01.07.2026 йилдаги 8-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг қарори, 01.07.2026 йилдаги 8-сон
Kuchga kirish sanasi
22.10.2026
Ҳужжат 22.10.2026 00 санаси ҳолатига
Амалдаги версияга ўтиш
Ҳужжат ҳали кучга кирган эмас
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қарори
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларини (0112-26-сон СанҚваН) тасдиқлаш тўғрисида
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2026 йил 21 июлда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 409]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикасининг «Аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги тўғрисида»ги Қонуни ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 25 июлдаги ПФ-6035-сон «Коронавирус пандемиясини юмшатиш, аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги ва саломатлигини сақлаш тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармонига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси қарор қилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Тупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари (0112-26-сон СанҚваН) 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Айрим санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари 2-иловага мувофиқ ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Сув хўжалиги вазирлиги, Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги ҳамда Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси билан келишилган.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга киради.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Раис Б. ЮСУПАЛИЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тошкент ш.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2026 йил 1 июль,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-сон
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Келишилди:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қишлоқ хўжалиги вазири И. АБДУРАХМОНОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2026 йил 30 июнь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси раиси ўринбосари И. ҚУТБИДДИНОВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2026 йил 25 июнь
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мактабгача ва мактаб таълими вазири Э. КАРИМОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2026 йил 19 май
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Сув хўжалиги вазири Ш. ХАМРАЕВ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2026 йил 16 май
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2026 йил 1 июлдаги 8-сон қарорига
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Мазкур санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари (бундан буён матнда санитария қоидалари деб юритилади) тупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш, шунингдек тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларини белгилашга доир санитария-гигиена талабларини белгилайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-боб. Умумий қоидалар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Мазкур санитария қоидаларида қуйидаги тушунчалардан фойдаланилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тупроқ ер юзасининг табиий ёки антропоген омиллар таъсири натижасида шаклланадиган, ўсимликларнинг яшаши учун зарур унумдорлик хусусиятларига эга бир нечта қатламдан иборат бўлган устки қисми;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тупроқнинг ифлосланиши тупроқнинг сифатини ёмонлаштирадиган ҳамда атроф-муҳитга салбий таъсир кўрсатадиган зарарли кимёвий ва радиоактив моддаларнинг, нефтнинг, нефт маҳсулотларининг ҳамда микроорганизмларнинг тупроққа тушиши ва тўпланиши;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
тупроқдаги экзоген зарарли моддалар табиий фон миқдоридан ортиқ миқдорда ёки тупроқ учун хос бўлмаган ҳолда саноат, қишлоқ хўжалиги, транспорт, маиший ва бошқа антропоген манбалардан тупроққа тушадиган ҳамда инсон саломатлигига, ўсимлик ва ҳайвонот дунёсига ёки атроф-муҳитга зарарли таъсир кўрсатиши мумкин бўлган кимёвий моддалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-боб. Тупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолашга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғининг ифлосланиш даражасини баҳолашга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғининг ифлосланиш билан боғлиқ хавфини баҳолашда қуйидагилар инобатга олинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ифлосланган аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғида юқумли ва паразитар касалликлар қўзғатувчиларининг мавжудлиги ҳамда уларнинг аҳоли саломатлигига хавф туғдириш эҳтимоли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғидаги зарарли моддаларнинг улар билан бевосита алоқа қилиш, тупроқ заррачаларининг оғиз орқали ёки тупроқ чангининг нафас олиш йўллари орқали инсон организмига тушиш эҳтимоли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ифлосланган аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғидан чанг, буғ ва газлар ажралиши натижасида атмосфера ҳавосининг ерга яқин қатламлари иккиламчи ифлосланиши эҳтимоли;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ифлослантирувчи моддаларнинг атмосфера ҳавосидан аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғининг юзасига тушиши ва тупроқда тўпланиш даражаси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғининг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолашда унинг кимёвий ифлосланиш даражаси ва эпидемик хавф кўрсаткичлари ҳисобга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғининг кимёвий ифлосланиши асосида тупроқ микробиоценози, биологик фаоллиги ва патоген организмларнинг яшовчанлигига таъсири баҳоланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғининг санитария-эпидемиологик ҳолати ва эпидемик хавф даражаси патоген ҳамда санитария-кўрсаткич микроорганизмлар, шу жумладан патоген энтеробактериялар ва энтеровируслар, шунингдек геогельминт тухумлари ва личинкаларининг мавжудлиги, миқдори ҳамда яшовчанлиги бўйича баҳоланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғининг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш мазкур санитария қоидаларининг 1-иловасига мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Ердан фойдаланиш турига кўра тупроқнинг санитария-гигиеник кўрсаткичларини қўллаш мазкур санитария қоидаларининг 2-иловасига мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғининг микробиологик, вирусологик ва паразитологик ифлосланиш кўрсаткичлари ҳамда уларни баҳолаш мазкур санитария қоидаларининг 3-иловасига мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғи ифлосланишининг инсон саломатлигига таъсирини баҳолашда болаларнинг