23.10.2026 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 3960
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг қарори, 23.10.2026 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 3960
Kuchga kirish sanasi
25.01.2027
Ҳужжат ҳали кучга кирган эмас
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тўлов свитчи орқали чакана тўловларни ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2026 йил 23 октябрда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3960]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги ҳамда «Тўловлар ва тўлов тизимлари тўғрисида»ги қонунлари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 27 ноябрдаги ПҚ-359-сон «Ўзбекистонда молиявий технологиялар соҳасини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқаруви қарор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Тўлов свитчи орқали чакана тўловларни ўтказиш тартиби тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил ҳамда Савдо-саноат палатаси билан келишилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойдан кейин кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Раис Т. ИШМЕТОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2026 йил 25 сентябрь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22/4-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Келишилди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Савдо-саноат палатаси раиси Д. ВАХАБОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2026 йил 18 июль
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил А. БУРИЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2026 йил 17 июль
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2026 йил 25 сентябрдаги 22/4-сон қарорига
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тўлов свитчи орқали чакана тўловларни ўтказиш тартиби тўғрисидаги
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
НИЗОМ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ушбу Низом тўловларнинг хавфсизлиги ва барқарорлигини таъминлаш мақсадида Ўзбекистон Республикаси ҳудудида банк карталари ва электрон пуллар орқали миллий валютада амалга ошириладиган банклараро тўловлар ва улар бўйича клирингни тўлов свитчи орқали ташкил этиш, амалга ошириш ҳамда назорат қилиш тартибини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўлов свитчи — тўлов ва ахборотга доир хабарларни қабул қилиш, йўналтириш, қайта ишлаш, авторизация сўровига юбориш, клирингни амалга ошириш, ҳисоб-китоб ҳужжатларини шакллантириш, ҳисоботлар тайёрлаш ва иштирокчилар ўртасида ахборот алмашинувини таъминлайдиган Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг марказлашган миллий инфратузилмаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«Ахборотлаштириш бош маркази» МЧЖ (бундан буён матнда АБМ деб юритилади) — тўлов свитчининг операцион ва технологик функцияларини амалга оширувчи Ўзбекистон Республикаси Марказий банки ҳузуридаги марказ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иштирокчи — тўлов свитчида ҳисоб-китобларни мустақил амалга оширадиган ва тўлов свитчига шартнома асосида бевосита уланган банк;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисоб-китоб банки — уланган субъект билан тузилган шартнома асосида унинг тўлов свитчидаги операциялари бўйича ҳисоб-китобларни ўз вакиллик ҳисобварағи орқали амалга оширувчи иштирокчи;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уланган субъект — тўлов свитчига шартнома асосида техник жиҳатдан уланган ва ҳисоб-китобларни ҳисоб-китоб банки орқали амалга оширувчи тўлов ташкилоти ёки тўлов тизими оператори, шу жумладан электрон пуллар тизими оператори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
эмитент — банк картаси, электрон пул ёки бошқа тўлов воситаси эмиссиясини амалга оширувчи банк;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
экваер — банкомат, инфокиоск, савдо ва хизмат кўрсатиш объектига ажратилган тўлов терминали ёки бошқа қурилма ва дастурий таъминот орқали тўлов операцияси бўйича ахборотни қабул қилиш, қайта ишлаш ва узатишни таъминлайдиган банк;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
авторизация сўрови — эмитент томонидан тўлов операциясини амалга ошириш учун рухсат бериш ёки рад этиш мақсадида тўлов воситаси реквизитлари, маблағлар мавжудлиги, лимитлар ва бошқа зарур параметрларни текшириш жараёни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
клиринг — тўлов тизими иштирокчиларининг пулга доир ўзаро талаблари ва мажбуриятларини йиғиш, таққослаш ҳамда ҳисобга ўтказиш жараёни;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
