Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishELEKTR ENERGETIKADA NAZORAT BOʻYIChA DAVLAT INSPEKSIYASI “OʻZDAVENERGONAZORAT” BOShLIgʻINING
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishBuyrugʻi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElektr energiyasini ishlab chiqarish, uzatish va taqsimlash qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2006-yil 18-fevralda 1546-son bilan davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan]
(Oʻzbekiston Respublikasi Elektr energetikada nazorat boʻyicha davlat inspeksiyasi boshligʻining 2011-yil 20-apreldagi 5-son (roʻyxat raqami 1546-1, 2011-yil 25-may), 2013-yil 13-sentabrdagi 8-son (roʻyxat raqami 1546-2, 2013-yil 27-sentabr) va 2018-yil 10-yanvardagi 1-son (roʻyxat raqami 1546-3, 2018-yil 6-fevral) buyruqlari bilan kiritilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar bilan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
LexUZ sharhiMazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 6-maydagi 11-mh-sonli “Ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarni Idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarning davlat reyestridan chiqarish toʻgʻrisida”gi buyrugʻiga (roʻyxat raqami 3298, 06.05.2021-y.) asosan 2021-yil 10-avgustdan davlat reyestridan chiqariladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2004-yil 1-martdagi 96-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Elektr energetikada nazorat boʻyicha (“Oʻzdavenergonazorat”) davlat inspeksiyasi toʻgʻrisidagi nizomga asosan buyuraman:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ilova qilinayotgan Elektr energiyasini ishlab chiqarish, uzatish va taqsimlash qoidalari tasdiqlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Ushbu buyruqning bajarilishini nazorat qilishni oʻz zimmamda qoldiraman.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElektr energetikada nazorat boʻyicha davlat inspeksiyasi
“Oʻzdavenergonazorat” boshligʻi B. GʻULOMOV
“Oʻzdavenergonazorat” boshligʻi B. GʻULOMOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2005-yil 26-dekabr,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish232-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“Oʻzdavenergonazorat” inspeksiyasi boshligʻining 2005-yil 26-dekabrdagi 232-son buyrugʻi bilan
TASDIQLANGAN
TASDIQLANGAN
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElektr energiyasini ishlab chiqarish, uzatish va taqsimlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQOIDALARI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur Qoidalar Oʻzbekiston Respublikasining “Energiyadan oqilona foydalanish toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-y., 4-5-son, 118-modda) va “Elektr energetikasi toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2009-y., 40-son, 431-modda) qonunlariga muvofiq elektr energiyasini ishlab chiqarish, uzatish, taqsimlash va sotish jarayonining yagona tartibini oʻrnatadi, shuningdek ushbu jarayonda ishtirok etayotgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarning oʻzaro munosabatlarini belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAsosiy atamalar va tushunchalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ushbu Qoidalarda quyidagi tushunchalar va atamalardan foydalanilgan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energetikasi — elektr energiyasini ishlab chiqarish, uzatish, taqsimlash, sotish va isteʼmol qilish sohasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyagona elektr energetika tizimi — elektr energiyasini hosil qiluvchi korxonalar, magistral elektr tarmoqlari, hududiy elektr tarmoqlari majmui va ularning tezkor-dispetcherlik boshqaruvi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr tarmoq — elektr energiyasini uzatish va taqsimlashga moʻljallangan elektr tarmoqlari xoʻjaligi obyektlari majmui;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasining tranziti — bir davlat elektr tarmoqlari orqali, boshqa davlat hududida ishlab chiqarilgan va uchinchi davlat hududiga moʻljallangan elektr energiyasini uzatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr qurilmasi — elektr energiyasini ishlab chiqarish, transformatsiya qilish, uzatish, taqsimlash hamda uni energiyaning boshqa turiga aylantirish uchun moʻljallangan mashinalar, apparatlar, elektr uzatish tarmoqlari va yordamchi uskunalar yigʻindisi (ular oʻrnatilgan inshootlar va binolar bilan birga);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr stansiyasi — elektr energiyasini ishlab chiqarish uchun moʻljallangan qurilish qismidan, elektr energiyasini oʻzgartirish uchun uskunalardan va yordamchi uskunalardan tashkil topgan elektr qurilma;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishblok stansiyalar — isteʼmolchilarning yagona elektr energetika tizimiga bevosita yoki isteʼmolchilar tarmogʻi orqali ulangan, hamda tezkor-dispetcherlik boshqaruvi tizimiga kiradigan elektr stansiyalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishenergetika korxonalari — elektr energiyani (quvvatni) ishlab chiqarish, uzatish, taqsimlash va sotish jarayonida ishtirok etuvchi korxonalar (elektr energiyani ishlab chiqaruvchi korxonalar, magistral elektr tarmoqlari korxonalari, hududiy elektr tarmoqlari korxonalari, blok stansiyalar, shuningdek magistral elektr tarmoqlari sifatida foydalanilayotgan yuridik shaxslarning elektr tarmoqlari xoʻjaligi obyektlari);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasining yagona xarid qiluvchisi — elektr energiyasini hosil qiluvchi korxonalar bilan elektr energiyasini xarid qilish, hududiy elektr tarmoqlari korxonalariga elektr energiyasini sotish, magistral elektr tarmoqlari korxonasi bilan elektr energiyasi uzatish boʻyicha shartnoma tuzish huquqi berilgan elektr energetikasi sohasidagi maxsus vakolatli organning tarkibiy qismi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhisob-kitob davri — uning doirasida elektr energiyasi (quvvati) isteʼmoli sarfi (hajmi) belgilanishi, isteʼmol