1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.21.00.00 Банк фаолияти / 07.21.05.00 Банк омонати ва бошқа депозит операциялари]
[ТСЗ:
1.Молия / Банклар ва бошқа кредит муассасалари. Кредитлар]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ МАРКАЗИЙ БАНКИ БОШҚАРУВИНИНГ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тижорат банклари томонидан жалб қилинадиган депозитлар (омонатлар) бўйича фоиз ставкаларини шакллантириш механизми тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2015 йил 3 июлда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 2692]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги, «Банклар ва банк фаолияти тўғрисида»ги қонунлари ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2015 йил 6 майдаги ПҚ-2344-сонли «Тижорат банкларининг молиявий барқарорлигини янада ошириш ва уларнинг ресурс базасини ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқаруви қарор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Тижорат банклари томонидан жалб қилинадиган депозитлар (омонатлар) бўйича фоиз ставкаларини шакллантириш механизми тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
[ОКОЗ:
1.01.00.00.00 Конституциявий тузум / 01.14.00.00 Давлат органларининг ҳуқуқ ижодкорлиги фаолияти / 01.14.05.00 Норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни эълон қилиш ва кучга кириши]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойдан кейин кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Марказий банк раиси Ф. МУЛЛАЖОНОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2015 йил 13 июнь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14/1-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки Бошқарувининг 2015 йил 13 июндаги 14/1-сонли қарорига ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тижорат банклари томонидан жалб қилинадиган депозитлар (омонатлар) бўйича фоиз ставкаларини шакллантириш механизми тўғрисидаги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
НИЗОМ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу Низом тижорат банклари, шу жумладан микромолия банклари (бундан буён матнда банклар деб юритилади) томонидан жалб қилинадиган депозитлар (омонатлар) бўйича фоиз ставкаларини шакллантириш қоидаларини белгилайди.
(муқаддима Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2026 йил 31 июлдаги 13/11-сонли қарори (рўйхат рақами 2692-1, 11.08.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.08.2026 й., 10/26/2692-1/0833-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўртача тортилган фоиз ставкаси — банклар томонидан ҳисобот даврида миллий валютада жалб қилинган юридик шахсларнинг жамғарма ва муддатли депозитлари ҳамда жисмоний шахсларнинг талаб қилиб олингунча, жамғарма ва муддатли омонатлари, шунингдек банк пластик карталаридаги маблағлар бўйича белгиланган йиллик фоиз ставкалари ҳамда умумий депозитлар (омонатлар) суммасидан келиб чиққан ҳолда ҳисобланадиган фоиз ставкаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисобот даври — йилнинг ҳар бир чораги якуни бўйича олинган давр.
[ОКОЗ:
1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.21.00.00 Банк фаолияти / 07.21.11.00 Юридик, жисмоний шахслар ва банклар ўртасидаги операциялар]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ушбу Низом талаблари банклар томонидан юридик ва жисмоний шахслардан миллий валютада жалб қилинадиган депозитлар (омонатлар)га татбиқ қилинади.
[ОКОЗ:
1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.19.00.00 Банк тизими / 07.19.02.00 Тижорат банклари. Хусусий банклар. Хорижий банклар]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Ўзбекистон Республикасида банклар банк операцияларини амалга оширишга доир қарорлар қабул қилишда ва банк депозитлари (омонатлари) бўйича фоиз ставкаларини ушбу Низом талаблари асосида белгилашда мустақилдирлар.
