Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУмумий ўрта таълим муассасаларида «Тарбия» фанини босқичма-босқич амалиётга жорий этиш чора-тадбирлари тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУмумий ўрта таълим муассасалари ўқувчиларининг ёши ва психофизиологик хусусиятларини инобатга олган ҳолда уларнинг онгига умуминсоний қадриятлар ва юксак маънавиятни янада чуқур сингдириш, уларни ватанпарварлик ва инсонпарварлик руҳида тарбиялаш, умумий ўрта таълим муассасаларидаги маънавий-тарбиявий ишларни янгича асосда ташкил этиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Умумий ўрта таълим муассасаларида «Одобнома», «Ватан туйғуси», «Миллий истиқлол ғояси ва маънавият асослари» ҳамда «Дунё динлари тарихи» фанларини бирлаштирган ҳолда ягона «Тарбия» фани 1 — 9-синфларда — 2020/2021 ўқув йилидан, 10 — 11-синфларда эса — 2021/2022 ўқув йилидан бошлаб фанларга ажратилган умумий соатлар доирасида босқичма-босқич амалиётга жорий этилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Қуйидагилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУмумий ўрта таълим муассасалари ўқувчилари учун «Тарбия» фанидан дарсликлар ва ўқув-методик мажмуаларнинг яратилишини мувофиқлаштирувчи гуруҳ таркиби 1-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУмумий ўрта таълим муассасалари ўқувчилари учун «Тарбия» фанидан дарсликлар ва ўқув-методик мажмуаларни яратиш бўйича тузувчилар гуруҳи таркиби 2-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУмумий ўрта таълим муассасалари ўқувчилари учун «Тарбия» фани концепцияси 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Тарбия» фани бўйича умумий ўрта таълимнинг давлат таълим стандартини ва ўқув дастурларини ишлаб чиқсин ва тасдиқласин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2020 йил 10 июлга қадар 2020/2021 ўқув йилига умумий ўрта таълим муассасаларининг 1 — 9-синфлари учун ҳамда 1 декабрга қадар 2021/2022 ўқув йилига 10 — 11-синфлар учун мўлжалланган «Тарбия» фани бўйича дарсликлар ва ўқув-методик мажмуаларга буюртмаларни шакллантирсин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2020 йил 15 июлга қадар 1 — 9-синфлар ҳамда 2021 йил 1 майга қадар 10 — 11-синфлар учун мўлжалланган «Тарбия» фани бўйича дарсликлар ва ўқув-методик мажмуаларни чоп этиш бўйича истисно тариқасида декларация қилинган нархлар асосида давлат ва хусусий нашриёт-матбаа ташкилотлари билан шартномалар тузсин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Тарбия» фанидан дарсликлар ва ўқув-методик мажмуаларни янги ўқув йили бошлангунга қадар чоп этишни ташкил этсин ва уларнинг жойларга етказилишини таъминласин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2020 йил июль ойидан бошлаб янги ўқув йили бошлангунга қадар «Тарбия» фани бўйича тайёрланган ўқув дастурлари ва дарсликлар асосида умумтаълим мактабларидаги «Бошланғич таълим», «Миллий ғоя ва ҳуқуқ», «Тарих» ва «Диншунослик» мутахассислигига эга фан ўқитувчилари учун халқ таълими ходимларини қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш ҳудудий марказларида «Тарбия» фанидан онлайн шаклда мақсадли малака ошириш курсларини ташкил этсин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмалака ошириш курслари давомида «Тарбия» фанидан тайёрланган дарсликлар ва ўқув-методик мажмуаларни тажриба-синовдан ўтказсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Белгилаб қўйилсинки:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Тарбия» фанидан дарсликлар ва ўқув-методик мажмуаларни нашрга тайёрлаш ва чоп этиш (дарсликларни нашрга тайёрлаш, чоп этиш ва етказиб бериш, тузувчиларга ҳақ тўлаш) билан боғлиқ харажатлар дарслик ва ўқув-методик мажмуаларнинг умумий нархига киритилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Тарбия» фанидан дарсликлар ва ўқув мажмуаларини харид қилиш ва етказиб бериш харажатлари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishумумий ўрта таълим муассасаларининг 1-синф, Меҳрибонлик уйлари, жисмоний