13.10.2020 йилдаги ПҚ-4860-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарори, 13.10.2020 йилдаги ПҚ-4860-сон
Kuchga kirish sanasi
14.10.2020
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларга таълим-тарбия бериш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 29 апрелдаги «Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими тизимини 2030 йилгача ривожлантириш концепциясини тасдиқлаш тўғрисида»ги ПФ-5712-сон Фармонига мувофиқ Ўзбекистонда инклюзив таълимни ривожлантириш, алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларга таълим-тарбия бериш тизимини такомиллаштириш ҳамда уларга кўрсатиладиган таълим хизматлари сифатини яхшилаш мақсадида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Қуйидагилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2020 — 2025 йилларда халқ таълими тизимида инклюзив таълимни ривожлантириш концепцияси (кейинги ўринларда — Концепция) 1-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2020 — 2025 йилларда халқ таълими тизимида инклюзив таълимни ривожлантириш концепциясини 2020-2021 йилларда амалга ошириш бўйича «йўл харитаси» (кейинги ўринларда – «Йўл харитаси») 2-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар таълимини 2025 йилгача ривожлантиришнинг мақсадли кўрсаткичлари (индикаторлари) 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Белгилансинки, Концепция эришилган натижалар, мақсадли кўрсаткичлар ва тегишли даврга мўлжалланган асосий йўналишлардан келиб чиққан ҳолда 2022 йилдан бошлаб ҳар йили тасдиқланадиган алоҳида «Йўл харитаси» асосида босқичма-босқич амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Халқ таълими вазирлиги 2021 йилдан бошлаб ҳар йили 1 декабрга қадар ўтаётган йилнинг «Йўл харитаси» бажарилиши якунларини батафсил ўрганиш асосида кейинги йил учун «Йўл харитаси»ни ишлаб чиқсин ва тасдиқлаш учун Вазирлар Маҳкамасига киритсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Вазирлар Маҳкамаси «Йўл хариталари» ҳамда мақсадли кўрсаткичларнинг (индикаторларнинг) бажарилиши устидан доимий мониторинг олиб борсин ҳамда йилига бир марта унинг натижаларини Ҳукумат раёсати мажлисларида танқидий кўриб борсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Белгилаб қўйилсинки, Концепция икки босқичда амалга оширилади, жумладан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) 2020 — 2022 йиллар давомида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим тизими соҳасидаги норматив база такомиллаштирилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим тизими учун малакали педагог кадрлар тайёрланади, қайта тайёрланади ва малакаси оширилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим жорий этилган муассасаларнинг моддий-техника базаси мустаҳкамланади, улар махсус мосламалар (кўтариш қурилмаси, пандус, тутқич ва бошқалар), зарур адабиётлар, методик қўлланмалар, турли касбларга ўқитиш учун ускуна ва жиҳозлар билан таъминланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим соҳасига замонавий ахборот-коммуникация технологиялари ва инновацион лойиҳалар жорий этилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларнинг билим олиш ҳуқуқи, инклюзив ўқитишнинг мазмун-моҳиятини тушунтириш орқали аҳоли ўртасида ижобий ижтимоий муҳит шакллантирилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларни камситиш, уларга салбий муомалада бўлишнинг олдини олишга қаратилган чора-тадбирлар амалга оширилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим тизими тажриба-синов тариқасида алоҳида таълим муассасаларининг фаолиятига жорий қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) 2023 — 2025 йиллар давомида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим тизими босқичма-босқич бошқа умумий ўрта таълим муассасаларида жорий қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган ҳар бир боланинг инклюзив таълим олиш ҳуқуқини таъминлашга қаратилган чора-тадбирлар амалга оширилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълимда ўқитиш усуллари такомиллаштирилади ҳамда таълим жараёнига индивидуаллаштириш тамойиллари босқичма-босқич жорий этилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим жараёнида ўқувчиларни маънавий-ахлоқий тарбиялашга, уларнинг жисмонан соғлом ва бақувват шаклланишига қаратилган чоралар кўрилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўқувчиларнинг жисмоний ва ақлий эҳтиёжидан ҳамда таълим муассасаларининг географик жойлашувидан келиб чиқиб алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун ихтисослаштирилган давлат таълим муассасалари (мактаб ва мактаб-интернатлар) (кейинги ўринларда — ихтисослаштирилган таълим муассасалари) сони оптималлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Халқ таълими вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ҳамда Молия вазирлигининг:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) 2021/2022 ўқув йилида тажриба-синов тариқасида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
шаҳарларда ҳамда Тошкент шаҳрининг туманларида жойлашган биттадан умумтаълим мактабларида инклюзив таълим тизимини жорий қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳрида жойлашган биттадан умумтаълим мактабида алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун бошланғич таянч коррекцион синфларни очиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қашқадарё, Фарғона ва Хоразм вилоятларида жойлашган биттадан касб-ҳунар мактабида ихтисослаштирилган таълим муассасаларининг 9-синф битирувчилари ҳамда алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун ихтисослаштирилган гуруҳларни ташкил этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) инклюзив таълим тизимини жорий қилиш, бошланғич таянч коррекцион синфларни очиш ва ихтисослаштирилган гуруҳларни ташкил этиш натижаларини ҳисобга олган ҳолда ижобий тажрибани республиканинг бошқа ҳудудларига босқичма-босқич татбиқ этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) 2021/2022 ўқув йилидан бошлаб:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ихтисослаштирилган таълим муассасаларида мажбурий умумий ўрта таълимни 11 йиллик (интеллектуал ривожланишида нуқсонлари бўлган болалар учун (ёрдамчи) мактаблар, мактаб-интернатларда 9 йиллик) муддатда амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ихтисослаштирилган таълим муассасаларининг 10-11-синф (интеллектуал ривожланишида нуқсонлари бўлган болалар учун (ёрдамчи) мактаблар, мактаб-интернатларда 8-9-синф) ўқувчиларини касб-ҳунарга ўргатиш, уларнинг қизиқиш ва қобилиятларидан келиб чиққан ҳолда келажакда эгаллайдиган касблари бўйича меҳнат фаолияти билан шуғулланишлари учун кенг шарт-шароитлар яратиш мақсадида ихтисослаштирилган таълим муассасаларининг қисқартирилаётган ўқув соатлари доирасида касбга ўқитиш курсларини ташкил этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) ихтисослаштирилган таълим муассасалари битирувчиларига касбга ўқитиш курсларида ўргатилган касблар бўйича сертификат бериш тўғрисидаги таклифларига розилик берилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги касбга ўқитиш курсларини ташкил этишда методик ёрдам кўрсатиш, ўқув жараёнини самарали олиб бориш ва малакали профессор-ўқитувчиларни жалб этиш учун тегишли ҳудуддаги профессионал таълим муассасалари ҳамда «Ишга марҳамат» мономарказларини ихтисослаштирилган таълим муассасаларига бириктирсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Белгилаб қўйилсинки:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) 2021/2022 ўқув йилидан бошлаб:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бошланғич таянч коррекцион синфларда алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларга таълим бериш мослаштирилган (адаптив) ўқув дастурлари асосида амалга оширилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун инклюзив таълим тизими жорий қилинган ва таянч коррекцион синфлар очилган умумтаълим мактабларида ихтисослаштирилган таълим муассасалари штатларини босқичма-босқич мақбуллаштириш ҳисобидан махсус педагог штат бирликлари ажратилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларнинг