Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМикромолия ташкилотлари, факторинг ташкилотлари ва ломбардлар фаолиятини мувофиқлаштириш ва тартибга солиш тўғрисидаги низомга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2026 йил 2 октябрда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3412-2]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида»ги ва «Нобанк кредит ташкилотлари ва микромолиялаштириш фаолияти тўғрисида»ги қонунларига ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026 йил 7 майдаги ПФ-78-сон «Тўловга қобилиятсизлик институтини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармонига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқаруви қарор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ўзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2022 йил 6 декабрдаги 28/2-сон қарори (рўйхат рақами 3412, 2023 йил 11 январь) (Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 13.01.2023 й., 10/23/3412/0021-сон) билан тасдиқланган Микромолия ташкилотлари, факторинг ташкилотлари ва ломбардлар фаолиятини мувофиқлаштириш ва тартибга солиш тўғрисидаги низомга иловага мувофиқ ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ойдан кейин кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishРаис Т. ИШМЕТОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishТошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2026 йил 3 сентябрь,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish23/6-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЎзбекистон Республикаси Марказий банки бошқарувининг 2026 йил 3 сентябрдаги 23/6-сон қарорига
ИЛОВА
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМикромолия ташкилотлари, факторинг ташкилотлари ва ломбардлар фаолиятини мувофиқлаштириш ва тартибга солиш тўғрисидаги низомга киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. 1-бандда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиккинчи хатбоши чиқариб ташлансин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishучинчи — бешинчи хатбошилар тегишли равишда иккинчи — тўртинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиккинчи ва учинчи хатбошилар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«активнинг жами қиймати — активнинг ташкилотлар балансида акс эттирилган асосий қарзи ва унга ҳисобланган фоизлари, пеня, комиссион ва бошқа фоизсиз тўловлари қолдиғининг мазкур актив бўйича яратилган захира чегирилмаган миқдори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмуддати ўтган қарздорлик — қарздор томонидан шартномада кўрсатилган муддат ва шартларда бажарилмаган (лозим даражада бажарилмаган), шу жумладан тўловлар камида бир кунга кечиктирилган ташкилотлар олдидаги мажбурият;».
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Қуйидаги мазмундаги 11 ва 12-бандлар билан тўлдирилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«11. Мазкур Низом талабларига мувофиқ қуйидаги активлар сифати бўйича таснифланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкредит, микрокредит, микроқарз (бундан буён матнда кредит деб юритилади), лизинг, факторинг;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқарз қимматли қоғозларига қилинган инвестициялар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмазкур бандда белгиланган активлар бўйича олиниши лозим бўлган ҳисобланган ва (ёки) ундирилмаган фоизли ва фоизсиз даромадлар, жарима ва пенялар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбанкларга жойлаштирилган маблағлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгаровга олинган мулкка эгалик ҳуқуқини қўллаган ҳолда ундириб олинган мулклар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбалансдан ташқари ҳисобварақлардаги мажбуриятларнинг, шу жумладан кафолатларнинг микромолия ташкилоти томонидан бажарилиши натижасида вужудга келган активлар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishисломий ижара, фойдани тақсимлашга асосланган молиялаштириш (музораба), насия савдога асосланган молиялаштириш (муробаҳа), шерикчилик — фойда ва зарарларни тақсимлашга асосланган молиялаштириш (мушорака), олдиндан тўловга асосланган молиялаштириш (салам) (бундан буён матнда исломий молиялаштиришга оид хизматлар деб юритилади);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкредит таваккалчилиги мавжуд бўлган бошқа активлар ва балансдан ташқари ҳисобварақлар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Қуйидаги активларга нисбатан мазкур Низом талаблари қўлланилмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсотиб олинган давлат қимматли қоғозларига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishҳосилавий инструментларга;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташкилотларнинг номоддий активларига;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташкилотларнинг молиявий ва (ёки) молиявий бўлмаган ташкилотлар устав фондидаги (устав капиталидаги) улушлар ва (ёки) акцияларга қилинган инвестицияларига.».
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. 4-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«4. Ташкилотларнинг активлари сифатига кўра қуйидаги тоифаларга таснифланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«стандарт»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«субстандарт»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«қониқарсиз»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«шубҳали»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«умидсиз».
