Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Молия вазирининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбуйруғи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси бюджет ҳисобининг стандарти (1-сонли БҲС) «Ҳисоб сиёсати»ни тасдиқлаш тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2016 йил 27 декабрда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 2853]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
LexUZ шарҳиHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Бюджет кодексининг 161-моддасига мувофиқ ва бюджет ҳисобини давлат секторида молиявий ҳисоботларнинг халқаро стандартлари билан мувофиқлаштириш мақсадида буюраман:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ўзбекистон Республикаси бюджет ҳисобининг стандарти (1-сонли БҲС) «Ҳисоб сиёсати» иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishВазир Р. АЗИМОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2016 йил 12 декабрь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish91-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси молия вазирининг 2016 йил 12 декабрдаги 91-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси бюджет ҳисобининг стандарти (1-сонли БҲС) «Ҳисоб сиёсати»
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур Ўзбекистон Республикаси бюджет ҳисобининг стандарти (1-сонли БҲС) «Ҳисоб сиёсати» (бундан буён матнда Стандарт деб юритилади) Ўзбекистон Республикасининг Бюджет кодексига мувофиқ бюджет ҳисобини норматив тартибга солиш тизимининг элементи ҳисобланади. Мазкур Стандарт бюджет ҳисобининг бошқа стандартлари билан биргаликда қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Мазкур Стандартда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбюджет ҳисоби — бюджет тизими бюджетларини ижро этишда ҳисобга олинадиган, пулда ифодаланган активлар ва мажбуриятларнинг, шунингдек мазкур активлар ва мажбуриятларни ўзгартирувчи операцияларнинг ҳолати тўғрисидаги ахборотни тўплаш, рўйхатдан ўтказиш ва умумлаштиришнинг тартибга солинган тизими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳисоб сиёсати — мазкур Стандартнинг 4-бобида белгиланган принципларга мувофиқ бюджет ташкилотлари томонидан бюджет ҳисобини юритиш ва молиявий ҳисоботларни тузишда қўлланиладиган аниқ услублар, асослар, йўл қўйишлар, қоидалар ҳамда усуллар мажмуи.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Мазкур Стандартнинг мақсади ҳисоб сиёсатини танлаш ва ўзгартиришлар киритиш мезонларини, шунингдек бюджет ташкилотлари томонидан бюджет ҳисобини ва молиявий ҳисоботни тузиш, ҳисоб сиёсатидаги ўзгаришлар тўғрисидаги ахборотни очиб бериш тартибини белгилаб беришдан иборат.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Мазкур Стандарт бюджет ташкилотларининг молиявий ҳисоботларига бўлган ишончлилик даражасини ва маълум бир даврийликдаги молиявий ҳисоботларини, шунингдек бошқа бюджет ташкилотларининг молиявий ҳисоботларини ўзаро солиштириш даражасини оширишга мўлжалланган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Ҳисоб сиёсати бюджет ташкилотлари томонидан бюджет тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларида мавжуд ўзаро бир-бирини истисно этувчи бир нечта ҳисоб юритиш усулларидан бирини танлаш мақсадида тузилади.
(4-банд Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 30 ноябрдаги 20-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3338, 30.11.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.11.2021 й., 10/21/3338/1117-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-боб. Стандартнинг қўлланиш соҳаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Мазкур Стандарт бюджет ташкилотларида ҳисоб сиёсатини танлаш ва қўллаш, ҳисоб сиёсатига ўзгаришларнинг ҳисобини юритиш ҳамда молиявий ҳисоботларни тузишда қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Мазкур Стандарт барча бюджет ташкилотларига қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-боб. Ҳисоб сиёсатини шакллантириш ва унга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш асослари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Ҳисоб сиёсати раҳбар ёки унинг ўринбосарининг буйруғи ёки қарори билан тасдиқланади ва йилдан-йилга изчил қўлланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Бюджет ҳисобини тартибга солувчи қонунчилик ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилган ҳолларда, шунингдек бюджет ташкилоти қайта ташкил этилганда ҳисоб сиёсатига ўзгартиришлар киритиш мумкин.
