ташаббуси ҳуқуқига эгадир.

Қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи қонун лойиҳасини қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи субъектлари томонидан Қонунчилик палатасига киритиш орқали амалга оширилади.

Қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи Қонунчилик палатасига:

Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси, Ўзбекистон Республикасининг конституциявий қонунлари ва қонунлари лойиҳаларини;

Ўзбекистон Республикасининг Конституциясига, Ўзбекистон Республикасининг конституциявий қонунлари ҳамда қонунларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисидаги қонун лойиҳаларини ёки Ўзбекистон Республикаси қонунларини ўз кучини йўқотган деб топиш тўғрисидаги қонун лойиҳаларини киритиш шаклида амалга оширилади.

Қонунлар билан тартибга солинадиган ижтимоий муносабатлардан ташқари Ўзбекистон Республикасининг Конституциясида Қонунчилик палатаси ва Сенатнинг биргаликдаги ваколатига киритилган қуйидаги масалалар ҳам қонунлар билан тартибга солинади ва Қонунчилик палатасига қонун лойиҳалари шаклида киритилади:

Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларини ратификация ва денонсация қилиш;

Ўзбекистон Республикаси қонун чиқарувчи, ижро этувчи ҳамда суд ҳокимияти органларининг тизимини ва ваколатларини белгилаш;

Ўзбекистон Республикаси таркибига янги давлат тузилмаларини қабул қилиш ва уларнинг Ўзбекистон Республикаси таркибидан чиқиши ҳақидаги қарорларни тасдиқлаш;

божхона, валюта ва кредит ишларини қонун йўли билан тартибга солиш;

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг тақдимига биноан Давлат бюджетини қабул қилиш, унга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш;

Ўзбекистон Республикаси давлат қарзининг энг юқори миқдорини белгилаш;

солиқлар ва бошқа мажбурий тўловларни жорий қилиш;

Ўзбекистон Республикасининг маъмурий-ҳудудий тузилиши масалаларини қонун йўли билан тартибга солиш, чегараларини ўзгартириш;

давлат мукофотлари ва унвонларини таъсис этиш.

Қонун лойиҳасини Қонунчилик палатасига киритиш чоғида қуйидагилар тақдим этилиши керак:

1) қонун лойиҳасининг концепцияси баён қилинган тушунтириш хати, унда ҳуқуқий тартибга солишнинг асосий ғояси, мақсади ва предмети; шу соҳадаги амалдаги қонунлар ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг таҳлили илова қилинган ҳолда тегишли ижтимоий муносабатларни ҳуқуқий тартибга солишнинг умумий тавсифи ва унинг ҳолатини баҳолаш; қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш заруратини асослаш; қонун лойиҳасининг асосий қоидалари; бўлажак қонуннинг ижтимоий-иқтисодий, ҳуқуқий ва бошқа оқибатлари прогнози белгиланган бўлиши лозим;

2) ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисидаги, шунингдек қонун лойиҳаси киритилиши билан боғлиқ қонун ҳужжатларини ўз кучини йўқотган деб топиш тўғрисидаги қонун лойиҳаси;

3) ўзгартирилиши, қўшимчалар киритилиши, ўз кучини йўқотган деб топилиши ёки қабул қилиниши лозим бўлган қонуности ҳужжатларининг рўйхати;

4) халқаро ҳужжатларнинг ва чет эл мамлакатлари қонун ҳужжатларининг, Ўзбекистон Республикаси қонунчиликнинг тегишли қоидалари, Ўзбекистон Республикаси шароитида тегишли халқаро тажриба қўлланилишининг мақбуллиги тўғрисидаги асосли таклифлар кетма-кет тартибда кўрсатилган таҳлилий қиёслама жадвал;

5) моддий харажатларни талаб қиладиган қонун лойиҳалари учун молиявий-иқтисодий асослар;

6) давлат даромадларини камайтириш ёки давлат харажатларини кўпайтириш, шунингдек Давлат бюджети моддалари бўйича ўзгартиришларни назарда тутувчи қонунлар лойиҳалари юзасидан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг хулосаси. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг хулосаси бўлмаган тақдирда, қонун лойиҳаси қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи субъектига қайтарилади;