салоҳиятини ривожлантириш мақсадида инклюзив таълим тизими жорий қилинган умумтаълим мактаблари томонидан мазкур ўқувчилар учун улар ва уларнинг ота-оналари (қонуний вакиллари) иштирокида индивидуал ўқув дастурлари ишлаб чиқилиши мумкин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларга индивидуал таълим дастурларини ўзлаштиришда махсус педагоглар ва тьюторлар (ёрдамчи педагог ходимлар) яқиндан кўмаклашади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим тизими жорий қилинган умумтаълим муассасаларига тьютор (ёрдамчи педагог ходим) сифатида тегишли малакага эга волонтёрлар ва олий таълим муассасаларининг педагогика йўналишидаги юқори курс талабалари педагогик амалиёт даврида ихтиёрийлик асосида жалб қилинади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим тизими жорий қилинган ва таянч коррекцион синфлар очилган умумтаълим мактаблари Кузатув кенгаши таркибига алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларнинг ота-оналаридан (уларнинг қонуний вакилларидан) бири киритилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ногиронлиги бўлган шахсларнинг эҳтиёжларидан келиб чиққан ҳолда профессионал таълим муассасалари учун умумий давлат гранти асосида қабул кўрсаткичларининг икки фоизгача бўлган қисми ушбу шахсларга ажратилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўқувчиларга уй шароитида якка тартибда таълим бераётган ўқитувчилар иш ҳақларини ҳисоблаш Халқ таълими вазирлиги ҳамда Молия вазирлиги томонидан ишлаб чиқилган тартиб бўйича амалга оширилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) 2021 йил 1 январдан бошлаб:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ихтисослаштирилган таълим муассасаларининг раҳбар ходимларига меҳнатнинг алоҳида шароитлари учун ҳар ойда тўланадиган устама ҳақи базавий тариф ставкасининг 100 фоизи миқдорида тўланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Халқ таълими вазирлиги ҳузуридаги «Меҳрибонлик» уйлари республика соғломлаштириш оромгоҳи раҳбари базавий тариф ставкаси миқдори «Меҳрибонлик» уйларининг тегишли раҳбар ходими базавий тариф ставкасининг 90 фоизига, «Меҳрибонлик» уйлари ва болалар шаҳарчалари психологлари базавий тариф ставкаси миқдори умумтаълим мактаблари психологлари базавий тариф ставкасига, «Меҳрибонлик» уйлари ва болалар шаҳарчалари тўгарак ва мусиқа раҳбарлари, меҳнат ва тренер йўриқчиси базавий тариф ставкалари «Баркамол авлод» болалар мактабларининг тўгарак раҳбарлари базавий тариф ставкаларига тенглаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Ўқувчиларни касб-ҳунарга йўналтириш ва психологик-педагогик республика ташхис маркази қошида унинг белгиланган штат бирликлари доирасида «Инклюзив таълим лабораторияси» ташкил этилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Инклюзив таълим лабораториясининг асосий вазифалари этиб қуйидагилар белгилансин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
умумтаълим мактабларида инклюзив таълим учун шарт-шароитлар яратиш, инклюзив таълим беришнинг сифати ва самарадорлигини аниқлаш мезонларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг бажарилишини назорат қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълимнинг методик таъминотини (дастурлар, раҳбар, педагог ва мутахассисларга методик тавсиялар ва бошқаларни) ишлаб чиқиш ҳамда такомиллаштириб бориш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълимнинг барча субъектлари учун психологик-педагогик ва ижтимоий ривожлантиришга йўналтирилган технологияларни ишлаб чиқиш ва такомиллаштириб бориш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив шароитларда таълим олувчилар учун психологик-педагогик қўллаб-қувватлаш ишларини ташкил қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим бўйича илмий тадқиқотларни олиб бориш, илғор хорижий тажрибани ўрганиш ва амалиётга татбиқ этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим тизими жорий қилинган умумтаълим муассасалари, уларда таълим олаётган ўқувчилар тўғрисида маълумотлар базасини яратиш ва уни доимий янгилаб бориш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълимни ривожлантириш масалалари бўйича илмий конференциялар ва семинарларни ташкил этиш ва ўтказиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Халқ таълими вазирлиги, Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси ҳамда Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги икки ой муддатда қуйидагиларни назарда тутувчи чора-тадбирлар дастурини ишлаб чиқсин ва амалга оширилишини таъминласин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларнинг таълим олиш ҳуқуқи ва эркинлигини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш, шунингдек болаларнинг маданият, санъат, спорт ва бошқа йўналишларда эришган ютуқлари тўғрисида тарғибот тадбирларини ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим-тарбияни матбуот ва ижтимоий тармоқларда кенг тарғиб этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларга таълим-тарбия бериш масалалари бўйича ота-оналар учун онлайн ўқув курсларини ташкил этиш ва видео маърузаларни ижтимоий тармоқларда жойлаштириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Халқ таълими вазирлиги, Молия вазирлиги бошқа вазирлик ва идоралар билан биргаликда 2021 йил 1 сентябрга қадар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
педагогик таълим соҳасидаги таълим йўналишлари ва мутахассисликларининг тегишли ўқув дастурларига инклюзив таълим методикаси бўйича мавзулар киритилишини таъминласин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар (шахслар) тўсиқсиз ҳаракатланиши учун умумий ўрта, профессионал ва олий таълим муассасаларининг ўқув бинолари ҳамда талабалар турар жойларида зарур шароитлар (биноларнинг кириш қисмига пандуслар, тутқичлар ва бошқалар) яратсин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўқув жараёнини ташкил этишда алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларга таълим беришда алоҳида масофавий ўқитиш элементларидан (онлайн ўқув дарслари, электрон таълим ресурслари) кенг фойдаланилишини таъминласин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 11 февралдаги «Етим болалар ва ота-онасининг қарамоғидан маҳрум бўлган болаларни ижтимоий ҳимоя қилишни кучайтиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПҚ-4185-сон қарорининг 2-банди учинчи хатбошидан «раҳбар ходимлари ва» сўзлари чиқариб ташлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Белгилансинки, мазкур ўзгартириш 2021 йил 1 январдан кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Халқ таълими вазирлиги бошқа манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда бир ой муддатда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Президентининг маслаҳатчиси А.А. Абдувахитов ва Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари Б.А. Мусаев зиммасига юклансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2020 йил 13 октябрь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ПҚ-4860-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 13 октябрдаги ПҚ-4860-сон қарорига
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2020 — 2025 йилларда халқ таълими тизимида инклюзив таълимни ривожлантириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
концепцияси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. 2020 — 2025 йилларда халқ таълими тизимида инклюзив таълимни ривожлантириш концепцияси (кейинги ўринларда — Концепция) алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларни ўқитиш учун инклюзив таълим тизимини ташкил этиш, уларнинг таълим олиш ҳуқуқини кафолатлаш ва таъминлаш мақсадида ишлаб чиқилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Концепция Ўзбекистон Республикасида инклюзив таълимни ривожлантиришнинг мақсадлари, вазифалари, устувор йўналишлари, ўрта ва узоқ муддатли истиқболдаги босқичларини белгилайди ҳамда инклюзив таълимни ривожлантиришга йўналтирилган дастурлар ва комплекс чора-тадбирларни ишлаб чиқиш учун асос бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Ўзбекистонда инклюзив таълимнинг жорий ҳолати ва мавжуд муаммолари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Бугунги кунда республика бўйича жисмоний ёки руҳий ривожланишида нуқсони бўлган болалар учун жами 86 та ихтисослаштирилган мактаб ва мактаб-интернатларда (кейинги ўринларда — ихтисослаштирилган таълим муассасалари) 21,2 минг нафар, 21 та санаторий туридаги мактаб-интернатларда 6,1 минг нафар ўқувчилар таълим-тарбия олади. Шунингдек, узоқ муддат даволанишга муҳтож бўлган 13,3 минг нафар ўқувчилар уйда якка тартибда ўқитилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2014 — 2016 йилларда Европа Иттифоқи билан ҳамкорликда «Ўзбекистонда алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун инклюзив таълим» лойиҳаси амалга оширилди. Лойиҳа доирасида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
