02.07.1992 йилдаги 625-XII-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикасининг қонуни, 02.07.1992 йилдаги 625-XII-сон
Kuchga kirish sanasi
12.08.1992
Ҳужжат янги таҳрирда қабул қилинган
Ҳужжат 12.08.1992 00 санаси ҳолатига
Амалдаги версияга ўтиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг қонуни
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
БИРЖАЛАР ВА БИРЖА ФАОЛИЯТИ ТЎҒРИСИДА
 LexUZ шарҳи
Мазкур Қонун Ўзбекистон Республикасининг 2001 йил 29 августдаги 260-II-сонли «Биржалар ва биржа фаолияти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш ҳақида»ги Қонунига асосан янги таҳрирда қабул қилинган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу Қонун биржалар ташкил этиш ва биржа фаолиятини ҳуқуқий бошқариш тартибини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I БЎЛИМ. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-модда. Биржа
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржа аввалдан тайинланадиган манзил ва вақтда белгиланган қоидалар асосида очиқ савдо-сотиқ ўтказиш орқали биржа товарлари билан эркин улгуржи савдо қилиш учун шарт-шароитлар яратувчи, юридик шахс ҳисобланадиган корхонадир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-модда. Биржа фаолияти
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржа фаолияти — товарларга бўлган талаб ва уларни таклиф қилишнинг амалда мавжуд нисбатларини аниқлаш ҳамда уни ҳисобга олган ҳолда нарх-навони шакллантириш асосида биржа товарларининг улгуржи бозорини вужудга келтиришга қаратилган ҳаракатларнинг мажмуидан иборатдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-модда. Биржа товари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Мол-мулк, шу жумладан кўчмас мол-мулк, хизматлар, маҳсулот етказиб беришга доир шартномалар, интеллектуал мулк, қийматли қоғозлар, валюта маблағлари ва фуқаролар ўртасида муомалага чиқариладиган бошқа товар биржа товари ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ер, ер ости бойликлари, сувлар, бошқа табиий ресурслар, маданият ва тарихга доир миллий бойликлар рўйхати, Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланадиган бошқа турдаги товарлар биржа товари бўлиши мумкин эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-модда. Биржа фаолиятининг қатнашчилари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мулкчиликнинг барча шаклидаги корхоналар, ташкилотлар, хўжалик уюшмалари, брокерлик ва дилерлик фирмалари (идоралари), брокерлар, дилерлар, бошқа юридик ва жисмоний шахслар, шу жумладан чет эл юридик ва жисмоний шахслари биржа фаолиятининг иштирокчилари ҳисобланади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-модда. Биржа ва биржа фаолияти тўғрисидаги қонунлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржа тузиш ва биржа фаолияти билан боғлиқ муносабатлар «Ўзбекистон Республикасидаги корхоналар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикасининг Қонуни, ушбу Қонун, Ўзбекистон Республикасининг бошқа қонун ҳужжатлари билан, Қорақалпоғистон Республикаси ҳудудида эса Қорақалпоғистон Республикасининг қонунлари билан ҳам тартибга солиб турилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу Қонун меҳнат биржасига тааллуқли эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II БЎЛИМ. БИРЖА ТАЪСИС ЭТИШ ВА УНИНГ ФАОЛИЯТИНИ ТАШКИЛ ҚИЛИШ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-модда. Биржа таъсис этиш ва уни тугатиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Биржа юридик шахслар томонидан ҳам, жисмоний шахслар томонидан ҳам, шу жумладан чет эл юридик ва жисмоний шахслари томонидан улар ўртасидаги ихтиёрий келишув асосида таъсис этилади. Биржа таъсис этиш таъсис шартномаси билан расмийлаштирилиб, унда биржанинг вазифалари ва фаолият соҳаси, биржа муассисларининг таркиби, устав фондининг миқдори, ҳар бир муассиснинг устав фондидаги улуши, улуш киритиш муддатлари ва тартиби кўрсатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржанинг устав фонди 50 миллион сўмдан кам бўлмаслиги керак.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Устав фондининг энг кам миқдори ҳар йили нарх-наво даражасининг ўзгаришига мувофиқ равишда қонунларда белгиланган тартибда индексация қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Қуйидагилар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
давлат ҳокимияти ва бошқарувининг олий ҳамда маҳаллий идоралари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
давлат банклари ва давлат кредит муассасалари (бунда банклар фонд ва валюта биржаларининг муассислари бўлиши мумкин);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
давлат суғурта ва давлат инвестиция компаниялари ҳамда фондлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
