Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси бош давлат санитария врачининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси мактабгача таълим ташкилотларида тарбияланаётган болаларни хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига оид гигиеник талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2021 йил 26 июнда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 30-сон]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари (кейинги ўринларда — санитария қоидалари) Ўзбекистон Республикасининг «Аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги тўғрисида»ги Қонуни, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 10 ноябрдаги ПҚ-4887-сон «Аҳолининг соғлом овқатланишини таъминлаш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги, 2021 йил 25 майдаги ПҚ-5124-сон «Соғлиқни сақлаш соҳасини комплекс ривожлантиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 25 июлдаги 626-сон «Давлат мактабгача таълим ташкилотларида соғлом овқатлантириш тизимини янада такомиллаштириш тўғрисида»ги қарорларига мувофиқ мактабгача таълим ташкилотларида тарбияланаётган болаларнинг хавфсиз ва соғлом овқатланишини ташкил этиш, юқумли ва юқумли бўлмаган касалликлар профилактикаси ҳамда овқатдан заҳарланишларнинг олдини олиш чораларини белгилайди.
(Муқаддима Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарори таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Мазкур санитария қоидалари уларнинг тури, ташкилий-ҳуқуқий ва мулк шаклидан қатъий назар барча мактабгача таълим ташкилотларига нисбатан татбиқ этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Мазкур санитария қоидалари мактабгача таълим ташкилотларига қуйидаги талабларни белгилайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) барча мактабгача таълим ташкилотларида овқатланишнинг ташкиллаштирилиши;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) таомномани тузилишига оид гигиеник талаблар;
(2-банднинг «б» кичик банди Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарори таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) келтирилган озиқ-овқат маҳсулотларнинг сифати ва уларни ташилиши назорати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishг) маҳсулотларни сақлаш ва ишлатиш муддатига амал қилиниши назорати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishд) ошхоналарга оид талаблар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishе) таомларни тайёрлаш технологияси ва сифатини назорати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishж) ошхонанинг санитария-гигиеник ҳолати ва идишларни тозалаш ва ювилишини назорати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishз) овқатланиш рационнининг сифати, таркиби ва миқдори назорати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
(3-банднинг биринчи — учинчи хатбошилар Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарорига асосан чиқарилган)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Қуйидагилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБир ёшдан уч ёшгача болаларни мактабгача таълим ташкилотларида ўртача кунлик овқатланиш нормалари, энергетик қуввати (оқсил, ёғ, углеводлар) 1-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУч ёшдан етти ёшгача болаларни мактабгача таълим ташкилотларида овқатланиш нормалари, энергетик қуввати (оқсил, ёғ, углеводлар) 2-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТурли ёшдаги гуруҳлар учун минерал моддаларнинг ўртача кунлик физиологик нормалари 3-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАйрим озиқ-овқат маҳсулотларни алмаштирилиши жадвали 4-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОзиқ-овқат маҳсулотларига ишлов ва термик ишлов берилганда йўқотиладиган оғирлик нормаси (фоизда) 5-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБолаларга берилаётган таомларнинг ҳажми (граммда) 6-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish100 грамм озиқ-овқат маҳсулотининг кимёвий таркиби 7-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОшхонада юритилаётган назорат ҳужжатларининг шакллари келтирилган озиқ-овқат маҳсулотларининг бракераж журнали 8-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМактабгача таълим ташкилотига келтирилган тез бузилувчи маҳсулотларни сақлаш муддати 9-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТаомларни органолептик баҳолаш 10-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМактабгача таълим ташкилотларининг ошхоналарида фойдаланишга рухсат этилган озиқ-овқат маҳсулотларининг рўйхати 11-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМактабгача таълим ташкилотларида юқумли касалликлар ҳамда овқатдан заҳарланиш ҳолатларининг олдини олиш мақсадида фойдаланишга рухсат этилмайдиган озиқ-овқат маҳсулотлари рўйхати 12-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСифатли озиқ-овқат маҳсулотларининг хусусиятлари 13-иловага мувофиқ белгиланади.
(3-банд Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарорига асосан биринчи — ўн тўртинчи хатбошилар билан тўлдирилган)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМактабгача таълим ташкилотида соғлом таомнома шакллантирилишида кунлик рационда болаларнинг асосий озиқ-овқат моддаларга бўлган эҳтиёжи ва ёшига мос энергия қуввати билан тўлиқ таъминланиши, уларнинг тарбияланиш шароити ва соғлиғи, шунингдек, овқатланишнинг иқлимдан келиб чиқиб ва миллий хусусиятлари ҳисобга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Мактабгача таълим ташкилотларининг ошхоналарида мазкур санитария қоидаларининг 11-иловасида келтирилган Мактабгача таълим ташкилотларининг ошхоналарида фойдаланишга рухсат этилган озиқ-овқат маҳсулотларининг рўйхатига риоя қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБолалар овқат рационини шакллантиришда маҳсулотлар кун давомида тўғри тақсимланиши зарур. Оқсилга бой маҳсулотлар ёғ билан берилганда бола ошқозонида узоқ вақт сақланиб туриши ва кўпроқ миқдорда ҳазм қилдирувчи меъда ширасини талаб қилиши боис, таркибида гўшт, балиқ, тухум каби маҳсулотлари бор таомларни куннинг биринчи ярмида (нонушта ва тушликка) бериш лозим. Кечки овқатда болаларга сутли ва сабзавотлардан тайёрланган енгил ҳазм бўладиган таомлар берилиши керак.
(4-банднинг биринчи ва иккинчи хатбошилари Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарори таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТаомнома тузилаётганда сут, гўшт, сариёғ, ёрма, нон, мева, сабзавот, шакар каби биологик қийматга эга бўлган маҳсулотлар ҳар куни киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБалиқ, тухум, пишлоқ, сметана, творог маҳсулотлари кунлик меъёрларда оз миқдорни ташкил этганлиги, шунингдек, улардан хар куни алоҳида таом тайёрлашни имконияти бўлмаслиги сабабли таомномага хар куни киритилмайди, лекин ушбу маҳсулотларнинг белгиланган миқдори декада (10 кун) давомида тўлиқ берилиши шарт.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМактабгача таълим ташкилотларининг кунлик овқатланиш рационига болаларнинг ташкилотда бўлган вақтларидан (3-4, 9 — 10,5, 12 ва 24 соат) келиб чиқиб, мазкур санитария қоидаларининг 1 — 3-иловаларида кўрсатилган маҳсулотлар киритилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10 кун давомида сарфланган барча турдаги озиқ-овқат маҳсулотларининг миқдори мазкур санитария қоидаларининг 1 — 3-иловаларида белгиланган кунлик нормалар йиғиндисига мос бўлиши керак.
(4-банднинг бешинчи ва олтинчи хатбошилари Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарори таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБолалар таомномасида сабзавотли салатлар, янги мевалар (ҳар куни), учинчи таом сифатида янги ёки қуруқ мевалардан тайёрланган компот, кисел, сутли ичимликлар, шунингдек, болалар учун сутли, сабзавотли, мевали бўтқалар кўпроқ киритилиши лозим. Болага кун давомида 2 та сабзавотли таом ва бир марта ёрмали таом берилиши мақсадга мувофиқдир. Ҳар бир сабзавотлардан аралашма гарнирлар тайёрлаш тавсия этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДавлат мактабгача таълим ташкилотларида Мактабгача таълим вазирлиги томонидан тасдиқланган ва Республика санитария-эпидемиология осоишталиги ва жамоат соғлиғи хизмати билан келишилган намунавий мавсумий (кузги, қишки, баҳорги ва ёзги) таомномалар асосида таомлар тайёрланади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
(4-банднинг тўққизинчи ва ўнинчи хатбошилари Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарорига асосан чиқарилган)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Таомномаларга киритилган таомларнинг махсус ишлаб чиқилган технологик карталари бўлиши шарт. Ушбу технологик карталарда таомларнинг таркибий қисмлари, энергетик қиймати оқсил, ёғ ва углеводларни миқдори, тайёрланган таомни ҳажми кўрсатилган бўлиши керак. Тайёр технологик карталардан фойдаланиш овқатнинг кимёвий таркибини осонгина ҳисоблаб чиқилиши, керак бўлганда бир таомни ўзига тенг бўлган бошқа бир таом билан алмаштиришга ва болаларнинг овқатланиш сифатини кундалик назорат қилиш имконини беради.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБаъзи маҳсулотлар бўлмаганда улар бошқа маҳсулотлар билан алмаштирилади. Бунинг учун мазкур санитария қоидаларининг 4-иловасига мувофиқ маҳсулотларни алмаштириш жадвалидан фойдаланилади.
(5-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарори таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Таомни тўғри тайёрлаш ва тайёр таомни ҳажми нормага мувофиқ чиқиши учун мазкур санитария қоидаларининг 5-иловасига мувофиқ озиқ-овқат маҳсулотларининг дастлабки ва иссиқлик ишловини беришда оғирлик йўқотиш миқдори жадвалидан фойдаланилиши мумкин.
(6-банд Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарори таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОвқатланишни ташкил этиш учун масъул ходимлар овқатланаётган болалар ҳисобини «Болаларнинг давоматини ҳисобга олиш журнали»да олиб боришади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҲамшира ҳар куни кейинги кун учун таомнома тақсимотини эрталабки соат 8:00 дан 9:00 гача болалар давомати юритиладиган журналда қайт этилган болалар рўйхати асосида тузилади. Ишчи ходимлар учун алоҳида таомнома тузилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭрталаб соат 8:00 да ҳамшира гуруҳлардаги тарбияланувчиларнинг ҳақиқий сонини текширади, буюртмани расмийлаштиради ва уни ошхонага тақдим қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНонушта вақтида болалар сони тузилган таомномага нисбатан ортиқ бўлиб ёки камайган ҳолатларда ҳақиқатдан тарқатилган таомлар тўғрисида далолатнома тузилади ва тушлик хамда иккинчи тушлик учун таомлар сони келган болалар сонига мос равишда тайёрланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКейинги овқатларни истеъмол қилиш вақтида (2 нонушта, тушлик, 2 тушлик, кечки овқат) мактабгача таълим ташкилотларида бўлмаган болалар овқатланиш рўйхатидан чиқарилади ва ортиб қолган маҳсулотлар далолатнома асосида омборхонага қайтарилади. Агар тушликни тайёрлаш учун ажратилган маҳсулотлар болаларни овқатланиш технологияси бўйича дастлабки ишловидан ўтган бўлса омборхонага куйидагилар қайтарилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмол, қўй, парранда, қуён гўшти ва балиқ, чунки уларни соат 7:30 да ишлатишдан олдин музи эритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиссиқлик ишловидан ўтган сабзавотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфойдаланиш муддати бундан буён сақлашга имкон бермайдиган сут маҳсулотлари .