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Қониқарсиз», «шубҳали» ва «умидсиз» тоифаларга таснифланган активлар муаммоли активлар ҳисобланади.».
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Қуйидаги мазмундаги 41-банд билан тўлдирилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«41. Мазкур Низомнинг 24-бандида кўрсатилган маблағлар ҳисобидан фаолият кўрсатаётган ташкилотлар балансидаги муаммоли активларнинг жами активлардаги улуши ўн фоиз ва ундан юқори бўлмаслиги лозим.».
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. 5-бандда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқуйидаги мазмундаги тўртинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«асосий қарз ва (ёки) фоизларни ёхуд бошқа тўловларни қайтариш 91 кун ва ундан ортиқ, лекин 180 кундан ошмаган муддатга кечиктирилганда — «қониқарсиз»;»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўртинчи ва бешинчи хатбошилар тегишли равишда бешинчи ва олтинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбешинчи хатбошидаги «91» ва «180» рақамлари тегишли равишда «181» ва «365» рақамлари билан алмаштирилсин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishолтинчи хатбошидаги «181» рақами «366» рақами билан алмаштирилсин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқуйидаги мазмундаги хатбошилар билан тўлдирилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Қуйида келтирилган омиллардан ҳеч бўлмаганда биттаси мавжуд бўлса, активнинг сифати «умидсиз» деб таснифланиши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқарздор томонидан қарзни тўлиқ ёки қисман қайтарилиши бўйича ташкилотнинг асосли кутилмалари мавжуд бўлмаса ёки актив қайтмаслигидан далолат берувчи омиллар мавжуд бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқарздор фаолияти тугатилган (тугатилаётган) бўлса ва (ёки) қарздор суднинг қарорига асосан тўловга қобилиятсиз деб топилган бўлса.».
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. 6-бандда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиринчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«6. Қарз қимматли қоғозларига қилинган инвестициялар қуйидагича таснифланади:»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishолтинчи хатбошидан «дивиденд ёки» деган сўзлар чиқариб ташлансин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўққизинчи хатбоши чиқариб ташлансин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishўнинчи хатбоши тўққизинчи хатбоши деб ҳисоблансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. 7-банддаги «олти ой» деган сўзлар «бир йил» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«8. Балансдан ташқари ҳисобварақлардаги мажбуриятларнинг, шу жумладан кафолатларнинг микромолия ташкилоти томонидан бажарилиши натижасида вужудга келган активлар «умидсиз» деб таснифланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Мазкур Низомнинг 5-бандида назарда тутилган активлар бўйича қарздорнинг молиявий қийинчиликларга дуч келиши ёки бундай қийинчиликларга дуч келиш эҳтимоли муносабати билан унга қуйидаги енгилликлардан камида биттаси тақдим этилган бўлса, бундай активлар реструктуризация қилинган активлар деб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив бўйича тўловлар, жумладан асосий қарз, фоиз ва (ёки) бошқа тўловларни тўлаш муддати узайтирилиши, бундан мазкур Низомнинг 93-банди иккинчи ва учинчи хатбошиларида келтирилган ҳолат мустасно;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасосий қарз, фоиз ва (ёки) бошқа тўловлар бўйича имтиёзли давр тақдим этилиши ва (ёки) узайтирилиши, шу жумладан актив бўйича асосий қарз ва фоизлар тўлови маълум муддат оралиғида фақат фоиз тўланадиган шаклга ўзгартирилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishфоиз ставкасининг пасайтирилиши ёки устама миқдорининг камайтирилиши, бундан мазкур Низомнинг 93-банди тўртинчи хатбошисида келтирилган ҳолатлар мустасно;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгаровга қўйилган мол-мулкларнинг қисман ёки тўлиқ гаровдан чиқарилиши ёки кредитнинг таъминланганлик даражаси пасайтирилиши, бундан мазкур Низомнинг 93-банди бешинчи ва олтинчи хатбошиларида келтирилган ҳолатлар мустасно;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактивнинг қарздорнинг акцияларига (улушларига) конвертация қилиниши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«стандарт» деб таснифланмаган активнинг қайта молиялаштирилиши. Бунда қайта молиялаштирилган актив деб қайта молиялаштириш доирасида қарздорга берилган янги актив ҳамда мазкур актив ҳисобидан тўлиқ ёки қисман сўндирилган амалдаги актив ҳисобланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтўланиши лозим бўлган фоиз ва (ёки) бошқа тўловларнинг капитализация қилиниши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасосий қарз, фоизлар, устама ва (ёки) бошқа тўловларнинг бир қисми ёки барчасидан воз кечилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishгаровга қўйилган мол-мулкни ташкилот балансига қабул қилиш эвазига актив бўйича тўловлардан қисман воз кечилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқарздорнинг бошқа қарздорга ўзгартирилиши, бундан вафот этган қарздорнинг мажбурияти унинг ҳуқуқий ворисига ўтиши мустасно.».