жамоат, диний ва хайрия бирлашмалари (ташкилотлари) ҳамда фондлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қонунларга кўра тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланиши ман этилган жисмоний шахслар биржа муассислари бўлиши мумкин эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Биржа белгиланган тартибда рўйхатдан ўтгандан кейин биржа савдо-сотиғи ўтказиш ҳуқуқини қўлга киритади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Биржани тугатиш ва қайта ташкил этиш Ўзбекистон Республикасининг қонунларига мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-модда. Биржа ташкил қилиш шакллари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржалар акциядор жамиятлар (очиқ ёки ёпиқ хилдаги), масъулияти чекланган жамиятлар каби хўжалик жамиятлари кўринишида ва бошқа шакллардаги уюшмалар тарзида тузилиши мумкин.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-модда. Биржа турлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Биржалар ихтисослашувига қараб:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
товар биржалари, шу жумладан универсал ва ихтисослаштирилган биржалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фонд биржалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
валюта биржалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
товар-фонд биржалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
интеллектуал мулк объектлари билан савдо-сотиқ қилувчи биржалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аралаш биржалар бўлиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Фонд ва валюта биржалари, товар-фонд биржаларининг фонд бўлимлари фаолиятининг ўзига хос жиҳатлари махсус қонунлар билан тартибга солинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-модда. Биржаларнинг хўжалик уюшмалари
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Биржалар ўз фаолиятларини мувофиқлаштириб бориш, биржа ҳаракатини ривожлантиришга оид бошқа вазифаларни ҳал этиш мақсадида иттифоқлар, уюшмалар ва ўзга бирлашмаларга бирлашиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Биржа савдо-сотиғида рақобатга барҳам бериш ёки уни чеклаб қўйиш мақсадида биржаларнинг бирлашиши тақиқланади ҳамда шунга қаратилган битимлар ва ҳаракатлар ҳақиқий эмас, деб ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-модда. Биржанинг фаолият соҳаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Биржа биржанинг савдо-сотиғини ташкил этиш ва уни тартибга солиб туришга доир фаолият билан шуғулланишга ҳақлидир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Биржа олди-сотди, савдо-воситачилик фаолияти билан бевосита шуғулланиши мумкин эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Башарти, корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар ўз олдиларига ушбу Қонуннинг 2-моддасида назарда тутилган фаолият билан шуғулланишни мақсад қилиб қўймаган бўлсалар, биржа бу корхоналар, муассасалар ва ташкилотларга пул қўйишга, уларнинг улуши (пайи)ни, акцияларини сотиб олиш ва муассиси бўлишга ҳақли эмас.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11-модда. Биржани бошқариш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржани бошқариш унинг уставига мувофиқ амалга оширилади. Биржа ўз бошқарувининг тузилиши, шакли ва услубларини мустақил белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12-модда. Биржа устави
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржа ўз фаолиятини муассислари тасдиқлайдиган устав асосида амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржанинг уставида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржанинг номи ва тури;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржа манзилгоҳи;
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржа фаолиятининг соҳаси ва мақсади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
устав фондининг миқдори, муассислар томонидан фондга улушлар киритишнинг тартиби ва муддатлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
даромадни тақсимлаш ва эҳтимол тутилган зарарларни қоплаш тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржа муассислари ва аъзоларининг мулкий жавобгарлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржанинг бошқарув идоралари, уларни ташкил этиш тартиби ва уларнинг ваколатлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржа савдо-сотиғи қоидаларини ишлаб чиқиш ва қабул қилиш тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржа аъзолигига қабул қилиш, аъзоликни вақтинча тўхтатиб туриш ва тўхтатиш тартиби, биржа аъзоларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржани қайта ташкил этиш ва тугатиш тартиби белгилаб берилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Уставда қонунларга зид