тупроқ билан бевосита алоқаси, ифлосланган қўл ва буюмларни оғизга олиб бориши, тупроқ заррачаларини тасодифан ютиши, геофагия ҳолатлари ҳамда тупроқ чангини нафас орқали қабул қилиши эҳтимоли инобатга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Аҳоли пунктлари ҳудудлари, шу жумладан болалар ўйин майдончаларининг тупроғи қўрғошин ва бошқа зарарли моддалар билан ифлосланишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Атмосфера ҳавосининг иккиламчи ифлосланиш хавфини баҳолашда аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғидаги оғир металлар ва бошқа зарарли моддаларнинг миқдори, уларнинг физик-кимёвий, чанг ҳосил қилиш хусусиятлари, тупроқ юзасининг ҳолати ҳисобга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Аҳоли пунктлари ҳудудларининг тупроғидаги қўрғошин миқдори 250 мг/кг ва ундан юқори бўлганда, мис миқдори эса 1500 мг/кг ва ундан юқори бўлганда атмосфера ҳавосида уларнинг рухсат этилган концентрациясидан ошиб кетишига йўл қўйилмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Аҳоли пунктлари ҳудудларининг тупроғида учрайдиган зарарли кимёвий моддаларнинг хавфлилик даражаси ва таснифи мазкур санитария қоидаларининг 4-иловасига мувофиқ аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғининг зарарли кимёвий моддалар билан ифлосланиш хавфи ушбу моддаларнинг ер усти ва ер ости сувларига, атмосфера ҳавосига, озиқ-овқат маҳсулотларига, инсон саломатлигига ҳамда тупроқнинг биологик фаоллигига таъсирини ҳисобга олган ҳолда баҳоланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар тупроғининг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолашга қўйиладиган талаблар
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар тупроғининг кимёвий моддалар билан ифлосланиш хавфи ушбу моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрациялари қийматлари, шунингдек тупроқдан ўсимликка ўтиш (транслокацион) хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда баҳоланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар тупроғидаги зарарли моддаларнинг қишлоқ хўжалиги экинларига ва улардан олинадиган озиқ-овқат маҳсулотларига ўтишига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар тупроғининг кимёвий ифлосланиш даражасини баҳолаш ва ундан фойдаланиш ушбу санитария қоидаларининг 5-иловасига мувофиқ амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар тупроғининг кимёвий ифлосланиш даражаси ундаги зарарли моддаларнинг ҳақиқий миқдорини уларнинг рухсат этилган максимал ёки тахминий концентрациялари билан солиштириш асосида аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар тупроғи ифлосланишининг салбий таъсирини камайтириш мақсадида агротехник, мелиоратив ва санитария-гигиеник чора-тадбирлар амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар тупроғининг санитария-гигиеник ҳолати ва ифлосланиш даражаси лаборатория текширувлари, дала кузатувлари ҳамда гигиеник тадқиқотлар натижалари асосида комплекс баҳоланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар тупроғининг ифлосланиш даражасини баҳолашда ундан фойдаланиш тури, етиштириладиган экинлар, суғориш шароити, ифлосланиш манбаи ҳамда зарарли моддаларнинг инсон саломатлигига таъсир қилиш эҳтимоли ҳисобга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар тупроғининг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолашда қуйидагилар инобатга олинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ифлослантирувчи кимёвий моддалар ва бирикмаларнинг тури ҳамда тупроқдаги миқдори;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
токсикологик ва физик-кимёвий хусусиятлари;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
гранулометрик таркиби, кислоталилик даражаси, органик моддалар миқдори ва зарарли моддаларнинг ҳаракатчанлиги ҳамда биоўзлаштирилувчанлигига таъсири;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ифлослантирувчи моддаларнинг тупроқ қатламлари, ер усти ва ер ости сувлари, атмосфера ҳавоси, ўсимликлар ҳамда озиқ-овқат занжирига ўтиш хусусиятлари.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Саноат чиқиндилари таркибидаги зарарли кимёвий моддаларнинг тупроқдаги хавфлилик даражасини баҳолашга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Саноат чиқиндилари таркибидаги зарарли кимёвий моддаларнинг тупроқ ва инсон саломатлиги учун хавфлилик даражасини баҳолашда уларнинг хавфлилик синфи ҳисобга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Саноат чиқиндилари таркибидаги зарарли кимёвий моддалар тупроқдаги хавфлилик даражасига кўра қуйидаги синфларга ажратилади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-синф — ўта хавфли зарарли кимёвий моддалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-синф — юқори хавфли зарарли кимёвий моддалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-синф — ўртача хавфли зарарли кимёвий моддалар;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-синф — кам хавфли зарарли кимёвий моддалар.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Саноат чиқиндилари таркибидаги зарарли кимёвий моддаларнинг тупроқдаги хавфлилик синфи тўғрисидаги маълумотлар мавжуд бўлмаганда, уларнинг хавфлилик даражаси хавфлилик индекси асосида аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Саноат чиқиндилари таркибидаги зарарли кимёвий моддаларнинг тупроқдаги хавфлилик индекси уларнинг тупроқдаги рухсат этилган максимал концентрацияси, ЛД50 кўрсаткичи ёки ишчи ҳудуд ҳавосидаги хавфлилик синфи асосида ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Саноат чиқиндилари таркибидаги зарарли кимёвий моддаларнинг тупроқдаги рухсат этилган максимал концентрацияси белгиланган бўлса, уларнинг хавфлилик индекси қуйидаги формула асосида ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
РЕМКи — тупроқдаги зарарли кимёвий модданинг РЕМК (мг/кг);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Си — тупроқдаги зарарли кимёвий модданинг сувда эрувчанлигини акс эттирувчи коэффициент (мг/л);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
и — саноат чиқиндиси таркибидаги зарарли кимёвий модданинг тартиб рақами.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Саноат чиқиндисининг умумий хавфлилик кўрсаткичи унинг таркибидаги зарарли кимёвий моддаларнинг индивидуал хавфлилик коэффициентлари асосида аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Саноат чиқиндиси таркибидаги зарарли кимёвий моддаларнинг тупроқ учун умумий заҳарлилик индекси (КΣ) қуйидаги формула асосида аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда, н — танлаб олинган етакчи моддалар сони.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Саноат чиқиндиси таркибидаги зарарли кимёвий моддаларнинг тупроқдаги рухсат этилган максимал концентрацияси бўйича хавфлилик синфи мазкур санитария қоидаларининг 6-иловасига мувофиқ аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Саноат чиқиндиси таркибидаги зарарли кимёвий модданинг тупроқдаги рухсат этилган максимал концентрацияси белгиланмаган бўлса, унинг хавфлилик синфи LD50 кўрсаткичи асосида қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Си — тупроқдаги зарарли кимёвий модданинг сувда эрувчанлик коэффициенти (мг/л);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ф — тупроқдаги зарарли кимёвий модданинг учувчанлик коэффициенти (ўлчовсиз, 0 — 1 оралиғидаги коэффициент);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
