OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI PREZIDENTINING
QARORI
Aholiga muddatli toʻlov xizmatlari koʻrsatilishini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
Moliyaviy xizmatlar isteʼmolchilarining huquqlari himoya qilinishini taʼminlash, aholi qarz yuki yashirin oʻsishining oldini olish, tovarlarni muddatli toʻlov asosida realizatsiya qilishda shaffoflikni oshirish va zarur huquqiy muhitni shakllantirish maqsadida qaror qilaman:
I. Maqsadlar
1. Aholiga muddatli toʻlov xizmatlari koʻrsatilishini takomillashtirishning asosiy maqsadlari etib quyidagilar belgilansin:
(a) muddatli toʻlov xizmatlari isteʼmolchilarining huquqlarini himoya qilish;
(b) aholi qarz yuki darajasining haddan tashqari va yashirin oʻsishiga yoʻl qoʻymaslik;
(v) muddatli toʻlov xizmatlarini koʻrsatishda moliyaviy texnologiyalardan keng foydalanishni joriy etish.
II. Muddatli toʻlov xizmatlarini tartibga solish chora-tadbirlari
2. Markaziy bank, Istiqbolli loyihalar milliy agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) hamda Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasining (keyingi oʻrinlarda — Raqobat qoʻmitasi) 2027-yil 1-yanvardan boshlab muddatli toʻlov xizmati operatorlari faoliyatini yoʻlga qoʻyish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin.
3. Belgilansinki:
(a) yuridik shaxs tomonidan jismoniy shaxs (isteʼmolchi) uchun tovar (ish, xizmat)lar qiymatini keyinchalik komissiya (ustama) hisoblangan holda isteʼmolchi tomonidan boʻlib-boʻlib qaytarilishini nazarda tutgan holda sotuvchiga toʻlab berish muddatli toʻlov xizmati (bundan sotuvchi tomonidan isteʼmolchiga toʻgʻridan-toʻgʻri sotish hollari mustasno) hisoblanadi;
(b) muddatli toʻlov xizmatini koʻrsatuvchi yuridik shaxs (banklar va mikromoliya tashkilotlari bundan mustasno) muddatli toʻlov xizmati operatori deb eʼtirof etiladi;
(v) yuridik shaxslarning muddatli toʻlov xizmatlarini koʻrsatish faoliyatini amalga oshirish huquqi Markaziy bank tomonidan shakllantiriladigan Muddatli toʻlov xizmati operatori faoliyatini amalga oshiruvchi tashkilotlar reyestriga (keyingi oʻrinlarda — Reyestr) kiritilgandan soʻng vujudga keladi;
(g) yuridik shaxslar quyidagi tartibda Reyestrga kiritiladi:
(i) banklar, mikromoliya tashkilotlari Markaziy bankni xabardor qilish orqali;
(ii) boshqa yuridik shaxslar Markaziy bankda hisob roʻyxatidan oʻtish orqali;
(d) koʻchmas mulk, shuningdek, qonunchilikka muvofiq muomaladan chiqarilgan yoki muomalada boʻlishi cheklangan boshqa mulk muddatli toʻlov xizmati obyekti boʻlishi mumkin emas;
(j) muddatli toʻlov xizmatlarini koʻrsatish shartnomalari quyidagi shartlarga muvofiq boʻlishi lozim:
(i) muddatli toʻlov xizmati obyektining qiymati bazaviy hisoblash miqdorining ikki yuz ellik baravaridan oshmasligi;
(ii) muddatli toʻlov xizmati operatorining komissiya (ustama) toʻlovlari va tovar (ish, xizmat)larning yakuniy qiymatiga kiritiladigan boshqa toʻlovlar alohida koʻrsatilishi;
(iii) muddatli toʻlov xizmati boʻyicha asosiy qarzdan tashqari barcha toʻlovlar, shu jumladan, vositachilik haqlari, neustoyka (jarima, penya), javobgarlikning boshqa choralari yigʻindisi yiliga muddatli toʻlov miqdorining yarmidan koʻpini tashkil etishi mumkin emasligi;