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚайтарилиши мумкин бўлган маҳсулотларга тухум, томат пастаси, қандолат маҳсулотлари, сариёғ, ўсимлик мойи, шакар, ёрма, макарон, мева ва тозаланмаган сабзавотлар киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Иссиқ таомларни (шўрвалар, соуслар, иссиқ ичимликлар, асосий таомлар ва гарнирлар) тарқатилишидаги ҳарорати +60 — +65°С бўлиши лозим. Иссиқ таомларни ҳарорати ушбу кўрсаткичдан пасайганда микрофлоранинг интенсив ўсишига олиб келиши, аксинча иссиқ таомларни ҳарорати ушбу кўрсаткичдан юқори бўлса болаларни оғиз бўшлиғини куйишига олиб келиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБолалар орасида яллиғланишларни олидини олиш мақсадида болларга бериладиган салатлар ва ичимликларни ҳарорати +15°С паст бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСут маҳсулотларини тарқатилишидаги ҳарорати эса +15°С±2°С (хона ҳарорати) бўлиши лозим, шунингдек, уларни тарқатилишидан олдин иситиш учун хона ҳароратида сақлаш бир соат ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Болалар овқатланишини тўғри ташкил қилишда гуруҳлардаги барча шароит етарли бўлиши муҳим аҳамиятга эга. Болаларни ўзларига мос идиш-товоқлар билан таъминланиши, стол атрофида ўтиришига қулай шароит яратилиши лозим. Таомлар ўта қайноқ ёки совуқ бўлмаган ҳолатда бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Болалар овқат рационига кўкатлар (укроп, петрушка, салат япроғи, кўк пиёз, саримсоқ пиёз, шовул кабилар) кўпроқ киритилиши зарур. Янги кўкатлар, сабзавотлар овқатни витаминга бойитади ҳамда унга чиройли кўриниш ва алоҳида маза беради. Ишлатишдан олдин кўкатлар тоза оқар сувда, боғичидан ечилиб яхшилаб ювилади ва 3 фоизли сирка кислотаси ёки 10 фоизли ош тузи эритмасига 10 дақиқа давомида солиб қўйилади, сўнгра оқар сувда қайта ювиб қуритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Ёз кунлари болаларнинг суюқликка бўлган эҳтиёжи ортади. Ичиш учун янги қадоқланган ёки қайнатилган сув, наматак дамламаси ёки ҳўл мевалардан тайёрланган унча ширин бўлмаган компотлар берилиши мумкин. Ичимлик болаларга сайрдан кейин, сув муолажаларидан аввал таклиф қилинади. Узоқ давом этадиган экскурсия вақтида тўхталганда ҳам болаларга маълум бир миқдорда ичимлик берилиши керак. Экскурсияга чиқилганда тарбиячилар ўзлари билан қайнатилган ёки қадоқланган сув олишлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚиш-баҳор мавсумида қуритилган мевалар (олма, наматак, туршак) дан тайёрланган компотлар берилиши тавсия этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Болаларнинг мактабгача таълим ташкилотида бўлишига мувофиқ овқатланишни ташкил қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Болаларнинг мактабгача таълим ташкилотларида (гуруҳларда) бўладиган вақти қуйидагича бўлиши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishболалар 3-4 соат бўладиган гуруҳларида — кундузги уйқу ташкил этилмайди ва бир марталик овқатлантириш ташкил этилиши мумкин;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishболалар 9 — 10,5 соат бўладиган гуруҳларида — уч марталик овқатлантириш ташкил этилиши ва кундузги уйқу учун шароитлар яратилган бўлиши керак;
(11-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарори таҳририда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishболалар 12 соат бўладиган гуруҳларида — тўрт марталик овқатлантириш ташкил этилиши, кундузги уйқу учун шароитлар яратилган бўлиши керак;
(11-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарори таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМактабгача таълим ташкилотларининг болалар кечаю кундуз бўладиган гуруҳларида кундузги ва тунги уйқу ҳамда беш марталик овқатлантириш ташкил этилиши учун шароитлар яратилган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Болаларни овқатлантиришни ташкил этишда овқатлантириш тартибига қатъий амал қилиниши муҳим аҳамиятга эга. Овқатланиш вақтига қатъий амал қилиниши шартли овқатланиш рефлексини ҳосил бўлишини таъминлайди, яъни керакли овқатни ҳазм қилиш шираларини ишлаб чиқарилишини таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБолалар тартибсиз овқатлантирилганда улардаги овқатланиш рефлекси сўнади, иштаҳаси пасаяди ва овқат ҳазм қилиш аъзоларининг фаолияти бузилади. Илк ва мактабгача таълим ёшида болалар ошқозонида овқатнинг ҳазм бўлиш жараёни 3,0 — 3,5 соат давом этади. Бу жараён охирига етганда ошқозон бўшайди ва болада иштаҳа пайдо бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishФизиологик нуқтаи назардан тўғри овқатланишнинг асосий тартиби нонушта (08:30-09:30), тушлик (12:00-13:00), иккинчи тушлик (15:30-16:00), кечки овқат (18:30-19:00) ва кечки тамадди (20.00-20.30) шаклида бўлиши лозим.
(12-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарори таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
08:30 — 09:30 | |
|
Иккинчи нонушта |
10:30 — 11:00 |
|
Тушлик |
12:00 — 13:00 |
|
Иккинчи тушлик |
15:30 — 16:00 |
|
Кечки овқат |
18:30 — 19:00 |
|
Кечки тамадди |
20.00 — 20.30 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Қисқа муддатли гуруҳлар учун санитария қоидалари ва нормаларига мос шароитда енгил тамадди (бутерброд ва булочкалар) ва иссиқ ичимлик (чой, какао, сут ва табиий шарбат) берилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish90 ўринли ва ундан юқори қуввати бўлган мактабгача таълим ташкилотларида овқатланиш учун алоҳида зал ташкил этилиши керак. Бунда идишларни ювишда алоҳида ванналардан ёки идиш ювиш машинасидан фойдаланилади. Ошхонага киришда ҳар бир 20 нафар болага 1 та қўл ювгич ўрнатилади ва суюқ совун ҳамда шахсий сочиқ билан таъминланади (бир маротаба ишлатиладиган қоғоз салфеткаларни бўлиши тавсия этилади).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Ошхонага маҳсулотларни етказиб бериш ва сақлашга қўйиладиган гигиеник талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Ошхоналарни тузилиши, ускуналар билан жиҳозланиши умумий овқатланиш бўйича санитария қоидалари ва нормалари талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Технологик жиҳозлар, анжомлар, идишлар санитария-эпидемиология талабларига мос материаллар пўлат ва дюралюминийдан тайёрланган бўлиши лозим, шунингдек улар хом ва пиширилган маҳсулотлар учун алоҳида белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Ошхонадаги идишлар чинни (тарелка, коса, пиёла), қошиқ, санчқи ва пичоқлар эса зангламайдиган пўлатдан бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁрилган, чети учган, эмали кўчган, деформацияланган, алюмин, пластмассадан тайёрланган идишлардан фойдаланиш мумкин эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Озиқ-овқат маҳсулотларига ишлов бериш столларининг қопламаси яхлит, зангламайдиган пўлат ёки гигиеник материал билан қопланган бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Хом ва пишган маҳсулотлар учун стол, пичоқ ва тахтакачлар алоҳида бўлади. Тахталарнинг юзаси текис, ёрилмаган бўлиб, қаттиқ дарахт навларидан ишланади. Пластмасса ва прессланган фанерлардан ишланган тахта ва тахтакачлардан фойдаланиш мумкин эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГўштни майдалаш учун қаттиқ дарахт навидан тайёрланган ёғочли мослама (тахта) ишлатилади. У металл тагликка ўрнатилиши мумкин. Ишлатилгандан сўнг ёғочли мослама пичоқ билан тозаланиб, устига туз сепилади, ёғочли мосламанинг ён атрофлари иссиқ сув билан ювилади, ёғочли мосламанинг устки қисми нотекис бўлиб қолганда бир қатлами олиб ташланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Ишлатиш турига қараб стол, тахта ва пичоқлар ўчиб кетмайдиган, ишлов беришга чидамли бўёқ билан маркировка қилинади, хом ва пишган маҳсулотлар учун алоҳида-алоҳида бўлади (ХГ (хом гўшт), ПГ (пишган гўшт), ХБ (хом балиқ), ПБ (пишган балиқ), ХС (хом сабзавот), ПС (пишган сабзавот), Г (гастроном маҳсулотлар: пишлоқ, сариёғ, термик ишловсиз берилаётган маҳсулотлар), Н (нон), Х (хамир) учун).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Таомларни пишириш ва сақлаш учун зангламайдиган пўлатдан ишлаб чиқилган идишлардан фойдаланилади. Алюминий ва дюралюминийдан ишлаб чиқилган идишлардан таомларни пишириш ва қисқа муддатда сақлаш учун фойдаланиш мумкин. Табиий мева қайнатмалари (компотлар) зангламайдиган пўлатдан қилинган идишида тайёрланади. Сутни қайнатиш учун алоҳида идишлар ажратилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Болалар сонига идишлар комплекти тўғри келиши зарур ва овқатланиш вақтида бир бола учун битта идиш комплекти ишлатилади. Овқатланиш вақтида ушбу идишларни ювиш ва ювилган идишда бошқа болаларга таом бериш мумкин эмас. Захирада ҳар бир болага 2 та идиш жамламаси бўлиши керак (битта жамламада — биринчи овкат ва бўтқалар учун коса, тарелка, салат учун идиш, пиёла ёки бокал, чой ва ош қошиғи)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Ювиш ва зарарсизлантирувчи воситаларни ишлатишдан олдин барча ходимлар ишлатиш қоидалари билан таништирилади (ишлатилаётган воситани хусусиятлари ҳисобга олинади).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Ювиш ва зарарсизлантириш воситалари алоҳида шамоллатиладиган, қуруқ хоналарда махсус ёрлиқ ёпиштирилган идишларда сақланади. Тайёрланган эритмалар қорайтирилган шиша идишларда, оғзи маҳкамланган ҳолатда нам ва ёруғликдан ҳимояланган тартибда 5 кундан ошмаган муддатда сақланади. Зарарсизлантирувчи воситаларни озиқ-овқат бўлинмасида сақлаш мумкин эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Сабзавотлар, мевалар, гўшт ва бошқа маҳсулотларни ювиш учун зангламайдиган пўлат, алюминий ёки дюралюминий металлдан ишлаб чиқилган 2 секцияли ванналардан фойдаланилади. Ошхона идишларини ювиш учун хам камида 2 секцияли ванналардан фойдаланилади. Ванналарга иссиқ ва совуқ сув уланган бўлиши керак. Иссиқ сувнинг ҳарорати 65°С дан паст бўлмаслиги ва сифати давлат стандарти талабларига мос келиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Таом пишириладиган қозонлар овқат тарқатиб бўлганидан сўнг овқат қолдиқларидан тозаланади ва ҳарорати 40°С дан паст бўлмаган иссиқ сувда идиш ювиш воситалари солиб ювилади. Сўнгра қуритилиб юқори қисми пастга қилиб ағдарилган ҳолатда панжараларда туриши лозим. Ювилган тоза ошхона идишлари полдан 0,5 метр баландликда панжаралар (стелаж)да сақланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Тахтакачлар ва тахтадан тайёрланган майда ошхона анжомлари (куракча, аралаштиргич ва бошқалар) биринчи ваннада ювиш воситаси қўшилган ҳарорати 50°С бўлган иссиқ сувда ювилади. Кейин ҳарорати 65°С дан паст бўлмаган иссиқ сувли иккинчи ваннада чайиб олинади ва қуритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Металлдан ишланган анжомлар ювилгандан сўнг қовуриш шкафида қиздирилиб қуритилади. Гўшт қиймалагич ишлатилгандан кейин қисмларга ажратилиб ювилади, қайнаб турган сувда чайилади ва яхшилаб қуритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Истеъмол идишлари овқат қолдиқларидан механик усулда тозаланганидан сўнг ювиш воситаси солинган, ҳарорати 45° С дан паст бўлмаган сувда (биринчи ваннада) ювилади, сўнгра ҳарорати 65°С даражадан паст бўлмаган иссиқ сувда чайилади (иккинчи ванна) ва махсус панжараларда (стеллажлар) қуритилади. Идишларни зарарсизлантирилиши (воситада ивитиб қўйиш) эпидемиологик кўрсатмалар асосида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИдишларни ювиш ва қуритишда электр идиш ювиш машиналаридан фойдаланиш мақсадга мувофиқ. Идишлар махсус қуритгичда вертикал ҳолатда сақланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. Чой идишлари қайноқ сувда зарарсизлантириш воситалари ёрдамида биринчи ваннада, сўнгра оқиб турган қайноқ сувда иккинчи ваннада чайиб қуритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Идиш-товоқларни ювишда кир ювиш кукуни, сунъий синтетик мато (мочалка) ишлатилмайди. Ювиш учун кўпирувчи воситалар, металл ва пластмасса шёткалардан фойдаланилиши мумкин. Идиш товоқларни ювиш учун металлдан тайёрланган шёткалар, столларни артиш учун дока ёки мато 15 дақиқа қайнатилади ёки 0,5 фоизли хлорли эритмада 30 дақиқада бўктирилади, тоза сувда чайилиб қуритилади ва махсус идишларда сақланади. Ювувчи ва зарарсизлантирувчи воситалар махсус жойларда сақланади. Ювиш бўлимларида идиш товоқ ва жиҳозларни ювиш тартиби йўриқномаси махсус ўриндиққа осиб қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОшхона жиҳозлари механик тозалашдан сўнг ювиш воситалари ёрдамида ювилади (биринчи ваннада) ва оқиб турган иссиқ сув билан чайилади (иккинчи ваннада). Тоза ошхона жиҳозлари вертикал ҳолда металл кассеталарда сақланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Ошхонадаги овқат қолдиқлари қопқоқли металл челак ёки бакларга йиғилади, 2/3 қисми тўлиши билан бўшатилади. Ҳар куни металл челак ёки баклар куннинг охирида тўлиш ёки тўлмаслигидан қатъий назар идиш ювиш хонасининг алоҳида жойида шланг ёрдамида 2 фоизли кальцийли сода эритмасида ювилади. Сўнгра иссиқ сувда чайилади ва қуритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Озиқ-овқат бўлинмаси хоналарининг девори, пол, радиатор, дераза токчалари хар куни исдан ва чангдан тозаланиб, ювувчи воситалар ёрдамида тозаланади. Ҳафта охирида барча хона, жиҳоз, асбоб-ускуна ва анжомлар дезинфекция қилиниб, зарарсизлантирилганидан сўнг мукаммал тозалаш ишлари ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Ҳар чоракда ёки зарурият туғилганда озиқ-овқатлар бўлинмаларидаги пашша, суварак ва кемирувчиларга қарши профилактик дезинсекция хамда дератизация тадбирлари ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish34. Озиқ-овқат маҳсулотларини махсус транспортларда ташиб келтиришда уларнинг бутлиги сақланган ҳамда зарарланмайдиган шароитда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish35. Тез бузилувчи озиқ-овқат маҳсулотларини транспортларда ташиб келтириш маркировкаланган, усти беркитиладиган (қопқоқли) идишларда амалга оширилади. Йилнинг иссиқ фаслларида сифати тез бузиладиган озиқ-овқат маҳсулотларини совутгич ўрнатилган, +2–+6°С ҳароратни сақлаб туришга мўлжалланган транспорт воситаларида ташиб келтирилади. Маҳсулот ортилган жойдан мактабгача таълим ташкилотигача йўл вақти 2 соатдан ошмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish36. Озиқ-овқат маҳсулотлари ва хом-ашёларни етказиб берувчи шахснинг маҳсулотларни юклаш ва тушириш учун махсус кийими (халат, қўлқоп) бўлиши, тиббий кўрикдан ҳамда лаборатор текширувидан ўтган бўлиши, шунингдек шахсий гигиена талабларига амал қилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish37. Озиқ-овқат ташиладиган транспорт тоза ҳолатда бўлиши лозим, унда инсонлар ёки бошқа юкларни ташиш мумкин эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Озиқ-овқат маҳсулотлари ташиладиган транспорт ҳар куни ҳайдовчи томонидан тозаланади, хўжалик юритувчи субъект томонидан 10 кунда 1 маротаба зарарсизлантирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish39. Озиқ-овқат маҳсулоти ташиладиган идишларга махсус белгилар қўйилади, улардан бошқа мақсадларда фойдаланиш мумкин эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОзиқ-овқат маҳсулоти ташиладиган идишлар ишлатилгандан кейин 2 фоизли калций сода эритмаси билан ювилади (1 литр сувда 20 г зарарсизлантирувчи воситалар эритилади), қайнатилган сувда буғланади, қуритилади ва ифлосланмайдиган жойларда сақланади. Уларга ишлов бериш маҳсулот етказиб берувчи томонидан махсус хоналарда ўтказилади. Хом ашёларни ташиш учун ошхона жиҳозларидан фойдаланишга руҳсат этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish40. Барча олиб келинаётган озиқ-овқат маҳсулотларининг мувофиқлик гигиеник сертификатлари бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГўшт корхона, фермер хўжаликлари ва тадбиркорлар билан олдиндан тузилган шартнома асосида эпизоотик барқарор бўлган ҳудудлардан, тамғаланган, ветеринария хизматининг категорияси кўрсатилган маълумотномаси ва сертификатга эга бўлган ҳолда олиб келинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishПарранда гўшти 1 ҳафтада болаларга 3 мартадан ортиқ берилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСабзавотлар, мевалар ва полиз экинларидаги пестицид ва минерал ўғитларнинг миқдори тўғрисида маълумотномаси бўлиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКелтирилган сут ветеринария хизматининг фермер хўжаликларидаги эпизоотик вазият тўғрисида хулосаси билан қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТухумлар ветеринария хизматининг фермер хўжаликларида салмонеллёз мавжуд эмаслиги тўғрисида маълумоти билан қабул қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТез бузиладиган озиқ-овқат маҳсулотларининг кузатув ҳужжатларида ишлаб чиқарилган сана белгиланган бўлиши шарт.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish41. Келтирилган озиқ-овқат маҳсулотларининг сифатини мактабгача таълим ташкилоти бракераж комиссиясининг барча аъзолари текширади, текширувдан сўнг тиббиёт ходими хулосани бракераж журналига қайд этади, мазкур санитария қоидаларининг 8-иловасига мувофиқ. Рухсати берилмаган, ҳужжати бўлмаган, сифати айниган, сақлаш ҳарорати бузилган ва муддати ўтган озиқ-овқат маҳсулотлари қабул қилинмайди (8, 12, 13-иловалар).