7) халқаро шартнома лойиҳасининг (матнининг) Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлиги томонидан ўтказилган ҳуқуқий экспертизаси натижалари бўйича ушбу вазирликнинг хулосаси — халқаро шартномаларни ратификация қилишни ёки уларга қўшилишни назарда тутувчи қонун лойиҳалари учун;

8) халқаро шартнома лойиҳасининг (матнининг) Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига мувофиқлиги нуқтаи назаридан Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан ўтказилган ҳуқуқий экспертизаси натижалари бўйича ушбу вазирликнинг хулосаси — халқаро шартномаларни ратификация қилишни ёки уларга қўшилишни назарда тутувчи қонун лойиҳалари учун;

9) қонун лойиҳасининг ҳуқуқий экспертизаси натижалари бўйича хулоса;

10) қонун лойиҳасининг коррупцияга қарши экспертизасини ўтказиш чоғида тўлдирилган чеклист;

11) қонун лойиҳасининг жамоатчилик муҳокамаси натижалари тўғрисидаги ахборот (келиб тушган фикр-мулоҳазалар ва (ёки) таклифларни кўриб чиқиш натижалари кўрсатилган ҳолда), бундан жамоатчилик муҳокамасидан ўтказилиши мажбурий бўлмаган қонун лойиҳалари мустасно.

Қонун лойиҳаси Қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи субъекти — коллегиал орган томонидан киритилганида тегишли коллегиал органнинг Қонунчилик палатасидаги ушбу қонун лойиҳаси бўйича қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи субъектининг вакили кўрсатилган қарори тақдим этилиши керак.

Қонун лойиҳаси ва ушбу модданинг биринчи ҳамда иккинчи қисмларида назарда тутилган материаллар матнларининг нусхалари электрон шаклда тақдим этилиши керак.

Қонунчилик палатасига киритилган қонун лойиҳасининг матнига қуйидаги қоидалар киритилиши мумкин:

қонуннинг ёки унинг айрим қоидаларининг кучга кириш муддати ва тартиби ҳақидаги;

ушбу Қонун қабул қилиниши муносабати билан аввал қабул қилинган қонунлар ва бошқа қонун ҳужжатларини ёки уларнинг айрим қоидаларини ўз кучини йўқотган деб топиш ҳақидаги.

Қонун лойиҳаси, шу жумладан муқобил қонун лойиҳаси Қонунчилик палатасининг девонида рўйхатга олинган кундан эътиборан Қонунчилик палатасига киритилган ҳисобланади. Айни вақтда қонун лойиҳасига рўйхатга олиш рақами уни кўриб чиқиш ва ўтишининг бутун даври учун берилади.

Қонунчилик палатаси Спикери масъул қўмитани белгилайди, қонун лойиҳаси ҳамда унга илова қилинган материалларни масъул қўмитага ва, бир вақтнинг ўзида, фракцияларга топширади, шунингдек фракциялар томонидан фикрлар ва таклифларни ҳамда масъул қўмита томонидан хулосани тақдим этиш муддатини белгилайди.

Қонун лойиҳасини Қонунчилик палатаси кўриб чиқиши учун қабул қилиш мумкинлиги тўғрисида таклифлар ишлаб чиқиш учун қонун лойиҳаси устида ишлаш фракциялар ва масъул қўмита томонидан бир вақтнинг ўзида амалга оширилади. Бунда фракцияларнинг қонун лойиҳаси бўйича фикрлари ва таклифларисиз масъул қўмита ушбу қонун лойиҳаси юзасидан ўз хулосасини чиқариш ҳуқуқига эга эмас.

Масъул қўмита қонун лойиҳаси бўйича барча фракциялардан фикрлар ва таклифларни тўплаб, Кенгашга қонун лойиҳасини Қонунчилик палатаси кўриб чиқиши учун қабул қилиш мумкинлиги тўғрисида белгиланган муддатда хулоса тақдим этади.

Кенгаш масъул қўмитанинг хулосаси асосида, фракцияларнинг фикрлари ва таклифларини ҳисобга олган ҳолда қонун лойиҳасини Қонунчилик палатаси кўриб чиқиши учун қабул қилиш тўғрисида ёки қонун лойиҳаси ушбу Регламентнинг 126-моддасида белгиланган талабларга мувофиқ бўлмаган тақдирда ёхуд у қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи субъекти томонидан ўз ваколатлари жумласига киритилмаган масалалар бўйича киритилганда уни қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи субъектига қайтариш ҳақида қарор қабул қилади. Аниқланган камчиликлар бартараф этилганидан кейин қонун лойиҳаси Қонунчилик палатаси кўриб чиқиши учун янгитдан киритилиши мумкин.