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Қуйидаги мазмундаги 91 — 94-бандлар билан тўлдирилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«91. Активни реструктуризация қилиш тўғрисида қарор ташкилотнинг тегишли ваколатли органи томонидан амалга оширилган таҳлил асосида қабул қилиниши, ташкилотнинг ички ҳужжатларига мувофиқ расмийлаштирилиши ҳамда ушбу қарорга тасдиқловчи ҳужжатлар ва таҳлилий маълумотлар илова қилиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish92. Актив сифатининг ҳақиқий таснифини яшириш ҳамда ушбу актив бўйича зарарлар тан олинишини кечиктириш мақсадида реструктуризация қилишга йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish93. Қуйидаги ҳолларда шартнома шартларига ўзгартиришлар киритилиши ушбу Низом мақсадларида активнинг реструктуризация қилиниши ҳисобланмайди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishмижозни молиялаштиришни бошлаш муддати ўзгариши ҳисобига тўлов графигининг ўзгартирилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактивни қайтариш жадвалида асосий қарз, фоизлар, устамалар ва (ёки) бошқа тўловлар тўланадиган ой ичида тўлов санасининг ўзгартирилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishшартномада белгиланган ўзгарувчан фоиз ставкаси пасайиши муносабати билан, шунингдек, ташкилотларнинг ташаббуси билан фоиз ставкасининг ёки устама миқдорининг камайтирилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактивнинг бир қисми қайтарилганлиги муносабати билан гаровга қўйилган мол-мулкларнинг қисман ёки тўлиқ гаровдан чиқарилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishкредитнинг таъминланганлик даражаси (кредитнинг гаровга нисбати кўрсаткичи) ташкилотнинг ички ҳужжатларида белгиланган чегарагача пасайтирилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishтаъминот турининг ўша сифатдаги (ликвидлилик, қиймат) ёки юқорироқ сифатдаги таъминот турига ўзгартирилиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактивнинг фойдаланилмаган қисми камайтирилиши.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish94. Қуйида келтирилган ҳолатлардан ҳеч бўлмаганда биттаси мавжуд бўлса, қарздор молиявий қийинчиликларга дуч келган ёки молиявий қийинчиликларга дуч келиши эҳтимоли мавжуд бўлган деб ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishенгиллик тақдим этиш санасида қарздорда ташкилот ва (ёки) бошқа кредит ташкилоти томонидан берилган актив (активлар) бўйича 30 кун ва ундан ортиқ муддати ўтган қарздорлик мавжудлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқарздорда сўнгги 6 ой ичида умумий ҳисобда 60 кун ва ундан ортиқ муддати ўтган қарздорлик мавжудлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташкилот томонидан енгиллик тақдим этилмаган тақдирда қарздор кейинги 6 ой ичида ўзининг молиявий мажбуриятларини бажара олмаслиги ёки лозим даражада бажара олмаслиги эҳтимолининг мавжудлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташкилотнинг ички кредит рейтинг тизимига мувофиқ (агар мавжуд бўлса) сўнгги 6 ой ичида қарздорнинг тўловга қобилиятсизлик ҳолатига учраш эҳтимоли ошганлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқарздор томонидан ташкилот билан тузилган шартномада белгиланган шартларга риоя этилмаслиги натижасида ташкилотда қарздордан активни муддатидан олдин сўндиришни талаб қилиш ҳуқуқи вужудга келганлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқарздорнинг молиявий ҳолатига салбий таъсир кўрсатувчи муҳим ҳодисалар юз берган бўлса, шу жумладан қарздорнинг қимматли қоғозлари хорижий ва (ёки) маҳаллий уюшган (тартибга солинадиган) молия бозорида савдо қилишга рухсат этилган листинг рўйхатидан листинг талабларига номувофиқлик ёки молиявий сабаблар туфайли чиқарилиши ёки чиқарилиш жараёнида бўлиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташкилотнинг ички ҳужжатларига мувофиқ қарздор молиявий қийинчиликларга дуч келганлигини ёки молиявий қийинчиликларга дуч келиши эҳтимоли мавжуд эканлигини ифодаловчи бошқа ҳолатлар.».