и — тупроқдаги зарарли кимёвий модданинг тартиб рақами.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Хавфлилик синфи ЛД50 кўрсаткичи асосида аниқланганда, саноат чиқиндиси таркибида аниқланган ҳар бир зарарли кимёвий модда учун индивидуал хавфлилик коэффициенти ҳисобланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Ишчи ҳудуд ҳавосидаги хавфлилик кўрсаткичлари мавжуд бўлмаганда, унинг хавфлилик коэффициенти ЛД50 кўрсаткичи асосида аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Зарарли кимёвий модданинг тупроқдаги хавфлилик синфи мазкур санитария қоидаларининг 7-иловаси асосида аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Саноат чиқиндиси таркибида зарарли кимёвий моддалар комбинацияси мавжуд бўлганда уларнинг умумий хавфлилик даражаси мазкур санитария қоидаларининг 8-иловасига мувофиқ аниқланадиган хавфлилик синфи асосида баҳоланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Саноат чиқиндиси таркибида зарарли кимёвий моддалар комбинацияси мавжуд бўлганда хавфлилик индексини ҳисоблашда қуйидагилар инобатга олинади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
зарарли кимёвий модданинг атом массаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
зарарли кимёвий модданинг молекуляр массаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
зарарли кимёвий модданинг сувда эрувчанлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
зарарли кимёвий модданинг тупроқдаги рухсат этилган максимал концентрацияси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда саноат чиқиндиси таркибидаги зарарли кимёвий модданинг тупроқдаги хавфлилик индекси қуйидаги формула асосида ҳисобланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
А — тупроқдаги зарарли кимёвий моддаларнинг атом оғирлиги;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
М — тупроқдаги зарарли кимёвий моддаларнинг молекуляр массаси;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
С — кимёвий бирикманинг сувда эрувчанлиги (мг/л);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
а — ҳисобланаётган кимёвий модданинг олти хил озиқ-овқат маҳсулотидаги (гўшт, балиқ, сут, нон, сабзавотлар, мевалар) РЕМК қийматларининг ўртача арифметик қиймати;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
РЕМК — тупроқдаги зарарли кимёвий модданинг рухсат этилган максимал концентрацияси.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Саноат чиқиндиси таркибидаги зарарли кимёвий моддаларнинг ишчи ҳудуд ҳавосидаги хавфлилик синфи ҳамда ЛД50 кўрсаткичи бўйича таснифи мазкур санитария қоидаларининг 9-иловасига мувофиқ аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Тупроқнинг паразитологик ҳолатини баҳолашга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Тупроқнинг экстенсив паразитологик ифлосланиш кўрсаткичи паразитар касалликлар қўзғатувчилари намуналари сонининг текширилган намуналар умумий сонига нисбатини фоизларда ифодалаш орқали қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
бу ерда:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
А — тупроқнинг экстенсив ифлосланиш кўрсаткичи (%);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Б — тупроқда паразитар касаллик қўзғатувчилари аниқланган намуналар сони;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
С — тупроқда текширилган намуналарнинг умумий сони.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Тупроқнинг интенсив ифлосланиш кўрсаткичи 100 г ёки 1 кг тупроқда аниқланган паразитар касалликлар қўзғатувчиларининг тухумлари, личинкалари, цисталари ва ооцисталари сони асосида аниқланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Ҳудуд тоифалари бўйича тупроқнинг микробиологик, паразитологик ва энтомологик ифлосланиши мазкур санитария қоидаларининг 10-иловасига мувофиқ баҳоланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Тупроқнинг энтомологик ҳолатини баҳолашга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Тупроқнинг энтомологик ҳолатини баҳолашда синантроп пашшалар личинкалари ва ғумбакларининг ривожланиши ҳамда кўпайиши учун қулай шароит яратадиган чириётган органик моддалар ва маиший чиқиндиларнинг тўпланишига йўл қўйилмаслиги лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Тупроқнинг энтомологик ҳолати 20х20 см майдонда синантроп пашшаларнинг преимагинал шакллари, личинкалари ва ғумбакларининг мавжудлиги ёки мавжуд эмаслиги бўйича баҳоланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Аҳоли пунктлари ҳудудлари, шу жумладан болалар ўйин майдончалари тупроғида синантроп пашшаларнинг личинкалари ёки ғумбаклари аниқланганда, тупроқнинг санитария-энтомологик ҳолати қониқарсиз деб баҳоланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Тупроқдаги суюқ ва хавфли маиший чиқиндиларни тўплаш, сақлаш, ташиш ҳамда улар билан боғлиқ бошқа ишларни амалга оширишда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 2 октябрдаги 787-сон қарори билан тасдиқланган Санитария жиҳатидан тозалаш инфратузилмаси объектларини жойлаштириш ва улардан фойдаланиш ҳамда маиший чиқиндилар билан боғлиқ ишларни амалга ошириш қоидаларининг талабларига риоя этилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-§. Тупроқнинг биологик фаоллигини баҳолашга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Тупроқнинг биологик фаоллигини баҳолашда микроорганизмларнинг умумий сони ва асосий гуруҳлари, микробиологик биомасса, тупроқ респирацияси, азот ва углерод бирикмаларининг трансформация жараёнлари, ферментлар фаоллиги, оксидланиш-қайтарилиш потенциали ҳамда тупроқнинг кислоталилик даражаси ҳисобга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Тупроқнинг биологик фаоллигини дастлабки баҳолашда тупроқ респирацияси, микробиологик биомасса, ферментлар фаоллиги, аммонификация ва нитрификация жараёнларини тавсифловчи интеграл кўрсаткичлардан фойдаланилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Тупроқнинг биологик фаоллигини даврий баҳолаш бир хил намуна олиш шароитлари ва лаборатория усулларидан фойдаланган ҳолда дастлабки, фон ёки назорат кўрсаткичлари билан солиштириш