Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати ва Беларусь Республикаси Ҳукумати, кейинги ўринларда «Аҳдлашувчи Томонлар» деб аталади,

ўзаро муносабатлар асосида иккала давлат ўртасида автомобилда йўловчилар ва юк ташиш ва уларнинг ҳудудлари орқали учинчи давлатларга транзит қатновини ривожлантириш, шунингдек, ушбу қатновларга кўмаклашиш истагига амал қилиб қуйидагилар тўғрисида аҳдлашдилар:

1. «Ташувчи» ибораси иккала давлатнинг миллий қонунчилигига мувофиқ халқаро ташувларни бажаришга ваколатли ҳар қандай жисмоний ёки юридик шахсни англатади.

2. «Автотранспорт воситаси» ибораси қуйидагиларни англатади:

йўловчилар ташишда — автобусни, яъни ҳайдовчи ўрнини ҳисобга олмаган ҳолда йўловчиларни ташиш учун мўлжалланган ва камида 8 ўринга эга бўлган механик транспорт воситасини англатади;

юкларни ташишда — юк автомобилини, прицепли юк автомобилини, шатакка олувчи автомобилни ёки яримприцепли шатакка олувчи автомобилларни англатади.

3. «Рухсатнома» тушунчаси Ахдлашувчи томонлар давлатларининг ҳудудлари ўртасида, уларнинг ҳудудларидан транзит тарзда, шунингдек, бошқа Аҳдлашувчи томон давлати ҳудудидан учинчи давлат ҳудудига ва/ёки учинчи давлат ҳудудидан бошқа Ахдлашувчи томон давлати ҳудудига (йўл йиғимлари тўлови билан ёки йўл йиғимлари тўловисиз) амалга ошириладиган ташишлар ҳуқуқини берувчи ҳужжатни англатади.

4. «Йўловчиларни мунтазам ташиш» ибораси қатновнинг бошланғич ва сўнгги пунктлари ва тўхташ пунктлари кўрсатилган, олдиндан келишилган қатнаш жадвали ва маршрути бўйича Ахдлашувчи томонлар давлатларининг автотранспорт воситалари томонидан амалга ошириладиган ташувларни англатади.

5. «Йўловчиларни номунтазам ташиш» ибораси қолган барча турдаги ташувларни англатади.

6. «Транзит ташувлар» ибораси келиш ва кетиш пунктлари аҳдлашувчи Томоннинг ҳудудидан ташқарида бўлган ҳолда давлатлардан бирининг ҳудуди орқали йўловчилар ва юклар ташувини англатади.

7. «Ваколатли органлар» тушунчаси қуйидагиларни англатади:

Ўзбекистон Республикаси учун — Ўзбекистон автомобиль транспорти агентлиги;

Беларусь Республикаси учун — Транспорт ва коммуникациялар вазирлиги.

1. Мазкур Битимга мувофиқ йўловчиларни автобусларда ташиш рухсатномалар асосида амалга оширилади.

2. Йўловчиларни автобусларда ташиш ўзаро келишувлар бўйича Ахдлашувчи томонлар давлатларининг ваколатли органлари томонидан бериладиган рухсатномалар асосида амалга оширилиши керак. Ваколатли орган рухсатномани ўз давлати ҳудудидан ўтадиган маршрут участкаси учун беради.

3. Куйидаги ҳолларда йўловчиларни автобусларда ташишни амалга ошириш учун рухсатнома талаб қилинмайди:

а) автобус рўйхатга олинган давлат ҳудудида бошланадиган ва тугайдиган бутун сафар давомида ўша автобуснинг ўзида айнан ўша гуруҳ ташилганда;

б) автобус рўйхатга олинган давлат ҳудудидан бошланадиган ва бошқа давлатнинг ҳудудида тугайдиган сафар давомида автобусда бир йўналишда айнан ўша гуруҳ ташилганда.

4. Ташувчи томонидан фойдаланишга яроқли автобусга алмаштириш ҳоллари 3-бандда кўрсатиб ўтилган ташишлар характерига таъсир этмайди.

