27.05.2019 йилдаги 434-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори, 27.05.2019 йилдаги 434-сон
Kuchga kirish sanasi
28.05.2019
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасида Экологик таълимни ривожлантириш концепциясини тасдиқлаш тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2017 — 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясида белгиланган вазифаларни сўзсиз амалга ошириш, республика ҳудудларидаги экологик муаммолар ечимига таълим тизимини жорий қилиш билан ҳисса қўшиш, ўсиб келаётган ёш авлоднинг экологик саводхонлигини ошириш, экологик онги ва экологик маданиятини шакллантириш ва ривожлантириш, экологик таълим ва тарбия жараёнини самарали ташкил этиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Қуйидагилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасида Экологик таълимни ривожлантириш концепцияси (кейинги ўринларда Концепция деб аталади) 1-иловага мувофиқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасида Экологик таълимни ривожлантириш концепциясини амалга ошириш бўйича тадбирлар режаси (кейинги ўринларда Тадбирлар режаси деб аталади) 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Қуйидагилар Концепцияни ва Тадбирлар режасини амалга ошириш доирасида устувор йўналишлар этиб белгилансин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«Таълим тўғрисида»ги ва «Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси қонунларига мувофиқ узлуксиз таълим тизимида экологик таълимни ривожлантиришнинг асосий тамойилларини белгилаш, уларни таълим-тарбия жараёнига изчиллик билан босқичма-босқич татбиқ қилиш ва шу асосда экологик таълимнинг самарадорлигини янги босқичга кўтариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таълим дастурларини мавжуд экологик муаммолар ва уларни бартараф этиш вазифаларидан келиб чиқиб такомиллаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таълим олувчиларнинг эътиборини умумбашарий экологик муаммоларга қаратиш орқали уларнинг она табиатнинг қайта тикланмайдиган манбаларини сақлаб қолиш ва улардан оқилона фойдаланиш борасидаги масъулиятини кучайтириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
экологик таълимнинг самарали шакллари ва усулларини ишлаб чиқиш ҳамда жорий этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
экологик таълим сифатини, кадрлар тайёрлаш тизими самарадорлигини ҳамда барқарор ривожланиш кафолатларини ва устуворлигини таъминловчи норматив-ҳуқуқий, моддий-техника ва ахборот базасини яратиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги ваколатли давлат органлари ва таълим соҳасининг ўзаро манфаатли ҳамкорлигини ривожлантириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси, Ҳалқ таълими вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ҳамда Мактабгача таълим вазирлиги Концепция ва Тадбирлар режасининг бажарилиши тўғрисида ҳар чоракда Вазирлар Маҳкамасига ахборот тақдим этилишини таъминласинлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг биринчи ўринбосари — транспорт вазири А.Ж. Раматов, Экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси раиси Б.Т. Қўчқоров, Бош вазир ўринбосари А.А. Абдухакимов, халқ таълими вазири Ш.Х. Шерматов, олий ва ўрта махсус таълим вазири И.У. Мажидов ва мактабгача таълим вазири А.В. Шин зиммасига юклансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2019 йил 27 май,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
434-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 27 майдаги 434-сон қарорига
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасида Экологик таълимни ривожлантириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
КОНЦЕПЦИЯСИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Экологик муаммоларнинг тобора глобал аҳамият касб этиб бораётганлиги инобатга олиниб, сўнгги йилларда муҳим устувор вазифалар билан бир қаторда атроф муҳит муҳофазаси, экологик маданият, экологик таълим-тарбия, экологик маърифат масалаларига алоҳида эътибор берилмоқда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Экологик таълимнинг долзарблиги мамлакатимиз табиати, экотизимлари, атроф муҳитни беқарорлик ва издан чиқишдан асраш, аҳолининг экологик маданиятини ошириш, ушбу ўта жиддий, ҳаётий масалаларга аҳолининг барча қатламлари, айниқса, ёшлар ҳисса қўшиши зарурлиги билан белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бироқ, экологик таълимни амалга ошириш жараёнининг тизимли таҳлили экологик таълимни ташкил этишда бу борадаги ислоҳотларни тўлиқ рўёбга чиқаришга тўсқинлик қилувчи жиддий муаммо ва камчиликлар сақланиб қолаётганлигини кўрсатмоқда. Хусусан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
барча турдаги таълим муассасаларида Ўзбекистон Республикасининг «Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисида»ги Қонуни 4-моддасида назарда тутилган экология ўқувининг мажбурийлигига оид талаблар етарли даражада бажарилмаяпти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
амалдаги давлат таълим стандартлари ва ўқув дастурлари мазмунан экологик билим, кўникма, малака ва компетенциялар билан зарур даражада бойитилмаган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
экологик таълим йўналишида илғор миллий ва хорижий тажрибани ўрганиш, улар асосида таълим олувчиларда экологик маданиятни шакллантиришнинг аниқ параметрлари ишлаб чиқилмаган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таълим тизимининг барча босқичларида амалда бўлган таълим дастурлари бугунги кундаги глобал экологик муаммоларни бартараф этиш, мавжуд экологик хавф-хатар даражасини камайтириш, табиий муҳитни қайта тиклашга қаратилган умуммиллий тадбирлар моҳияти билан мувофиқлаштирилмаган;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мактабгача таълим ташкилотлари ва умумий ўрта таълим мактаблари таълим дастурларининг мавзулари бугунги кун талабларига жавоб бермайди, жумладан, уларда таълим олувчиларда экологик онгни шакллантирувчи экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш, она табиатни асраб-авайлаш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш соҳасига оид мавзулар етарли эмас;
(муқаддиманинг саккизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 20 майдаги 320-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.05.2021 й., 09/21/320/0482-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таълим муассасаларида экологик тарғибот тизими ҳам қониқарсиз аҳволда, бу борада экологик тарғиботни амалга ошириш механизмларини йўлга қўйиш ва ушбу механизмларни муносиб рағбатлантириш тадбирлари етарли даражада амалга оширилмаяпти;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
экологик таълимга оид электрон-методик воситаларни яратиш ва инновациялардан фойдаланиш имкониятини кенгайтириш юзасидан аниқ таклифлар ишлаб чиқилмаган;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таълим ҳамда экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги давлат бошқаруви органлари ўртасида экологик таълим тизимини такомиллаштириш борасидаги амалий ҳамкорлик етарли даражада йўлга қўйилмаган, хусусан, ўтган йиллар давомида экологик таълим тизимини ислоҳ қилиш юзасидан фақат таклифлар билдирилган холос;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
экологик таълим соҳасида ўқитувчиларнинг фаолиятини методик жиҳатдан таъминловчи ўқув материаллари, шу жумладан, экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш соҳасига оид ўқув қўлланмалари, ўқувчи ва талабалар учун зарур дарсликлар етарли эмас;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таълим дастурлари тўлиқ қайта кўриб чиқишга муҳтож, жумладан, улар республикада сўнгги вақтларда экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида амалга оширилган ислоҳотлардан келиб чиқиб тубдан такомиллаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Шу муносабат билан аниқ мақсад ва вазифаларни ҳамда йўналишларни назарда тутувчи Ўзбекистон Республикасида Экологик таълимни ривожлантириш концепциясини (кейинги ўринларда Концепция деб аталади) муваффақиятли амалга ошириш орқали экологик таълим тизимини янада ривожлантириш алоҳида аҳамият касб этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Концепциянинг мақсади ва вазифалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Концепциянинг асосий мақсади ўсиб келаётган ёш авлодда экологик билим, онг ва маданиятни шакллантириш ҳамда ривожлантириш, экологик таълим-тарбия жараёнини самарали ташкил этиш, шунингдек, экология соҳасидаги илм-фанни жаҳоннинг илғор инновацион технологияларини жалб этган ҳолда янада такомиллаштиришдан иборат.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ушбу мақсадга эришиш, уни амалда рўёбга чиқариш учун қуйидаги асосий вазифаларни амалга ошириш талаб этилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«Таълим тўғрисида»ги ва «Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси қонунларига мувофиқ узлуксиз таълим тизимида экологик таълимни ривожлантиришнинг асосий тамойилларини белгилаш, уларни изчиллик билан босқичма-босқич таълим-тарбия жараёнига татбиқ қилиш ва шу асосида экологик таълимнинг самарадорлигини янги босқичга олиб чиқиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
экологик таълим-тарбия беришни, экологик билимларни тарғиб қилишни, ноширлик фаолиятини, кўрик-танловлар ўтказишни, ижтимоий реклама ва шу кабиларни ташкил этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таълим дастурларини мавжуд экологик муаммоларни бартараф этиш ва замон талабларидан келиб чиққан ҳолда такомиллаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таълим олувчиларнинг эътиборини умумбашарий экологик муаммоларга қаратиш орқали уларнинг она табиатнинг қайта тикланмас манбаларини сақлаб қолиш ва улардан оқилона фойдаланиш бўйича масъулиятини кучайтириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
экологик таълимнинг самарали шакллари ва усулларини ишлаб чиқиш ҳамда жорий этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
экологик таълимнинг сифатини, кадрлар тайёрлаш тизими самарадорлигини, барқарор ривожланиши кафолатларини ва устуворлигини таъминловчи норматив-ҳуқуқий, моддий-техника ва ахборот базасини яратиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш бўйича давлат органлари таълим соҳасининг ўзаро манфаатли ҳамкорлигини ривожлантириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Концепцияда белгиланган вазифаларни узлуксиз таълим тизимида амалга ошириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Ўзбекистон Республикасида экологик таълим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
давлат таълим стандартларига мувофиқ таълим дастурларини амалга оширувчи давлат ва нодавлат таълим муассасалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таълим соҳасида илмий-тадқиқот ишларини амалга оширувчи илмий-педагогик муассасалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таълим соҳасидаги давлат бошқаруви органлари, шунингдек, уларга қарашли ташкилотлар орқали жорий этилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ўзбекистон Республикасининг узлуксиз таълим тизимида экологик таълим қуйидаги таълим турларига мувофиқ амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мактабгача таълим ва тарбия;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
умумий ўрта ва ўрта махсус таълим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
профессионал таълим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
олий таълим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
олий таълимдан кейинги таълим;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
кадрларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш;
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қўшимча таълим.
(4-банднинг саккизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 10 декабрдаги 776-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 11.12.2025 й., 09/25/776/1149-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-боб. Мактабгача таълим тизимида экологик таълимни такомиллаштириш
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Мактабгача таълим ташкилотларида биринчи навбатда ушбу таълим тури учун белгиланган «Болажон» таянч дастури қайта кўриб чиқилади, дастурда болаларда она табиатни асраб-авайлаш борасидаги илк тасаввурларни уйғотишга ҳамда уни асраб-авайлаш, экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш тўғрисидаги мавзуларни кўпайтиришга эътибор қаратилади.
(5-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 20 майдаги 320-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.05.2021 й., 09/21/320/0482-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Мактабгача таълим ташкилотларида амалда бўлган таянч дастурда белгиланган экологик таълимга оид мавзулар ва амалий машғулотларни тўлақонли ташкил этиш мақсадида «Эколог болажон» дастури ишлаб чиқилади ва амалиётга жорий этилади.