(8-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2021 йил 30 ноябрдаги 20-мҳ-сонли буйруғи (рўйхат рақами 3338, 30.11.2021 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.11.2021 й., 10/21/3338/1117-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБюджет ҳисоби маълумотларини солиштиришни таъминлаш мақсадида ҳисоб сиёсатига ўзгартириш ва қўшимчалар молия йили бошидан, агар бюджет ташкилоти қайта ташкил этилаётган бўлса уни қайта ташкил этилган санадан киритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Бюджет ташкилоти йиллик молиявий ҳисоботга тушунтириш хатида келгуси молия йили учун ҳисоб сиёсатидаги ўзгартириш ва қўшимчалар ҳақида маълумот беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Ҳисоб сиёсати молиявий ҳисоботни барча қўлланилаётган бюджет ҳисоби стандартлари асосида шакллантирилишини таъминлаши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМолиявий ҳисобот ўзига хос талаблар бўлмаганида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishа) аҳамиятга эга бўлиши — маълумот ундан фойдаланувчиларнинг эҳтиёжларини қондириши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishб) ишончли бўлиши — бюджет ташкилотлари фаолиятининг барча натижалари ва молиявий ҳолатини холисона кўрсатиши, ҳодисалар ва операцияларнинг иқтисодий моҳиятини акс эттириши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishв) холис (беғараз) бўлиши ва мажбурий бўлмаслиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishг) тўла (тугалланган) бўлиши — бюджет ташкилоти хўжалик фаолиятининг барча фактларини тўла акс эттириши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Ҳисоб сиёсати ўз ичига қуйидагиларни олиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбюджет ташкилотининг бухгалтерия хизмати ташкилий тузилмасини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбюджет ташкилотида инвентаризация ўтказишнинг тартиби ва муддатларини (инвентаризация қилиш мажбурий бўлган ҳоллардан ташқари);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбюджет ташкилоти томонидан фойдаланиладиган ва унда синтетик ва аналитик счётлар рўйхати бўлиши лозим бўлган ишчи счётлар режасини. Мазкур маълумот ҳисоб сиёсатига илова тарзида тақдим этилади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳужжатлар айланмаси графигини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳисоб маълумотларини қайта ишлаш усулларини (қўлда ёки дастурий таъминотни қўллаш орқали);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishнамунавий шакллари назарда тутилмаган, хўжалик операцияларини қайд қилиш учун қўлланиладиган бирламчи ҳисоб ҳужжатларининг шаклларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасосий воситаларнинг инвентарь рақами тузилмасини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбирламчи ҳисоб ҳужжатларига имзо қўйиш ҳуқуқига эга бўлган шахслар рўйхатини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасосий фондларни қайта баҳолаш услубларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishинвентаризация қилишда (ортиқча ёки камомадда) мулкни баҳолаш услубларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқуйи турувчи тасарруфидаги ташкилотларнинг ҳисобот тақдим этиш муддатларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтовар (иш, хизмат)лар калькуляциясини шакллантириш тартибини.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-боб. Ҳисоб сиёсатининг принциплари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Иккиёқлама ёзув усулида ҳисоб юритиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Иккиёқлама ёзув усулида ҳисоб юритиш принципи бюджет ташкилоти бухгалтерияси барча хўжалик операцияларини ҳисоб регистрларида рўйхатга олишни иккиёқлама ёзув тизими асосида амалга оширишини билдиради. Иккиёқлама ёзув тизими бир хўжалик операцияси бўйича бир сумманинг бюджет ҳисобининг икки счётида — бирининг дебетида ва иккинчисининг кредитида акс эттирилишини назарда тутади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Узлуксизлик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. Узлуксизлик принципи бюджет ҳисобини юритиш муддати бюджет ташкилотининг фаолияти даврига мувофиқ бўлишини, яъни ҳисоб ёзувлари юритиш бюджет ташкилотининг ташкил этилишидан то тугатилгунига қадар амалга оширилишини билдиради. Бюджет ташкилоти ўз фаолиятини тугатган кундан бошлаб бюджет ҳисобини юритишни тўхтатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishУзлуксизлик принципига асосланиб тайёрланган молиявий ҳисобот бюджет ташкилоти доимий фаолият юритишини ва номаълум узоқ муддат давомида ўз фаолиятини давом эттиришини билдиради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Хўжалик операциялари, ҳолатлар, активлар ва пассивларга пул билан баҳо бериш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Барча хўжалик операциялари, ҳолатлар, активлар ва пассивлар ягона, бир хил бирликда ўлчаниши — пул билан баҳоланиши лозим. Ўзбекистон