соф позиция — клиринг якунлари бўйича иштирокчининг бошқа иштирокчиларга нисбатан талаблари ва мажбуриятлари ўртасидаги фарқ;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўлов тизими қоидалари — Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан тасдиқланадиган ҳамда иштирокчилар ва уланган субъектлар учун мажбурий бўлган қоидалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фавқулодда ҳодиса — тўлов свитчининг узлуксиз ишлашига, ахборот хавфсизлигига, киберхавфсизликка, маълумотларнинг бутунлиги ёки махфийлигига таъсир этувчи ҳолатлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ўзбекистон Республикаси ҳудудида миллий валютада амалга ошириладиган, мазкур Низомнинг 21-бандида кўрсатилган тўловлар бўйича авторизация сўровлари ва тўлов хабарлари тўлов свитчи орқали йўналтирилади. Бунда халқаро ва маҳаллий тўлов тизимлари операторлари (электрон пуллар тизими операторлари) мазкур тўловлар бўйича бевосита Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг ягона шлюзи — тўлов свитчи орқали ишлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Тўлов свитчи орқали фаолият юритувчи субъектлар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. АБМ тўлов свитчини эксплуатация қилиш, техник қўллаб-қувватлаш, ривожлантириш ва унинг узлуксиз ҳамда барқарор фаолият юритишини таъминлайди, иштирокчилар ва уланган субъектлар билан шартномалар тузади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. АБМ қуйидаги вазифаларни бажаради:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўлов свитчининг ишлашини ташкил этади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўлов хабарларини қабул қилади, йўналтиради (маршрутлайди), қайта ишлайди ва клирингни бажаради;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисоб-китоб ҳужжатларини шакллантиради ва Ўзбекистон Республикаси Марказий банки ҳисоб-китоб тизимларига юборади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўлов свитчи инфратузилмасининг узлуксиз ишлашини таъминлайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Тўлов свитчининг иштирокчиси сифатида фақат банк иштирок этиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тўлов ташкилотлари ва тўлов тизимлари операторлари, шу жумладан электрон пуллар тизими операторлари уланган субъект сифатида техник жиҳатдан бевосита тўлов свитчига уланади ва операциялар бўйича ҳисоб-китобларни ҳисоб-китоб банки орқали амалга оширади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Халқаро тўлов тизимлари билан ўзаро ҳамкорлик қилиш АБМ ва тегишли халқаро тўлов тизими оператори ўртасида тузилган шартнома ҳамда АБМнинг ички техник ҳужжатлари асосида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-боб. Тўлов свитчига уланиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Тўлов свитчига уланиш учун ариза берувчи Ўзбекистон Республикаси Марказий банкига ёзма ёки электорн шаклда мурожаат қилади. Тўлов свитчига уланиш қуйидаги босқичларда амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аризани Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан қабул қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ариза берувчининг белгиланган талабларга мувофиқлигини ўрганиш ва таваккалчиликларини Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан баҳолаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
АБМ ва тарафлар ўртасида шартнома тузиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
АБМ томонидан тест синовларини ўтказиш ва натижаларини Ўзбекистон Республикаси Марказий банкига тақдим этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан уланишга рухсат бериш ёки уни рад этиш тўғрисида қарор қабул қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
рухсат бериш тўғрисидаги қарор асосида АБМ томонидан ариза берувчини тизимга улаш ва ишга тушириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда ариза ва ҳужжатлар келиб тушган кундан эътиборан тизимга улаш ва ишга тушириш ёки уланишни рад этишгача бўлган умумий муддат ўттиз иш кунидан ошмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тақдим этилган ҳужжатларда ёки тест синовлари натижасида камчиликлар аниқланган тақдирда, Ўзбекистон Республикаси Марказий банки камчиликлар аниқланган кундан бошлаб уч иш кунида ариза берувчига барча аниқланган камчиликлар ва уларни бартараф этиш учун зарур ҳаракатлар кўрсатилган ҳолда ёзма ёки электрон шаклда хабарнома юборади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Умумий муддатнинг ҳисобланиши ариза берувчи хабарномани олган кундан эътиборан камчиликлар бартараф этилганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар Ўзбекистон Республикаси Марказий банкига тақдим этилган кунгача, бироқ икки ойдан ошмаган муддатга тўхтатиб турилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда белгиланган муддатда камчиликлар бартараф этилмаса, аризани кўриб чиқиш мазкур Низомнинг 14-бандига мувофиқ рад этиш тўғрисидаги қарор билан якунланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Банк иштирокчи сифатида тўлов свитчига уланиши учун қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қонунчиликда белгиланган тартибда банк фаолиятига доир тегишли лицензияга эга бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки ҳисоб-китоб тизимлари орқали ҳисоб-китобларни амалга ошириш имкониятига эга бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўлов свитчига уланиш учун белгиланган операцион ва техник талабларга жавоб бериши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда банкнинг операцион ва техник талабларга мувофиқлиги тақдим этилган ҳужжатлар ҳамда тест синовлари натижалари бўйича расмийлаштирилган баённома асосида тасдиқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Тўлов ташкилоти ёки тўлов тизими оператори уланган субъект сифатида тўлов свитчига уланиш учун қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қонунчиликда белгиланган тартибда лицензияга (қонунчилик ҳужжатларида назарда тутилган тегишли лицензиясиз фаолият юритиш ваколатига) эга бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўлов тизими операторлари ва иштирокчилар билан ўзаро ҳамкорлик қилиш тартибини ишлаб чиққан бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизлик сиёсатини жорий этган бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўлов свитчига уланиш учун белгиланган операцион ва техник талабларга жавоб бериши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
операциялар бўйича ҳисоб-китобларни амалга оширадиган ҳисоб-китоб банкини белгилаган бўлиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда ариза берувчи лицензиясиз фаолият юритишга ҳақли бўлса, аризада ушбу ҳуқуқни берувчи қонунчилик ҳужжати ва унинг тегишли нормасини кўрсатади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки иштирокчи ва уланган субъектни қуйидаги мезонлар бўйича баҳолайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
операцион ва техник тайёргарлигини — ички техник ҳужжатлар ҳамда тест синовлари натижалари бўйича расмийлаштирилган баённома асосида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизлик чораларини — тасдиқланган сиёсат, амалга оширилган чоралар ва тегишли тест синовлари натижалари асосида;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
таваккалчиликларни бошқариш тизимини — таваккалчиликларни баҳолаш натижалари, белгиланган лимитлар ва назорат чоралари асосида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Баҳолашда қўлланиладиган кўрсаткичлар, уларнинг чегаравий қийматлари, текшириш усуллари каби техник мезонлар аризалар қабул қилинишидан олдин Ўзбекистон Республикаси Марказий банки ва АБМнинг расмий веб-сайтларида эълон қилинади. ЭЪлон қилинмаган техник мезонлар асосида уланишни рад этишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Тўлов свитчига уланишнинг техник мезонлари таваккалчиликка асосланган, аниқ ва текшириш мумкин бўлган талаблардан иборат бўлиши ҳамда бир хил тоифадаги ариза берувчиларга тенг қўлланилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Тўлов свитчига уланиш қуйидаги шартномалар асосида расмийлаштирилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иштирок шартномаси — тўғридан-тўғри иштирокчилар билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисоб-китоб банки шартномаси — уланган субъектлар ҳамда уларга кафиллик қилувчи банклар билан;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хизмат кўрсатиш ва ўзаро ҳамкорлик шартномаси — тўлов свитчига уланган субъектлар билан.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда ахборот алмашиш ва ҳисобот тақдим этиш бўйича қўшимча келишувлар орқали ҳам тўлов свитчига уланиш мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Тўлов свитчига улашдан олдин тест синовлари ўтказилади. Тест синовлари доирасида қуйидагилар текширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хабарлар форматлари ва стандартларга мувофиқлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бизнес жараёнлари ва операцияларнинг тўғри амалга оширилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
клиринг ва ҳисобот жараёнларининг тўғри ишлаши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фавқулодда ҳолатларда фаолиятни тиклаш ва бошқариш жараёнлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ахборот хавфсизлиги бўйича назорат чоралари самарадорлиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Тест синовлари ижобий якунлангач Ўзбекистон Республикаси Марказий банки уланишга рухсат бериш тўғрисида қарор қабул қилади ҳамда қарор ҳақида ариза берувчини уч иш куни ичида ёзма ёки электрон шаклда хабардор қилади. АБМ рухсат бериш тўғрисидаги қарор асосида ариза берувчини мазкур Низомнинг 6-бандида назарда тутилган муддатда тўлов свитчига улайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Ариза берувчи мазкур Низомнинг 6 — 9-бандларида белгиланган талабларни бажармаган тақдирда, унинг тўлов свитчига уланиш