qilingan elektr energiyasi uchun isteʼmolchi va hududiy elektr tarmoqlari korxonasi oʻrtasida oʻzaro hisob-kitob qilinishi shart boʻlgan vaqt davri (oy);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishhisob-kitob amalga oshiriladigan elektr energiyasini hisobga olish uskunasi — elektr energiyasini hisobga olish uskunasi boʻlib, isteʼmol qilingan elektr energiyasining haq toʻlanishi lozim boʻlgan hajmi uning koʻrsatkichlari asosida aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritish — elektr energiya uchun oʻzaro hisob-kitoblarni amalga oshirish uchun hisobga olish asboblarining koʻrsatgichlariga asoslanadigan, elektr energiyasini (quvvatini) ishlab chiqarish, uzatish, taqsimlash va isteʼmol qilishda uning haqiqiy hajmlarini oʻlchash tizimi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritish majmui — elektr energiyasi (quvvati) uchun oʻzaro hisob-kitoblarni amalga oshirish uchun moʻljallangan hisoblash majmui yoki ularning yigʻindisi, shuningdek oʻzaro bir-biri bilan belgilangan chizma boʻyicha ulangan bir birikmaning qurilmalari yigʻindisidan tashkil topadigan va elektr energiyasini oʻlchash va hisobga olish uchun moʻljallangan uskunalar (tok va kuchlanishning oʻlchash transformatorlari, schetchiklar, telemetrik datchiklar, informatsion-oʻlchash tizimlari va ularning aloqa tarmoqlari va boshqalar) elektr energiyani hisobga olishning oʻlchash majmuini tashkil etadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritish nuqtasi — elektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritish majmuasi oʻrnatiladigan elektr energetika obyektidagi nuqta. Elektr energiyasini hisob-kitob hisobini yuritish nuqtalarining joylashishi oʻzaro bogʻlangan energetika korxonalari oʻrtasidagi shartnomalarda (odatda, balans boʻyicha mansublik chegarasida) oldindan kelishiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritish maʼlumotlarini yigʻish — energetika korxonalari oʻrtasida elektr energiyasini (quvvatini) oldi-sotdi va uzatish shartnomalari boʻyicha zarur boʻlgan oʻzaro hisob-kitoblarni amalga oshirish uchun elektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritish nuqtasidan hisoblash davri (kalendar oyi) uchun maʼlumotlarni olish va qayta ishlash jarayoni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Elektr energiyasini ishlab chiqarish, uzatish va taqsimlash jarayonida qatnashayotgan energetika korxonalarning faoliyati quyidagilarga yoʻnaltirilgan boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmilliy energetik resurslardan oqilona foydalanish, energiya va ishlab chiqarish potensialidan samarali foydalanish. Energiya taʼminoti tizimini loyihalash, qurish, kengaytirish, qayta jihozlash va ekspluatatsiya qilishda energiyadan oqilona foydalanish masalasi bu ishlarning zaruriy qismini tashkil etishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasini uzatish va taqsimlash rejimlarini maqbullashtirish va ishlab chiqarish samaradorligini koʻtarish hisobiga energiya va yoqilgʻi sarfini kamaytirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritishni tashkil etish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtezkor-dispetcherlik boshqaruvini tashkil etish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasini ishlab chiqaruvchi, uzatuvchi va taqsimlovchi elektr qurilmalarda mehnat xavfsizligini taʼminlash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Elektr energiyasini ishlab chiqarish, uzatish va taqsimlash jarayonida qatnashuvchi xoʻjalik subyektlarining yangidan qurilayotgan va qayta jihozlanayotgan elektr qurilmalarini loyihalash Elektr qurilmalarning tuzilish qoidalari, shaharsozlik meʼyorlari va qoidalari, shuningdek boshqa normativ hujjatlari talablariga muvofiq bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Elektr qurilmalarni ekspluatitsiya qilish, taʼmirlash, sozlash va boshqa ishlar Oʻzbekiston Respublikasi elektr stansiyalari va tarmoqlarini texnikaviy ekspluatatsiya qilish qoidalari (roʻyxat raqami 1405, 2004-yil 10-sentabr — Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2004-y., 36 (120)-son, 405-modda), Elektr qurilmalarini ekspluatatsiya qilishda xavfsizlik texnikasi qoidalari, Elektr stansiyalarining uskunalari, bino va inshootlariga texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlashni tashkil etish qoidalari va Energetik korxonalar uchun yongʻin xavfsizligi qoidalarining (roʻyxat raqami 1341, 2004-yil 22-aprel — Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi toʻplami, 2004-y., 16-son, 194-modda) talablariga muvofiq bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Elektr energiyasini ishlab chiqarish, uzatish va taqsimlash jarayonida qatnashuvchi xoʻjalik subyektlarining elektr qurilmalari elektr uskunalarini sinash qoidalari va meʼyorlarining talablariga muvofiq sinovdan oʻtkazilishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Elektr energiyasining ishlab chiqarilayotgan, uzatilayotgan va taqsimlanayotgan umumiy hajmi hisobga olinishi majburiydir. Hisobga olish davlat standartlari va oʻlchash aniqliklari meʼyoriga muvofiq bajariladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Elektr energiyasini hisobga olish vositalarini metrologik nazorat qilish, davlat metrologik xizmati organlari va yuridik shaxslarning metrologik xizmati tomonidan bajariladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Elektr energiyasining sifatini nazorat qilish “Oʻzstandart” agentligi tomonidan akkreditatsiyalangan sinov laboratoriyasi tomonidan amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Elektr energiyasini (quvvatini) ishlab chiqarish, uzatish va taqsimlashda energetika korxonalari Oʻzbekiston Respublikasining “Tabiat muhofazasi toʻgʻrisida”gi, “Suv va suvdan foydalanish haqida”gi, “Atmosfera havosini muhofaza qilish haqida”gi qonunlarining va boshqa qonun hujjatlarining talablariga muvofiq ekologik xavfsizlikni taʼminlovchi texnik va tashkiliy chora-tadbirlarni amalga oshirishlari kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Hududiy