17.06.1999. Болалар меҳнатининг энг ёмон шакллари тўғрисида

182-сон Конвенция

Kuchga kirish sanasi

24.06.2009

Рус

Ўзб

O’zb

Ўзб|Рус

Норасмий таржима

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Болалар меҳнатининг энг ёмон шакллари тўғрисидаги

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

182-сон-Конвенция

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Халқаро Меҳнат Ташкилотининг Бош конференцияси,

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Халқаро Меҳнат Бюросининг Маъмурий кенгаши томонидан Женевада чақирилиб ва 1999 йилнинг 1 июнида ўзининг 87-Сессиясига тўпланиб,

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

миллий ва халқаро саъй-ҳаракатларнинг, шу жумладан, халқаро ҳамкорлик ва халқаро ёрдамнинг бош устувор тамойили сифатида болалар меҳнатини тақиқлаш ва унинг энг ёмон шаклларига барҳам бериш учун болалар меҳнати бўйича асосий ҳужжат бўлиб қолаётган Ишга қабул қилиш учун энг кичик ёш тўғрисидаги 1973 йилги Конвенция ва Тавсияни тўлдирадиган янги ҳужжатларни қабул қилишни зарур деб ҳисоблаб,

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

болалар меҳнатининг энг ёмон шаклларига самарали барҳам бериш шошилинч ва ҳар томонлама саъй-ҳаракатларни — бепул умумий таълим ҳамда болаларни шу турдаги барча ишлардан халос этиш заруратини ҳисобга олган ҳолда ва уларнинг оилалари эҳтиёжларига йўналтирилган ҳолда уларнинг реабилитациясига ва ижтимоий интеграциялашувига кўмаклашиш мақсадида, — талаб этишини эътиборга олиб,

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

1996 йилда Халқаро Меҳнат Конференциясининг 83-Сессиясида қабул қилинган болалар меҳнатига барҳам бериш тўғрисидаги резолюцияни эслатиб,

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

болалар меҳнати кўп жиҳатдан қашшоқлик оқибатида вужудга келишини ва бу масаланинг узоқ муддатли ечими ижтимоий тараққиётга олиб борадиган. хусусан, қашшоқликни тугатиш ва универсал таълимни таъминлайдиган барқарор иқтисодий ўсишга боғлиқлигини тан олиб,

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Бош Ассамблеяси томонидан 1989 йил 20 ноябрда қабул қилинган Бола ҳуқуқлари тўғрисидаги Конвенцияни эслатиб,

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Халқаро Меҳнат Конференциясининг 1998 йилдаги 86-Сессиясида қабул қилинган Халқаро Меҳнат Ташкилотининг меҳнат соҳасидаги асосий принциплари ва ҳуқуқлари Декларациясини ҳамда уларни амалга ошириш механизмини эслатиб,

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

болалар меҳнатининг айрим энг ёмон шакллари бошқа халқаро ҳужжатлар, хусусан Мажбурий меҳнат тўғрисидаги 1930 йилги Конвенция, Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Қуллик ва кул савдосини, кулликка ўхшаш институтлар ва одатларни бекор қилиш тўғрисидаги қўшимча Конвенцияси билан қамраб олинишини эслатиб,

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

болалар меҳнатига оид бир қанча таклифларни қабул қилишга қарор чиқариб ва бу Сессия кун тартибининг тўртинчи банди ҳисобланиб,

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

мазкур таклифларга халқаро конвенция шаклини беришга қарор қилиб,

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

бир минг тўққиз юз тўқсон тўққизинчи йил июнь ойининг ўн еттинчи кунида куйидаги «Болалар меҳнатининг энг ёмон шакллари тўғрисидаги 1999 йилги Конвенция» деб номланиши мумкин бўлган Конвенцияни қабул қилди:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

1-модда

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Ушбу Конвенцияни ратификация қиладиган Халқаро Меҳнат Ташкилотининг ҳар бир аъзоси болалар меҳнатини тақиқлаш ва унинг энг ёмон шаклларига барҳам беришни таъминлаш мақсадида дарҳол самарали чора-тадбирлар кўради.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

2-модда

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Мазкур Конвенция мақсадлари учун «бола» атамаси 18 ёшгача бўлган барча шахсларга қўлланилади.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

3-модда

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Мазкур Конвенция мақсадлари учун «болалар меҳнатининг энг ёмон шакллари» атамаси қуйидагиларни қамраб олади:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

