Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМинимал истеъмол харажатлари қийматини ҳисоблаш тартибини амалиётга жорий этиш тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМамлакатимизда камбағалликни қисқартириш ва эҳтиёжманд оилаларни ижтимоий қўллаб-қувватлаш борасидаги чора-тадбирларнинг натижадорлигини ошириш ва бунда аҳолининг мақсадли гуруҳини аниқлаш бўйича вазифалар аниқ бир мезон ва услубий ёндашувларнинг ишлаб чиқилишини талаб этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎз навбатида, ушбу услубий ёндашув ва базани шакллантириш аҳолининг турмуш шароити ва ижтимоий ҳолатини бевосита ўзида акс эттирувчи, яъни уларнинг истеъмол таркиби ва хусусиятлари бўйича реал ҳолатни ифодаловчи кўрсаткичларни ҳисоблаш муҳим аҳамият касб этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЮқоридагилардан келиб чиқиб, хусусан, мамлакатимизда аҳолининг камбағал қатламини аниқлаш услубини амалиётга жорий этиш ва такомиллаштириб бориш, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Президентининг «2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясини «Ёшларни қўллаб-қувватлаш ва аҳоли саломатлигини мустаҳкамлаш йили»да амалга оширишга оид давлат дастури тўғрисида» 2021 йил 3 февралдаги ПФ-6155-сон ва «Кам таъминланган оилаларга моддий ёрдам кўрсатиш ҳамда камбағаллик билан курашиш кўламини янада кенгайтириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2021 йил 11 августдаги ПФ-6277-сон Фармонлари ижросини таъминлаш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги томонидан Жаҳон банкининг техник кўмаги асосида минимал истеъмол харажатлари қийматининг дастлабки ҳисоб-китоблари тайёрланганлиги маълумот учун қабул қилинсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги, Молия вазирлиги ва Давлат статистика қўмитасининг минимал истеъмол харажатлари кўрсаткичидан камбағаллик мезони (ёки чегараси) сифатида фойдаланиш бўйича таклифига розилик берилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Белгилансинки:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоилани Ижтимоий реестрга киритиш жараёнида қўлланиладиган ва жон бошига тўғри келадиган бир ойлик даромад мезони минимал истеъмол харажатларига тенглаштирилади;
(2-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 29 январдаги 35-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 02.02.2026 й., 09/26/35/0101-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги ҳар йили август ойига қадар минимал истеъмол харажатлари қийматининг прогноз параметрларини инфляция кутилмаларидан келиб чиқиб ҳисоблайди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМолия вазирлиги Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги билан биргаликда минимал истеъмол харажатлари қийматининг прогноз кўрсаткичларини келгуси йил учун Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети харажатлари параметрларини шакллантиришда инобатга олади;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМиллий статистика қўмитаси минимал истеъмол харажатлари ва камбағаллик даражасини ҳар йилги ҳисобот йилида инфляция даражасидан келиб чиқиб, кейинги йилнинг 20 январига қадар эълон қилиб боради;
(2-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 6 октябрдаги 627-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.10.2025 й., 09/25/627/0901-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКамбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, Миллий статистика қўмитаси, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги хорижий экспертларни жалб этган ҳолда, минимал истеъмол харажатлари таркибини республика иқтисодиётининг ривожланиши ҳамда аҳоли даромад ва харажатларининг ўзгаришини инобатга олган ҳолда камида ҳар 5 йилда қайта кўриб чиқади.