ёки руҳий ривожланишида нуқсони бўлган болалар учун ихтисослаштирилган мактаблар ва мактаб-интернатлари ўқувчиларини, ижтимоий ёрдамга муҳтож оилалар фарзандларини ҳамда ўқитувчилар учун «Тарбия» фанидан дарсликлар, мультимедиа иловалари ва ўқув-методик мажмуалар нашр этилиши, шунингдек, ижара асосида дарсликлар билан бирламчи таъминлаш — Ўзбекистон Республикасининг республика бюджети маблағлари ҳисобидан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқувчиларни ижара асосида дарсликлар билан таъминлаш — Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги ҳузуридаги Республика мақсадли китоб жамғармаси маблағлари ҳисобидан қопланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Дин ишлари қўмитаси, Халқ таълими вазирлиги:
(5-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 8 майдаги 193-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 08.05.2023 й., 09/23/193/0260-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2020 — 2023 йилларда республика олий таълим муассасаларининг «Бошланғич таълим», «Тарих» (мамлакатлар ва минтақалар бўйича), «Тарих ўқитиш методикаси», «Филология ва тилларни ўқитиш: Ўзбек тили», «Ўзбек тили ва адабиёти», «Миллий ғоя, маънавият асослари ва ҳуқуқ таълими», «Педагогика ва психология», «Диншунослик» ва Исломшунослик (Ислом тарихи ва манбашунослиги)», «Психология (Дин социопсихологияси)» таълим йўналишлари битирувчиларига умумий ўрта таълим мактабларида «Тарбия» фанини ўқитиш ҳуқуқи берилиши юзасидан зарур чораларни кўрсин ва мазкур таълим йўналишлари ўқув режаларига 2020/2021 ўқув йилидан бошлаб тегишли ўзгартиришлар киритсин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishИқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги билан биргаликда бир ой муддатда умумий ўрта таълим мактабларида «Тарбия» фанини ўқитиш учун кадрлар тайёрланадиган янги таълим йўналиши юзасидан Вазирлар Маҳкамасига асосланган таклифларни киритсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги бошқа манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда ўзлари қабул қилган норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни бир ой муддатда ушбу қарорга мувофиқлаштирсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ижтимоий ривожлантириш масалалари бўйича ўринбосари Б.А. Мусаев ва Ўзбекистон Республикаси халқ таълими вазири Ш.Х. Шерматов зиммасига юклансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2020 йил 6 июль,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish422-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 6 июндаги 422-сон қарорига
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУмумий ўрта таълим муассасалари ўқувчилари учун «Тарбия» фанидан дарсликлар ва ўқув-методик мажмуаларнинг яратилишини мувофиқлаштирувчи гуруҳ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТАРКИБИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОлдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Ш. Шерматов |
— |
халқ таълими вазири, гуруҳ раҳбари | |
|
2. |
Д. Кенжаев |
— |
халқ таълими вазири ўринбосари, гуруҳ раҳбари ўринбосари |
|
3. |
Лавозимига кўра |
— |
Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Президент, ижод ва ихтисослаштирилган мактабларни ривожлантириш агентлиги директорининг биринчи ўринбосари, гуруҳ раҳбари ўринбосари |
|
4. |
Д. Махсудов |
— |
Дин ишлари қўмитаси раисининг биринчи ўринбосари |
|
5. |
А. Тагаев |
— |
Халқ таълими вазирлиги Маънавий-ахлоқий тарбия бошқармаси бошлиғи |
|
6. |
Ш. Сатторов |
— |
Республика таълим маркази директори |
|
7. |
Л. Гайнутдинова |
— |
Ўқувчиларни касб-ҳунарга йўналтириш ва психологик-педагогик республика ташхис маркази директори |
|
8. |
Ҳ. Тўйчиева |
— |
Халқаро ислом академияси ижтимоий-гуманитар фанлар кафедраси мудири |
|
9. |
О. Эрназаров |
— |
Халқаро ислом академияси илмий тадқиқотлар, инновациялар ва илмий-педагогик кадрлар тайёрлаш шуъбаси бошлиғи |
|
10. |
И. Камолов |
— |