келмайдиган бошқа қоидалар ҳам назарда тутилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13-модда. Биржанинг ҳуқуқлари ва вазифалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Биржа ушбу Қонун ва ўз устави асосида биржа савдо-сотиғи қоидаларини қабул қилишга ва бу қоидаларнинг биржа савдо-сотиғининг барча иштирокчилари томонидан ижро этилишини талаб қилишга ҳақлидир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржа юридик шахс ҳуқуқига эга бўлган шуъба корхоналар, шунингдек биржа инфраструктурасини шакллантирувчи филиаллар ва бошқа алоҳида бўлинмалар ташкил этишга ҳақлидир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Биржа:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржа савдо-сотиғи ўтказиш учун шароит яратиб бериши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржа операцияларини тартибга солиб бориши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
товарларга бўлган талаб ва таклифлар нисбати асосида нарх-навони аниқлаши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржа аъзолари ва мижозларига ташкилий йўсиндаги ҳамда бошқа хил хизматлар кўрсатиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мунтазам равишда (ҳафтасига камида бир марта) нарх-наво аниқланишига, индексацияси ва ўзгаришига, савдо-сотиқ вақти, товарлар, битим ҳажмлари, контрактларнинг миқдорларига ва бошқа кўрсаткичларига доир ахборотларни, товарлар бозорининг аҳволи ва унинг ривожланиши тахминларига доир таҳлилий шарҳларни эълон қилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14-модда. Биржа мол-мулки
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Биржанинг мол-мулки асосий фондлар ва оборот маблағларидан, шунингдек жамоа эгалиги ҳуқуқида биржага қарашли бошқа мол-мулкдан иборат бўлади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржа мол-мулки биржа қатнашчилари томонидан таъсис пайлари ва кириш бадаллари ҳисобига унинг эгалигига ёки унга ижарага берилади, шунингдек биржа томонидан ўз фаолиятидан орттирган даромадлар ҳисобига мулк сифатида сотиб олинади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Биржа мол-мулкидан фойдаланиш тартибини биржа аъзоларининг умумий йиғилиши белгилаб беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Давлат биржанинг мулкий ҳуқуқлари муҳофаза қилинишини кафолатлайди. Қонунларда назарда тутилганидан бўлак ҳолларда биржа мол-мулкининг тортиб олинишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржанинг мулкий ҳуқуқларини бузиш туфайли, фаолиятига қонунга хилоф равишда аралашиш оқибатида унга етказилган зарарлар қонунларда белгиланган тартибда қопланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15-модда. Биржа аъзолари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржанинг устав капиталида иштирок этувчи (муассислар) ёхуд биржа мол-мулкига ўзга бадаллар киритувчи юридик ва жисмоний шахслар биржа аъзолари ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу Қонуннинг 6-моддаси 2-бандида санаб ўтилган юридик ва жисмоний шахслар, шунингдек мазкур биржанинг хизматчилари биржа аъзолари бўлиши мумкин эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III БЎЛИМ. БИРЖА ФАОЛИЯТИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16-модда. Биржа фаолиятининг асосий қоидалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржа фаолияти:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўтказиладиган жойи ва вақтини олдиндан тартибга солиш йўли билан биржа савдо-сотиғи самарадорлигини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржа товарлари бозорини шакллантириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эркин равишда юзага келадиган бозор нархларини қўллаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
савдо-сотиқни ошкора ва омма олдида ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржа битимларини тасдиқланган қоидаларга асосан эркин равишда тузиш ва уларни рўйхатдан ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
товарларнинг нархини белгилаш ва уларга доир маълумотларни эълон қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
монополияга қарши кураш тўғрисидаги қонунларга риоя этиш қоидалари асосида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17-модда. Биржа савдо-сотиғи иштирокчилари ва уларнинг биржа савдосидаги иштироки
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржа аъзолари, биржа воситачилари, шунингдек биржа мижозлари биржа савдо-сотиғининг қатнашчилари бўлиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Брокерлик жойига эга эканлик ёхуд доимий ва бир галлик мижозлар томонидан савдо-сотиққа келганлик учун йиғимлар тўлаганлик биржа савдо-сотиғида бевосита иштирок этиш ҳуқуқини беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Брокерлик жойига эга бўлмаган биржа аъзолари биржа савдо-сотиғида брокерлик фирмалари (идоралари) ва ушбу биржада ўз фаолиятини амалга ошираётган мустақил брокерлар билан тузган шартномалар асосида иштирок этадилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18-модда. Биржа фаолиятидаги воситачилик