(6-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 20 майдаги 320-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.05.2021 й., 09/21/320/0482-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Таълим дастурлари ўрта, катта ва мактабгача тайёрлов гуруҳлари учун жонсиз табиат (ўсимликлар дунёси), жонли табиат (ҳайвонот дунёси) ҳамда сайрда бўлиб ўтадиган жонсиз ва жонли табиат тушунчаларини уйғотишга йўналтирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, мавзуларни қайта белгилашда ер юзида, шу жумладан, юртимизда йўқолиб бораётган ва камёб турдаги ўсимлик ва ҳайвонот дунёси ҳамда уларни асраб-авайлаш масаласига алоҳида урғу берилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Мактабгача таълим ташкилотлари таълим дастурларини атроф муҳитни муҳофаза қилиш ва атрофимиздаги оламни тоза сақлаш, шу жумладан, маиший чиқиндилардан тозалаш каби тушунчалар билан бойитиб борилади.
(8-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 20 майдаги 320-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.05.2021 й., 09/21/320/0482-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Ҳар бир мактабгача таълим ташкилоти экологик бурчаклар ташкил этиш ҳамда уларни зарур материаллар билан таъминлашни асосий вазифаларидан бири сифатида белгилаб олади.
(9-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 20 майдаги 320-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.05.2021 й., 09/21/320/0482-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Мактабгача таълим тизимида тарбияланувчиларнинг экологик онги уларнинг кўзига яққол ташланадиган атроф табиий муҳит (ер, сув, ўсимлик ва ҳайвонот дунёси) билан «Она табиат» мавзусида очиқ ҳавода таништирув соатлари ўтказиш, расмлар чиздириш, атроф олам ҳақидаги шеърларни ёд олдириш, машқларни бажартириш ва турли мавзудаги ўйинларни ташкил этиш орқали шакллантирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Мактабгача таълим ташкилотларида 21 март — Наврўз байрами, 1 апрель — Халқаро қушлар куни, 15 апрель — экологик билимлар куни, 22 апрель — Халқаро Ер куни, 5 июнь — Бутунжаҳон атроф табиий муҳитни муҳофаза қилиш куни каби экологик саналарга бағишлаб маърифий тадбирлар ўтказилади.
(11-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 20 майдаги 320-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.05.2021 й., 09/21/320/0482-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Шунингдек, муҳим экологик саналарга бағишланган машғулотларни ўтказиш учун мактабгача таълим ташкилотларининг педагоглари учун махсус методик қўлланмалар ишлаб чиқилади.
(11-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 20 майдаги 320-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.05.2021 й., 09/21/320/0482-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Мактабгача таълим вазирлиги томонидан экологик саналар бўйича турли ёшдаги гуруҳлар учун «Эколог болажон» дастури асосида тизимли машғулотлар режаси ва дастурлар ишлаб чиқилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Мактабгача таълим ташкилотларида «Экологик йўлакчалар» ташкил этилади, Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига киритилган ўсимлик ва ҳайвонлар ҳақидаги дастлабки тушунчалар тарбияланувчининг онгига сингдирилади, муҳофаза қилинадиган ўсимлик ва ҳайвонлар расмларини чизиш орқали тарбияланувчиларда дастлабки экологик билимлар шакллантирилади.
(12-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 20 майдаги 320-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.05.2021 й., 09/21/320/0482-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Мактабгача таълим ташкилотлари учун талаблар асосида тарбияланувчиларни атроф муҳит, табиат билан таништириш масалаларини қамраб олган «Болажон» таянч дастурида белгиланган вазифалар Ўзбекистон Республикаси Мактабгача таълим вазирлиги орқали амалиётга жорий этилади.
(13-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 20 майдаги 320-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.05.2021 й., 09/21/320/0482-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Тарбияланувчилар учун она табиатни асраб-авайлаш ва уларда табиатга нисбатан меҳр-муҳаббат туйғуларини кучайтириш мавзусида турли театрлаштирилган томошалар ва саҳна кўринишлари ташкил этилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда йилнинг ҳар чорагида камида бир марта республиканинг ҳудудларида жойлашган маданият муассасалари (театр ва бошқа томошагоҳлар) томонидан мактабгача таълим ташкилотларида она табиатни асраб-авайлаш мавзусидаги томошалар намойиш қилинади.
(14-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 20 майдаги 320-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.05.2021 й., 09/21/320/0482-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Тарбияланувчиларда она табиатга нисбатан меҳр ҳиссини уйғотиш, уларнинг экологик тарбиясини янада кучайтириш мақсадида оммавий ахборот воситаларининг роли янада кучайтирилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда марказий телеканалларда болалар учун махсус экологик кўрсатувлар ташкил этилади, экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида мактабгача таълим ташкилотлари тарбияланувчилари учун махсус мўлжалланган даврий нашрларнинг чоп этилиши қўшимча равишда рағбатлантирилади.
(15-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 20 майдаги 320-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.05.2021 й., 09/21/320/0482-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-боб. Умумий ўрта таълим тизимида экологик таълимни такомиллаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Умумий ўрта таълимнинг давлат таълим стандарти ва ўқув дастурлари ўқувчиларда экологик маданиятни шакллантириш параметрларидан келиб чиққан ҳолда қайтадан таҳлил қилинади ва қўшимча индикаторлар белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Умумий ўрта таълимнинг давлат таълим стандарти ва ўқув дастурлари мазмуни қуйидаги малакалар билан бойитилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўқувчиларда экологик маданиятни шакллантиришга хизмат қилувчи билим, кўникма ва малакаларни таълим мазмунига кенг сингдириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўқув фанлари доирасидаги экологик билимларни амалиётга жорий этиш, уларни амалиётда қўллай олиш имконини берувчи амалий топшириқлар билан бойитиш (назария ёки муҳокамадан амалиётга ўтиш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
математика, иқтисодий билим асослари фанлари мазмунини тежамкорликка оид аниқ иқтисодий-экологик масалалар билан бойитиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўқувчини ўзини ўзи ва ўзгалар фаолияти натижаларини олдиндан кўра олиш ва баҳолашга ўргатиш мақсадида география, математика, биология, иқтисодий билим асослари фанлари мазмунига экологик баҳолашга оид билим, кўникма ва малакаларни ўқувчиларнинг ёшига мос тарзда қуйи синфлардан (VII — IX синфлар) бошлаб киритиб бориш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Умумий ўрта таълим тизимида экологик билимлар ўқувчиларнинг ёши, жисмоний имкониятлари ва психологик хусусиятларини инобатга олган ҳолда синфлар даражасида фарқланиши асосида ташкил этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда билим бериш «оддийдан мураккабга», «узвийлик ва узлуксизлик» каби педагогик тамойилларга таянган ҳолда назарий ва амалий билимлар уйғунлигига, ўқувчиларда экологик маданият ҳамда тарбиянинг босқичма-босқич шаклланишини таъминлайдиган мақсадли тизимга айланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Умумий ўрта таълим тизимида экологиянинг назарий асосларига оид билимлар ва экологик маданиятни шакллантиришга қаратилган билим, кўникма ва малакалар мавжуд ўқув фанлари мазмунида узвийлик асосида берилади ва бир бутун комплекс тарзда ифодаланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда умумий ўрта таълим тизимини тамомлаган шахс минимал даражада экологик тушунчалар, хулқ-атвор қоидалари (экологик маданият) тўғрисида билимга эга бўлади, экологик билимлар фанлар мазмунига мажбурловчи чора сифатида эмас, фан мазмунидан келиб чиққан ҳолда сингдирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Умумий ўрта таълим тизимида экологик таълим қуйидаги босқичларда олиб борилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бошланғич таълим (I — IV синфлар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
умумий ўрта таълим (V — XI синфлар).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бошланғич таълимда экологик таълим олиш учун зарур бўлган саводхонлик, билим ва кўникма асосларини шакллантиришга эътибор қаратилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Бошланғич синфларда ўқувчилар ўқув фанлари доирасида қўшимча равишда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
сувни тежаш ва асраш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
атмосфера ҳавосининг аҳамияти ва уни муҳофаза қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ер ресурслари ва ер ости бойликларидан оқилона фойдаланиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўсимлик ва ҳайвонот дунёсини муҳофаза қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
чиқиндиларни йиғиш ва жойлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистоннинг гўзал ва такрорланмас табиатини асраш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўзи яшайдиган қишлоқ (шаҳар) табиатини асрашда фаол иштирок этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистондаги қўриқхоналар ва табиат боғлари тўғрисида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Орол денгизи фожиаси тўғрисида умумий билим ва кўникмаларга эга бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Умумий ўрта таълим ўқув фанлари таркибига қўшимча равишда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а) мусиқага оид фанларга она табиат ўқувчининг ота-онасидек азизлиги мавзусидаги қўшиқларни ёддан билиш ҳамда куйлай олиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
б) тасвирий санъатга оид фанларга:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
табиат манзараларини кузатиш ва тасвирлай олиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг Қизил китобидан энг ноёб ва камёб бўлган ўсимлик ва ҳайвонот турларини ўзи танлаб чиза олиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
табиатга зарар етказишнинг, шу жумладан, чиқиндилар белгиланмаган жойларга ташланишнинг салбий оқибатларини тушуна олиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
инсон ва табиат ўртасидаги меҳр-муҳаббатни кучайтириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
глобал экологик муаммоларга оид манзараларни тасвирлай билиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
в) давлат ва ҳуқуқ асослари фанларига:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилишга оид қоидалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг «Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисида»ги Қонуни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
г) иқтисодий билим асосларига оид фанларга:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тадбиркорлик фаолиятини амалга оширишда экологик талабларга риоя этиш зарурлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
атроф муҳитни ифлослантирганлик учун алоҳида тўлов тизимлари мавжудлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
д) кимё асосларига оид фанларга:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
атмосфера ва озон қатламини емирувчи моддалар ва уларнинг ҳусусиятлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
маиший ва саноат чиқиндиларини жойлаштиришда чиқиндилар таркибидаги моддаларнинг табиатга салбий таъсири;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ж) биология асосларига оид фанларга:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг Қизил китобига киритилган ноёб ва камёб ўсимлик ва ҳайвонот турлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистондаги қўриқхоналар ва табиат боғларидаги ранг-баранг ҳайвонот олами ва ўсимлик дунёси турлари, уларнинг тарқалиш ҳудудлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўрмонлар, уларнинг аҳамияти ва ўрмонларни табиий ҳолда сақлаб қолиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