(iv) isteʼmolchi muddatli toʻlov xizmati summasini istalgan vaqtda (toʻliq yoki qisman) qoʻshimcha jarima, penya va komissiyalarsiz muddatidan oldin soʻndirish huquqiga ega boʻlishi;
(v) muddatli toʻlov xizmatini koʻrsatish shartnomasi boʻyicha isteʼmolchi majburiyatining eng koʻp muddati shartnoma tuzilgan kundan boshlab oʻn ikki oydan oshmasligi. Bunda sotib olingan tovar (ish, xizmat)lar haqini oʻn ikki oydan ortiq muddatga boʻlib-boʻlib toʻlashni nazarda tutuvchi shartnoma isteʼmol krediti shartnomasi deb eʼtirof etiladi;
(z) muddatli toʻlov xizmati operatoriga:
(i) moliyaviy isteʼmol kreditlarini ajratish hamda jismoniy shaxslardan pul mablagʻlarini jalb qilish (obligatsiyalar chiqarish bundan mustasno) taqiqlanadi;
(ii) muddatli toʻlov xizmatlarini koʻrsatish shartnomalari boʻyicha talab qilish huquqidan faqat boshqa muddatli toʻlov xizmati operatori, mikromoliya tashkiloti va banklar foydasiga voz kechish huquqi beriladi;
(i) muddatli toʻlov xizmati operatorlari oʻz faoliyatini amalga oshirish jarayonida:
(i) Markaziy bankning tartibga solish va nazorat qilishni amalga oshirishga oid prudensial normativ va talablariga rioya qilishi;
(ii) muddatli toʻlov xizmatlarini amalga oshirishda axborot texnologiyalarini qoʻllagan holda mijozlarni raqamli identifikatsiya va verifikatsiya qilishi;
(iii) tuzilayotgan barcha muddatli toʻlov xizmatlarini koʻrsatish shartnomalari va ularning ijrosi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar boʻyicha kredit byurolari bilan kredit axboroti almashinuvini yoʻlga qoʻyishi;
(iv) muddatli toʻlov xizmatini koʻrsatish toʻgʻrisida qaror qabul qilishda Markaziy bank tomonidan belgilanadigan qarz yuki koʻrsatkichining eng yuqori miqdori talablariga rioya qilishi shart;
(k) chorak yakuni boʻyicha tovar (ish, xizmat)larni realizatsiya qilish aylanmasi 500 mln soʻmdan oshgan hamda unda boʻlib-boʻlib toʻlash xizmati ulushi 50 foiz va undan yuqori qismni tashkil etgan tovar isteʼmol krediti beruvchi tashkilotlar (bundan ishlab chiqaruvchi korxonalar mustasno):
(i) hisob roʻyxatidan oʻtishi va Reyestrga kirishi;
(ii) muddatli toʻlov xizmati operatorlariga mazkur qaror bilan belgilangan talablarga rioya qilishi shart.
4. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq 2027-yil 1-yanvardan boshlab tovar isteʼmol kreditini taqdim etuvchi tashkilotlar qiymati bazaviy hisoblash miqdorining uch baravarigacha boʻlgan tovar isteʼmol krediti shartnomalari va ularning ijro etilishi holati haqidagi maʼlumotlarni kredit byurolariga taqdim etishi talab etilmaydi.
5. Markaziy bank muddatli toʻlov xizmati operatori faoliyatini amalga oshiruvchi tashkilotlar ishini tartibga solish va nazorat qilishga masʼul etib belgilansin va unga ilovaga muvofiq qoʻshimcha vakolatlar berilsin.
6. Raqobat qoʻmitasi Markaziy bank va Agentlik bilan birgalikda:
(a) muddatli toʻlov xizmatini koʻrsatish orqali sotilayotgan tovar (ish, xizmat)lar reklamasida komissiya (ustama) toʻgʻrisida isteʼmolchini chalgʻituvchi maʼlumotlardan foydalanilmasligi;
(b) savdo obyektlarida va elektron savdo platformalarida tovarning bazaviy qiymati bilan bir qatorda muddatli toʻlov uchun komissiya (ustama) miqdori hamda kreditning toʻliq qiymati majburiy tarzda va matn harflari bir xil oʻlchamda koʻrsatilishiga rioya etilishi ustidan nazorat oʻrnatsin.