elektr tarmoqlari korxonalari bilan isteʼmolchilar oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlar Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 12-yanvardagi 22-son qarori bilan tasdiqlangan Elektr energiyasidan foydalanish qoidalari hamda ular oʻrtasida tuzilgan shartnomalar bilan tartibga solinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII bob. Elektr energiyasini ishlab chiqarish, uzatish va taqsimlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Elektr energiyasini ishlab chiqarish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Oʻzbekiston Respublikasining elektr energiya resurslari oʻzida ishlab chiqarilgan hamda boshqa davlatlar elektr energetik tizimlaridan import qilingan elektr energiyasidan iborat boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Elektr energiyasini ishlab chiqarishning hajmi va isteʼmoli hajmi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining tomonidan tasdiqlanadigan elektr energiyasini ishlab chiqarish va isteʼmol qilish balansiga muvofiq shakllanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. Yoqilgʻining strategik zaxirasini shakllantirish, toʻplash va saqlash tartibi Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 26-iyundagi 287-56-son “Oʻzbekiston Respublikasi davlat strategik zaxirasini shakllantirish boʻyicha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qarori bilan belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. Elektr stansiyalari elektr energetika sohasida davlat nazorat organi boʻlgan va elektr energiyasini ishlab chiqarishda, uzatishda va isteʼmol qilishda xavfsizlikni taʼminlash boʻyicha choralar qoʻllanishini, shuningdek undan oqilona foydalanishni nazorat qiluvchi “Oʻzdavenergonazorat” inspeksiyasi tomonidan energetik nazoratga olinishi lozim boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Elektr tarmoqlarida elektr energiyasini uzatish va taqsimlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. Elektr tarmoqlari boʻylab elektr energiyasini uzatish va taqsimlash isteʼmolchilarning elektr taʼminoti uchun amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. Elektr energiyasini ishlab chiqarish boʻyicha korxonalardan elektr energiyasini, keyinchalik uni magistral elektr tarmoqlari boʻyicha uzatish va hududiy elektr tarmoqlari korxonalariga sotish maqsadida, sotib olish tuzilgan shartnomaga muvofiq elektr energiyasining yagona xarid qiluvchisi tomonidan bajariladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. Elektr energiyasini sotib olish va sotish hajmi elektr energiyasini (quvvatini) elektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritish maʼlumotlari boʻyicha belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish20. Elektr energiyasini uzatish magistral elektr tarmoqlari korxonasi tomonidan elektr energiyasining yagona xarid qiluvchisi bilan tuzilgan shartnoma boʻyicha amalga oshiradilar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Hisob-kitob davrida magistral elektr tarmoqlari korxonalariga toʻlanishi lozim boʻlgan elektr energiyasi hajmi, elektr energiyasining yagona xarid qiluvchisining elektr energiyasini ishlab chiqarish korxonalari va blok-sansiyalardan sotib olingan elektr energiyasining umumiy hajmidan, boshqa davlatlar elektr energetik tizimlaridan import va tranzit qilingandan hududiy elektr tarmoqlari korxonalari va isteʼmolchilar tarmoqlariga bevosita elektr energiyasini ishlab chiqarish korxonalaridan kelib tushgan elektr energiyasining ayirmasidan tashkil topadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish22. Hisob-kitob davrida magistral elektr tarmoqlari korxonalarining tarmoqlari orqali elektr energiyasini uzatish uchun sarf, elektr energiyasining yagona xarid qiluvchisining elektr energiyasini ishlab chiqarish korxonalari va blok-sansiyalardan sotib olingan elektr energiyasining umumiy hajmidan, shuningdek boshqa davlatlar elektr energetik tizimlaridan import qilingan elektr energiyasini yagona sotib oluvchi tomonidan hududiy elektr tarmoqlariga sotilgan, va eksport qilingan hajmining ayirmasi bilan aniqlanadi. Magistral elektr tarmoqlari boʻylab elektr energiyasini uzatishga ketgan uning sarfi, magistral elektr tarmoqlari korxonalari tomonidan elektr energiyasining yagona xarid qiluvchisidan elektr energiyasining sotib olinishi hisobiga qoplanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda uning texnologik yoʻqotishlarini hisoblash Elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda texnologik yoʻqotishlarning normativlarini hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga (roʻyxat raqami 2871, 2017-yil 31-mart) muvofiq amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23. Elektr energiyasini ishlab chiqarish korxonasidan va blok-stansiyalardan elektr energiyasini sotib olish, elektr energiyasini hududiy elektr tarmoqlari korxonalariga sotish, shuningdek elektr energiyasini uzatish va elektr energiyasini uzatishda uning sarflari uchun magistral elektr tarmoqlari korxonalariga toʻlov tariflari qonunchilikka muvofiq tasdiqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish24. Oʻtgan hisob-kitob davridagi elektr energiyasini sotib olish, sotish va uzatishning notoʻgʻri aniqlangan hajmi aniqlanganda joriy hisob-kitob davrida yuritilayotgan tarif boʻyicha tegishli korrektirovka kiritiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish25. Elektr tarmoqlari “Oʻzdavenergonazorat” inspeksiyasi tomonidan nazorat qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Tezkor-dispetcherlik boshqaruvi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish26. Elektr energiyasining ishlab chiqarish, uzatish, taqsimlash va isteʼmoli qilish jarayonining uzluksizligi tizim operatori tomonidan bajarilayotgan yagona tezkor dispetcherlik boshqaruvi (keyingi oʻrinlarda — YaDB) tomonidan ushlab turiladi, uning vazifasi yagona elektr energetika tizimining faoliyatini taʼminlash, elektr energiyasi ishlab chiqarish va isteʼmoli balansini ushlab turish, avariyaviy rejimni oldini olish, shuningdek uni bartaraf etish, avariyaviy rejimning bartaraf etilganidan soʻng tizim ishonchligini tiklash, isteʼmolchilarni energiya taʼminotning barqarorligi va ishonchligini taʼminlash, elektr energiyasini ishlab chiqarish, uzatish va taqsimlash jarayonida minimal texnologik sarfni taʼminlovchi optimal rejimni tanlashdan iboratdir.