Иккала Аҳдлашувчи томонлар давлатларининг ваколатли органлари автобусларнинг мунтазам қатновини очиш тўғрисида бир-бирларига таклифлар берадилар. Ушбу таклифлар маршрутга, қатнов жадвалига ва тарифларга оид маълумотларни, шунингдек, автобус қатновини йўлга қўйиш бўйича мўлжалланаётган вақтни ўз ичига олиши керак.

Йўловчиларни автобусда номунтазам ташишни амалга ошириш учун рухсатнома бериш тўғрисидаги илтимоснома бир Аҳдлашувчи томон давлатининг ваколатли органи томонидан бевосита бошқа Ахдлашувчи томон давлатининг ваколатли органига йўлланади. Унда ташувлар характери, автобусларнинг бориладиган давлатда бўлиш вақтлари тўғрисида маълумотлар бўлиши керак.

Енгил автомобиллардаги сафарлар учун рухсатнома талаб қилинмайди.

1. Аҳдлашувчи томонлар давлатларининг ҳудудлари ўртасида, уларнинг ҳудудларидан транзит тарзда юк ташишлар, шунингдек, бошқа Аҳдлашувчи томон давлати ҳудудидан учинчи давлат ҳудудига ва/ёки учинчи давлат ҳудудидан бошқа Аҳдлашувчи томон давлати ҳудудига юк ташишлар Ахдлашувчи томонлар давлатларининг ваколатли органлари тарафидан бериладиган рухсатномалар асосида амалга оширилади, мазкур Битимнинг 7-модцасида назарда тутилган ташишлар бундан мустасно.

2. Ҳар бир автотранспорт воситаси учун алоҳида рухсатнома берилиши лозим. Ҳар бир шундай рухсатнома бир маротаба манзилга бориш ва қайтишни амалга ошириш ҳуқуқини беради.

3. Рухсатнома ҳар бир механик узатмали автотранспорт воситаси учун талаб этилади. У бир вақтнинг ўзида тиркама ёки ярим тиркама учун ҳам, унинг рўйхатга олинган жойидан қатъи назар, ҳақиқий ҳисобланади. Ташиш жараёнида тиркама ёки ярим тиркама алмаштирилган тақдирда қўшимча рухсатнома талаб этилмайди.

4. Аҳдлашувчи томонлар давлатларининг ваколатли органлари ҳар йили тенг шартлар асосида (йўл йиғимлари тўлови билан ёки йўл йиғимлари тўловисиз) юкларни ташиш учун рухсатнома бланкалари сонини ўзаро келишиб оладилар ва бир бирларига такдим қиладилар. Йил давомида берилган рухсатномалар келгуси йилнинг 31 январига қадар ҳақиқий ҳисобланади.

1. Ушбу Битимнинг 5-моддасида кўрсатиб ўтилган рухсатномалар қуйидаги ташувларни амалга оширишда талаб қилинмайди:

а) ярмаркалар ва кўргазмалар учун мўлжалланган экспонатлар ва асбоб-ускуналарни ва материалларни ташишда;

б) чорва моллари, шунингдек, спорт тадбирларини ўтказиш учун мўлжалланган турли хил анжомларни, жиҳозларни, транспорт воситаларни ташишда;

в) театр декорацияларини ва реквизитини, мусиқа асбобларини, кинога олишда, радиоэшиттириш ва телекўрсатувлар тайёрлашда ишлатиладиган асбоб-ускуналарни ва ашёларни ташишда;

г) вафот этганларнинг жасади ва хокини ташишда;

д) шикастланган ёки аварияга учраган автотранспорт воситаларини ташишда;

е) кўчиш вақтида мол-мулкларни ташишда;

ж) табиий офатлар рўй берганда, ёрдам тариқасида етказиб бериладиган тиббий асбоб-ускуналарни ва дори-дармонларни ташишда;

з) юк кўтариш қобилияти тиркама билан 3,5 тонна ёки рухсат этилган умумий оғирлиги тиркама билан бирга 6,0 тоннагача бўлган автотранспорт воситаларида амалга ошириладиган ташишда.

Шунингдек, бузилган автотранспорт воситасини шатакка олиш мақсадида «техник ёрдам» машиналарининг юриши учун рухсатномалар талаб қилинмайди.

2. Ушбу модда 1-бандининг а),б),в) кичик бандларида назарда тутилган истиснолар автотранспорт воситаси рўйхатга олинган давлатга юкларни қайтариш шарт бўлган ҳолларда ёки юклар учинчи давлат ҳудудига ташиб ўтилаётганда амал қилади.