(2-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 6 октябрдаги 627-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.10.2025 й., 09/25/627/0901-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Қуйидагиларни назарда тутувчи Аҳолининг минимал истеъмол харажатлари қиймати ва камбағаллик чегарасини ҳисоблаш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishминимал истеъмол харажатлари, камбағаллик чегараси ва уй хўжаликларининг реал истеъмол қийматлари ҳамда таркибини ўрганиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсоғлом ҳаёт кечириш учун зарур бўлган озиқ-овқат ва ноозиқ-овқат маҳсулотлар ҳамда хизматлар учун минимал истеъмол харажатлар қийматини ҳисоблаш тамойиллари, босқичлари ва тартиби.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитаси, Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги ҳамда Молия вазирлиги халқаро экспертларни жалб этган ҳолда уй хўжаликлари сўрови натижаларидан келиб чиқиб, 2021 йилнинг 15 декабрига қадар минимал истеъмол харажатлари ҳисоб-китобини якунига етказсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги Давлат статистика қўмитаси, Молия вазирлиги билан биргаликда Жаҳон банки ва ЮНИСЕФнинг техник кўмагини жалб қилган ҳолда 2021 йил якунига қадар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishминимал истеъмол харажатларини ҳисоблашда ҳар бир уй хўжалиги аъзоларининг ёши, таркибидан келиб чиққан ҳолда тегишли коэффициентларни қўллаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуй хўжаликлари кузатувлари қамровини 2023 йилгача босқичма-босқич 2 баравар ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкамбағалликни қисқартиришнинг янги воситаларини амалиётга жорий этишни назарда тутувчи чора-тадбирлар дастурини ишлаб чиқсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг молия-иқтисодиёт ва камбағалликни қисқартириш масалалари бўйича ўринбосари — иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазири Ж.А. Қўчқоров зиммасига юклансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2021 йил 27 август,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish544-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 27 августдаги 544-сон қарорига
ИЛОВА
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАҳолининг минимал истеъмол харажатлари қиймати ва камбағаллик чегарасини ҳисоблаш тартиби тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНИЗОМ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ушбу Низом аҳолининг реал истеъмол харажатлари, хусусиятлари ва таркибидан келиб чиқиб, аҳолининг минимал истеъмол харажатлари қиймати ва камбағаллик чегарасини ҳисоблаш тартибини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Мазкур Низом БМТнинг Европа иқтисодий комиссияси, БМТ Тараққиёт дастури, Жаҳон банки, ФАО, Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти томонидан минимал истеъмол харажатлари қиймати ва камбағаллик чегарасини ҳисоблаш бўйича берилган тавсиялар асосида ишлаб чиқилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкамбағаллик — аҳоли иқтисодий имкониятларининг ҳаёт кечириш учун зарур минимал эҳтиёжларини қондиришига етарли даражада бўлмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкамбағаллик чегараси — аҳолининг реал харажатлари таркибидан келиб чиқиб ҳисобланадиган бир киши учун минимал истеъмол харажатлари қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishминимал истеъмол харажатлари (кейинги ўринларда — минимал харажатлар) — уй хўжаликларининг реал истеъмол қийматлари ва таркибини ўрганиш асосида уларнинг соғлом ҳаёт кечиришлари учун зарур бўлган озиқ-овқат ва ноозиқ-овқат маҳсулотлар ҳамда хизматлар учун минимал харажатларнинг ҳисобланган қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishминимал килокалория — инсон организмининг ҳаёт фаолиятини таъминлаш учун зарур бўлган минимал энергиявий қиймат;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпроцентил — сўровда иштирок этган уй хўжаликларини жон бошига нисбатан жами харажатларга кўра 1 фоизлик гуруҳларга ажратиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishреал истеъмол қиймати — сўровномада уй хўжалиги томонидан товар ва хизматлар учун амалга оширилган харажатларнинг пулдаги ифодаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаргет гуруҳи — сўровномада иштирок этган респондентлар орасидан истеъмол хусусиятига кўра ажратиб олинган кичик гуруҳ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуй хўжалиги — маълум бир уй-жойда бирга яшовчи, даромадларини тўлиқ ёки қисман бирлаштирган ҳолда умумий рўзғор юритувчи кишилар гуруҳи. Бунда уй хўжалиги аъзолари ўртасида қариндошлик алоқалари бўлиши шарт эмас;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуй хўжаликлари танланма кузатуви — уй хўжалиги бюджетининг шаклланиши ва тақсимланишини аниқлаш