(41-банд Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарори таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish42. Тез бузиладиган озиқ-овқат маҳсулотлари санитария қоидаларига амал қилинган ҳолда совутгич камералари ва совутгичларда +2–+6°С ҳароратларда сақланади. Совутгич камераларида ва совутгичларда ҳароратини назорат қилиш учун мазкур санитария қоидаларининг 9-иловасига мувофиқ термометрлар ўрнатилади.
(42-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарори таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСовутгич камераси битта бўлган тақдирда гўшт, балиқ ва сут маҳсулотлари сақлаш жойлари махсус ясалган полкалар билан ажратилади, улар енгил ювилиши учун мос бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish43. Товуқ ва балиқ етказиб берувчининг махсус тараларида белгиланган стеллажларда сақланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish44. Сут қайнатилгунча келтирилган идишида сақланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish45. Сариёғ корхонанинг махсус қадоғида ёки бўлинган ҳолда пергамент қоғозига ўраб, контейнер ва лотокларда сақланади. Йирик пишлоқлар тоза стеллажларда (пишлоқлар тахланаётганда картон ёки фанер билан ажратилади), кичик ҳажмдаги пишлоқлар токчаларда, истеъмол тараларида сақланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish46. Сметана ва творог қопқоқли тараларда сақланади. Қошиқ ёки куракчаларни сметана ва творог сақланаётган идишларда қолдирилиши тақиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТухумлар хом гўшт учун совутгичларда алоҳида токчаларда полимер идишларда 14 кундан ортиқ бўлмаган муддатда сақланади, қишда улар қуруқ салқин омборхоналарда махсус тагликлардаги қутиларда ёки кассеталарда, алоҳида токчаларда, расталарда +20°С дан ортиқ бўлмаган ҳароратда сақланади. Тухумлар фақат ишлатишдан олдин тозалаб ювилади. Тухумларга ишлов бериш махсус жойда, белгиланган ванналар ва (ёки) идишлар ёрдамида амалга оширилади. Тухумлар тўлиқ эритмага ботирилади, бунда махсус контейнерлардан фойдаланиш мумкин. Бунда 1-2 фоизли илиқ сода эритмасига солинади, рухсат этилган зарарсизлантируви воситалар эритмасида зарарсизлантирилади (ишлаб чиқарувчининг йўриқномаларига мувофиқ), камида 5 дақиқа давомида оқар сувда чайилади ва белгиланган тоза идишларга терилади. Тухумни ювиш ва зарарсизлантиришда бошқа воситалардан фойдаланилганда унинг қўлланмасига амал қилган ҳолда ишлатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТозаланган тухумлар ошхонада белгиланган идишларда сақланади. Тухумларни олиб келинган кассеталар ошхонада сақланмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish47. Ёрмалар, ун ва макарон маҳсулотлари қуруқ хоналарда, қопларда ёки озиқ-овқат маҳсулотлари учун махсус идишларда таглик ёки панжаралар устида полдан 15 см баландликда, девор билан озиқ-овқат маҳсулотлари ораси 20 смдан кам бўлмаган масофада сақланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. Нон стеллаж ва шкафларда пастки қавати полдан 35 смдан кам бўлмаган ҳолда сақланади. Шкафларнинг эшикларида ҳаво ўтиши учун тешиклар бўлиши керак. Нон сақлаш жойлари тозаланганда нон увоқлари махсус шёткалар билан супирилиб, полкалар 1фоизли сирка билан намланган матода артилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49. Картошка ва илдизли сабзавотлар қуруқ, қоронғу хоналарда сақланади. Карам омборхона расталарида, кўкат ва мевалар сақлаш идишларида салқин жойларда ҳарорати +12°С дан юқори бўлмаган ҳолатда сақланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50. Нохуш ҳиди бўлган озиқ-овқат маҳсулотларини ўзига ҳид тортувчи озиқ-овқат маҳсулотларидан (сариёғ, шакар, туз, тухум, чой, пишлоқ) алоҳида сақланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51. Флягада келтирилган сут ишлатишдан олдин 2-3 дақиқа қайнатилади. Қайнатилгандан кейин сут совутилади ва қопқоқли идишларда сақланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish52. Озиқ-овқат маҳсулотларининг озуқавий қийматини сақлаш ва улардан заҳарланишнинг олдини олиш учун таом тайёрлаш технологиясига амал қилиниши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОзиқ-овқат маҳсулотларини таомнома тақсимоти асосида қозонга солиниши тиббиёт ходими назоратида амалга оширилади. Донали таомлар тайёрланаётганда иссиқлик ишлови берилмасдан олдин оғирлиги тарозида ўлчанади. Пишириқлар, омлет, рулет таомнома тақсимотида кўрсатилган оғирлиги бўйича кесилади. Суюқ таомлар миқдорига қараб, гарнир эса оғирлигига қараб тарқатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish53. Таом пиширилишида қайнатиш, пишириш, тоблаб пишириш, жазлаш, димлаб пишириш, буғда пиширишнинг ўзига хос бўлган технологик жараёнга амал қилиниши керак. Таом тайёрлашда ёғда чўмдириб қовуриш усули қўлланилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish54. Озиқ-овқат маҳсулотларига пазандачилик ишлови беришда таомнинг технологик харитасида ёритилган тайёрланиш технологиясига тўлиқ амал қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish55. Таомларни тайёрлаш жараёнида ошпазлар маҳсулотларга қўлини теккизмай махсус қолқоплардан, ошхона анжомларидан фойдаланиши мақсадга мувофиқ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish56. Ёрмаларда бегона аралашмалар бўлмаслиги керак. Ёрмалар ишлатилишидан олдин кўздан кечирилади ва оқиб турган сувда ювилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish57. Иссиқ таомларни (суюқ таомлар, соуслар, қайноқ ичимликлар, иккинчи таомлар ва гарнирлар) ҳарорати тарқатилиш пайтида +60–65°С даражада, салатлар, ичимликларни ҳарорати +15°С даражадан паст бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish58. Тайёр биринчи ва иккинчи таомларнинг плитада сақланиш вақти 2 соатдан ошмаслиги керак. Таомларни қайта иситишга руҳсат этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish59. Сабзавотларга ишлов беришда қуйидаги талабларга амал қилиш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсабзавотлар сараланади, ювилади, тозаланади, тозаланган сабзавотлар кам миқдорда сузгич ва сеткаларда оқиб турган сувда 5 дақиқа қайта ювилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоқ бошли карамларни ташқи япроқлари тозаланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсабзавотлар қозонга солишдан 30 дақиқадан олдин пўстлоғини тозаланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтозаланган картошка, илдизли сабзавотлар ва бошқа сабзавотлар қорайиб қолмаслиги учун совуқ сувда 2 соатдан ортиқ сақланиши мумкин эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish60. Витаминлар манбаи бўлган япроқли сабзавотлар ва кўкатлар ишлатилишидан олдин қуйидаги ишловлар берилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсувда тозалаб ювилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3 фоизли сирка ёки 10 фоизли ош тузи эритмасида 10 дақиқа ушлаб турилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishоқиб турган сувда чайилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқуритилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиринчи таом пишишидан 5 дақиқа аввал қозонга солинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish61. Салатларни тайёрлаш ва аралаштириш уларнинг тарқатилишидан аввал бажарилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish62. Салат мойи тарқатилишидан олдин қўшилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish63. Салатларни тайёрланишида ўсимлик мойидан фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish64. Салатларга сметана ва майонезлар солиниши мумкин эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish65. Тайёрланган салатлар 4(±2)°С даражада 30 дақиқадан ошмаган муддатда сақланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish66. Мевалар, шу жумладан, цитруслар совуқ цехларда ёки иккинчи марта сабзавотларга ишлов бериш цехларида тозалаб ювилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish67. Қадоқланган қатиқ ва кефирлар истеъмолга берилишидан олдин тўғридан-тўғри пиёлаларга солинган ҳолда тақсимланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish68. Профилактик мақсадида микронутриентлар (витамин ва минерал моддалар) етишмовчилигининг олдини олишда болаларнинг овқатланишида витамин ва минералларга бой бўлган нон (буғдой, жавдар, маккажўхори, сули унидан тайёрланган нонлар), табиий қуритилган мева ва сабзавотлардан тайёрланган ичимликлар ишлатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish69. Нонушта иссиқ таомдан (бўтқа, пишириқлар, творог ва тухумли таомлар), бутерброд, какао, кисел ва сутли чойдан иборат бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИккинчи нонуштага мева, сабзавотлар, қатиқ ёки кефир, сузма, шифобахш дамламалар берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТушлик ўз ичига салат (салат ёки сабзавотлар), биринчи таом (суюқ овқат), иккинчи таом (гарнир, гўштли, балиқли, товуқ гўштли ёки сабзавотли, ёрмали таомлар), ичимликликлар (шарбат, кисел, компот, қайнатилган, фильтрлаган ёки қадоқланган сув)ни олади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИккинчи тушликда сут, қатиқ ёки кефир, чой, булочка еки унли қандолат маҳсулотлари (кремсиз), творогли, пишлоқли, гўштли, ёрмали пишириқ ва таомлар берилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКечки овқат қуйидаги таомлардан иборат бўлиши мумкин: балиқли, гўштли, сабзавотли ва творогли таомлар, салатлар ва иссиқ ичимликлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКечки тамадига: қатиқ ёки кефир, меваларни бериш тавсия этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish70. Озиқ-овқат маҳсулотларига пазандалик ишловини беришда таом тайёрлаш технологияси талабларига қатъий амал қилиниши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшўрва ва бульонлар мол, қўй, парранда ва балиқ гўштидан тайёрланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгўшт, парранда, қуён, балиқ қиймасидан тайёрланган котлетнинг икки томони қиздирилган ёғда 5 дақиқа давомида 150 — 160°С қовурилиб, шундан сўнг 250 — 280°С ҳароратда 5 — 7 дақиқа давомида қовуриш шкафида тайёр ҳолатга келтирилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқайнатилган гўштдан (парранда, курка, қуён, балиқ гўшти)дан тайёрланган иккинчи таомлар, шунингдек, биринчи таомларга қўшиб бериладиган майдаланган