Тошкент шаҳридаги Президент мактаби тарих, миллий ғоя, маънавият асослари ва ҳуқуқ фанлари ўқитувчиси |
|
11. |
З. Рашидова |
— |
Тошкент шаҳридаги Президент мактаби она тили ва адабиёти фани ўқитувчиси |
|
12. |
Ш. Тошмирзаева |
— |
Халқ таълими вазирлиги тасарруфидаги Филология фанларига ихтисослаштирилган давлат умумтаълим мактаби ўқитувчиси |
|
13. |
Б. Хасанова |
— |
Тошкент шаҳар Яккасарой тумани 48-сонли умумтаълим мактаби ўқитувчиси |
|
14. |
З. Жабборова |
— |
Республика таълим маркази методисти, гуруҳ котиби |
(1-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 8 майдаги 193-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 08.05.2023 й., 09/23/193/0260-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 6 июндаги 422-сон қарорига
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУмумий ўрта таълим муассасалари ўқувчилари учун «Тарбия» фанидан дарсликлар ва ўқув-методик мажмуаларни яратиш бўйича тузувчилар гуруҳи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТАРКИБИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
Д. Кенжаев |
— |
халқ таълими вазири ўринбосари, гуруҳ раҳбари | |
|
2. |
М. Қуронов |
— |
Республика Маънавият ва маърифат маркази раҳбарининг биринчи ўринбосари, гуруҳ раҳбари ўринбосари |
|
3. |
О. Махмудов |
— |
Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги матбуот котиби |
|
4. |
З. Исломов |
— |
Халқаро ислом академияси профессори |
|
5. |
Д. Раҳимжонов |
— |
Халқаро ислом академияси катта ўқитувчиси |
|
6. |
Д. Рўзиева |
— |
Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика университети профессори |
|
7. |
З. Замонов |
— |
Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университети кичик илмий ходими |
|
8. |
Ш. Сатторов |
— |
Республика таълим маркази директори |
|
9. |
Н. Исматова |
— |
Халқаро ислом академияси ҳузуридаги «Зиё-зукко таълим маскани»директори |
|
10. |
С. Мадалиева |
— |
Халқаро ислом академияси ҳузуридаги «Зиё-зукко таълим маскани» психологи |
|
11. |
С. Зокирова |
— |
Халқаро ислом академияси ҳузуридаги «Зиё-зукко таълим маскани» ўқитувчиси |
|
12. |
С. Шермухамедова |
— |
Тошкент шаҳар халқ таълими ходимларини қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш маркази катта ўқитувчиси |
|
13. |
С. Аккулова |
— |
Тошкент шаҳар халқ таълими ходимларини қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш маркази катта ўқитувчиси |
|
14. |
Ю. Рысюкова |
— |
«O'qituvchi» давлат унитар корхонаси илмий-методик нашриёт маркази директорининг инновация ва ривожлантириш бўйича ўринбосари |
|
15. |
С. Хафизов |
— |
«O'qituvchi» давлат унитар корхонаси илмий-методик нашриёт маркази бўлим бошлиғи |
|
16. |
К. Жалилов |
— |
«O'qituvchi» давлат унитар корхонаси илмий-методик нашриёт маркази бўлим бошлиғи |
|
17. |
О. Усманова |
— |
«O'qituvchi» давлат унитар корхонаси илмий-методик нашриёт маркази етакчи мутахассиси |
|
18. |
Н. Холмуҳамедова |
— |
Тошкент шаҳар Мирзо Улуғбек тумани 49-сонли умумтаълим мактаби ўқитувчиси |
|
19. |
Л. Мўминова |
— |
Тошкент шаҳар Олмазор тумани 29-сонли умумтаълим мактаби ўқитувчиси |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 6 июндаги 422-сон қарорига
3-ИЛОВА
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУмумий ўрта таълим муассасалари ўқувчилари учун «Тарбия» фани
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКОНЦЕПЦИЯСИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Бугунги глобаллашув жараёнлари, фан-техника тараққиёти, инновацион жамиятга бўлган эҳтиёж ёшлар учун кўплаб имкониятлар яратмоқда. Улар олдига тезкор қарорлар қабул қилиш, инновацион тафаккурни шакллантириш, интеллектуал салоҳиятни ошириш билан бирга миллий ва умуминсоний қадриятларга содиқ бўлишдек ҳаётий талабларни қўймоқда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШу боис, Ўзбекистон Республикасида «Тарбия» фани концепцияси мазкур фанни давлатнинг таълим-тарбия соҳасидаги сиёсатини амалга оширишда мавжуд бўлган долзарб муаммоларни ҳал этишга йўналтирилади. Концепция ёш авлод