Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishOʻZBEKISTON RESPUBLIKASI MOLIYA VAZIRIning
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbuyrugʻi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi auditorlik faoliyati milliy standarti (24-son AFMS) “Moliya hisobotida xatolar aniqlanganda auditorlik tashkilotining harakatlari”ni tasdiqlash toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2001yil 30-iyunda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 1045]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
LexUZ sharhiMazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi moliya vazirining 2021-yil 2-iyuldagi 43-sonli “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan qabul qilingan ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarni oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisida”gi buyrugʻiga (roʻyxat raqami 3316, 30.07.2021-y.) asosan oʻz kuchini yoʻqotgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasining “Auditorlik faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuni asosida va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2000-yil 22-sentabrdagi “Auditorlik faoliyatini takomillashtirish va Auditorlik tekshirishlari rolini oshirish toʻgʻrisida” 365-son qarori, Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq buyuraman:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Ilova qilinayotgan “Moliya hisobotida xatolar aniqlanganda auditorlik tashkilotining harakatlari” Oʻzbekiston Respubltikasi auditorlik faoliyati milliy standarti (24-son AFMS) tasdiqlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgach kuchga kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMoliya vaziri M. NURMURATOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2001-yil 31-may,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish49-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan 2001-yil 31-mayda 49-son bilan
“TASDIQLANGAN”
“TASDIQLANGAN”
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi Auditorlik faoliyatining milliy standarti 24-sonli AFMS
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMoliyaviy hisobotda buzilishlar aniqlanganda auditorlik tashkilotining harakati
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur Standart Oʻzbekiston Respublikasining “Auditorlik faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuni, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2000-yil 22-sentabrdagi 365-son “Auditorlik faoliyatini takomillashtirish va auditorlik tekshirishlarining ahamiyatini oshirish toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq ishlab chiqilgan va Oʻzbekiston Respublikasida auditorlik faoliyatini normativ tartibga solish elementi hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish§ 1. UMUMIY QOIDALAR
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Mazkur Standartning maqsadi auditorlik tekshiruvi chogʻida moliyaviy hisobotda buzilishlar aniqlangan hollarda auditorlik tashkilotining harakatlarini belgilab berish hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Mazkur Standart talablari auditorlik faoliyatini amalga oshirishda barcha auditorlik tashkilotlari uchun majburiy hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Moliyaviy hisobotning buzilishi deb xoʻjalik yurituvchi subyekt xodimlari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida belgilangan buxgalteriya hisobini tashkil etish va yuritish, moliyaviy hisobotni tuzish qoidalarini hamda soliqlar va boshqa majburiy toʻlovlarni hisoblash tartibini buzish oqibatida moliyaviy hisobotda maʼlumotlarni notoʻgʻri aks ettirish va taqdim etish hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan buxgalteriya hisobini yuritish va moliyaviy hisobotni tuzish qoidalaridan chetlanishlarga yoʻl qoʻyish mumkin boʻlgan hollarda, agar ular asoslangan boʻlsa va hisob siyosatida va yillik moliyaviy hisobotga tushuntirish xatida belgilangan tartibda aks ettirilgan boʻlsa, auditor tomonidan moliyaviy hisobotlarning buzilishi deb qaralmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish§ 2. MOLIYAVIY HISOBOTDAGI BUZILIShLARNI ANIQLASh
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Auditorlik tekshiruvini rejalashtirishda auditorlik tashkiloti tekshirilayotgan xoʻjalik yurituvchi subyektning moliyaviy hisobotida buzilishlar mavjudligini inobatga olishi kerak va shundan kelib chiqqan holda auditorlik tartib-taomillarini ishlab chiqishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Auditorlik tashkiloti auditorlik tekshiruvining tartib-taomillarini shunday tashkil etishi lozimki, bunda auditorlik tekshiruvi natijalariga koʻra moliyaviy hisobotdagi barcha muhim buzilishlarni aniqlash mumkin boʻlsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Auditorlik tekshiruvini oʻtkazayotganda auditorlik tashkiloti moliyaviy hisobotda buzilishlar ehtimoli borligini koʻrsatadigan bir qator omillar mavjudligini inobatga olish kerak Bunday omillar quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) xoʻjalik yurituvchi subyektning moliyaviy-xoʻjalik faoliyatini samarali boshqarishni tashkil qilish masalalari boʻyicha rahbariyatning