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржа фаолиятидаги воситачилик фақатгина биржа воситачилари — брокерлар ва дилерлар, брокерлик ва дилерлик фирмалари (идоралари) томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Брокер — олди-сотди битимлари тузилишида ўз мижозларининг топшириғига биноан ва уларнинг номидан воситачилик хизматини амалга оширувчи шахсдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Дилер — биржада ўз номи ва ўз ҳисобидан воситачиликни амалга оширувчи шахсдир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19-модда. Биржа савдо-сотиғи қоидалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Биржа савдо-сотиғи қоидалари биржа аъзоларининг умумий йиғилиши ёки умумий йиғилиш ваколат берган биржанинг бошқарув идораси томонидан тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Биржа савдо-сотиғи қоидаларида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржада амалга ошириладиган биржа операцияларининг турлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржа савдо-сотиғи иштирокчиларининг таркиби ва уларга қўйиладиган талабларнинг мажмуи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржа операцияларини амалга ошириш ва рўйхатдан ўтказиш тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржа товарлари нарх-навосини аниқлаш тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржа битимлари тузиш чоғида биржа аъзолари ва биржа савдо-сотиғи бошқа қатнашчиларининг ўзаро ҳисоб-китоб қилиш тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржа хизматидан фойдаланганлик учун тўлов миқдори ва бу тўловларни белгилаш тартиби;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржа қатнашчилари ва ходимларининг биржа савдо-сотиғи қоидаларини бажармаганлик ёки лозим даражада бажармаганлик учун жавобгарлиги тўғрисидаги низом акс эттирилиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Биржа қоидаларида:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
нарх-навонинг ўзгаришига таъсир кўрсатиш мақсадида бир шахс томонидан бевосита ёки сохта шахслар орқали товарларни (битимларни) олди-сотди қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржа савдо-сотиғи қатнашчилари томонидан келишиб туриб биржадаги кундалик нарх-навони ўзгартириши ёки белгилаб бериши мумкин бўлган ҳар қандай хатти-ҳаракатлар содир этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бозор конъюктурасини сунъий равишда ўзгартиришга олиб келиши мумкин бўлган сохта маълумотлар тарқатиш ман этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Биржа фаолияти билан шуғулланишни рўйхатдан ўтказувчи ва бундай фаолият билан шуғулланиш учун лицензия берувчи давлат бошқаруви идоралари биржа савдо-сотиғи қоидаларининг ижро этилиши республика иқтисодиётига зарар етказиши мумкин бўлган тақдирда ушбу Қонун 16-моддасининг талабларига мувофиқ ана шу қоидаларга ўзгартишлар киритишни талаб қилишга ҳақлидирлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20-модда. Биржа операциялари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Муайян биржада тақдим этилган товарлар олди-сотдиси бўйича биржа воситачилари ўртасида тузилган, биржа савдо-сотиғи қоидаларига мувофиқ амалга оширилган ва белгиланган тартибда биржада рўйхатдан ўтказилган битимлар биржа операциялари деб эътироф этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Биржада рўйхатга олинган битимлар нотариал идорада тасдиқланмайди, амалдаги қонунларда назарда тутилган ҳоллар бундан мустаснодир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Биржа битимининг мазмуни (товарнинг номи, миқдори, нархи, ижро ўрни ва муддатидан бўлак) ошкор этилиши мумкин эмас. Биржа битимининг мазмунига доир маълумотлар фақат тергов ва суд идораларининг талаби билан тақдим этилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Биржа битимлари биржа номидан ва унинг ҳисобига тузилиши мумкин эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21-модда. Биржа битимларининг турлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржаларда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бор товарларнинг олди-сотди битимлари, шу жумладан товарларни дарҳол бериб юбориш ёки етказиб бериш ёхуд товарга эгалик қилиш ҳуқуқини берувчи ҳужжатлар топширишни ҳам кўзда тутувчи олди-сотди битимлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