з) географияга оид фанларга муҳофаза қилинадиган табиий ҳудудларнинг тавсифи тўғрисидаги мавзулар, зарур билимлар ва маълумотлар киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Умумий ўрта таълим учун мўлжалланган дарслик ва ўқув қўлланмалари тегишли мавзуларга экологик маданиятга оид билимларни чуқур сингдириш орқали такомиллаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мутахассислар томонидан умумтаълим мактаблари учун ўқувчилар ёшига мос равишда атроф муҳитни муҳофаза қилиш, ичимлик сув ва бошқа табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш каби долзарб муаммолар юзасидан ўқув-кўргазмали материаллар, видеороликлар ва дидактик материаллар ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Умумтаълим мактабларида ўқитилаётган фан дастурлари мазмунига мос равишда экологик таълим мавзулари киритилади. Бу борада I синфдан XI синфгача ўқитиладиган фанлар мазмунига «Уй ҳайвонлари ва паррандалари», «Ёввойи ҳайвонлар», «Қўриқхоналар, ҳудудларнинг ўсимлик ва ҳайвонот дунёси», «Ўзбекистон Республикасининг Қизил китоби, «Зараркунандаларга қарши курашиш ва уларни йўқотиш», «Соғлом турмуш тарзи меъёрларига риоя қилиш», «Экология ва ҳаёт», «Атмосфера ҳавоси ва сувларни муҳофаза қилиш», «Табиат ва унинг бойликларини асраш», «Биологик хилма-хилликни сақлаш ва уни кўпайтириш», «Атроф муҳит чиқиндилар билан ифлосланишининг олдини олиш» каби мавзулар киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Умумий ўрта таълим муассасаларида ташкил этиладиган экология тўгараклари ўқув дастурларига янги, самарали ва таъсирчан машғулот ва тадбирлар киритилади. Машғулотлар тўгарак қатнашчиларининг ёши, жисмоний имкониятлари ва психологик хусусиятларини инобатга олган ҳолда жорий этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тўгараклар фаолияти кенгайтириб борилади ҳамда уларга тажрибали педагог ва мураббийлар жалб қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Экологик тарғиботни кенг йўлга қўйиш механизмини такомиллаштириш ва рағбатлантириш мақсадида умумий ўрта таълим мактабларида турли хил кўрик-танловлар ташкил қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Умумий ўрта таълим тизимида республика миқёсида босқичма-босқич ўтказиладиган «Энг яхши экологик тоза мактаб», «Энг яхши эколог ўқувчи» каби кўрик танловларни ўтказишга алоҳида эътибор қаратилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кўрик танловларни ташкил қилиш ва ўтказишда умумий ўрта таълим муассасаси жамоасининг экологик ҳуқуқ ва мажбуриятлари, муассасада ўтказиладиган экологик тадбирлар сони, уни ўтказиш вақти ва тартибини белгилашга алоҳида эътибор қаратилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-боб. Ўрта махсус, профессионал таълим тизимида экологик таълимни такомиллаштириш
(5-бобнинг номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 3 июндаги 345-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.06.2021 й., 09/21/345/0522-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Ўрта махсус, профессионал таълим тизимида таълим муассасаларининг йўналишини инобатга олган ҳолда ўқувчиларга экологик билимлар берилади.
(26-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 3 июндаги 345-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.06.2021 й., 09/21/345/0522-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўрта махсус, касб-ҳунар таълим муассасаларида умумэкологик таълим талаблари билан бир қаторда атроф муҳитни муҳофаза қилишнинг кундалик қоидалари ва маҳаллий миқёсда барқарор ривожланишнинг экологик хусусиятлари очиб берилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Ўрта махсус, профессионал таълим йўналишларига мос равишда экологик таълим мавзулари тегишли фанлар таркибида берилади.
(27-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 3 июндаги 345-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.06.2021 й., 09/21/345/0522-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бу борада муайян умумкасбий ва махсус фанлар таркибига «Асосий экологик омиллар ва экологик тизимлар тўғрисида тушунча», «Табиатда биологик, геологик босқичлвр, турли экологик муаммоларнинг келиб чиқиши сабаблари», «Табиатни муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш», «Экология соҳасида инновацион ғоялар ва технологиялардан фойдаланиш» каби мавзулар киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Экологик таълимни ривожлантиришда замонавий ахборот-коммуникация технологияларидан кенг фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Тегишли вазирликлар ва идоралар васийлигида академик лецейлар ва касб-ҳунар коллежлари ўқувчилари ўртасида «Экология билимдони» мусобақаси ва йўналишларга мос равишда танловлар ва бошқа тадбирлар (семинарлар, эко-экспедициялар, «давра суҳбатлари» ва ижодий учрашувлар) ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-боб. Олий таълим тизимида экологик таълимни такомиллаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Олий таълимнинг 5630100 — «Экология ва атроф муҳит муҳофазаси» бакалавриат таълим йўналиши ўқув режаси ва фан дастурлари экология соҳасида амалга оширилаётган ислоҳотлар ҳамда замонавий педогогик технологиялардан келиб чиқиб такомиллаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Вазирликлар ва идораларнинг талаб ва таклифлари, кадрларга бўлган эҳтиёж ва таҳлиллар асосида экологик вазиятнинг мавжуд ҳолатидан келиб чиқиб олий таълим тизимида «Олий таълим йўналишлари ва мутахассисликлари классификатори»га янги йўналишлар ва мутахассисликларни киритиш бўйича таклифлар ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Олий таълим тизимининг бакалавриат ва магистратура босқичлари экологик йўналишларида экология ва атроф муҳит муҳофазаси бўйича тегишли ўқув фанлари мазмуни кучайтирилади ва қўшимча мавзулар билан бойитилади. Талабаларга фан дастурларида белгиланган ҳажмда тегишли билимлар берилади ҳамда уларда зарур малака ва кўникмалар шакллантирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Ноэкологик йўналишларда тегишли ўқув фанларига экология ва атроф муҳит муҳофазасига оид мавзулар киритилади ҳамда илм-фанда эришилган ютуқлар, экология ва атроф муҳит муҳофазасига оид янги технология ва тадқиқотлар асосида мунтазам янгиланиб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Экология ва атроф муҳит муҳофазаси таълим соҳаси бўйича магистрлик диссертациялари тайёрланади, замонавий ва долзарб илмий-амалий масалаларга бағишланган мавзулар бўйича илмий-тадқиқотлар ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ноэкологик таълим соҳалари бўйича магистрлик диссертациялари тайёрланишида тегишли мутахассисликларга хос бўлган экология ва атроф муҳит муҳофазасига оид масалалар диссертация ишининг асосий мавзу ва йўналишларига мантиқий жавоб берадиган тарзда ёритиб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Олий таълим муассасаларининг амалиёт дарслари бевосита йирик саноат корхоналари, илмий-тадқиқот муассасалари, сув хўжалиги ташкилотлари, қўриқхоналар, экологик инқироз кузатилаётган ҳудудлар ва экология соҳасидаги бошқа корхоналарда олиб борилиши йўлга қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Экология соҳасидаги мавжуд Интернет веб-сайтларига талабаларни қизиқтирувчи материаллар киритиб борилади, шунингдек, турли танловлар («Энг қизиқарли мақола муаллифи», «Энг долзарб материал муаллифи» ва бошқалар) ташкил этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Олий таълим муассасаларининг даврий нашрларида, шунингдек, газета ва илмий журналларда экология ва атроф муҳит муҳофазасига бағишланган рукнлар очилади ва унда профессор-ўқитувчилар, магистрантлар ва талабаларнинг ушбу масалаларга бағишланган илмий мақолалари чоп этиб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Олий таълим муассасалари, талабалар турар жойларида «Эко-клублар» ташкил қилинади, уларнинг йиллик режалари тузилади ҳамда фаолияти таъминланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Интернет тармоғида экологик ижтимоий саҳифалар ташкил қилинади, фикр алмашишни йўлга қўйиш мақсадида интернет-платформалар ва мессенжерлар жорий этилади, улар ёрдамида ёшлар иштирокида «флеш-моб», «хэштег» ва экологик масалаларга бағишланган, ёшларни қизиқтирувчи бошқа тадбирлар мунтазам амалга ошириб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-боб. Олий таълимдан кейинги таълим тизимида экологик таълимни такомиллаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Илмий фаолият блокида экология соҳасидаги илмий тадқиқотлар методологияси экологик таълимдан келиб чиқиб такомиллаштирилади, тадқиқотчилар томонидан ихтисослаштирилган илмий ва таълим муассасаларида экология соҳасида илмий-тадқиқот ва илмий-педагогик ишлар амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Илмий-тадқиқот ишларида экология соҳасидаги мустақил изланувчилик фаолиятининг амалий кўникмалари шакллантирилади, изланувчилар томонидан экология соҳасида фан, техника ва технологиянинг энг янги ютуқларига асосланган ахборот базаларини қўллаш имконияти яратилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Докторантурада экология ва атроф муҳит муҳофазаси муаммоларига доир докторлик диссертацияларининг мавзулари янада изчил шакллантирилади, бу борада чуқур назарий ва амалий тадқиқотларни тизимли равишда йўлга қўйиш ва уларнинг сифати ва самарадорлигини оширишга тизимли ёндашув таъминланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-боб. Кадрларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш босқичларида экологик таълим тизимини такомиллаштириш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида мутахассисларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш бўйича давлат талаблари, ўқув дастурлари замонавий талаблар асосида қайтадан ишлаб чиқилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Барча таълим муассасаларида педагогларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини оширишга оид таълим дастурлари қайта кўриб чиқилади, ушбу дастурларда экологик таълим-тарбия масалаларига бағишланган мавзулар мантиқий равишда ўз ўрнини топишига эришилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қайта тайёрлаш ва малака ошириш курсларида дарс машғулотларини олиб борадиган тажрибали мутахассислар ва профессор-ўқитувчилар таркиби шакллантирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Машғулотлар замонавий талаблар асосида илғор хорижий тажрибадан келиб чиққан ҳолда олиб борилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида, шунингдек, саноат корхоналари ва ташкилотлар эколог кадрларининг малакасини ошириш ишлари тубдан қайта кўриб чиқилади, ушбу йўналишда ўқитиш дастурлари ишлаб чиқилади ва малака ошириш ишлари тизимли ташкил қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-боб. Қўшимча таълим тизимида экологик таълимни такомиллаштириш
(9-бобнинг номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 10 декабрдаги 776-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 11.12.2025 й., 09/25/776/1149-сон)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Қўшимча таълим муассасаларидаги тўгараклар ўқув дастурларига Барқарор тараққиёт таълими концепциясида белгиланган вазифалар киритилади. Барқарор тараққиёт учун таълимга оид йўналишдаги тўгараклар фаолияти йўлга қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қўшимча таълим муассасаларининг тегишли йўналиши (экология ва ўлкашунослик) ўқув дастурлари таҳлил қилинади.
(46-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 10 декабрдаги 776-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 11.12.2025 й., 09/25/776/1149-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Ўқув дастурлари мазмуни болаларнинг қизиқишини оширувчи, мустақил экологик тадқиқотлар олиб боришга йўналтирилган машғулот ва топшириқлар билан бойитилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. Болаларни қўшимча таълим муассасаларининг тегишли йўналишларига жалб этишни кучайтиришнинг таъсирчан механизмлари ишлаб чиқилади.
(48-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 10 декабрдаги 776-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 11.12.2025 й., 09/25/776/1149-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-боб. Концепция амалга оширилишидан кутилаётган натижалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Мазкур Концепция экологик таълим-тарбия жараёнини тизимли ташкил этиш, ёшлар орасида экологик билим ва маданиятни тарғиб қилиш, экология соҳасини илғор инновацион технологияларни жалб этган ҳолда янада такомиллаштириш, ёшларнинг она табиатни севиш ва уни кўз қорачиғидек асрашга қаратилган билим ва кўникмаларини ошириш учун методик асос бўлиб хизмат қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50. Концепциянинг амалга оширилиши Ватанимиз табиати, экотизимлари, атроф муҳитни издан чиқишдан асрашга хизмат қилади ҳамда аҳоли барча қатламларининг экологик маданиятини оширишга салмоқли ҳисса қўшади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 27 майдаги 434-сон қарорига
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасида Экологик таълимни ривожлантириш концепциясини амалга ошириш бўйича тадбирлар режаси
Олдинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Т/р