гўштни 5 — 7 дақиқа бульонда қайнатиб иккинчи термик ишлов берилади ҳамда 75°С ҳароратда бульон тарқатилгунга қадар кўпи билан 1 соат сақланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқуймоқ 2,5 — 3 см қатламда тайёрланиб, 180 — 200°С ҳароратда 8 — 10 дақиқа давомида қовуриш шкафида тайёр ҳолатга келтирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтухум сув қайнаганидан сўнг 10 дақиқа қайнатилади, тухум ҳар қандай таомга ишлатишдан олдин санитария қоидаларга амал қилган ҳолда яхшилаб ювилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгарнир учун макарон ва гуруч маҳсулотлари ювилиб миқдорига нисбатан 6 баробар кўп миқдордаги сувда қайнатилади, қайнатилган гарнир қайта ювилмайди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтворогли запеканкалар қовуриш шкафида 220 — 280°С ҳароратда 20 — 30 дақиқа давомида тайёрланади, тайёр таомнинг қалинлиги 3-4 см дан ортиқ бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish71. Сабзавотларга пазандалик ишлови беришда уларнинг таркибидаги витаминларни сақлаб қолиш учун қуйидаги қоидаларга амал қилинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсабзавотларнинг пўстлоғи бевосита таом тайёрлашдан олдин арчилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсабзавотлар қайнаб турган сувга солинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсабзавотларни қозонга солишдан олдин ивитиб қўйиш мумкин эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиринчи таом учун сабзавотлар ювилиб бўлаклангач қайнаб турган қозонга солинади. Кўкатлар таом пишишига 5 дақиқа қолганда қозонга солинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМевалар истеъмол қилинишидан олдин яхшилаб ювилиб тарқатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎтган йилги ҳосилдан қолган хом сабзавотлардан фойдаланиб салатларни тайёрлашга фақат жорий йилнинг 31 март кунига қадар рухсат этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСалатларни тайёрлашга мўлжалланган сабзавотлар дастлаб ювилади, сўнгра пўстлоғи билан қайнатилиб совутилади кейин қайнатилган сабзавотларни пўстлоғи арчилиб, қайнатилган маҳсулотларга ишлов бериш столида бўлакларга ажратилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТаом тайёрлаш учун ишлатиладиган сабзавотларни олдиндан қайнатиб қўйилиши мумкин эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish72. Таом тайёрлаш учун фақат давлат стандарти талаблари мувофиқ бўлган йодланган туздан фойдаланилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish73. Ҳамшира тайёрланган таомларнинг органолептик хусусиятларини мазкур санитария қоидаларининг 10-иловасига мувофиқ ўрганиб, таомнинг таъми, сифати талаб даражасида эканлиги тўғрисида мазкур санитария қоидаларининг 8-иловасига мувофиқ тўлдириладиган таомларни сифатини назорат журналига қайд қилганидан сўнг тарқатишга рухсат берилади. Таомнома тақсимотида кўрсатилган 1 порциянинг ҳажми ва оғирлиги таомномада белгиланган миқдорга мувофиқ бўлиши лозим. Таомлар тайёрланишининг технологик жараёни бузилганда, шунингдек, таомлар сифатсиз тайёрланганда, унинг сабаби юзасидан қайд этилиб, аниқланган камчиликлар бартараф этилганидан кейин тарқатишга рухсат берилади.
(73-банд Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарори таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish74. Ҳар куни тайёрланган таомлардан кунлик синама қуйидаги миқдорда олиниши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпорцияли таомлари тўлиқ ҳажмда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиринчи таом, гарнирлар, учинчи таомлар 100 гр дан кам бўлмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКунлик синамалар нохуш эпидемик вазиятларда микробиологик текширув ўтказиш мақсадида стерил шиша идишларга олинади. Кунлик синамалар қопқоқли идишларга (гарнир ва салатлар алоҳида идишларга) олинади ва 24 соат давомида махсус совутгичларда ёки сут маҳсулотларини сақлашга мўлжалланган сувутгичларнинг синама сақлаш учун махсус ажратилган қисмида +2-6°С ҳароратда сақланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЖума ва шанба кунлари олинган кунлик намуналар душанба кунигача сакланади. Муқаддам олинган кунлик намуналар бугун олинган синамалар (нонушта, тушлик, иккинчи тушлик, кечки овқат) билан алмаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКунлик синамаларни олиш ва уларнинг сақланишини назорати тиббий ходимлар томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Асосий назорат услублари
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish75. Озиқ-овқат маҳсулотларини ишлов бериш ёки термик ишлов бериш жараёнида йўқотиладиган миқдор мазкур санитария қоидаларининг 5-иловасига мувофиқ аниқланади.
(75-банд Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарори таҳририда)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish76.Таомларнинг энергетик қийматини ҳисоблаш учун озиқ-овқат маҳсулотларининг кимёвий таркиби эса мазкур санитария қоидаларининг 7-иловасига мувофиқ ҳисобланади.
(76-банд Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарори таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish77. Ҳамшира кундузги таомларнинг кимёвий таркибини ҳисобга олган ҳолда ота-оналарга кечки овқатда уйда болаларга қандай таом берилиши юзасидан тавсиялар беради.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish78. Тайёрланган таомнинг умумий миқдори болалар сонига мос келиши керак. Тайёрланган таомнинг соф оғирлигини назорат қилиш озиқ-овқат маҳсулотларига дастлабки ва термик ишлов берилганда йўқотиладиган оғирлигининг нормаларига мувофиқ амалга оширилади (мазкур санитария қоидаларининг 5-иловаси). Тайёрланган таомнинг сифати органолептик усулда баҳоланади.
(78-банд Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарори таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish79. Тайёр таомлар тиббиёт ходими томонидан таомлар сифатини назорат қилиш журналида тарқатилишига рухсат этилганлиги тўғрисидаги ёзув қайд этилганидан сўнг тарқатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Ходимларнинг профилактик тиббий кўрикдан ўтиши ва уларнинг шахсий гигиенасига қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish80. Мактабгача таълим ташкилоти ходимлари шахсий гигиена қоидаларига амал қилган ҳолда ишга тоза кийим ва пойабзалда келиши, устки, бош кийими ва шахсий буюмларини кийим шкафида қолдирилиши, тирноқлар қисқа олинган ҳолатда бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИш бошлашдан олдин қўлларни тозалаб ювиш, устига тоза халат, бошқа махсус кийимбош кийиши, сочлари эса тўпланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishХожатҳонага киришдан олдин халатни ечиши, чиққандан сўнг қўлларни совунлаб ювиш керак. Ишчи ходимларга болалар ҳожатхонасидан фойдаланиш таъқиқланди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИшчи ходимларга болалар хожатхонасидан фойдаланиш тақиқланади
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish81. Озиқ-овқат бўлимининг ходимлари ҳар куни ҳамшира томонидан назоратдан ўтказилиб, уларнинг танасида кесилган, йиринглаган, кўкариб қолган ва юқори нафас йўлларида катарал ҳолатларнинг борлиги оғзини очиб текширилади ва журналга ўрнатилган тартибда белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОшхона ходимларига иш пайтида узук, сирға тақишлари таъқиқланади. Махсус кийимларни тўғноғич билан қистирилиши, иш жойида овқатланиш ва чекиш таъқиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish82. Махсус кийимсиз ва тиббий кўрикдан ўтмаган шахсларнинг мактабгача таълим ташкилоти ошхонасига киришига рухсат этилмайди
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish83. Мазкур санитария қоидаларини ишлаб чиқувчилар рўйхати 14-иловада келтирилган.
(83-банд Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарорига асосан киритилган)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси мактабгача таълим ташкилотларида тарбияланаётган болаларни хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига оид гигиеник талабларга
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБир ёшдан уч ёшгача болаларни мактабгача таълим ташкилотларида ўртача кунлик овқатланиш нормалари, энергетик қуввати (оқсил, ёғ, углеводлар)
(1-илованинг номи Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарори таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Т/р |
Маҳсулотларнинг тури |
9 — 10,5 соат |
12 — 24 соат | ||||||||
|
Кунлик нормаси, гр |
оқсиллар |
ёғлар |
углеводлар |
ккал |
кунлик нормаси, гр |
оқсиллар |
ёғлар |
углеводлар |
ккал | ||
|
1. |
Витамин ва минераллар билан бойитилган олий ва 1-навли унидан нон маҳсулотлари |
90 |
6,93 |
2,7 |
44,82 |
231,30 |
110 |
8,47 |
3,3 |
54,78 |
282,70 |
|
2. |
Олий ва 1-навли ун |
25 |
2,65 |
0,33 |
16,93 |
81,29 |
30 |
3,18 |
0,39 |
20,31 |
97,47 |
|
3. |
Крахмал |
3 |
0,003 |
0 |
2,39 |
9,57 |
3 |
0,003 |
0 |
2,39 |
9,57 |
|
4. |
Ёрмалар, дуккакли дон маҳсулотлари, макарон маҳсулотлари, шу жумладан, мош-3 гр |
35/3 |
4,83 |
0,84 |
21 |
110,88 |
45/3 |
6,21 |
1,08 |
27 |
142,56 |
|
5. |
Шакар |
20 |
0 |
0 |
19,96 |
79,84 |
25 |
0 |
0 |
24,95 |
99,80 |
|
6. |
Қандолат маҳсулотлари (повидло, джем, мураббо) |
10 |
0,03 |
0 |
6,81 |
27,36 |
10 |
0,03 |
0 |
6,81 |
27,36 |
|
7. |
Сариёғ (табиий, сигир сутдан олинган ) |
15 |
0,08 |
12,38 |
0,12 |
112,22 |
20 |
0,1 |
16,5 |
0,16 |
149,54 |
|
8. |
Ўсимлик мойи |
7 |
0 |
6,99 |
0 |
62,91 |
8 |
0 |
7,99 |
0 |
71,91 |
|
9. |
Табиий сигир сути (ёғлилик даражаси 2,5 — 3,2%) |
180 |
5,04 |
5,76 |
8,46 |
105,84 |
200 |
5,6 |
6,4 |
9,4 |
117,60 |
|
10. |
Қатиқ, кефир. |
100 |
2,8 |
3,2 |
4,1 |
56,40 |
100/150** |
2,8 |
3,2 |
4,1 |
56,40 |
|
11. |
Сметана (ёғлилик даражаси 15%) |
5 |
0,12 |
1,5 |
0,16 |
14,62 |
5 |
0,12 |
1,5 |
0,16 |
14,62 |
|
12. |
Творог (ёғлилик даражаси 2,5%, 5,0%) |
20 |
3,34 |
1,8 |
0,4 |
31,16 |
20 |
3,34 |
1,8 |
0,4 |
31,16 |
|
13. |
Пишлоқ (шу жумладан қаттиқ турдаги) |
8 |
2 |
2 |
0 |
26,00 |
10 |
2,5 |
2,5 |
0 |
32,50 |
|
14. |
I категорияли мол, қўй, парранда, қуён гўшти |
60/45* |
11,16 |
9,6 |
0 |
131,04 |
80/60* |
14,88 |
12,8 |
0 |
174,72 |
|
15. |
Балиқ (тозаланган, бошсиз,музлатилган) |
20 |
3,64 |
0,18 |
0 |
16,18 |
20 |
3,64 |
0,18 |
0 |
16,18 |
|
16. |
Тухум (дона) |
0,5 |
6,35 |
5,75 |
0,35 |
78,55 |
0,5 |
6,35 |
5,75 |
0,35 |
78,55 |
|
17. |
