Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати ва Туркманистон Ҳукумати, кейинги ўринларда «Томонлар» деб аталувчилар,

2017 йил 6 мартдаги Ўзбекистон Республикаси билан Туркманистон ўртасида стратегик шериклик тўғрисидаги Битим, шунингдек, 2018 йил 23 апрелдаги Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан Туркманистон Ҳукумати ўртасида минтақалараро ҳамкорлик тўғрисидаги Битимга амал қилиб,

Ўзбекистон ва Туркманистон халқларининг тарихий ва маданий муштараклиги, дўстлик ва яхши қўшничилик муносабатларини инобатга олган ҳолда,

маҳаллий даражадаги ўзаро муносабатларнинг долзарб масалаларини тезкор ҳал қилишда ва тарихан ўрнатилган алоқаларни чуқурлаштиришда минтақалараро ҳамкорликнинг амалий аҳамияти ҳамда салоҳиятини қайд этиб,

тенглик, ўзаро ҳурмат ва ўзаро манфаатдорлик принципларга асосланган минтақалараро ва чегаралараро ҳамкорликни ривожлантириш ниятида,

икки томонлама савдо-иқтисодий ҳамкорликни фаоллаштириш мақсадида,

қуйидагилар тўғрисида келишиб олдилар:

Томонлар қўшни ҳудудларда Ўзбек-Туркман чегара савдо зонасини — Савдо марказини (кейинги ўринларда — СМ) ташкил этишга келишиб олдилар.

СМ икки давлатнинг чегарадош ёндош ҳудудларида жойлашган ўзбек ва туркман қисмларидан иборат. СМнинг ўзбек қисми Ўзбекистон Республикаси юрисдикцияси остида, СМнинг туркман қисми Туркманистон юрисдикцияси остида жойлашган.

Мазкур Битимга мувофиқ, Томонлар СМ майдони, ҳудуди чегараларини, халқаро қатнов, СМнинг ўзбек ва туркман қисмларининг жойлашув схемасини белгилайдиган алоҳида шартнома тузадилар.

СМнинг асосий фаолият йўналишлари қуйидагилар ҳисобланади:

халқаро ҳамда минтақавий улгуржи-чакана савдонинг замонавий шаклларини ривожлантириш;

хизматларнинг логистика турларини ривожлантириш, автомобил ва дарё транспорти иштирокида юкларни интермодал ташиш тизимини йўлга қўйиш, юк ташувчиларга хизмат кўрсатиш;

омбор иншоотлари, контейнер майдончаларини, транспорт воситалари учун тўхташ жойларини, музлатгичларни ва бошқа зарур объектларни яратиш;

савдо маркази фаолиятини таъминлаш билан боғлиқ хизматлар кўрсатиш.

Савдо марказининг ўзбек ва туркман қисмларини бошқаришга масъул бўлган Томонлар давлатларининг ваколатли органлари (кейинги ўринларда — ваколатли органлар) қуйидагилар ҳисобланади:

Ўзбекистон Республикаси томонидан — Ўзбекистон Республикаси Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги;

Туркманистон томонидан — Туркманистон Савдо ва ташқи иқтисодий алоқалар вазирлиги.

Ваколатли органлар билан боғлиқ ўзгаришлар юз берган тақдирда, Томонлар бундай ўзгаришлар тўғрисида дипломатик каналлар орқали бир-бирларини хабардор қиладилар.

СМ ҳудудида Томонларнинг ваколатли органлари тарафидан белгиланадиган ва келишилган фаолият турлари улар ҳудудида амалга оширилаётган Томон қонунчилигига мувофиқ амалга оширилиши мумкин.

СМ ҳудудида фаолиятни амалга ошириш билан боғлиқ масалаларда келишмовчиликлар юзага келган тақдирда, Томонлар уларни ҳал қилиш учун ўзаро маслаҳатлашувлар ўтказадилар.