тўғрисидаги аризаси рад этилади ҳамда бу ҳақда қарор қабул қилинган кундан эътиборан уч иш куни ичида ариза берувчига рад этиш асослари кўрсатилган ҳолда ёзма ёки электрон шаклда хабарнома юборилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ариза берувчи рад этишга сабаб бўлган камчиликларни бартараф этиб, хабарномани олган кундан эътиборан икки ой ичида ҳужжатларни такроран кўриб чиқиш учун тақдим этиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Иштирокчи ёки уланган субъект қуйидаги ҳолларда АБМ ҳамда Ўзбекистон Республикаси Марказий банкини ёзма ёки электрон шаклда хабардор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уланиш реквизитлари, ҳисоб-китоб банки ёки ахборот хавфсизлиги учун масъул шахслар ўзгарганда — ўзгариш амалга киритилгунга қадар камида беш иш куни олдин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
лицензияга оид ёки таваккалчилик профилига таъсир этувчи маълумотлар ўзгарганда — ўзгариш юз берган кундан эътиборан беш иш куни ичида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-боб. Иштирокчилар ва уланган субъектларнинг вазифалари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Иштирокчилар қуйидагиларни бажариши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
операциялар бўйича тўғри ва тўлиқ маълумотларни тақдим этиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисоб-китоб учун етарли ликвидликни таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
комплаенс ва коррупцияга қарши ички назорат, жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш, терроризмни молиялаштириш ва оммавий қирғин қуролларини тарқатишни молиялаштиришга қарши курашиш чораларини белгилаш, шунингдек уларга риоя қилинишини назорат қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
операциялар ва низолар бўйича аниқ ҳисоб юритиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. АБМ қуйидагиларни бажариши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ахборот хавфсизлиги, киберхавфсизлик ва фаолият узлуксизлигини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иштирокчилар ва уланган субъектлар учун тенг ва очиқ кириш шартларини таъминлаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фавқулодда ҳодисалар юз берганда иштирокчиларни ва Ўзбекистон Республикаси Марказий банкини хабардор қилиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хизмат кўрсатиш тартиби, форматлар ва иш режими ҳақидаги ахборотни тақдим этиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Ҳисоб-китоб банки қуйидагиларни бажариши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уланган субъектнинг тўлов свитчидаги операциялари бўйича ҳисоб-китобларни амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уланган субъект билан боғлиқ ҳисоб-китоб ва ликвидлик таваккалчиликларини баҳолаш ва бошқариш (лимитларни белгилаш, маблағларни олдиндан жойлаштиришни талаб қилиш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
уланган субъект томонидан ҳисоб-китоб хизмати кўрсатиш тўғрисидаги шартнома шартларига риоя этилишини назорат қилиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда ҳисоб-китоб банкининг уланган субъект мажбуриятлари бўйича кафиллиги (кафиллик суммаси, муддати ва қамраб оладиган мажбуриятлар) тарафлар ўртасидаги шартномада белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Тўлов ташкилотлари ва тўлов тизими операторлари қуйидагиларни бажариши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўз лицензияси ва келишилган ўзаро ҳамкорлик тартиби доирасида фаолият юритиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
операциялар бўйича ҳисоб-китобларни ҳисоб-китоб банки орқали амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ўзи томонидан қабул қилинадиган, узатиладиган, қайта ишланадиган ҳамда сақланадиган маълумотларнинг махфийлиги, бутунлиги ва мавжудлигини таъминлаш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Барча субъектлар томонидан қуйидагилар таъминланиши керак:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўлов хизматларидан фойдаланувчининг фармойиши реквизитларини бир томонлама ўзгартирмаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўловни фойдаланувчи розилигисиз бошламаслик;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
олинган маълумотларнинг махфийлигини таъминлаш ҳамда банк сири, тижорат сири ва шахсга доир маълумотларни ҳимоя қилиш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-боб. Тўлов операцияларини амалга ошириш ва ҳисоб-китоб қилиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Тўлов свитчи орқали миллий валютада қуйидаги операциялар амалга оширилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
резидент банклари томонидан эмиссия қилинган халқаро банк карталари, электрон пуллар орқали амалга ошириладиган барча чакана тўлов ва пул ўтказмаларига оид транзакцияларни қайта ишлаш ва йўналтириш (маршрутлаш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