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. 10-банд қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«10. Реструктуризация қилинган активлар сифати қуйидагича таснифланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасосий қарз ва (ёки) фоизлар ёхуд бошқа тўловлар бўйича муддати ўтган қарздорлик бўлмаганда ёки уларни қайтариш 30 кундан ошмаган муддатга кечиктирилганда — «субстандарт»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасосий қарз ва (ёки) фоизларни ёхуд бошқа тўловларни қайтариш 31 кун ва ундан ортиқ, лекин 90 кундан ошмаган муддатга кечиктирилганда — «қониқарсиз»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасосий қарз ва (ёки) фоизларни ёхуд бошқа тўловларни қайтариш 91 кун ва ундан ортиқ, лекин 180 кундан ошмаган муддатга кечиктирилганда — «шубҳали»;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishасосий қарз ва (ёки) фоизларни ёхуд бошқа тўловларни қайтариш 181 кун ва ундан ортиқ муддатга кечиктирилганда — «умидсиз».
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМазкур Низомнинг 5-банди саккизинчи ва тўққизинчи хатбошиларида келтирилган омиллардан ҳеч бўлмаганда биттаси мавжуд бўлса, реструктуризация қилинган активнинг сифати «умидсиз» деб таснифланиши мумкин.».
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. 12-банддаги «активларнинг шартлари қайта қўриб чиқилмаган деб ҳисобланиши» деган сўзлар «реструктуризация қилинган актив деб ҳисобламаслик» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Қуйидаги мазмундаги 21-параграф билан тўлдирилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«21-§. Активга «фоизларни ўстирмаслик» мақомини бериш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish121. 2027 йил 1 январдан бошлаб муаммоли деб таснифланган активларга мазкур Низом мақсадларида «фоизларни ўстирмаслик» мақоми берилади. Бунда фоизларни ўстирмаслик деганда ҳисобланган фоиз даромадини тўлиқ олиш ва (ёки) активнинг асосий суммасини қайтариш эҳтимоли мавжуд бўлмаганда, актив бўйича фоизларни ҳамда бошқа даромадларни, шу жумладан жарима ва пеняларни балансда ҳисоблашни тўхтатиш тушунилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish122. Активга «фоизларни ўстирмаслик» мақоми берилганидан сўнг барча ҳисобланган, лекин олинмаган фоизли ва бошқа даромадлар тескари бухгалтерия ўтказмаси амалга оширилган ҳолда, балансдан ташқари ҳисобварақларга ўтказилади. Фоизли ва бошқа даромадлар балансдан ташқари ҳисобварақларга ўтказилганидан сўнг, кейинги фоизлар (даромадлар) ҳисобланиши фақат мазкур ҳисобварақларда кредит шартномасида белгиланган муддат давомида амалга оширилади, бундан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда қарздор ва кафилнинг мажбуриятлари бекор бўладиган ҳолатлар мустасно.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish123. Активга «фоизларни ўстирмаслик» мақоми берилиши қарздорни ҳисобланган фоизлар ва бошқа тўловларни, шу жумладан ташкилотнинг балансдан ташқари ҳисобварақларида ҳисобга олинган фоизлар ва бошқа тўловларни тўлаш мажбуриятидан озод этмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish124. Ўзбекистон Республикаси «Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида»ги Қонунининг 141-моддасига мувофиқ суд томонидан қарздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилинган пайтдан эътиборан қарздорнинг барча турдаги қарзлари бўйича жарима, пеня ва фоизларни ҳисоблаш тугатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКредит бўйича қарздорликни ундириш тўғрисида суднинг ҳал қилув қарори чиқарилганда суд қарорида кўрсатилган, кредит бўйича ундириладиган суммага нисбатан Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг 327-моддаси биринчи ва иккинчи қисмларида ҳамда 734-моддаси биринчи қисмида назарда тутилган фоизлар, шунингдек неустойка ҳисобланиши тўхтатилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish125. Судгача санация даврида ташкилотлар қарздор билан тузилган келишувга асосан келишувда белгиланган