асосида амалга оширилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Тупроқнинг микробиологик кўрсаткичлари фон ёки назорат кўрсаткичларига нисбатан 50 фоиздан, биокимёвий кўрсаткичлари эса 25 фоиздан ортиқ ўзгармаганда тупроқ биологик фаоллик кўрсаткичлари бўйича ифлосланмаган деб баҳоланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-боб. Тупроқдан намуна олиш ва уни текширишга қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. Тупроқдан намуна олиш ҳудуди ифлосланиш манбасининг жойлашуви ва хусусиятлари, ҳудуддаги шамол йўналиши, рельеф, ифлослантирувчи моддаларнинг тарқалиш хусусияти ҳамда тахминий таъсир зонасини ҳисобга олган ҳолда белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Намуна олиш нуқталари шамол йўналиши бўйлаб ифлосланиш манбасидан турли масофаларда (одатда 100 м дан 5000 м гача) бўлган оралиқда жойлаштирилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда тўлиқ масофалар занжири (одатда 100 — 5000 м) фақат йирик саноат ифлосланиш манбалари учун қўлланилади. Кичик, маҳаллий ёки кам қувватли ифлосланиш манбалари учун намуна олиш масофалари манбанинг қуввати, ифлослантирувчи моддаларнинг тарқалиш хусусияти ва тахминий таъсир радиусини ҳисобга олган ҳолда қисқартирилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50. Тупроқдан намуна олиш майдончалари ифлосланиш манбасидан турли масофаларда, шунингдек нисбатан ифлосланмаган ҳудудларда назорат нуқталари сифатида жойлаштирилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51. Магистрал автомобиль йўлларининг тупроқ ҳолатига таъсирини баҳолаш мақсадида тупроқ намуналари асфальт қопламаси четидан 0 — 10 м, 10 — 50 м ва 50 — 100 м масофаларда жойлаштирилган намуна олиш нуқталаридан олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Намуна олиш нуқталари йўл бўйлаб 200 — 500 м узунликдаги трансект доирасида жойлаштирилади. Бунда ҳудуднинг рельефи, шамол йўналиши, ер усти ва ер ости сувлари оқимининг йўналиши, ўсимлик қоплами ҳамда ердан фойдаланиш хусусиятлари ҳисобга олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52. Тупроқ текшириладиган ҳудудларда ҳар 15 гектаргача бўлган майдон учун камида битта намуна олиш участкаси ташкил этилади. Намуна олиш участкаси ҳудуднинг рельефи, тупроқ қоплами, ердан фойдаланиш тури ҳамда ифлосланиш манбаларининг жойлашувини ҳисобга олган ҳолда танланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳар бир намуна олиш участкасида 5х5 м ўлчамдаги майдон доирасидан «конверт» ёки диагонал усулда намуна олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
53. Ҳар бир намуна олиш участкасидан тенг ҳажмда олинган 5 — 10 та нуқтавий намуна бирлаштирилиб, битта аралаш (композит) тупроқ намунаси ҳосил қилинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳудуддаги ифлосланишнинг нотекис тақсимланганлиги аниқланганда ёки ўрганиш ўтказилганда нуқтавий намуналар сони 20 тагача оширилишига йўл қўйилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54. Тупроқ намуналарини олиш чуқурлиги тадқиқот мақсади ва ердан фойдаланиш турига кўра белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55. Аҳоли пунктлари ҳудудларида ва болалар ўйин майдончаларида юзаки таъсирни баҳолаш учун намуналар 0 — 10 см чуқурликдаги қатламдан олинади, қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда эса намуналар ҳайдалма қатлам чуқурлигида (0 — 25 см) олинади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
56. Микробиологик ва паразитологик текширувлар учун тупроқ намуналари стерил идишларга олиниши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57. Тупроқнинг учувчан моддалар билан ифлосланишини аниқлаш учун олинган намуналар герметик ёпиладиган махсус идишларга жойлаштирилиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
58. Оғир металлар, гранулометрик таркиб, пҲ, гумус, макро ва микроэлементлар миқдорини аниқлаш ҳамда радиологик текширувлар ўтказиш учун олинган тупроқ намуналари тоза полиэтилен пакетларга жойлаштирилиши, тамғаланиши, рўйхатга олиниши ва рақамланиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
59. Намуналарни сақлаш муддати, ҳарорати ва консервация қилиш тартиби бажариладиган физик-кимёвий, микробиологик, токсикологик ҳамда бошқа лаборатория текширувларининг хусусиятларига мувофиқ белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Намуналарни сақлаш ва ташиш жараёнида уларнинг таркиби, хоссалари ҳамда аниқланадиган кўрсаткичлари ўзгаришига йўл қўйилмайди.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
60. Ҳар бир таҳлил қилинадиган тупроқ намунасидан захира намуна ажратилиши, бунда захира намунанинг миқдори, сақлаш шароити ва муддати таҳлил тури ҳамда синов усули талабларига мувофиқ белгиланиши керак.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61. Тупроқни текшириш биринчи навбатда, мактабгача ва умумий ўрта таълим ташкилотлари, тиббиёт ташкилотлари, турар жой ва рекреация ҳудудлари, ичимлик суви таъминоти манбалари ҳамда уларнинг санитария муҳофазаси зоналарида, шунингдек қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ўтказилиши лозим.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тупроқни текшириш йилига икки марта баҳор ва куз фаслларида ўтказилади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
62. Тупроқнинг санитария-бактериологик ҳолати патоген ва санитария-кўрсаткич микроорганизмларнинг мавжудлиги ҳамда миқдори бўйича баҳоланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Бунда ушбу баҳолаш аниқланадиган микроорганизмларнинг тури ҳамда қўлланиладиган синов усулларига мувофиқ белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
63. Тупроқдаги колифаглар миқдори вирусли фекал ифлосланиш индикатори сифатида баҳоланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тупроқнинг энтеровируслар билан ифлосланганлиги уларни бевосита аниқлаш усуллари натижалари асосида баҳоланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-боб. Тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий рухсат этилган концентрацияларига қўйиладиган санитария-гигиена талаблари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
64. Тупроқдаги экзоген кимёвий моддаларнинг рухсат этилган максимал концентрациялари (РЕМК) ва тахминий концентрациялари (ТРЕК) мазкур санитария қоидаларининг 11-иловасига мувофиқ белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
65. Пестицидларнинг тупроқдаги тахминий рухсат этилган концентрациялари (ТРЕК) мазкур санитария қоидаларининг 12-иловасига мувофиқ белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
1-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғининг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш кўрсаткичлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Т/р