Картошка |
100 |
2 |
0,4 |
17,3 |
80,80 |
120 |
2,4 |
0,48 |
20,76 |
96,96 |
|
18. |
Сабзавотлар(шу жумладан помидор пастаси 3 — 5 гр) |
150 |
1,95 |
0,15 |
9 |
45,15 |
180 |
2,34 |
0,18 |
10,8 |
54,18 |
|
19. |
Мевалар, резаворлар, шарбатлар. |
130 |
1,404 |
0,52 |
17,16 |
78,94 |
150/200** |
1,62 |
0,6 |
19,8 |
91,08 |
|
20. |
Қуруқ мевалар (туршак, майиз, олхўри, олма, наматак, ёнғоқ) |
10 |
0,18 |
0 |
5,5 |
22,72 |
10 |
0,18 |
0 |
5,5 |
22,72 |
|
21. |
Чой |
0,3 |
0,06 |
0 |
0,02 |
0,32 |
0,3 |
0,06 |
0 |
0,02 |
0,32 |
|
22. |
Какао |
2 |
0,48 |
0,35 |
0,558 |
7,30 |
2 |
0,48 |
0,35 |
0,56 |
7,31 |
|
23. |
Йодланган ош тузи,табиий таъм ростловчилар (зира, кашнич дон) |
4 |
0 |
0 |
0 |
0,00 |
5 |
0 |
0 |
0 |
0,00 |
|
24. |
Хамиртуруш, разрыхлитель-(пишириқ кукуни), улучшитель-(хамирни яхшилайдиган восита), пишевая сода-(ош содаси) |
1 |
0,12 |
0,004 |
0,08 |
0,84 |
1 |
0,12 |
0,004 |
0,08 |
0,84 |
|
ЖАМИ: |
1005,80 |
55,17 |
54,45 |
175,12 |
1411,23 |
1169,80 |
64,42 |
65,00 |
208,33 |
1676,05 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish*9 — 10,5 соатлик ташкилотларда гўштнинг меъёри-суякли гўшт 60 гр, лақм гўшт 45 гр, 12 соатлик ташкилотларда суякли гўшт 80 гр, лақм гўшт 60 гр ни ташкил этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish**12 соатлик ташкилотларда қатиқнинг меъёри 100г, меванинг меъёри 150 гр, 24 соатлик ташкилотларда қатиқнинг меъёри 150г, меванинг меъёри 200 гр ни ташкил этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭслатма: Таомнома тузилганида калориянинг ҳисоби ±10% га фарқ қилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси мактабгача таълим ташкилотларида тарбияланаётган болаларни хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига оид гигиеник талабларга
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУч ёшдан етти ёшгача болаларни мактабгача таълим ташкилотларида овқатланиш нормалари, энергетик қуввати (оқсил, ёғ, углеводлар)
(2-илованинг номи Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарори таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Т/р |
Маҳсулотларнинг тури |
4 соат |
9 — 10,5 соат |
12 — 24 соат | ||||||||||||
|
кунлик нормаси, г. |
оқсил |
ёғ |
углевод |
ккал |
кунлик нормаси, г. |
оқсил |
ёғ |
углевод |
ккал |
кунлик нормаси, г. |
оқсил |
ёғ |
углевод |
ккал | ||
|
1. |
Витамин ва минераллар билан бойитилган олий ва 1-навли унидан нон маҳсулотлари |
50 |
3,85 |
1,5 |
24,9 |
128,50 |
100 |
7,7 |
3 |
49,8 |
257,00 |
120 |
9,24 |
3,6 |
59,76 |
308,40 |
|
2. |
Олий ва 1-навли ун |
30 |
3,18 |
0,39 |
20,31 |
97,47 |
30 |
3,18 |
0,39 |
20,31 |
97,47 | |||||
|
3. |
Крахмал |
3 |
0,003 |
0 |
2,39 |
9,57 |
3 |
0,003 |
0 |
2,39 |
9,57 | |||||
|
4. |
Ёрмалар, дуккакли дон маҳсулотлари, макарон маҳсулотлари, шу жумладан, мош -3 гр |
45/3 |
6,21 |
1,08 |
27 |
142,56 |
50/3 |
6,9 |
1,2 |
30 |
158,40 | |||||
|
5. |
Шакар |
5 |
0 |
0 |
4,99 |
19,96 |
25 |
0 |
0 |
24,95 |
99,80 |
25 |
0 |
0 |
24,95 |
99,80 |
|
6. |
Қандолат маҳсулотлари (повидло, джем, мураббо) |
10 |
0,03 |
0 |
6,81 |
27,36 |
10 |
0,03 |
0 |
6,81 |
27,36 | |||||
|
7. |
Сариёғ (табиий, сигир сутдан олинган ) |
10 |
0,05 |
8,25 |
0,08 |
74,77 |
20 |
0,1 |
16,5 |
0,16 |
149,54 |
25 |
0,13 |
20,63 |
0,2 |
186,99 |
|
8. |
Ўсимлик мойи |
8 |
0 |
7,99 |
0 |
71,91 |
10 |
0 |
9,99 |
0 |
89,91 | |||||
|
9. |
Табиий сигир сути (ёғлилик даражаси 2,5 — 3,2%) |
100 |
2,8 |
3,2 |
4,7 |
58,80 |
200 |
5,6 |
6,4 |
9,4 |
117,60 |
250 |
7 |
8 |
11,75 |
147,00 |
|
10. |
Қатиқ, кефир. |
100 |
2,8 |
3,2 |
4,1 |
56,40 |
100 |
2,8 |
3,2 |
4,1 |
56,40 |
150/200** |
4,2 |
4,8 |
6,15 |
84,60 |
|
11. |
Сметана (ёғлилик даражаси 15%) |
5 |
0,12 |
1,5 |
0,16 |
14,62 |
5 |
0,12 |
1,5 |
0,16 |
14,62 | |||||
|
12. |
Творог (ёғлилик даражаси 2,5%, 5,0%) |
20 |
3,34 |
1,8 |
0,4 |
31,16 |
20 |
3,34 |
1,8 |
0,4 |
31,16 | |||||
|
13. |
Пишлоқ (шу жумладан қаттиқ турдаги) |
5 |
1,25 |
1,25 |
0 |
16,25 |
10 |
2,5 |
2,5 |
0 |
32,50 |
10 |
2,5 |
2,5 |
0 |
32,50 |
|
14. |
I категорияли мол, қўй, парранда, қуён гўшти |
80/60* |
14,88 |
12,8 |
0 |
174,72 |
90/65* |
16,74 |
14,4 |
0 |
196,56 | |||||
|
15. |
Балиқ (тозаланган, бошсиз,музлатилган) |
20 |
3,64 |
0,18 |
0 |
16,18 |
25 |
4,55 |
0,23 |
0 |
20,27 | |||||
|
16. |
Тухум (дона) |
0,5 |
6,35 |
5,75 |
0,35 |
78,55 |
0,5 |
6,35 |
5,75 |
0,35 |
78,55 | |||||
|
17. |
Картошка |
120 |
2,4 |
0,48 |
20,76 |
96,96 |
150 |
3 |
0,6 |
25,95 |
121,20 | |||||
|
18. |
Сабзавотлар (шу жумладан помидор пастаси 3 — 5 гр) |
180 |
2,34 |
0,18 |
10,8 |
54,18 |
220 |
2,86 |
0,22 |
13,2 |
66,22 | |||||
|
19. |
Мевалар, резаворлар, шарбатлар. |
100 |
1,08 |
0,4 |
13,2 |
60,72 |
150 |
1,62 |
0,6 |
19,8 |
91,08 |
150/200** |
1,62 |
0,6 |
19,8 |
91,08 |
|
20. |
Қуруқ мевалар (туршак, майиз, олхўри, олма, наматак, ёнғоқ) |
10 |
0,18 |
0 |
5,5 |
22,72 |
10 |
0,18 |
0 |
5,5 |
22,72 | |||||
|
21. |
Чой |
0,3 |
0,06 |
0 |
0,02 |
0,32 |
0,3 |
0,06 |
0 |
0,02 |
0,32 |
0,3 |
0,06 |
0 |
0,02 |
0,32 |
|
22. |
Какао |
1 |
0,24 |
0,18 |
0,28 |
3,70 |
2 |
0,48 |
0,35 |
0,55 |
7,27 |
2 |
0,48 |
0,35 |
0,55 |
7,27 |
|
23. |
Йодланган ош тузи,табиий таъм ростловчилар (зира, кашнич дон) |
5 |
5 |
|||||||||||||
|
24. |
Хамиртуруш, разрыхлитель-(пишириқ кукуни), улучшитель-(хамирни яхшилайдиган восита), пишевая сода-(ош содаси) |
1 |
0,12 |
0,004 |
0,08 |
0,84 |
1 |
0,12 |
0,004 |
0,08 |
0,84 | |||||
|
ЖАМИ: |
371,3 |
12,13 |
17,98 |
52,27 |
419,42 |
1159,8 |
63,65 |
64,70 |
203,34 |
1650,31 |
1376,80 |
72,60 |
76,56 |
228,33 |
1892,81 | |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish*9 — 10,5 соатлик ташкилотларда гўштнинг меъёри-суякли гўшт 80 гр, лақм гўшт 60 гр, 12 соатлик ташкилотларда суякли гўшт 90 гр, лақм гўшт 65 гр ни ташкил этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish**12 соатлик ташкилотларда қатиқнинг меъёри 150г, меванинг меъёри 200 гр, 24 соатлик ташкилотларда қатиқнинг меъёри 150г, меванинг меъёри 200 гр ни ташкил этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭслатма: Таомнома тузилганида калориянинг ҳисоби ±10% га фарқ қилиши мумкин.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси мактабгача таълим ташкилотларида тарбияланаётган болаларни хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига оид гигиеник талабларга
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТурли ёшдаги гуруҳлар учун минерал моддаларнинг ўртача кунлик физиологик нормалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Боланинг ёши |
кальций, мг |
фосфор, мг |
магний, мг |
темир, мг |
рух, мг |
селен, мг |
йод, мг |
С, мг |
А, мг |
Е, мг |
D, мкг |
В1, мг |
В2, мг |
В6, мг |
РР, мг |
Фолат, мг |
В12, мг |
|
Бир ёшдан уч ёшгача |
800 |
800 |
150 |
10 |
5 |
0,01 |
0,1 |
30 |
400 |
5 |
10 |
0,5 |
0,5 |
0,5 |
6 |
150 |
0,9 |
|
Уч ёшдан етти ёшгача |
900 |
800 |
200 |
10 |
8 |
0,02 |
0,1 |
50 |
500 |
7 |
10 |
0,9 |
1,0 |
1,2 |
8 |
200 |
1,5 |
(3-илованинг матни Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарори таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси мактабгача таълим ташкилотларида тарбияланаётган болаларни хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига оид гигиеник талабларга
4-ИЛОВА
4-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАйрим озиқ-овқат маҳсулотларни алмаштирилиши жадвали
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Маҳсулот номи |
Оғирлиги (г) |
Алмаштириладиган маҳсулот |
Оғирлиги (г) |
|
1-навли буғдой ундан ёпилган оқ нон |
100 |
1-навли буғдой уни |
75 |
|
1-категорияли мол гўшти |
100 |
қуён гўшти |
98 |
|
1-тоифа товуқ ва курка гўшти |
110 | ||
|
Тозаланган балиқ |
125 | ||
|
Творог |
120 | ||
|
Тухум |
145 | ||
|
Ёғи олинмаган сут |
100 |
Герметик ўрамдаги қуруқ сут |
12 |
|
Қуйилтирилган шакарли сут |
38 | ||
|
Творог |
17 | ||
|
Ёғли қатиқ |
103 | ||
|
Пишлоқ |
12,5 | ||
|
1-категорияли мол гўшти |
15 | ||
|
Товуқ гўшти |
22 | ||
|
Тозаланган балиқ |
20 | ||
|
Творог |
100 |
Мол гўшти |
66 |
|
Тозаланган балиқ |
105 | ||
|
Парранда тухуми |
Творог |
31 | |
|
Мол гўшти |
72 | ||
|
Тозаланган балиқ |
30 | ||
|
Бедана тухуми (2 дона) |
50 | ||
|
Пишлоқ |
20 | ||
|
Балиқ |
100 |
Мол гўшти |
64 |
|
Творог |
105 | ||
|
Картошка |
100 |
Оқ бошли карам |
111 |
|
Гулкарам |
80 | ||
|
Сабзи |
154 | ||
|
Лавлаги |
118 | ||
|
Дуккакли (ловия) |
33 | ||
|
Олма |
100 |
Олма шарбати |
90 |
|
Узум шарбати |
133 | ||
|
Олхўри шарбати |
133 | ||
|
Қуритилган мевалар: |
|||
|
Қуритилган олма |
15 | ||
|
Қуритилган олхўри |
17 | ||
|
Туршак |
15 | ||
|
Қуритилган узум |
22 | ||
|
Қандолат маҳсулоти (повидло, джем, мураббо) |
100 |
Табиий асал |
93 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси мактабгача таълим ташкилотларида тарбияланаётган болаларни хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига оид гигиеник талабларга
5-ИЛОВА
5-ИЛОВА
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОзиқ-овқат маҳсулотларига ишлов ва термик ишлов берилганда йўқотиладиган оғирлик нормаси (фоизда)
(5-илованинг номи Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарори таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Маҳсулотлар |
Хом ашёга ишлов беришдаги йўқотилиш, % |
Тайёрлаш усули |
Термик ишлов беришдаги йўқотилиш, % |
|
1 |
2 |
3 |
4 |
|
Гўшт ва гўшт маҳсулотлари | |||
|
1 категорияли мол гўшти |
26,4* |
Қайнатиш |
38 |
|
Тоблаб пиширилган котлет (биточка, щницель) |
12 | ||
|
Қовуриш шкафида пиширилган котлет (биточка, щницель) |
19 | ||
|
Қайлали фрикаделка |
15 | ||
|
1 категорияли қўй гўшти |
28,5* |
Қайнатиш |
36 |
|
Тоблаб пиширилган котлет (биточка, щницель) |
12 | ||
|
Қовуриш шкафида пиширилган котлет (биточка, щницель) |
19 | ||
|
Қайлали фрикаделка |
15 | ||
|
Қайнатилган гўштли фрикаделка |
15 | ||
|
1 категорияли, тозаланган товуқ гўшти |
11,1* |
Қайнатиш |
30 |
|
Қовуриш шкафида пиширилган котлет (биточка, щницель) |
21 | ||
|
Парранда рагуси |
21 | ||
|
Қайлали фрикаделка |
15 | ||
|
1 категорияли қуён гўшти |
25* |
Қуён гўштидан котлет ва биточка |
21 |
|
Балиқ | |||
|
Минтай, сазан, толстолобик, судак тозаланган , бошсиз,музлатилган |
5 — 7 |
Қовуриш шкафида пиширилган котлет (биточка, щницель) |
13 |
|
Тефтел димланган |
15 | ||
|
Фрикаделка димланган |
15 | ||
|
Қовуриш шкафида пиширилган котлет (биточка, щницель) |
13 | ||
|
Қовуриш шкафида пиширилган шницель |