муддатга ва фаолиятини тиклашга қаратилган санация режасини бажариш шарти билан кредитлар бўйича фоизларни ҳисоблаш ва (ёки) тўлашни тўхтатиб туриши, кейинчалик санация режасига мувофиқ реструктуризация қилиши ёхуд кредитни реструктуризация қилишнинг бошқа чораларини кўриши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishСуд санацияси даврида санация режасига мувофиқ ва кредиторлар йиғилиши (қўмитаси) розилиги билан суд ажрими асосида қарздорнинг кредитлари бўйича фоизларни ҳисоблаш ва (ёки) тўлаш тўхтатиб турилиши, кейинчалик санация режасида белгиланган тартибда реструктуризация қилиниши ёхуд кредитни реструктуризация қилишнинг бошқа чоралари кўрилиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish126. Балансдан ташқари ҳисобварақларда ҳисобланган фоизли ва бошқа даромадлар ташкилотга ҳақиқатда кирим қилинган санада, шу жумладан ташкилотнинг айланма кассасига ва (ёки) мижознинг тегишли ҳисобварағига маблағ келиб тушганда, ташкилотнинг даромади сифатида тан олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish127. Актив мазкур Низом талабларига мувофиқ «стандарт» ёки «субстандарт» деб қайта таснифланганидан сўнг, унинг «фоизларни ўстирмаслик» мақоми бекор қилинади.».
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish13. 13 ва 14-бандлар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«13. Ташкилотлар актив сифатига қараб, активнинг жами қийматига нисбатан қуйидаги миқдорларда ташкилот харажатлари ҳисобидан захира шакллантириши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«стандарт» деб таснифланганда бир фоиз;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«субстандарт» деб таснифланганда ўн фоиз;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«қониқарсиз» деб таснифланганда йигирма беш фоиз;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«шубҳали» деб таснифланганда эллик фоиз;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«умидсиз» деб таснифланганда юз фоиз.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Қуйидаги ҳолларда актив у бўйича шакллантирилган захира ҳисобига «Балансдан ташқари ҳисобварақлар»га ўтказилиши лозим:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқарздорга онлайн кредит фрод ҳолати натижасида расмийлаштирилиши оқибатида мазкур қарздор жабрланувчи деб эътироф этилганлиги тўғрисидаги суриштирувчи, терговчи, прокурорнинг қарори ёки суднинг ажрими келиб тушганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив сифати «умидсиз» деб таснифланган санадан эътиборан уч иш куни ичида.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАктивнинг «Балансдан ташқари ҳисобварақлар»га ўтказилиши унинг қисман ёки тўлиқ қайтарилиши мумкинлигини инкор этмайди ҳамда улар бўйича тўловлар бекор қилинишини билдирмайди. Мазкур активлар «Балансдан ташқари ҳисобварақлар»га ўтказилган пайтдан бошлаб уч йилдан кам бўлмаган муддат мобайнида ушбу ҳисобварақда акс эттирилиши ҳамда ташкилот томонидан уларни ундириш бўйича тегишли чоралар кўрилиши лозим.».
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish14. Қуйидаги мазмундаги 141-банд билан тўлдирилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«141. «Балансдан ташқари ҳисобварақлар»да ҳисобга олинган активлар қуйидаги ҳолатларда ташкилотнинг юқори бошқарув органи қарорига асосан ҳисобдан чиқарилиши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishташкилот активдан воз кечса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishактив «Балансдан ташқари ҳисобварақлар»га ўтказилгандан кейин 3 йил давомида тўланмаса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishқарздор вафот этса ва унинг қарзини қайтариш мажбуриятини ўз зиммасига оладиган бошқа шахс мавжуд бўлмаса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishсуднинг қарздорни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисида қонуний кучга кирган қарори бўлса;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishюридик шахс бўлган қарздор тугатилган бўлса.».