Қонунчилик палатасига аввал палата томонидан биринчи ўқишда қабул қилинган тегишли қонун лойиҳасига доир масалага дахлдор қонун лойиҳаси келиб тушган ҳолларда, Қонунчилик палатаси янги киритилган қонун лойиҳасини қайтариш тўғрисидаги ёки уни аввал биринчи ўқишда қабул қилинган қонун лойиҳаси билан бирлаштириш ҳақидаги масалани масъул қўмитанинг хулосаси асосида ҳал этишга ҳақли.

Қонун лойиҳаси кўриб чиқиш учун қабул қилинганда Кенгаш қонун лойиҳасини Қонунчилик палатасининг мажлисида кўриб чиқишга тайёрлаш муддатини белгилайди.

Кўриб чиқиш учун қабул қилинган қонун лойиҳаси тегишли материаллар билан қўмиталарга юборилади.

Қонун лойиҳасини дастлабки тарзда муҳокама қилиш ва уни Қонунчилик палатасида биринчи ўқишда кўриб чиқишга тайёрлаш масъул қўмита томонидан амалга оширилади.

Фракциялар қонун лойиҳасини дастлабки тарзда муҳокама қилиш якунларига кўра масъул қўмитага ўз фикрлари ва таклифларини тақдим этади.

Қонун лойиҳаси устида ишлаш учун масъул қўмита ўз аъзолари орасидан ишчи гуруҳ тузиши мумкин. Ишчи гуруҳ таркибига масъул қўмитанинг аъзолари бўлмаган депутатлар, қонун лойиҳасини киритган қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи субъекти вакиллари, бошқа давлат органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари, илмий муассасалар вакиллари, экспертлар, мутахассислар ва олимлар, хўжалик юритувчи субъектларнинг вакиллари, шунингдек қўмиталар ҳузурида ташкил этилган эксперт гуруҳларининг аъзолари ҳам киритилиши мумкин.

Масъул қўмитанинг қарорига биноан қонун лойиҳаси қўмита раиси имзолаган илова хат билан бирга хулосалар, таклифлар ва фикрлар тайёрлаш учун, шунингдек илмий экспертиза ўтказиш учун давлат органларига, бошқа ташкилотларга, мутахассислар ва олимларга юборилиши мумкин.

Қонун лойиҳаси бўйича тушган хулосалар, таклифлар ва фикрлар масъул қўмита мажлисида кўриб чиқилади.

Масъул қўмита қонун лойиҳаси юзасидан ўз таркибидан маърузачини тайинлайди.

Қонунчилик палатаси девонининг Юридик бошқармаси Кенгашнинг ёки масъул қўмитанинг топшириғига биноан улар белгилаган муддат ичида қонун лойиҳасининг ҳуқуқий экспертизасини ташкил этади.

Қонунчилик палатаси девонининг Юридик бошқармаси қонун лойиҳасининг ҳуқуқий экспертизаси натижалари асосида хулоса тайёрлайди, хулосада қуйидаги саволларга жавоблар берилиши керак:

қонун лойиҳаси Ўзбекистон Республикасининг Конституциясига ва Ўзбекистон Республикасининг қонунларига, шунингдек қонунчилик техникаси қоидаларига мувофиқми ёки мувофиқ эмасми? Агар хулосада қонун лойиҳасининг Ўзбекистон Республикасининг Конституциясига ёки Ўзбекистон Республикасининг қонунларига мувофиқ эмаслиги аниқланган бўлса, қонун лойиҳасининг қайси қонунга мувофиқ эмаслиги ва бу номувофиқлик нимада акс этиши кўрсатилиши керак;

қонун лойиҳасининг ички мантиқи бузилмаганми, қонун лойиҳасининг бўлимлари, боблари, моддалари, шунингдек қисмлари, бандлари, кичик бандлари ва моддаларининг хатбошилари ўртасида қарама-қаршиликлар мавжудми? Агар бундай қарама-қаршиликлар мавжуд бўлса, улар аниқ кўрсатилиши, шунингдек уларни бартараф этиш юзасидан тавсиялар берилиши керак;

янги қонун лойиҳаси қабул қилиниши муносабати билан ўзгартирилиши, қўшимчалар киритилиши, ўз кучини йўқотган деб топилиши ёки қабул қилиниши лозим бўлган қонунчилик ҳужжатларининг тўлиқ рўйхати берилганми?