республиканинг 5 та ҳудудида тажриба-синов майдончалари ташкил этилди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
150 нафардан ортиқ тиббий-психологик-педагогик комиссия ва 1,3 минг нафардан ортиқ педагог ходимлар инклюзив таълим хизматларига ўқитилди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
педагог ходимларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш бўйича таълим муассасаларининг ўқув режаларига таълим тизимига инклюзив амалиётни татбиқ этишга доир 3 та ўқитиш модули киритилди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2 минг нафардан ортиқ алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар ва уларнинг ота-оналарига инклюзив таълим хизматлари ташкил этилди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент, Самарқанд, Наманган, Хоразм ва Сурхондарё вилоятларида 5 та тажриба-ресурс маркази ҳамда 15 та тажриба мактаблари ташкил этилиб, уларга 800 нафардан ортиқ болалар қамраб олинди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Инклюзив таълим тизимини жорий қилиш бўйича қатор норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар қабул қилинди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур ҳужжатларда жамиятимизнинг бир бўлаги бўлган махсус ёрдамга муҳтож болаларни ижтимоий қўллаб-қувватлаш, уларга таълим-тарбия бериш, уларнинг соғлом болалар қаторидан ўрин олиб ўз қобилияти, имкониятларини кўрсата олишига, маънавий камол топишига қаратилган чора-тадбирлар белгилаб берилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Хусусан, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 5 сентябрдаги «Халқ таълими тизимига бошқарувнинг янги тамойилларини жорий этиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ-3931-сон қарорида алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларнинг ижтимоий кафолатларини таъминловчи чора-тадбирлар самарадорлигини янада ошириш, уларнинг таълим-тарбия (шу жумладан, инклюзив таълим-тарбия) олишига хизмат қиладиган мослашув муҳитини яратиш бўйича алоҳида вазифалар қайд этиб ўтилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 29 апрелдаги ПФ-5712-сон Фармони билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими тизимини 2030 йилгача ривожлантириш концепциясида алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларга кўрсатиладиган таълим хизматлари сифатини яхшилаш бўйича:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар таълим оладиган таълим муассасалари биноларига қўйиладиган талабларни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар ўқитиладиган таълим муассасаларини зарур адабиётлар, методик қўлланмалар, турли касбларга ўқитиш учун ускуна ва жиҳозлар билан таъминлашга қаратилган чора-тадбирларни амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларни ўқитиш учун инклюзив таълим тизимини ташкил этиш, умумтаълим муассасаларини махсус мосламалар (кўтариш қурилмаси, пандус, тутқич ва бошқалар), шунингдек тегишли кадрлар (махсус педагог, болаларни руҳий-педагогик кузатиш бўйича мутахассислар) билан таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
жамоатчилик ўртасида алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларнинг билим олиш ҳуқуқи, инклюзив ўқитишнинг мазмун-моҳияти ҳақида тушунтириш ишларини олиб бориш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўқувчиларнинг жисмоний ва ақлий талаб-эҳтиёжидан ва таълим муассасаларининг географик жойлашувидан келиб чиққан ҳолда алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар ўқитиладиган таълим муассасаларини оптималлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларнинг мослашиши ва интеграцияси учун мактаб-интернатларни босқичма-босқич махсус жиҳозлар билан таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган ҳар бир боланинг инклюзив таълим олиш ҳуқуқини таъминлашга қаратилган чора-тадбирларни амалга ошириш каби вазифалар белгиланган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бундан ташқари, «Замонавий мактаб»ларни қуришда ушбу мактабларда алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларни ўқитиш учун зарур шарт-шароитларни яратиш, улар учун махсус инфратузилма бўлиши ва жиҳозланишини таъминлаш мақсадида инклюзив таълимни ташкил этиш бўйича «Замонавий мактаб»га қўйиладиган меъёрий талаблар лойиҳаси ишлаб чиқилди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Келгусида «Замонавий мактаб»ларни ушбу талаблар асосида қуриш ва реконструкция қилиш режалаштирилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларни соғлом болалар қаторида умумтаълим мактабларида ўқитиш амалиётини ривожлантириш мақсадида ихтисослаштирилган таълим муассасаларида таълим олаётган ўқувчиларнинг умумтаълим мактабларига интеграциялашуви (уйғунлаштирган ҳолда таълим-тарбия бериш) тажрибаси қўлланилиши натижасида сўнги йилларда 500 нафарга яқин алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган ўқувчилар умумий ўрта таълим мактабларига қайтарилди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳозирги кунда 3,2 мингдан ортиқ умумий ўрта таълим мактабларида 13 минг нафарга яқин ўқувчилар инклюзив таълим билан қамраб олинган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Шу билан бирга, Халқ таълими тизимида алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларни ўқитиш учун инклюзив таълим тизимини ташкил этиш, уларнинг таълим олишга бўлган тенг ҳуқуқларини таъминлаш борасида айрим бўшлиқ ва камчиликлар мавжуд, шу жумладан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) инклюзив таълимни ташкил этиш соҳасида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар ўқитиладиган айрим таълим муассасаларида улар учун тўсиқсиз муҳит ва имкониятлар яратилмаган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар ўқитиладиган таълим муассасалари зарур адабиётлар, методик қўлланмалар, турли касбларга ўқитишга мўлжалланган ускуна ва жиҳозлар билан тўлиқ таъминланмаган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларнинг билим олиш ҳуқуқи, инклюзив таълим тизимининг мазмун-моҳияти ҳақида жамоатчилик ўртасида тушунтириш ишларини олиб бориш йўлга қўйилмаганлиги натижасида ота-оналар алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган фарзандларини умумтаълим муассасаларида ўқитиши мумкинлиги ҳақида етарли маълумотга эга эмас;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар таълим-тарбияси учун қўшимча шароитлар яратишга қаратилган комплекс чора-тадбирларни ўз ичига олган бешта ташаббус амалиётга татбиқ этилмаган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларни инклюзив таълимга жалб қилиш билан боғлиқ муаммоларни ҳал этиш масалаларига маҳаллий ижроия ҳокимияти органлари томонидан етарли эътибор қаратилмаяпти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларни таълим муассасаларига ўқишга қабул қилиш жараёнининг мураккаблиги ва шаффоф эмаслиги турли шаклдаги коррупция ҳолатларига сабаб бўлмоқда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) кадрларни тайёрлаш соҳасида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
умумтаълим муассасаларида инклюзив таълим тизими мазмунини сифат жиҳатидан янгилаш талаб этилмоқда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
педагогик кадрларнинг касбий тайёргарлиги ҳамда касбий малака даражаси инклюзив таълим учун етарли эмаслиги натижасида алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларга таълим беришда қатор муаммолар юзага келмоқда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