ҳамда уларнинг ҳаёт даражасини кузатишга йўналтирилган танланма сўров усули;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭнгель коэффициенти — уй хўжалигининг жами харажатлари таркибида озиқ-овқат маҳсулотлари қийматининг улуши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Ушбу Низом минимал истеъмол харажатларининг уй хўжаликлари танлама кузатуви натижалари асосида аҳолининг реал истеъмоли таркибидан келиб чиқиб, статистик усул орқали ҳисоблашга мўлжалланган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур Низом Ўзбекистон Республикасида аҳоли минимал харажатлари ва камбағаллик чегарасини ҳисоблашда бир хил услубий ёндашувни таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Аҳолининг минимал харажатлари қиймати ва камбағаллик чегарасини ҳисоблаш ушбу Низомга иловага мувофиқ схема бўйича амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Минимал харажатлар ва камбағаллик чегарасини ҳисоблашнинг статистик базаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Минимал харажатлар қиймати ва камбағаллик чегарасини ҳисоблашда:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Миллий статистика қўмитаси (кейинги ўринларда — Миллий статистика қўмитаси) томонидан амалга ошириладиган уй хўжалиги танланма кузатуви натижалари асосида шаклланадиган аҳоли истеъмоли, даромад миқдори ва таркиби;
(6-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 6 октябрдаги 627-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.10.2025 й., 09/25/627/0901-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуй хўжаликлари истеъмолининг килокалориядаги қийматини аниқлаш учун озиқ-овқат маҳсулотларининг энергиявий қиймати тўғрисидаги маълумотлардан фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Минимал харажатлар қийматини ҳисоблаш тамойиллари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Минимал харажатлар қиймати қуйидаги тамойилларга асосланиб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаҳоли танлови ва молиявий имкониятлари каби истеъмол таркибига таъсир кўрсатувчи омилларнинг инобатга олинганлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаҳоли озиқ-овқат маҳсулотлари истеъмолига сарфлаган амалдаги харажатларнинг эътиборга олинганлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаҳолининг реал талабидан келиб чиқиб ҳамда демографик ҳолатнинг ўзига хослигини инобатга олган ҳолда, ноозиқ-овқат маҳсулотлари турлари ва таркибининг инобатга олинганлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishаҳолининг зарур хизматлар харажатлари қийматини ҳисоблашда давлат томонидан кўрсатилаётган бепул хизматларнинг эътиборга олинганлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishминимал харажатлар қиймати аҳоли реал истеъмоли таркибидан келиб чиққанлиги сабабли уларда боқимандалик кайфиятини рағбатлантиришга йўл қўйилмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishминимал харажатлар қийматини аҳоли билан бевосита сўров ўтказиш орқали аниқланиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Минимал харажатларни ҳисоблаш босқичлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Минимал харажатларни ҳисоблаш қуйидаги босқичларда амалга оширилади:
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиринчи босқичда, Миллий статистика қўмитаси томонидан жойларга чиққан ҳолда уй хўжаликларининг истеъмоли, даромади ва яшаш шароитини инобатга олувчи сўровнома ўтказилади;
(8-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 6 октябрдаги 627-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.10.2025 й., 09/25/627/0901-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиккинчи босқичда, Миллий статистика қўмитаси томонидан Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги билан биргаликда уй хўжаликлари кесимида истеъмол қилинган озиқ-овқат ва ноозиқ-овқат маҳсулотлари ҳамда хизматлар қиймати реал истеъмол қийматидан келиб чиқиб, таргет гуруҳи учун республика ўртача нархларида ҳисоблаб чиқилади;
(8-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 6 октябрдаги 627-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.10.2025 й., 09/25/627/0901-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishучинчи босқичда, Миллий статистика қўмитаси томонидан Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги билан биргаликда уй хўжаликларининг аҳоли жон бошига истеъмол ҳажмидан келиб чиқиб, ўсиш тартибида децилларга (10 фоизлик гуруҳ) бўлинади ва энг кам истеъмолга эга бўлган биринчи уч гуруҳдаги уй хўжаликлари (таргет гуруҳи) ажратиб олинади;