а) қулликнинг барча шакллари ёки кулликка ўхшаш амалиёт, масалан, болаларни сотиш ва уларнинг траффики, қарз асосидаги қарамлик ва крепостной тобелик, шунингдек, зўраки ёки мажбурий меҳнат, шу жумладан, болалардан қуролли можароларда фойдаланиш учун уларни зўрлаб ёки мажбурлаб жалб қилиш;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) фоҳишабозлик билан шуғулланиш, порнография маҳсулотлари тайёрлаш ёки порнографик томошаларда иштирок этиш учун боладан фойдаланиш, уни ёллаш ёки уни таклиф қилиш;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

с) қонунга хилоф фаолият билан шуғулланиш учун, хусусан, тегишли халқаро шартномаларда белгилангани каби, наркотиклар тайёрлаш ва сотиш учун боладан фойдаланиш, уни ёллаш ёки уни таклиф қилиш;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

d) бажариш хусусиятлари ёки шароитига кўра болалар соғлиғи, хавфсизлиги ва маънавиятига зиён етказиши мумкин бўлган ишлар.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

4-модда

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

1. Миллий қонун ҳужжатлари ёки ваколатли ҳокимият органи томонидан, меҳнаткашлар ва иш берувчиларнинг тегишли ташкилотлари билан маслаҳатлашилгандан сўнг, 3-модданинг «d» кичик бандида кўрсатилган иш турлари белгиланади, бунда тегишли халқаро стандартлари, хусусан, Болалар меҳнатининг энг ёмон шакллари тўғрисидаги 1999 йилги Тавсиянинг 3- ва 4-бандлари қоидалари эътиборга олинади.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

2. Ваколатли ҳокимият органи, меҳнаткашлар ва иш берувчиларнинг тегишли ташкилотлари билан маслаҳатлашгандан сўнг, шу тариқа белгиланган иш турлари мавжудлигини аниқлайди.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

3. Ушбу модданинг 1-бандига мувофиқ белгиланган иш турлари рўйхати мунтазам таҳлил қилиб борилади ва заруратга қараб меҳнаткашлар ва иш берувчиларнинг тегишли ташкилотлари билан маслаҳатлашиб, қайта кўриб чиқилади.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

5-модда

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Ташкилотнинг ҳар бир аъзоси, меҳнаткашлар ва иш берувчиларнинг тегишли ташкилотлари билан маслаҳатлашгандан сўнг, мазкур Конвенцияни ҳаётга татбиқ этадиган қоидалар қўлланилишининг назоратини амалга ошириш учун тегишли механизмлар яратади ёки бундай механизмларни белгилайди.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

6-модда

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

1. Ташкилотнинг ҳар бир аъзоси устувор тартибда болалар меҳнатининг энг ёмон шаклларига барҳам бериш тўғрисидаги ҳаракат дастурларини ишлаб чиқади ва амалга оширади.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

2. Бундай ҳаракат дастурлари тегишли ҳукумат идоралари ҳамда меҳнаткашлар ва иш берувчиларнинг ташкилотлари билан маслаҳатлашиб ишлаб чиқилади ва амалга оширилади, зарурат туғилган ҳолда бошқа тегишли гуруҳлар фикрлари эътиборга олинади.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

7-модда

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

1. Ташкилотнинг ҳар бир аъзоси, мазкур Конвенцияни ҳаётга татбиқ этадиган қоидаларни самарали қўллаш ва уларга риоя этишини таъминлаш учун, шу жумладан, жиноий жавобгарликни жорий этиш ва қўллаш орқали ҳамда вазиятга қараб бошқа жазо чораларини қўллаш орқали барча зарур чора-тадбирларни кўради.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

2. Ташкилотнинг ҳар бир аъзоси, болалар меҳнатига барҳам беришда таълимнинг муҳимлигини эътиборга олган ҳолда, белгиланган муддатларда қуйидагиларга йўналтирилган самарали чора-тадбирларни кўради:

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

а) болаларни болалар меҳнатининг энг ёмон шаклларига жалб этилишига йўл қўймасликка;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

b) болаларнинг болалар меҳнатининг энг ёмон шакллар билан машғул бўлишларини тўхтатишга, шунингдек, уларни реабилитация қилиш ва ижтимоий интеграциялаш учун зарурат ва талаб даражасида бевосита кўмаклашишга;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

с) болалар меҳнатининг энг ёмон шаклларидан халос этилган барча болалар бепул умумий таълим олишлари,шунингдек, улар учун имконият даражасида ва заруратга қараб касбга ўқиш учун шароит яратилишига;