форвард битимлар, яъни бор товарни етказиб бериш муддатларини кечиктирган ҳолда харид қилиш ва сотишга доир битимлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фьючерс битимлар, яъни стандарт контрактларга доир олди-сотди битимлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
опцион битимлар, яъни товарларни ёки товарлар етказиб бериш контрактларини белгиланган нархлар бўйича келгусида харид қилиб олиш ёки сотиш ҳуқуқларга доир олди-сотди битимлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржа савдо-сотиғи қоидаларида назарда тутилган товарлар, контрактлар ёки ҳуқуқларни харид қилиш ва сотишга доир бошқа битимлар тузилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Форвард ва фьючерс битимлари ҳамда опционлар савдосини амалга оширувчи биржа ўзининг ҳисоб-китоб (клиринг) марказлари орқали битимлар ижросини кафолатлаши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22-модда. Биржада товар экспертизаси
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржа савдо-сотиқ қатнашчисининг талабига кўра биржа олди-сотдиси орқали сотиладиган мавжуд моллар сифатининг экспертизасини ташкил этиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23-модда. Ҳисоб-китоб ва ҳисобот
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржа ўз фаолияти натижаларининг оператив ва бухгалтерия ҳисобини, шунингдек амалдаги қонунларда белгиланган тартибда статистика ҳисоботини юритади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Давлат статистика ҳисоботини бузиб кўрсатишда ёки белгиланган муддатда тақдим этмаганликда айбдор бўлган биржанинг мансабдор шахслари қонунларда белгиланган тартибда жавобгарликка тортиладилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV БЎЛИМ. БИРЖА ФАОЛИЯТИНИ ДАВЛАТ ТОМОНИДАН ТАРТИБГА СОЛИШ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24-модда. Биржа фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржа фаолиятини давлат томонидан тартибга солиш:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржани ва биржа фаолияти иштирокчиларини (юридик шахсларни) давлат рўйхатидан ўтказиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
лицензиялар бериш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржа фаолиятини солиқ солиш билан бошқариш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржага доир қонунларга риоя этилиши устидан назорат қилиш йўли билан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Давлат тасарруфида бўлмаган тузилмаларнинг биржалар ва биржа қатнашчилари фаолиятини рўйхатдан ўтказиш ва уларга лицензия бериш ишларига аралашувига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25-модда. Биржани ва биржа фаолияти қатнашчиларини давлат рўйхатидан ўтказиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Биржани давлат рўйхатидан Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ўтказади, биржа фаолияти қатнашчиларини рўйхатдан ўтказиш эса «Ўзбекистон Республикасидаги корхоналар тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ амалга оширилади. Давлат рўйхатидан ўтказганлик учун Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган қатъий суммаларда давлат пошлинаси ундирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Биржани қайта рўйхатдан ўтказиш унинг таъсис ҳужжатлари (таъсис шартномаси ва устави) ўзгаргани тақдирдагина амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Асоссиз равишда рўйхатдан ўтказишни рад этиш устидан судга шикоят қилиниши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26-модда. Биржа фаолиятига лицензия бериш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қийматли қоғозлар, валюта, кўчмас мулк, интеллектуал мулк билан савдо операциялари бажариш биржа фаолияти қатнашчилари томонидан лицензиялар асосида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржа фаолиятига лицензия бериш тартибини Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамаси белгилаб беради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржа фаолиятининг қатнашчиларига лицензия у давлат рўйхатидан ўтказилгандан кейингина Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамаси ваколат берган идора томонидан тақдим этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27-модда. Биржа фаолиятини солиқ йўли билан тартибга солиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржа фаолиятини солиқ йўли билан тартибга солиб туриш корхоналар, бирлашмалар ва ташкилотлардан олинадиган солиқлар тўғрисидаги Ўзбекистон Республикасининг қонунларига мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28-модда. Биржа қонунларига риоя этилиши устидан назорат қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржаларни давлат рўйхатидан ўтказиш ҳамда биржа фаолияти қатнашчиларига лицензиялар бериш ишини амалга оширувчи давлат бошқаруви идоралари биржалар ва биржа қатнашчилари биржага доир қонунларга риоя этишларини назорат қиладилар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29-модда. Биржанинг ташқи иқтисодий фаолияти