педагогика йўналишидаги олий таълим муассасалари ўқув дастурларига инклюзив таълим бериш методикасига оид фанлар киритилмаган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
педагогика ва методика фанларига оид дарсликларда инклюзив таълим дастурлари киритилмаганлиги, шунингдек бўлажак педагогларнинг алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар жалб қилинган таълим муассасаларида амалиёт ўтамаётганлиги уларнинг касбий тайёргарлик сифатига салбий таъсир кўрсатмоқда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
умумтаълим муассасаларининг раҳбар ва педагог кадрлари инклюзив таълим ҳақида етарли маълумотларга эга эмаслиги инклюзив таълимни жорий этишнинг самарасизлигига олиб келмоқда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
малака ошириш ва қайта тайёрлаш таълим муассасаларида алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар таълими бўйича малака ошириш курслари ташкил этилмаган, улар фаолиятига инклюзив таълим бўйича замонавий ахборот-коммуникация технологиялари жорий қилинмаган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) ўқув жараёнини ташкил этиш соҳасида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
умумтаълим муассасаларида алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларга инклюзив таълим бериш методикаси ишлаб чиқилмаган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларга инклюзив таълим беришнинг сифати ва самарадорлигини аниқлаш мезонлари ишлаб чиқилмаган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар таълим оладиган таълим муассасалари зарур махсус ўқув адабиётлари ва методик-қўлланмалар билан етарли даражада таъминланмаган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) инклюзив таълим тизимини молиялаштириш соҳасида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълимни ривожлантириш учун етарли маблағларни самарали ва шаффоф тизим асосида тақсимлаш ва фойдаланиш талаб этилмоқда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун ўқув жиҳозлари ва материалларини янгилаш, мактаб биноларида инклюзив таълимни жорий этишга қаратилган шароитлар яратиш учун давлат бюджетидан таълим муассасаларига етарли маблағлар йўналтирилмаяпти.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-боб. Инклюзив таълим тизимини ривожлантиришнинг мақсадлари ва устувор йўналишлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Инклюзив таълим тизимини ривожлантиришнинг мақсади — таълим олиш учун тенг имкониятни таъминлаш ва барча болаларнинг индивидуал хусусиятларидан, олдинги таълим ютуқларидан, тили, маданияти, ота-оналарнинг ижтимоий ва иқтисодий ҳолатидан қатъий назар таълимда муваффақиятга эришиши учун зарур шарт-шароитларни яратишдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Инклюзив таълим тизимини ривожлантиришнинг устувор йўналишлари қуйидагилардир:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) инклюзив таълим тизими учун педагог кадрларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
педагогика йўналишидаги олий таълим муассасаларида инклюзив таълим дастурларини жорий этиш, инклюзив таълим методикасига оид ўқув материалларини такомиллаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим беришнинг замонавий назарияларини ўзлаштириш, инклюзив таълим тизимида фаолият олиб бораётган педагогларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш марказларини ташкил этиш ҳамда таълим беришда шахсга йўналтирилган ёндашувлар асосларини эгаллашга шароит яратиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўқитувчи, ўқувчи, ота-она, жамоат ташкилотлари мутахассислари, кенг жамоатчилик учун инклюзив таълим бўйича ўқув-услубий мажмуалар ва оммабоп нашрлар яратиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим тизими жорий этилган умумтаълим муассасаларида ўқитувчиларнинг сифат таркибини, хусусан магистрлик даражасига эга бўлган педагоглар сонини босқичма-босқич ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълимни жорий этишда аввало чекка ҳудудларда жойлашган, ўқувчилар сони кам бўлган умумтаълим мактабларидаги алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларни ўқитишга эътибор қаратиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим сифатини мустақил баҳолаш тизимини шакллантириш ва алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун қўшимча педагогик таълим хизматларини йўлга қўйиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
халқ таълими соҳасида раҳбар кадрлар тайёрлаш бўйича стандартлаштирилган дастур ишлаб чиқиш, уларга инклюзив таълимини амалга ошириш механизмларини кўзда тутувчи ўқув курсларини киритиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
масофавий курсларни йўлга қўйган ҳолда, инклюзив таълим тизими жорий қилинган умумтаълим муассасаларида фаолият олиб борувчи педагогларнинг малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш тизими самарадорлигини кучайтириш ва қамровини кенгайтириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
педагогика йўналишидаги олий таълим муассасаларининг «Махсус педагогика» таълим йўналиши бўйича қабул параметрларини ошириш, Халқ таълими вазирлиги тавсияси асосида педагог ходимларга эҳтиёжи катта бўлган чекка ҳудудлардаги абитуриентлар учун мақсадли қабул кўрсаткичларини белгилаш механизмини жорий этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим тизими жорий этилган умумтаълим муассасаларида ёш ўқитувчиларни, уларнинг хизмат мавқеи ўсишини ҳисобга олган ҳолда, касбий қўллаб-қувватлаш ва ҳамкорликда ишлаш механизмини такомиллаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларга инклюзив таълим-тарбия беришда инновацион технологияларни қўллаш юзасидан педагог ходимлар учун методик тавсиялар ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
А. Авлоний номидаги Халқ таълими тизими раҳбар ва мутахассис ходимларини қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш институти ўқув дастурларига инклюзив таълим-тарбияга оид махсус ўқув дастурлари ва машғулотларини назарда тутувчи ўзгартиришлар киритиш орқали таълим-тарбия жараёни самарадорлигини ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) инклюзив таълимда ўқитиш усулларини такомиллаштириш, мазкур жараёнга индивидуаллаштириш тамойилларини босқичма-босқич татбиқ этиш:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган ҳар бир боланинг инклюзив таълим олишига бўлган ҳуқуқини таъминлашга қаратилган чора-тадбирлар белгилаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларни камситиш, уларга нисбатан шафқатсиз ёки инсон қадр-қимматини камситувчи муомалада бўлишнинг олдини олишга қаратилган механизмларни ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларни эрта аниқлаш ва қўллаб-қувватлаш тизимини такомиллаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