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish27. Dispetcherlik boshqaruv, xizmat va punktlarining rejim xususiyatidagi tezkor farmoyishlari yagona elektr energetika tizimiga ulangan barcha energetika korxonalari uchun majburiydir.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish28. Yagona elektr energetika tizimiga ulangan energetik korxonalarning kelishilgan holda ishlashi sutka davomida markazlashgan YaDB asosida bajariladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish29. YaDB iyerarxik tuzilmasi asosida bajarilib, alohida darajalar orasidagi tezkor nazorat qilish va boshqarish vazifalarini taqsimlashni, shuningdek pastki darajani yuqori darajaga boʻysunishini nazarda tutadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish30. Yuqori turuvchi dispetcherlik xizmatining tezkor farmoyishlari idoraviy mansubligidan qatʼiy nazar elektr energiyasini (quvvatni) ishlab chiqarish, uzatish, taqsimlash va isteʼmol qilish jarayonida qatnashuvchi barcha energetika korxonalarining past pogʻonadagi dispetcherlik tuzilmalari tomonidan bajarilishi majburiydir.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. Yagona elektr energetika tizimi tomonidan YaDB amalga oshirilayotganda tezkor farmoyish bajarilmasligi, moddiy zararga olib kelgan taqdirda, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq javobgarlik keltirib chiqaradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish32. Elektr energiyasini (quvvatni) ishlab chiqarish, uzatish va taqsimlash jarayonida qatnashuvchi energetika korxonalari yagona elektr energetika tizimini YaDB uchun zarur boʻlgan texnik axborotni yuqori turuvchi dispetcherlik xizmatiga taqdim etishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish33. Dispetcherlik xizmati rahbariyati va xizmatchilar qonunchilikka muvofiq quyidagilarni taʼminlashga javobgardir:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyagona elektr energetik tizimning ishonchli va tejamli ishlashini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyagona elektr energetik tizim asosiy tarmoqlarining ishonchli tezkor sxemalarini oʻz vaqtida ishlab chiqishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyagona elektr energetik tizimining barqaror ishlashini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasi sifati boʻyicha talablar bajarilishini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasini uzatishga uning sarfi meʼyorlarini va tasdiqlangan maqbul rejimdan asoslanmagan holda chetga chiqilishi tufayli meʼyordan yuqori sarflarni yoʻqotishni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIV bob. Elektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1-§. Elektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritish tizimiga boʻlgan asosiy talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish48. Elektr energiyasining (quvvatining) hisob-kitob hisobini yuritish va keltirilgan hisobni yuritish boʻyicha maʼlumotlarni yigʻish oʻrnatilgan tartibda barcha energetika korxonalarida bajarilishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49. Elektr energiyasini ishlab chiqarish, uzatish, taqsimlash va sotish jarayonida qatnashuvchi barcha energetika korxonalarida elektr energiyasining (quvvatining) hisob-kitob hisobini yuritish quyidagi prinsiplarga asoslanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish500 kV — 6 kV li elektr tarmoqlari va past kuchlanishli zanjirlarda elektr energiyasining (quvvatining) hisob-kitob hisobini yuritishning har bir nuqtasida elektr energiyasini qabul qilish va berish hajmini kWh va kVArh da, quvvatini kW da oʻlchash imkoniyati mavjudligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritish majmualari Oʻzstandart” agentligi tomonidan roʻyxatdan va metrologik attestatsiyadan oʻtkazilgan hamda qoʻllanishga ruxsat etilgan boʻlishi shart;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasining (quvvatining) hisob-kitob hisobini yuritish majmualari elementlarining aniqligi va xar bir elektr energiyasining (quvvatining) hisob-kitob hisobini yuritish nuqtasida oʻlchalishi lozim boʻlgan parametrlar ulangan uskunaning kuchlanishi va quvvatiga muvofiq aniqlanishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasining (quvvatining) hisob-kitob hisobini yuritish majmualarining uskunalari mazkur Qoidalar ilovasining 1- va 2-jadvallarida oʻrnatilgan oʻlchash aniqligini taʼminlashi shart;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasi uchun hisob-kitob amalga oshiriladigan hisob yuritish asboblari Xalqaro elektrotexnika komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — HEK) standarti, 60687 (0,2S klassi), 60687 (0,S) Standarti yoki GOST 30206-94 (MEK 987-92 ), 61035 (1,0 klassi) yoki GOST 30207 (MEK 1036-90), HEKning 61268 Standarti (2,0 klassi) talablariga muvofiq boʻlishi shart;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasi uchun hisob-kitob amalga oshiriladigan hisob yuritish asboblari Elektr qurilmalarning tuzilish qoidalari talablariga muvofiq boʻlishi, Oʻzbekiston Respublikasining moslik sertifikatiga ega boʻlishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritish majmualari zanjirlari, kuchlanish transformatorlarining katak va kameralari, ularning saqlagichlari, kuchlanish zanjirlarining avtomatik uzgichlari, sinash bloklari va hisob yuritish zanjirlarining barcha oraliq klemmniklari tashqi kirishdan himoyalangan boʻlishi va oʻzaro hamkor tomonlar vakillarining ishtirokida muhr bilan muhrlangan boʻlishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritish majmualarini ekspluatatsiya qilish Oʻzbekiston Respublikasining “Metrologiya toʻgʻrisida”gi