СМда божхона ва солиққа тортиш ва бошқа соҳаларда Томонлар давлатларининг чегарадош ҳудудлари иқтисодиёти ва савдосининг ривожланишига кўмаклашишга қаратилган чора-тадбирлар, шунингдек, шахслар ҳаракати учун қулай шарт-шароитлар яратиш тартиби Томонлар тарафидан қўшимча равишда белгиланади.

СМнинг ўзбек қисми ҳудудида Ўзбекистон Республикасининг миллий қонунчилигига мувофиқ имтиёзлар ва преференциялар берилади.

СМнинг туркман қисми ҳудудида Туркманистоннинг миллий қонунчилигига мувофиқ имтиёзлар ва преференциялар берилади.

СМ ҳудудида солиққа тортиш икки давлат қонунлари ҳамда Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан Туркманистон Ҳукумати ўртасида даромадлар ва мол-мулкка икки томонлама солиқ солинишига йўл қўймаслик тўғрисидаги Битимга (1996 йил 16 январь) мувофиқ амалга оширилади.

Транспорт инфратузилмаси, сув таъминоти, электр энергияси, телекоммуникация ва бошқа муҳандислик коммуникациялари, махсус ўтиш жойи, назорат ва текшириш учун пункт (коридор), маъмурий бошқарув, шунингдек, СМнинг ҳар бир қисми ҳудудида тўсиқларни лойиҳалаштириш, қуриш ва таъмирлаш ишларини молиялаштириш Томонлар давлатларининг миллий қонунчилигига мувофиқ белгиланган манфаатдор ташкилотлар тарафидан амалга оширилади.

СМ ҳудудида савдо-кўргазма объектлари, турли иш жойлари, терминаллар ва тижорат фаолияти учун бошқа объектлар қурилишини молиялаштириш икки давлат корхоналари ёки қўшма корхоналар тарафидан ўз маблағлари, шунингдек, Томонлар давлатлари қонунчилигида таъқиқланмаган манбалар ҳисобидан тасдиқланган ҳужжатларга мувофиқ амалга оширилади.

СМ ҳудуди доирасида шахслар, товарлар ва транспорт воситалари эркин ҳаракатланади.

СМни бошқариш принциплари ҳар бир давлатнинг ўтказиш пунктларининг режим зоналарини тартибга солиш, давлат чегараси бўйлаб ҳаракатланиш соҳасидаги миллий қонунчилигига асосланади.

СМнинг ўзбек ва туркман қисмларини бошқариш ўтказиш пунктларининг режим зоналари ҳисобга олинган ҳолда амалга оширилади.

СМнинг бир қисми ёки ундан давлат чегараси орқали шахслар, юклар ва транспорт воситаларининг ўтиши назорати Томонлар давлатлари қонунчилигига ва иштирокчилари бўлган халқаро шартномаларга мувофиқ амалга оширилади.

СМнинг ўзбек ва туркман қисмларида Томонлар давлатларининг давлат чегараси орқали шахслар, товарлар ва транспорт воситаларининг ўтишини назорат қилишни таъминлаш мақсадида ҳар бир Томон давлатлари қонунчилигига мувофиқ, чегара, божхона, транспорт, карантин, санитария-эпидемиология назорати органлари ва бошқа органлар назоратни амалга оширадиган, ҳуқуқ-тартиботни таъминлайдиган ва жамоат хавфсизлигини қўриқлайдиган, шахслар, товарлар (юклар) ва транспорт воситалари ҳаракатини назорат қилиш учун пункт (коридор) ташкил этилади.

Ўзбекистон Республикаси фуқаролари ва Туркманистон фуқароларининг СМга 10 кунгача кириши ва чиқиши амалдаги халқаро саёҳат учун ҳужжатлар асосида визасиз амалга оширилади.

Мазкур модданинг қоидалари, башарти Томонлар давлатларининг қонун ҳужжатларида бошқача тартиб назарда тутилмаган бўлса, Томонлар давлатларида қонуний яшайдиган фуқаролиги бўлмаган шахсларга нисбатан ҳам қўлланилади.