[ОКОЗ:
1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.21.00.00 Банк фаолияти / 07.21.21.00 Банк фаолиятининг бошқа масалалари]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Банклар ушбу Низом талабларидан келиб чиқиб, депозит ва фоиз сиёсатларига тегишли ўзгартиришларни киритишлари лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу Низом талаблари банклар томонидан аввал жалб қилинган депозит (омонат) шартномалари бўйича белгиланган фоиз ставкаларини ўзгартириш учун асос бўлмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Банклар томонидан жалб этиладиган депозитлар (омонатлар) бўйича фоиз ставкаларини шакллантириш сиёсатига қўйиладиган талаблар
[ОКОЗ:
1.03.00.00.00 Фуқаролик қонунчилиги / 03.11.00.00 Мажбуриятларнинг алоҳида турлари / 03.11.15.00 Банк омонати]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Банкларнинг депозитлар (омонатлар)ни жалб қилиш соҳасидаги фаолияти, шу жумладан жалб қилинган депозитлар (омонатлар)га фоиз ставкаларини белгилаши, депозитлар (омонатлар)ни ва уларга ҳисобланган фоиз тўловларини банк ва мижоз ўртасида тузилган депозит (омонат) шартномаларига мувофиқ ўз вақтида қайтариши банкларнинг депозит ва фоиз сиёсатларига мувофиқ амалга оширилади.
[ОКОЗ:
1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.22.00.00 Кредитлаш / 07.22.02.00 Ўзбекистон Республикаси Марказий банки кредитлари, Ўзбекистон Республикаси Марказий банки ҳисоб ставкаси]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Банклар жалб қилинадиган депозитлар (омонатлар) бўйича фоиз ставкалари даражасини Марказий банк қайта молиялаш ставкаси ҳамда инфляция даражасининг сўнгги йиллардаги ўзгаришидан келиб чиққан ҳолда белгилайдилар.
[ОКОЗ:
1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.21.00.00 Банк фаолияти / 07.21.18.00 Банк томонидан тартибга солиш ва назорат]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Марказий банк банк омонатчилари, қарз олувчилари ва кредиторларининг манфаатларини ҳимоя қилиш, депозитлар (омонатлар) бўйича фоиз ставкаларининг асоссиз ўсишини олдини олиш ва шу билан боғлиқ хатарларнинг юзага келишига йўл қўймаслик ҳамда банк тизими барқарорлигини таъминлаш мақсадида мунтазам равишда банкларнинг депозитлар (омонатлар) бўйича фоиз ставкалари даражасини мониторинг қилиб боради.
[ОКОЗ:
1.03.00.00.00 Фуқаролик қонунчилиги / 03.11.00.00 Мажбуриятларнинг алоҳида турлари / 03.11.15.00 Банк омонати]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда, Марказий банк депозитлар (омонатлар) бўйича ўртача тортилган фоиз ставкаси қайта молиялаш ставкасидан ошган банкларда фоиз сиёсатининг, шу жумладан фоиз даражасининг асосли эканлигини аниқлаш мақсадида мазкур банкларнинг фоиз сиёсатини ва молиявий ҳолатини алоҳида ўрганиб чиқади.
[ОКОЗ:
1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.21.00.00 Банк фаолияти / 07.21.18.00 Банк томонидан тартибга солиш ва назорат]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Марказий банк муайян бир банкнинг жалб қилинган депозитлари (омонатлари) бўйича ўртача тортилган фоиз ставкасининг асоссиз равишда юқорилигини, мазкур банкнинг:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
активлари ва капитали рентабеллиги даражаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фоизли даромадларининг ялпи даромаддаги улуши ва активларга нисбати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фоизли харажатларнинг умумий мажбуриятларга нисбати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
жалб қилинаётган маблағларнинг айланиш муддатлари ва банк активларининг рентабеллиги ўртасидаги ўзаро боғлиқлиги;
[ОКОЗ:
1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.21.00.00 Банк фаолияти / 07.21.18.00 Банк томонидан тартибга солиш ва назорат]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
омонатга жалб қилинаётган маблағлардан фойдаланишнинг самарадорлиги даражаси каби кўрсаткичларга таъсирини ҳамда банк тизими бўйича ўртача кўрсаткичлардан пастлиги ёки юқорилигини танқидий кўриб чиқади ва таҳлил қилади.
[ОКОЗ:
1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.21.00.00 Банк фаолияти / 07.21.18.00 Банк томонидан тартибга солиш ва назорат]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Банкларда депозитлар (омонатлар) бўйича ўртача тортилган фоиз ставкаси асоссиз ошган ҳолатлар аниқланганда Марказий банк мазкур банклардаги ўртача фоиз ставкаларининг даражасини мақбуллаштириш (пасайтириш) бўйича банкларга кўрсатма беради.