Чора-тадбирлар номи

Амалга ошириш механизми

Бажариш муддати

Молиялаштириш манбаи

Ижро учун масъуллар

I. Мактабгача таълим тизимида

1.

Мактабгача таълим ташкилотлари учун белгиланган давлат таълим талаблари ва таълим дастурларини қайта кўриб чиқиш.

1) Мактабгача таълим вазирлиги мутахассисларидан иборат ишчи гуруҳ тузиш;

2019 йил июнь

Маблағ талаб этилмайди

Мактабгача таълим вазирлиги (А. Шин), Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров)

2) давлат таълим талаблари ва таълим дастурларига экологик таълим-тарбия йўналишида илғор миллий ва хорижий тажрибани ўрганиш ва улар асосида болажонларда экологик маданиятни шакллантириш параметрларини белгилаш;

2019 йил октябрь

3) давлат таълим стандарти ва ўқув дастурлари мазмунини болажонларда экологик маданиятни шакллантириш параметрларидан келиб чиққан ҳолда таҳлил қилиш ва қўшимча индикаторларни белгилаш.

2020 йил январь

2.

«Илк қадам» таянч дастурининг атроф муҳит ва табиатга доир мавзуларини таҳлил қилиш ҳамда зарур ўзгартиришлар киритиш.

1) дастурда она табиатни асраб-авайлаш, экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш тўғрисидаги мавзуларни кўпайтириш;

2019 йил август

Маблағ талаб этилмайди

Мактабгача таълим вазирлиги (А. Шин), Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров)

2) «Илк қадам» таянч дастурида кўзда тутилган экологик таълимга оид мавзулар ва амалий машғулотларни тўлақонли равишда ташкил этиш мақсадида «Эколог болажон» дастурини ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий этиш.

2019 йил октябрь

3.

Мактабгача таълим ташкилотларида «Экология бурчаклари»ни ташкил этиш.