болаларнинг эҳтиёжларини инобатга олган ҳолда сифатли таълим олиши учун тенг имкониятларга эга бўлишини ҳамда қулайликни таъминлаш бўйича давлат кафолатларининг амалга оширилишини таъминловчи ташкилий-бошқарув механизмларини яратиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларни инклюзив таълим тизими жорий қилинган умумий ўрта ва профессионал таълим муассасаларига юбориш учун асос бўлувчи тиббий кўрсатмалар рўйхатини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳудудлар имкониятларини инобатга олган ҳолда инклюзив таълимни ривожлантириш ҳолати ва тенденциялари мониторингини олиб бориш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳар бир болага ўзининг шахсий темпига мос равишда ривожланиш ҳуқуқини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларга улардаги ақлий ёки жисмоний нуқсонларнинг ифодаланганлик даражасидан келиб чиққан ҳолда умумтаълим мактабида тегишли билимларни олишига шароит яратиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим жараёнида ўқувчиларда ўқишга соғлом, кучли ва таъсирчан мотивацияни шакллантириш ҳамда касб танлаш, касбий ўсишини мустақил режалаштириш, замонавий касбларни эгаллаш қобилиятини ривожлантириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим дастурлари асосида замонавий дарсликлар, ўқув-услубий қўлланмалар, ахборот-коммуникация технологияларини жорий этган ҳолда мультимедиа иловаларини яратиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларни касб-ҳунарга ўқитишни такомиллаштириш ва ушбу йўналишларда қисқа муддатли курсларни ташкил этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълимнинг ривожланишини мониторинг қилиш ҳамда амалга оширилаётган ишлар натижаларини ёритиб бориш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) инклюзив таълим жараёнида ўқувчиларни маънавий-ахлоқий тарбиялаш, боланинг жисмонан соғлом ва бақувват шаклланишига эришиш:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим муассасаларида ўқувчилар учун соғлом овқатланиш тамойилларини оммалаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун спорт тўгаракларини ташкил қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари томонидан ота-оналар ўртасида инклюзив таълим тизими тўғрисида тушунтириш ишларини олиб бориш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ривожланган мамлакатларнинг илғор тажрибасини ўрганган ҳолда инклюзив таълим тизими жорий қилинган таълим муассасаларида ўқувчилар ўртасида зўравонлик (буллинг)нинг олдини олишга қаратилган дастурларни жорий этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларга кўрсатиладиган таълим хизматлари сифатини яхшилаш:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар таълим оладиган таълим муассасалари биноларига қўйиладиган талабларни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар ўқитиладиган таълим муассасаларини зарур адабиётлар, методик қўлланмалар, турли касбларга ўқитишга мўлжалланган ускуна ва жиҳозлар билан таъминлашга қаратилган чора-тадбирларни амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) инклюзив таълим соҳасига замонавий ахборот-коммуникация технологиялари ва инновацион лойиҳаларни жорий этиш:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
барча инклюзив таълим тизими жорий қилинган таълим муассасаларини маълумотларни узатиш бўйича ягона тармоққа бирлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таълим муассасаларини инклюзив таълимга жалб қилинган ўқувчилар учун махсус жиҳозланган компьютер техникаси, интерактив доска, эшитиш мосламалари ва бошқа жиҳозлар билан таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
давлат-хусусий шериклик асосида инклюзив таълим жараёнини автоматлаштириш бўйича ахборот тизимини жорий этиш, алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун дарслик ва методик материалларнинг электрон шаклларини eduportal.uz порталида жойлаштириш ва мунтазам янгилаб бориш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълимга жалб қилинган болалар учун мавжуд дарслик ва ўқув-услубий адабиётларни электрон шаклга ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим жараёни учун мультимедиа маҳсулотларини ишлаб чиқиш ва уларни қўллаш жараёнини тизимли ташкил этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
е) инклюзив таълим муассасаларининг моддий-техник базасини мустаҳкамлаш ва уларни бюджетдан молиялаштириш самарадорлигини ошириш:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
илғор халқаро тажрибани ҳисобга олган ҳолда инклюзив таълим жорий этилган муассасалардаги қурилиш, реконструкция қилиш ва капитал таъмирлаш ишларида илғор технологиялар ва муҳандислик ечимларига таяниш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
халқаро тажрибалардан келиб чиққан ҳолда, «Замонавий мактаб» давлат дастури доирасида умумтаълим мактаблари учун инклюзив таълим шароитларини ҳисобга олган ҳолда қурилиш-таъмирлаш ишларини амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим тизими жорий қилинган умумтаълим муассасаларининг ўқув хоналари ва лабораторияларини замонавий мебель, жиҳозлар, ўқув-услубий материаллар, компьютер ва мультимедиа техникалари, видеокузатув тизимлари билан жиҳозлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
давлат-хусусий шериклик асосида инклюзив таълим тармоғини ривожлантириш ҳисобига инклюзив таълим тизимида рақобат муҳитини шакллантириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
нодавлат умумтаълим мактабларида инклюзив таълим тизимини жорий қилиш амалиётини кенгайтириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) инклюзив таълимга жалб қилинган алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларнинг таълим-тарбияси учун қўшимча шароитлар яратишга қаратилган комплекс чора-тадбирларни ўз ичига олган бешта ташаббусни амалиётга татбиқ этиш:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«Баркамол авлод» болалар мактаблари тўгаракларида инклюзив таълим иштирокчиларининг қамровини ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларни маданият ва санъат муассасаларига кенг жалб этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларни жисмоний тарбия ва спортга жалб этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар ўртасида компьютер технологиялари ва Интернетдан самарали фойдаланишни йўлга қўйиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар маънавиятини юксалтириш, улар ўртасида китобхонликни кенг тарғиб қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган ўқувчи-қизларнинг касбий кўникмаларини ривожлантириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларнинг маданият, санъат, спорт ва бошқа йўналишларда эришган ютуқлари тўғрисида тарғибот тадбирларини ўтказиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-боб. Концепцияни амалга оширишдан кутилаётган натижалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Концепция доирасида белгиланган вазифаларни бажариш орқали 2020 — 2025 йилларда халқ таълими тизимида инклюзив таълимни ривожлантиришда қуйидаги кўрсаткичларга эришиш назарда тутилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган шахсларнинг ривожланиши, реабилитацияси, жамиятга интеграциялашувида инклюзив таълимнинг стратегик омил сифатидаги роли тасдиқланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларнинг таълимий муҳити яхлитлиги мустаҳкамланади, уларнинг жамиятга интеграцияси учун зарур шароитлар таъминланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
давлат, жамият, шахснинг инклюзив таълим соҳасидаги манфаатларини мувофиқлаштириш механизмлари яратилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим тизимининг умумий қулайлиги, узлуксизлиги, таълим сифати, шунингдек ўқувчиларнинг ривожланиш даражаси, хусусиятларига мослашувчанлиги ва вариативлигига эришилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим соҳасидаги халқаро муносабатлар доирасида ўзаро ҳамкорлик алоқалари мустаҳкамланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўқувчилар таълимий эҳтиёжларнинг ўзига хослигини инобатга олган ҳолда сифатли таълим олиши учун улар давлат томонидан қўллаб-қувватланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълимни босқичма-босқич жорий этиш орқали алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун ихтисослаштирилган таълим муассасалари оптималлаштирилади, уларда таълим олаётган ўқувчиларнинг тенг ҳуқуқли жамият аъзоси сифатида умумтаълим муассасаларида билим олиши таъминланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
педагогик йўналишдаги олий таълим муассасаларида инклюзив таълим дастурлари асосида кадрлар тайёрлаш йўлга қўйилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим муассасаларининг моддий-техник базаси яхшиланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим муассасаларининг Интернет тармоғига тўлиқ уланиши таъминланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инклюзив таълим муассасаларида ўқувчиларни қабул қилиш ва бошқа таълим муассасаларига ўтказиш учун давлат хизматларини кўрсатиш механизми жорий этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 13 октябрдаги ПҚ-4860-сон қарорига
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2020 — 2025 йилларда халқ таълими тизимида инклюзив таълимни ривожлантириш концепциясини 2020-2021 йилларда амалга ошириш бўйича