[ОКОЗ:
1.03.00.00.00 Фуқаролик қонунчилиги / 03.11.00.00 Мажбуриятларнинг алоҳида турлари / 03.11.15.00 Банк омонати]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Банклар томонидан миллий валютада жалб қилинган депозитлар (омонатлар) бўйича ўртача тортилган фоиз ставкасини ҳисоблаш ушбу Низомнинг иловасига мувофиқ банклар томонидан жалб қилинадиган депозитлар (омонатлар) бўйича ўртача тортилган фоиз ставкасини ҳисоблаш методикаси асосида амалга оширилади.
[ОКОЗ:
1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.29.00.00 Бухгалтерия ҳисоби. Молиявий ҳисобот / 07.29.05.00 Молиявий ҳисобот]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Марказий банк ҳар чоракда банклар томонидан жалб қилинган депозитлар (омонатлар) бўйича ўртача тортилган фоиз ставкалари ҳисобини уларнинг маълумотлари асосида ҳисобот давридан кейинги ойнинг 10-санасигача амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-боб. Якунловчи қоидалар
[ОКОЗ:
1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.21.00.00 Банк фаолияти / 07.21.17.00 Банкларда бухгалтерия ҳисоби ва ҳисобот]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Банклар ҳар чоракда жалб қилинган депозитлар (омонатлар) ва улар бўйича фоиз ставкалари тўғрисидаги ҳисоботларни юритади ва Марказий банкка тақдим этади.
[ОКОЗ:
1.07.00.00.00 Молия ва кредит тўғрисидаги қонунчилик. Банк фаолияти / 07.29.00.00 Бухгалтерия ҳисоби. Молиявий ҳисобот / 07.29.05.00 Молиявий ҳисобот]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Ҳисоботлар консолидациялаштирилган ҳолда тайёрланиши, банкнинг барча филиалларидаги депозитлари (омонатлари) тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига қамраб олиши ҳамда банк Бошқаруви раиси ва тегишли бўлинма раҳбари томонидан имзоланган бўлиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Ушбу Низом Ўзбекистон банклари ассоциацияси билан келишилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон банклари ассоциацияси Бош директори С. АБДУЛЛАЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2015 йил 13 июнь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тижорат банклари томонидан жалб қилинадиган депозитлар (омонатлар) бўйича фоиз ставкаларини шакллантириш механизми тўғрисидаги низомга ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Банклар томонидан миллий валютада жисмоний шахслардан (талаб қилиб олингунча, жамғарма, муддатли ва банк пластик картадаги маблағлар) ҳамда юридик шахслардан (жамғарма ва муддатли) жалб қилинган депозитлар бўйича ўртача тортилган фоиз ставкаси ҳисоблаб чиқилади.
(биринчи хатбоши Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2026 йил 31 июлдаги 13/11-сонли қарори (рўйхат рақами 2692-1, 11.08.2026 й.) таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.08.2026 й., 10/26/2692-1/0833-сон)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўртача тортилган фоиз ставкаси жалб қилинган ҳар бир депозит (омонат) тури бўйича фоиз ставкасини унинг суммасига кўпайтириб, жами жалб қилинган депозитлар (омонатлар) миқдорига бўлиш орқали қуйидагича ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Депозит (омонат) турлари
Депозит суммаси
Фоиз ставкаси
Жами депозитлар, шу жумладан:
Vжами
PAV
I. Жисмоний шахсларнинг депозитлари:
Vжис. жами
Pжис. ўрт. тортилган
талаб қилиб олгунча омонатлар ва банк пластик картадаги маблағлар;
V1
P1
жамғарма омонатлари;
V2
P2
муддатли омонатлар;
V3
P3
II. Юридик шахсларнинг депозитлари:
Vюр. жами
Pюр. ўрт. тортилган
жамғарма депозитлари;
V4
P4
муддатли депозитлар.