1) мактабгача таълим ташкилотларининг «Экология бурчаклари» намуналарини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш;

2019 йил август

Мактабгача таълимни ривожлантириш жамғармаси маблағлари

Мактабгача таълим вазирлиги (А. Шин), Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров), Ўзбекистон экологик ҳаракати (Б. Алиханов)

2) мактабгача таълим ташкилотларининг тасдиқланган намуна асосида «Экология бурчаклари»ни ташкил этиш.

2019-2020 йиллар давомида

4.

Муҳим экологик саналарга бағишлаб болажонлар ўртасида табиат қўйнида турли амалий машғулотлар ўтказиш.

1) табиатни асраб-авайлаш борасида бутун жаҳон ва мамлакатимизда нишонланадиган муҳим экологик саналар рўйхатини тузиш;

2019 йил июнь

Ижрочилар маблағлари

Мактабгача таълим вазирлиги (А. Шин), Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров), Ўзбекистон экологик ҳаракати (Б. Алиханов)

2) экологик саналар бўйича болажонларга бериладиган турли ёш гуруҳлари учун «Эколог болажон» дастури асосида тизимли машғулотлар режасини ишлаб чиқиш;

2019 йил декабрь

3) ҳар бир экологик санага бағишлаб табиат қўйнида болажонлар учун экологик машғулотлар ўтказиб бориш.

2020 йил январь ойидан бошлаб мунтазам равишда

5.

Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига киритилган ўсимлик ва ҳайвонлар ҳақидаги дастлабки тушунчаларни мактабгача ёшдаги болалар онгига сингдириш бўйича дастурларга тегишли мавзуларни киритиш.

1) Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига киритилган ўсимликлар ва ҳайвонлар ҳақидаги дастлабки тушунчаларни мактабгача ёшдаги болалар онгига сингдириш бўйича дастурларга киритиладиган мавзулар бўйича ўқув-методик материалларни тайёрлаш;

2020 йил февраль

Мазкур мақсадлар учун ажратилган Давлат бюджети маблағлари

Мактабгача таълим вазирлиги (А. Шин), Ўзбекистон экологик ҳаракати (Б. Алиханов)

2) такомиллаштирилган дастурларни белгиланган тартибда тасдиқлаш;

2020 йил апрель

3) янгиланган дастурлардан мактабгача таълим ташкилотларида фойдаланишни ташкил этиш.

2020 йил июнь ойидан мунтазам равишда

II.Умумий ўрта ва ўрта махсус таълим тизимида

6.

Умумий ўрта ва ўрта махсус таълим тизими учун белгиланган давлат таълим талаблари ва таълим дастурларини қайта кўриб чиқиш.

1) Халқ таълими вазирлиги мутахассисларидан иборат ишчи гуруҳ тузиш;

2019 йил июнь

Маблағ талаб этилмайди

Халқ таълими вазирлиги

(Ш. Шерматов)

Давлат экология қўмитаси (Б.Кучкаров)

2) давлат таълим талаблари ва таълим дастурларига экологик таълим-тарбия йўналишида илғор миллий ва хорижий тажрибани ўрганиш ва улар асосида ўқувчиларда экологик маданиятни шакллантириш параметрларини белгилаш;

2019 йил октябрь

3) давлат таълим стандартлари ва ўқув дастурлари мазмунини ўқувчиларда экологик маданиятни шакллантириш параметрларидан келиб чиққан ҳолда таҳлил қилиш ва қўшимча индикаторларни белгилаш.

2020 йил январь

7.

Умумий ўрта таълимнинг давлат таълим стандарти ва ўқув дастурлари мазмунини экологик билим, кўникма, малака ва компетенциялар билан бойитиш.

1) умумий ўрта таълим тизимидаги ўқув фанлари мазмунига табиий имкониятлар доирасида (мажбурловчи восита сифатида эмас) экологик билим, кўникма, малака ва компетенцияларни сингдириш;

2020 йил июнь

Мазкур мақсадлар учун ажратилган Давлат бюджети маблағлари

Халқ таълими вазирлиги (Ш. Шерматов), Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров)

2) математика, иқтисодий билим асослари фанлари мазмунини тежамкорликка оид аниқ иқтисодий-экологик масалалар билан бойитиш;

2020-2021 ўқув йилидан бошлаб

3) география, математика, биология, иқтисодий билим асослари фанлари мазмунига экологик баҳолаш ва экологик прогнозлаштиришга оид билим, кўникма, малака ва компетенцияларни ўқувчиларнинг ёшига мос тарзда қуйи (VII, VIII, IX) синфлардан бошлаб киритиш.

8.

Муҳим экологик саналарга бағишлаб ўқувчилар ўртасида табиат қўйнида турли амалий машғулотлар ўтказиб бориш.

1) табиатни асраб-авайлаш борасида бутун жаҳон ва мамлакатимизда нишонланадиган муҳим экологик саналар рўйхатини тузиш;

2019 йил июнь

Ижрочилар маблағлари

Халқ таълими вазирлиги (Ш. Шерматов), Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров), Ўзбекистон экологик ҳаракати (Б. Алиханов)

2) муҳим экологик саналар бўйича педагоглар учун махсус қўлланмалар ишлаб чиқиш;

2020 йил июль

3) ҳар бир экологик санага бағишлаб табиат қўйнида ўқувчилар учун экологик машғулотлар ўтказиш.

2020 йил сентябрь ойидан бошлаб мунтазам

9.

Халқаро грант лойиҳалари ҳисобига ўрта таълим мактабларида «Экология бурчаклари»ни ташкил этиш ва мазкур бурчакларни зарур материаллар билан таъминлаш.

1) республикамиздаги ўрта таълим мактабларида «Экология бурчаклари» ташкил этиш бўйича таклифлар тайёрлаш;

2019 йил сентябрь

Халқ таълимини ривожлантириш жамғармаси маблағлари, халқаро грантлар

Халқ таълими вазирлиги

(Ш. Шерматов),

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров),

Ўзбекистон экологик ҳаракати (Б. Алиханов)

2) «Экология бурчаклари» ташкил этиладиган умумий ўрта таълим мактаблари рўйхатини шакллантириш;

2019 йил декабрь

3) «Экология бурчаклари» ташкил этиш ва мазкур бурчакларни зарур материаллар билан таъминлаш.

2020 йил давомида

10.

Умумий ўрта таълим тизимида республика миқёсида босқичма-босқич «Энг яхши экологик тоза мактаб», «Энг яхши эколог ўқувчи» кўрик танловларини ўтказиш.

1) кўрик танловни ўтказиш низомини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш;

2019 йил декабрь

Ижрочилар маблағлари

Халқ таълими вазирлиги

(Ш. Шерматов),

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров)

2) кўрик танловни ўтказишнинг республикада
ва жойларда ишчи комиссияларини тузиш;

2020 йил январь

3) кўрик танловнинг мактаб, туман, шаҳар, вилоят ва Қорақалпоғистон Республикаси босқичларини ўтказиш;

2020 йил март — май ойларидан бошлаб ҳар йили

4) кўрик танловнинг республика босқичини ўтказиш ва ғолибларни тақдирлаш.

2020 йил май ойидан бошлаб ҳар йили

III.Касб-ҳунар таълими тизимида

11.

Касб-ҳунар таълими муассасаларининг ўқув дастурларини янгилашда мақбул ва мантиқий тарзда экология ва атроф муҳит муҳофазасига доир мавзуларни киритиш.

1) экология ва атроф муҳит муҳофазасига доир мавзуларни ўрта махсус, касб-ҳунар таълими тизими ўқув дастурларига киритиш бўйича ишчи гуруҳлар ташкил этиш;

2019 йил июнь

Мазкур мақсадлар учун ажратилган Давлат бюджети маблағлари

Касб-ҳунар таълим маркази

(М. Холмухаммедов),

тасарруфида ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасалари бўлган вазирликлар ва идоралар, Ўзбекистон экологик ҳаракати (Б. Алиханов),

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров)

2) касбий фанларнинг ўқув дастурлари таркибига мақбул ва мантиқий тарзда экология ва атроф муҳит муҳофазасига оид мавзулар киритиш орқали янги таҳрирдаги ўқув дастурларини ишлаб чиқиш;

2019 йил давомида

3) ишлаб чиқилган янги таҳрирдаги ўқув дастурларини белгиланган тартибда тасдиқлаш;

2020-2021 ўқув йилидан бошлаб

4) касб-ҳунар коллежлари ўқувчиларининг экологик билимларини мустаҳкамлаш учун зарур методик материалларни тайёрлаш ва жойларга етказиш;

2020 йил август

5) янги таҳрирдаги ўқув дастурлари асосида касбий фанларнинг ўқув адабиётларини янгилаш ва чоп этишни ташкил этиш.

2020-2021 ўқув йили

12.

Экологик билимлар бўйича касб-ҳунар коллежлари ўқувчилари ўртасида «Ёш эколог» мусобақасини ўтказиш.