тарбиясидаги ишларни янги босқичга олиб чиқишга қаратилган устувор вазифалар, асосий мақсад ва йўналишларни белгилаб беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШунингдек, Концепцияда белгиланган йўналишлар мамлакат ёшларини маънан ва жисмонан баркамол қилиб тарбиялаш, иқтидори ва салоҳиятини рўёбга чиқариш, уларни давлат ва жамиятнинг ривожига кенг жалб этиш, ташаббусларини етарли даражада қўллаб-қувватлаш мақсадида ҳуқуқий асослар, иқтисодий имкониятлар ва ташкилий механизмларни янада кенгайтиришга хизмат қилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Мазкур Концепция Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси, Ўзбекистон Республикасининг «Таълим тўғрисида»ги, «Ёшларга оид давлат сиёсати тўғрисида»ги қонунлари, халқаро ҳуқуқнинг умумэътироф этилган ҳужжатлари, хусусан «Бола ҳуқуқлари тўғрисида»ги, «Бола ҳуқуқларининг кафолатлари тўғрисида»ги конвенциялар, Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг «Ёшлар-2030» стратегияси ҳамда Ўзбекистон Республикасининг таълим тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларига асосланади.
(2-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 4 апрелдаги 153-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Концепцияда белгиланган вазифалар Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегияси талаблари, Узлуксиз маънавий тарбия концепцияси, миллий ва жаҳондаги илғор тажрибалар, мамлакатимиздаги ижтимоий-сиёсий ўзгаришлар билан уйғун равишда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Концепция умумий ўрта таълим тизимида ўқувчиларнинг ёшига мос маънавий ривожланишини таъминлаш ва фаол фуқаролик компетенцияларини шакллантириш мақсадида умумий ўрта таълим мактабларида ўқитилаётган «Миллий истиқлол ғояси: асосий тушунча ва тамойиллар» туркумига кирувчи фанлар «Одобнома», «Ватан туйғуси», «Миллий истиқлол ғояси ва маънавият асослари», «Маънавият асослари», «Дунё динлари тарихи» фанларини бирлаштирган ягона Тарбия фанининг асосий йўналишларини белгилаб беради. Шу мақсадда, Хитой Халқ Республикаси, Сингапур, Япония, Корея Республикаси, Австралия, Германия, Буюк Британия, Франция ва Россия Федерацияси каби давлатларнинг тажрибалари ўрганилди, амалдаги фанларнинг ўқув дастурлари ҳар томонлама қиёсий таҳлил қилинди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Концепция асосида яратилган дастур амалдаги Соғлом авлод асослари, Саломатлик, Йўл ҳаракати қоидалари, Ҳаёт хавфсизлиги асослари, Саломатлик дарслари, Ҳуқуқий тарбия, Экологик тарбия, Медиа маданияти, Иқтисод ва солиқ сабоқлари каби бир қанча факультатив ўқув курслари дастурларини бирлаштиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Концепция умумий ўрта таълимнинг давлат таълим стандартларида белгиланган талабларнинг (кейинги ўринларда — Малака талаблари) негизи ҳисобланади. Концепция «Тарбия» фанини ўрганиш босқичлари, ўқув фани бўйича таълим мазмуни ва малака талабларининг тузилишини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Концепциянинг долзарблиги ва зарурати
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Бугунги кунда ривожланган давлатларда ёшлар билан ишлашнинг янгича моделларини яратишда инновацион механизм ва технологияларни қўллашга доир кўплаб амалий ишлар қилинмоқда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Шиддат билан ўзгараётган дунёда ўқувчи-ёшларни муваффақиятли ижтимоий ҳаётга тайёрлашда масъулият, мажбурият, ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданият, теран дунёқараш, соғлом эътиқодлилик, маърифатлилик, диний ва миллий бағрикенглик, маънавий, фуқаровий, маданиятлараро, ижтимоий каби фазилатларни шакллантириш кун тартибидаги асосий масалаларга айланиб бормоқда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishШу боис ёшлар тарбиясига бевосита таъсир кўрсатадиган «Миллий истиқлол ғояси: асосий тушунча ва тамойиллар» туркумига кирувчи фанларни ўқитиш таълим жараёнига янгича ёндашувни тақозо этмоқда. Жумладан, ёшлар тарбиясида