V5
P5
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
PAV
=
(V1 * P1 + V2 * P2 + V3 * P3 + V4 * P4 + V5 * P5)
бу ерда,
(V1 + V2 + V3 + V4 + V5)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
PAV — ўртача тортилган фоиз ставкаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V1, V2, …Vn — n та шартнома битими бўйича жалб қилинган депозитлар (омонатлар) суммаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
P1, P2, … Pn — n та шартнома битимида ўрнатилган йиллик фоиз ставкалари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мисол учун:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1.
Т/р
Депозит тури
Депозит миқдори (млн сўм)
Фоиз ставкаси (йиллик %да)
1.
Талаб қилиб олингунча
100
0
2.
Банк пластик картадаги маблағлар
50
0
Жами:
150
0
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўртача тортилган фоиз ставкаси
=
(100 * 0%) + (50 * 0%)
=
0%
100 + 50
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2.
Т/р
Депозит тури (жамғарма)
Депозит миқдори (млн сўм)
Фоиз ставкаси (йиллик %да)
1.
«Баркамол авлод»
20
13
2.
«Болалик»
11
10
3.
«Ёшлик»
5
9
Жами:
36
11,5
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўртача тортилган фоиз ставкаси
=
(20 * 13%) + (11 * 10%) + (5 * 9%)
=
11,5%
20 + 11 + 5
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3.
Т/р
Депозит тури (муддатли)
Депозит миқдори (млн сўм)
Фоиз ставкаси (йиллик %да)
1.
«Қалдирғоч» (6 ойлик)
10
12
2.
«Қалдирғоч»(9 ойлик)
15
13
3.
«Коммунал»
25
14
4.
«Навбаҳор»
5
11
Жами:
55
13,1
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўртача тортилган фоиз ставкаси
=
(10 * 12%) + (15 * 13%) + (25 * 14%) + (5 * 11%)
=
13,1%
10 + 15 + 25 + 5
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Жисмоний шахслардан жалб қилинган омонатлар бўйича ўртача тортилган фоиз ставкасини аниқлашда талаб қилиб олингунча ва банк пластик картадаги маблағлар миқдорининг муддатли ва жамғарма омонатлар миқдоридан ошмаган қисми ҳисобга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Т/р
Омонат тури (жисмоний шахслар)
Омонат миқдори (млн сўм)
Ўртача фоиз ставкаси
1.
Талаб қилиб олгунча омонатлар
100
0
2.
Банк пластик картадаги маблағлар
50
0
3.
Жамғарма омонатлари
36
11,5
4.
Муддатли омонатлар
55
13,1
Жами:
241
6,2
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўртача тортилган фоиз ставкаси
=
(91 * 0%) + (36 * 11,5%) + (55 * 13,1%)
=
6,2%
91 + 36 + 55
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5.
Т/р
Депозит тури (юридик шахслар)
Депозит миқдори (млн сўм)
Ўртача фоиз ставкаси
1.
Жамғарма депозитлари
25
4
2.
Муддатли депозитлар
35
6,5
Жами:
60
5,5
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўртача тортилган фоиз ставкаси
=
(25 * 4%) + (35 * 6,5%)
=
5,5%
25 + 35
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Жами жалб қилинган депозитлар (омонатлар) бўйича ўртача тортилган фоиз ставкаси:
Депозит (омонат) турлари
Депозит суммаси
Фоиз ставкаси
Жами депозитлар, шу жумладан:
Vжами
PAV
I. Жисмоний шахсларнинг омонатлари:
Vжис. жами = 182
Pжис. ўрт. тортилган =6,2
талаб қилиб олгунча омонатлар ва банк пластик картадаги маблағлари;
V1 = 91
P1 = 0
жамғарма омонатлари;
V2 = 36
P2 = 11,5
муддатли омонатлар.
V3 = 55
P3 = 13,1
II. Юридик шахсларнинг депозитлари:
Vюр. жами = 60
Pюр. ўрт. тортилган = 5,5
жамғарма депозитлари;
V4 = 25
P4 = 4
муддатли депозитлар.
V5 = 35
P5 = 6,5
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
PAV
=
(182 * 6,2) + (60 * 5,5)
=
6,02 %.
182 + 60
(Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2015 й., 26-сон, 352-модда; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.08.2026 й., 10/26/2692-1/0833-сон)