Qonuniga va boshqa qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshirilishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritish majmualari ishga tayyorligi yiliga kamida 99% ni tashkil etishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritish majmualari davlat metrologik tekshiruvidan va nazoratidan oʻtkazilishi lozim boʻladi. Oraliq qiyoslashdan oʻtkazish intervali davlat metrologik xizmati tomonidan oʻrnatiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish50. Xar bir energetika korxonasi elektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritish nuqtalarida elektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritish majmualarini oʻrnatish va texnik xizmat koʻrsatish imkoniyatini taʼminlashi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish51. Elektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritish majmualarining texnik holatiga va metrologik xizmat koʻrsatishga javobgarlik energetika korxonasining metrologiya xizmatiga yuklatiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish52. Elektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritish majmualariga texnik xizmat koʻrsatish, faoliyatning ushbu koʻrinishini amalga oshirishga qonunchilikka muvofiq vakolatli boʻlgan tashkilotlar tomonidan bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish53. Elektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritish majmuasini oʻrnatish bilan bogʻliq boʻlgan xarajatlar, haqiqiy joylashish joyidan qatʼiy nazar hisob-kitob hisobini yuritish majmuini oʻz balansiga kirituvchi energetika korxonasi yoki isteʼmolchiga taalluqlidir.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2-§. Elektr energiyasining davlatlararo oʻtkazmalarini hisobga olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish54. Elektr energiyasining davlatlararo uzatishlar Oʻzbekiston Respublikasi bojxona hududi elektr uzatish tarmoqlari orqali olib oʻtiladigan elektr energiyasining bojxona nazorati va rasmiylashtiruvini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga (davlat roʻyxati 1433, 2004-yil 17-dekabr) muvofiq davlatlararo elektr uzatish tarmoqlari orqali amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish55. Elektr energiyasining davlatlararo oʻtkazmalarini hisobga olish elektr energiyasini ishlab chiqarish va isteʼmol qilish balansini shakllantirish, moliyaviy hisob-kitobni amalga oshirish, ushbu oqimlarda elektr energiyasining texnologik sarfini aniqlash, shuningdek elektr tarmoqlarining ish rejimlarini maqbullashtirish maqsadida amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish56. Davlatlararo elektr uzatish tarmoqlari boʻylab elektr energiyasining (quvvatining) oʻtkazmasiga boʻlgan texnik talablar, shuningdek elektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritish bilan bogʻliq boʻlgan boshqa masalalar hukumatlararo bitimlar asosida shartnomalarda kelishib olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish57. Davlatlararo elektr energiyasi uzatmalari tarmoqlaridagi elektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritish tizimlari mazkur bobning 1-paragrafi talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish58. Davlatlararo elektr uzatish tarmoqlarida oʻrnatilgan hisob-kitob hisobini yuritish tizimlari oʻzaro munosabatdagi tomonlar vakillari tomonidan birgalikda davriy tekshiruvdan oʻtkazilishi kerak. Tekshiruv shartlari va tartibi tomonlarning shartnomasida aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish59. Yagona elektr energiya tizimining magistral elektr tarmoqlari boʻyicha elektr energiyasining davlatlararo tranzit uzatmalari amalga oshirilishi mumkin. Elektr energiyasining tranzit uzatmalari tartibi va shartlari hukumatlararo bitimlar va xalqaro huquq normalari asosida shartnomalarda aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. Elektr energiyasining hisob-kitobi hisobini yuritishni avtomatlashtirish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish60. Energetika korxonalarida elektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritishni avtomatlashtirish maqsadida elektr energiyasini nazorat qilish va hisobga olishning avtomatlashtirilgan tizimlari kiritilishi lozim boʻlib, quyidagi vazifalarni hal etishni taʼminlashga qaratiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishenergetika korxonalarining oʻzaro hisob-kitoblari (shu qatorda differensial tariflar boʻyicha ham) olib borish uchun hisob-kitob hisobini yuritish maʼlumotlarini toʻplash, axborotni yuqori boshqaruv darajasiga uzatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishalohida elektr tarmoqlari, tugunlar va umuman yagona elektr energetika tizimi boʻyicha elektr energiyasini ishlab chiqarish va isteʼmol qilish balansini shakllantirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishasosiy isteʼmolchilar tomonidan elektr energiyasini isteʼmol qilish va elektr energiyasidan foydalanish rejimlarini tezkor tekshirish va tahlil qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishstatistik hisobotni shakllantirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishisteʼmolchilar yuklamalarini maqbul boshqarish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmoliya-bank operatsiyalari va isteʼmolchilar bilan hisob-kitobni avtomatlashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasini hisobga olish asboblari koʻrsatgichlarining ishonchligini tekshirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish61. Energetika korxonalarida elektr energiyasini nazorat qilish va hisobga olishning avtomatlashtirilgan tizimlari loyihaga muvofiq, seriyali ishlab chiqarilgan texnik vositalar va dasturiy taʼminot asosida qonun hujjatlarida belgilangan talablarga muvofiq bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish62. Energetika korxonalarida elektr energiyasini nazorat qilish va hisobga olishning avtomatlashtirilgan tizimlari “Oʻzstandart” agentligi tomonidan akkreditlangan metrologik xizmatga ega boʻlgan montaj tashkilot tomonidan amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish63. Elektr energiyasi isteʼmolini nazorat qilish va hisobga olishning avtomatlashtirilgan tizimlari qurilmalari elektr energiyasi uchun hisob-kitoblar amalga oshiriladigan nazoratdagi barcha hisobga olish uskunalarining koʻrsatgichlarini bir vaqtda qayd etish imkonini taʼminlashi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElektr energiyasi uchun hisob-kitoblar amalga oshiriladigan hisobga olish uskunalari aniq vaqtning signallari boʻyicha yil, oy, sana, soat, daqiqalar va sekundlarni avtomatik tuzatadigan aniq astronomik vaqt tizimi bilan taʼminlangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElektr energiyasi isteʼmolini nazorat qilish va hisobga olishning avtomatlashtirilgan tizimlari koʻrsatgichlarini oʻzgartirishdan va maʼlumotlarga ruxsatsiz kirishdan kompleks himoya bilan taʼminlangan, shuningdek inson taʼsiri omili minimallashtirilgan boʻlishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElektr energiyasi isteʼmolini nazorat qilish va hisobga olishning avtomatlashtirilgan tizimlari qurilmalari elektr energetika obyektlari boʻyicha:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsutka davomida uzluksiz va “uyda” navbatchilik qilinganda — 45 sutkagacha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtezkor-chiqish brigadasi (keyingi oʻrinlarda — TChB) tomonidan xizmat koʻrsatilganda — 80 sutkagacha zarur maʼlumotlarni saqlashni taʼminlashlari lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElektr energiyasi isteʼmolini nazorat qilish va hisobga olishning avtomatlashtirilgan tizimlarining asosiy taʼminotida tanaffus boʻlganda, yigʻilgan maʼlumotlarni va soat yurishini saqlab qoladigan zaxira manba bilan taʼminlangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish64. Elektr energiyasi isteʼmolini nazorat qilish va hisobga olishning avtomatlashtirilgan tizimlari qurilmalarini ekspluatatsiyaga kiritish vaqtida ular belgilangan tartibda metrologik attestatsiyadan oʻtkazilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish65. Elektr energiyasi isteʼmolini nazorat qilish va hisobga olishning avtomatlashtirilgan tizimlarida maʼlumotlarni yigʻish va uzatish tizimi dispetcherlik boshqaruvining tuzilishiga mos keladigan iyerarxik tuzilishga ega boʻlishi, ekspluatatsiya qilinadigan aloqa vositalari, kommutatsiya qilinadigan va ajratiladigan aloqa kanallarini maksimal darajada ishlatishi, shuningdek zamonaviy telekommunikatsiya vositalaridan foydalanishda ish samaradorligini taʼminlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish66. Elektr energiyasi isteʼmolini nazorat qilish va hisobga olishning avtomatlashtirilgan tizimlari dalolatnoma boʻyicha ekspluatatsiyaga topshirilgandan soʻng tegishli energetika korxonasining balansiga qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish67. Elektr energiyasi isteʼmolini nazorat qilish va hisobga olishning avtomatlashtirilgan tizimlarini ekspluatatsiya qilish tegishli mutaxassislarga ega boʻlgan tashkilotlar tomonidan amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishV bob. Xavfsizlik choralarini muvofiqlashtirish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish68. Elektr qurilmalariga xizmat koʻrsatish, elektr texnik xodimlar tomonidan “Energetika ishlab chiqarish korxonalarida xodimlar bilan ishlashni tashkil etish qoidalari”ga (roʻyxat raqami 1178, 2002-yil 4-oktabr, Normativ hujjatlar byulleteni, 2002-y., 19-son ) muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish69. Barcha ish turlari bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasini ishlab chiqarish, uzatish, oʻzgartirish va taqsimlash qurilmalarida Oʻzbekiston Respublikasi elektr stansiyalari va tarmoqlarini texnik ekspluatatsiya qilish qoidalariga (roʻyxat raqami 1405, 2004-yil 10-sentabr) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2004-y., 36-son, 405-modda) va “Elektr qurilmalarini ekspluatatsiya qilishda xavfsizlik texnikasi qoidalari”ga (roʻyxat raqami 1614, 2006-yil 18-avgust) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2006-y., 33-son, 337-modda) muvofiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektr energiyasini isteʼmol qiladigan elektr qurilmalarida “Isteʼmolchilarning elektr qurilmalaridan texnik foydalanish qoidalari”ga (roʻyxat raqami 1383, 2004-yil 9-iyul) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2004-y., 27-son, 317-modda) va “Isteʼmolchilarning elektr qurilmalaridan foydalanishda texnika xavfsizligi qoidalari”ga (roʻyxat raqami 1400, 2004-yil 20-avgust) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2004-y., 33-son, 379-modda) muvofiq.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish70. Kuchlanish ostidagi uskunalarda ishlarda (sinovlarda) ishtirok etadigan xodimlar uchun, elektr xoʻjalik uchun javobgar boʻlgan shaxs tomonidan korxonalarda xodimlarni xavfli ishlab chiqarish omillaridan himoya qilishga moʻljallangan xavfsizlik choralari tizimi, shu jumladan ishni bajarish loyihalari (keyingi oʻrinlarda — IBL), texnologik xaritalar, dasturlar ishlab chiqilishi va rahbar tomonidan tasdiqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKoʻrilayotgan xavfsizlik choralari HTQ talablariga, oʻchirib-yoqishlarni amalga oshirish va tezkor muzokaralarni olib borish boʻyicha Yoʻriqnomalarga va boshqa normativ hujjatlarga muvofiq boʻlishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish71. Himoyalash choralarini taʼminlash tizimi, elektr qurilmalaridagi ishlarda (sinovlarda) ishtirok yetadigan barcha shaxslarning salomatligi va xavfsizligini taʼminlash uchun tegishli tashkiliy-texnik chora-tadbirlarni belgilashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish72. Xavfsizlik choralarini taʼminlash tizimi, elektr tarmoqlariga ulanish uchun arizalarni berish tartibini, kerakli ish hajmini qayd etishni, sinovdan oʻtkazish va ulanish nuqtalarida tegishli xavfsizlik choralarini belgilovchi nizomlarni oʻz ichiga olishi kerak. Xavfsizlik choralarini taʼminlash