(8-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 6 октябрдаги 627-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.10.2025 й., 09/25/627/0901-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўртинчи босқичда, камбағал аҳолининг озиқ-овқат маҳсулотлари харажати асосида бир килокалорияга сарфланган қиймат аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбешинчи босқичда, бир килокалория қиймати Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти таклиф этган энергия қийматига (2 200 ккал) кўпайтирилиб, минимал озиқ-овқат харажатлари аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishолтинчи босқичда, таргет гуруҳининг умумий харажатларидаги озиқ-овқат маҳсулоти улуши аниқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishеттинчи босқичда, минимал озиқ-овқат харажатларини Энгель коэффициентига бўлиш орқали бир киши учун минимал харажатлар аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Минимал харажатларни ҳисоблаш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Уй хўжаликлари томонидан озиқ-овқат, ноозиқ-овқат маҳсулотлари ва хизматларга сарфланган истеъмол харажатлари қиймати реал истеъмол нархларидан келиб чиқиб, республика ўртача нархларига ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMn = mn * Hn, бунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMn— уй хўжалиги томонидан n турдаги маҳсулот истеъмолига сарфланган харажатларнинг таргет гуруҳи учун ўртача республика нархларидаги қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmn — уй хўжалиги томонидан n турдаги маҳсулот истеъмоли миқдори (кг, литр, дона ва бошқалар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishH — n турдаги маҳсулотнинг реал истеъмол нархларининг ўртача республика нархи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМисол учун, уй хўжалиги бир ойда 5 кг картошка истеъмол қилса, бунда ушбу маҳсулотнинг республикадаги ўртача йиллик нархи 4500 сўмни ташкил этса, бу ҳолда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5 кг *4500 сўм/кг =22 500 сўм.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Уй хўжалиги томонидан истеъмол қилинган озиқ-овқат, ноозиқ-овқат маҳсулотлари ва хизматларнинг йиғиндиси орқали уй хўжалиги жами ўртача ойлик истеъмол харажатлари қиймати аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЖИm=ОХm+HOXm+XXm, бунда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЖИm — m уй хўжалигининг жами истеъмол харажатлари қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОХm — m уй хўжалигининг озиқ-овқат маҳсулотларига сарфлаган жами харажатлари қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHOXm — m уй хўжалигининг ноозиқ-овқат маҳсулотларига сарфлаган жами харажатлари қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishXXm — m уй хўжалигининг хизматларга сарфлаган жами харажатлари қиймати.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲар бир уй хўжалиги жами истеъмол харажатлари қийматини унинг аъзолари сонига бўлиш орқали аҳоли жон бошига жами истеъмол харажатлари қиймати аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАҳоли жон бошига тўғри келувчи жами истеъмол харажатлари қийматига кўра уй хўжаликлари тартибланади ва процентилларга бўлинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Уй хўжаликларининг озиқ-овқат маҳсулотлари истеъмоли миқдоридан (кг, литр, дона ва бошқалар) келиб чиқиб, озиқ-овқат истеъмолининг жами килокалория қиймати аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Уй хўжаликлари озиқ-овқат истеъмолининг бир килокалория қиймати қуйидагича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1ккал— уй хўжалиги истеъмол қилган 1 килокалориянинг қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOXk — m уй хўжалигининг истеъмол қилган озиқ-овқат харажатлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИКк — m уй хўжалиги истеъмол қилган килокалория миқдори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМасалан, 5 кишидан иборат уй хўжалиги кунлик озиқ-овқат истеъмоли учун кунига 11 750 ккал ва маҳсулот учун 53 463 сўм сарфланган бўлса, у ҳолда 1 ккал нархи қуйидагича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Таргет гуруҳида бир киши учун ўртача бир килокалория қийматини кунлик минимал килокалорияга кўпайтириш орқали кунлик минимал озиқ-овқат харажатларининг қиймати аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМОХ = 1ккал * Нккалл, бунда