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish15. 15-банд ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish16. 20 ва 21-бандлар қуйидаги таҳрирда баён этилсин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«20. Қуйидаги ҳолларда актив сифати «стандарт» деб қайта таснифланиши мумкин:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«субстандарт» деб таснифланган активнинг асосий қарзи ва (ёки) фоизлари ёхуд бошқа тўловлари бўйича муддати ўтган қарздорликлар тўлиқ тўланганда ва активни қайтариш графиги бўйича кейинги тўлов ўз вақтида ва тўлиқ тўланганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«қониқарсиз» деб таснифланган активнинг асосий қарзи ва (ёки) фоизлари ёхуд бошқа тўловлар бўйича муддати ўтган қарздорликлар тўлиқ тўланганда ва активни қайтариш графиги бўйича кетма-кет 2 та тўлов ўз вақтида ва тўлиқ тўланганда;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«шубҳали» деб таснифланган активнинг асосий қарзи ва (ёки) фоизлари ёхуд бошқа тўловлари бўйича муддати ўтган қарздорликлар тўлиқ тўланганда ва активни қайтариш графиги бўйича кетма-кет 3 та тўлов ўз вақтида ва тўлиқ тўланганда.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. Активлар сифати улар реструктуризация қилиниши билан дарҳол олдинги таснифланган тоифадан яхшироқ тоифада таснифланиши мумкин эмас.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Субстандарт», «қониқарсиз» ёки «шубҳали» деб таснифланган активлар реструктуризация қилинганидан кейин активни қайтариш графигига асосан камида кетма-кет 3 та тўлов тўлиқ ва ўз вақтида тўланган тақдирда, уларнинг сифати «стандарт» деб таснифланиши мумкин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishАктивлар реструктуризация қилинганидан кейин улар бўйича асосий қарз ва (ёки) фоизларни қайтариш муддати мазкур Низомнинг 10-бандида кўрсатилган муддатларга кечиктирилган тақдирда, ушбу активларнинг сифатини «стандарт» деб қайта таснифлаш мазкур Низомнинг 20-бандида назарда тутилган тартибда амалга оширилади.».
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish17. 22-бандда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishбиринчи хатбошидаги ««Кўзда тутилмаган ҳолатлар» ҳисобварағида» деган сўзлар ««Балансдан ташқари ҳисобварақлар»да» деган сўзлар билан алмаштирилсин;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishиккинчи хатбоши «фоизлари» деган сўздан кейин «ёхуд бошқа тўловлар» деган сўзлар билан тўлдирилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish18. 26-банднинг саккизинчи хатбошисидаги «балансдан ташқари моддалар» деган сўзлар «балансдан ташқари ҳисобварақлардаги мажбуриятлар» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish19. 43-банд «ҳайдовчилик гувоҳномаси» деган сўзлардан кейин «ёки уларнинг Ўзбекистон Республикаси Ягона интерактив давлат хизматлари портали ва (ёки) «Ижтимоий карта» мобил иловаси орқали бериладиган электрон шакли» деган сўзлар билан тўлдирилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish21. 117 ва 118-иловаларнинг матнидаги «балансдан ташқари активлар» ва «шартлари қайта кўрилганлиги» деган сўзлар тегишли равишда «балансдан ташқари ҳисобварақлардаги мажбуриятлар» ва «реструктуризация қилинганлиги» деган сўзлар билан алмаштирилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishМикромолия ташкилотлари, факторинг ташкилотлари ва ломбардлар фаолиятини мувофиқлаштириш ва тартибга солиш тўғрисидаги низомга киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчаларга
ИЛОВА
ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish«Микромолия ташкилотлари ва ломбардлар фаолиятини мувофиқлаштириш ва тартибга солиш тўғрисидаги низомга
7-ИЛОВА
7-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish_______________________________ томонидан
(ташкилотнинг номи)