Юк ортилган ёки юксиз автотранспорт воситасининг габаритлари ёки унинг оғирлиги бошқа давлат ҳудудида ўрнатилган нормалардан ошган тақдирда, шунингдек, хавфли юкларни ташишда ташувчи бошқа Ахдлашувчи томон давлатининг ваколатли органидан махсус рухсатнома олиши керак.

Ахдлашувчи томонлар давлатларининг ваколатли органлари ўз давлатларининг миллий қонунчилигига мувофиқ кечи билан ўн кун мобайнида бундай рухсатнома бериш тўғрисидаги илтимосномага жавоб қайтаришлари керак.

Ташувчилар ва уларнинг автотранспорт воситалари экипажлари бошқа Ахдлашувчи томон давлати ҳудудида ташишларни амалга оширишда мазкур Аҳдлашувчи томон давлатининг миллий қонунчилигига, шунингдек, Аҳдлашувчи томонларнинг давлатлари иштирокчилар ҳисобланган халқаро шартномалар коидаларига риоя этишлари лозим.

Аҳдлашувчи Томонлар мазкур Битимни имзолаш вақтида амалда бўлган автотранспорт ишини тартибга солувчи қоидаларни, низомларни, йўриқномаларни, стандартларни ва техник шартларни сақлаб қолишга келишиб олдилар.

Бир Аҳдлашувчи томон давлатининг автотранспорт корхоналари, ташкилотлари, ушбу Аҳдлашувчи Томон давлатининг ваколатли органининг рухсати билан бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг ваколатли органи билан келишган ҳолда йўловчилар ва юк ташувларини амалга оширишни ташкил этиш мақсадида унинг ҳудудида ўз ваколатхоналарини таъсис этишлари мумкин.

Аҳдлашувчи Томонларнинг ҳар бири ўз давлати ҳудудида бошқа Ахдлашувчи томон давлатининг ваколатли органи томонидан автомобиль транспорти воситаларига берилган рўйхатга олиш ҳужжатларини ва номер белгиларини, шунингдек, автотранспорт воситаларини бошқариш ҳуқуқини берувчи малака гувоҳномаларини тан олади.

Бир Аҳдлашувчи томон давлати ташувчиси томонидан бошқа Ахдлашувчи томон давлатининг ҳудудида жойлашган икки пункт оралиғида амалга ошириладиган йўловчи ёки юкларни ташишлар (каботаж) таъқикланади.

Ушбу Битим асосида амалга ошириладиган халқаро автомобиль қатновлари билан боғлиқ ташкилий, техникавий ва тижорат масалалари Ахдлашувчи томонлар давлатларининг ваколатли органлари ўртасида тузиладиган икки томонлама протоколлар ва шартномалар билан тартибга солинади.

Ушбу Битимнинг бажарилишидан келиб чиқадиган ҳисоб-китоблар ва тўловлар Аҳдлашувчи Томонлар ўртасида тузилган тўловлар тўғрисидаги битимлар асосида амалга оширилади.

1. Ушбу Битим доирасида ташишларни амалга ошираётган ва йиғимларни тўламаслик ҳуқуқини берувчи рухсатномага эга бўлган бир Ахдлашувчи томон давлатининг автотранспорт воситалари автотранспорт воситасига эгалик қилиш ёки ундан фойдаланиш, бошқа Ахдлашувчи томон давлатининг автомобиль йўлларидан фойдаланиш ёки уларни сакдаш билан боғлиқ йигим ва тўловлардан ўзаро озод этилади, қуйидагилар бундан мустасно:

автотранспорт воситасининг вазни, габаритлари ва юк кўтариш қобилияти ушбу Аҳдлашувчи томон давлатининг миллий қонунчилигида белгиланган меъёрлардан ошиб кетганлиги учун йиғим ва тўловлар;

пуллик автомобиль йўллари, автомагистраллар, кўприклар ва тоннеллардан фойдаланганлик учун йиғим ва тўловлар, башарти бундай йиғим ва тўловлар, шу жумладан, ушбу Аҳдлашувчи томон давлатининг автотранспорт воситаларидан ҳам ундирилиши лозим бўлса.