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМОХ — кунлик минимал озиқ-овқат харажатлари қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНккал — бир киши учун кунлик минимал килокалория.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКунлик минимал озиқ-овқат харажатлари қийматини 30,41 га (365/12) кўпайтириш орқали мазкур кўрсаткичнинг ўртача ойлик қиймати аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМасалан, агар бир килокалория нархи 4,6 сўм ва бир киши учун кунлик минимал килокалория 2 200 га тенг бўлса, ўртача ойлик минимал озиқ-овқат харажатлари қиймати қуйидагича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМОХ=4,6*2200*30,41=304 404 сўм.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Уй хўжалигининг ўртача ойлик жон бошига нисбатан озиқ-овқат маҳсулотларига сарфланган харажатларининг умумий харажатлардаги улушини аниқлаш орқали ҳар бир уй хўжалигининг Энгель коэффициенти ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭнгm— Энгель коэффициенти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМасалан, агар уй хўжалигининг жами истеъмоли таркибида озиқ-овқат харажатлари 304 404 сўм, жами харажатлари 439 860 сўм бўлса, у ҳолда қуйидагича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Минимал озиқ-овқат харажатлари қийматини Энгель коэффициентининг ўртача миқдорига бўлиш орқали бир киши учун ўртача ойлик минимал харажатлар қиймати аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМасалан, танланган гуруҳ бўйича ўртача Энгель коэффициенти 69 фоиз, минимал озиқ-овқат харажатлари 304 404 сўм бўлса, у ҳолда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Минимал харажатлар ҳисобланган йил базавий йил бўлиб, келгуси йил учун минимал харажатлар озиқ-овқат, ноозиқ-овқат маҳсулотлари ва хизматлар нархлари даражасидан келиб чиқиб, индексация қилиб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБунда истеъмол нархлари индекси таркибидаги озиқ-овқат, ноозиқ-овқат маҳсулотлари ва хизматларнинг нархлари ўзгариши ва уларнинг минимал харажатлардаги улушлари кўпайтмасининг йиғиндиси орқали минимал харажатлардаги нархлар ўзгариши ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMXинф — минимал харажатлардаги нархлар ўзгариши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMOXинд— минимал озиқ-овқат харажатларининг минимал харажатлардаги улуши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИнф00 — истеъмол нархлари индекси таркибидаги озиқ-овқат маҳсулотлари нархининг ўзгариши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHOXинд— минимал харажатлар таркибида ноозиқ-овқат маҳсулотларининг улуши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИнфно— истеъмол нархлари индекси таркибидаги ноозиқ-овқат маҳсулотлари нархининг ўзгариши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishXXинд— минимал харажатлар таркибида хизматларнинг улуши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИнфхиз— истеъмол нархлари индекси таркибидаги хизматлар нархининг ўзгариши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМинимал харажатлардаги нархлар ўзгаришини ўтган даврдаги минимал харажатлар қийматига кўпайтириш орқали ҳисобот даврида минимал харажатлар қиймати аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMXt=MXt-1*MXинф
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-боб. Якунловчи қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Камбағаллик даражаси — харажати (ёки даромади) минимал харажатлар қийматидан паст бўлган аҳолининг жами аҳолига нисбати орқали аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Мазкур Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавоб берадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАҳолининг минимал истеъмол харажатлари қиймати ва камбағаллик чегарасини ҳисоблаш тартиби тўғрисидаги низомга
ИЛОВА
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАҳолининг минимал харажатлари қиймати ва камбағаллик чегарасини ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСХЕМАСИ
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБосқичлар | Тадбирлар | Муддатлар | Масъул органлар | |||
1-босқич | Минимал харажатлар қийматининг прогноз параметрларини инфляция кутилмаларидан келиб чиқиб ҳисоблаш | Ҳар йили август ойида | Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги | |||
2-босқич | Минимал харажатлар қийматининг прогноз кўрсаткичларини келгуси йил учун Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети харажатлари параметрларини шакллантиришда инобатга олиш | Ҳар йили декабрь ойида | Молия вазирлиги, Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги | |||
3-босқич | Йиллик минимал харажатлар ва камбағаллик даражасининг амалдаги қийматини эълон қилиш | Ҳисобот йилидан кейинги йилнинг 20 январига қадар | Миллий статистика қўмитаси, Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги | |||
4-босқич | Минимал харажатлар таркибини республика иқтисодиётининг ривожланиши ҳамда аҳоли даромад ва харажатларининг ўзгаришини инобатга олган ҳолда қайта кўриб чиқиш | Ҳар беш йилда | Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги, Миллий статистика қўмитаси, Молия вазирлиги |
(илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 6 октябрдаги 627-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 07.10.2025 й., 09/25/627/0901-сон)
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 28.08.2021 й., 09/21/544/0829-сон; 07.10.2025 й., 09/25/627/0901-сон; 02.02.2026 й., 09/26/35/0101-сон)