Қонунчилик палатаси девони Юридик бошқармасининг хулосаси бошқарма раҳбари ёки раҳбар ўринбосари томонидан унинг фамилияси ва имзолаш санаси кўрсатилган ҳолда имзоланиши керак. Белгиланган муддатда хулоса беришнинг имконияти бўлмаган тақдирда, бу муддат Қонунчилик палатаси девони Юридик бошқармасининг асослантирилган таклифига биноан Кенгаш ёки масъул қўмита томонидан узайтирилиши мумкин.

Қонунчилик палатаси девонининг Давлат бюджети бошқармаси Кенгашнинг ёки масъул қўмитанинг сўровига биноан улар белгилаган муддат ичида давлат даромадларини ёки давлат харажатларини кўпайтиришни ёки камайтиришни ёхуд «Давлат бюджети тўғрисида»ги Қонун моддалари бўйича ўзгартиришларни назарда тутувчи, шунингдек иқтисодий муносабатларга таъсир қилувчи қонун лойиҳалари юзасидан хулоса тақдим этади.

Қонунчилик палатаси девони Давлат бюджети бошқармасининг хулосаси бошқарма раҳбари ёки раҳбар ўринбосари томонидан ўз фамилияси ва имзолаш санаси кўрсатилган ҳолда имзоланиши керак. Белгиланган муддатда хулоса беришнинг имконияти бўлмаган тақдирда, бу муддат Қонунчилик палатаси девони Давлат бюджети бошқармасининг асослантирилган таклифига биноан Кенгаш ёки масъул қўмита томонидан узайтирилиши мумкин.

Қонун лойиҳасини қўмиталарда муҳокама қилиш очиқ ўтказилади. Муҳокамаларга қонун лойиҳасини киритган қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи субъектининг вакиллари, фуқаролик жамияти институтлари ва илмий-тадқиқот муассасаларининг вакиллари, шунингдек олимлар, мутахассислар ҳам таклиф этилиши мумкин.

Қўмиталардаги қонун лойиҳаси муҳокамаларида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисидаги ваколатли вакили иштирок этиши мумкин.

Қўмиталарнинг мажлисларида хулосалар, таклифлар ва фикрлар билдириш учун қонун лойиҳаси юборилган давлат органлари ва нодавлат нотижорат ташкилотларининг, илмий муассасаларнинг, хўжалик юритувчи субъектларнинг вакиллари, мутахассислар ва олимлар таклифга биноан ҳозир бўлиши мумкин.

Қонунчилик палатаси томонидан биринчи ўқишда кўриб чиқиш учун тайёрланган қонун лойиҳаси ва унга доир материаллар Қонунчилик палатаси муҳокамасига киритиш учун масъул қўмита томонидан Кенгашга юборилади.

Агар Кенгаш томонидан бошқа муддат белгиланмаган бўлса, қонун лойиҳасини олган кундан эътиборан икки ой ичида масъул қўмита:

қонун лойиҳасини Қонунчилик палатаси биринчи ўқишда кўриб чиқиши учун киритиш тўғрисидаги Кенгаш қарорининг лойиҳасини;

масъул қўмитанинг мазкур қонун лойиҳасини қабул қилиш ёки рад этиш зарурлиги асослантирилган хулосасини;

фракцияларнинг қонун лойиҳасига доир фикрлари ва таклифларини илова қилган ҳолда қонун лойиҳасини Кенгаш муҳокамасига тақдим этади.

Кенгаш масъул қўмита томонидан тақдим этилган қонун лойиҳасини биринчи ўқишда кўриб чиқиш учун Қонунчилик палатаси мажлисининг кун тартиби лойиҳасига киритиш тўғрисида қарор қабул қилади.

Қонунчилик палатаси қонун лойиҳасини, қоида тариқасида, уч ўқишда кўриб чиқади.