layoqatliligiga shubha bilan qarash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) auditorning soʻrovnomalariga xodimlarning toʻla asoslanmagan javoblar berishi yoki javob berishdan qochishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) xoʻjalik yurituvchi subyektning tarkibiy tuzilmasiga yoki faoliyat turiga xos boʻlmagan operatsiyalarning mavjudligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg) hisob siyosatidagi tez-tez va toʻliq asoslanmagan oʻzgarishlarning boʻlishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd) buxgalteriya xodimlari tarkibining tez-tez oʻzgarishi (kadrlar qoʻnimsizligining yuqoriligi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishe) kerakli auditorlik dalillarini olishdagi muammolarning paydo boʻlishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishj) boshlangʻich hujjat maʼlumotlari va hisob registrlari maʼlumotlarning (kompyuter maʼlumotlarining) nomuvofiqligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishz) hisob registrlari maʼlumotlari (kompyuter maʼlumotlari) va moliyaviy hisobot maʼlumotlarining nomuvofiqligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Auditorlik tashkiloti moliyaviy hisobotda buzilishlarni aniqlagan hollarda, ularning tekshirilayotgan hisobotning ishonchligiga taʼsirini baholashi kerak. Agarda auditorlik tashkiloti buzilish faktlari moliyaviy hisobotning ishonchligiga sezilarli tarzda taʼsir etadi deb hisoblasa, u holda auditorlik tashkiloti tomonidan oʻz fikriga ishonch hosil qilishi uchun qoʻshimcha tartib-taomillar oʻtkazadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQoʻshimcha tartib-taomillar, tekshirilayotgan masalaning mohiyatidan kelib chiqqan holda auditorlik tashkiloti tomonidan belgilanadi va auditorning professional layoqatidan tashqarida boʻlishi mumkin emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgarda qoʻshimcha tartib-taomillar moliyaviy hisobotdagi buzilish faktlarining mavjudligini tasdiqlasa, auditorlik tashkiloti buzilish faktlarining tegishli auditorlik xulosasini tayyorlashga taʼsirini har tomonlama tahlil qilib chiqishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Moliyaviy hisobotda muhim buzilishlar aniqlanganda, auditorlik tashkiloti amaldagi ichki nazorat tizimining xoʻjalik yurituvchi subyekt moliyaviy hisobotida buzilishlarning yuzaga kelishiga olib keladigan turli qoidabuzarliklarning paydo boʻlishiga qanchalik qarshilik koʻrsatishi boʻyicha samarali ishlayotganligini baholashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAgar auditorlik tashkiloti moliyaviy hisobotda buzilishlar paydo boʻlishining oldini olishga ichki nazorat tizimining imkoniyati past degan xulosaga kelsa, auditorlik tashkiloti tomonidan auditorlik hisobotida ichki nazorat tizimidagi kamchiliklar bilan birga, uni takomillashtirish boʻyicha tavsiyalar ham aks ettiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3-§. MOLIYAVIY HISOBOTLARDAGI BUZILIShLAR HAQIDA XABAR BERISh
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Auditorlik tashkiloti xoʻjalik yurituvchi subyektning rahbariyatini, moliyaviy hisobotda aniqlangan buzilish faktlari toʻgʻrisida iloji boricha tezroq xabardor etishi kerak, agarda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbuxgalteriya hisobi va ichki nazorat tizimi aktivlarni saqlab qolish uchun shart-sharoitlar yaratishga va moliyaviy hisobotlarni buzib koʻrsatishga qarshilik qilishga qodir emasligi aniqlansa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishxoʻjalik yurituvchi subyektga uning xodimlari tomonidan yetkazilgan zararlar toʻgʻrisida aniq guvohlik beradigan faktlar aniqlansa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Auditorlik tekshiruvi davomida aniqlangan moliyaviy hisobotning buzilish faktlari va ularni bartaraf etish boʻyicha tavsiyalar auditorlik tashkiloti tomonidan auditorlik hisobotida aks ettirishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish§ 4. TOMONLARNING JAVOBGARLIGI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Xoʻjalik yurituvchi subyekt auditorlik tekshiruvi davomida aniqlangan moliyaviy hisobotdagi buzilishlarni bartaraf etmaganligi uchun qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Auditorlik tashkiloti qonun hujjatlarida belgilangan tartibda quyidagilar uchun javobgardir:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmoliyaviy hisobotda buzilishlar mavjudligi toʻgʻrisidagi oʻz xulosasining asoslanganligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishxoʻjalik yurituvchi subyektning rahbariga xoʻjalik yurituvchi subyektga yetkazilgan zararni aniq koʻrsatuvchi faktlar toʻgʻrisida xabar bermaganligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishauditorlik hisobotida va auditorlik xulosasida aks ettirilgan maʼlumotlarning toʻlaligi va toʻgʻriligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishxoʻjalik yurituvchi subyektning yozma roziligisiz moliyaviy hisobotda aniqlangan buzilish faktlarini boshqa shaxslarga oshkor qilganligi.
(Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qoʻmitalari va idoralarining meʼyoriy hujjatlari axborotnomasi, 2001-y., 12-son)