2. Ушбу Битимга асосан ташишлар амалга оширилаётганда, қуйидагилар бошқа Ахдлашувчи томон давлатининг ҳудудига вақтинча олиб киришда божхона тўлов ва йиғимларидан тегишли Ахдлашувчи томон давлатининг миллий қонунчилигида ўрнатилган тартибда озод этилади:

а) ишлаб чиқарувчи завод томонидан ҳар бир автотранспорт воситаси модели учун кўзда тутилган, двигателнинг таъминот тизими билан технологик ва конструктив боғлиқ бўлган сиғимлардаги ёқилғи, шунингдек, рефрижераторнинг совутгич ускуналари ишлаши учун мўлжалланган ёқилғи;

б) ташиш жараёнида автотранспорт воситасини нормал эксплуатация қилиш учун зарур миқдордаги мойлаш материаллари;

в) халқаро ташишларни бажараётган автотранспорт воситаларини таъмирлаш учун мўлжалланган эҳтиёт қисмлар ва асбоблар.

3. Асбоблар ва фойдаланилмаган эҳтиёт қисмлар қайта олиб чиқиб кетилиши лозим, алмаштирилган эҳтиёт қисмлар эса Аҳдлашувчи томон давлатининг ҳудудидан олиб чиқиб кетилиши ёки йўқ қилиииши ёҳуд тегишли Аҳдлашувчи томон давлатининг миллий қонунчилигида белгиланган тартибда топширилиши лозим.

Чегара, божхона ва санитария назоратига оид, шунингдек, ушбу Битимда алоҳида келишиб олинмаган бошқа барча масалаларга нисбатан иккала давлатнинг миллий қонунчилиги қўлланилади.

Аҳдлашувчи Томонлар давлатларининг тегишли органлари оғир касалларни, йўловчиларни автобусларда мунтазам ташувларни, шунингдек, чорва молларини, тез айнийдиган ва хавфли юклар ташувларини чегара, бож ва санитария назоратидан навбатсиз ўтказадилар.

Аҳдлашувчи Томонлар ваколатли органлар вакилларидан иборат Аралаш Комиссияни тузадилар. Унинг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат бўлади:

а) ушбу Битимнинг бажарилишини таъминлаш;

б) рухсатномалар шаклларини, вақтини, маршрутларини, контингентини белгилаш ҳамда рухсатномалар айирбошлашни ташкил этиш;

в) ушбу Битим билан ҳал этилмаган муаммолар ечимини ўрганиш ва уларни ҳал этиш бўйича таклифлар киритиш;

г) мазкур Битимни қўллаш бўйича баҳсли масалаларни кўриб чиқиш ва уларни ҳал этиш.

Аралаш Комиссия Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг илтимосига кўра йиғилади.

Аралаш Комиссия ушбу Битимга ўзгартиришлар киритиш юзасидан таклифлар ишлаб чиқиши ва иккала давлатларнинг миллий қонунчилигига мувофиқ уларни кўриб чиқиш учун киритишлари мумкин.

Ушбу Битимга Ахдлашувчи томонларнинг ўзаро келишуви асосида унинг ажралмас кисми ҳисобланадиган ва Битимнинг 20-моддасида белгиланган тартибда кучга кирадиган алоҳида баённомалар билан расмийлаштириладиган ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши мумкин.

Ушбу Битим унинг кучга киритилиши учун ҳар иккала давлатларда ички давлат расмий тартиблари бажарилганлиги ҳақида дипломатик йўллар орқали ёзма равишда огоҳлантириш олинган кундан бошлаб кучга киради. Мазкур Битим ноаниқ муддатга тузилган ва у Аҳдлашувчи Томонлардан бири унинг амал қилишини тўхтатиш нияти тўғрисида иккинчи аҳдлашувчи Томонни дипломатик йўллар орқали уч ой олдин огоҳлантиргунгача амал қилади.

1994 йил 22 декабрда Тошкент шаҳрида ўзбек, беларусь ва рус тилларида икки нусхада тузилди, барча матнлар бир хил кучга эгадир. Мазкур Битимнинг қоидаларини талқин қилишда келишмовчиликлар пайдо бўлган тақдирда рус тилидаги матн асос қилиб олинади.