1) «Ёш эколог» мусобақасини ўтказиш тартиби тўғрисидаги низом лойиҳасини ишлаб чиқиш;

2019 йил декабрь

Ижрочилар маблағлари

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров),

Касб-ҳунар таълими маркази (М. Холмухаммедов),

тасарруфида ўрта махсус, касб-ҳуар таълими

муассасалари бўлган вазирлик ва идоралар,

Ўзбекистон экологик ҳаракати, (Б. Алиханов),

Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси

(А. Ходжаев)

2) тасдиқланган низом асосида касб-ҳунар коллежлари ўқувчилари ўртасида мусобақани юқори савияда ташкил этиш;

2020 йил апрель ойидан бошлаб мунтазам

3) «Ёш эколог» мусобақаси ғолибларини диплом ва эсдалик совғалари билан тақдирлаш;

4) мусобақа оммавий ахборот воситалари орқали ёритилишини таъминлаш.

13.

Экология ва атроф муҳит муҳофазаси бўйича таълим беришни такомиллаштиришга оид семинарлар, давра суҳбатлари, ижодий учрашувлар, илмий-амалий конференциялар дастурларини ишлаб чиқиш ҳамда амалга ошириш.

1) касб-ҳунар коллежларида ташкил этиладиган семинарлар, давра суҳбатлари, ижодий учрашувлар, илмий-амалий конференциялар ва бошқа тадбирларнинг мавзулари, ўтказиш жойлари ва муддатларини ўз ичига олган дастурни ишлаб чиқиш;

2019 йил август ойидан бошлаб мунтазам

Ижрочилар маблағлари

Касб-ҳунар таълими маркази

(М. Холмухаммедов),

тасарруфида ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасалари

бўлган вазирлик ва идоралар,

Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси

Экоҳаракат депутатлар гуруҳи

2) дастур асосида белгиланган тадбирларни юқори савияда ташкил этиш;

3) экология ва атроф муҳит муҳофазаси бўйича амалга оширилаётган ишлар оммавий ахборот воситалари орқали ёритилишини таъминлаш.

IV. Олий таълим тизимида

14.

Олий таълимнинг 5630100 «Экология ва атроф муҳит муҳофазаси» бакалавриат таълим йўналишининг, шунингдек, ўрта-махсус таълим тизимининг ўқув режаси ва фан дастурларини атроф муҳитни муҳофаза қилиш билан боғлиқ мавзулар билан тўлдириш.

1) таянч олий таълим муассасалари ва тегишли корхоналар мутахассисларидан иборат ишчи гуруҳлар тузиш;

2019 йил июнь

Маблағ талаб этилмайди

Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги (И. Мажидов),

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров), таянч олий таълим муассасалари

2) атроф муҳитни муҳофаза қилиш ҳамда бу борадаги замонавий технологиялар билан боғлиқ мавзулар билан бойитиш;

2020 йил апрель

3) янгиланган ва такомиллаштирилган малака талаблари, ўқув режалари ва фан дастурларини белгиланган тартибда тасдиқлаш;

2020 йил июнь

4) дастурларни амалга жорий этиш.

2020 йил июнь

15.

Олий таълимда экология ва атроф муҳит муҳофазаси соҳасига оид янги йўналиш ва мутахассисликлар ташкил қилиш юзасидан асосланган таклифларни тайёрлаш.

1) минтақа ва мамлакатда мавжуд экологик вазиятдан, халқаро ташкилотлар тадқиқотларининг натижаларидан ҳамда чиқинди билан боғлиқ ишларни амалга ошириш соҳасидаги долзарб вазифалардан келиб чиқиб буюртмачи ташкилот ва корхоналарда зарур йўналишлар ва мутахассисликлар рўйхатини шакллантириш;

2019 йил декабрь

Маблағ талаб этилмайди

Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги

(И. Мажидов),

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров),

таянч олий таълим муассасалари

2) тизимнинг кадрларга бўлган эҳтиёжи ва таҳлиллардан келиб чиқиб экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш соҳасига оид янги йўналиш ва мутахассисликларни «Олий таълим йўналишлари ва мутахассисликлари классификатори»га киритиш бўйича Вазирлар Маҳкамасига асосланган таклиф тайёрлаш.

2020 йил

июнь

16.

Олий таълим тизимининг тегишли мутахассисликларида магистрлик диссертациялари тайёрланишида экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилишга оид масалаларни киритиш.

1) олий таълим муассасаларининг ноэкологик таълим соҳалари бўйича магистрлик диссертацияларини шакллантириш;

2020 йил сентябрь ойидан бошлаб мунтазам равишда

Маблағ талаб этилмайди

Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги (И. Мажидов)

2) диссертация ишларида экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилишга оид масалаларни ёритиш бўйича магистр талабаларга методик тавсиялар бериш;

3) тегишли мутахассисликларда экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилишга оид масалалар диссертациянинг асосий мавзу ва йўналишига мантиқий жавоб берадиган тарзда ёритиб борилишини йўлга қўйиш.

17.

Олий таълим муассасаларини экология ва атроф муҳит муҳофаза соҳасига оид зарур ўқув-методик материаллар ва бошқа фойдали маълумотлар тақдим этишга мўлжалланган Интернет тармоғидан кенг фойдаланишни таъминлаш.

1) тегишли мутахассисларни жалб этиш;

Ижрочилар маблағлари

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров),

Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги

(И. Мажидов),

тасарруфида олий таълим муассасалари бўлган вазирлик ва идоралар

2) интернет тармоғида мавжуд экологик муаммолар ва уларнинг ечимларига қаратилган илмий ҳамда оммабоп мақолалар ёритиб бориш;

2019 йил август ойидан бошлаб мунтазам равишда

3) интернет маълумотлари талабаларга етказилишини таъминлаш;

4) экология ва атроф муҳит муҳофазаси таълимига оид материалларни олий ва ўрта таълим муассасалари веб-сайтларига жойлаштириш ҳамда даврий равишда янгилаб борилишини ташкил этиш.

18.

Олий таълим муассасалари талабаларига экология ва атроф муҳит муҳофазаси бўйича маълумотлар беришни кенгайтириш.

1) олий таълим муассасаларининг веб-сайтларида экология ва атроф муҳит муҳофазаси бўйича алоҳида саҳифалар яратиш ва уни зарур маълумотлар билан тўлдириш;

Давлат экология қўмитасининг бюджетдан ташқари маблағлари

Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги

(И. Мажидов),

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров),

Ўзбекистон ёшлар иттифоқи

(Қ. Қуранбаев),

Ахборот коммуникация технологияларни ривожлантириш

вазирлиги (Ш. Садиков)

2) олий таълим муассасасининг даврий нашрларида алоҳида рукнлар очиш ва мақолалар чоп этилишини таъминлаш;

2019 йил август ойидан бошлаб мунтазам равишда

3) интернет-платформалар ва мессенжерларни ва ёшлар ўртасида «хештег»лар ташкил қилиш;

4) олий таълим муассасалари ўртасида экология ва атроф муҳит муҳофазаси йўналишида тарғибот ишларини кучайтиришга бағишланган кўрик- танловлар ташкил этиш.

19.

Олий таълим муассасаларида экология ва атроф муҳит муҳофазаси йўналишида ўтказиладиган тадбирлар дастурини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш

1) ҳар бир олий таълим муассасасида экология ва атроф муҳит муҳофазаси йўналишида ўқув йили давомида ўтказиладиган тадбирлар дастури тайёрланишини ташкил этиш;

2019 йил август ойидан бошлаб мунтазам равишда

Ижрочилар маблағлари

Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги

(И. Мажидов),

тасарруфида олий таълими муассасалари бўлган вазирлик ва идоралар,

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров),

Ўзбекистон экологик ҳаракати (Б. Алиханов),

Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси

Экоҳаракат депутатлар гуруҳи,

Ўзбекистон ёшлар иттифоқи (Қ. Қуранбаев)

2) тадбирлар дастурига мувофиқ ёшлар иштирокида «флеш-моб», эко-тадбирлар, семинарлар, давра суҳбатлари, ижодий учрашувлар, илмий-амалий конференциялар ва бошқаларни юқори савияда ташкил этиш;

3) олий таълим муассасаларининг ахборот-ресурс марказларини экология ва атроф муҳит масалаларига оид ўқув ва илмий адабиётлар билан таъминлаш;

4) экология ва атроф муҳит муҳофазаси бўйича амалга оширилаётган ишлар оммавий-ахборот воситалари орқали ёритилишини таъминлаш.

20.

Минтақа ва мамлакатда мавжуд экологик муаммолар мавзуларига бағишланган семинар ва давра суҳбатлари ташкил этиш.