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«ЙЎЛ ХАРИТАСИ»
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Т/р

Тадбирларнинг номланиши

Амалга ошириш механизми

Молиялаштириш манбаи

Ижро муддатлари

Масъул ижрочилар

I. Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларга таълим бериш соҳасидаги норматив-ҳуқуқий базани такомиллаштириш

Умумтаълим муассасаларида инклюзив таълим тизимини ривожлантириш, жумладан:

Умумтаълим муассасаларида алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларга инклюзив таълим бериш тўғрисидаги низомни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш;

алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларни инклюзив таълим тизими жорий қилинган умумий ўрта ва профессионал таълим муассасаларига юборишга имкон берувчи тиббий кўрсатмалар рўйхатини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш;

алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларни эрта аниқлаш ва қўллаб-қувватлаш тизимини такомиллаштириш;

халқ таълими тизимидаги тиббий-психологик-педагогик комиссиянинг алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларни ўқитиш, тарбиялаш ва соғломлаштиришга қаратилган вазифаларини қайта кўриб чиқиш ҳамда унинг фаолиятини халқаро талабларга мослаштириш;

алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларни ихтисослаштирилган таълим муассасаларига қабул қилиш тартибини соддалаштириш.

Вазирлар Маҳкамасининг қарори

2021 йил
1 майга қадар

Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Соғлиқни сақлаш вазирлиги
(А. Шадманов),
Таълим сифатини назорат қилиш давлат инспекцияси
(У. Ташкенбаев),
Молия вазирлиги
(Т. Ишметов),
Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги
(Н. Хусанов),
манфаатдор вазирликлар ва идоралар

Олий таълим муассасаларининг педагогика йўналишидаги юқори курс талабаларини педагогик амалиёт даврида ихтиёрийлик асосида тьютор (ёрдамчи педагог ходим) сифатида инклюзив таълим тизими жорий қилинган умумтаълим муассасаларига бириктириш тартибини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш.

Инклюзив таълим тизими жорий этилган умумтаълим муассасаларига тьютор (ёрдамчи педагог ходим) сифатида ихтиёрийлик асосида тегишли малакага эга волонтёрларни жалб қилиш.

Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ҳамда Халқ таълими вазирлигининг қўшма буйруғи

2021 йил
1 январга қадар

Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги
(И. Маджидов),
Халқ таълими вазирлиги

(Ш. Шерматов),
манфаатдор вазирликлар ва идоралар

Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун давлат ихтисослаштирилган таълим муассасалари (мактаблар, мактаб-интернатлар) (кейинги ўринларда — ихтисослаштирилган таълим муассасалари) раҳбар ходимларини аттестациядан ўтказиш тартиби тўғрисида низомни ишлаб чиқиш.

Таълим сифатини назорат қилиш давлат инспекцияси ҳамда Халқ таълими вазирлигининг қўшма буйруғи

2021 йил
1 январга қадар

Таълим сифатини назорат қилиш давлат инспекцияси
(У. Ташкенбаев),
Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги
(Н. Хусанов)

Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун тўсиқсиз муҳит ва имкониятларни яратиш мақсадида улар ўқиётган таълим муассасаларининг бинолари ва жиҳозларига қўйиладиган талабларни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш.

Идоравий ҳужжат

2021 йил
1 мартга қадар

Қурилиш вазирлиги
(Б. Зокиров),
Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Фавқулодда вазиятлар вазирлиги
(А. Қўлдошев),
манфаатдор вазирликлар
ва идоралар

Ихтисослаштирилган таълим муассасалари ўқувчилари учун касбга ўқитиш курсларини ташкил этиш ва сертификат бериш тартибини ишлаб чиқиш.

Вазирлар Маҳкамасининг қарори

2021 йил
1 июнга қадар

Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги
(И. Маджидов),
Соғлиқни сақлаш вазирлиги
(А. Шадманов),
Бандлик
ва меҳнат муносабатлари вазирлиги
(Н. Хусанов)

Хизматчиларнинг асосий лавозимлари ва ишчилар касблари классификаторига махсус педагог лавозимини киритиш.

Вазирлар Маҳкамасининг қарори

2021 йил
1 майга қадар

Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги
(Н. Хусанов),
Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги
(И. Маджидов),
Соғлиқни сақлаш вазирлиги
(А. Шадманов)

Тошкент шаҳридаги ихтисослаштирилган таълим муассасалари ўқувчиларининг овқатланишини аутсорсинг шартларида ташкил этиш тўғрисидаги низомни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш.

Вазирлар Маҳкамасининг қарори

2021 йил
1 майга қадар

Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Соғлиқни сақлаш вазирлиги
(А. Шадманов),
Молия вазирлиги
(Т. Ишметов)

Давлат умумтаълим муассасаларининг инклюзив ва таянч коррекцион синфларида ҳамда касб-ҳунар мактабларнинг ихтисослаштирилган гуруҳларида ишлайдиган педагог кадрлар ва тиббиёт ходимларининг мансаб йўриқномаси ва касбий стандартларини қайта кўриб чиқиш ҳамда уларга инклюзив таълимни жорий қилишга оид вазифаларни киритиш.

Мансаб йўриқномаси ва касбий стандарт

2021 йил
1 мартга қадар

Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги
(И. Маджидов),
Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги
(Н. Хусанов)

Олий таълим йўналишлари ва мутахассисликлари классификаторида «Дефектология» таълим йўналиши ўрнига «Махсус педагогика» таълим йўналишини киритиш.

Вазирлар Маҳкамасининг қарори

2021 йил
1 мартга қадар

Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги
(И. Маджидов),
Иқтисодий тараққиёт
ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги

(А. Ортиқов),
Бандлик
ва меҳнат муносабатлари вазирлиги (Н. Хусанов)

Ўқувчиларга уйда якка тартибда таълим бераётган ўқитувчилар иш ҳақларини ҳисоблаш методикасини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш.