Кўрсаткич номи

Ўлчов бирликлари

Санитария-кимёвий кўрсаткичлар:

1.

Оқсил азотининг умумий органик азотга нисбати (санитария рақами)

нисбий бирлик

2.

Аммоний азоти

мг/кг тупроқ

3.

Нитрат азоти

мг/кг тупроқ

4.

Хлоридлар

мг/кг тупроқ

5.

пҲ

-

6.

Пестицидлар (қолдиқ миқдорлари)*

мг/кг тупроқ

7.

Оғир металлар**

мг/кг тупроқ

8.

Нефт углеводородлари

мг/кг тупроқ

9.

Учувчан феноллар

мг/кг тупроқ

10.

Олтингугуртли бирикмалар**

мг/кг тупроқ

11.

Канцероген моддалар**

мг/кг

12.

Радионуклидларнинг солиштирма фаоллиги**

Бк/кг тупроқ

13.

Макрокимёвий ўғитлар*

мг/кг тупроқ

14.

Микрокимёвий ўғитлар*

мг/кг тупроқ

Санитария-бактериологик кўрсаткичлар:

15.

Термофил бактериялар

индекс

16.

Ичак таёқчаси гуруҳи бактериялари

титр, г

17.

Клостридиум перфрингенс

титр, г

18.

Патоген микроорганизмлар (шу жумладан салмонелла)

аниқланмаслиги керак

(г намунада)

Санитария-гельминтологик кўрсаткичлар:

19.

Гельминт тухумлари ва личинкалари (ҳаётий қобилиятли)

дона/кг тупроқ

Санитария-энтомологик кўрсаткичлар:

20.

Синантроп пашшаларнинг личинка ва ғумбаклари (ҳаётий қобилиятли)

дона/кг тупроқ

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* кўрсаткичлар рўйхати муайян ҳудудда қўлланиладиган қишлоқ хўжалигини кимёлаштириш воситаларининг кимёвий таркибидан келиб чиқиб белгиланади;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
** кўрсаткичлар рўйхати саноат корхоналари чиқиндиларининг таркиби ва хусусиятидан келиб чиқиб белгиланади.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ердан фойдаланиш турига кўра санитария-гигиеник кўрсаткичларнинг қўлланилиши
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Кўрсаткичлар номи

Ердан фойдаланиш турларига кўра кўрсаткичларнинг қўлланилиши

Аҳоли пунктлари ерлариТабиатни муҳофаза қилиш, соғломлаштириш ва рекреация мақсадларига мўлжалланган ерларСаноат, транспорт, алоқа, мудофаа ва бошқа мақсадларга мўлжалланган ерларҚишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларЎрмон фонди ерлариСув фонди ерлариЗахира ерлар

Санитария рақами

±

±

-

-

-

-

-

Аммонийли азот

+

+

±

±

±

+

±

Нитратли азот

+

+

±

±

±

+

±

Хлоридлар

±

±

±

±

±

±

±

пҲ

±

±

±

±

±

±

±

Пестицидлар

+

+

±

+

+

±

±

Оғир металлар

+

+

+

+

±

+

±

Нефт ва нефт маҳсулотлари

+

+

+

±

-

+

±

Учувчан феноллар

+

+

+

±

-

+

±

Олтингугуртли бирикмалар

+

+

+

±

±

+

±

Канцероген моддалар

+

+

+

+

±

+

±

Радиоактив моддалар

+

+

+

+

±

+

±

Макрокимёвий ўғитлар

±

-

-

+

-

-

-

Микрокимёвий ўғитлар

±

-

-

+

+

-

-

Термофил бактериялар

±

±

±

±

-

±

-

Ичак таёқчаси гуруҳи бактериялари

+

+

+

+

±

+

±

Слостридиум перфрингенс

+

+

±

+

-

+

±

Гельминт тухум ва личинкалари

+

+

±

+

±

+

±

Синантроп пашшаларнинг личинка ва ғумбаклари

+

+

-

±

-

-

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Изоҳлар:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«+» — кўрсаткични аниқлаш мажбурий;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«-» — кўрсаткични аниқлаш талаб этилмайди;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
«±» — кўрсаткични аниқлаш фақат ифлосланишнинг аниқ манбаи мавжуд бўлганда мажбурий.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
3-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тупроқнинг микробиологик, вирусологик ва паразитологик ифлосланиш кўрсаткичлари ҳамда уларни баҳолаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Объектлар