дунёда юз бераётган мураккаб геосиёсий ва мафкуравий жараёнларга тўғри баҳо бера олиш, ижтимоий муаммоларни ҳал этишда тўғри қарор қабул қилиш, ҳаётда ўз ўрнини топиш билан боғлиқ бўлган аниқ мақсадларни шакллантира олишга ўргатиш, бунинг натижаси ўлароқ, оила-жамият ўртасидаги муносабатларнинг узилиб қолишининг олдини олиш, лоқайдлик, ҳуқуқбузарлик, «оммавий маданият»нинг турли кўринишларидан сақлаш имкони яратилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу, ўз ўрнида, Ўзбекистон Республикасини сиёсий, ижтимоий-иқтисодий ва маданий-маънавий ривожлантиришнинг муҳим омили бўлган ёшлар тарбияси шахсан Ўзбекистон Республикаси Президентининг ташаббускорлигида давлат сиёсати даражасига кўтарилганини инобатга олиб, ушбу йўналишдаги принципиал ёндашувларни такомиллаштириш, стратегик мақсад ва вазифаларнинг концептуал асосларини ишлаб чиқиш заруратини талаб қилди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Концепцияни жорий этишнинг асос ва принциплари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Концепцияда белгиланган вазифалар ижросини таъминлашдаги асосий принциплар қуйидагилар ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмиллий ва умуминсоний қадриятларнинг устуворлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishонгли ватанпарварлик руҳини ривожлантириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсоҳадаги замонавий илмий-тадқиқотларга асосланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishочиқлик ва шаффофлик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтарбия соҳасига оид ташаббусларни қўллаб-қувватлаш ва рағбатлантириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтарбия соҳасига доир сиёсатни амалга оширишда иштирок этувчи давлат органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари, хусусий сектор фаолиятининг мувофиқлиги ва мутаносиблиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Ҳуқуқий асослари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКонцепцияни амалга ошириш орқали шахс тарбиясида миллий норматив-ҳуқуқий базани мамлакатда амалга оширилаётган ислоҳотларга мувофиқ шакллантириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishвазирликлар ва идоралар, муассасалар, давлат ҳамда нодавлат корхона ва ташкилотлари, фуқаролик жамияти институтлари, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси фуқаролари «Тарбия» фани концепциясининг амалга ошириш тизимини ташкил этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Ташкилий-бошқарув асослари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКонцепцияни амалга оширишнинг комплекс чора-тадбирлар режаси ҳамда тегишли вазирлик ва идораларнинг қўшма қарорларни ишлаб чиқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishилғор педагогик тажрибаларни аниқлаш, ўрганиш ва уларни оммалаштириш, рағбатлантиришни ташкил этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Тарбия» фани концепциясининг самарадорлигини мониторинг қилиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Илмий-методик асослари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшахснинг ижтимоийлашуви ва тарбиясига оид илмий-тадқиқот изланишларини амалга оширилишини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Тарбия» фани малака талаблари, ўқув дастурлари ва ўқув режаларини шакллантириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Тарбия» фани дарсликларини яратишда самарали тарбия технологияларини жорий этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Тарбия» фани ўқув-методик мажмуасини яратиш ва амалиётга йўналтириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдавлат таълим стандартлари талаблари асосида ўқувчилар томонидан одоб-ахлоқ, билим, кўникма ва малака ҳамда компетенцияларнинг тўлиқ ўзлаштирилишига эришиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқувчиларда мустақил ва эркин фикрлашни ҳамда уларнинг ижодий қобилиятларини ривожлантириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқувчиларда илмий дунёқараш ва глобал тафаккур юритиш компетентлигини шакллантириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishумумтаълим фанларини ўқитишнинг принципиал янги методологияси асосида таълим-тарбиянинг узвийлиги ва узлуксизлигини таъминлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Фаннинг таркиби, мазмуни, ўқув-методик таъминоти:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishумумий ўрта таълим мактабларида Тарбия фанини ўқитиш талаблари қуйидаги босқичларда ишлаб чиқилиши зарур:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбошланғич синф (А2), тўққизинчи синф (А2+), ўн биринчи синф (В1) битирувчисига қўйиладиган минимал малака талаблари, компетенциялар, баҳолаш тартиби ва ўқув дастурлари. Ҳар бир босқич маънавий-ахлоқий, тафаккур, ҳуқуқий, фуқаровий, иқтисодий, жисмоний, экологик, эстетик тарбия турларини ўз ичига олиши лозим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳар бир босқичда ўқувчиларни миллий ва умуминсоний қадриятларни ҳурмат қилиш руҳида тарбиялаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқувчилар тарбиясида оиланинг мактаб билан ўзаро самарали ҳамкорлигини мустаҳкамлаш, ота-оналарга, бошқа миллат ва маданият вакилларига бўлган ҳурматни умуминсоний тамойилдан келиб чиқиб шакллантиришни қўллаб-қувватлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбола ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва уларнинг қонуний манфаатларини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishузлуксиз таълим тизимига «Миллий тикланишдан — миллий юксалиш сари» тамойилига асосланган миллий қадриятларни сингдириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқувчиларни ҳар томонлама, жисмоний, руҳий, маънавий-ахлоқий ривожлантириш орқали ижтимоий ҳаётга мослаштириш ва турли мураккаб вазиятларда тўғри қарор қабул қилишга ўргатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishболада фаол фуқаролик позицияларини шакллантириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдунё динларининг кўп асрлар давомида авлоддан авлодга ўтиб келаётган маънавий қадрият эканини тушунтириш билан бир қаторда, ҳеч бир дунё динида зўравонлик, терроризм ва экстремизм ғоялари тарғиб этилмаслигини тушунтириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшахс фаолиятида ижтимоий-маърифий институтлар билан ҳамкорликни кучайтириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмаънавий-ахлоқий жиҳатдан муаммоси бор ёки тарбиясида бўшлиқлар мавжуд бўлган ёки нотинч оила фарзандлари, жиноятчиликка мойил бўлган ёки профилактик рўйхатда турадиган ёшлар билан индивидуал тарзда ишлаш тизимини такомиллаштириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Ўқув-методик мажмуага қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Ўқув-методик мажмуанинг янги авлодини ишлаб чиқиш принциплари ҳамда уларнинг мазмуни ва сифатига қўйиладиган талаблар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқувчиларда таянч компетенцияларни шакллантириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Миллий тикланишдан — миллий юксалиш сари» принципи мазмун ва моҳиятини ўқувчиларнинг онгу тафаккурига сингдириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқувчиларни муваффақиятли ижтимоий ҳаётга тайёрлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфаол фуқаролик позицияларини мустаҳкамлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмасъулият, мажбурият, ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданият, теран дунёқараш, соғлом эътиқодлилик, теран маърифатлилик, бағрикенглик каби фазилатларни шакллантириш вазифаларини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТарбия фани ўқувчиларда фаол фуқаролик позициясини шакллантириш, уларнинг ҳар томонлама ижтимоийлашувига кўмаклашиш, самарали ҳамкорлик қилиш, вақтини мазмунли ташкил этиш, миллий, маънавий ва умуминсоний қадриятларни ҳурмат қилиш, ўзларининг интеллектуал ва ижодий салоҳиятини рўёбга чиқаришга хизмат қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Шу билан бирга, ёшлар ўртасида учраётган салбий ҳолатларнинг асл сабабларини аниқлаш ва олдини олиш, ҳуқуқбузарлик ва жиноятчиликни кескин камайтиришга қаратилган қуйидаги профилактик ишлар натижадорлигини оширишга замин яратади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқувчиларда миллий ғурур ва ифтихор, моддий ва маънавий меросни асраб-авайлашга қаратилган инсонпарварлик туйғусини таркиб топтириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishдавлат таълим стандартлари талаблари асосида ўқувчилар томонидан билим ва ҳаётий кўникмаларнинг тўлиқ ўзлаштирилишига эришиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқувчиларда мустақил ва эркин фикрлашни ҳамда уларнинг ижодий қобилиятларини ривожлантириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishянги авлод ўқув-методик мажмуаларини яратиш ва амалиётга жорий этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishумумтаълим фанларининг ўқитиш методологиясини такомиллаштириш асосида таълим-тарбия самарадорлигини ошириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Ўқув-методик мажмуани ишлаб чиқиш принциплари:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур фан бўйича ўқувчиларга сифатли билим бериш, уларни тўғри тарбия йўлига йўналтириш, зарур билим ва ҳаётий кўникмаларга эга бўлишларига, мустақил ҳаётга мослашишларига кўмак кўрсатиш, турли вазиятларда ҳуқуқий, маънавий мезонларга асосланган ҳолда қарор қабул қилиш кўникмаларини шакллантиришга қаратилган эстетик жиҳатдан замонавий безатилган, қизиқарли ва психологик-педагогик материалларга бой қуйидаги ўқув-методик мажмуалар комплексини талаб қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқув-методик мажмуа таълим соҳасидаги давлат сиёсатининг асосий принциплари асосида яратилганлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқувчиларнинг ақлий ва жисмоний имкониятлари, ёши, психофизиологик хусусиятлари, билим даражаси, қизиқишлари, лаёқатлари ҳисобга олинганлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқувчиларда ватанпарварлик ва миллий ифтихор туйғусини шакллантиришга қаратилганлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishумумий ўрта таълимининг зарур ҳажми берилганлиги, ўқувчиларда мустақил ижодий фикрлаш, ташкилотчилик қобилияти ва амалий тажриба кўникмаларини ривожлантиришга йўналтирилганлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмавзуларнинг мазмунан изчиллиги, илғор педагогик технологиялар, медиа-маҳсулотлардан унумли фойдаланилганлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Дарсликка қўйиладиган дидактик талаблар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқувчилар томонидан ўқув материалларининг тўлиқ ўзлаштирилишини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishматнлар ахборот беришга эмас, балки ўқув фани мазмун-моҳиятининг ўқувчилар томонидан англаш ва ҳаётга татбиқ қилиш мақсадларига хизмат қилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқизиқарли, лўнда ва ҳамма учун қулай ва табақалаштирилган бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishилмий дунёқарашни шакллантириш, ватанпарварлик ва миллатлараро тотувлик талабларига жавоб бериши, аниқ далилларга асосланган материаллардан таркиб топиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаълимнинг кундалик ҳаёт ва амалиёт ўртасидаги боғлиқлигини таъминлашга, олинган билимларни амалиётда қўллай олиш иқтидори шакллантирилишига, бошқа ўқув фанлари билан узвий боғлиқликни таъминлашга йўналтирилган бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishрасмлар кўринишидаги иллюстрациялар: хариталар, чизмалар, схемалар, жадваллар, диаграммалар, фотосуратлар, инфографикалардан иборат медиамаҳсулотлар билан безатилган бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқувчилар психо-физиологик ривожланиш даражасига мос янги тушунчалар, атамалар, қоидалар, таърифлар ва шу каби луғат кўринишида ифодаланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Дарсликка