20 | ||
|
Қовуриш шкафида пиширилган котлет (биточка, щницель) |
13 | ||
|
Тефтел димланган |
15 | ||
|
Фрикаделка димланган |
15 | ||
|
Қовуриш шкафида пиширилган котлет (биточка, щницель) |
13 | ||
|
Котлет ва биточка димланган |
16 | ||
|
Сут ва сут маҳсулотлари | |||
|
Кефир (майда сиғимли 1 литргача идишга қуйилганда) |
3,5 |
||
|
Ряженка(майда сиғимли 1литргача идишга қуйилганда) |
3 |
Запеканка |
10 |
|
Сметана (майда сиғимли 1литргача идишга қуйилганда) |
1 |
||
|
Творог (ишлов бериш) |
2 |
Творогли пишириқ |
9 |
|
Картошка | |||
|
Картошка |
20 — 40** |
Картошкали рагу: |
|
|
димланган |
17 | ||
|
Қовуриш шкафида пиширилган картошка |
20 | ||
|
Сутли соусда қовуриш шкафида пиширилган картошка |
10 | ||
|
Картошкали пюре: |
|||
|
қайнатилган |
3 | ||
|
эзилган |
3-5 | ||
|
Картошкали котлет: |
|||
|
қайнатилган |
3 | ||
|
эзилган |
3 — 5 | ||
|
Карамли таомлар | |||
|
Карам |
20 |
Оқ бошли карамнинг йирик бўлакларини қайнатилиши |
8 |
|
Фарш учун қовурилган карам |
25 | ||
|
Димланган карам |
21 | ||
|
қайнатилиб, сутли соусда қовуриш шкафида пиширилган: |
|||
|
Қайнатиш |
8 | ||
|
Қовуриш шкафида пишириш |
15 | ||
|
Гулкарам |
48 |
қайнатилганда |
10 |
|
қовуриш шкафида пиширилганда |
16 | ||
|
Сабзили таомлар | |||
|
Сабзи |
20 — 25** |
Қайнатилган сабзи |
0,5 |
|
Димланган сабзи |
8 | ||
|
Қовуриш шкафида пиширилган сабзи |
32 | ||
|
Сабзили пишириқ |
16 | ||
|
Лавлаги | |||
|
Лавлаги |
20 — 25** |
Қайнатилган |
5 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish*Таом тайёрлаш жараёнида лаҳм (филе) гўшт ишлатилганида 2 устунидаги хом ашёга ишлов беришдаги йўқотиш фоизи қўлланилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish**Картошка, сабзи, лавлаги ишлов беришдаги йўқотилиш жадвалига асосан ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКартошка, сабзи, лавлагига ишлов беришдаги йўқотилиш жадвалига
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Маҳсулотлар |
Хом ашёга ишлов беришдаги йўқотилиш, % | |
|
Картошка |
янги ҳосилдан 1.09 гача |
20 |
|
1.09 дан 31.10 гача |
25 | |
|
1.11 дан 31.12 гача |
30 | |
|
1.01 дан 28.02 гача |
35 | |
|
1.03 дан янги ҳосилгача |
40 | |
|
Сабзи |
янги ҳосилдан 01.01 гача |
20 |
|
01.01 дан янги ҳосилгача |
25 | |
|
Лавлаги |
янги ҳосилдан 01.01 гача |
20 |
|
01.01 дан янги ҳосилгача |
25 |
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси мактабгача таълим ташкилотларида тарбияланаётган болаларни хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига оид гигиеник талабларга
6-ИЛОВА
6-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБолаларга берилаётган таомларнинг ҳажми (граммда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Болаларнинг ёши |
Нонушта |
Тушлик |
Иккинчи тушлик |
Кечки овқат |
|
1 — 3 ёшгача |
250 — 330 |
445 — 480 |
200 — 210 |
280 — 310 |
|
3 — 7 ёш |
330 — 400 |
530 — 580 |
210 — 225 |
340 — 370 |
|
Болаларга берилаётган таомларнинг номи ва миқдори | ||||
|
Таом номи |
Порция миқдори (г, мл) | |||
|
1 — 3 ёшгача |
3 — 7 ёш | |||
|
Нонушта | ||||
|
Бўтқа (сутли, ёрмали, сабзавотли) ёки сабзавотли таом |
120 — 150 |
150 — 180 | ||
|
Ёки гўштли, балиқли, творогли, тухумли таомлар гарнир билан |
50/100 |
50/130 | ||
|
Қайноқ ичимликлар (сутли какао, сут, сутли чой) |
100 — 130 |
130 — 150 | ||
|
Нон |
25 — 30 |
30 — 40 | ||
|
ёки бутербродлар |
35 — 65 |
40 — 75 | ||
|
Тушлик | ||||
|
Сабзавотлардан тайёрланган салат |
35 — 40 |
40 — 50 | ||
|
1-таом (шўрва, бульон) |
120 |
150 | ||
|
2-таом (қуюқ таомлар) |
130 — 150 |
150 — 180 | ||
|
ёки гўштли, балиқли таом гарнир билан |
50/100 |
50/130 | ||
|
Компот, шарбат, кисель |
130 |
150 | ||
|
Иккинчи тушлик | ||||
|
Сут, қатиқ, сутли чой, шарбатлар |
150 |
150 | ||
|
Булочка ёки хамирли қандолат маҳсулотлари |
50 — 60 |
60 — 75 | ||
|
Кечки овқат | ||||
|
Бўтқа (сутли, ёрмали, сабзавотли) ёки сабзавотли таом |
120 — 150 |
150 — 180 | ||
|
Сут, қатиқ |
130 |
150 | ||
|
Кечки тамадди | ||||
|
Қатиқ, кефир, ёки мевалар |
100 |
130 | ||
|
| ||||
(6-илованинг матни Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарори таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси мактабгача таълим ташкилотларида тарбияланаётган болаларни хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига оид гигиеник талабларга
7-ИЛОВА
7-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish100 грамм озиқ-овқат маҳсулотининг кимёвий таркиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
оқсил, (г) |
ёғ, (г) |
углеводлар, (г) |
энергетик қуввати, ккал | |
|
Олий навли буғдой унидан нон |
7,6 |
0,8 |
49,2 |
234,4 |
|
1-навли буғдой унидан нон |
7,7 |
3,0 |
49,8 |
262,0 |
|
Олий навли буғдой унидан нон |
13 |
1 |
69 |
337 |
|
1-навли буғдой уни |
10,6 |
1,3 |
67,7 |
331,0 |
|
Жавдар уни |
8,9 |
1,7 |
61,8 |
298,1 |
|
Маккажўхори уни |
7,2 |
1,5 |
72,1 |
330,7 |
|
Сули уни |
13 |
6,8 |
64,9 |
372,8 |
|
Буғдой уни кепаги |
16 |
3,8 |
16,6 |
164.6 |
|
Крахмал |
0,1 |
0 |
79,6 |
327,0 |
|
Ёрмалар | ||||
|
Манний ёрмаси |
10,3 |
1,0 |
67,9 |
328,0 |
|
Гречиха ёрмаси |
12,6 |
3,3 |
62,1 |
335,0 |
|
Гуруч |
7,0 |
1,0 |
71,4 |
330,0 |
|
Буғдой ёрмаси |
11,8 |
2,2 |
59,5 |
305 |
|
Перловка ёрмаси |
9,9 |
1,2 |
62,1 |
298,8 |
|
Оқ жўхори (сорго) |
10,6 |
4,1 |
59,6 |
317,7 |
|
Тариқ |
11,5 |
3,33 |
66,5 |
348,0 |
|
Сули ёрмаси |
11,0 |
6,2 |
50,1 |
305,0 |
|
Арпа ёрмаси |
10 |
1,3 |
65,5 |
313,0 |
|
Мош ёрмаси |
23,5 |
2 |
46 |
300 |
|
Ловия ёрмаси |
21,0 |
1,6 |
52,7 |
310,0 |
|
Нўхот |
23,0 |
1,6 |
50,8 |
314,0 |
|
Горох |
20,5 |
2 |
49,5 |
298 |
|
Ясмиқ (чечевица) |
24 |
1,5 |
46,3 |
294,7 |
|
Маккажўхори дони |
6,7 |
0,1 |
82,2 |
356,5 |
|
Кунжут |
18,4 |
48,7 |
12,2 |
560,7 |
|
Зира (кумин) |
18 |
22 |
44 |
446 |
|
Мюсли |
9 |
2 |
65 |
314 |
|
Кунгабоқар мағизи |
20,7 |
52,9 |
10,5 |
600,9 |
|
Кашничдон |
12,4 |
17,8 |
13,1 |
262,2 |
|
Консерваланган маккажўхори |
2,2 |
0,4 |
11,2 |
57,2 |
|
Консерваланган яшил нўхот |
3 |
0,5 |
7,3 |
45,7 |
|
Штрейзель |
8,2 |
29,1 |
46,6 |
481,1 |
|
Олий навли макарон маҳсулотлари |
11 |
1,3 |
70,5 |
337.7 |
|
1 навли макарон маҳсулотлари |
11,2 |
1,6 |
68,4 |
332,8 |
|
Қандолат маҳсулотлари | ||||
|
Какао кукуни |
24,2 |
17,5 |
27,9 |
380,0 |
|
Повидло |
0,37 |
0 |
68,9 |
278,0 |
|
Олма жеми |
0,12 |
0,18 |
59,8 |
238,5 |
|
Ўрик жеми |
0,6 |
0,1 |
41,6 |
164,6 |
|
Мураббо |
0,4 |
0,3 |
68,2 |
254,0 |
Табиий асал |
0,8 |
0 |
80,3 |
324,4 |
|
Ваниль |
18,9 |
5,9 |
19,1 |
205,1 |
|
Шакар | ||||
|
Шакар |
0 |
0 |
99,8 |
379,0 |
|
Сут маҳсулотлари, ўсимлик ёғи | ||||
|
Сут (ёғлилик даражаси 3,2%) |
2,8 |
3,2 |
4,7 |
58,0 |
|
Сметана (ёғлилик даражаси 30%) |
2,4 |
30,0 |
3,1 |
294,0 |
|
ёғли қатиқ (ёғлилик даражаси 3,2%) |
2,8 |
3,2 |
4,1 |
56,0 |
|
Творог (ёғлилик даражаси 5%) |
21 |
5,0 |
3,0 |
141,0 |
|
Творог (ёғлилик даражаси 2,5%) |
19 |
2,5 |
3,8 |
113,7 |
|
Табиий сигир сариёғи |
0,5 |
82,5 |
0,8 |
748,0 |
|
Пишлоқ қаттиқ навлари |
25,0 |
25,0 |
0 |
331,5 |
|
Ўсимлик мойи |
0 |
99,9 |
0 |
899,0 |
|
Сабзавотлар | ||||
|
Бақлажон |
1,2 |
0,1 |
5,1 |
24,0 |
|
Кабачка |
0,6 |
0,3 |
4,6 |
24,0 |
|
Оқ бошли карам |
1,8 |
0,1 |
4,7 |
27,0 |
|
Қизил бошли карам |
0,8 |
0,2 |
5,1 |
25,4 |
|
Гулкарам |
2,5 |
0,3 |
4,2 |
29,5 |
|
Броколли | ||||
|
Бош пиёз |
1,4 |
0,0 |
9,1 |
41,0 |
|
Кўк пиёз |
1,3 |
0,1 |
3,2 |
18,9 |
|
Қизил сабзи |
1,3 |
0,1 |
8,4 |
34,0 |
|
Бодринг |
0,8 |
0,1 |
3,4 |
14,0 |
|
Тузланган бодринг |
0,8 |
0,1 |
1,7 |
10,9 |
|
Ширин (булғор) қалампир |
1,3 |
0,0 |
5,3 |
26,0 |
|
Редиска |
1,2 |
0,1 |
4,6 |
21,0 |
|
Турп |
2,0 |
0,2 |
6,5 |
32,0 |
|
Шолғом |
1,5 |
0,1 |
6,2 |
31,7 |
|
Кўкатлар |
2,6 |
0,4 |
5,2 |
36,0 |
|
Лавлаги |
1,5 |
0,1 |
8,8 |
43,0 |
|
Помидор |
1,1 |
0,2 |
3,7 |
20,0 |
|
Ошқовоқ |
1,3 |
0,3 |
7,7 |
28,0 |
|
Картошка |
2,0 |
0,4 |
17,3 |
80,0 |
|
Томат пастаси |
4,8 |
0 |
19,0 |
99,0 |
|
Саримсоқпиёз |
6,5 |
0,5 |
29,9 |
150,1 |
|
Мевалар | ||||
|
Олхўри |
0,8 |
0,3 |
9,6 |
42,0 |
|
Олма |
0,4 |
0,4 |
9,8 |
47,0 |
|
Нок |
0,4 |
0,1 |
12,1 |
50,9 |
|
Беҳи |
0,4 |
0,1 |
13,4 |
56,1 |
|
Узум |
0,7 |
0,2 |
17,2 |
73,4 |
|
Ўрик |
0,9 |
0,1 |
9 |
40,5 |
|
Шафтоли |
0,9 |
0,1 |
9,5 |
42,5 |
|
Анор |
0,7 |
0,6 |
14,5 |
66,2 |
|
Гилос |
1,1 |
0,4 |
10,6 |
50,4 |
|
Олча |
0,8 |
0,2 |
10,6 |
47,4 |
|
Лимон |
0,9 |
0,1 |
3 |
16,5 |
|
Апелсин |
0,9 |
0,2 |
8,1 |
37,8 |
|
Мандарин |
0,8 |
0,2 |
7,5 |
35 |
|
Банан |
1,5 |
0,5 |
21 |
94,5 |
|
Тарвуз |
0,7 |
0,1 |
5,8 |
26,9 |
|
Зайтун |
1,8 |
16,3 |
5,2 |
174,7 |
|
Олма шарбати |
0,5 |
0,1 |
10,1 |
43,3 |
|
Қуруқ наъматак |
3,4 |
1,4 |
48,3 |
210,8 |
|
Қуруқ мевалар |
1,8 |
0 |
55,0 |
227,2 |
|
Гўшт маҳсулотлари | ||||
|
Мол гўшти (1 категория) |
18,6 |
16,0 |
0 |
218,0 |
|
Қўй гўшти (1 категория) |
15,6 |
16,3 |
0 |
209,0 |
|
Қуён гўшти (1 категория) |
21,2 |
15,0 |
0 |
220,0 |
|
Гўштли консерва |
16,7 |
17,0 |
0 |
220,0 |
|
Парранда маҳсулоти | ||||
|
Курка гўшти (1 категория) |
19,3 |
4,2 |
2,1 |
129,0 |
|
Товуқ гўшти (1 категория) |
18,2 |
18,4 |
0,7 |
241,0 |
|
Товуқ тухуми |
12,7 |
11,5 |
0,7 |
157,0 |
|
Балиқ* | ||||
|
Минтай (Бошсиз тозаланган) |
15 |
0,9 |
0 |
68,1 |
|
Сазан (Бошсиз тозаланган) |
18,2 |
0,9 |
0 |
80,9 |
|
Толстолобик (Бошсиз тозаланган) |
19,5 |
2,7 |
0 |
102,3 |
|
Судак (Бошсиз тозаланган) |
18,4 |
1,1 |
0 |
83,5 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish*Балиқ ёз фаслида (июн, июл, август ойлари) берилмаслиги мақсадга мувофиқ бўлади. Бунда 4-иловага мувофиқ балиқни ўрнини алмаштирувчи бошқа маҳсулот берилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси мактабгача таълим ташкилотларида тарбияланаётган болаларни хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига оид гигиеник талабларга
8-ИЛОВА
8-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОшхонада юритилаётган назорат ҳужжатларининг шакллари Келтирилган озиқ-овқат маҳсулотларининг бракераж журнали
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Маҳсулот етказиб берувчи таъминотчи ташкилот номи |
Сана |
Маҳсулот номи |
Миқдори (кг, литр, дона) |
Баҳолаш |
Бракераж комиссияси рухсати |
Бракераж комиссияси аъзоси имзоси | |
|
Маҳсулот сифатини органолептик усулда баҳолаш |
Сифатсизлик аломатларини изоҳлаш | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИзоҳ: келтирилган сифатсиз озиқ-овқатлар маҳсулотлари аниқланганлиги, уларни етказиб берувчига қайтарилиши ёки ҳисобдан чиқарилиши тўғрисида ёзилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТаомларни сифатини назорат қилиш бракераж журнали