Тупроқнинг ифлосланганлик даражаси

Ифлосланиш кўрсаткичлари

Ичак таёқчалари

(коли-индекс)

Энтерококклар

(энтеро-индекс)

Патогенентеро-бактериялар

Энтеровируслар

Гельминтлар

Юқори хавф зоналари

тоза

1 — 9

1 — 9

-

-

-

ифлосланган

10 ва ундан юқори

10 ва ундан юқори

+

+

+

Санитария-муҳофаза зоналари

тоза

1 — 99

1 — 99

-

-

-

ифлосланган

100 ва ундан юқори

100 ва ундан юқори

+

+

+

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
4-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Аҳоли пунктлари ҳудудлари тупроғида учрайдиган зарарли кимёвий моддаларнинг хавфлилик даражаси ва таснифи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Модданинг хавфлилик даражаси

Таснифи

I

маргимуш, кадмий, симоб, қўрғошин, селен, рух, фтор, бенз(а)пирен

II

бор, кобальт, никел, молибден, мис, сурма, хром

III

барий, ванадий, вольфрам, марганес, стронсий, ацетофенон

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
5-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар тупроғининг кимёвий ифлосланиш даражасини баҳолаш ва ундан фойдаланиш таснифи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Т/р

Тупроқнинг ифлосланиш даражаси

Баҳолаш мезонлари

Тупроқдан фойдаланиш бўйича талаблар

1.

Рухсат этиладиган

тупроқдаги зарарли кимёвий моддалар миқдори фон кўрсаткичидан юқори, бироқ уларнинг рухсат этилган максимал ёки тахминий концентрацияларидан ошмайди

белгиланган агротехник ва санитария талабларига риоя этилган ҳолда қишлоқ хўжалиги экинларини етиштириш учун фойдаланишга йўл қўйилади

2.

Ўртача хавфли

тупроқдаги зарарли кимёвий моддалар миқдори зарарлиликнинг учта чекловчи кўрсаткичи бўйича рухсат этилган максимал концентрациядан (РЕМК) ошган, бироқ транслокация кўрсаткичи бўйича рухсат этилган даражадан ошмаган

қишлоқ хўжалиги экинлари сифатини назорат қилиш шарти билан барча турдаги қишлоқ хўжалиги экинларини етиштириш учун фойдаланишга рухсат этилади

3.

Юқори хавфли

зарарли кимёвий моддаларнинг ўсимликка ўтиши ёки қишлоқ хўжалиги маҳсулотларида ортиқ тўпланиши аниқланади

техник экинлар учун фойдаланиш мумкин, қишлоқ хўжалиги экинлари учун фойдаланиш тўпловчи ўсимликларни ҳисобга олган ҳолда чекланган

4.

Ўта хавфли

зарарли кимёвий моддалар миқдори тупроқда барча зарарлилик кўрсаткичлари бўйича рухсат этилган максимал концентрациядан (РЕМК) ошган

фақат техник экинлар учун фойдаланиш мумкин

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
6-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Саноат чиқиндиси таркибидаги зарарли кимёвий моддаларнинг тупроқдаги рухсат этилган максимал концентрацияси бўйича хавфлилик синфини аниқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Умумий хавфлилик индекси (КΣ)

Хавфлилик даражаси

Хавфлилик синфи

2,0 дан кам

ўта хавфли

I

2,0 дан 16,0 гача

юқори хавфли

II

16,0 дан ортиқ, 30,0 гача

ўртача хавфли

III

30,0 дан ортиқ

кам хавфли

IV

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
7-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Зарарли кимёвий модданинг тупроқдаги хавфлилик синфини аниқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Умумий хавфлилик индекси (К)

Хавфлилик даражаси

Хавфлилик синфи

1,3 дан кам

ўта хавфли

I

1,3 дан 3,4 гача

юқори хавфли

II

3,4 дан ортиқ, 10,0 гача

ўртача хавфли

III

10,0 дан ортиқ

кам хавфли

IV

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
8-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Саноат чиқиндиси таркибида зарарли кимёвий моддалар комбинацияси мавжуд бўлганда умумий хавфлилик даражасини аниқлаш
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Хавфлилик индекси қиймати

Хавфлилик даражаси

Хавфлилик синфи

4,0 дан ортиқ

ўта хавфли

I

2,5 дан 4,0 гача

юқори хавфли

II

0,1 дан 2,5 гача

ўртача хавфли

III

0,1 дан кам

кам хавфли

IV

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
9-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Саноат чиқиндиси таркибидаги зарарли кимёвий моддаларнинг ишчи ҳудуд ҳавосидаги хавфлилик синфи ҳамда LD50 кўрсаткичи бўйича таснифи
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Зарарли кимёвий модданинг ишчи ҳудуд ҳавосидаги хавфлилик синфи

Хавфлилик синфига мос шартли ЛД50 қиймати, мг/кг

I

15 гача

II

15 дан 150 гача

III

150 дан 5000 гача

IV

5000 дан ортиқ

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
10-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ҳудуд тоифалари бўйича тупроқнинг микробиологик, паразитологик ва энтомологик ифлосланиш мезонлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Аниқланадиган кўрсаткич

Юқори хавф зоналари

(минтақалар)