мобил иловалар ва бошқа рақамли тўлов каналлари орқали жисмоний шахслар ўртасида нақд пулсиз ўтказмаларга оид транзакцияларни қайта ишлаш ва йўналтириш (маршрутлаш).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. АБМ тизимлараро чакана тўловлар барқарорлиги ва ишончлилиги, операцион ва ҳисоб-китоб таваккалчиликларини камайтириш ва марказлаштирилган ўзаро ҳамкорликни таъминлаш мақсадида қуйидаги фаолиятни кетма-кет амалга оширади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
авторизация сўровлари ва жавобларини йўналтириш (маршрутлаш);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
молиявий хабарларни қабул қилиш, форматни текшириш ва узатиш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
клирингни амалга ошириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
соф позицияларни ҳисоблаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисоб-китоб ҳужжатларини шакллантириш ва тегишли ҳисоб-китоб тизимларига юбориш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
банклараро комиссиялар ва хизмат ҳақларини (мавжуд бўлса) ҳисоблаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисоботлар, билдиришномалар ва архив маълумотларини шакллантириш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Авторизация сўровлари ва тўлов хабарларини маршрутлаш узлуксиз 24/7 режимида ташкил этилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Клирингни амалга ошириш даврлари, операция куни жадвали, якуний операциялар вақти ва фавқулодда режимлар АБМнинг ички техник ҳужжатларида белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Иштирокчилар ва уланган субъектлар тўлов свитчига хабарларни тасдиқланган форматларда юборади. Хабарларнинг форматлари, стандартлари ҳамда реквизитларига қўйиладиган талаблар АБМнинг ички техник ҳужжатларида белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Клиринг иштирокчиларининг ўзаро талаб ва мажбуриятлари, шу жумладан ҳисобланган банклараро комиссияларни (мавжуд бўлса) инобатга олган ҳолда амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Клиринг якунлари бўйича ҳар бир иштирокчининг дебет ёки кредит соф позицияси аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Уланган субъектларнинг операциялари уларнинг ҳисоб-китоб банки соф позициясига киритилади ва уланган субъектлар кесимида таҳлилий ҳисоб алоҳида юритилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Тўлов свитчи орқали амалга оширилган тўловлар Ўзбекистон Республикаси Марказий банки тизимларида ёки тегишли ҳисоб-китоб инфратузилмасида маблағлар қабул қилувчи иштирокчининг ҳисобига ўтказилгандан сўнг тугалланган ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Операцияларни бекор қилиш, маблағларни қайтариш, хато операцияларни тузатиш ҳамда операциялар юзасидан низоларни ҳал этиш қонунчилик ҳужжатлари, тегишли банк карталари тўлов тизимлари ва халқаро тўлов тизимлари қоидаларига мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Тўлов свитчида ликвидлик ва ҳисоб-китоб таваккалчиликларини бошқариш мақсадида қуйидаги воситалар қўлланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иштирокчиларнинг мажбуриятлари бўйича лимитлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун маблағларни олдиндан жойлаштириш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
операциялар навбатини бошқариш тизими;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
қонунчиликда рухсат этилган мажбуриятларни қоплаш ва ликвидликни таъминлашнинг бошқа механизмлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-боб. Ахборот хавфсизлиги, киберхавфсизлик ва таваккалчиликларни бошқариш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. АБМ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки билан бирга тўлов свитчи фаолиятида юзага келадиган ҳуқуқий, ҳисоб-китоб, ликвидлик, операцион, ахборот хавфсизлиги, киберхавфсизлик, аутсорсинг ва бошқа таваккалчиликларни аниқлаш, баҳолаш, мониторинг қилиш ҳамда бошқаришнинг комплекс тизимини жорий этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. АБМ тўлов свитчи фаолиятида ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлашда Тўлов тизимлари операторлари ва тўлов хизматларини етказиб берувчиларнинг тўлов тизимларида ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизликни таъминлаш ҳамда рақамли технологиялар воситасида содир этиладиган ҳуқуқбузарликларни олдини олиш чораларини кўриш тўғрисидаги низомда (рўйхат рақами 3513, 2024 йил 21 май) белгиланган ахборот хавфсизлиги ва киберхавфсизлик талабларига риоя этиши, фаолият узлуксизлиги ҳамда ахборот тизимларини тиклаш режаларини ишлаб чиқиши шарт.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Тўловларнинг узлуксизлигини таъминлаш ҳамда фавқулодда вазиятларда тўлов свитчи фаолиятини тиклаш мақсадида АБМ қуйидагиларга эга бўлиши шарт:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фаолият узлуксизлигини таъминлаш ва фавқулодда вазиятларда фаолиятни тиклаш режаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