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Тайёр таомнинг номи |
Баҳоланиши |
Синама олинган вақти |
Тиббиёт ходимининг рухсати |
Имзо | ||
|
таомноманинг бажарилиши |
сифати |
овқат тайёрлаш технологиясига риоя қилинганлиги | ||||
|
20___ йил ____ ____________ | ||||||
|
Нонушта | ||||||
|
Тушлик | ||||||
|
Иккинчи тушлик | ||||||
|
Кечки овқат | ||||||
|
20___ йил ____ ____________ | ||||||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси мактабгача таълим ташкилотларида тарбияланаётган болаларни хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига оид гигиеник талабларга
9-ИЛОВА
9-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМактабгача таълим ташкилотига келтирилган тез бузилувчи маҳсулотларни сақлаш муддати
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Маҳсулотларнинг номи |
Маҳсулотларни +2 — +6°С ҳароратда саклашнинг муддати | |
|
1 |
Гўштнинг йирик бўлакли ярим фабрикатлари |
48 соат |
|
2 |
Мол, парранда, қуён гўшти |
5 кунгача |
|
3 |
Пастеризация қилинган сут |
36 соат |
|
4 |
Қайта ишланмаган сигир сути |
24 соат |
|
5 |
Қатиқ |
36 соат |
|
6 |
Ёғли, ёғсизлантирилган, пархез творог |
36 соат |
|
7 |
Сметана |
72 соат |
|
8 |
Пишлоқ қаттиқ навлари |
0 дан +4°С да 30 кунгача |
|
9 |
Сигир сутидан тайёрланган сариёғ: |
|
|
совутгичларда |
0 +2°С да 48 соат | |
|
музлатгичлар бўлган ҳолда |
10 кундан ортиқ эмас | |
|
10 |
Тозаланган балиқлар (минтай, толстолобик, сазан, судак, сом) |
0 дан 2°С гача 24 соат |
|
11 |
Тухум |
Олиб келингандан сўнг 14 кун |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси мактабгача таълим ташкилотларида тарбияланаётган болаларни хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига оид гигиеник талабларга
10-ИЛОВА
10-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТаомларни органолептик баҳолаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТаомларни органолептик баҳолаш — бу таомнинг ранги, ҳиди, таъми, консистенцияси, қаттиқлиги ва бошқа хусусиятларини ўрганишдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТаомларни баҳолаш уни ташқи кўринишини ўрганишдан бошланади. Ўрганишни куннинг табиий ёруғлигида ўтказиш мақсадга мувофиқдир. Кейин эса унинг ҳиди ўрганилади. Таомни бузилганлиги тўғрисида маълумот берувчи асосий кўрсаткич бу таом ҳидининг бузилишидир. Таомни ҳиди истеъмол қилинадиган ҳарорати даражасида аниқланади. Таомни ҳиди нафас олмаган ҳолатда ўрганилади. Таомларни ҳиди тоза, янги, ифорли, хушбўй, сут-қатиқ таъмли, куйган, ачимсиқ, ем, моғорлаган, чириган, ўзига хос (селедка, саримсоқ, ялпиз, ванил, нефт маҳсулотларининг ҳиди ва бошқа ҳидлар) бўлиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТаомнинг консистенцияси сезги аъзолари ёрдамида аниқланади. Одамнинг бармоқ учлари, тили, тиши жуда сезгир бўлади. Қаттиқ, серсув, нозик, ёпишқоқ, ёғли, уқаланувчанлиги ва бошқа кўрсаткичлари ўрганилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТаомнинг мазаси ҳам истеъмол қилинадиган ҳарорати даражасида ўрганилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТилнинг учи ширин ва шўрга энг сезгир бўлиб, унинг илдизи аччиқни, ён томонлари эса нордон таъмни сезади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБиринчи таомни органолептик баҳолаш учун ликопчага оз миқдорда намуна (қозонда яхшилаб аралаштирилгандан кейин) олинади. Ташқи кўринишига кўра сабзавотларнинг тозаланганлиги, шакли, пишириш давомида унинг сақланиши, рецептга асосан барча хом-ашёларнинг мавжудлиги аниқланади. Шўрвалар ва бульонларнинг тиниқлиги, айниқса гўштли ва балиқли бульонларга эътибор берилади. Сифатсиз бульон тиниқ бўлмай, юзасида майда ёғ томчили юзани ҳосил қилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТаомнинг таъми ва ҳидини аниқлашда бегона ҳид, аччиқ, ортиқча кислоталилик ва туз мавжудлиги қайд этилади. Бунда пишмаган, куйган ёки ўткир кислоталик, шўр ва таъми айниган таомларни тарқатишга рухсат берилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИккинчи таомни органолептик баҳолаш уларнинг таркибий қисмлари бўйича амалга оширилади. Умумий баҳолаш фақат соусли таомларга берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТаомларни текширишда унинг ташқи кўриниши, гўштни бир хил катталикда бўлиш, кесилганда унинг ранги (қайнатилган гўштнинг қуруқлиги бульондан ташқари ҳолатда узоқ муддат сақланганлиги тўғрисида, кесилган котлетларнинг қизил-пушти ранги эса фаршнинг сақлаш қоидаси бузилганлиги ёки яхши қовурилмаганлиги тўғрисида маълумот беради). Таомнинг консистенцияси унинг пишганлик даражасини, шунингдек, рецептга риоя қилинганлигини билдиради (котлетнинг ёпишқоқлиги унга нонни ортиқча қўшилганлигини билдиради). Гўшт юмшоқ, ширали, парранда гўштлари — суяклардан осон ажраладиган, балиқ филеси эса юмшоқ, ширали, майдаланмаган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСабзавотли гарнирларни баҳолашда уларни сифатли тозаланганлиги, таомнинг консистенцияси, ташқи кўриниши, рангига эътибор берилади. Ёрмаларни баҳолашда уларнинг консистенциясини таомномага мослиги (сочилувчан, ёпишқоқ) солиштирилади. Котлетлар қовурилгандан кейин шаклини сақлаб қолиши керак. Макарон маҳсулотлари юмшоқ бўлиб, осонлик билан ажралиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСоуснинг консистенцияси уни қошиқдан оқизиб ўрганилади, ранги, таъми, ҳидига эътибор берилади. Сифатсиз соусда куйган пиёз зарралари кул ранг бўлиб, аччиқ таъмли бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТаомларни органолептик баҳолашда эҳтиёт чораларини кўриш керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхом ҳолатда бериладиган маҳсулотлар текширилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishайниган маҳсулотнинг ранги ва ҳиди ўзгарган ҳамда овқатдан заҳарланиш ҳолати содир бўлганда таомнинг мазаси татиб кўрилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси мактабгача таълим ташкилотларида тарбияланаётган болаларни хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига оид гигиеник талабларга
11-ИЛОВА
11-ИЛОВА
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМактабгача таълим ташкилотларининг ошхоналарида фойдаланишга рухсат этилган озиқ-овқат маҳсулотларининг рўйхати
(11-илованинг номи Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарори таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГўшт ва гўшт маҳсулотлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI категорияли мол гўшти (сарпанжа, курак қисми, сон-чаноқ, филе, бўйин қисми, тил);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI категорияли бузоқ гўшти (сарпанжа, курак қисми, сон-чаноқ, филе, бўйин қисми, тил);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI категорияли кам ёғли, суяксиз қўй гўшти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI категорияли товуқ, курка гўшти (сарпанжа, курак қисми, сон-чаноқ, филе, бўйин қисми), ҳафтасига 2 мартадан кўп берилмайди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI категорияли қуён гўшти (сарпанжа, курак қисми, сон-чаноқ, филе, бўйин қисми);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБалиқ: толстолобик, сазан, минтай, судак, сом;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТухум: I категорияли товуқ тухуми, оғирлиги 55 граммдан кам бўлмаган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСут ва сут маҳсулотлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсут (ёғлилик даражаси 2,5% ва 3,2%), пастеризацияланган, стерилизация қилинган, қуруқ сут;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтворог (ёғлилик даражаси 5% ва 2,5%) термик ишлов берилгандан сўнг;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўткир таъмсиз қаттиқ пишлоқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсметана (ёғлилик даражаси 10%, 15% ва 20%) -термик ишлов берилгандан сўнг;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкичик идишдаги қатиқ, кефир (200, 250, 500 г., ҳажми 1 л дан ошмаган).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЁғлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсариёғ (фақат сигир сутидан тайёрланган, ёғлик даражаси 82,5%);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўсимлик мойи (тозаланган ва ҳидсизлантирилган кунгабоқар мойи), таом хамда пишириқлар учун ишлатиш мумкин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҚандолат маҳсулотлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкорхонада ишлаб чиқарилган — джем, мураббо, повидло, табиий асал;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСабзавотлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкартошка, оқ ва қизил бошли карам, гулкарам ва броколли, сабзи, лавлаги, бодринг, помидор, кабачка, бақлажон, патиссон, ошқовоқ, пиёз, петрушка, укроп, сельдер, томат пастаси, томат-пюре;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМева ва резаворлар: олма, нок, банан, олхўри; цитрус мевалар (апелсин, мандарин, лимон) — аллергик статусни ҳисобга олган ҳолда; қуруқ мевалар (туршак, қуритилган узум, қора олхўри, қуритилган олма, наъматак);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishДуккаклилар: нўхат, ловия, мош, ясмиқ (чечевица);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИчимликлар: табиий мева шарбатлари, кисель, кампот, наъматак дамламаси; какао, чой, қайнатилган сут.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКонсервалар: мол гўштидан тайёрланган консерва (истисно тариқасида гўшт бўлмаган вақтда), яшил нўхат ва маккажўхори консерваси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishНон, ёрмалар, макарон маҳсулотлари: барча турлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси мактабгача таълим ташкилотларида тарбияланаётган болаларни хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига оид гигиеник талабларга
12-ИЛОВА
12-ИЛОВА
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМактабгача таълим ташкилотларида юқумли касалликлар ҳамда овқатдан заҳарланиш ҳолатларини олдини олиш мақсадида фойдаланишга рухсат этилмайдиган озиқ-овқат маҳсулотлари рўйхати