Сув ҳавзаларини муҳофаза қилиш ҳудудлари

Санитария-муҳофаза ҳудудлари

тоза тупроқ

ифлосланган тупроқ

тоза тупроқ

ифлосланган тупроқ

тоза тупроқ

ифлосланган тупроқ

Ичак таёқчалари

1 — 9

10 ва ундан юқори

1 — 9

10 ва ундан юқори

1 — 99

100 ва ундан юқори

Энтеробактериялар

1 — 9

10 ва ундан юқори

1 — 9

10 ва ундан юқори

1 — 99

100 ва ундан юқори

Патоген энтеро-бактериялар

-

+

1 — 9

10 ва ундан юқори

-

+

Энтеровируслар

-

+

-

+

-

+

Гижжа тухумлари (дона/кг), аскарида, онкосфера, тениидлар

-

+

-

+

5 гача

5 дан ортиқ

Ичак патоген протозойларининг цисталари (экз/100 г)

5 гача

5 дан ортиқ

Пашша личинкалари (Л) ва ғумбаклари (К), экз. тупроқда 20 х 20 см майдондан

-

Л — 10 гача

К — йўқлиги

-

Л — 10 гача

К — йўқлиги

-

Л — 10 гача

К — йўқлиги

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
11-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тупроқдаги экзоген кимёвий моддаларнинг рухсат этилган максимал концентрациялари (РЕМК) ва тахминий концентрациялари (ТРЕК)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Зарарлик кўрсаткичи бўйича модданинг номланиши

РЕМК

(аммоний-ацетатли буфер эритмасида, пҲ=4,8), мг/кг

РЕМК

(1 Н азот кислотаси эритмасида), мг/кг

ТРЕК

(ялпи миқдор), мг/кг

Умумсанитария зарарлилик кўрсаткичлари

Бенз(а)пирен

-

0,02

0,02

Ванадий

-

150,0

150

Марганес + ванадий

-

1000,0

1000 + 150

Вольфрам

10,0

-

55

Келтан

-

1,0

1,0

Кобальт

5,0

-

50,0

Мис

3,0

13,2 дан 22,0 гача

55,0

Молибден

10,0

-

15,0

Никел

4,0

25,0

35,0

Кўмир флотацияси чиқиндилари (КФЧ)

-

3000,0

3000,0

Қўрғошин

6,0

10,0

32,0

Элементар олтингугурт

-

160,0

160,0

Сульфат кислотаси

-

160,0

160,0

Фосфатлар (П₂О₅)

-

27,2

27,2

Фурфурол

-

3,0

3,0

Хром (III)

6,0

-

100,0

Ҳаво орқали тарқалишни чекловчи зарарлилик кўрсаткичлари

Алфаметилстирол

-

0,5

0,5

Бензол

-

0,3

0,3

Изопропилбензол (кумол)

-

0,5

0,5

Водород сульфид

-

0,4

0,4

Стирол

-

0,1

0,1

Формалдегид

-

7,0

7,0

Сув орқали тарқалишни чекловчи зарарлилик кўрсаткичлари

Суюқ комплекс ўғитлар (СКЎ), умумий миқдори

-

80,0

120,0

Комплекс донадор ўғитлар (КДЎ), умумий миқдори

-

120,0

120,0

Марганес, умумий миқдори

-

1500,0

1500,0

Марганес, ҳаракатчан шакллари

60,0

-

60,0

Нитратлар

-

130,0

130,0

Калий хлорид

-

560,0

560,0

Ўсимликка ўтишни чекловчи зарарлилик кўрсаткичлари

Кислоталар (Крезоллар) (орто-, мета-, пара-)

-

0,3

0,3

Мишьяк (Ас)

-

2,0

2,0

Симоб (Ҳг), умумий миқдори

-

2,1

2,1

Қўрғошин + симоб

-

20,0 + 1,0

20,0 + 1,0

Сурма (Сб)

-

4,5

4,5

Толуол

-

0,3

0,3

Фтор

10,0

-

10,0

Рух (Зн)

23,0

85,0 дан 100,0 гача

100,0 дан 220,0 гача

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Тупроқнинг санитария-гигиеник ҳолатини баҳолаш ҳамда тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган максимал ва тахминий концентрацияларига доир санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативларига (0112-26-сон СанҚваН)
12-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Пестицидларнинг тупроқдаги тахминий рухсат этилган концентрациялари (ТРЕК)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Т/р

Номланиши

Тупроқдаги тахминий рухсат этилган концентрация

(мг/кг)

1.

Пирипроксифен (Пйрипрохйфен)

1,15

2.

Молинат (Молинате)

0,9

3.

Сипроконазол (Сйпросоназоле)

0,15

4.

Бупрофезин (Бупрофезин)

0,39

5.

Триадимефон (Триадимефон)

1,91

6.

Триадименол+феберидазол (Триадименол+фуберидазоле)

1,15

7.

Бентазон (Бентазоне)

1,15

8.

Дикамба (Дисамба)

0,25

9.

Аммоний глюфосинат (Глуфосинате-Аммониум)

0,1

10.

Фосалон (Пҳосалоне)

0,15

11.

Бета-тсифлутрин (Бета-сйфлутҳрин)

0,17

12.

Диметоат (Диметҳоате)

1,15

13.

Мис сульфат+кальций гидроксид (Соппер сульфате+лиме)

0,15

14.

Диклобутразол (Дислобутразол)

1,23

15.

Абамектин (Абаместион)

0,5

16.

Карбоксин+тирам (Сарбохин+тҳирам)

1,5

17.

Имидаклоприд (Имидаслоприд)

1,15

18.

Перметрин (Перметҳрин)

0,5

19.

Гептахлор (Ҳептачлор)

0,1

20.

Метамитрон (Метамитрон)

0,4

22.

Фенпропатрин (Фенпропатҳрин)

0,01

23.