Вояга етмаганлар СМга кириши ва чиқиши ота оналардан бири ҳамроҳлигида шахсини тасдиқловчи тегишли ҳужжатлар асосида амалга оширилади.

Шахсларни СМ ҳудудидан қайтишига фақат улар келган назорат-ўтказиш пункти орқали рухсат берилади.

Башарти бошқа Томон давлати ҳудудида чет элга чиқиш зарур бўлса, шахслар ва транспорт воситалари Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан Туркманистон Ҳукумати ўртасида давлат чегараси орқали ўтиш пунктлари тўғрисидаги Битимга (2007 йил 18 октябрь) мувофиқ назорат-ўтказиш пунктлари орқали ҳаракатланади.

СМ ҳудудида содир этилган ҳуқуқбузарликлар (божхона, солиқ, карантин, санитария-эиидемиология, маъмурий, жиноий ва бошқалар) улар ҳудудида содир этилган давлатнинг миллий қонунчилигига мувофиқ кўриб чиқилади ва Томонлар ўзаро ҳамкорликда ушбу ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш чораларини кўрадилар.

СМнинг ўзбек ва туркман қисмлари ҳудудларида валюта назорати ҳар бир Томон давлатининг миллий қонунчилигига мувофиқ амалга оширилади.

Юридик ва жисмоний шахслар тарафидан СМнинг ҳудудига ёки ундан нақд пул олиб кириш ёки олиб чиқиш ҳар бир Томоннинг миллий қонунчилигида белгиланган талабларга мувофиқ амалга оширилади.

СМ ҳудудида товарлар ва хизматлар савдоси учун пул маблағларини тўлаш ва ўтказиш ҳар бир Томон давлатининг миллий қонунчилигига мувофиқ белгиланадиган жорий битимлар бўйича эркин конвертация қилиш принципига мувофиқ амалга оширилади.

СМнинг бир қисми ҳудудида Томонлардан бирининг фуқароларининг меҳнат фаолияти ўз давлатининг миллий қонунчилигига мувофиқ амалга оширилади.

Мазкур Битимга мувофиқ, Томонлар тенглик принциплари асосида СМнинг жойлашуви, бошқа режимлар ва СМнинг яратилиши ва фаолиятининг аниқ қоидалари тўғрисида келишиб оладилар ва уларни ҳуқуқий шаклларда тузатадилар.

Мазкур Битим Томонларнинг улар иштирок этаётган бошқа халқаро шартномалардан келиб чиқадиган ҳуқуқ ва мажбуриятларига дахл қилмайди.

Томонларнинг ўзаро келишувига биноан, мазкур Битимга алоҳида баённома билан расмийлаштириладиган, унинг ажралмас қисми ҳисобланадиган ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.

Мазкур Битим қоидаларини қўллаш ва талқин қилишда юзага келадиган келишмовчиликлар Томонлар ўртасида маслаҳатлашув ва музокаралар орқали ҳал қилинади.

Мазкур Битим Томонлар унинг кучга кириши учун зарур бўлган давлат ички процедураларини бажарганликлари ҳақида сўнгги ёзма хабарнома дипломатик каналлар орқали олинган санадан бошлаб кучга киради.

Мазкур Битим Томонлардан бирининг дипломатик каналлари орқали бошқа Томонни мазкур Битимни тугатиш нияти тўғрисида ёзма хабарнома олган кундан бошлаб олти ой ўтгунга қадар амал қилади.

Тошкент шаҳрида 2021 йил 5 октябрда икки асл нусхада, ҳар бири ўзбек, туркман ва рус тилларида тузилди, бунда барча матнлар тенг аутентикдир.

Мазкур Битим қоидаларини талқин қилишда келишмовчиликлар юзага келган тақдирда, Томонлар рус тилидаги матнга мурожаат қиладилар.