берилган кредитлар ва кўрсатилган лизинг хизматлари тўғрисида маълумот
(ташкилотнинг номи)
берилган кредитлар ва кўрсатилган лизинг хизматлари тўғрисида маълумот
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishминг сўмда | ||||||||||||||||||
Т/р | Асосий ссуда ҳисобрақами (20 талик) | Ҳудуд коди | Туман/шаҳар коди | Қарздорнинг тўлиқ номи | Қарздорнинг СТИР/ЖШШИР (юридик шахс ва ЯТТ учун - СТИР, жисмоний шахс учун - ЖШШИР) | Субъект тури: 1- юридик шахс, 2-ЯТТ, 3- ўзини ўзи банд қилган шахс, 4- жисмоний шахс | Микромолия ташкилотига алоқадорлик (ҳа, йўқ) | Ўзаро алоқадор қарздорлар гуруҳи рақами | КАДР базасида рўйхатга олинган шартнома уникал рақами (18 талик) (бўш катак қолмасин) | Кредит шартнома рақами | Кредит шартнома санаси | Кредит (истеъмол, микрокредит, микроқарз, лизинг) берилган сана | Кредит (истеъмол, микрокредит, микроқарз, лизинг) қайтариш санаси | Кредит муддати (ойлар сони) | Имтиёзли давр (ойлар сони) | Тўлов график усули (1-аннуитет; 2-дифференциал) | Кредит шартнома суммаси | Ҳақиқатда ажратилган кредит суммаси (номинал) |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7* | 8* | 9* | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15* | 16 | 17 | 18 | 19 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishКредит (истеъмол, микрокредит, микроқарз, лизинг) қолдиғи | шундан, | ||||||||||||||
муддатли кредит ҳисобрақами (20 талик) | муддатли кредит қолдиғи | муддати ўтган кредит ҳисобрақами (20 талик) | муддати ўтган кредит қолдиғи | муддати ўтган қолдиқ шаклланган сана (КК.ОО.ЙЙЙЙ) | шартлари ўзгартирилган кредит ҳисобрақами (20 талик) | шартлари ўзгартирилган кредит қолдиғи | шартлари ўзгартирилган сана (КК.ОО.ЙЙЙЙ) | шартлари ўзгартирилгандан сўнг кредитни охирги сўндирилиш санаси (КК.ОО.ЙЙЙЙ) | суд жараёнидаги кредит ҳисобрақами (20 талик) | суд жараёнидаги кредит қолдиғи | суд жараёнига ўтказилган сана (КК.ОО.ЙЙЙЙ) | Балансдан ташқари кредит ҳисобрақами (20 талик) | Балансдан ташқари кредитлар (95413) қолдиғи | Балансдан ташқарига ўтказилган сана (КК.ОО.ЙЙЙЙ) | |
20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЙиллик фоиз ставкаси | Муддати ўтган кредит учун фоиз ставкаси (фоизда) | Кредит бўйича ҳисобланган жами фоизлар | ҳисобланган фоизлар (16307, 16309, 16323) | муддати ўтган фоизлар (16377) | муддати ўтган фоиз шаклланган сана (КК.ОО.ЙЙЙЙ) | муддати узайтирилган фоизлар | ҳисобдан чиқарилган фоизлар (91501) | ҳисобдан чиқарилган фоизлар шаклланган сана (КК.ОО.ЙЙЙЙ) | Жами ҳисобланган пеня | шундан, | кредит сифати таснифи | ||
ҳисобланган пеня шаклланган сана (КК.ОО.ЙЙЙЙ) | асосий қарз бўйича | ҳисобланган фоизлар бўйича | пеня бўйича | ||||||||||
36 | 37 | 38 | 39 | 40 | 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47* | 48* | 49* |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishЭҳтимолий йўқотишларга қарши жами шакллантирилган захира | шундан, | Кредит тури: 1-истеъмол; 2-микрокредит; 3-микроқарз; 4-лизинг | Таъминот тури: 0-таъминланмаган; 1-кўчмас мулк; 2-транспорт; 3-қимматликлар; 4-бошқалар | Гаровга қўйилган мулкнинг гаров реестрида рўйхатдан ўтказиш рақами | Таъминотнинг қиймати | Муддати ўтган асосий қарз | шундан, қарздорлик муддати | Тўлов муддати 30 кунгача бўлган активлар | шундан, | |||||||
асосий қарз бўйича яратилган захира | ҳисобланган фоизлар бўйича яратилган захира | пеня бўйича яратилган захира | 1 — 30 кун | 31 — 90 кун | 91 — 180 кун | 181 — 365 кун | 366 кун ва ундан юқори | Кредит асосий қарздорлигининг соф қолдиғи | Кредит фоиз қарздорлигининг соф қолдиғи | |||||||
50 | 51* | 52* | 53* | 54* | 55 | 56 | 57 | 58* | 59* | 60* | 61* | 62* | 63* | 64* | 65* | 66* |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish* Ломбардлар томонидан тўлдирилмаслиги мумкин.».
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 03.10.2026 й., 10/26/3412-2/0999-сон)