chora-tadbirlari dispetcherlik xizmatining farmoyishi (yoki ruxsatnomasi) boʻyicha, ishlar bajarilishi zarur boʻlgan ulanmalar joylashgan boshqarmada amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish73. Elektr tarmogʻiga ulanish uchun shartnoma imzolangandan soʻng, shuningdek, yangi ulanmaning boshlanishidan oldin xavfsizlik boʻyicha choralarining nusxasi har bir isteʼmolchi tomonidan umumiy ulanish nuqtasi boʻlgan subyektlarga oʻtkazilishi kerak. Ulanishdan avval, hududiy elektr tarmoqlari korxonasi isteʼmolchilarning uzishlar va erga ulashlarni bajarish qismida choralarni koʻrib chiqishi va kelishishi kerak. Tomonlardan biri tomonidan belgilangan choralarga kiritilgan har qanday oʻzgarishlar darhol manfaatdor tomonlarga yetkazilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish74. Ulanish nuqtalarida manfaatdor tomonlar birgalikda xavfsizlik choralarini taʼminlash boʻyicha yagona tizimni qabul qilishadi. Qabul qilingan xavfsizlik tizimi quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisheksplutatsiya qilish chegarasining ikkala tomonida uskunada yoki yuqori kuchlanishli elektr qurilmalarda xavfsiz ish jarayonini (sinovlarni);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishboshqa tomonning elektr jihozlarini ajratish va erga ulashni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish75. Hududiy elektr tarmoqlari korxonasi va isteʼmolchi ishlarning xavfsiz bajarilishi va muvofiqlashtirilishi, shuningdek xavfsizlik choralarini taʼminlash uchun javobgar shaxslarni tayinlashlari shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish76. Yagona elektr energetika tizimining barcha obyektlarida ish xavfsizligi uchun javobgar etib faqat maxsus tayyorgarlik va bilimlari sinovdan oʻtgan shaxslar tayinlanishi mumkin. Xavfsizlik texnikasi boʻyicha oʻqitish va mashqlar doimiy va koʻp bosqichli boʻlishi kerak. Tashkilotlar belgilangan xodimlarni Energetika ishlab chiqarish korxonalarida xodimlar bilan ishlashni tashkil etish qoidalariga muvofiq tayyorlash va ularning xavfsizlik texnikasi haqidagi bilimlarini tekshirishni taʼminlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish77. Qonun talablari bilan belgilab qoʻyilgan xavfsizlik choralari xar bir tashkilot doirasida bajariladigan ishga (sinovlarga) ham, ulanish nuqtasining ikkala tomonida bajariladigan ishga (sinovlarga) ham qoʻllanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish78. Oʻrnatilgan xavfsizlik choralari almashlab ulash, ajratish, erga ulash, ishga qoʻyish va ishni bajarish boʻyicha operatsiyalarni, shuningdek ishlar bajarilganidan keyin uskunalarni yoqishga tayyorlash boʻyicha bajariladigan operatsiyalarni belgilashi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish79. Almashlab ulash boʻyicha barcha ishlar uskunani ajratish va erga ulash nuqtalarini kelishishni qamrab oladigan almashlab ulash dasturlari va blankalarida koʻrsatilgan ketma-ketlikda amalga oshirilishi kerak. Tegishli uskunaning dastlabki sxemasini tiklash uchun yuqorida koʻrsatilgan harakatlar ketma-ketligi teskari tartibda amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish80. Elektr tarmogʻini yoki elektr qurilmani uzish uchun har ikki tomonning xavfsiz ish olib borilishi uchun javobgar shaxslari qayerda uzishni amalga oshirish toʻgʻrisida kelishib oladilar. Mazkur bitim, u boʻyicha qaror qabul qilinmagunga qadar ishlar bajarilmaydigan, ariza bilan yozma rasmiylashtiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish81. Tomonlar oʻchirishlarni xavfsizlik choralari toʻgʻrisidagi bitimga muvofiq amalga oshirishlari shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻchirish bajarilganligini tasdiqlash xar ikkala tarafdan, yozma ravishda yoki telefonogramma orqali, har ikkala tomonda mavjud boʻlishi kerak boʻlgan roʻyxatlarda keltirilgan vakolatli shaxslar tomonidan imzolanib tasdiqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish82. Ikkala tomon uchirish faktini tasdiqlaganidan soʻng ishni xavfsiz bajarishga javobgar shaxslar ishning xavfsiz bajarilishiga javobgar boʻlgan tezkor xodimlar tomonidan erga ulash joyi toʻgʻrisida soʻrov berishadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish83. Tomonlarning ishlarni xavfsiz bajarishga javobgar shaxslari erga ulashni bajarishi va uning muvaffaqiyatli amalga oshirilganligini tasdiqlashi kerak. Yerga ulashni tasdiqlash, ikkala tomondan yozma ravishda yoki har ikkala tomonda mavjud boʻlishi lozim boʻlgan roʻyxatlarda keltirilgan vakolatli shaxslar tomonidan imzolash orqali amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish84. Ishni xavfsiz bajarishga javobgar shaxslar tomonidan qabul qilingan barcha harakatlar oʻzaro kelishilishi kerak. Har ikki tomon xavfsizlik choralari boʻyicha koʻrilgan choralar koʻrilgan qurilmalarni identifikatsiya qilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish85. Ish boshlanishidan oldin barcha tomonlar xodimlarga mazkur obyektda ishning xususiyatlari hamda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan xavf-xatarlar toʻgʻrisida instruktaj oʻtkazishlari shart. Agar zarurat boʻlsa, shaxsiy himoya vositalari koʻzda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish86. Ishlarni xavfsiz olib borish uchun javobgar shaxs ishlarning xavfsiz bajarilishini taʼminlaydigan choralar bajarilgandan soʻnggina ishlar (sinovlar) oʻtkazish uchun ruxsat berishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish87. Ish (sinovlar) tugatilganidan soʻng, ularning bajarilishiga javobgar shaxslar ish (sinovlar) tugatilgan va xodimlar ish joyidan chiqarilishi haqida ish xavfsizligi uchun javobgar shaxslarga xabar berishadi. Xabar har ikkala tomonda mavjud boʻlishi lozim boʻlgan roʻyxatlarda keltirilgan vakolatli shaxslar tomonidan imzolangan yozma yoki telefonogramma orqali rasmiylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish88. Xavfsizlik choralarini bekor qilish va oʻzgartirish ketma-ketligi tegishli dispetcherlik xizmatlarining buyruqlariga binoan kelishilgan rejaga