Халқ таълими вазирлиги ва Молия вазирлигининг қўшма буйруғи

2021 йил
1 январга қадар

Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Молия вазирлиги
(Т. Ишметов)

Вояга етмаган болаларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш институтини янада такомиллаштириш. Бунда, шу жумладан:

вояга етмаган болаларнинг ҳуқуқлари бузилишини олдини олишга қаратилган механизмларни жорий қилиш;

вояга етмаган болаларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишга доир ягона давлат сиёсатини олиб бориш;

вояга етмаган болаларнинг ҳуқуқларини таъминлашга қаратилган механизмларни кучайтириш ва уларни мониторинг қилиш тартибини такомиллаштириш;

вояга етмаган болаларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишда халқаро стандартларни жорий қилиш.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг қарори

2020 йил
1 декабрга қадар

Бола ҳуқуқлари бўйича вакил
(А. Юнусова),
Бош прокуратура (С. Ортиқова),
Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Мактабгача таълим вазирлиги
(А. Шин),
Соғлиқни сақлаш вазирлиги
(А. Шадманов),
Ички ишлар вазирлиги
(П. Бобожонов),
манфаатдор вазирлик ва идоралар

II. Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларга кўрсатиладиган таълим хизматлари сифатини яхшилаш

Бошланғич таянч коррекцион синфларда ўқитиладиган алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун намунавий адаптив таълим дастурларини ишлаб чиқиш, уларни кенг жамоатчилик муҳокамасига қўйиш ва тасдиқлаш.

Ташкилий чора-тадбирлар

2021 йил
1 майга қадар

Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги
(И. Маджидов)

Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар таълим оладиган таълим муассасаларини махсус ўқув адабиётлари ва методик-қўлланмалар билан таъминлаш.

Ташкилий чора-тадбирлар

Ажратилган
давлат бюджети маблағлари доирасида

2021 йил
1 августга қадар

Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги
(И. Маджидов),
Молия вазирлиги
(Т. Ишметов)

Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун ихтисослаштирилган таълим муассасалари раҳбар ва педагог ходимларини аттестациядан ўтказиш.

Ташкилий чора-тадбирлар

2021 йил
1 майга қадар

Таълим сифатини назорат қилиш давлат инспекцияси
(У. Ташкенбаев),
Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов)

Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларга инклюзив таълим-тарбия беришда инновацион технологияларни қўллаш юзасидан педагог ходимлар учун методик тавсиялар ишлаб чиқиш.

Услубий қўлланмалар

2021 йил
1 мартга қадар

Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги
(И. Маджидов)

А. Авлоний номидаги Халқ таълими тизими раҳбар ва мутахассис ходимларини қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш институти ўқув дастурларига инклюзив таълим-тарбияга оид махсус ўқув машғулотларини назарда тутувчи ўзгартиришлар киритиш орқали таълим-тарбия жараёни самарадорлигини ошириш.

Ташкилий чора-тадбирлар

2021 йил
1 январга қадар

Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги
(И. Маджидов)

Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар таълим оладиган таълим муассасалари раҳбарлари ва педагог ходимларининг малакасини ошириш.

Жадвал асосида

Доимий равишда

Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов)

Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар таълим оладиган таълим муассасаларини малакали мутахассислар билан таъминлаш.

Ташкилий чора-тадбирлар

2020/2021 ўқув йили давомида

Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Бандлик
ва меҳнат муносабатлари вазирлиги
(Н. Хусанов)

Касбга ўқитиш курслари ташкил этиладиган ихтисослаштирилган таълим муассасаларини малакали кадрлар ва зарур жиҳозлар билан таъминлаш.

Ташкилий чора-тадбирлар

Маҳаллий бюджет маблағлари

2020/2021 ўқув йили давомида

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар
ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги
(И. Маджидов)

III. Инклюзив таълим тизимини ривожлантириш учун зарур шарт-шароитларни яратиш, ихтисослаштирилган таълим
муассасаларининг моддий-техник базасини яхшилаш

Ихтисослаштирилган таълим муассасаларининг кириш йўлаклари, ётоқхоналари, ўқув ва дам олиш хоналари, ошхона ҳамда муассасанинг бошқа муҳим жойларига видеокузатув мосламаларини ўрнатиш.

Ташкилий чора-тадбирлар

Маҳаллий бюджет маблағлари

2021 йил
1 сентябрга қадар

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар
ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари,

Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Ахборот технологиялари
ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги
(Ш. Садиков)

Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларни камситиш, уларга нисбатан шафқатсиз ёки инсон қадр-қимматини камситувчи муомалада бўлишнинг олдини олишга қаратилган механизмларни ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий қилиш.

Ташкилий чора-тадбирлар

2021 йил
1 сентябрга қадар

Ёшлар ишлари агентлиги
(А. Сагдуллаев),
Маҳалла
ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги
(Р. Маматов),
Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Республика Маънавият ва маърифат маркази
(М. Ходжиматов),
Бош прокуратура
(С. Ортиқова),
Ички ишлар вазирлиги
(Ш. Собиров)

Таълим муассасаларини битирган алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларни иш билан таъминлаш.

Ташкилий чора-тадбирлар

2020-2021 йиллар давомида

Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги
(Н. Хусанов),
Ёшлар ишлари агентлиги
(А. Сагдуллаев),
Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги
(Р. Маматов),
Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар
ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари

Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларнинг таълим олиш ҳуқуқи ва эркинлигини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш, шунингдек болаларнинг маданият, санъат, спорт ва бошқа йўналишларда эришган ютуқлари тўғрисида тарғибот тадбирларини ўтказиш.

Инклюзив таълим-тарбияни матбуот ва ижтимоий тармоқларда кенг тарғиб этиш.

Ижтимоий реклама ва роликлар, теле-
ва радио эшиттиришлар, мақолалар

Доимий равишда

МТРК (А. Хаджаев),
ЎзА (А. Кўчимов),
Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Маҳалла
ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги
(Р. Маматов),
Республика Маънавият
ва маърифат маркази
(М. Ходжиматов)

Манфаатдор вазирлик ва идораларнинг мутахассислари ҳамда инклюзив таълимнинг бевосита иштирокчиларини жалб қилган ҳолда инклюзив таълим муаммоларига бағишланган семинарлар ва анжуманлар ўтказиш.

График асосида

Доимий равишда

Халқ таълими вазирлиги (Ш. Шерматов), манфаатдор вазирлик ва идоралар

Инклюзив таълим бўйича ижобий хорижий тажрибаларни ўрганиш ва халқаро алоқаларни йўлга қўйиш.

Хорижий мамлакатлар конференцияларида иштирок этиш, комплекс чора-тадбирлар

2020-2021 йиллар давомида

Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
манфаатдор вазирликлар ва идоралар

Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларга таълим-тарбия бериш масалалари бўйича ота-оналар учун онлайн ўқув курсларини ташкил этиш ва видео маърузаларни Халқ таълими вазирлигининг веб-сайтида жойлаштириш.

Ташкилий чора-тадбирлар

2020-2021 йиллар давомида

Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов)

Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларга умумтаълим мактабларида қўшимча таълим беришга қаратилган таълим хизматларини кўрсатиш бўйича таклиф киритиш.

Вазирлар Маҳкамасига таҳлилий маълумотнома киритиш

2021 йил
1 январь

Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Молия вазирлиги
(Т. Ишметов)

Хорижий мутахассислар томонидан ихтисослаштирилган таълим муассасаларида таълим олаётган ўқувчиларга беғараз (хайрия) тиббий ёрдам кўрсатилишини ташкил қилиш ҳамда даволаш ва жарроҳлик амалиётларини ўтказиш.