1) минтақа мамлакатларининг экология ва атроф муҳит муҳофазаси соҳасидаги мутасадди ташкилотлари билан ҳамкорликни йўлга қўйиш;

2019 йил сентябрь

Маблағ талаб этилмайди

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров), Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги (И. Мажидов), тасарруфида олий таълим муассасалари бўлган вазирлик ва идоралар

2) минтақада мавжуд экологик муаммолар бўйича ташкил этиладиган семинар ва «давра суҳбатлари» мавзулари, дастурларини биргаликда келишиш;

2019 йил октябрь

3) семинар ва давра суҳбатларини ўтказиш жойи ва вақтини аниқлаш;

2019 йил ноябрь

4) ушбу тадбирларда экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш соҳаси ходимлари ҳамда олий таълим муассасалари профессор-ўқитувчилари ва талабаларининг иштирокини таъминлаш.

2020 йил апрель

21.

Экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш соҳасига оид мавжуд муаммолар бўйича битирув малакавий ишлари ва магистрлик диссертациялари мавзулари базасини шакллантириш.

1) экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш соҳасига оид базавий муаммолар банкини шакллантириш;

2019 йил сентябрь

Маблағ талаб этилмайди

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров), Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги (И. Мажидов)

2) мавжуд муаммолар асосида битирув малакавий ишлари, магистрлик диссертациялари мавзуларини шакллантириш ва амалий изланишлар олиб борилишини ташкил этиш;

2019 йил ноябрь ойидан бошлаб мунтазам равишда

3) ушбу фаолиятни амалга оширишда корхоналар, ташкилотлар ва муассасаларда етарли шароитларни яратиш.

2020 йил сентябрь

V.Олий таълимдан кейинги таълим тизимида

22.

Экологик муаммолар ва уларнинг ечимлари билан боғлиқ мавзулар бўйича илмий-тадқиқот лойиҳаларини ишлаб чиқиш.

1) корхона ва ташкилотларнинг экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилишга оид муаммолар ечимларига бағишланган фундаментал, амалий, инновацион илмий-тадқиқот лойиҳаларини тайёрлаш;

2020 йил апрель

Ижрочилар маблағлари, халқаро грантлар

Инновацион ривожланиш вазирлиги (И. Абдурахманов),

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров),

Фанлар академияси

(Б. Юлдашев),

Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги

(И. Мажидов),

манфаатдор давлат ва хўжалик бошқаруви органлари

2) илмий-тадқиқот ишларини Экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси тизимидаги ташкилотлар ва бошқа корхоналар ҳамда таянч олий таълим муассасалари лабораторияларида олиб бориш;

2020 йил май ойидан бошлаб мунтазам равишда

3) лойиҳа доирасида бажарилган илмий-тадқиқот натижаларини амалиётга жорий этиш.

23.

Халқаро грант лойиҳалари доирасида халқаро конференция, семинар-тренинг, давра суҳбатларида соҳа мутахассислари, профессор-ўқитувчилар ва илмий ходимларнинг иштирок этишларини таъминлаш.

1) тегишли халқаро грант лойиҳаларда иштирок этиш чораларини кўриш;

2020 йил январь

Халқаро грантлар

Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги

(И. Мажидов),

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров),

таянч олий таълим муассасалари

2) соҳа мутахассислари, профессор-ўқитувчилар ва илмий ходимларнинг турли грант лойиҳалари ва тажриба алмашинув дастурлари доирасида семинар-тренинг, конференция, маҳорат дарсларида иштирокини таъминлаш.

Мунтазам равишда

VI. Кадрлар малакасини ошириш ва уларни қайта тайёрлаш таълим тизимида

24.

Экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш соҳаси мутахассислари малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш бўйича давлат талаблари, ўқув дастурларини замонавий талаблар асосида ишлаб чиқиш ва малака оширишни ҳамкорликда ташкил этиш.

1) Экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси ҳузуридаги малака ошириш ва қайта тайёрлаш марказида таълим оладиган мутахассислар учун белгиланган ўқув режаси ва дастурларни қайтадан кўриб чиқиш ва тасдиқлаш;

2019 йил июнь

Давлат экология қўмитасининг бюджетдан ташқари маблағлари, ижрочилар маблағлари, халқаро грантлар

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров), Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги (И. Мажидов), манфаатдор давлат ва хўжалик бошқаруви органлари

2) қайта тайёрлаш ва малака ошириш курсларида дарс машғулотларини олиб борадиган тажрибали мутахассислар ва профессор-ўқитувчилар таркибини шакллантириш;

2019 йил июль

3) машғулотларни замонавий талаблар асосида илғор хорижий тажрибадан келиб чиққан ҳолда олиб бориш.

2019 йил август ойидан бошлаб мунтазам равишда

VII. Қўшимча таълим тизимида

25.

Мактабдан ташқари тизимида экологик таълим-тарбия жараёнларини ривожлантириш.

1) Қўшимча таълим муассасаларининг тегишли йўналиши (экология ва ўлкашунослик) ўқув дастурларини таҳлил қилиш;

2019 йил август ойидан бошлаб мунтазам равишда

Маблағ талаб этилмайди

Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги

(Э. Каримова),

Ўзбекистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси

(А. Абдухакимов)

2) ўқув дастурлари мазмунини болаларнинг қизиқишини оширувчи, мустақил экологик тадқиқотлар олиб боришга йўналтирилган машғулот ва топшириқлар билан бойитиш;

3) қўшимча таълим муассасаларининг тегишли йўналишларига болалар қамровини кўпайтиришнинг таъсирчан механизмларини ишлаб чиқиш.

VIII. Вазирликлар ва ташкилотлар ҳамкорлигида

26.

Тарбияланувчилар ва ўқувчилар учун она табиатни асраб-авайлаш ва уларда табиатга нисбатан меҳр-муҳаббат туйғуларини кучайтириш мавзусида турли театрлаштирилган томошалар ташкил этиш.

1) мактабгача таълим ташкилотлари ҳамда умумий ўрта ва ўрта махсус таълим муассасалари учун муҳим бўлган она табиатни асраб-авайлаш мавзусидаги махсус томошалар сценарийларини ишлаб чиқиш;

Мунтазам равишда

Маданият васанъатни ривожлантириш жамғармаси

Маданият вазирлиги

(Б. Сайфуллаев),

Мактабгача таълим вазирлиги (А. Шин), Халқ таълими вазирлиги

(Ш. Шерматов),

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров),

Ўзбекистон экологик ҳаракати(Б. Алиханов)

2) республиканинг ҳудудларида жойлашган маданият муассасалари (театр ва бошқа томошагоҳлар) томонидан мактабгача таълим ташкилотлари ҳамда умумий ўрта ва ўрта махсус таълим муассасаларида экологик томошаларни ташкил қилиш.

27.

Мактабгача таълим ташкилотларидаги тарбияланувчилар ва болажонлар учун мўлжалланган экологик адабиётлар ва экологик эртакларни чоп этиш.

1) мактабгача таълим ташкилотлари ва экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш мутахассисларидан иборат тартибда муаллифлар гуруҳини шакллантириш;

2019 йил июнь

Ижрочилар маблағлари

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров),

Мактабгача таълим вазирлиги (А. Шин)

2) болажонлар учун мўлжалланган экологик адабиётларнинг мавжудлигини инвентаризация қилиш;

2019 йил август

3) бугунги кун талабларидан келиб чиқиб мазкур соҳага оид янги болалар адабиётларини ишлаб чиқиш.

2020 йил июнь

28.

Мактабгача таълим ташкилотларида фаолият олиб бораётган педагоглар учун экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш соҳасига оид махсус қўлланмалар ишлаб чиқиш.

1) мактабгача таълим ташкилотлари ва экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш мутахассисларидан иборат тартибда муаллифлар гуруҳини шакллантириш;

2019 йил июнь

Ижрочилар маблағлари

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров), Мактабгача таълим вазирлиги (А. Шин)

2) экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги бугунги кун талабларидан келиб чиқиб мазкур соҳага оид янги қўлланмаларни ишлаб чиқиш.

2020 йил июнь

29.

Ҳудудий экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш бошқармалари ва жойлардаги мактабгача таълим ташкилотлари ҳамда умумий ўрта ва ўрта махсус таълим муассасалари педагоглари ўртасида экологик таълим юзасидан семинар ва давра суҳбатларини ташкил қилиш.

1) педагоглар ҳамда экология ва атроф муҳит муҳофазаси соҳаси ходимлари билан ҳамкорлик ўрнатиш;

Мунтазам равишда

Маблағ талаб этилмайди

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров),

Мактабгача таълим вазирлиги (А. Шин), Халқ таълими вазирлиги

(Ш. Шерматов), Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги (И. Мажидов),

Ўзбекистон экологик ҳаракати (Б. Алиханов)

2) мавжуд экологик масалалар бўйича ташкил этиладиган семинар ва давра суҳбатлари мавзулари, дастурларини келишиш;

3) семинар ва давра суҳбатларини ўтказиш жойи ва вақтини аниқлаш, мутахассисларни таклиф этиш;

4) семинар машғулотларида экология ва атроф муҳит муҳофазаси соҳаси ходимлари ҳамда таълим муассасалари профессор ўқитувчилари иштирокини таъминлаш.

30.