Республикасида пул ўлчов бирлиги — сўм ва унинг юздан бир улуши тийин ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4-§. Ишончлилик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Ахборотда жиддий хатолар ёки ғаразлилик бўлмаса ва фойдаланувчилар унга таянишлари мумкин бўлса, у ишончли ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishОперациялар ва ҳолатларнинг ишончлилиги бирламчи ҳисоб ҳужжатлари билан тасдиқланади ва ҳар бир ҳисоб ёзуви ҳақиқатда амалга оширилган хўжалик операцияларини тасдиқловчи бирламчи ҳисоб ҳужжатларига асосланган бўлиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-§. Ҳисоблаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Ҳисоблаш принципига мувофиқ активлар, пассивлар, даромадлар ва харажатлар, бюджет ташкилотлари томонидан амалга оширилган хўжалик операциялари ва ҳолатлар бюджет ҳисобида бу ҳаракатлар юзасидан пул маблағлари ёки эквивалентлари олинган ёхуд тўланган пайтда эмас, балки шу ҳаракатлар содир этилган (ёки ҳақиқатда олинган) пайтда акс эттирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6-§. Олдиндан кўра билиш (эҳтиёткорлик)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Олдиндан кўра билиш (эҳтиёткорлик) принципи молиявий ҳисоботда активлар ва даромадларни ошириб баҳолашга ҳамда мажбуриятлар ёки харажатларни камайтириб баҳолашга йўл қўйилмаслигини назарда тутади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishБу принципнинг қўлланиши яширин захираларни барпо этишга ёки таъминотни ошириб кўрсатишга, активлар ёки даромадларни, мажбуриятлар ва харажатларни атайлаб камайтиришга ва ошириб кўрсатишга йўл қўймайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7-§. Мазмуннинг шаклдан устунлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Мазкур принцип агар ҳисоб ҳужжатлари ва молиявий ҳисоботлардаги ахборот операция ва ҳолатларнинг мазмунини ишончли акс эттирса, мазкур ахборот молиявий ҳисоботда ҳисобга олиниши ва кўрсатилиши лозимлигини англатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8-§. Кўрсаткичларнинг қиёсийлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Молиявий ахборот фойдали ва мазмунли бўлиши учун у турли ҳисобот даврларидаги ахборотлар билан қиёсланадиган бўлиши лозим. Фойдаланувчилар бюджет ташкилоти томонидан молиявий ҳисобот тайёрлашда фойдаланилган ҳисоб сиёсатидан, мазкур сиёсатдаги барча ўзгаришлардан ва шундай ўзгаришларнинг натижаларидан хабардор бўлишлари керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9-§. Молиявий ҳисоботдаги бетарафлик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Молиявий ҳисоботда тақдим этилаётган ахборот ишончли бўлишини таъминлаш учун холисона бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10-§. Ҳисобот давридаги даромадлар ва харажатларнинг мувофиқлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Ҳисобот давридаги даромадлар ва харажатларнинг мувофиқлиги мазкур ҳисобот давридаги харажатларни амалга оширишни таъминлаган мазкур даврдаги даромадларнигина акс эттирилишини англатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11-§. Активлар ва мажбуриятларни ҳақиқий баҳолаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Активлар ва мажбуриятларни ҳақиқий баҳолаш принципи бюджет ташкилоти учун баҳолашда активнинг қиймати асос бўлишини назарда тутади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5-боб. Ахборотни очиб бериш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Бюджет ташкилоти:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСтандарт номини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳисоб сиёсатининг ўзгариш хусусиятини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishишончли ва талаб этиладиган ахборотни олиш имконини берадиган янги ҳисоб сиёсатини қўллаш сабабларини;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳисоботда акс эттирилган жорий давр учун ва ҳар бир олдинги давр учун молиявий ҳисоботнинг ўзгартириш ва қўшимчалар киритилган қисмини ҳар бир моддалар қаторига киритилган тузатишлар суммасини амалда имкони борича очиб бериши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎтган даврлар молиявий ҳисоботида мазкур очиб берилган ахборотни такрорлаш талаб этилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Бюджет ташкилоти мазкур ҳисобот даврига ўз таъсирини кўрсатаётган ёки келгуси ҳисобот даврига таъсирини кўрсатиши кутилаётган ҳисоб сиёсатидаги ўзгаришлар суммаси ва характери тўғрисидаги ахборотни очиб бериши лозим, таъсирини баҳолаб бўлмайдиган ахборотни очиб бериш бундан мустасно.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАгар келгуси даврларга таъсир этувчи сумма, баҳолаш имконияти бўлмаслиги оқибатида очиб берилмаса, бюджет ташкилоти мазкур ҳолатни кўрсатиб ўтиши лозим.
(Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2016 й., 52-сон, 610-модда; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 30.11.2021 й., 10/21/3338/1117-сон)