(12-илованинг номи Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарори таҳририда)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкалла-пойча маҳсулотлари (буйрак, юрак, жигар, ўпка, елин);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбарча ёввойи ҳайвонларнинг гўшти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishичи тозаланмаган парранда гўшти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2, 3, 4-категорияли гўшт, парранда, балиқ гўшти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгўштнинг ёғи ва шиллиқ пардаларининг миқдори 20 фоиздан кўп бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishхолодец, гўштнинг безли қисмлари, диафрагма, калла гўштидан рулет;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдудланган маҳсулотлар, барча турдаги колбасалар, сосиска, сарделька;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishчарви ёғи, думба ёғи, маргарин ва бошқа гидрогенизацияланган ёғлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёғлилик даражаси 82,5 фоиздан кам бўлган сариёғ (сигир ёғи);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўсимлик мойига сут қўшилган маҳсулотлар (спред);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтворог маҳсулотига қўшилган сметана, шоколад, мураббо ва ўсимлик мойи қўшиб тайёрланган музқаймоқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқимиз ва этанол сақловчи ачитилган сут маҳсулотлари (0,5 фоиздан юқори);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпастеризацияланмаган сутдан тайёрланган творог ва сметана, термик ишлов берилмаган, катта идишдаги творог ва сметана;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishошхона шароитида тайёрланган қатиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсувда сузувчи паррандаларни гўшти ва тухумлари (сальмонеллёз билан зарарланиш хавфи бўлгани сабабли);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпўстлоғи ифлосланган, ёрилган ва сальмонеллёз учрайдиган хўжаликлардан келтирилган тухумлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбарча турдаги уй шароитида тайёрланган консервалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгерметик беркитилишида камчилиги бўлган, идиши эзилган, шишган (бомбаж), қопқоғи занглаган, ёрлиғи бўлмаган консерваланган маҳсулотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishомбор зараркунандалари ва майда чиқиндилар билан зарарланган ёрмалар, дуккаклилар, ун, макарон маҳсулотлари, қуруқ мевалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishпестицид ва нитрат миқдори лабораторияда текширилмаган, моғорлаган, бузилган мева ва сабзавотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishуй шароитида тайёрланган ва ота-оналар томонидан уйдан олиб келинган, сифати ва хавфсизлигини тасдиқловчи ҳужжатлари бўлмаган таомлар ва озиқ-овқат маҳсулотлари (шу жумладан, байрамлар ва туғилган кунларни нишонлашда);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкремли қандолат маҳсулотлари (пирожний ва тортлар), кремлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтурли қўзиқоринлар ва улардан тайёрланган маҳсулотлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishквас, морс, газли ичимликлар, сунъий ранг, маза, хид берувчи воситалар қўшилган таом ҳамда ичимликлар,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishёғда қовурилган (фритюр) маҳсулотлар (гренка, чипслар, фри);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмайонез, мурч, хантал, хрен, сирка, қахва;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбарча турдаги карамеллар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқуруқ концентратлар асосида тез тайёрланадиган 1 ва 2 таомлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбир кун олдинги ёки олдинги овқатдан қолган овқат қолдиқлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбўлинмаган ёки майдаланган тухум билан макарон;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқовурилган тухум, омлетдан ташқари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтухум барак;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси мактабгача таълим ташкилотларида тарбияланаётган болаларни хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига оид гигиеник талабларга
13-ИЛОВА
13-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСифатли озиқ-овқат маҳсулотларининг хусусиятлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГўшт. Янги гўштнинг ранги қизил, ёрқин, ёғи юмшоқ, илиги суякни тўлиқ тўлдириб туради. Гўшт кесилганда тўқималари зич, таранг бўлиб, бармоқ билан босилганда тезда ўз ҳолатига қайтади. Янги гўштнинг ҳиди ушбу ҳайвоннинг гўшт ҳидига мос бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСовутилган гўшт усти текис ва шудрингга ўхшаш бўлиб, бармоқ билан босилганда қизил доғ пайдо бўлади. Кесилганда кул ранг-пушти рангли. Ёғи оқ ёки сарғиш рангда. Пайлари зич, оқ рангли баъзида кул ранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishГўштнинг кесилган юзаси нам (ёпишқоқ эмас), гўштдан тиниқ қизил гўшт сели оқади. Консистенцияси эластик бўлмайди, бармоқ билан босиб кўрилганда чуқурча ҳосил бўлади. Ҳиди ҳар бир гўштнинг турига хосдир. Совутилган гўштнинг сифати қиздирилган пўлат пичоқни гўштга тиқилиб, тортиб олинганда пичоқда қолган гўшт селининг ҳиди орқали аниқланади. Гўштнинг янги эканлигини қопқоқли идишда қайнатилгандан сўнг ҳидини аниқлаш орқали баҳоланади. Бунда бульон тиниқ, ёғ заррачалари ялтироқ бўлиши керак. Нордон ва ёқимсиз ҳид аниқланганда гўшт ишлатилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБалиқ. Янги балиқларнинг тангачалари силлиқ, тиниқ, танага маҳкам ўрнашган бўлади, жабралари оч қизил ёки пушти рангли, кўзлари бўртиб ялтираб туради. Гўшти зич, таранг, суяклардан қийин ажралиши, бармоқ билан босганда чуқурча ҳосил бўлмайди, агар ҳосил бўлса, у тез ва тўлиқ йўқолади. Сувга ташланган балиқ гўшти тезда чўкиб кетади. Янги балиқ ҳидланмаган, ўзига хос бўлади. Совутилган сифатли балиқнинг тангачалари силлиқ, кўзлари бўртиқ ялтироқ, кўз косасида туради, эритилгандан кейин гўштнинг таранглиги сақланган, суякдан қийин ажралади, балиққа хос ҳиди сақланиб, бегона ҳидлар бўлмайди. Айниган балиқнинг кўзлари ичига кирган, тангачаларининг ялтироқлиги йўқолган, танаси хира ёпишқоқ шиллиқ билан қопланган, қорни шишган, анал тешиги бўртган, жабраларидан ифлос, сариқ рангли, жигар ранг қўланса ҳидли суюқлик ажралади. Гўшти титилиб, суяклардан осонгина ажралади. Тана юзасидаги ёғларнинг оксидланиши натижасида зангсимон доғлар пайдо бўлади. Иккиламчи музлатилган балиқларнинг танаси хиралашади, кўзлари ботиб кетади, кесилган гўштнинг ранги ўзгаради. Бундай балиқни озиқ-овқат учун ишлатиш мумкин эмас. Балиқнинг сифатини аниқлаш учун (айниқса музлатилган балиқни) пичоқ қайноқ сувда қиздирилиб бошнинг орқасидаги гўшти ичига киритилади ва ҳиди аниқланади. Бундан ташқари балиқни ёки унинг жабрасини сувда пишириш орқали ҳиди аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСут ва сут маҳсулотлари. Янги соғилган сут бироз сарғиш оқ рангли (ёғсиз сут оқ-кўкимтир рангда бўлади), ҳиди ва таъми ёқимли, бироз ширин бўлади. Сифатли сутда чўкма, бегона модда ва ҳидлар бўлмаслиги керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТворог оқ ёки бироз сарғиш рангга эга, кўриниши бир хил, нозик консистенцияли, нордон сутнинг таъми ва ҳидига эга, бегона таъм ва ҳидсиз бўлади. Таълим ташкилотларида творогга фақат термик ишлов берилгандан сўнг ишлатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСметана қуюқ, бир хил консистенцияли, оқсил ва ёғ заррачаларисиз, оқ ёки оқ-сариқ рангли, ўзига хос таъм ва ҳидга эга, сезиларсиз нордон бўлади.Сметана фақат термик ишлов берилгандан кейин ишлатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСариёғнинг ранги оқ ёки оқ-сариқ бир текис, таъми ва ҳиди ўзига хос, бегона қўшимчаларсиз бўлади. Ёғ тарқатилишидан олдин оксидланиш маҳсулотлари бўлган сариқ четидан тозаланади, тозаланган ёғнинг бу қатлами ишлатилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТухум. Таълим ташкилотларида фақат 1-категорияли оғирлиги 55 грамдан кам бўлмаган товуқ тухумидан фойдаланишга рухсат этилади. Бедана тухуми ҳам берилиши мумкин. Тухумнинг янги эканлиги уларни овоскоп орқали ёритиш ёки картондан ясалган труба ёрдамида аниқланади. Тухумни тузли эритмага (1 л сув учун 20 гр туз) ботириб кўриш усулидан ҳам фойдаланиш мумкин. Бунда тузли эритмадаги янги тухум чўкади, қуриган, узоқ вақт сақланган тухумлар тузли эритма юзасига чиқади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси мактабгача таълим ташкилотларида тарбияланаётган болаларни хавфсиз ва сифатли овқатланишини ташкил этилишига оид гигиеник талабларга
14-ИЛОВА
14-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Ишлаб чиқувчилар рўйхати: | ||
|
Р.Т. Камилова |
— |
Санитария-гигиена ва касб касалликлари илмий-тадқиқот институти директори в.в.б., т.ф.д., профессор; |
|
Н.Ж. Эрматов |
— |
Тошкент тиббиёт академиясининг Болалар, ўсмирлар ва овқатланиш гигиенаси кафедраси мудири, т.ф.д., доцент; |
|
Р.А. Касимов |
— |
Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси бош мутахассиси, т.ф.н.; |
|
Л.И. Исакова |
— |
Санитария-гигиена ва касб касалликлари илмий-тадқиқот институтининг Болалар ва ўсмирлар гигиена лабораторияси катта илмий ходими, PhD; |
|
А.Н. Шукуров |
— |
Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг Санитария-гигиена бошқармаси бошлиғи, т.ф.н.; |
|
Г.Ю. Мухамедова |
— |
Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг Болалар ва ўсмирлар гигиенаси бўлими мудири; |
|
У.Т. Мухиддинова |
— |
Мактабгача таълим агентлигининг Болалар саломатлиги, соғлом овқатлантиришни таъминлаш ва ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилотларни фаолиятини мувофиқлаштириш бошқарма бошлиғи, т.ф.н.; |
|
Г.У. Насирова |
— |
Мактабгача таълим агентлигининг Болалар саломатлиги, соғлом овқатлантиришни таъминлаш ва ихтисослаштирилган мактабгача таълим ташкилотларни фаолиятини мувофиқлаштириш бошқарма бош мутахассиси. |
|
Тақризчилар рўйхати: | ||
|
Қ.Т. Боқиев |
— |
Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг Санитария-гигиена бошқармаси бош мутахассиси, т.ф.н.; |
|
М.А. Хамракулова |
— |
Санитария-гигиена ва касб касалликлари илмий-тадқиқот институтининг Даволаш ишлари бўйича директор ўринбосари, т.ф.д., профессор |
(14-илова Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2023 йил 17 февралдаги 2-сонли қарорига асосан киритилган)