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржа ташқи иқтисодий фаолиятни ушбу Қонун ва амалдаги қонунларда белгиланган тартибда давлат рўйхатидан ўтганидан кейин амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржа савдо-сотиғига қўйиш учун мўлжалланган товарларга доир экспорт ва импорт ишлари биржа воситачилари томонидан амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30-модда. Биржа фаолиятига давлат кафолати
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Давлат амалдаги қонунларга зид бўлмаган барча турдаги биржа битимлари бўйича мулкчилик ҳуқуқлари муҳофаза қилинишини кафолатлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Давлат бошқаруви идоралари биржа фаолияти қатнашчиларининг фаолиятига аралашишга ҳақли эмас, қонунларда назарда тутилган ҳоллар бундан мустаснодир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V БЎЛИМ. НИЗОЛАРНИ ҲАЛ ЭТИШ ТАРТИБИ ВА БИРЖА ФАОЛИЯТИ СУБЪЕКТЛАРИНИНГ ЖАВОБГАРЛИГИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31-модда. Низоларни қараб чиқиш тартиби
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Биржа фаолияти қатнашчилари ўртасида, шунингдек биржа фаолияти қатнашчилари билан давлат ҳокимияти ва бошқаруви идоралари ўртасида келиб чиқадиган низолар ҳакамлик судлари ёки халқ судлари томонидан ҳал этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Биржа битимлари қатнашчилари ўртасида биржа савдо-сотиғи қоидаларида назарда тутилган масалалар юзасидан келиб чиққан низоларни биржанинг ҳакамлик комиссияси ҳал этади, томонлардан биронтаси унинг қарорига рози бўлмаган тақдирда эса тегишли ҳакамлик суди ҳал этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Низоларни ҳакамлик комиссиясида қараб чиққанлик учун ҳақ ундириш тақиқланади.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32-модда. Биржа ва биржа фаолияти қатнашчиларининг жавобгарлиги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Биржаларни давлат рўйхатидан ўтказиш ва биржа қатнашчиларига лицензиялар бериш билан шуғулланадиган идоралар 1, 2, 6 (2-банд), 9 (2-банд), 10, 13 (2-банд 4-хатбоши), 15 (2-банд), 19 (3-банд), 29-моддаларда назарда тутилган қоидалар бузилган тақдирда биржа фаолиятини ва лицензияларнинг амал қилишини уч ойгача тўхтатиб қўйишга ҳақлидир.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Башарти, биржа ушбу Қонун қоидаларини бузишда давом этаверса, назорат қилувчи идоралар биржа савдо-сотиғи уюштириш учун биржага берилган лицензияни бекор қилишга ҳақлидирлар.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Ушбу Қонуннинг қоидаларини бузганларга нисбатан:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржа фаолиятининг қатнашчиси бўлган корхонанинг мансабдор шахсини биржага доир қонунлар бузилганлиги ҳолларига 15 кунлик муддат ичида барҳам бериш тўғрисида огоҳлантириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржа фаолияти қатнашчиси бўлган юридик шахслардан 500 минг сўмгача миқдорда жарима ундириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
биржа фаолияти қатнашчиси бўлган корхоналарнинг мансабдор шахсларидан 50 минг сўмгача миқдорда жарима ундириш каби жавобгарлик чоралари ҳам қўлланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Биржага доир қонунлар бузилишига йўл қўйганлик учун жавобгарлик турини аниқлаш биржага доир қонунларга риоя этилиши устидан назоратни амалга оширувчи идораларнинг ваколатига киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Жазо тариқасидаги жарималар назорат қилувчи идора томонидан ҳакамлик судида ёки халқ судида даъво қўзғаш йўли орқали ундирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Биржага доир қонунлар ва биржа савдо-сотиғи қоидалари бузилганлиги учун жарима ундириш тўғрисида ҳакамлик судида ёки халқ судида даъво қўзғатган давлат бошқаруви идоралари давлат пошлинаси тўлашдан озод қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Ушбу моддага мувофиқ ундириб олинган жарима суммалари тўлиқ миқдорда тегишли бюджетга ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Жарима миқдорлари нарх-наво даражасининг ўзгаришига мувофиқ индексация қилиниши лозим.
Кейинги таҳрирга қаранг.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг Президенти И. КАРИМОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1992 йил 2 июль,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
625-XII-сон
(Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1992 й., 10-сон, 394-модда; 1993 й., 1-сон, 19-модда; 1993 й., 9-сон, 329-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1998 й., 3-сон, 38-модда; 1999 й., 9-сон, 229-модда)