захира маркази ва захира инфратузилмаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
стресс-тестларни ўтказиш тизими.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Тўлов свитчи орқали олинган маълумотлар банк сири, тижорат сири, шахсга доир маълумотлар ёки қонун билан қўриқланадиган бошқа ахборотни ўз ичига олган тақдирда, ушбу маълумотлар қонунчиликда белгиланган талабларга мувофиқ ҳимоя қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-боб. Мониторинг ва назоратни амалга ошириш ҳамда ҳисоботларни тақдим этиш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. АБМ ҳар ой якунлари бўйича кейинги ойнинг 10-санасига қадар Ўзбекистон Республикаси Марказий банкига белгиланган тартибда қуйидаги маълумотларни ўз ичига олган ҳисоботларни тақдим этади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўлов свитчининг ишлаши ва хизмат кўрсатиш даражаси бўйича келишув талабларининг бажарилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аниқланган таваккалчиликлар ва уларни камайтириш ёки бартараф этиш бўйича кўрилган чоралари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
клиринг ва якуний ҳисоб-китоб натижалари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иштирокчилар ва уланган субъектлар ҳақида маълумот.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Иштирокчилар ва уланган субъектлар операциялар, ликвидлик ва техник носозликлар тўғрисидаги маълумотларни мазкур Низомнинг 33-бандида кўрсатилган муддатда АБМ га тақдим этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Фавқулодда ҳодисалар тўғрисида иштирокчилар ва уланган субъектлар Ўзбекистон Республикаси Марказий банкини дарҳол хабардор қилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. АБМ иштирокчилар ва уланган субъектларнинг мурожаатлари ҳамда таклифларини қабул қилиш ва уларга жавоб бериш механизмларини жорий этади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-боб. Тўлов свитчининг барқарорлиги ва узлуксиз фаолият юритишини таъминлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Тўлов свитчининг барқарор ишлаши ёки иштирокчиларнинг манфаатларига бевосита хавф юзага келган тақдирда, АБМ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки билан келишилган тарзда белгиланган тартибда қуйидаги чораларни қўллаши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
операцияларни амалга оширишни вақтинча чеклаш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
айрим турдаги хабарларни қабул қилишни вақтинча тўхтатиб туриш;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хавф манбайи бартараф этилгунга қадар уланишни вақтинча тўхтатиб туриш.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. АБМ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки билан келишилган тарзда қуйидаги ички ҳужжатларни тасдиқлайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ички техник ҳужжатлар (стандартлар);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
хабарларнинг форматлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
иштирок этиш ва уланиш шартномаларининг намунавий шакллари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тўлов ташкилотлари ва бошқа тўлов тизими операторлари билан ўзаро ҳамкорлик қилиш тартиблари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фавқулодда ҳодисаларни бошқариш, фаолият узлуксизлигини таъминлаш ҳамда фавқулодда ҳолатларда фаолиятни тиклаш тартиблари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда ички ҳужжатларда қонунчилик ҳужжатлари ёки мазкур Низомда назарда тутилмаган чекловлар ва қўшимча мажбуриятларни жорий этишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Тўлов свитчига уланишни тугатиш ёки тўхтатиб туриш учун АБМ қуйидагиларни таъминлайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
амалга оширилмаган ҳисоб-китобларнинг изчил тугалланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
маълумотларнинг белгиланган тартибда сақланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
фойдаланувчилар манфаатлари ва тизим барқарорлигига путур етказилмаслиги.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда тугалланмаган ҳисоб-китоблар, қайтаришлар ва низолар бўйича мажбуриятлар уланиш тугатилганидан кейин ҳам улар тўлиқ бажарилгунга қадар сақланиб қолади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-боб. Якунловчи қоида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Мазкур Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўладилар.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 24.10.2026 й., 10/26/3960/1072-сон)