ДДТ (ДДТ)

0,5

24.

Феназакин (Феназақуин)

0,2

25.

Басиллус тҳурингиэнсис вар. дендролимус

(Басиллус тҳурингиэнсис вар. дендролимус)

6 • 105микроб таначаси (м.т.)/кг

26.

Карбендазим (Сарбендазим)

0,1

27.

Дельтаметрин (Дельтаметҳрин)

1,15

28.

Диазинон (Диазинон)

1,15

29.

Дифеноконазол (Дифеносоназоле)

0,3

30.

Тидиазурон (Тҳидиазурон)

0,15

31.

Темир сульфат (Ферроус сульфате)

1,0

32.

Галоксифоп (Ҳалохйфоп)

0,15

33.

Метрибузин (Метрибузин)

0,65

34.

Кальций полисульфид (Салсиум полйсульфиде)

0,15

35.

Феноксикарб (Фенохйсарб)

0,3

36.

Хлормекват (Члормеқуат)

1,15

37.

Динокап (Диносап)

1,0

38.

Ламбда-сигалотрин (Ламбда-сйҳалотҳрин)

0,05

39.

Малатион (Малатҳион)

0,15

40.

Бета-сиперметрин (бета-сйперметҳринс)

0,02

41.

Флуометурон (Флуометҳурон)

0,03

42.

Мис гидроксиди (Соппер ҳйдрохиде)

0,15

43.

Тиодикарб (Тҳиодисарб)

0,5

44.

Тау-флувалинат (Тау-флувалинате)

0,62

45.

Мис сульфат (Соппер сулпҳате)

0,74

46.

Амитраз (Амитраз)

0,15

47.

Пенцикурон (Пенсйсурон)

1,15

48.

Сикоксидим (Сйслохйдим)

0,15

49.

Бромопропилат (Бромопропйлате)

0,05

50.

Трифлуралин (Трифлуралин)

0,1

51.

Пропаргит (Пропаргите)

1,9

52.

Асефат (Асепҳате)

0,5

53.

Бромоксинил (Бромохйнил)

0,1

54.

Диафентиурон (Диафентҳиурон)

0,2

55.

Пендиметалин (Пендиметҳалин)

1,15

56.

Мепикват хлорид (Мепиқуат члориде)

1,15

57.

Хлорпирифос (Члорпйрифос)

0,2

58.

Этефон (Этҳепҳон)

1,15

59.

Минерал мой (Минерал оил)

0,15

60.

Пропанил (Пропанил)

1,5

61.

Тебуконазол (Тебусоназоле)

1,15

62.

Оксадиксил (Охадихйл)

0,15

63.

Бентиокарб (Бентҳиосарб)

1,15

64.

Десметрин (Десметрйн)

0,1

65.

Олтингугурт (Сулпҳур)

0,15

66.

Амидосульфурон (Амидосульфурон)

1,15

67.

Эталфлуралин (Этҳалфлуралин)

0,15

68.

Эсфенвалерат (Эсфенвалерате)

1,0

69.

Фенитротион (Фенитротҳион)

1,0

70.

Бифентрин (Бифентҳрин)

0,15

71.

Квизалофоп-П-этил (Қуизалофоп-П-этҳйл)

0,1

72.

Гимексазол (Ҳймехазол)

1,15

73.

Тиабендазол (Тҳиабендазоле)

1,0

74.

Пропиконазол (Прописоназоле)

0,2

75.

Иоксинил (Иохйнил)

9,2

76.

Пенконазол (Пенсоназоле)

0,1

77.

Тиофанат-метил (Тҳиопҳанате-метҳйл)

0,5

78.

Этофенпрокс (Этофенпрох)

0,39

79.

Тричодерма спп. (Тричодерма спп.)

1-106 микроб таначаси (м.т.)/кг

80.

Квинклорак (Қуинслорас)

1,15

81.

Формалдегид (Формалдеҳйде)

0,15

82.

Беномил (Беномйл)

0,1

83.

Феноксапроп-П-этил (Фенохапроп-П-этҳйл)

0,05

84.

Диметипин (Диметҳипин)

0,15

85.

Магний хлорат (Магнесиум члорате)

1,0

86.

Кальций хлорат (Салсиум члорате)

0,15

87.

Хлоронеб (Члоронеб)

0,6

88.

Сиперметрин (Сйперметҳрин)

0,92

89.

Пропаквизафоп (Пропақуизафоп)

0,15

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2026 йил 1 июлдаги 8-сон қарорига
2-ИЛОВА
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ўз кучини йўқотган деб топилаётган айрим санитария қоидалари, нормалари ва гигиена нормативлари
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
РЎЙХАТИ
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан 2005 йил 10 январда тасдиқланган «Ўзбекистоннинг ўзига хос табиий-иқлим шароитларида аҳоли пунктлари тупроқ сифатига қўйиладиган гигиеник талаблар» 0183-05-сон СанҚваМ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан 2005 йил 5 ноябрда тасдиқланган «Тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг санитария бўйича рухсат этилган максимал концентрациялари (РЕМК) ва тахминий рухсат этилган концентрациялари (ТРЕК)» 0191-05-сон СанҚваМ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан 2006 йил 7 июлда тасдиқланган «Ўзбекистоннинг ўзига хос шароитларида турли ердан фойдаланиш турлари тупроқларининг ифлосланиш даражасини гигиеник баҳолаш» 0212-06-сон СанҚваМ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ўзбекистон Республикаси Бош давлат санитария врачи томонидан 2009 йил 13 ноябрда тасдиқланган «Ўзбекистоннинг ўзига хос табиий-иқлим шароитларида аҳоли пунктлари тупроқ сифатига қўйиладиган гигиеник талаблар» 0272-09-сон СанҚваМ.