III. Qaror ijrosini tashkil etish, taʼminlash va nazorat
7. Markaziy bank:
(a) Agentlik, Raqobat qoʻmitasi, Adliya vazirligi va boshqa manfaatdor idoralar bilan birgalikda:
(i) uch oy muddatda qonunchilik hujjatlariga mazkur qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisidagi takliflarni;
(ii) 2027-yil 1-yanvarga qadar muddatli toʻlov xizmati operatorlari faoliyatini tartibga solishga qaratilgan qonun loyihasini ishlab chiqsin va Vazirlar Mahkamasiga kiritsin;
(b) Soliq qoʻmitasi bilan birgalikda 2026-yil 1-dekabrga qadar:
(i) chorak yakuni boʻyicha tovar (ish, xizmat)lar realizatsiya qilish aylanmasidan kelib chiqib Markaziy bankda hisob roʻyxatidan oʻtishi lozim boʻlgan tovar isteʼmol krediti beruvchi tashkilotlarni aniqlash tartibini ishlab chiqsin;
(ii) Reyestrga kiritilmagan yuridik shaxslarning noqonuniy muddatli toʻlov xizmati operatori faoliyati bilan shugʻullanganligi uchun javobgarlik hamda qiymati bazaviy hisoblash miqdorining uch baravari va undan ortiq boʻlgan tovar isteʼmol krediti shartnomalari hamda ularning ijro etilishi holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar kredit byurolariga taqdim etilmagan taqdirda qoʻllanadigan choralar boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritsin.
8. Markaziy bank Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi bilan birgalikda mazkur qarorning mazmun-mohiyati, maqsadi va vazifalari hamda undan kutilayotgan natijalarni tadbirkorlik subyektlariga yetkazsin hamda ommaviy axborot vositalarida keng yoritib borilishini taʼminlasin.
9. Ushbu qaror ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsan javobgar etib Bosh vazir oʻrinbosari J.A. Qoʻchqorov va Markaziy bank raisi T.A. Ishmetov belgilansin.
10. Qaror ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul tashkilotlarning faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2026-yil 14-avgust,
PQ-294-son
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 14-avgustdagi PQ-294-son qaroriga
ILOVA
ILOVA
Markaziy bankning muddatli toʻlov xizmati operatori faoliyatini amalga oshiruvchi tashkilotlar ishini tartibga solish va nazorat qilish boʻyicha qoʻshimcha vakolatlari
(a) muddatli toʻlov xizmati operatori faoliyatini amalga oshiruvchi tashkilotlarga ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillaridan oʻtish tartibini belgilash;
(b) muddatli toʻlov xizmati operatori faoliyatini amalga oshiruvchi tashkilotlar reyestrini yuritish;
(v) muddatli toʻlov xizmati operatori tomonidan jismoniy shaxslarga muddatli toʻlov xizmatini koʻrsatishda qarz yuki koʻrsatkichini hisoblash tartibi va uning ruxsat etilgan miqdorini belgilash;
(g) muddatli toʻlov xizmati operatori ustav fondi (ustav kapitali)ning eng kam miqdoriga boʻlgan talablarni belgilash;
(d) muddatli toʻlov xizmati operatorlari uchun muddatli toʻlov xizmatlarini koʻrsatish boʻyicha majburiy qoidalarni, axborot xavfsizligi talablarini, prudensial normativlarni va jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurollarini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish choralarini belgilash, shuningdek, ularga rioya qilinishini nazorat qilish;
(j) isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilishga qaratilgan talablarni, xususan, shartnoma shartlarining shaffofligi, komissiya va boshqa toʻlovlar, qarzdorlikni muddatidan oldin soʻndirish huquqini belgilash;
(z) belgilangan talablarga rioya qilmaganliklari uchun muddatli toʻlov xizmati operatori faoliyatini amalga oshiruvchi tashkilotlarga taʼsir choralarini qoʻllash.
(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 17.08.2026-y., 07/26/294/0848-son)