қўйиладиган илмий-методик талаблар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфан-техниканинг сўнгги ютуқларини ўзида акс эттириши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқув фани мавзуларининг мазмунан яхлитлиги таъминланган бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқув фани мавзулари адабий тил қоидаларига қатъий риоя қилган ҳолда оддий, содда, тушунарли ва равон тилда баён қилиниши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмантиқий кетма-кетлик ва изчилликка амал қилиниши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон халқининг менталитетига зид бўлмаган тегишли иллюстрациялар билан бойитилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсавол ва топшириқларнинг аниқ ифодаланган бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқувчиларни фикрлашга, ёзишга, тасвирлашга, чизма чизишга, ҳисоблашга, амалий ишларни бажаришга, тажрибалар ўтказишга ўргатишда педагогик технологиялардан фойдаланиш назарда тутилган бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбир тушунчанинг икки хил атама билан ифодаланишига, саналарни келтиришда ноаниқликка йўл қўйилмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқувчиларни муваффақиятли ижтимоий ҳаётга йўналтиришга оид матн ва расмлар, изоҳли луғат, техник ижодкорлик, мантиқий ва инновацион тафаккурни ўстиришга қаратилган лойиҳалаш ҳамда моделлаштириш топшириқларини қамраб олган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Дарсликка қўйиладиган педагогик-психологик талаблар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкенг жамоатчилик томонидан тан олинган илмий асосланган маълумотлар, ўқувчиларнинг билим даражалари, эслаб қолиш қобилиятлари, тафаккури инобатга олинган ҳолда, воқеа ва ҳодисаларнинг моҳиятини англашга ҳамда амалий қизиқишларини ривожлантиришга, билим олиш ва амалий фаолият билан шуғулланишга бўлган эҳтиёжларини тўлақонли қондиришга йўналтирилган бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқув фани мавзуларининг ўқувчи ёши ва психо-физиологик хусусиятларига мос ҳолда берилиши, маълум бир фактлар, тушунчалар, қоидалар ва фанлараро боғлиқликни ҳисобга олган ҳолда тушунарли баён қилиниши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўқувчиларнинг янгиликларни қабул қилиш қобилиятлари, олдин олган билимларини ўзлаштирганлик даражаси ҳисобга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Дарсликка қўйиладиган эстетик талаблар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбелгиланган талаблар даражасида ёрқин, рангли, чиройли безатилган, замонавий дизайнига мос бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishматнлар ва иллюстрацияларнинг уйғунлиги ва ўқувчилар ёшига мослиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбўлим, боб, мавзулар матнларининг турли шакл ва ранглар билан ажратилиши, уларнинг мутаносиблиги таъминланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Дарсликка қўйиладиган гигиеник талаблар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishматн ва иллюстрациялар санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига мос бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳарфларнинг катталиги ва қоғознинг сифати (оғирлиги, қалинлиги, оқлиги ва шаффофлиги) таълим муассасалари учун матбаа маҳсулотларининг хавфсизлиги тўғрисидаги умумий техник регламенти талабларига мос бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Якунловчи қоида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Концепцияда назарда тутилган мақсад ва вазифаларга эришишнинг молиявий харажатлари Ўзбекистон Республикасининг давлат бюджети, юридик ва жисмоний шахсларнинг ҳомийлик хайриялари ва қонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.
(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 07.07.2020 й., 09/20/422/1033-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 05.04.2022 й., 09/22/153/0266-сон; 08.05.2023 й., 09/23/193/0260-сон)