Мактабгача таълим ташкилотларини Ўзбекистоннинг табиати, ноёб ҳайвонот ва ўсимлик дунёси, уларни асраб-авайлаш тўғрисидаги плакатлар ва фоторасмлар билан таъминлаш.

1) Ўзбекистоннинг гўзал табиати акс этган, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Қизил китобига киритилган ноёб турларнинг рўйхатини тузиш, уларнинг фоторасмларини йиғиш ва тайёрлаш;

2019-2020 йиллар

Ижрочилар маблағлари

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров), Мактабгача таълим вазирлиги (А. Шин)

2) табиатни асраб-авайлаш тўғрисидаги болаларнинг экологик онги ва маданиятини шакллантирадиган тарбиявий аҳамиятга эга бўлган плакатлар ва фоторасмларни тайёрлаш;

3) мактабгача таълим ташкилотларини фоторасмлар ва махсус плакатлар билан таъминлаш.

31.

Барча таълим турларида экология ва атроф муҳит муҳофазасига оид зарур ўқув-методик материаллар ва бошқа фойдали маълумотлар тақдим этишга мўлжалланган «ekologiya.uz» сайтини яратиш.

1) интернет тармоғида яратиладиган янги веб-сайтнинг концепциясини ишлаб чиқиш бўйича ишчи гуруҳ тузиш;

2019 йил июнь

Ижрочилар маблағлари

Давлат экология қўмитаси (Б. Қўчқоров), Ахборот коммуникациялари
ва технологияларини ривожлантириш вазирлиги (Ш. Содиқов),

Халқ таълими вазирлиги (Ш. Шерматов),

Мактабгача таълим вазирлиги (А. Шин),

Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги (И. Мажидов),

Ўзбекистон экологик ҳаракати (Б. Алиханов)

2) веб-сайтнинг техник вазифасини ишлаб чиқиш ва ушбу жараёнга тегишли мутахассисларни шартнома асосида жалб этиш;

2019 йил август

3) тайёрланган веб-сайт лойиҳасини кўриб чиқиш ҳамда уни ишга тушириш учун зарур бўлган ташкилий масалаларни ҳал этиш;

2019 йил сентябрь

4) веб-сайт маълумотлари ўқувчилар ва талабаларга етказилишини такомиллаштириш мақсадида таълимни бошқариш бўйича ваколатли органларнинг таълим хизматларини кўрсатишга ихтисослашган расмий веб-сайтларида ekologiya.uz сайтига ўтиш ёрлиқларини жойлаштириш;

2019 йил декабрь

5) экология ва атроф муҳит муҳофазаси таълимига оид материалларни сайтга жойлаштириш ҳамда улар доимий равишда янгилаб борилишини ташкил этиш.

Мунтазам равишда

32.

Экологик таълим-тарбияга оид электрон-методик воситаларни яратиш ва онлайн режимда фойдаланиш имкониятини кенгайтириш.

1) география, биология ўқув фанларининг экологик мазмуни кенг ёритилишини таъминлайдиган электрон методик қўлланма ва тавсияларни ишлаб чиқиш ва интернет тармоғига жойлаштириш;

2019 йил октябрь ойидан бошлаб мунтазам равишда

Давлат экология қўмитасининг бюджетдан ташқари маблағлари

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров),

Халқ таълими вазирлиги

(Ш. Шерматов),

Ўзбекистон экологик ҳаракати (Б. Алиханов),

Ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш

вазирлиги (Ш. Садиков)

2) мактабдан ташқари таълим муассасаларининг тегишли йўналишлари учун болаларнинг мустақил экологик тадқиқотлар олиб боришига мўлжалланган виртуал иш дафтарлари ва уларнинг юритилишига кўмаклашувчи электрон методик тавсияларни ишлаб чиқиш;

2019 йил ноябрь

3) таълим муассасалари учун экологик йўналишдаги мультимедиа воситаларини яратиш;

2019 йил декабрь

4) таълим муассасалари учун экологик йўналишдаги ўқувчиларда тежамкорлик маданиятини шакллантиришга доир видеороликларни яратиш.

2020 йил март

33.

Болалар ва ёшлар аудиториясига мўлжалланган экологик мавзулардаги видеороликлар, мультипликацион, бадиий ва телевизион фильмлар ҳамда хорижий мамлакатларнинг дастурларидан олинган телевидение материалларини тизимли равишда намойиш қилиш.

1) болалар ва ёшларга мўлжалланган мавжуд материаллар ва уларнинг сифатини таҳлил қилиш;

2019 йил июнь

Мазкур мақсадлар учун ажратилган Давлат бюджети маблағлари

Ўзбекистон экологик ҳаракати (Б. Алиханов),

Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси (А. Ходжаев),

Ёшлар иттифоқи

(Қ. Қуранбоев),

Мактабгача таълим вазирлиги (А. Шин),
Халқ таълими вазирлиги

(Ш. Шерматов),

Маданият вазирлиги

(Б. Сайфуллаев)

2) экологик мавзулар бўйича ёшлар, айниқса болалар учун тушунарли бўлган ҳамда уларнинг экологик билимларини оширишга қаратилган материалларни яратиш дастурини ишлаб чиқиш;

2019 йил октябрь

3) ишлаб чиқилган дастур доирасида видеоролик, видеоклип, мультипликацион фильмлар, бадиий ва телевизион фильмлар, хорижий телевидение дастурларидан олинган ва ўзбек тилига таржима қилинган қизиқарли телекўрсатувлар, телефильм ва телелавҳалар, ёшларга мўлжалланган оммабоп, маърифий ва кўнгилочар кўрсатувлар тайёрлаш;

2020 йил май ойидан бошлаб мунтазам равишда

4) тайёрланган материалларни телевидениедан ташқари мактабгача таълим ташкилотларида ҳамда умумтаълим мактабларида тизимли намойиш қилиб бориш.

34.

Экологик муаммолар ва уларнинг ечимлари билан боғлиқ мавзулар бўйича материаллар тайёрлаш ва оммавий ахборот воситаларида ёритиб бориш.

1) экологик муаммолар ва уларни ҳал этиш бўйича тайёрланадиган материаллар мавзуларини танлаш;

Мунтазам равишда

Маблағ талаб этилмайди

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров),

Ўзбекистон экологик ҳаракати (Б. Алиханов),

Ўзбекистон миллий

телерадиокомпанияси

(А. Ходжаев),

Ёшлар иттифоқи

(Қ. Қуранбоев)

2) ҳар бир мавзу бўйича иқтидорли ёшларни жалб этган ҳолда ижодий гуруҳлар ташкил этиш;

3) ижодий гуруҳлар томонидан ОАВ учун концепцияда баён қилинган йўналишлар бўйича тегишли мавзуларда материаллар тайёрлаш.

4) тайёрланган материалларни ОАВда ёритиб бориш.

35.

Минтақа ва мамлакатда мавжуд экологик муаммолар мавзуларига бағишланган семинар ва давра суҳбатлари ташкил этиш.

1) минтақада мамлакатларининг экология ва атроф муҳит муҳофазаси соҳасидаги мутасадди ташкилотлари билан ҳамкорликни йўлга қўйиш;

2019 йил август

Маблағ талаб этилмайди

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров),

Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги,

(И. Мажидов),

тасарруфида олий таълим муассасалари бўлган вазирлик ва идоралар

2) минтақада мавжуд экологик муаммолар бўйича ташкил этиладиган семинар ва давра суҳбатлари мавзулари, дастурларини биргаликда келишиш;

2019 йил октябрь

3) семинар ва давра суҳбатларини ўтказиш жойи ва вақтини аниқлаш;

2019 йил ноябрь

4) ушбу тадбирларда экология ва атроф муҳитни муҳофаза қилиш соҳаси ходимлари ҳамда олий таълим муассасалари профессор-ўқитувчилари ва талабаларининг иштирокини таъминлаш.

2019 йил декабрь

36.

Ўзбекистонда экологик таълимнинг самарадорлигини ошириш йўллари мавзусида республика конференциясини ташкил этиш.

1) республика конференциясини ташкил этиш бўйича ишчи гуруҳни тасдиқлаш;

2019 йил октябрь

Ижрочилар маблағлари

Давлат экология қўмитаси (Б. Кучкаров),

Ўзбекистон экологик ҳаракати (Б. Алиханов),

Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Экоҳаракат депутатлар гуруҳи, манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда

2) конференция ўтказиш жойи ва вақтини белгилаш;

2019 йил декабрь

3) конференцияни юқори савияда ўтказиш ҳамда оммавий ахборот воситаларида ёритилишини таъминлаш;

2020 йил июль

4) конференция натижалари бўйича тезислар тўпламини чоп этиш.

2020 йил сентябрь

(2-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 10 декабрдаги 776-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 11.12.2025 й., 09/25/776/1149-сон)
(Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 28.05.2019 й., 09/19/434/3189-сон; 12.03.2021 й., 09/21/132/0202-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 21.05.2021 й., 09/21/320/0482-сон, 04.06.2021 й., 09/21/345/0522-сон; 11.12.2025 й., 09/25/776/1149-сон)