muvofiq amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish89. Hududiy elektr tarmoqlari korxonasi va isteʼmolchilar ishning xavfsizligini taʼminlaydigan tashkiliy va texnik chora-tadbirlarni amalga oshirish jadvallarini tuzadilar va kelishib oladilar va mazkur bobning talablariga muvofiq xavfsizlik masalalarini muvofiqlashtirish uchun zarur boʻlgan har qanday hujjatlarni, shu jumladan, ularga tegishli barcha xabarlarning xronologik qaydlarini, shuningdek, ishlarni (sinovlarni) oʻtkazish boʻyicha koʻrilgan xavfsizlik choralari toʻgʻrisida batafsil maʼlumotni keyinchalik arxivda saqlashlari kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish90. Hududiy elektr tarmoqlari korxonalari va isteʼmolchilar ekspluatatsiya qiluvchi xodimlar uchun yetarli axborotni qamrab olgan elektr qurilmalarining sxemalarini almashishlari kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish91. Elektr va issiqlik energiyasini ishlab chiqarishga moʻljallangan elektr qurilmalar, taqsimlash tarmogʻi va har qanday foydalanuvchining tizimi Elektr qurilmalarda foydalaniladigan himoya vositalarini qoʻllash va sinash qoidalarning talablariga muvofiq himoya vositalari bilan toʻldirilgan boʻlishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish92. Barcha elektr uskunalar ishchi chastotaga, nominal kuchlanish va tokka, shuningdek u ulangan taqsimlash tarmogʻining qisqa tutatish tokiga (keyingi oʻrinlarda — QT), QT va kommutatsiya rejimlariga bardoshlilik imkoniyatlarini hisobga olgan holda mos kelishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish93. Elektr uskunalar, elektr uzatish tarmoqlari va yer osti kabellar qizish boʻyicha koʻrsatgichlar standartiga muvofiq nominallar chegarasida ekspluatatsiya qilinishi va xavfsizlikni boshqarish tizimi doirasida taqsimlovchi tarmoqlarning ekspluatatsiya parametrlariga muvofiq kelishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVI bob. Yakuniy qoida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish94. Ushbu qoidalar Oʻzbekiston Respublikasi Arxitektura va qurilish davlat qoʻmitasi, Oʻzbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash davlat qoʻmitasi, Oʻzbekiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi, “Oʻzkommunxizmat” agentligi, “Sanoatkontexnazorat” davlat inspeksiyasi, “Oʻzbekenergo” davlat-aksiyadorlik kompaniyasi, “Oʻzbekkoʻmir” ochiq aksiyadorlik jamiyati va “Oʻzbekneftegaz” milliy xolding kompaniyasi bilan kelishilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishArxitektura va qurilish davlat qoʻmitasi raisi A. TOXTAYEV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2005-yil 10-noyabr
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMonopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash davlat qoʻmitasi raisi G. SAIDOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2005-yil 30-noyabr
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishTabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi B. ALIXONOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2005-yil 22-noyabr
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“Oʻzkommunxizmat” agentligi Bosh direktori U. XALMUXAMEDOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2005-yil 31-oktabr
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“Sanoatkontexnazorat” davlat inspeksiyasi boshligʻi R. SAIDOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2005-yil 17-noyabr
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“Oʻzbekenergo” davlat-aksiyadorlik kompaniyasi boshqaruv raisi E. ShOISMATOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2005-yil 28-noyabr
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“Oʻzbekkoʻmir” ochiq aksiyadorlik kompaniyasi boshqaruv raisi A. KLIMENKO
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2005-yil 12-oktabr
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“Oʻzbekneftegaz” milliy xolding kompaniyasi boshqaruv raisi A. AZIZOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2005-yil 7-noyabr
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishElektr energiyasini ishlab chiqarish, uzatish va taqsimlash qoidalariga
ILOVA
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHisoblash tizimi qurilmasining aniqlik klassi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish|
|
1-jadval | |||||||
|
Ulanishlar uchun aniqlik klassi | ||||||||
|
Uskuna turi |
500 kV va undan ortiq, 200 MW va undan ortiq generatorlar |
220-110 kV, 50 dan 200 MWgacha generatorlar |
35-6 kV, 50 MW gacha generatorlar |
past kuchlanishli | ||||
|
Toktransformatori |
0,2_* |
0,5 |
0,5 |
0,5 | ||||
|
Kuchlanish transformatori |
0,2• |
0,5 |
0,5 |
- | ||||
|
Aktiv energiyani hisobga olish asbobi |
0,2• |
0,5 |
1 |
1 | ||||
|
Reaktiv energiyani hisobga olish asbobi |
0,5 |
1 |
1 |
1 | ||||
|
| ||||||||
|
2-jadval | ||||||||
|
Hisobga olish tizimining joiz xatolik chegarasi | ||||||||
|
Nominalga nisbatan foiz nisbatidagi tok |
Cos φ |
Ulanmalarning nominal koʻrsatkichlari | ||||||
|
500 kV va undan ortiq, 200 MW va undan ortiq generatorlar |
220-110 kV, 50 dan 200 MWgacha generatorlar |
35-6 kV, generatorlar 50 MWgacha |
past kuchlanishli | |||||
|
Aktiv energiyasi | ||||||||
|
20 — 120% |
1 |
± 0,5%• |
± 1,1% |
±1,6% |
± 1,5% | |||
|
5 — 20% |
1 |
± 0,7%• |
± 1,1% |
±1,6% |
± 2,5% | |||
|
1 — 5% |
1 |
± 1,5%• |
± 1,5%* |
± 2,1%• |
± 2,5% | |||
|
20 — 120% |
0,5 ind. |
± 0,8%• |
±1,1% |
±1,6% |
± 2,5% | |||
|
Reaktiv energiya | ||||||||
|
10 — 120% |
0 |
± 4,0% |
± 4,0% |
± 4,0% |
± 4,0% | |||
|
10 — 120% |
0,866 ind. sigʻ. gacha |
± 5,0% |
± 5,0% |
± 5,0% |
± 5,0% | |||
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish* Talablar 01.01.2008-y. dan keyin kiritilgan uskunalarga tegishli Elektr energiyasining hisob-kitob hisobini yuritish qayd etilish xatoligi oʻrnatilgan hisoblagichning 0.5 xatoligidan oshmasligi kerak.
(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2006-y., 8-son, 57-modda; 2011-y., 20-21-son, 219-modda; 2013-y., 39-son, 522-modda)