Ташкилий чора-тадбирлар

2020/2021 ўқув йили давомида

Соғлиқни сақлаш вазирлиги
(А. Шадманов),
Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги
(Л. Кудратов)

Ихтисослаштирилган таълим муассасалари ўқувчиларининг бўш вақтларини мазмунли ташкил этиш мақсадида мусиқа, рассомчилик, тасвирий санъат, кулолчилик ва бошқа тўгаракларни очиш ҳамда уларни амалдаги меъёрга мувофиқ мусиқа асбоблари билан таъминлаш.

Ташкилий чора-тадбирлар

Ижрочининг бюджетдан ташқари маблағлари

2020/2021 ўқув йили давомида

Маданият вазирлиги
(О. Назарбеков),
Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари

Ихтисослаштирилган таълим муассасаларининг спорт залларини спорт жиҳозлари ва анжомлари ҳамда даволаш-соғломлаштириш асбоб-ускуналари билан таъминлаш.

Ташкилий чора-тадбирлар

Ижрочиларнинг бюджетдан ташқари маблағлари

2020/2021 ўқув йили давомида

Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги
(Д. Набиев),
Соғлиқни сақлаш вазирлиги
(А. Шадманов),
Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари

Ихтисослаштирилган таълим муассасаларида биттадан компьютер синф хоналарини замонавий компьютерлар билан таъминлаш, уларда ўқувчиларни фикрлашга йўналтирадиган компьютер ўйинлари базасини яратиш.

Ташкилий чора-тадбирлар

Ижрочиларнинг бюджетдан ташқари маблағлари

2020/2021 ўқув йили давомида

Ахборот технологиялари
ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги
(Ш. Садиков),
Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари

Ихтисослаштирилган таълим муассасаларини ўқишга тавсия этилган бадиий адабиётлар билан таъминлаш.

Ташкилий чора-тадбирлар

Ижрочининг бюджетдан ташқари маблағлари

2020/2021 ўқув йили давомида

Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги
(А. Ходжаев),
Ёзувчилар уюшмаси
(С. Сайид),
Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари

Ихтисослаштирилган таълим муассасаларида касб-ҳунар ўрганаётган қизларнинг касбий кўникмаларини ривожлантириш мақсадида ушбу муассасаларни зарур миқдорда тикув машиналари ва бошқа анжомлар билан таъминлаш.

Ташкилий чора-тадбирлар

Ижрочининг бюджетдан ташқари маблағлари

2020/2021 ўқув йили давомида

Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги
(Р. Маматов),
Халқ таълими вазирлиги
(Ш. Шерматов),
Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Изоҳ:

1. Тадбирларни амалга ошириш шакли ўзгариши, ишлаб чиқиладиган норматив-ҳуқуқий ва бошқа ҳужжатлар эса ҳуқуқий муносабатларни тартибга солиш предмети ва соҳасидан келиб чиққан ҳолда бирлаштирилиши мумкин;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Икки ва ундан ортиқ бандлар бирлаштирилганда ушбу бандлар учун белгиланган энг кеч муддат ижро муддати этиб белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 13 октябрдаги ПҚ-4860-сон қарорига
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар таълимини 2025 йилгача ривожлантиришнинг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
МАҚСАДЛИ КЎРСАТКИЧЛАРИ (ИНДИКАТОРЛАРИ)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Т/р

Мақсадли кўрсаткичлар

Ўлчов бирлиги

Йиллик кўрсаткичлар

Жорий ҳолат

2021 йил

2022 йил

2023 йил

2024 йил

2025 йил

I. Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларнинг инклюзив таълимга кенгроқ қамраб олинишига эришиш

1.

Инклюзив таълим тизими жорий қилинган умумий ўрта таълим муассасалари улуши

Фоизда (умумий ўрта таълим муассасаларининг умумий сонига нисбатан)

18,4

27

33

39

47

51

2.

Умумий ўрта таълим муассасаларида инклюзив таълим шартларида таълим олаётган алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар улуши

Фоизда (алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларнинг умумий сонига нисбатан)

16,5

20

24

29

35

40

3.

Умумий ўрта таълим муассасаларида коррекцион синфларда таълим олаётган алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар улуши

Фоизда (алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларнинг умумий сонига нисбатан)

0,4

1,3

2,2

3,1

4

4.

Ихтисослаштирилган мактаб ва мактаб-интернатларида таълим олаётган болалар улуши

Фоизда (алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларнинг умумий сонига нисбатан)

26,8

25

23

21

19

16

5.

Уйда якка тартибда таълим олаётган алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар улуши

Фоизда (алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларнинг умумий сонига нисбатан)

16,8

15

14

13

12

11

6.

Мусиқа, рассомчилик, тасвирий санъат, кулолчилик, жисмоний тарбия ва спорт, компьютер, тикувчилик ва бошқа мактабдан ташқари тўгаракларга қатнашаётган алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар улуши

Фоизда (алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болаларнинг умумий сонига нисбатан)

3,9

5,8

6,8

7,9

9,9

12

II. Инклюзив таълим тизими учун педагог кадрларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш

7.

Умумий ўрта таълим муассасаларини малакали махсус педагоглар билан таъминлаш

Нафар

31

93

155

217

310

8.

Умумий ўрта таълим муассасаларини малакали тьюторлар (ёрдамчи педагог ходимлар) билан таъминлаш

Нафар

31

93

155

217

310

9.

Махсус педагогларнинг малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш

Фоизда (махсус педагогларнинг умумий сонига нисбатан)

4,8

10

15

20

30

50

10.

Тьюторларнинг малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш

Фоизда (тьюторларнинг умумий сонига нисбатан)

4,8

10

15

20

30

50

11.

Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар таълим олаётган умумий ўрта таълим муассасаларининг раҳбар кадрлари малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш

Фоизда (раҳбар кадрларнинг умумий сонига нисбатан)

15

26

38

50

60

75

12.

Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун ихтисослаштирилган мактаб ва мактаб-интернатларда ўрта махсус маълумотли педагог кадрлар улуши

Фоизда (педагог кадрларнинг умумий сонига нисбатан)

26,2

20

16

12

8

0

III. Инклюзив таълим тизими жорий қилинган умумтаълим муассасаларининг моддий-техник базасини мустаҳкамлаш

13.

Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун зарур махсус жиҳозлар, ўқув адабиётлар ва методик-қўлланмалар билан таъминланган умумий ўрта таълим муассасалари улуши

Фоизда (умумий ўрта таълим муассасаларининг умумий сонига нисбатан)

2,4

5

8

Тасдиқланадиган режа асосида

14.

Алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун зарур махсус жиҳозлар билан таъминланган мактабдан ташқари таълим муассасалари улуши

Фоизда (мактабдан ташқари таълим муассасаларининг умумий сонига нисбатан)

40,5

62

72

81

91

100

15.

Ўқув жараёнларини ташкил этишда алоҳида таълим эҳтиёжлари бўлган болалар учун масофавий ўқитиш элементларини жорий қилган умумий ўрта таълим муассасалари сони

Сони

250

310

550

1 000

1 500

16.

Ташкил этилган инклюзив таълимнинг ресурс марказлари сони

Сони

5

14

55

87

144

203

(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 14.10.2020 й., 07/20/4860/1383-сон)