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

d) алоҳида хавфли аҳволдаги болаларни аниқлаш ва қамраб олишга; хамда

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

е) қизлар аҳволининг ўзига хос хусусиятларини ҳисобга олишга.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

3. Ташкилотнинг ҳар бир аъзоси мазкур Конвенцияни ҳаётга татбиқ этадиган қоидалар қўлланилиши учун масъул бўлган ваколатли ҳокимият органини тайинлайди.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

8-модда

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Ташкилотнинг аъзолари мазкур Конвенция қоидаларини ҳаётга татбиқ этишда бир-бирига ёрдам бериш мақсадида, мукаммал халқаро ҳамкорлик ва/ёки ёрдам орқали, шу жумладан, ижтимоий-иқтисодий ривожланишни қўллаб-қувватлаш, қашшоқликка қарши кураш бўйича дастурлар ҳамда универсал таълим орқали зарур чораларни кўрадилар.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

9-модда

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Ушбу Конвенцияни ратификация қилиш тўғрисидаги расмий ҳужжатлар рўйхатга олиниши учун Халқаро Меҳнат Бюроси Бош директорига юборилади.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

10-модда

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

1. Ушбу Конвенция фақатгина ратификация қилиш тўғрисидаги ҳужжатлари Бош директор томонидан рўйхатга олинган Халқаро Меҳнат Ташкилотининг аъзоларинигина бирлаштиради.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

2. Ушбу Конвенция Ташкилот икки аъзосининг ратификация қилиш тўғрисидаги ҳужжатлари Бош директор томонидан рўйхатга олинган санадан кейин 12 ой ўтгач кучга киради.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

3. Кейинчалик ушбу Конвенция Ташкилотнинг ҳар бир аъзоси учун унинг ратификация қилиш тўғрисидаги ҳужжати рўйхатга олинган санадан кейин 12 ой ўтгач кучга киради.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

11-модда

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

1. Ушбу Конвенцияни ратификация қилган Ташкилотнинг аъзоси Конвенция дастлаб кучга кирган санадан ўн йил ўтганидан кейин Халқаро Меҳнат Бюросининг Бош директорига рўйхатга олиш учун юборилган акт орқали Конвенцияни денонсация қилиши мумкин. Бундай денонсация денонсация акти рўйхатга олинганидан кейин бир йил ўтгач кучга киради.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

2. Ушбу Конвенцияни ратификация қилган Ташкилотнинг ҳар бир аъзоси, юқоридаги бандда қайд этилган ўн йиллик муддат ўтганидан кейин, бир йил ичида мазкур моддада кўзда тутилган денонсация ҳуқуқидан фойдаланмаган бўлса, навбатдаги ўн йиллик муддатни кутишга мажбур бўлади ва шунга мувофиқ, у мазкур модда шартларига биноан ушбу Конвенцияни ҳар ўн йиллик муддат тугаши билан денонсация қилиши мумкин бўлади.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

12-модда

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

1. Халқаро Меҳнат Бюроси Бош директори Ташкилот аъзолари томонидан юборилган ратификация қилиш тўғрисидаги ҳужжатлари ва денонсация актларининг барчасини рўйхатга олганлиги ҳақида Халқаро Меҳнат Ташкилотининг барча аъзоларига хабар беради.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

2. Бош директор, иккинчи ратификация қилиш тўғрисидаги ҳужжатни рўйхатга олганлиги ҳақида Ташкилот аъзоларига хабар берганда, у Ташкилот аъзоларининг эътиборини Конвенциянинг кучга кириш санасига қаратади.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

13-модда

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Халқаро Меҳнат Бюроси Бош директори, Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Уставининг 102-моддасига мувофиқ, юқоридаги моддалар қоидаларига биноан ўзи рўйхатга олган ратификация қилиш тўғрисидаги ҳужжатлари ва денонсация актларининг барчасига оид тўла маълумотларни Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Бош котибига рўйхатга олиш учун юборади.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

14-модда

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

Ҳар гал, Халқаро Меҳнат Бюроси Маъмурий кенгаши зарур деб топганда, Бош конференцияга ушбу Конвенциянинг қўлланилиши тўғрисидаги маърузани тақдим этади ва уни тўла ёки қисман қайта кўриб чиқиш ҳақидаги масалани Конференция кун тартибига киритиш кераклигини ёки керак эмаслигини кўриб чиқади.

Hujjatga taklif yuborish

Audioni tinglash

Hujjat elementidan havola olish

15-модда